TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR ĠUDIKATUR DR. JOSEPH GATT LL.D. Udjenza ta' nhar it-Tlieta, 13 ta' Lulju 2021

Talba Nru: 310/19 JG Numru fuq il-lista: 2

Ra l-Avviż tat-Talba ippreżentat fil-15 ta' Ottubru 20191, fejn għar-raġunijiet

hemm imfissra talbu lill-konvenut jiġi dikjarat li huwa debitur tas-soċjetá attriċi

fis-somma ta' tlett elef u ħames mitt Ewro (€3,500) rappreżentanti xogħolijiet ta'

sebá bibien interni u li jiġi kkundannat iħallas l-istess ammont lis-soċjetá attriċi.

Intalbu wkoll l-imgħax u l-ispejjeż tal-proċeduri odjerni.

Ra d-dokumenti annessi ma l-Avviż tat-Talba;

Ra r-risposta tal-konvenut, kontenenti kontro-talba, fejn laqgħa għat-talba tas-

soċjetá billi eċepixxa li l-ammont m'huwiex dovut stante li s-soċjeta attriċi kienet

tardiva u li l-intimat m'għandux aktar bżonn l-oġġetti.

Bil-kontro-talba imbagħad

talab ir-rifużjoni tad-depożitu imħallas fl-ammont ta' disa' mitt Ewro (€900).

Ra r-risposta tas-soċjetá attriċi rikonvenzjonata fejn laqgħet għal-kontro-talba

billi permezz ta' eċċezzjoni ġenerika qalet lit-talba tal-konvenut rikonvenzjonanti

hija nfondata fil-fatt u fid-dritt.

Ra n-nota tas-soċjetá attriċi rikonvenzjonata permezz ta' liema eżebiet l-affidavits

ta' Sammy Degaetano u ta' Rita Mion;

Ra n-nota tal-konvenut rikonvenzjonanti permezz ta' liema ġie eżebit l-affidavit

Ra d-digriet mogħti mil-Onor.

Prim Imħallef ta' nhar it-28 ta' Ottubru 2020

tramite liema din it-talba ġiet assenjata lil dan it-Tribunal kif presedut4;

Sema' x-xhieda mogħtija minn Sharon Chanwong fis-seduta tat-12 ta'

Novembru 2020 u fil-21 ta' Jannar 20215.

2 Nota tinsab a fol 20 tal-proċess 3 Nota tinsab a fol 33 tal-proċess.

Sema x-xhieda mogħtija in kontro-eżami tal-konvenut, Rita Degaetano u Sammy Degaetano

mogħtija fil-21 ta' Jannar 20216;

Ra n-nota ta' sottomissjonijiet tas-soċjetá attriċi rikonvenzjonata tat-22 ta' Frar

Ra n-nota ta' sottomissjonijiet responsiva tal-konvenut rikonvenzjonanti tat-22

ta' Marzu 20218;

Ra l-atti proċesswali kollha;

Ikkunsidra;

Illi qabel mat-Tribunal jinvesti fl-aspetti legali ta' dan il-proċediment, jitqies

opportun li jsir riassunt tax-xhieda u provi prodotti f'dan il-proċediment.

Illi Sammy Degaetano xehed permezz t'affidavit9.

Spjega li huwa direttur tas-soċjetá

attriċi u li l-linja tax-xogħol tagħhom hija xogħol ta' bibien tal-injam tal-għamla

solid u xogħol ta' injam li jinvolvi wkoll il-ħġieġ.

Spjega li huwa impjegat mal-

istess soċjetá attriċi u li jmur jieħu l-qisien u kejl tal-post tal-klijenti.

meta jiġi klijent, tinħareġ stima u meta l-ordni tiġi konfermata tingħata possible

Jgħid li din id-data hija soġġetta għal-ħafna kundizzjonijiet u skond

meta jittieħdu l-qisien.

Il-prassi hija lill-klijent għandu jinforma meta jkunu

jistgħu jittieħdu l-qisien.

Wara din it-telefonata il-qisien jittieħdu ġeneralment fi

żmien ġimgħa.

Ġeneralment imbagħad l-ordni tkun lesta bejn sitta u tmien

9 Dok ECD 1, a fol 21 tal-proċess.

ġimgħat wara.

Jgħid li kollox jiddependi minn meta jittieħdu l-qisien.

Jgħid li

f'dan il-każ partikolari huwa mar jieħu l-qisien fl-14 ta' Mejju tas-sena 2019.

L-

ordni kienet lesta għal kunsinna f'Awwissu tal-istess sena.

Huwa ġie infurmat

minn martu li l-konvenut ma riedx aktar il-bibien għaliex kien laħaq biegħ il-

propjetá tiegħu.

Jgħid li m'hijiex faċli għalihom li jerġgħu ibiegħu dan il-prodott

minħabba l-qisien u d-direzzjoni tal-ftuħ tal-istess.

Illi Sammy Degaetano xehed ukoll in kontro-eżami10.

Jikkonferma li huwa mar fl-14

ta' Mejju.

Ma jiftakarx meta tlestew għaliex dak xogħol martu.

Jikkonferma li x-

xogħol kien lest.

Jgħid li huwa l-klijent li għandu jċempel.

Jgħid li vera li f'dan

il-każ il-bibien verament damu aktar milli kif imwiegħed.

Illi Rita Degaetano xehdet permezz t'affidavit11.

Tgħid li hija azzjonista fi ħdan is-

soċjetá attriċi flimkien ma żewġha Sammy Degaetano.

Tgħid li ilhom joperaw għal

dawn l-aħħar għoxrin sena.

Tispjega li hija wkoll impjegata u tieħu ħsieb l-

immaniġġjar ġuranljier, inkluż laqgħat mal-klijenti u li tieħu ħsieb l-ordnijiet.

Tgħid li hija ltaqgħat mal-konvenut f'Diċembru tas-sena 2018 meta ġie sabiex

jagħmel ordni għal sebgħa bibien.

Tgħid li l-prezz kien ta' €4480, li minnhom

huwa ħallas depożitu ta' €900.

Tgħid li hija indikatlu li x-xogħol kien sejjer ikun

lest bejn April u Mejju tas-sena 2019 jekk il-qisien jittieħdu f'Marzu.

Tgħid li

hija spjegatlu li kien hu li kellu jċempel sabiex tiġi ffisata data u ħin sabiex

jittieħdu il-qisien.

Ġara li l-konvenut ċempel, skond hi, f'Mejju tas-sena 2019 u

fil-fatt il-kejl ittieħed fl-14 ta' Mejju 2019.

Tgħid li kien il-konvenut li ttardja

biex iċempel.

Ix-xogħol kien lest f'Awwissu 2019 iżda meta sar kuntatt miegħu

dan għarafha li ma riedx aktar il-bibien għaliex kien biegħ il-propjetá.

Qalilha

10 Seduta tal-21 ta' Jannar 2021, xhieda tibda a fol 61 tal-proċess.

sabiex iżżomm id-depożitu u l-flus.

Tgħid lill-bibien saru skond il-qisien tiegħu

u li għandhom dritt għal-bilanċ mitlub.

Illi Rita Degaetano xehdet ukoll in kontro-eżami12.

Tikkonferma lill-qisien ittieħdu fil-

14 ta' Mejju 2019.

Tgħid li huma kienu infurmaw lill-konvenut lill-bibien

jitlestew fi żmien tmin ġimgħat mid-data tal-qisien.

Tgħid li fis-27 ta' Awwissu

2019hija ċemplet lill-konvenut.

Tikkonferma li kien hemm aktar minn tmien

ġimgħat sa meta tlestew il-bibien.

Illi l-konvenut xehed permezz t'affidavit13.

Jgħid li fit-12 ta' Diċembru 2018

huwa kien mar fis-showroom tas-soċjetá attriċi fejn iltaqa' ma Rita Degaetano.

Wara li

ra xi xogħol għamel ordni ta' seba' bibien fl-ammont ta' €4,480.

Ġie spjegat

lilhom li jrid jitħallas depożitu ta' 10% u li l-kunsinna ma ssirx mal-ewwel.

kienu obbligati li jċemplu bejn April u Mejju sabiex ħaddiem tas-soċjetá attriċi

jiġi jieħu l-qisien.

Wara dan, fi żmien ġimgħatejn jew tlieta, il-bibien ikunu

mwaħħla fil-post.

Kien hemm qbil.

Kienu sorpriżi meta ntalbu jħallsu €900

għaliex skond huma dan kien 20% u mhux 10% kif miftiehem verbalment, iżda

xorta ħallsu dan l-ammont.

Jgħid li għal-ħabta t'April 2019 ċemplu sabiex jiġu

jieħu l-qisien u ġie skedat appuntament għal-14 ta' Mejju 2019.

Hekk sar.

Hawnhekk, il-ħaddiem qal li l-bibien kienu sejrin jitlestew fi żmien ġimgħatejn

Kellhom jistennew telefonata sabiex tinftiehem data għat-twaħħil.

Spjega li f'Awwissu ġie avviċinat minn żviluppatur li wera interess li jixtri l-fond

tiegħu, u għalkemm kienet għażla diffiċli, iddeċieda li jidħol f'konvenju.

fit-23 ta' Awwissu.

Jgħid li f'dan il-perjodu ttanta jagħmel kuntatt kemm il-darba

mas-soċjetá attriċi iżda baqa' mingħajr risposta.

Fis-27 ta' Awwissu 2019

imbagħad Rita Degaetano ċemplet biex tavża lill-bibien kienu lesti u spjega li ma

12 Seduta tal-21 ta' Jannar 2021, xhieda tibda a tergo ta' fol 58.

Minn hemmhekk ir-relazzjoni iddeterjorat.

Jgħid lill-kuntratt ġie

miksur mhux b'diversi jiem iżda b'diversi xhur.

Illi l-konvenut xehed ukoll in kontro-eżami14.

Jgħid li ma jafx għala fuq il-fattura

hemm imħassra il-kliem not paid.

Hu fehem li wara tlett ġimgħat mid-data tal-

qisien, il-bibien kienu sejrin jiġu nstallati.

Jgħid li kienet is-soċjetá attriċi li qaltlu

biex iċempel f'Mejju.

Ma jaqbilx li kien hemm terminu tas-sitta jew tmien

ġimgħat.

Jgħid li wara Mejju huwa kellu jirċievi u mhux jagħmel telefonati.

Jgħid

li hu ried il-bibien installati anke sabiex l-iżviluppatur li tfaċċa wara

possibbilment joffri aktar.

Jikkonferma li saru telefonati għal-ħabta t'Awwissu,

iżda s-soċjetá attriċi ma rrisponditx.

Ma jiftakarx fuq liema numru.

Illi Sharon Castaldi xehdet fis-seduta tat-12 ta' Novembru 202015.

Tgħid li

hija l-mara tal-konvenut.

Tgħid li marru għand is-soċjetá attriċi f'Diċembru tas-

Tgħid li ġew infurmati li l-bibien jkunu lesti u mwaħħla f'April jew

Mejju tas-sena 2019.

F'April hija ċemplet sabiex isir appuntament, li sar fl-14 ta'

Mejju 2019.

Tgħid lil-ħaddiem qalilha li sa erba' ġimgħat oħra il-bibien ikunu

mwaħħlin.

Għadda ħafna żmien u hija bdiet iċċempel biex tara x'ġara.

Tgħid li

anke marret xi darbtejn issa sabet kollox magħluq.

Hija infurmata li ma riditx

aktar il-bibien.

Illi l-istess Sharon Chanwong xehdet ukoll in kontro-eżami16.

Tikkonferma li l-

ftehim kien lill-bibien jitlesta bejn tlieta u erbgħa ġimgħat.

Tgħid lid-depożitu ma

sarx dakinhar tal-ewwel inkontru iżda ftit wara.

Terġa tikkonferma li hija ċemplet

f'April jew Mejju għaliex hekk kienu qalulha biex tagħmel.

Tgħid li suppost

14 Seduta tal-21 ta' Jannar 2021, xhieda tibda a fol 45 tal-proċess.

15 Xhieda tibda a fol 42 tal-proċess.

16 Seduta tal-21 ta' Jannar 2021, xhieda tibda a fol 54 tal-proċess.

f'Ġunju kellhom jaslu.

Ma tiftakarx liema min-numri indikati fil-fatturi bdiet

iċċempel sabiex tara fejn waslet l-ordni.

M'għarrfitx minn ġie jieħu l-qisien.

Illi magħmul dan ir-riassunt, imiss issa li dan it-Tribunal jinvesti u jassimilja l-

istess fatti ma dak mitlub fil-preżenti litiġju.

X'kien il-kuntratt bejn il-partijiet.

Illi minn qari tan-noti tas-sottomissjonijiet mirquma tal-kontendenti jirriżulta li l-

ebda parti ma ddedikat id-dovut ħin sabiex jiġi stabbilit x'tip ta' kuntratt kien

eżistenti bejn il-partijiet.

Fil-fatt jidher li ma hemmx qbil dwar dan għaliex il-

ġurisprudenza ċitata tikkonċerna kemm sitwazzjonijiet rilevanti għall-bejgħ u

Għalhekk, l-ewwel ħaġa li għandha tiġi determinata hija propju r-

relazzjoni ġuridika, ċioé l-bażi tal-ftehim għaliex naturalment tali klassifikazzjoni

twassal imbagħad għar-rimedji disponibbli, skond il-każ.

Illi mingħajr mistħija, t-Tribunal jgħid li ħaseb fit-tul fuq dan il-punt, u qiesu

bħala kruċjali għar-riżoluzzjoni

ta' din

Huwa aċċettat fil-

ġurisprudenza li d-differenza bejn bejgħ u appalt m'hijiex dejjem daqshekk ċara,

anzi tista tkun waħda diffiċli għal min huwa tenut jiġġudika17.

Tant li addirittura

17 Issir referenza għas-sentenza fl-ismijiet Anthony Marcel Odilov ‘Alamango bħala direttur għan-nom u in rappreżentanza tas-soċjetá kummerċjali "Continental Design Company Limited" vs Joseph Padley et, (Ċit Nru: 1486/1994/1, mogħtija mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili nhar it-29 ta' Jannar 2004 fejn ġie ritenut hekk: "Indubbjament l-istabilizzar ta' din il- figura ġuridika hi ta' vitali importanza in kwantu ż-żewġ istituti, distintament kollokati fil- Kodiċi Ċivili, jipprovdu rimedji ben diversi".

Din is-sentenza tkompli tamplifika, b'riċerka rikka, id-distinzjoni bejn dawn iż-żewġ istituti.

Fil-fatt, tkompli tikkonferma li: "Premess dan li fuq ġie ravvisat, huwa innegabbli illi l-kompitu fir-riċerka tal-kriterju distintiv bejn vendita u locatio operis mhux nieqes minn diffikoltajiet.

Dan hu hekk rikonoxxut mid-dottrina kif ukoll mill-ġurisprudenza;".

huwa rikonoxxut li jistgħu jeżistu sitwazzjonijiet fejn il-kuntratt jissejjaħ bħala

wieħed misto18.

Illi mill-provi, ma jidhirx li dawn il-bibien kienu tant personalizzati li jitqiesu

lillhin jew distinti mix-xogħol normali tas-soċjetá attriċi.

Anzi, jirriżulta li bibien

simili huma parti mill-operat ta' kuljum tal-istess soċjetá19.

Għalhekk allura, l-

obbligu prinċipali jixbaħ aktar obbligazzjoni prinċipali di dare milli di fare, bil-

konsegwenza lir-relazzjoni ta' bejn il-partijiet ixaqleb aktar lejn l-istitut tal-

Tali tibqa' s-sitwazzjoni anke fejn jintalbu modifiki fl- oġġett, purche jkunu marġinali jew sekondarji, addottati biex jissodisfaw l-esiġenzi tad- destinatarju tiegħu.

Jekk, imbagħad, ukoll il-kuntratt ma jkunx jista' jiġi każellat taħt it-tip wieħed jew l-ieħor, jista' jiġi kwalifikat bħala "contratto misto" (Qorti tal-Kassazzjoni Nru. 83 ta' l-1972);".

19 Issir referenza għas-sentenza fl-ismijiet Aplan Limited vs Emmanuel Mulligan, (App Ċiv Nru: 330/2003/1) mogħtija mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) nhar is-27 ta' Novembru 2009 fejn ġie mfisser hekk: "Fil-partikolari, imbaghad, gie pprecizat, dejjem minn din listess Qorti, illi "huwa pacifiku illi l-kuntratt ta' opra jiddifferenza ruhu minn dak ta' bejgh ta' haga futura minhabba l-prevalenza f'ta' l-ewwel ta' l-obbligazzjoni 'di facere' fuq dik 'di dare'.

Jigifieri l-element karatterizzanti ta' l-ewwel hi l-attivita` adoperata biex issir il-haga, mentri fil- komprovendita hu l-oggett innifsu.

Tezisti l-ewwel ipotesi meta l-oggett jigi konfezzjonat jew prodott in konsegwenza ta' kuntratt specifiku; ad exemplum, il-hajjat li jaghmel libsa skond l- ordni tal-klijent.

Invece fit-tieni kaz, l-oggett isir in esekuzzjoni ta' pjan ta' produzzjoni prestabbilit u indipendentement mill-konkluzjoni ta' xi ftehim partikolari; ad exemplum, vettura li tigi manufatturata mhux skond ordni singolari izda in konformita` ma' pjan generali ta' produzzjoni".

Illi l-Qrati tagħna, f'sitwazzjonijiet simili, fejn il-kawżi kienu jikkonċernaw il-

manifattura ta' bibien u segwenti installazzjoni, sabu li ġeneralment dak ix-

xogħol u l-kuntratt relattiv huwa wieħed ta' bejgħ21.

Illi dan it-Tribunal huwa komfortat ukoll bil-fatt lill-Qorti tal-Appell (Sede

Inferjuri) ukoll irriteniet li l-operat tas-soċjetá attriċi huwa aktar simili ma dak ta'

bejgħ tant li irriferiet ukoll għall-artikolu 1385 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta'

Illi għalhekk, dan it-Tribunal qiegħed iqis lill-volontá tal-partijiet, u effetivament,

il-kuntratt ta' bejniethom huwa wieħed ta' compra-vendita.

Illi ġudikat dan, imiss issa li dan it-Tribunal jinvestiga l-azzjonijiet esperiti mill-

Iqis però li jkun aktar utli li l-ewwel tiġi indirizzata l-kontro-talba

21 F'dan is-sens it-Tribunal jagħmel referenza għas-sentenza fl-ismijiet Joseph Ferrito et vs Uskin Ltd, (App Ċiv Nru: 2/2006), mogħtija mil-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) nhar it-28 ta' Marzu 2008 fejn ingħad hekk: "Fil-ħsieb tal-Qorti, fuq l-apprezzament tagħha tal-fatti kif hawn fuq ikkunsidrati, ix-xogħol ta' montatura li għamlet il-kumpanija konvenuta ta' komponenti pre-fabbrikati tal-bieb kien wieħed servjenti unikament bħala mezz għal konsenja ta' l-istess bieb u tali hu inerenti għal kuntratt ta' bejgħ u mhux ta' locatio operis.

Dan għaliex b'dik tax-xogħol ta' montatura ma jirriżultax li ġew żnaturati l-karatteristiċi essenzjali tal- bieb, mertu tal-kontrattazzjoni, iżda għandu jitqies bħala xi ħaġa marġinali u sekondarja diretta biex il-bieb jiġi adattat għall-esiġenzi speċifiċi ta' l-atturi."

Wieħed huwa mistieden ukoll biex jara dak li seħħ u ġie deċiż fis-sentenza fl-ismijiet Denis Harney et vs Josepm Darrie pro et noe, (App Ċiv Nru: 111/2002/1, mogħtija mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) nhar il-25 ta' Frar 2004.

22 Issir referenza għas-sentenza fl-ismijiet Borg Degiorgio Welborn vs Sammy Degaetano eżerċitanti l- kummerċ bħala Ellul Classic Design Woodworks Limited, (App Ċiv Nru: 12/19), mogħtija mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) mogħtija nhar it-2 ta' Settembru 2020.

Dik is-sentenza kienet tikkonċerna fatti simili għal dawk hawn eżaminati.

Huwa minnu li dik il-Qorti ma tatx applikazzjoni għall-artikolu 1385 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta iżda fil-fehma tat- Tribunal, dik il-Qorti għamlet hekk biss fuq il-provi li kellha f'dawk l-atti.

Wara kollox, il- paragan bejn sentenzi huma odjużi.

Dan il-proċess huwa separat u totalment distint minn dawk il-proċeduri u naturalment, il-provi miġjuba f'dawn il-proċeduri huma wkoll differenti.

tal-konvenuti.

Dan qiegħed jingħad għaliex, għalkemm m'huwiex ċar, u

ċertament l-konvenuti setgħu jirrediġu l-kontro-talba b'mod aktar safi, għandu

jkun indubitat li peress li qegħdin jitolbu r-rifużjoni tad-depożitu imħallas

minnhom, qegħdin allura impliċitament jitolbu wkoll ir-riżoluzzjoni tal-bejgħ.

Dan jitolbuħ minħabba tardivitá tal-kunsinna23.

Għalhekk jekk tintlaqá t-talba

magħmula fil-kontro-talba, t-talba prinċipali tispiċċa għaliex b'dan il-ġudizzju

dak il-bejgħ ikun xolt u allura ma jkunx hemm aktar lok t'investigazzjoni.

Tribunal jgħid li sewwa għamel il-konvenut rikonvenzjonanti li wessa dan il-

litiġju permezz ta' talba rikonvenzjonali, għaliex huwa aċċettat li talba simili ma

setgħetx sempliċiment tingħata per via d'eccezione24.

Illi għandu jkun indubitat li wieħed mill-obbligi prinċipali tal-bejjiegħ huwa fil-

fatt li ssir il-kunsinna.

Jekk imbagħad ikun ġie miftiehem żmien speċifiku sabiex

dan isir, allura il-bejjiegħ ikun obbligat isegwi dak hekk miftiehem.

imbagħad li din il-kunsinna ma titwettaqx kif miftiehem, allura x-xerrej għandu

żewġ għażliet.

Jista' jagħżel li jew lill-bejgħ jiġi xolt, jew jitlob l-eżekuzzjoni

sfruzata tal-ftehim.

23 L-artikolu 1385 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta jgħid hekk: Jekk il-bejjiegħ jonqos li jagħmel il-kunsinna, fiż-żmien miftiehem, ix-xerrej jista' jitlob, kif jagħżel hu, jew li l-kuntratt jiġi maħlul, jew li huwa jiġi mqiegħed fil-pussess tal-ħaġa mibjugħa, iżda dan kemm-il darba d-dewmien ikun ġie kkaġunat mill-bejjiegħ biss.

24 Issir referenza għas-sentenza fl-ismijiet Mirage Holdings Limited vs Martin Khalfallah, (Avv Nru: 1440/1997/1) mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) nhar il-15 ta' Diċembru 2003 (mhux appellata) fejn ingħad hekk: "Illi dwar il-premess ghandu jinghad li l-konvenut kellu rimedju skond il-ligi disponibbli ghalih, liema rimedju pero' ma esercitahomx.

Dawn, principalment, jikkonsistu f'dak li jistipula l-Kodici Civili fl-artikolu 1068 , 1385, 1390 u 1424 sa 1432 minghajr esklusjoni ta' ohrajn applikabbli.

Dawn ir-rimedji, pero', ma jistghux jinghataw 'per eccezione' iżda ghandhom jintalbu permezz tal-apposta azzjoni skond u a basi ta' il-precitati artikoli.

Ghalhekk l-ewwel eċċezzjoni sottomessa mill-konvenut ma hiex accettabbli u ma tistax tigi akkolta."

Illi issa, huwa minnu li fuq il-fattura relattiva25 hemm miktub hekk dwar meta

kellha ssir il-kunsinna: possible delivery April-May.

Huwa minnu wkoll, kif diġa

indikat fil-footnote enumerat 22, li dan it-Tribunal huwa konxju bis-sentenza fl-

ismijiet Nazzareno Welborn vs Sammy Degaetano camilleri konova l-kummerċ bħala Ellul

Classic Design Woodworks Limited, (App Ċiv Nru: 12/19), mogħtija mill-Qorti

tal-Appell (Sede Inferjuri) mogħtija nhar it-2 ta' Settembru 2020.

Kif intqal

hemmhekk peró, dik il-Qorti kellha quddiema l-fatti ta' dawk il-proċess biss, u

jidher li dak li l-aktar ġie emfasizzat hemmhekk kienet propju l-kliem utilizzat

fuq fattura simili.

Il-każ odjern peró għex ħajja differenti, għaliex propju mix-

xhieda li ġiet prodotta, dan it-Tribunal huwa sodisfatt li l-kontendenti kienu

ftehmu data li fiha l-bibien kellhom jaslu.

Illi dan qiegħed jingħad prinċipalment għaliex minn qari tax-xhieda, speċjalment

dik ta' Rita Degaetano in kontro-eżami, jirriżulta li kienet ngħatat data, tant li hija stess

tirrimarka li huwa minnu li kienu tardivi26.

Għal dan it-Tribunal, dak li ntqal ma

jista' jiġi ekwiparat ma xejn ħlief m'ammissjoni tal-fatt li data kienet ġiet

stabbilita, għaliex ħadt ma jgħid li kien tardiv f'obbligazzjoni jekk ma jkunx

hemm data.

Il-fatt li wieħed jgħid li kien tardiv, loġikament, bilfors juri li kien

tardiv sabiex iwettaq xi ħaġa u ma jistax ikollok tardivitá f'obbligazzjoni

mingħajr data.

Jekk qatt ma kien stabbilit perjodu, allura wieħed ma jistax jgħid

25 Din tinstab a fol 6 tal-proċess.

26 Issir referenza partikolari għax-xhieda ta' Rita Degaetano, mogħtija in kontro-eżami, nhar il-21 ta' Jannar 2021.

Huma rilevanti s-segwenti brani: Dr. Gabriel Harney: Issa minn -14 ta' Mejju għas-27 ta' Awwissu kemm il-ġimgħa laħqu għaddew jekk jogħġbok?

Xhud: Nammetti li hemm naqra tul ta' żmien; Ukoll ix-xhud reġa stqarret hekk: it-Tribunal: Però hu mhux qed jistaqsik illi kellu jlesti l-bibien f'ġimgħatejn.

Hu qed jistaqsik fl-14 ta' Mejju sar il-kejl; jidher li l- bibien kienu lesti fis-27 ta' Awwissu.

It-Tribunal: Inti stess qed tghid illi t-terminu ta' sitta jew tmien ġimgħat, għax issa enfasizzajt iktar it-tmien ġimgħat, kienu għaddew.

Xhud: Iva għaddew.

Illi mix-xhieda jirriżulta li huwa minnu li fil-ħin li ġie miftiehem l-oġġett u il-

prezz, l-konvenuti rikonvenzjonanti ġew infurmati li kellhom iċemplu huma f'xi

data sabiex isir appuntament biex jittieħdu il-miżuri.

Hekk sar u allura dik il-

kundizzjoni avverat ruħha.

sodisfatt li s-soċjetá attriċi rikonvenzjonata reġgħet tat terminu sabiex issa ssir il-

Mill-fatti jirriżulta ċar lill-bibien kienu lesti għal-kunsinna ferm aktar

tard mil-perjodu stabbilit u li għalhekk l-istess soċjetá attriċi kienet inadempjenti.

Għal dan it-Tribunal allura, jeżistu ċ-ċirkostanzi kollha fattwali sabiex dan il-

bejgħ jiġi xolt.

Illi t-Tribunal irid ikun ċar ukoll li huwa m'huwiex qiegħed jiddeċiedi hekk

minħabba l-fatt lill-konvenut rikonvenzjonanti eventwalment biegħu l-fond

tagħhom.

Dak l-aspett m'huwiex qiegħed jikkonfigura hawnhekk bħala raġuni.

Dak li qiegħed jiġi deċiż huwa li kontendenti kienu ftehmu data, u din id-data ma

ġietx rispettata mis-soċjetá attriċi rikonvenzjonanti.

Ir-raġuni tar-rifjut tal-oġġett

huwa element soġġettiv iżda għal dan it-Tribunal m'huwiex neċessarju li jiġi

Illi magħdud ma dak li ntqal hawnhekk, jingħad ukoll lis-soċjetá attriċi

rikonvenzjonanti, għalkemm tammetti li kien hemm dewmien, imkien ma

tipprova xi skużanti għal tali nuqqas.

Huwa indiskuss li l-oneru li tipprova dan

kien jinkombi fuqha27.

Wara kollox hija l-liġi stess li tippermetti li dan isir.

27 Issir referenza għas-sentenza fl-ismijiet Joseph Manning vs David Riedlinger, (Ċit Nru: 974/00) mogħtija mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili nhar it-8 ta' Marzu 2001 fejn sabet hekk: "Illi l-Qorti ssib li, mehuda b'qies id-disposizzjonijiet tal-ligi hawn fuq imsemmija mqabblin mal-fatti tal- kaz, il-konvenut naqas li jwettaq il-kunsinna kif kien obbligat mil-ligi li jaghmel, u dan jaghti raguni xierqa ghat-talba tal-attur li jholl il-bejgh;" (enfasi tat-Tribunal).

Fuq l-istess tematika, issir referenza wkoll għas-sentenza fl-ismijiet Michael Angelo Welborn bhala mandatarju ta' Alfred Welborn u b'nota tat-2 ta' Novembru 1989 Alfred Welborn assuma l-atti f'ismu proprju vs Joseph Van Dommelen bhala direttur ghan-nom u in rapprezentanza tad-ditta Abita Mobili Limited, (Ċit Nru: 464/83) mogħtija mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili nhar it-13 ta' Frar 2001 fejn ukoll ingħad hekk: "L-artikolu 1385 tal-Kodici Civili jipprovdi: "Jekk il-bejjiegh jonqos li jaghmel il-kunsinna fiz-zmien miftiehem, ix-xerrej jista' jitlob, kif

Illi finalment ukoll, mill-atti ma jidhirx li s-soċjetá attriċi rikonvenzjonanti

segwiet dak li jrid l-artikolu 948 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta, marbut ma

dak li jgħid l-artikolu 943 tal-istess Kapitolu.

B'din il-kawża qiegħda tippretendi

ħlas tal-bilanċ filwaqt li żammet l-istess bibien fil-pussess tagħha.

Illi t-Tribunal iqis li huwa kostrett, mir-riljev tal-fatti kif jemerġi minn dan il-

proċess, li jilqa' t-talbiet tal-konvenut rikonvenzjonanti.

Ġie pruvat, għalkemm

id-data eżatta ta meta sar il-ħlas huwa inċert, li effetivament d-depożitu ta' disa

mitt' Ewro ġie effetwat.

Illi l-konsegwenza naturali ta' dak li qiegħed jiġi deċiż hija propju r-rifużjoni tal-

imħallas bħala depożitu, propju għaliex

ir-riżoluzzjoni hekk

Dan huwa konformi wkoll ma dak li jrid l-artikolu 1404 tal-

jaghzel hu, jew li l-kuntratt jigi mahlul, jew li huwa jigi mqieghed fil-pussess tal-haga mibjugha izda dan kemm-il darba d-dewmien ikun gie kkagunat mill-bejjiegh stess."

Huwa evidenti f'dan il-kaz li mhux biss il-bejjiegh ma ghamilx konsenja fiz-zmien miftiehem, izda sahansitra injora l-komunikazzjonijiet taxxerrej.

Il-fatt li bl-ittra tat-23 ta' Dicembru 1982 il-konvenut nomine nghata hamest ijiem zmien biex jeffettwa l-konsenja ma tistax tippregudika l-pozizzjoni ta' l- attur anzi tkompli turi l-inadempjenza tal-konvenut nomine.

Inoltre jista' jinghad li sahansitra sad-data tac-citazzjoni kienet ghadha ma saritx konsenja legali.

Ghalhekk jezistu l-elementi rikjesti mill-imsemmi artikolu biex l-ewwel talba tigi milqugha.

Il-konvenut nomine mhux talli ma ta l-ebda raguni valida ghad-dewmien izda ma ta l-ebda raguni ta' xejn." 28 Issir referenza għas-sentenza fl-ismijiet Joseph Attard Bugeja vs Antoine Callus, (App Ċiv Nru: 238/2006/1), mogħtija mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) nhar id-29 ta' Jannar 2010 fejn intqal hekk: "In tema, jinghad fis-sentenza fuq citata in re: "Caruana Mifsud Tabone nomine -vs- Mamo nomine" (21 ta' Lulju, 1953) illi fil-kaz ta' rizoluzzjoni ta' ftehim id-danni jikkomprendu wkoll il-prezz tal-haga li x-xerrej jkun gja hallas jew ir-restituzzjoni ta' dak li l-bejjiegh ikun irceva minghand ilkompratur fl-okkazjoni tal-ftehim negozjali.

Dan huwa hekk in kwantu l- obbligu tal-venditur, fil-fehma ta' din ilQorti, m'ghandux karattru rizarcitorju izda hu, pjuttost, in konsegwenza ta' l-inadempiment tal-bejjiegh, ossija, tan-nuqqas ta' konsenja tal- haga ghal liema gie ezegwit il-hlas tal-prezz.

Prezz dan li fil-kaz in ezami kien wiehed parzjali fis-sens ta' ghoti ta' somma kontanti u tal-valur tal-vettura ta' l-attur li, skond il-ftehim, ghaddiet fil-pussess, sew materjali, sew guridiku, tal-konvenut-venditur.

Dan b'mod li l- konvenut kien fil-poter li seta' jiddisponi minnha ghaliex wiehed ghandu jipprezumi illi din is- setgha fih ma setghetx ma tkunx akkompanjata minn dik ta' l-animus rem sibi habendi";

Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta29.

Għalhekk ukoll, t-talba prinċipali ma tistax

tintlaqa'.

Għaldaqstant, it-Tribunal qiegħed jiddeċiedi din it-Talba billi filwaqt li jiċħad it-

talba prinċipali tas-soċjetá rikonvenzjonata u l-eċċezzjonijiet ta' l-istess soċjetá

għat-talba rikonvenzjonali, jilqa' t-talba rikonvenzjonali u l-eċċezzjonijiet għat-

talba prinċipali tal-konvenut rikonvenzjonanti u b'hekk jordna lis-soċjetá

rikonvenzjonata sabiex tirrifondi lura lill-konvenut rikonvenzjonanti, s-somma

ta' disa' mitt Ewro (€900) bl-imgħax legali mit-18 ta' Novembru 201930 sad-data

L-ispejjeż

ta' dawn

il-proċeduri

jitħallsu fl-intier

tagħhom mis-soċjetá

rikonvenzjonata.

Dr. Joseph Elgadi LL.D. Ġudikatur

29 Dan l-artikolu jgħid hekk: Fil-każijiet kollha li x-xerrej għandu jedd li jerġa luramill- kuntratt, il-bejjiegħ għandu jroddlu, mal-prezz li jkun irċieva,l-ispejjeż tal-kuntratt u kull spiża leġittima oħra li jkollha x'taqsam mal-bejgħ.

30 Data tal-preżentata tal-kontro-talba.


QORTI ĊIVILI – PRIM'AWLA Onor. Imħallef Dr. Neville Saillard B.A., M.A. (Fin.

(K.I.

Rikors Nru. 569/21 NC Fl-Atti tal-Mandat Kawtelatorju ta' Arrest ta' Bċejjeċ tal-Baħar Numru 714/2021 AF fl-ismijiet: L-Avukat Dottor Vella Warrington mandatarju speċjali tal-assenti: (1) Andrew Legesse; (2) Victoria Caroline Xuereb Mallia; (3) Edward Cortis Legesse vs. L-Avukat Dottor David Cannao_ fil- kwalita' tieghu ta' Resident Agent f'isem u għan-nom tas-soċjeta' estera Cruise Services Limited Company

Illum 13 ta' Lulju 2021 Il-Qorti, Reġgħet rat ir-Rikors ta' Dottor David Cannao_ (K.I. 5469675M) fil- kwalita' ta' Resident Agent f'isem u għan-nom tas-soċjeta' estera

Cruise Services Limited Company għar-revoka tal-Mandat ta' Arrest de quo, liema Rikors ġie ppreżentat fil-11 ta' Ġunju 2021 (a fol.

1 et seq.) fejn il-Qorti ġiet mitluba sabiex: "(i) Tordna r-revoka fl-intier tiegħu tal-Mandat ta' Arrest Numru 714/2021AF u dan ai termini tal-Artikolu 836(1)(d); (ii) Alternattivament tordna li fi żmien raġonevoli li din il-Qorti tista' tistabilixxi u sakemm il-Mandat ta' Arrest fuq ċitat jibqa' fis-seħħ kollu jew in parte, l-eżekutant nomine jipprovdi garanzija xierqa għall-ħlas ta' kwalunkwe spejjeż, penali, danni u imgħax ai termini tal-Artikolu 838A tal-Kap.

12 u tordna li fin-nuqqas ta' tali depożitu fiż-żmien stabbilit, il- Mandat ta' Arrest jiġi revokat".

Rat id-Digriet tagħha tas-17 ta' Ġunju 2021 (a fol.

15) fejn il-Qorti appuntat r-Rikors għas-smigħ għas-seduta tas-6 ta' Lulju 2021 u fejn l-intimat ġie mogħti zmien ta' sebat (7) ijiem sabiex jippreżenta Nota li jkun fiha s-sottomissjonijiet kollha li xtaq jagħmel.

Rat ir-Risposta tal-Avukat Dottor Jotham Gafa Vella Warrington (K.I. 17970(M)) fil-kwalita' tiegħu ta' mandatarju speċjali f'isem u għan- nom tal-assenti (1) Andrew Legesse, (2) Victoria Caroline Xuereb Mallia u (3) Edward Cortis Legesse, liema Risposta ġiet ippreżentata fit-2 ta' Lulju 2021 (a fol.

Rat dak li ġie verbalizzat fis-seduta tas-6 ta' Lulju 2021 (a fol.

234) u rat in-Nota ppreżentata fl-istess seduta (a fol.

236) permezz ta' liema Nota ġie eżebiet kopja informali ta' Kontro-Mandat ippreżentat fil- 5 ta' Lulju 2021 (Dok.

Rat in-Nota tal-Avukat Dottor David Cannao_ fil-kwalita' tiegħu ta' Resident Agent f'isem u għan-nom tas-soċjeta' estera Cruise Services Limited Company, liema Nota ġiet ippreżentata fid-9 ta' Lulju 2021 (a fol.

239) f'liema Nota ngħad is-segwenti: "Li permezz tagħha qiegħed jirtira r-Rikors għal revoka numru 569/2021 NC stante l-preżentata ta' kontro-mandat (Ref.

Nru. 1007/2021) mir-

rikorrenti nomine, wara l-għoti ta' garanzija mill-esponenti nomine".

Għaldaqstant, il-Qorti tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri tar- Rikors promutur. _________________________ Onor. Dr. Neville Saillard Spiteri Longhurst ____________________________ Alexia Axlag Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


BORD LI JIRREGOLA L-KERA Maġistrat Dr. Charmaine Cachia Zammit B.A. LL.D. Illum 13 ta' Awwissu 2021 Rikors Numru 315/2021

Il-Bord, Parti mill-Fgura r-Rikors tar-rikorrenti ppreżentat fit-12 ta' Lulju 2021 li permezz tiegħu ġie premess u ntalab is-segwenti:

" Illi r-rikorrenti huma il-proprjetarji tal-fond ossija spizerija illum maghruf bhala Harley Pharmacy, bin-Numru 1, Victoria Terrace, iż-żejtun- Sliema;

Illi r-rikorrenti akkwistaw il-proprjeta tal-fond in kwistjoni b' wirt minghand Maria Dunn sive connie mart Maurice Aboulezz u Yvonne mart l-inginier Civili u Arkitett Joseph Leone Sevasta kif jirrizulta mid-denunzji hawn annessi u mmarkati dokumenti B u C

Illi l-fond de quo kien gie koncess b' kera lil Melchior Cilia Mumford b' effett mill-1 ta' Marzu 1970 ai termini ta' skrittura private bejn l- antecedenti fit-titolu tar-rikorrenti u l-istess MElchiro Cilia Mumford, kopja ta' liema hi hawn annessa u mmarkata dokument A;

Illi f' Mejju tal-2018 l-eredi ta' Melchior Cilia Mumford kienu irrinunzjaw ghall-effetti tal-kuntratt ta' kera fuq il-post de quo izda ma setghux jirrilaxxjaw il-pussess vakanti tal-fond de quo billi kienu ssullokaw il- fond in kwistjoni lill-intimata Cherubino Limited;

Illi s-subinkwilini qatt ma gew rikonoxxuti fil-kera mis-sdien u fi kwalsiasi kaz is-subinkwilinat illum spicca ope legis;

Illi l-intimati qieghdin jiddetjenu l-pussess tal-fond de quo minghajr ebda titolu fil-ligi u ma ghandhom ebda difiza valida fil-ligi x' jaghtu biex jliqghu ghat-talbiet attrici

Illi ghalhekk kellha ssir din il-kawza

Ghaldaqstant r-rikorrenti jitolbu bir-rispett li din l-Onorabbli Bord joghgbu

Jghaddi sabiex jaqta u jiddeciedi din il-kawza ai termini tal-artikolu 16A tal-Kap.

69 tal-ligijiet ta' Malta, cioe bid-dispensa tas-smiegh tal-kawza;

Tiddikjara li l-kirja tal-ispizerija illum maghrufa bhala Harley Pharmacy, bin-Numru 1, Victoria Terrace, tas-Sliema giet itterminata;

Jiddikjara li l-intimata qieghda tiddetjeni il-fond de quo, cioe spizerija illum maghrufa bhala Harley Pharmacy, bin-Numru 1, Victoria Terrace, tas-Sliema minghajr ebda titolu fil-ligi;

Tordna lill-intimati sabiex jizgumbraw mill-fond suereferit u jirritornaw il-pussess battal tal-istess lir-rikorrenti entro t-terminu qasir u perentorju li dan l-Onorabbli Bord joghbdu jiffissa. "

Ra illi fis-seduta tal-lum deheru l-intimati kollha, f'liema seduta l-intimati Tanya Cachia Zammit, Francesca Vella Warrington u Moira Errebsy ammettew ghat-talbiet tar-rikorrenti filwaqt li ddikjaraw illi huma diga rrilaxxxaw il-fond in kwistjoni favur ir-rikorrenti; Ra illi fl-istess seduta s-socjeta` Cherubino Limited talbet li tikkontesta l- procedura bi smiegh sommarju u ghaldaqstant talbet li tinghata l-fakolta` li tipprezenta risposta; Ra illi in vista tal-ammissjoni tal-intimati Tanya Cachia Zammit, Francesca Vella Warrington u Moira Errebsy, u ai termini tal-artikolu 16 (5) (a) tal-Kapitolu 69 tal- Ligijiet ta' Malta il-Bord ghandu jaghti sentenza minnufih.

Ikkunsidra: Illi permezz tal-proceduri odjerni qieghed jintalab l-izgumbrament tal- intimati mill-fond ossia spizerija maghrufa bhala Harley Pharmacy, bin- numru 1, Victoria Terrace, Tas-Sliema.

Illi mill-iskrittura ta' lokazzjoni datata 1 ta' Marzu 1970, l-ante kawza tar- rikorrenti kkoncedew b'titolu ta' lokazzjoni l-fond in kwistjoni lil Melchior Cilia Mumford, l-ante kawza tal-intimati Tanya Cachia Zammit, Francesca Vella Warrington u Moira Errebsy, liema skrittura tinsab esebita a fol.

4 tal-process; Illi l-intimati Tanya Cachia Zammit, Francesca Vella Warrington u Moira Errebsy ammettew ghat-talbiet tar-rikorrenti u ghaldaqstant il-Bord huwa sodisfatt illi l-istess gew ippruvati skont il-ligi, hlief ghat-tielet talba, liema talba ma hix diretta fil-konfront taghhom izda diretta fil-konfront tas- socjeta` intimata.

Decide Għal dawn il-motivi, il-Bord qiegħed jaqta' u jiddeċiedi billi jilqa' l- ewwel, it-tieni u r-raba' talba tar-rikorrenti fil-konfront tal-intimati Tanya Cachia Zammit, Francesca Vella Warrington u Moira Errebsy filwaqt li jastjeni milli jiehu konjizzjoni tat-tielet talba fil-konfront taghhom stante li l-istess mhix diretta fil-konfront taghhom, u ghaldaqstant qieghed:

Jiddikjara u jiddeciedi illi l-kirja tal-ispizerija illum maghrufa bhala Harley Pharmacy, bin-Numru 1, Victoria Terrace, Tas-Sliema giet

itterminata fil-konfront tal-intimati Tanya Cachia Zammit, Francesca Vella Warrington u Moira Errebsy;

Jordna lill-intimati Tanya Cachia Zammit, Francesca Vella Warrington u Moira Errebsy jizgumbraw mill-istess fond u jirritornaw il-pussess battal tal-istess lir-rikorrenti fi zmien perentorju ta' ghaxart (10) ijiem mil-lum.

In vista li gie dikjarat illi l-fond diga gie rilaxxat favur ir-rikorrenti, l- ispejjez ta' din is-sentenza ghandhom jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet. ________________________ Dr. Charmaine Cachia Zammit Sammut Mamo ___________ Diane Attard Kingswell Deputat Reġistratur


PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI

Mandat t'Inibizzjoni Nru 981/2021 (AD)

MARIA SMITH FARRUGIA (KI 386153M) u, għal kull interess illi jista' jkollha, PEREGIN GRECH (KI 417092M) VS SALVINA sive SYLVIA GRECH (KI 480552M) EILEEN SALIBA HALES (KI 680603M) U MARIA CALLEJA PALMIER (KI 82922M)

Dan hu digriet finali wara talba għall-ħruġ ta' mandat t'inibizzjoni permezz

ta' rikors ta' Maria Dolores Borg Brincat u Cherylie Schieda’, għal kull interess illi

jista' jkollha, ippreżentat fit-tnejn (2) ta' Lulju 2021, u risposta konġunta ta'

Salvina sive Sylvia Schieda’, Eileen Borg Brincat u Maria Pearson. ippreżentata

fit-tlieta u għoxrin (23) ta' Lulju 2021;

B'rikors preżentat fit-tnejn (2) ta' Lulju 2021, Maria Dolores Borg Brincat u

Cherylie Schieda’ (għal kull interess illi jista' jkollha), sabiex jikkawtelaw id-

drittijiet tagħhom konsistenti s-somma ta' mitt elf Ewro (€100,000), talbu lil

din il-Qorti tordna il-ħruġ ta' mandat t'inibizzjoni kontra l-intimati sabiex

jinżammu milli jbiegħu, jassenjaw, ineħħu, jiddisponu u/jew jittrasferixxu

inter vivos kemm b'titolu onoruż jew gratwit xi proprjeta', b'mod partikolari

d-dar numru 31, Triq tal-Mensija, Ta' Kerċem, Malta, bil-garaxx (numru 6)

retropost b'aċċess minn Triq Sant'Antnin, Ta' Kerċem, Malta, u l-

formanti parti mill-blokk li jismu "Windsor Flats" fi Triq J Quintinus, Ir-Rabat (Malta), konfinanti mill-Grigal mat-triq u mill-irjieħ l-oħra ma' beni ta'

persuni mhux magħrufa, kif soġġetti għaċ-ċens annwu u perpetwu ta' żewġ

Ewro u wieħed u disgħin ċenteżmi (€2.91);

Il-Qorti, b'digriet mogħti nhar it-tnejn (2) ta' Lulju 2021 stess, wara li rat l-

artikolu 875(2) tal-Kap 12, laqgħet it-talba provviżorjament u rriservat li

tipprovdi b'mod definittiv fi stadju ulterjuri;

Permezz ta' risposta preżentata fit-tlieta u għoxrin (23) ta' Lulju 2021, l-

opponew għall-ħruġ tal-mandat t'inibizzjoni, stante illi ma jeżistux ir-

rekwiżiti – la legali u lanqas dawk fattwali – sabiex it-talba tar-rikorrenti

Il-Qorti semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet fis-seduta tas-sebgħa u għoxrin

tintlaqa';

(27) ta' Lulju 2021;

Fatti tal-Każ

ppremettew illi:

Permezz ta' rikors preżentat fit-tnejn (2) ta' Lulju 2021, ir-rikorrenti

a. Ir-rikorrenti Maria Dolores Borg Brincat għandha dritt għall-porzjon

riservat mill-wirt tal-ġenituri tagħha Emmanuele Pearson. u Maria

Concetta Pearson. nee Messina Ferrante illi mietu fil-5 t'Awwissu 2019 u 30

ta' Novembru 2020 rispettivament;

b. Dan il-porzjon riservat ġie ffissat mir-rikorrenti, għall-finijiet ta' dan

il-mandat, fil-valur ta' mitt elf Ewro (€ 100,000);

c. Kontestwalment mal-mandat odjern, ġiet intavolata wkoll kawża

mir-rikorrenti kontra l-intimati fil-kwalita' tagħhom ta' eredi ta' l-istess

d. Ir-rikorrenti għandhom interess illi jikkawtelaw id-drittijiet tagħhom,

konsistenti s-somma ta' mitt elf Ewro (€100,000), kontra l-intimati, u

għalhekk qed jitolbu lil din il-Qorti tordna l-ħruġ ta' mandat

t'inibizzjoni kontra

l-intimati sabiex

jinżammu milli

jbiegħu,

jassenjaw, ineħħu, jiddisponu u/jew jitrasferixxu inter vivos kemm

b'titolu onoruż jew gratuwitu xi proprjeta', b'mod partikolari id-dar

numru 31, Triq tal-Mensija, Ta' Kerċem, Malta, bil-garaxx (Numru

6) retropost b'aċċess minn Triq Sant'Antnin, Ta' Kerċem, Malta u l-

(12) formanti parti mill-blokk li jismu "Windsor Flats", fi Triq J

Quintinus, Santa Venera, konfinanti mill-Grigal mat-triq u mill-

irjieħ l-oħra ma' beni ta' persuni mhux magħrufa, kif soġġett għaċ-

ċens annwu u perpetwu ta' żewġ Ewro u wieħed u disgħin ċenteżmi

Mill-banda l-oħra, l-intimati, permezz ta' risposta preżentata nhar it-tlieta u

għoxrin (23) ta' Lulju 2021, eċċepew illi:

a. Ir-rikorrenti jafu b'eżistenza u l-valur tal-proprjetajiet li l-intimati

qegħdin jintalbu sabiex ma jittrasferixxux, liema proprjetajiet ġew

trasferiti fuqhom permezz tal-wirt.

Għalhekk, l-eventwali bejgħ tal-

proprjetajiet mhu se jinfluwixxi xejn a rigward tal-allegat sehem tar-

rikorrenti mill-assi, għaliex dan is-sehem huwa kreditu u mhux parti

mill-assi;

b. L-allegat kreditu f'dan il-każ jista' jiġi kkomputat, u fil-fatt il-liġi stess

tipprovdi għall-unjoni fittizja tal-assi tad-decujus;

c. Għalhekk il-possibilta' li l-assi immobiljari tal-intimati jinbiegħu jew

jiġu trasferiti fuq terzi u l-ħlas tal-allegat kreditu ma jistax jiġi eluż;

d. In oltre, ir-rikorrenti ma identifikawx kif waslu sabiex iffissaw il-valur

għoli ta' mitt elf Ewro (€100,000) tenut kont partikolarment illi, fl-

aħjar ipoteżi, ir-rikorrenti jmissha wieħed minn erbatax (1/14) tal-

valur tal-assi tad-decujus, liema assi l-valur tagħhom, bl-aktar

valutazzjoni ġeneruża u fl-intier tagħha (mobbli u immobbli) ma

taqbiżx il-miljun Ewro (€1,000,000);

tal-bejgħ ta' proprjeta' iġib preġudizzju lill-partijiet kollha, għaliex

iċaħħad lir-rikorrenti milli jottjenu likwidita' li jpoġġihom f'qagħda

aħjar li jikkawtelaw il-pretensjonijiet tar-rikorrenti;

f. Għaldaqstant din il-Qorti ġiet mitluba mill-intimati sabiex tiċħad it-

talba kif magħmula, bi kwalsiasi spejjeż tal-mandat odjern a karigu

Wara illi rat id-dokumenti esebiti mill-partijiet u l-atti kollha preżentati; u

Wara illi semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet fis-seduta tas-sebgħa u għoxrin

(27) ta' Lulju 2021;

Tagħmel is-segwenti konsiderazzjonijiet:

Konsiderazzjonijiet

Fl-ewwel lok, issir referenza għall-Artikolu 873(1) tal-Kap 12, illi jistabbilixxi

illi, "L-iskop tal-mandat t'inibizzjoni hu dak li jżomm persuna milli tagħmel

kwalunkwe ħaġa li tkun li tista' tkun ta' preġudizzju għall-persuna li qed

titlob il-mandat", filwaqt illi skont l-Artikolu 873(2), imbagħad, "Il-Qorti

m'għandhiex toħroġ tali mandat jekk ma tkunx sodisfatta li dak il-mandat

huwa meħtieġ sabiex jitħarsu l-jeddijiet tar-rikorrent, u li dak ir-rikorrent

prima facie jidher li għandu dawk id-drittijiet";

Minn dawn il-provvedimenti tal-liġi jirriżulta għalhekk illi tlieta huma l-

elementi illi għandhom jiġu sodisfatti sabiex tiġi milqugħa talba għall-ħruġ

ta' mandat t'inibizzjoni:

a. Il-Qorti għandha teżamina jekk ikunx ġie pruvat illi r-rikorrent

għandu xi jedd prima facie;

b. Il-Qorti għandha tkun sodisfatta illi l-mandat huwa meħtieġ sabiex

jitħarsu l-jeddijiet illi r-rikorrent qed jippretendi illi għandu;

c. Il-Qorti għandha tkun sodisfatta illi dak illi r-rikorrent qiegħed jitlob

illi l-intimat jiġi inibit milli jagħmel, jaf jikkawża preġudizzju lir-

rikorrent fil-każ illi l-mandat ma jiġix akkordat;

F'dak li jirrigwarda l-jedd prima facie, ġie ritenut fid-digriet mogħti fl-ismijiet,

tal-prima

il-Qorti

ikkonkludiet illi dan huwa rekwiżit oġġettiv u mhux soġġettiv.

Ma hix kwestjoni ta' diskrezzjoni tal-ġudikant.

Fi kliem ieħor, il-

jedd irid jidher 'prima facie', jiġifieri mal-ewwel daqqa t'għajn.

Għalhekk l-eżami tal-Qorti f'dan l-istadju preliminari tal-

kontestazzjoni bejn

il-partijiet m'għandhiex

tkun waħda

1 Mandat Nru 4/2020, Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri (Sezzjoni Ġenerali), 17 ta' Frar 2020, Maġ Dr Brigitte El Mehdy

approfondita, imma limitata għall-apprezzament tal-elementi

ġuridiċi u fattwali fuq bażi prima facie.

Wieħed irid jagħraf ukoll

li l-jedd li jeħtieġ jitħares mhux biżżejjed li jkun sempliċi

diffikolta', disaġju jew tħassib.

L-istess, iżda f'aktar dettal, ingħad fid-digriet mogħti fl-ismijiet Helen

Cassar Mockridge kulma huwa meħtieġ, u fl-istess ħin huwa biżżejjed, għall-

ħruġ ta' mandat t'inibizzjoni, [huwa] li jkun hemm fumus boni

Huwa loġiku li billi l-mandat ta' inibizzjoni huwa att

kawtelatorju li jrid jinħareġ qabel ma jiġi aċċertat min għandu

raġun, il-mandat jinħareġ favur dak li "jidher" (fi kliem l-istess

liġi) mal-ewwel daqqa t'għajn li għandu raġun.

Iġifieri b'mod

verosimili jew plawsibbli, fi kliem ieħor b'mod li jitwemmen jew

Dan min-naħa l-waħda jeskludi pretenzjonijiet li

huma frivoli jew assurdi, jew saħansitra fejn hemm mera

possibilta', u min-naħa l-oħra jeskludi l-ħtieġa li l-pretenzjoni

jkollha probabbilta' kbira li tintlaqa'.

Dan hu konformi maċ-

ċirkostanza li proċedura ta' din ix-xorta hija intiża sabiex tkun

sommarja, billi mhuwiex mistenni li jitressaq quddiem il-Qorti fi

stadju bħal dan, kulma jmissu jitressaq quddiemha, waqt is-

smiegħ tal-kawża dwar il-jedd.

Dan billi fil-proċess dwar il-

mertu, l-iskop hu li jiġi aċċertat x'inhu d-dritt fil-każ konkret,

filwaqt li l-iskop tal-proċess għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni

għandu biss il-funzjoni strumentali li jikkawtela pretenzjoni ta'

dritt, anke jekk din tista' ma tkunx fondata, sakemm ikun hemm

pronunzjament ġudizzjarju dwar jekk hix tabilħaqq fondata fid-

dritt jew le.

2 Mandat Nru 1742/2016/1, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 12 ta' Diċembru 2016, Onor Imħ Lawrence Mercieca Said

Għaldaqstant, hekk kif ġie ritenut fid-digriet fl-ismijiet Mario Messina Ferrante u

Unikament għall-fini tal-akkoljiment o meno tat-talba, mhux

kompitu ta' din il-Qorti li tqis il-pretensjonijiet tal-partijiet fil-

Ħadd mill-partijiet ma jista jew m'għandu jippretendi li

mad-"daqqa t'għajn" għandha tkun proprju din il-Qorti li

tiddeċiedi hi l-mertu tal-kwistjoni bejn il-partijiet bil-proċedura

speċjali u partikolari tal-Mandat ta' Inibizzjoni.

jingħad sabiex il-kontendenti jifhmu li l-mansjoni ta' din il-Qorti

mhuwiex li tiddeċiedi finalment dwar il-pretensjonijiet tagħhom

fil-mertu, iżda huwa limitat u ċirkoskritt biex tara jekk huwiex

sodisfatt dak li trid il-liġi sabiex ikun operattiv il-mandat.

Stabbilit il-jedd prima facie, il-Qorti għandha ddur sabiex tindaga jekk l-att

illi jkun qed isir mill-intimat hux ta' preġudizzju għall-jedd prima facie tar-

rikorrenti, b'dana illi d-deċiżjoni dwar jekk għandux jiġi akkordat il-mandat

t'inibizzjoni jew le għandha tiġi bbażata fuq il-grad ta' preġudizzju illi jkun

ser jiġi arrekat lill-jeddijiet tar-rikorrenti, u cioe l-hekk imsejjaħ periculum

Ġie ritenut fid-digriet mogħti fl-ismijiet Helen ‘Amodio et vs Hole

Joseph Caruana Cuschieri chetcuti glanville:

il-grad

ta'

preġudizzju rikjest bħala bażi ta' akkordar ta' ħruġ ta' mandat,

hu preġudizzju "li ma jkun[x] jista jiġi irrimedjat".

Irid jingħad

ukoll jekk l-inkonvenjent jew in-nuqqas lamentat jista' jitneħħa,

imqar b'deċiżjoni wara li jiġi mistħarreġ il-każ fil-mertu, jiġi

nieqes dan l-element meħtieġ għall-ħruġ tal-mandat.4

3 Mandat Nru 1164/2020, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 16 t'Ottubru 2020, D'Agostino Imħ Tonio Baluci 4 Ara wkoll Claudine Stroud vs Maltco Lotteries Limited, Mandat Nru 531/2018/1, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 3 ta' Mejju 2018, Onor Imħ Jacqueline Cassar Stivala Tedesco; u Vitus Chetcuti Putzulu Caruana et noe vs Il-Kummissarju tal-Pulizija, Mandat Nru 1935/2009, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 18 ta' Diċembru 2009, Onor Imħ Joseph R Cherrett

Evidentement, għalhekk, il-preġudizzju illi jkun ser isofri r-rikorrent

permezz tal-att illi jkun qed jintalab illi jiġi miżmum, jeħtieġ illi jkun

irrimedjabbli sabiex il-Qorti tasal illi takkorda l-mandat t'inibizzjoni.

Difatti, f'dan ir-rigward, din il-Qorti kif diversement presjeduta, fid-digriet

mogħti fl-ismijiet J. Farrugia Properties Ltd vs Annalise Sultana,

spjegat illi l-periculum in mora:

[...] ifisser il-periklu li kemm-il darba eventwalment ikun

hemm pronunzjament definittiv dwar id-dritt pretiż, is-

sentenza ma tkunx tista' tiġi esegwita b'mod effettiv.

d-dritt kawtelat ma jkunx ta' natura finanzjarja, ma jkunx

biżżejjed li jkun hemm rimedju pekunjarju: per eżempju

permezz

tal-ħlas

tad-danni kemm-il darba proprjeta'

immobiljari tkun sejra tiġi okkupata u mibnija, jew jekk jiġi

mmolestat fit-tgawdjia ta' ħwejġu bl-eżerċizzju ta' dritt ta'

passaġġ li l-persuna eżekutanda tippretendi li jkollha.

L-istess ġie wkoll

fid-digriet mogħti

fl-ismijiet Santumas

[...] mhux biżżejjed li rikorrent juri li ser isofri xi preġudizzju,

iżda wkoll li tali preġudizzju jrid ikun irriparabbli; għax il-

Qorti ma toħroġx il-mandat ta' inibizzjoni meta jkun hemm

rimedju adegwat għar-rikorrent.

Irid ikun kif jgħid it-test bl-

Naturalment, salv dak li jingħad taħt is-sub-artikolu 5, il-

preġudizzju ma jridx ikun wieħed ta' natura finanzjarja għax

bħala tali dan hu rimedjabbli purche' jkun hemm l-assi

għalih.

5 Mandat Nru 1714/2019/1, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 30 ta' Diċembru 2019, Onor Imħ Grazio ‘Amodio 6 Rik Nru 330/2007/1, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 3 t'April 2007, Onor Imħ Lino Borg Brincat Galvagno

In parentesi, f'dak illi jirrigwarda l-element tal-irrimedjabilita' fil-każ odjern,

il-Qorti f'dan l-istadju tinnota illi l-formola wżata mir-rikorrent sabiex ġiet

intavolata l-proċedura odjerna hija l-formola ġenerika għall-ħruġ ta'

mandat t'inibizzjoni bin-numru 21, illi tintuża sabiex jintalab il-ħruġ ta'

mandat t'inibizzjoni ai termini tal-Art 873 tal-Kap 12, u mhux il-formola

speċifika bin-numru 25 illi tintuża sabiex jintalab il-ħruġ ta' mandat

t'inibizzjoni ai termini tal-Art 874 tal-Kap 12.

Għaldaqstant, minkejja l-fatt

illi, mad-daqqa t'għajn, il-proċedura odjerna jaf tiġi interpretata bħala

waħda illi qegħda tinkwadra ruħha mad-dettami tal-mandat kontemplat

mill-art 874 tal-Kap 12, dan effettivament mhux il-każ, u huma l-elementi

tal-art 873 tal-Kap 12 illi għandhom jiġu sodisfatti sabiex tintlaqa' t-talba

Ergo, l-element tal-irrimedjabilita' tal-preġudizzju illi hemm

lok illi jiġi arrekat lir-rikorrent, għandu jiġi wkoll ippruvat mir-

rikorrent sabiex tintlaqa' t-talba minnu magħmula;

Finalment, huwa prinċipju illi jirriżulta kemm mill-provvedimenti tal-liġi

stess, kif ukoll minn ġurisprudenza kostanti tal-Qrati nostrana illi:

L-Elementi li jwasslu għall-ħruġ tal-mandat huma kumulattivi

mhux alternattivi u għalhekk jekk xi wieħed minnhom ma

jirriżultax, il-Qorti hija obbligata tiċħad it-talba għall-ħruġ tal-

Barra minn hekk huma kriterji oġġettivi, u fl-

applikazzjoni tal-liġi dwar kif u meta għandu jinħareġ mandat

il-Qorti għandha tuża interpretazzjoni restrittiva.

Il-ħruġ ta'

mandat ta' inibizzjoni huwa mandat kawtelatorju li jsir fi żmien

l-pretensjoni ma

tkunx għadha ġiet ġuridikament

aċċertata u stabbilita.

Għalhekk hija meqjusa proċedura

eċċezzjonali u straordinarja.7

Ara wkoll George Spagnol vs Awtorita' għat-Trasport f'Malta et, Rik Nru 648/2019, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 20 ta' Ġunju 2019, Onor Imħ Lorraine Almerigo Cann

Il-Qorti sejra għalhekk tgħaddi sabiex teżamina jekk ir-rekwiżiti illi

għandhom jissussistu għall-ħruġ tal-mandat odjern jirriżultawx jew le, u dan

bl-applikazzjoni tal-prinċipji legali suċitati għall-fatti in kawża:

A. L-Ewwel Rekwiżit: Għandu jirriżulta illi r-Rikorrenti għandhom jedd

Il-jedd prima facie illi r-rikorrenti qegħdin isostnu illi għandhom fil-każ

odjern jikkonsisti fi kreditu ta' mitt elf Ewro (€100,000), rappreżentanti

porzjon riservat li r-rikorrenti Maria Dolores Borg Brincat għandha mill-wirt tal-

ġenituri tagħha.

Il-mandat odjern huwa intiż sabiex jikkawtela din is-somma

sakemm tiġi deċiża l-kawża fil-mertu fl-ismijiet Maria Dolores Borg Brincat et

Primarjament, il-Qorti tinnota illi tinsab sodisfatta illi r-rikorrenti Maria

Dolores Borg Brincat hija bint id-defunti Emmanuele Pearson. u Maria

Concetta Pearson. nee Messina Ferrante, u dan kif jirriżulta miċ-ċertifikat tat-twelid

tal-istess Maria Dolores Borg Brincat anness bħala Dok A mar-rikors odjern;

Fit-tieni lok, issir referenza għad-dikjarazzjoni ta' trasferiment ta' proprjeta'

causa mortis magħmula mill-intimati wara l-mewt tal-ġenituri tagħhom

Il-Qorti, għall-finijiet ta' din il-proċedura, qed

tassumi illi l-valuri mogħtija lill-proprjeta' illi kienet tappartjeni lid-defunti

konjuġi Pearson. m'huma kontestati minn l-ebda parti fil-mandat odjern,

ġialadarba kienu l-intimati stess illi ddikjaraw dawn l-istess valuri fid-

dikjarazzjoni causa mortis suriferita;

Ai termini ta' din id-dikjarazzjoni, il-proprjeta' immobbli illi kienu jippossjedu

d-defunti konjuġi Pearson. kienet tikkonsisti fis-segwenti:

a. Dar u garaxx f'San Iż-Żebbuġ (Ghawdex), illi ġew stmati illi għandhom valur ta'

b. Appartament f'San Il-Ħamrun, illi ġie stmat illi għandu valur ta'

c. Qabar fiċ-Ċimiterju ta' Santa Marija Addolorata, L-Isla, illi ġie stmat

illi għandu valur ta' €2,500;

Għaldaqstant jirriżulta illi l-wirt tad-defunti konjuġi Pearson. jikkonsisti,

mill-inqas, fi proprjeta' immobbli illi ġiet mogħtija valur ta' €1,012,500.

L-

ebda prova ma nġabet f'dan l-istadju rigward proprjeta' mobbli tal-istess

konjuġi Pearson.;

Il-Qorti, fil-mansjoni limitata tagħha, mhix ser tidħol fil-kwestjoni rigward

jekk hux dovut lir-rikorrenti porzjon riservat jew le mill-wirt ta' Emmanuel u

u Maria Concetta konjuġi Pearson.; iżda, madanakollu, il-Qorti tħoss illi

jkun għaqli illi jsiru xi osservazzjonijiet rigward id-dritt għall-porzjon riservat

kif stabbiliti fil-liġi u ġurisprudenza nostrana.

Dan sabiex jiġu delineati

b'mod aktar ċar il-prinċipji illi fuqhom huwa bbażat id-dritt illi qed

jippretendu illi għandhom ir-rikorrenti, liema dritt qed jinsistu illi għandu jiġi

kawtelat permezz tal-proċeduri odjerni;

L-Artikolu 615(1) tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta jistabbilixxi illi, "Is-sehem

riżervat huwa l-jedd fuq il-beni tal-mejjet riżervat mil-liġi favur id-

dixxendenti tal-mejjet u min mill-mara jew ir-raġel jibqa' ħaj", filwaqt illi s-

sub-inċiż (2) tal-istess artikolu jistabbilixxi illi, "L-imsemmi jedd huwa

kreditu tal-valur tas-sehem riżervat kontra l-beni tal-mejjet. [...]."

Hekk kif

ġie ritenut fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Carmel Tedesco et vss

Irid jitqies ukoll mill-ħarsien tal-prinċipju li s-sehem riżervat

mogħti mil-liġi jibqa' mhux mittiefes minkejja li t-testatur jista'

jkun għamel

tiegħu dispożizzjonijiet b'titolu

partikolari li jnaqqru mill-ġid tal-wirt dik il-parti merfugħa biex

tagħmel tajjeb għas-sehem imsemmi.

Għalhekk, bit-twettiq

tar-"rijunjoni fittizja" isir eżerċizzju tal-likwidazzjoni tal-ġid tal-

wirt li jkun u, minn dak li joħroġ, jinstilet is-sehem riżervat.

8 Rik Nru 1062/2007/1, Qorti tal-Appell (Superjuri), 21 ta' Lulju 2021

liġi nnifisha tgħid x'għandu jiddaħħal f'tali eżerċizzju biex

tinħareġ il-konsistenza tal-wirt għall-finijiet tal-kakolu tas-

sehem riżervat;

Isegwi għalhekk illi, hekk kif stabbilit fl-art 620(2) tal-Kap 16, "Is-sehem

riżervat jiġi kalkolat fuq l-assi kollha, wara li jitnaqqsu d-djun tal-assi u l-

ispejjeż tal-funerali."

Tali "rijunjoni fittizja" issir billi: (a) jinġabru l-beni kollha

fi żmien il-ftuħ tas-suċċesssjoni u jingħata l-valur tagħhom; (b) jinqata'

minnhom id-dejn; (c) jiżdied mal-bilanċ il-valur tal-beni li t-testatur ikun ta

Fil-każ odjern, ma tressqet l-ebda prova dwar dejn u/jew

valur ta' beni li ngħataw b'donazzjoni;

Finalment, f'dak illi huwa l-quantum tas-sehem riservat illi jista' jispetta lir-

rikorrenti, l-art 616(1) tal-Kap 16 jistabbilixxi illi f'każ ta' aktar minn 4 aħwa,

is-sehem riżervat huwa terz tal-valur tal-beni tad-decujus.

Fil-każ odjern,

għalkemm ma ġiex kjarifikat kemm kellhom ulied id-defunti konjuġi

Pearson., jidher illi mhux kontestat il-fatt illi jekk jirriżulta illi għandha xi

dritt għal porzjon riservat ir-rikorrenti Maria Dolores Borg Brincat, dan huwa ta'

sehem wieħed minn erbatax (1/14) tal-valur tal-assi tad-decujus;

Tenut kont tal-osservazzjonijiet hawn magħmula, jiġi senjalat:

a. Illi Maria Dolores Borg Brincat hija bint id-defunti konjuġi Pearson.;

b. Illi għaldaqstant, Maria Dolores Borg Brincat għandha dritt prima facie ili

titlob sehem riservat mill-eredita' tal-ġenituri tagħha, ai termini tal-liġi;

c. Illi jekk Maria Dolores Borg Brincat jirriżulta illi għandha tali dritt, dan ser

ikun jikkonsisti f'1/14 mill-assi kollha illi kienu jappartjenu lil ommha

Maria Concetta Pearson. mal-mewt tagħha;

9 Ara Av Chris Tonsi noe vs Mary Borg Brincat pro et noe (Ċit Nru 25/2006) kif konfermata mill-Qorti tal- Appell (Superjuri) fit-28 ta' Mejju 2010, u Joseph Aquilina Harmsworth et vs Av Dr Philip Piscopo noe (Rik Ġur 656/2017, Qorti Ċivili (Prim'Awla), 17 ta' Ġunju 2020, Onor Imħ Robert G Riyahi, in ġudikat)

d. Illi l-valur tal-assi immobbli fil-mument ta' mewtha kien ta' €1,012,500,

iżda ma' dan l-ammont jonqos jiżdied il-valur tal-assi mobbli (jekk

jissussistu), jitnaqqas dejn u/jew spejjeż ta' funerali (jekk jissussistu),

u jiżdied il-valur tal-assi immobbli mogħtija b'donazzjoni (jekk

jissussistu);

e. Illi, meħud in konsiderazzjoni biss il-valur tal-assi immobbli, fil-każ illi

l-kawża fil-mertu tiġi deċiża favur tagħha, Maria Dolores Borg Brincat

għandha dritt għal madwar €72,500 mill-eredita' tal-ġenituri tagħha.

Naturalment, din is-somma teskludi numru ta' fatturi, fosthom: il-valur

tal-assi mobbli u imgħax ai termini tal-art 615(2) tal-Kap 16;

Meħuda dawn l-osservazzjonijiet in konsiderazzjoni, il-Qorti hija tal-fehma

illi, mad-daqqa t'għajn, jidher għalhekk illi r-rikorrenti Maria Dolores

Borg Brincat għandha dritt prima facie x'tikkawtela permezz tal-proċeduri

Għaldaqstant, fid-dawl tas-suespost, jirriżulta lil din il-Qorti illi jissussisti

d-dritt prima facie, u cioe l-ewwel rekwiżit sabiex jintlaqa' l-mandat

B. It-Tieni Rekwiżit: Il-Mandat għandu jkun meħtieġ sabiex jitħarsu l-

jeddijiet tar-Rikorrenti

In konsiderazzjoni tal-fatt illi:

a. Diġa' hemm pretensjoni oħra magħmula minn Susan Pearson. u

Emily Borg Brincat fuq l-eredita' in kwestjoni (vide Dok D anness mar-

b. Ma nġabet l-ebda prova illi hemm assi oħra illi jistgħu jserrħu moħħ

ir-rikorrenti Maria Dolores Borg Brincat illi f'każ illi kawża fil-mertu jkollha

għalih;

mhux wieħed żgħir;

eżitu favorevoli għaliha, ser ikopru l-ammont kollu illi hi għandha dritt

c. L-ammont illi qegħda tippretendi r-rikorrenti Maria Dolores Borg Brincat

mill-provi miġjuba quddiemha, il-Qorti tqis illi jkun idoneu illi tiġi ppreservata

u ma tiġix trasferita xi proprjeta' li kienet tappartjeni lid-defunti konjuġi

Pearson. sakemm il-kwestjoni bejn il-partijiet tiġi determinata fil-mertu;

Madanakollu, tenut kont tal-fatt illi l-pretensjoni illi għandha r-rikorrenti

Maria Dolores Borg Brincat hija ta' €100,000, il-Qorti tqis illi, meta tiġi

kkunsidrata l-valutazzjoni relattiva mogħtija lill-proprjetajiet elenkati fit-

talba odjerna, il-Qorti tkun inġusta mal-intimati jekk tilqa' t-talba kif

magħmula fl-intier tagħha.

Difatti, fiċ-ċirkostanzi, din il-Qorti hija tal-

fehma illi l-pretensjoni tar-rikorrenti tkun ampjament kawtelata

permezz tal-appartament fit-tielet sular (second floor) internament

numerat tnax (12) formanti parti mill-blokk li jismu "Windsor Flats", fi

Triq J Quintinus, Santa Venera;

Għaldaqstant, din il-Qorti tqis illi jissussisti t-tieni rekwiżit sabiex

tintlaqa' t-talba odjerna, iżda illi l-mandat għandu jkun jolqot biss

proprjeta' waħda mit-tnejn elenkati fir-rikors odjern.

C. It-Tielet Rekwiżit: Il-Preġudizzju illi jista' jiġi kkawżat lir-Rikorrenti fil-

każ illi l-mandat ma jiġix akkordat, huwa wieħed Irrimedjabbli

Applikati l-prinċipji legali suċitati, kif konfermati minn ġurisprudenza

kostanti, għall-fatti tal-kawża odjerna, il-Qorti hija tal-fehma illi l-preġudizzju

illi jiġi arrekat lir-rikorrenti fil-każ illi ma jintlaqax il-mandat odjern huwa

wieħed irrimedjabbli, u dan stante illi jekk eventwalment ikun hemm

pronunzjament definittiv dwar id-dritt pretiż, u ma jkunx ġie kawtelat b'xi

mod id-dritt tar-rikorrenti permezz tal-proċeduri odjerni, ma jkun hemm l-

ebda mod kif is-sentenza tiġi esegwita b'mod effettiv.

Dan b'mod partikolari

meta wieħed jikkonsidra illi hemm biss biss żewġ pretensjonijiet oħra fuq l-

eredita' tad-defunti konjuġi Pearson., u meta wieħed jikkonsidra wkoll illi

ma nġabet ebda prova dwar jekk hemmx xi assi oħra (apparti l-proprjeta'

immobbli) illi jistgħu jkopru kwalsiasi dritt illi jista' jkollha Maria Dolores

Davies, fid-dawl tal-ġurisprudenza suċitata, jirriżulta sodisfatt

ukoll it-tielet rekwiżit;

Il-Qorti, iżda, kif diġa' stqarret aktar 'il fuq, tifhem illi, hekk kif irritenew l-

intimati fir-risposta tagħhom, mandat m'għandux jintuża bħala sarima li

żżomm lill-intimati milli jgawdu l-jeddijiet tagħhom.

Huwa għalhekk illi din

il-Qorti hija tal-fehma illi t-talba tar-rikorrenti għandha tintlaqa' b'mod limitat.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi:

kwantu ġiet milqugħa

tar-rikorrenti sabiex

jinżammu milli

jbiegħu,

ineħħu,

jittrasferixxu inter vivos kemm b'titolu oneruż jew gratuwitu d-dar

bin-numru 31, Triq tal-Mensija, Ta' Kerċem, Malta, bil-garaxx

(numru 6) retropost b'aċċess minn Triq Sant'Antnin, Ta' Kerċem,

L-Imdina' it-talba tar-rikorrenti għall-ħruġ tal-mandat odjern b'mod

limitat, u cioe sa fejn tali talba tikkonċerna biss l-appartament fit-

parti mill-blokk bl-isem "Windsor Flats", fi Triq J. Quintinus, Ir-Rabat (Malta), Malta;

L-ispejjeż ta' dawn il-proċeduri huma riservati għall-ġudizzju finali.

Digriet kamerali mogħti llum, il-Ġimgħa, 13 t'Awwissu 2021.

Onor Imħallef Dr Audrey Dam LL.D.

Deputat Reġistratur