IL-QORTI TAL-APPELL KRIMINALI

Onor. Imħallef Dr. Aaron M. Poland M.A. (Law), LL.D. (melit)

Illum it-12 ta' Novembru 2019 Appell numru 145 tal-2019

Dan huwa appell minn sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati

(Malta) nhar is-6 ta' Mejju 2019 fil-konfront ta' Brian LEONARD BONAVIA,

karta tal-identità bin-numru 334349M li flimkien ma' Carmelo

LEONARD BONAVIA ġie mixli:

Talli bejn Lulju 2013 u Novembru 2013 fiż-Żejtun, ġiegħlu annimal isofri uġigħ, tbatija jew dwejjaq mingħajr bżonn, kif ukoll abbandunaw l-istess annimal.

Permezz tas-sentenza aktar 'il fuq imsemmija, il-Qorti tal-

Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali, wara li rat

l-imputazzjoni miġjuba kontra l-appellant, stqarret is-segwenti:

Rat in-Nota tal-Avukat Ġenerali datata għaxra (10) ta' Settembru elfejn u erbatax (2014) fejn huwa ta l-kunsens sabiex dawn il-proċeduri jiġu trattati b'mod sommarju; Semgħet il-provi kollha inkluż it-trattazzjoni tal-partijiet; Ikkunsidrat: Illi l-fatti ta' dan il-każ huma fil-qosor dawn li ġejjin.

Illi l-imputati qegħdin jiġu akkużati talli bejn Lulju u Novembru tal-elfejn u tlettax (2013) huma kkawżaw sofferenza lill-annimal ossija żiemel kif ukoll li abbandunaw dan l-annimal bil-konsegwenza li dan ġie eventwalment imraqqad.

Illi din il-Qorti semgħet numru ta' xhieda fosthom PS 827 Edward Spiteri Holt fejn huwa kien l-uffiċjal li ħa r-rapport magħmul mill-imputat Carmelo LEONARD BONAVIA nhar id-dsatax (19) ta' Novembru elfejn u tlettax (2013) (a fol.

20 tal-atti – Dok EG1) fejn huwa rraporta li dan kellu żiemel ġo għalqa u dan ma setax jaċċedi għalih għaliex l-imputat l-ieħor Brian LEONARD BONAVIA kien għalaqlu x-xatba sa mill-għaxra (10) ta' Lulju tal-istess sena.

Carmelo rraporta wkoll illi kien hemm ftehim bejnu u Brian li dan tal-aħħar kellu jitma' l-annimal u jtih jixrob u għal dan il-għan Carmelo kien iħalli l-ikel wara x-xatba sabiex Brian ikun jista' jitimgħu iżda għal xi raġuni dan qal li ż-żiemel ġie maltrattat.

Carmelo rraportalu wkoll illi għall-ħabta ta' Ottubru dan kien taha lil Brian fenech adami ta' kutra għaż-żwiemel għal kontra l- kesħa iżda għal xi raġuni dan ma għamilhiex u bil-konsegwenza li ż- żiemel kellu jitraqqad wara li ġew tal-Animal Welfare.

Is-surġent jgħid ukoll illi meta ġie mitkellem Brian LEONARD BONAVIA dan kien qallu li huwa kien jitma' lil dan iż-żiemel iżda meta Carmelo kien tah il- kutra dan ma kienx libbishielu għaliex ftit qabel kien bagħat ittra bl-avukat lil Carmelo fejn kien intimah sabiex ineħħi ż-żiemel minn hemm iżda dan ma kienx għamel hekk.

Is-surġent jgħid ukoll illi ma kienx jiftakar li dan iż-żiemel kellu xi stalla biex jistkenn iżda dan kien jgħix ġo paddock.

Semgħet ukoll lil Christopher Ali Melyan li kien jaf ir-razzett ben tajjeb għaliex kien trabba hemmhekk u jgħid illi fl-antik kulħadd li kellu r-raba' hemmhekk kien jidħol minn dik ix-xatba sakemm ma ġie l-imputat Brian LEONARD BONAVIA fl-aħħar erba' (4) snin qabel l-inċident.

Huwa jgħid ukoll illi dan Brian LEONARD BONAVIA kien għalaq ix-xatba fil-ħmistax (15) ta' Lulju elfejn u tlettax (2013) bil-konsegwenza li z-ziju tiegħu Carmelo LEONARD BONAVIA ma setax ikollu aċċess għall-annimali tiegħu u għall-paddock u l-kamra li kien

hemm magħha sabiex jidħlu ż-żwiemel fihom.

Huwa jgħid li minħabba dan kien hemm diversi rapporti l-pulizija.

Ix-xhud ikkonferma li Carmelo LEONARD BONAVIA kien jagħti l-ikel lil Brian sabiex jitma' ż-żiemel iżda ma jafx jekk qattx kien jitimgħu.

Xehdet ukoll Tessie AlSaied li tiġi familjari tal-imputati iżda li xorta waħda għażlet li tixhed wara li ngħatat id-dritt li ma tixhidx, u tgħid illi hija wkoll għandha r-raba fil-post imsemmi u tgħid illi minn meta kien ġie joqgħod l-imputat Brian LEONARD BONAVIA dan għalaq ix-xatba u ħadd ma seta' jgħaddi minn hemm aktar.

Hija tgħid illi hi u t-tifel tagħha flimkien ma' Carmelo LEONARD BONAVIA kienu jlestu l-ikel lil dan iż-żiemel sabiex iħalluh wara x-xatba biex Brian LEONARD BONAVIA jagħlfu iżda dawn ma jafux jekk effettivament kienx itih jiekol jew le.

Hija tgħid illi darba waħda dan iż-żiemel intelaq mal-art u miet.

Ix-xhud ikkonfermat li saru diversi rapporti u kawża l-Qorti kontra Brian LEONARD BONAVIA sabiex tinfetaħ din ix-xatba.

Xehed ukoll Anthony Abela Parnis li hu missier l-imputat Brian LEONARD BONAVIA kif ukoll hu l-imputat l-ieħor Carmelo LEONARD BONAVIA fejn wara li ngħata d-dritt li ma jixhidx minħabba l-parentela huwa xorta waħda ried jixhed.

Huwa jgħid illi x-xatba inkwistjoni kien għalaqha t-tifel tiegħu Brian sabiex ma jidħollu ħadd u dan fuq struzzjonijiet tiegħu.

Huwa jgħid li dan iż-żiemel li kien tal-imputat l-ieħor Carmelo LEONARD BONAVIA kien itih biss il-landa tal- ġwież u daqshekk.

Ma kienx jagħmillu xejn aktar.

Huwa jgħid ukoll illi huwa ma kienx ta l-opportunita' lil ħuh Carmelo sabiex imur jieħu ħsieb lil dan iż-żiemel.

Huwa jgħid ukoll illi l-imputat Carmelo LEONARD BONAVIA kellu żewġt iżwiemel u seta' faċilment ħa dan iż-żiemel ukoll kif għamel bl- ieħor.

Xehed ukoll Dr. Duncan Migneco Ganado li kien jaħdem fid-Dipartiment tal-Biċċerija fejn dan xehed li kien ġie mgħajjat, flimkien mad-Dipartiment tal-Ħarsien tal-Annimali sabiex jintervjenu meta ż-żiemel kien qiegħed imut.

Huwa jgħid illi meta daħal wara x-xatba sab iż-żiemel li kien deher vera bagħtut, kien qisu kellu xokk termiku fejn kellu t-temperatura ħafna aktar baxxa mis-suppost minbarra l-fatt li kien mgħaddam u muġugħ.

Huwa għalhekk avża li dan iż-żiemel kellu jitraqqad.

rapport li jinsab esebit fl-atti u mmarkat bħala Dok.

fil-fatt jirrelata f'paġna tlieta (3) tar-rapport tiegħu li "the fact that this

Xehdet ukoll Elaine Galdes mid-Dipartiment tal-Ħarsien tal-Annimali fejn

fost l-oħrajn qalet li "ż-żiemel kien mixħut mal-art ma setax iqum, bloated

ħafna, l-coat kien tant maħmuġ, kien qiegħed f'agunija, kien jidher li mhux

ser iqum, kien qed jipprova imma insa ma kienx se jqum minn hemm. . . .

Kienu selħiet qodma, kienu jidhru li kienu selħiet qodma, kellu mall-

elbow, kellu anka taħt għonqu, kien jidher li ma kienx qiegħed miżmum

sew allura tlabna l-għanja tal-veterinarju."

52) Ix-xhud ikkonfermat illi ġiet tiftaħ ix-xatba il-mara ta' Brian LEONARD BONAVIA u ċioe' Josianne LEONARD BONAVIA imbagħad ġie r-raġel tagħha.

Xehed l-imputat Brian LEONARD BONAVIA fejn qal li dan iż-żiemel kien ilu xi sena u nofs hemm iżda huwa kien għalaq ix-xatba xi tmien xhur.

Huwa jgħid illi dan iż-żiemel minn dejjem kien maħqur u fil-fatt kien għamel rapport dwar dan iżda qatt ma sar xejn.

Fil-fatt dan iż-żiemel ma kellux fejn jistkenn imkien.

Huwa jgħid li meta għalaq ix-xatba kien għamel rapport mal-pulizija sabiex jitneħħa dan iż-żiemel iżda qatt ma sar xejn.

Fil-fatt l- imputat l-ieħor ħa xi affarijiet oħra iżda l-dan iż-żiemel ma ħadux.

Huwa jgħid ukoll illi l-ko-imputat l-ieħor kien iħallilu naqra ikel ġo landa u l- anqas kien iħalli ilma jew tiben.

Ġew esebiti serje ta' rapporti bejn il-partijiet mill-Ispettur Johann Muscat Monsigneur (Dok.

Xehed ukoll Dr. Matthew Ben Saad li kien l-avukat tal-imputat Carmelo LEONARD BONAVIA li wara li ġie eżentat mis-sigriet professjonali kkonferma l- kwereli kollha magħmulin mill-istess klijent tiegħu u dawn kienu jirrigwardjaw ukoll l-istat ta' dan iż-żiemel.

Ġiet esebita sentenza mogħtija minn din il-Qorti presjeduta mill-Maġistrat Audrey Matvienko Calleja datata ħamsa u għoxrin (25) ta' Ottubru elfejn u tmintax (2018) fejn ġie deċiż li l-imputat Brian LEONARD BONAVIA f'dawk il-proċeduri ma kienx instab ħati ta' ragion fattasi a rigward l-għeluq tax-xatba inkwistjoni.

Ikkunsidrat: Illi ma ġiex ikkontestat il-fatt li Brian LEONARD BONAVIA kien dak li sakkar ix-xatba inkwistjoni u dan bil-konsegwenza li ħaddieħor, inkluż il-ko-akkużat Carmelo LEONARD BONAVIA u familjari tiegħu, ma setgħu jidħlu oltre din ix-xatba.

Illi huwa risaput u mhux ikkontestat, anke mid-dokumenti ippreżentati, illi dan iż-żiemel kien proprjeta' ta' Carmelo LEONARD BONAVIA.

Illi huwa risaput ukoll illi dan iż-żiemel miet minħabba stat ħażin ħafna

ta' malnutriment u ġrieħi u anke ta' abbandun totali ta' saħħet dan iż-

żiemel.

Dan ġie ampjament ippruvat permezz ta' diversi xhieda bħal

veterinarju u l-ħaddiema tad-Dipartiment tal-Ħarsien tal-Annimali li anke

esebew ritratti tal-annimal mejjet li juru stat ta' abbandun kbir kif ukoll li

Illi ġie ritenut ukoll u mhux ikkontestat illi Carmelo LEONARD BONAVIA jew

familjari tiegħu kienu jħallu landa żgħira kulljum ta' ikel sabiex dan iż-

żiemel jiġi mitmum u dan wara ftehim li sar mal-imputat Brian LEONARD BONAVIA.

Illi mix-xhieda ta' Brian LEONARD BONAVIA, dan kien konxju tal-fatt illi dan l- ammont ta' ikel ma kienx biżżejjed għal dan l-annimal iżda xorta waħda ma għamel xejn aktar.

Illi pero' ħareġ ukoll illi huwa kien għamel rapport li ż-żiemel ma kienx fi stat tajjeb fl-istess perjodu meta huwa għalaq ix- xatba.

Illi din il-Qorti ma tistax tifhem kif l-imputat Carmelo LEONARD BONAVIA kien ħa xi affarijiet meta tah iċ-ċans Brian LEONARD BONAVIA u dan meta għalaq ix-xatba u ma ħax l-istess żiemel.

Dan forsi sabiex juża dan iż-żiemel bħala skuża fil- futur f'xi forum legali a vantaġġ tiegħu?

Fi kwalunkwe każ din il-Qorti tikkundanna l-atteġġjament taż-żewġ imputati għaliex fil-każ ta' Brian LEONARD BONAVIA huwa kellu kontroll fuq is- sitwazzjoni u seta' jara li dan iż-żiemel kien sejjer lura.

Huwa kien konxju li dan iż-żiemel ried ikun ikkurat mill-feriti li kellu, mimxut kulljum bħal kull żiemel u affarijiet oħra bażiċi għal dawn it-tip ta' annimali iżda għażel li jagħlaq għajn waħda u ma jagħmel xejn u dan għaliex dan iż-żiemel ma kienx tiegħu.

Huwa kellu żewġ triqat: jew li jagħtih jiekol sew hu u jikkurah kif suppost jew li jara li dan iż-żiemel imur għand is-sid tiegħu.

Iżda dan ma sarx.

Pen., 12 Ottobre 2007, n. 26271) A rigward l-imputat Carmelo LEONARD BONAVIA, dan naqas ukoll permezz ta'

azzjoni omissiva passiva tiegħu u dan għaliex kif ingħad hawn fuq huwa

(għal xi raġuni li jaf hu biss) ħallieh f'post fejn kien diġa' ngħata ċ-ċans li

jneħħieh iżda li għażel li jħallieh hemm.

Bħala sid ta' żwiemel huwa jaf

ben tajjeb li żiemel għandu bżonn ta' attenzjoni partikolari kuljum mhux

kemm wieħed jagħtih jiekol biss u għalhekk li kieku riedlu l-ġid ma kien

qatt iħallih hemmhekk u jafda f'persuna li magħha kien hemm diversi

kwereli kontrih u saħansitra daħlu l-Qorti.

Illi f'dan ir-rigward l-istess Qorti ta' Kassazzjoni Taljana kkwotata fl-istess

ktieb f'paġna 288 u 289 saħqet fuq il-prevedibilita' tal-event dannuż mill-

aġent a rigward ommissjoni u qalet is-segwenti:

Pen., 19 giugno 2008, n. 40785)" Illi għaldaqstant iż-żewġ imputati bl-għaġir tagħhom omissiv attiv u omissiv passiv għandhom jinstabu ħatja ta' moħqrija taż-żiemel kif ukoll għall-abbandun tiegħu kkawżat b'dan l-għaġir.

Kien għal dawn il-motivi li wara li rat l-artikolu 8(2)(3)(4) u l-

artikolu 45(1)(a) (kif kien in vigore qabel ma ġie emendat fl-2014)

tal-Kapitolu 439 tal-Liġijiet ta' Malta sabet lill-imputati Carmelo

LEONARD BONAVIA u Brian LEONARD BONAVIA ħatja tal-akkuża kif dedotta kontrihom

u kkundannathom għall-ħlas ta' multa ta' ħamest elef ewro (€5,000)

kull wieħed.

Qorti jogħġobha:

Illi minn din is-sentenza Brian LEONARD BONAVIA interpona appell permezz

ta' rikors datat 22 ta' Mejju 2019 li permezz tiegħu talab lil din il-

Tvarja s-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali fis-6 ta' Mejju 2019 fis-sens illi: i) tħassarha, tirrevokaha u tikkaċellaha fejn din sabet lill-appellant ħatja ta' l-akkużi kif dedotti kontra tiegħu u fejn ikkundannatu għall-ħlas ta' multa ta' ħamest elef ewro (€5,000) u tikkonferma l-bqija tas-sentenza jew, ii) alternattivament, jekk din il-Qorti tħoss illi m'hemmx lok li l-appellant jiġi liberat minn kull imputazzjoni u ħtija allura tvarja l-istess sentenza imsemmija fis-sens illi tħassar, tikkanċella u tirrevoka dik il-parti tas- sentenza fejn l-appellant ġie kkundannat għall-ħlas ta' multa ta' ħamest elef

ewro (€5,000) u tinfliġġi piena aktar mita fiċ-ċirkostanzi u tikkonferma l- bqija tas-sentenza, u dan taht dawk il-provedimenti li jidhrilha xierqa u opportuni.

Dan wara li saħaq is-segwenti: -

Illi l-ewwel Qorti għamlet apprezzament ħażin tal-liġi u tal-fatti meta sabet ħtija fiż-żewġ akkużati.

Fil-fatt qed jiġi sottomess umilment illi l- ewwel Qorti kellha ssib ħtija biss fl-akkużat Carmelo LEONARD BONAVIA.

Illi l-ewwel Qorti fehmet x'kien qiegħed jagħmel l-akkużat Carmelo LEONARD BONAVIA meta ħalla ż-żiemel fil-paddocks in kwistjoni filwaqt illi ħa xi affarijiet oħra u addirittura żiemel ieħor fl-istess paddocks.

Fil-fatt l- ewwel Qorti tenniet hekk: "Illi din il-Qorti ma tistax tifhem kif l-imputat Carmelo LEONARD BONAVIA kien ħa xi affarijiet meta taħ iċ-ċans Brian LEONARD BONAVIA u dan meta għalaq ix-xatba u ma ħax l-istess żiemel.

Dan forsi sabiex juża dan iż-żiemel bħala skuża fil- futur f'xi forum legali a vantaġġ tiegħu?

Jew forsi huwa veru li dan iż- żiemel ma kienx fi stat tajjeb ta' saħħa kif kien qal Brian LEONARD BONAVIA u ħallieh hemm apposta forsi jiġri dak li fil-fatt ġara u jkun jista' jwaħħal fl-istess Brian LEONARD BONAVIA?"

Illi għalhekk jirriżulta illi l-ewwel Qorti aċċettat it-teżi ta' l-appellant u ċioe illi l-akkużat Carmelo LEONARD BONAVIA kien ħalla ż-żiemel fil-paddock in kwistjoni b'pika u nonostante li seta' jobsor x'ser jiġri.

Illi minn ħarsa lejn ix-xhieda li ta l-Ispettur Johann J. Fenech nhar it-23 ta' Mejju 2016 wieħed jieħu stampa ta' dak li stqarrew l-akkużati a tempo vergine.

L-Ispettur qal hekk: "Dan (Brian LEONARD BONAVIA) qalli pero' illi missieru rċieva ittra mingħand il- Lands fejn qallu li dawk l-istalel fuq din l-art kienu illegali u kellu jneħħihom fejn kien iż-żiemel.

Bissa imma ma setax ineħħihom kollha għax kellu ż-żiemel hemmhekk.

Dana qalli li kien wissa lil Carmelo biex iż-żiemel speċi jneħħih u anke qal li kienu btbagħtu xi ittri bejn l-avukati tagħhom speċjalmetn minżabba s-saħħa taż-żiemel kif ukoll biex jitneħħa, pero dan qatt ma tneħħa u fil-fatt imbagħad kellu jitraqqad..."1 Illi mbagħad fl-istess xhieda nsibu s-segwenti: "Jien għadtlu għalfejn speċi illi rajt li sakkarlek il-gate u dan għalfejn ma neħħejtx iż-żiemel u għafmiltu f'post fejn tkun tista' iktar tieħu ħsiebu sew

u hu qalli: Le jiena rrifjutajt li speċi nneħħieh iż-żiemel għax l-art mhix ta'

85 tal-proċess.

Brian u għad hemm kawża għaddejja u allura qabel ma jkun hemm is- sentenza tal-Qorti ma xtaqx illi jneħħi ż-żiemel."2 Illi l-ewwel Qorti kellha tagħmel distinzjoni bejn l-obbligi ta' Carmelo LEONARD BONAVIA bħala sid ta' l-istess żiemel u l-obbligi tal-appellant li sab ruħu f'din is-sitwazzjoni fejn kellu, irid u ma jridx jitma' ż-żiemel tal-akkużat Carmelo LEONARD BONAVIA peress illi dan ta' l-aħħar kien qed jirrifjuta għall- iskopijiet tiegħu li jneħħi ż-żiemel minn fejn ħallieh.

Illi l-ewwel Qorti spjegat illi kienet qed issib ħtija fl-appellant ukoll peress illi, skont hi, "… fil-każ ta' Brian LEONARD BONAVIA huwa kellu kontroll fuq is-sitwazzjoni u seta' jara li dan iż-żiemel kien sejjer lura.

Ħuwa kellu żewg triqat: jew li jagħtih jiekol sew hu u jikkurah kif suppost jew li jara li dan iż-żiemel imur għand is-sid tiegħu.

Iżda dan ma sarx."

Illi, bid-dovut rispett, f'din l-asserzjoni l-ewwel Qorti kienet fattwalment skorretta.

L-appellant kien ipprova jara li dan iż-żiemel imur għand sidu, il-ko-akkużat l-ieħor.

Kien l-akkużat l-ieħor li kien qiegħed jirrifjuta li jieħdu.

Ex admisses, skont ma' qal lill-Ispettur stess, Carmelo LEONARD BONAVIA ħalla ż-żiemel hemm biex donnu iżomm sieq waħda f'dik il-parti tar- razzett sakemm tinqata' kawża ċivili li hemm bejn il-ko-akkużati.

L- appellant ma seta' jagħmel xejn iktar.

Dan mhux xi oġġett li jista' jiġi depożitat il-Qorti.

L-appellant ma kellu l-ebda obbligu.

Dan nonostante huwa aċċerta ruħu li l-ikel li kien qed iħallilu l-ko-akkużat Carmelo LEONARD BONAVIA jgħaddih liż-żiemel avolja ma kienx kompitu tiegħu li jagħmel dan.

Żgur li ma kienx jispetta lill-appellant li joqgħod jikkura ż-żiemel jew iġiblu t-tobba u l-mediċini u dan proprju, kif qalet l-ewwel Qorti, għaliex iż-żiemel ma kienx tiegħu.

Illi ġiet eżebita f'dawn l-atti korrispondenza li għaddiet bejn l-appellant u missieru minn naħa u l-ko-akkużat l-ieħor min-naħa l-oħra fejn dan ta' l-

aħħar ġie infurmat illi l-paddocks kellhom jitneħħew minħabba li ma

kienux koperti bil-permessi relattivi u allura huwa kellu jneħħi ż-żiemel

sabiex dan ikun jista' jsir.

Illi in vista ta' dan l-appellant kellu jiġi liberat minn kull imputazzjoni jew

ħtija.

86 tal-proċess.

Illi, finalment u mingħajr preġudizzju, anke li kieku din il-Qorti ma taqbilx ma' l-appellant li kellu jiġi liberat minn kull ħtija l-appellant umilment jissottometti illi tenut kont iċ-ċirkostanzi kif hawn fuq sottomessi, il-piena inflitta kienet waħda eċċessiva u żgur li qatt ma kellha tkun l-istess piena daqs dik imposta fuq sid iż-żiemel u ċioe l-ko-akkużat l-ieħor.

Kif diġa ġie sottomess hawn fuq l-appellant li mhux sid iż-żiemel kellu obbligi ferm inqas mill-ko-akkużat l-ieħor f'għajnejn il-liġi.

Konsegwentement anke kien l-ewwel Qorti kienet ġusta fis-sejbien tal-ħtija ta' l-appellant xorta waħda kellha tagħmel distinzjoni bejn in-nuqqasijiet tas-sid u dawk ta' l- appellant.

Dan qiegħed jingħad dejjem mingħajr preġudizzju għall-ewwel aggravju għaliex l-appellant jibqa' jsostni li l-mewt taż-żiemel seħħ tort unikament tal-ko-akkużat l-ieħor Carmelo LEONARD BONAVIA.

Ikkunsidrat : -

Illi mill-kumpless tal-provi jirriżulta li nhar id-19 ta' Novembru

2013 għall-ħabta tas-7:30pm, Carmelo LEONARD BONAVIA kien irraporta l-

għassa taż-Żejtun illi n-neputi tiegħu Brian LEONARD BONAVIA, l-appellant

f'dawn il-proċeduri, kien għalaq l-aċċess li kellu għal għalqa fejn hu

kellu żiemel u minħabba f'hekk hu ma setgħax aktar jaċċedi għaliħ.

Skond Carmelo LEONARD BONAVIA din ix-xatba kienet ilha magħluqa minn

Lulju 2013 u allavolja kellhom ftehim mal-appellant sabiex huwa

jagħti l-ikel u x-xorb liż-żiemel li Carmelo LEONARD BONAVIA stess kien

iħallilu wara din ix-xatba, ż-żiemel ġie maltrattat.

Irriżulta wkoll illi dakinhar stess għall-ħabta tas-13:05, l-Uffiċjali tal-

Animal Welfare kienu rċevew rapport mingħand

LEONARD BONAVIA, mart Brian LEONARD BONAVIA, li nfurmathom illi kellhom żiemel

fil-propjeta' tagħhom ċjoe fl-indirizz numru 1, Triq Ħal-Tarxien, Il-Marsa, illi kien qed imut.

Ġew infurmati wkoll illi dan iż-żiemel

kien ta Carmelo LEONARD BONAVIA ċjoe z-ziju tal-appellant Brian LEONARD BONAVIA.

Meta l-Uffiċjali waslu fuq il-post sabu xatba msakkra u wara li

fetħitilhom Josanne LEONARD BONAVIA huma daħlu fl-għalqa fejn sabu

żiemel mitluq mal-art li kien jidher bagħtut ħafna.

Issejjaħ il-

veterinarju fuq

il-post

li kkonferma

iż-żiemel kien

evidentement mhux ikkurat sew u kien malnutrit, tant illi l-qagħda

tiegħu aggravat sal-punt li ttieħdet id-deċiżjoni li jitraqqad fuq il-

Il-Pulizija tkellmu ma Brian LEONARD BONAVIA dwar dak allegat fil-konfront

tiegħu fejn hu stqarr li għall-ħabta ta' Settembru hu kien bagħat ittra

bl-avukat lil Carmelo LEONARD BONAVIA sabiex ineħħi ż-żiemel tiegħu mill-

għalqa iżda ż-żiemel qatt ma tneħħa.

ZAMMIT saħaq ukoll illi hu

kien jagħti l-ikel liż-żiemel li kien jipprovdilu Carmelo LEONARD BONAVIA

skond il-ftehim li kellhom f'dan is-sens iżda ż-żiemel xorta waħda

mar lura u miet.

Skond l-appellant ukoll, il-qagħda taż-żiemel

kienet diġa mhux tajba meta kien kitbilhom bl-avukat iżda din

baqgħet sejra għall-agħar għaliex Carmelo LEONARD BONAVIA ma kienx itiħ

biżżejjed ikel.

Konsegwentement ittieħdu passi formanti l-mertu ta'

dawn il-proċeduri fil-konfront kemm ta' Carmelo LEONARD BONAVIA kif

Ikkunsidrat:

Illi f'dan il-każ l-appell

jistrieħ fuq l-apprezzament tal-fatti

magħmula mill-Qorti tal-Maġistrati.

B'mod partikolari f'appelli ta'

dan il-ġeneru, huwa importanti li jiġi ċċarat x'inhuma l-funzjonijiet

ta' din il-Qorti tal-Appell Kriminali, li f'dan il-każ tisma' appelli

minn sentenzi mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati.

Dawn il-

funzjonijiet ġew spjegati f'diversi sentenzi, fosthom fis-sentenza Ir-

Repubblika ta' Malta vs Emanuel LEONARD BONAVIA deċiża mill-Qorti tal-

Appell Kriminali (Sede Superjuri)3 fejn intqal:-

jekk

tasal ghall-konkluzjoni

kif dejjem gie ritenut huwa principju stabbilit fil-gurisprudenza ta' din il- Qorti li hija ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmul mill- il-Qorti setghet ewwel Qorti ragjonevolment u legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet ghaliha.

Fi kliem fl- taghmel tal-provi ezercitata mill-ewwel Qorti apprezzament apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk dik l- ewwel Qorti kinitx ragjonevoli fil-konkluzjoni taghha.

Jekk, izda, din il-Qorti tasal ghall- konkluzjoni li l-ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment jew legalment tasal ghall-konkluzjoni li tkun waslet

id-diskrezzjoni izda

tirrimpjazzax

il-Qorti ma

Ara wkoll Ara, fost ohrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs Domenic Orsini, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Godfrey Van Buren Mallia u r-Repubblika ta' Malta v. Eleno sive Lino Benedetti 24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Lawrence Borg Agius sive Axiak 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Mustafa Ali Phillips; Ir-Repubblika ta' Malta vs Thomas sive Tommy Gauci Bogovic, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Ivan Ruan-Eiam, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs George Zammit Fresta, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs Andrew George Eskander, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs Anthony Imbroll, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs Maurice Ali Melyan, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija vs Saviour Portelli Cachia, 30 ta' Marzu 2004; Il-Pulizija vs Seifeddine Mohamed Grech Zammit et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija vs Raymond Sanjic et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs Simon Magro Parnis, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija vs Carmel sive Chalmer Fedele, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs Anthony Abela Parnis, 31 ta' Mejju 1991.

Fil-kawża Ir-Repubblika ta' Malta vs. Domenic Orsini ġie mistqarr li :

Kif gie ritenut diversi drabi, hawn qieghdin fil-kamp ta' l- apprezzament tal-fatti, apprezzament li l-ligi tirrizerva fl- ewwel lok lill-gurati fil-kors tal-guri, u li din il-Qorti ma tiddisturbahx, anke jekk ma tkunx necessarjament taqbel mija fil-mija mieghu, jekk il-gurati setghu legittimament u ragonevolment jaslu ghall-verdett li jkunu waslu ghalih.

Jigifieri l-funzjoni ta' din il-Qorti ma tirrizolvix ruhha f'ezercizzju ta' x'konkluzjoni kienet tasal ghaliha hi kieku kellha tevalwa l-provi migbura fi prim'istanza, imma li tara jekk il-verdett milhuq mill-gurija li tkun giet "properly directed", u nkwadrat fil-provi prodotti, setax jigi ragonevolment u legittimament milhuq minnhom.

Jekk il- verdett taghhom huwa regolari f'dan is-sens, din il-Qorti ma tiddisturbahx (ara per ezempju Ir-Repubblika ta' Malta v. Godfrey Van Buren Mallia u r-Repubblika ta' Malta v. Eleno sive Lino Benedetti decizi minn din il-Qorti fl-24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Lawrence Borg Agius sive Borg Giuliano deciza minn din il-Qorti fit-23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Mustafa D'emanuele Phillips deciza minn din il-Qorti fil-5 ta' Lulju 2002, ir-Repubblika ta' Malta v. Thomas sive Tommy Gauci Bogovic deciza minn din il-Qorti fis-7 ta' Marzu 2000, u r-Repubblika ta' Malta v. Ivan Ruan-Eiam deciza minn din il-Qorti fl-1 ta' Dicembru 1994).

ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux addirittura impellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni.

B'hekk anke jekk din il-Qorti tistħarreġ ix-xiehda li tkun tressqet

quddiem il-Qorti tal-Maġistrati, ir-rwol ta' din il-Qorti jibqa' dak ta'

reviżjoni tad-deċiżjoni mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati.

Fil-kors

ordinarju tal-funzjoni tagħha, ma ssirx Qorti ta' ritrattazzjoni, ċjoe li

terġa tisma' l-każ u tiddeċiedi l-każ mill-ġdid.

Id-deċiżjoni jekk l-

imputat ikunx ħati jew le qabel xejn teħodha l-Qorti tal-Maġistrati li

għandha d-dover li tanalizza l-provi u l-argumenti legali u tasal

għall-konklużjonijiet tagħha wara li tkun qieset kollox.4

Din il-Qorti, bħala Qorti tal-Appell Kriminali twettaq id-dmir ta'

reviżjoni tas-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati billi tara jekk u safejn,

il-Qorti tal-Maġistrati, bis-saħħa tal-provi li jkunu ġew miġjuba mill-

partijiet u tal-argumenti legali dibattuti quddiemha, setgħetx

legalment u raġonevolment tasal għall-konklużjoni milħuqa

minnha fis-sentenza tagħha.

Huwa minħabba f'hekk u biex tilħaq

dan l-għan li din il-Qorti, bħala Qorti tal-Appell tagħmel l-

apprezzament tagħha tal-provi prodotti quddiem dik il-Qorti.

Bosta drabi l-fatti li joħorġu mill-provi mhux dejjem ikunu jaqblu

Anzi ġieli jkun hemm xiehda li jgħidu bil-maqlub ta'

Għalhekk din il-Qorti trid tara jekk, u safejn, b'dawk il-provi

li kellha quddiemha, l-Qorti tal-Maġistrati setgħetx tasal għall-

konklużjonijiet tagħha kif jidhru fis-sentenza b'mod tajjeb u skont il-

4 u dan sakemm ma jkunx hemm raġunijiet eċċezzjonali entro l-parametri ta' dak li jipprovdi l-artikolu 428(3)(5) tal-Kodiċi Kriminali li din il-Qorti tkun tista' tiddeċiedi hi l-meritu tal-kawża.

Liġi.

Jekk din il-Qorti tara li l-Qorti tal-Maġistrati setgħet tasal għall-

konklużjonijiet li waslet għalihom skont il-provi u l-argumenti legali

li kellha quddiemha, allura din il-Qorti ma tibdilx il-konklużjonijiet

milħuqa mill-Qorti tal-Maġistrati u dan għaliex jekk il-Qorti tal-

Maġistrati tkun għamlet xogħolha tajjeb, din il-Qorti ma tistax

taqbad u tibdlilha s-sentenza jekk ma jkunx hemm raġuni valida.

Jekk mill-banda l-oħra din il-Qorti tara li, mill-provi li nġiebu jew

mill-argumenti legali imresqin quddiemha, l-Qorti tal-Maġistrati

tkun żbaljat fl-apprezzament tal-provi jew fl-interpretazzjoni tal-

argumenti legali imresqin quddiemha, b'mod li allura din il-Qorti

tqis ma jkunx sigur u sodisfaċenti li tistrieħ fuq dawk il-

konklużjonijiet, allura din il-Qorti imbagħad għandha s-setgħa u d-

dmir li tibdel dik is-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati, jew

dawk il-partijiet minnha li jirriżultaw li jkunu żbaljati jew li ma

jirriflettux il-Liġi.5

In oltre, għal dak li jirrigwarda l-kredibbilta' tax-xhieda, l-artikolu

638 tal-Kodiċi Kriminali jagħmilha ċara li filwaqt li huwa fid-dover

5 Ara wkoll, fost oħrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs. Rida Salem Chattaway Borg Briffa, 15 ta' Jannar 2009; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Paul Agius Simler, 19 ta' Gunju 2008; Ir- Repubblika ta' Malta vs. Etienne Randon, 14 ta' Dicembru 2004; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Domenic Orsini, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Godfrey Van Buren Mallia u Ir-Repubblika ta' Malta vs. Eleno sive Lino Benedetti, 24 ta' April 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Lawrence Borg Agius sive Borg Giuliano, 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Mustafa Ali Phillips, 5 ta' Lulju 2002; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Thomas sive Tommy Gauci Bogovic, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Ivan Ruan-Eiam, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs. George Zammit Fresta, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs. Andrew George Eskander, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs. Anthony Imbroll, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs. Maurice Ali Melyan, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija vs. Saviour Portelli Cachia, 30 ta' Marzu 2004; Il-Pulizija vs. Seifeddine Mohamed Grech Zammit et, 21 ta' Ottubru 1996; Il- Pulizija vs. Raymond Sanjic et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs. Simon Magro Parnis, 15 ta' Lulju 1996; Il- Pulizija vs. Carmel sive Chalmer Fedele, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs. Anthony Abela Parnis, 31 ta' Mejju 1991.

tal-Prosekuzzjoni li ġġib il-provi kollha u l-aħjar prova possibbli

sabiex il-grad tal-prova tal-Prosekuzzjoni jintlaħaq b'suċċess, is-

subartikolu (2) tal-istess artikolu jippostula li xhud wieħed waħdu

jekk emnut huwa suffiċjenti.

Dan ukoll ġie kkonfermat minn

ġurisprudenza nostrana kopjuża

il-prinċipju ġie

Illi wkoll relevanti ai fini tat-test tal-kredibbilta huwa l-artikolu 637

tal-Kodiċi Kriminali li jistipula li għal dak li jirrigwarda xhieda ta'

eta' minuri, xhieda tal-imputat kif ukoll ix-xhieda ta' persuni li

huma klassifikati taħt l-artikolu 636 tal-Kodiċi Kriminali, fosthom

persuni li jkollhom interess fil-kwistjoni li fuqha tkun meħtieġa x-

xhieda tagħhom, jew fir-riżultat tal-kawża : -

id-deċiżjoni (dwar il-kredibbilta tagħhom) titħalla fid-diskrezzjoni ta' min għandu jiġġudika l-fatti, billi jittieħed qies tal-imġieba, kondotta u karattru tax-xhud, tal-fatt jekk ix-xhieda għandiex mis-sewwa jew hix konsistenti, u ta' fattizzi oħra tax-xhieda tiegħu, u jekk ix-xhieda hix imsaħħa minn xiehda oħra, u taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ.

Skond il-ġurisprudenza nostrana jekk il-Qorti tal-Maġistrati tonqos

milli tagħmel dan l-ezerċizzju fir-rigward ta' xhieda ta' ċertu

portata jew li permezz tat-testimonjanza tagħhom ikollhom pern

fuq is-sentenza finali, tista tirriżulta n-nullita' tal-proċeduri, li tista'

titqajjem anki ex officio mill-Qorti stess u dan partikolarment meta l-

każ ikun jistrieħ fuq il-kredibbilta' o meno tax-xhieda.

6 Ara fost oħrajn l-appelli kriminali sede inferjuri fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Spiteri Sacco ppreseduta mill-imħallef Joseph Melillo Fenech Kodjaandreev u datata s-6 ta' Novembru 2002; Il-Pulizija vs Antoine Portelli Cachia ippreseduta mill-Imħallef Patrick Mallia Martin u deċiża fis-16 ta' Marzu 2001; Il-Pulizija vs Carmel Myers ippreseduta mill-Imħallef David Giacomotto u deċiża fid-9 ta' Novembru 2011; Ara wkoll Ir-Repubblika ta' Malta vs Martin Sanjic deċiża mill-Qorti tal-Appell Sede Superjuri u ppreseduta mill-Imħallfin Joseph Borg Delia, David Giacomotto u Joseph R. Mifsud Bugeja u datata 24 ta' Settembru 2004.

ieħor jekk il-Qorti tkun qed tibbaża s-sentenza tagħha fuq in-nuqqas

ta' kredibbilta' o meno ta' xhud jew xhieda partikolari, dik il-Qorti

ma tkunx tista tasal għal tali konkluzjoni b'mod sodisfaċċenti

mingħajr l-ewwel ma tkun semgħet dawn ix-xhieda partikolari

In oltre kif gie ritenut mil-Qorti fl-Appell Kriminali fis-sentenza fl-

ismijiet Il-Pulizija vs. Joseph Lamb,8

mhux kull konflitt fil-provi ghandu awtomatikament iwassal ghall- liberazzjoni tal-persuna akkuzata.

Imma l- Qorti, f' kaz ta' konflitt fil-provi, trid tevalwa l-provi skond il-kriterji enuncjati fl-artikolu 637 tal-Kodici Kriminali w tasal ghall-konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f' hix ser temmnu jew ma temmnux'.

Illi l-appellant jinstab akkużat bil-ksur tal-artikolu 8(2)(3) tal-Att

dwar it-Trattament Xieraq tal-Annimali (Kapitolu 439 tal-Liġijiet ta'

Malta) li jinqara kif ġej:

(2) L-ebda annimal ma għandu jiġi mġiegħel isofri uġiegħ, tbatija jew dwejjaq mingħajr bżonn, u l-ebda annimal ma jista' jigi abbandunat.

(3) Kull min iżomm l-annimali jew jaqbel li jżomm animmali għandu jkun responsabbli għat-trattament xieraq tagħhom.

Bl-emenda introdotta bl-Att XXXV tas-sena 2014 ġie speċifikat

f'aktar dettal liema passi għandhom jittieħdu minn min ikun qed

jieħu ħsieb annimal biex jiżgura illi kull annumal ikollu kull ma

jinħtieġ, inkluż ambjent adegwat u ikel xieraq fost oħrajn.

introduzzjoni ta' dan is-subparagrafu il-Leġislatur ried jiċċara l-

interpretazzjoni tal-artikolu 8 sabiex jinkorpora diversi xenarji

7 Ara is-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Joseph Imbroll deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar id-9 ta' Settembru 1999 ippreseduta mill-imhallef Vincent Cosby.

8 Deċiza fid-9 ta' Lulju 2003 mill-Qorti tal-Appell Kriminali Sede Inferjuri ippreseduta mill-Imħallef Joe Melillo Fenech Kodjaandreev.

differenti u li n-nuqqas tagħhom jistgħu indubjament iwasslu għat-

tbatija, mard jew uġiegħ tal-annimal miżmum.

għalkemm dan is-subparagrafu ma kienx fis-seħħ fil-Liġi fiż-żmien

meta seħħew il-fatti ta' dan il-każ ma jfissirx li l-ipoteżi tar-reat

kontemplata f'dan il-każ kienet eskluża jew insussistenti fiż-żmien

meta seħħew il-fatti.

Illi t-tifsira ta' 'moħqrija' ta' annimali li kienet (u għadha) viġenti fi

żmien il-fatti tal-każ :

tfisser li ġġiegħel lill-annimal, b'xi att jew ommissjoni,9 isofri uġiegħ jew tbatija li fix-xorta jew mill-qawwa, jew fil-għan tagħhom, jew fiċ- ċirkostanzi li fihom ikunu imposti, jkunu żejda jew bla ħtieġa'.10

Ikkunsidrat:

Illi l-appellant Brian LEONARD BONAVIA jisħaq, in suċċint, illi hu ma seta' qatt

jinżamm responsabbli għall-akkuża miġjuba kontra tiegħu peress

illi hu ma kienx is-sid taż-żiemel li miet minħabba l-qagħda prekarja

tiegħu.

Brian LEONARD BONAVIA insista li hu, a differenza ta' dak li saħqet il-

Qorti tal-Maġistrati, għamel li seta' sabiex iż-żiemel jingħata aktar

l-ikel u l-kura.

legali,11 kien ta struzzjonijiet, sabiex dan iż-żiemel ma jibqgħax fl-

għalqa tiegħu.

Dan peress illi kellhom jitwaqqgħu xi kmamar li

kien hemm, fosthom il-paddock fejn kien qed jinżamm dan iż-żiemel,

peress li dawn kienu mibnijin illegalment u kienu suġġetti għal

10 Artikolu 2 tal-Kapitolu 439 tal-Liġijiet ta' Malta.

11 li ġew eżebiti fl-atti a fol 114 sa 116 u li kienu maħruġa f'isem missieru Anthony Abela Parnis.

azzjoni da parti tal-MEPA.

Madankollu dan iż-żiemel qatt ma

nġabar minn sidu fejn konsegwentement baqa fl-għalqa fejn kien

qiegħed jirresjedi l-appellant u fejn sussegwentement saħħtu

baqgħat sejra lura u kellu jitraqqad.

Għalkemm irriżulta soddisfaċentement ippruvat lill-Qorti tal-

Maġistrati li ż-żiemel de quo ma kienx proprjeta ta' Brian LEONARD BONAVIA,

irriżulta wkoll pruvat li Brian LEONARD BONAVIA kien ħalla dak iż-żiemel fl-

għalqa, u aċċetta li jieħu ħsieb itih l-ikel.

Issa mid-diċitura tal-Liġi

jirriżulta li r-responsabbilta' kriminali derivanti mill-artikolu 8 tal-

Kapitolu 439 tal-Liġijiet ta' Malta mhix limitata biss għas-sid tal-

Is-subartikolu (3) tal-Artikolu 8 jestendi r-responsabbilta

penali anki fuq kull min ikun qed iżomm annimal fil-propjeta'

tiegħu.

Hawnhekk il-Liġi qegħda testendi l-obbligu tal-kura tal-

annimal anke fuq min iżommu.

Il-fatt li l-annimal ma jkunx

proprjeta ta' min iżommu, ma jeżonerax lil min iżommu mir-

responsabbiltajiet tiegħu versu dak l-annimal li jkun ġie, għal xi

raġuni jew oħra miżmum minnu.

Naturalment imbagħad l-effetti

ċivili li jitnisslu minn dan huma meritu ta' konsiderazzjonijiet oħra

quddiem il-Qrati kompetenti.

Mill-atti jirriżulta soddisfaċentement pruvat ukoll li fi żminijiet

anteċedenti, konkomitanti u sussegwenti għal meta seħħew il-fatti

li taw lok għal dan il-każ, kien hemm diversi kwistjonijiet jaħarqu

bejn l-appellant u l-familjari tiegħu dwar l-għalqa fejn dan iż-żiemel

kien qiegħed jiġi miżmum.

Ħadd mix-xiehda li xehdu, inkluż l-

appellant, ma jinnega li fi żmien dan il-każ, l-appellant Brian

LEONARD BONAVIA kellu d-detenzjoni tal-art fejn kien jinsab il-paddock li fih

kien miżmum iż-żiemel ta' Carmelo LEONARD BONAVIA.

Jirriżulta wkoll soddisfaċentement

appellant u missieru Anthony Abela Parnis kienu ħadu deċiżjoni li

jsakru x-xatba sabiex il-familjari tagħhom, inkluż allura Carmelo

LEONARD BONAVIA, ma joqogħdux deħlin u ħerġin liberament.

Illi in segwitu għal dan nibtu diversi kwistjonijiet legali bejniethom,

fosthom għaliex Carmelo LEONARD BONAVIA ma baqalux aċċess liberu għaż-

żiemel tiegħu.

L-appellant kien wieħed mill-ftit nies li f'dawk iż-

żminijiet kellu aċċess liberu għall-fond in kwistjoni nonche għaż-

żiemel.

Irriżulta wkoll mill-atti illi fit-18 ta' Lulju 2013 missier l-appellant,

hu jieħu l-effetti tiegħu mir-razzett f'okkażżjoni waħda u miftehma

biex b'hekk wara hu jkun jista' jagħlaq l-aċċess għar-rażżett fejn

kien hemm iż-żiemel.

Sussegwentement fit-2 ta' Settembru 2013

intbagħtet ittra legali oħra, fejn din id-darba Carmelo LEONARD BONAVIA kien

ġie interpellat biex f'ġurnata miftehma huwa jieħu ż-żiemel tiegħu

u l-effetti li kien fadallu jieħu sabiex il-binjiet illegali li kienu fir-

razzett, nkluż

il-paddock fejn kien qed

jinżamm

iż-żiemel,

jitwaqqgħu kif kienu qedgħin

l-awtoritajiet minnu.

Madankollu jidher ċar illi minkejja tali interpellazzjonijiet da parti

ta' missier l-appellant, dan iż-żiemel baqa' fl-għalqa u Carmelo

LEONARD BONAVIA ma ħadux minn hemm.

Mill-provi ma jirriżultax pero li

l-appellant jew missieru ħadu xi azzjoni legali u ġudizzjarja ulterjuri

biex jeżimu lilhom infushom miż-żamma ta' dan iż-żiemel.

Illi ġie soddifaċentement ippruvat ukoll li Carmelo LEONARD BONAVIA kien

miftiehem mal-appellant biex l-appellant jitma' liż-żiemel tiegħu bl-

ikel li kien iħallilu Carmelo LEONARD BONAVIA minn wara x-xatba msakkra.

Ma rriżultax li l-appellant naqas milli jwettaq dan il-ftehim; iżda

jibqa' l-fatt illi minkejja dan, il-qagħda taż-żiemel marret lura ferm

tant illi kellu jitraqqad fid-19 ta' Novembru 2013.

Illi skond id-deposizzjoni tal-veterinarju Duncan Migneco Brockwell,

kif ukoll mir-rapport tiegħu, jirriżulta illi dan iż-żiemel ġie sottopost

għal uġiegħ bla bżonn fejn saż-żmien meta ġie invistat minnu, u

ċioe sad-data meta traqqad, iż-żiemel ma kienx ġie invistat minn

veterinarju ieħor allavolja kien evidenti li kien qed ibgħati minn

uġiegħ u kellu feriti miftuħin.

Din it-tbatija kienet ikkaġunata minn

Minn dan huwa evidenti li l-provvista ta' ftit ikel u ilma liż-żiemel

li għamel l-appellant ma kienetx biżżejjed.

Il-qagħda kritika taż-

żiemel u n-nuqqasijiet

li rriżultaw ġew

ikkonfermati mir-

rappreżentanti tal-Animal Welfare li xehdu f'dawn il-proċeduri.

iż-żiemel kien qed ibgħati ħafna u dan mingħajr l-ebda ħtieġa,

minħabba dawn in-nuqqasijiet kollha li hu kellu jingħata.

Għalhekk

allavolja l-appellant ma kienx sid iż-żiemel, ġaladarba dan l-

annimal baqa' fl-għalqa li kien qed jieħu ħsieb u li kellu aċċess

għaliha l-appellant, skont l-artikolu 8 tal-Kapitolu 439 tal-Liġijiet ta'

Malta, l-appellant ukoll kien responsabbli biex jassikura li ż-żiemel

kien qed

jingħata

inkluż

ikel biżżejjed,

akkomodazzjoni tajba u kura adegwata għaliħ.

Jekk iż-żiemel kien qed ibgħati u kien muġugħ, kien jispetta lilu

wkoll, li jieħu ħsieb il-kura veterinarja tiegħu.

Il-Liġi li tipproteġi

lill-annimali ma toqgħodx tħares lejn it-titolu ta' min ikun qed

iżomm l-annimal fuq dak l-annimal jew inkella r-raġuni għaliex

huwa jkun qiegħed iżomm dak l-annimal.

Jekk persuna żżomm

annimal, irrispettivament mit-titolu u mir-raġuni, dik il-persuna

hija obbligata li tieħu ħsieb dak l-annimal u tara li dan ma jiġix

maħqur, imweġgħa, imdejjaq jew abbandunat.

L-appellant kellu l-kontroll tas-sitwazzjoni u tal-annimal.

xiehda tiegħu l-appellant wera' li kien hemm limitu kemm kien lest

li jaħli riżorsi minn tiegħu fuq dan iż-żiemel ta' zijuh.

għażel li jieħu t-trieq legali biex ikun jista' jeżimi lilu nnifsu mir-

responsabbiltajiet taż-żamma ta' dan l-annimal, huwa straħ biss fuq

ittra legali jew tnejn, li ma ħallietx effett.

taż-żiemel ma kienx priorita għall-appellant li fix-xiehda tiegħu

jammetti li ż-żiemel baqa' sejjer lura fiż-żmien wara li x-xatba ġiet

Ir-relazzjoni tal-veterinarju turi biċ-ċar li waqt li kien fiż-

żamma tal-appellant dan l-annimal ma rċieva ebda kura u

attenzjoni.

Lanqas hija ġustifikazzjoni li jgħid li hu kien qed jitma liż-żiemel

b'għalf minn tiegħu; u dan għaliex ġie soddisfaċentement pruvat li

fiż-żmien in kwistjoni ż-żiemel ma kellux biżżejjed ikel.

Ir-ritratti

weħidhom juru ċar kemm saħħet dan iż-żiemel kienet ħażina.

L-

appellant kien obbligat li jagħmel ferm aktar minn dak li jgħid li

jagħmel biex jara li ż-żiemel ma jbagħtix jew ikun maħqur skont il-

Liġi.

Il-Qorti tal-Maġistrati qieset li fir-rigward ta' Brian LEONARD BONAVIA,

huwa kien responsabbli kriminalment minħabba n-nuqqasijiet

omissivi attivi u passivi.

Din il-Qorti jidhrilha li fl-isfond tal-provi prodotti quddiem il-Qorti

tal-Maġistrati, dik il-Qorti setgħet legalment u raġonevolment tasal

sabiex issib lil Brian LEONARD BONAVIA ħati tal-imputazzjoni miġjuba kontra

tiegħu.

Ikkunsidrat:

Illi fl-aggravju li jitratta l-piena, l-appellant jaċċena għall-fatt li l-

Qorti tal-Maġistrati ma kellhiex titratta miegħu bl-istess mod

bħalma trattat lis-sid taż-żiemel meta hija imponiet l-istess piena.

L-

appellant itenni li dik il-Qorti kellha tagħmel distinzjoni bejn ir-

responsabbilta' tagħhom fil-konfront taż-żiemel.

Illi fi żmien mertu tal-każ de quo, il-piena applikabbli għall-ksur tal-

artikolu 8 tal-Kapitolu 439 tal-Liġijiet ta' Malta kienet ta' multa ta'

mhux anqas minn mitejn tnejn u tletin Euro u erbgħa u disgħin

ċentżmi (€232.94) u mhux aktar minn sitta u erbgħin elf u ħames

mija u sebgħa u tmenin Euro, sebgħa u erbgħin ċenteżmu

(€46,587.47) jew għall-piena ta' priġunerija għal mhux aktar minn

sena jew alternattivament għall-imposizzjoni tal-multa kif ukoll tal-

piena karċerarja.

Illi m'hemm l-ebda dubbju illi l-piena mposta mill-Qorti tal-

Maġistrati kienet tinsab fil-parametri tal-liġi.

Minn dak li rriżulta

f'dan il-każ ma jirriżultax għalhekk li meta l-Qorti tal-Maġistrati

ġiet biex teroga l-piena tagħha hija ħadet xi żball fil-prinċipju jew

inkella imponiet piena li kienet eċċessiva jew manifestament

eċċessiva b'mod li allura din il-Qorti jkollha s-setgħa li tbiddel dik

il-piena.

Minn dak miktub fil-Liġi ta' dak iż-żmien jirriżulta li l-

Qorti tal-Maġistrati setgħet timponi piena ferm għola minn dik li

imponiet, peress li anke setgħet timponi piena ta' priġunerija.

il-Qorti tal-Maġistrati qieset li dan kien każ ta' gravita tali li

għalkemm ma kienx jimmerita priġunerija, xorta waħda kien

jimmerita multa konsiderevoli, għalkemm ferm il-bogħod mill-

massimu li dik il-Qorti setgħet timponi.

Mill-provi li kellha

quddiemha, il-Qorti tal-Maġistrati rat li dan il-povru żiemel

inqabad ostaġġ ta' kwistjonijiet u piki bejn l-appellant u familjari

tiegħu li wasslu sabiex dan iż-żiemel iservi ta' pedina għaż-żewġ

naħat.

Il-prezz spiċċa ħaslu ż-żiemel li ma jingħatax il-kura u l-

attenzjoni meħtieġa u fejn, għall-pika, ras u qalb iebsa tal-partijiet

kollha involuti, dan iż-żiemel għex f'agunija għal żmien twil li

wassal għal mewta kerha.

Żgur li dan ma jimmilitax favur

temperament ta' pieni.

Deċide

Għal dawn il-motivi din il-Qorti, tiddeċiedi billi tiċħad l-appell ta' Brian

LEONARD BONAVIA u tikkonferma s-sentenza appellata.

Aaron M. Williams

‘Abo Shamala


Qorti tal-Appell Kriminali

Spettur Daryl Aber

Illum, 12 ta' Novembru 2019 .

Germaniz bin-numru CF75M07TP, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) talli:

Fis-27 ta' Gunju 2018 u fil-jiem ta' qabel din id-data, bhala il-Kaptan tal-Vapur

M.V. Lifeline, uza l-imsemmi dghajsa jew bastiment fl-ibhra territorjali jew

interni ta' Malta, meta din id-dghajsa jew bastiment mhux registrat ma' l-

fir-registru ghal-Bastimenti Zghar mwaqqfa skont regolament

maghmula taht dan l-artikolu, jew meta l-imsemmi dghajsa jew bastiment mhux

registrat taht l-Att dwar il-Bastimenti Merkantili, jew meta l-imsemmi dghajsa

jew bastiment mhux registrat jew dokumentat ghas-sodisfazzjon tal-Awtorita

taht ligi ta' xi pajjiz iehor li mhux Malta;

Talli fl-istess cirkostanzi, fis-27 ta' Gunju 2018 u fil-jiem ta' qabel din id-data,

bhala il-Kaptan tal-Vapur M.V. Lifeline, uza ghal jew b'konnessjoni ma xi

kummerc, negozju jew zjara fl-ibhra territorjali u interni ta' Malta l-imsemmija

dghajsa jew bastiment meta l-istess dghajsa jew bastiment ma kelliex il-licenzja

mehtiega mill-Awtorita ghat-Trasport f'Malta ghal dak il-kummerc, negozju jew

zjarar.

Din il-Qorti giet bir-rispett mitluba sabiex skont dak li jistipula l-artikolu 23 tal-kodici

Kriminali tordna l-konfiska tal-corpus delicti u tal-istrumenti li servew jew li kien

mahsub li jservu sabiex isir id-delitt, partikolarment tal-Vapur M.V. Lifeline.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) tal-14 ta' Mejju, 2019, fejn il-Qorti ma

sabitx lill-imputat hati tat-tieni (2) imputazzjoni u minnha illiberatu u wara li rat l-

Artikoli 4 (1) u 42 tal-Kap 352 tal-Ligijiet ta' Malta sabet lill-imputat hati tal-ewwel (1)

imputazzjoni u ikkundannatu ghaxart elef ewro (€10,000) multa.

Il-Qorti irrakomandat lill-Gvern li l-multa imposta jew ekwivalenti taghha meta

tithallas, titqassam b'mod ugwali lil dawn l-istituzzjonijiet li tant jahdmu biex jghinu l-

ifqar fost il-fqar lil persuni li jsibu refugju f'pajjizna: Is-Sorijiet tal-Ursolini, Is-Salesjani

ta' Don Bosco, Dar Emmaus f'Ghawdex u Dar Merhba Bik.

Stante li l-bastiment involut mhux propjeta' tal-imputat, il-Qorti ma setghetx tilqa' t-

talba tal-Prosekuzzjoni li jkun issekwestrat M.V. Corlett.

Il-Qorti ordnat li hekk kif din is-sentenza tghaddi in gudikatat l-M.V. Lifeline ma jibqax

fil-kustodja tar-Registratur tal-Qorti.

fejn talab lil din il-Qorti joghgobha tirriforma s-sentenza fuq indikata tal-erbghatax (14)

ta' Mejju tas-sena 2019 moghtija mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta'

Gudikatura Kriminali billi tikkonferma l-konkluzjoni tal-Ewwel Qorti fir-rigward tat-

tieni akkuza u fir-rigward tat-talba ghall-konfiska tal-corpus delicti, filwaqt li tirrevoka

Rat illi l-aggravji tal-appellant Claus Peter Asare huma cari u manifesti u dan jinsab fil-

fatt illi l-Ewwel Qorti ma ghamiltx, bir-rispett kollu, apprezzament tajjeb bizejjed tal-

fatti kif jirrizultaw mill-provi prodotti, u dan qieghed jinghad limitatament u

esklussivament dwar l-ewwel akkuza.

L-Ewwel Aggravju – Nuqqas ta' l-Ahjar Prova

Fl-umli fehema ta' l-imputat appellant, l-Ewwel Onorabbli Qorti naqset milli tosserva

nuqqasijiet tal-prosekuzzjoni, meta din ressqet ix-xhieda taghha.

Dan jirrigwardja ix-

xhieda ta'l-Awtoritajiet Olandizi, li tant kienet importanti ghal Prosekuzzjoni sabiex

tipporva li l-bastiment ma kellhiex registrazzjoni ai fini tal-akkuzi mahrugin kontra l-

Ghal Prosekuzzjoni, kienet din ix-xhieda li tholl jew torbot l-akkuzi

Mill-atti tal-process johrog il-fatt illi meta il-prosekuzzjoni bghatet il-mistoqsijiet

rogatorji taghha flimkien ma' xi dokumenti ghall-apprezzment tal-Awtoritajiet Olandizi

fir-rigward tal-validita' o meno tar-registrazzjoni tal-bastiment M.V. Lifeline, il-

prosekuzzjoni naqset milli taghti kopja tac-certifikat imsemmi 'International Certificate

Illi b'kull dovut rispett, kien

jinkombi fuq

il-prosekuzzjoni

illi sabiex tigbor

informazzjoni korretta u kompluta, kellha tressaq dan id-dokument ghall-attenzjoni tal-

Awtoritajiet Olandizi sabiex dawn tal-ahhar

jkollom il-possibilita' li

informazzjoni mehtiega u relevanti fuq dan id-dokument ukoll.

Qieghed jigi sottomess

illi kien ikun hekk biss illi l-prosekuzzjoni kienet tkun qedgha tressaq l-ahjar prova.

Bhala stat ta' fatt, dan ma sarx.

350 tal-process hemm dikjarat is-segwenti:

Allura l-Awtoritajiet Olandizi ma setawx jirrispondu u jaghtu il-fehma taghhom dwar

ir-registrazzjoni tal-bastiment fid-dawl ta' dan id-dokument importantissimu f'din il-

Ladarba il-prosekuzzjoni qedgha tistrieh tant fuq ix-xhieda tal-Awtoritajiet

Olandizi, kien jinkombi fuq il-prosekuzzjoni illi taghti l-informazzjoni kollha lill-

Awtoritajiet Olandizi sabiex din il-Qorti tkun tista taghmel l-apprezzament shih taghha.

Ghaldaqstant, il-prosekuzzjoni naqset milli taghmel ezercizzju li tassigura illi tressaq il-

provi kollha li hi kellha tal-kaz u li bl-istess ezercizzju allura li tressaq l-ahjar prova ghal

Dwar dan l-argument kienet ikkumentat il-Qorti tal-Magistrati fis-sentenza fl-ismijiet Il-

Pulizija vs Eucharist Tabone et deciza 12 ta' Novembru tas-sena 2003 fejn intqal:-

"Huwa minnu li l-Prosekuzzjoni stqarret li l-imputati odjerni ma dehrux fih pero xorta

l-obbligu tal-Prosekuzzjoni hu li tressaq kull prova favur u kontra l-akkuzat, kif

provdut flartikolu 356 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta. (sottolinear tal-Qorti)"

L-istess sentenza imbghad ghamlet referenza ghas-sentenza tal-Qorti tal-Appell

Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Victor Stafrace deciza 24 ta' Lulju tas-sena 2000 fejn

eleborat dwar l-obbligu tal-Prosekuzzjoni li tressaq "il-provi kollha li tkun gabret fuq

Skond is-sub artikolu 1 tal-artikolu 356 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta u l-kliem

'kull informazzjoni ohra li jista jkollha dwar r-reat.

Fis-sub artikolu 2 tal-istess artikolu l-

obbligu tal-Pulizija Ezekuttiva li johrog mill-artikolu 365(1) tal-Kap 9 hu li jharrek ix-

xhieda sew ghall-akkuza kif wkoll ghal imputat, biex jidhru quddiem il-Qorti tal-

Magistrati necessarjament jimplika jew li hemm proceduri gudizzjarji quddiem dik il-

Qorti jew li jkunu ser jinbdew dawk ilproceduri.

F'tali sitwazzjoni il-Pulizija Ezekuttiva

hi obbligata li tharrek dawk ix-xhieda li tkun taf bihom u li jistghu jaghmlu prova favur

l-imputat, kif wkoll li tharrek kull persuna ohra li tigi talvolta indikata mill-imputat

L-istess argument gie kkonfermat f'sentenza aktar ricenti deciza mill-Qorti tal-Appell

Kriminali nhar it-13 ta' Settembru tas-sena 2018 fl-ismijiet il-Pulizija vs Maxine Rose

Vassallo Fabri-kaz odjern mhux qed nitklemmu dwar tahrik ta' persuni izda qedghin nitkellmu

dwar dokumenti

illi dwarhom

il-Prosekuzzjoni gabret xhieda mill-Awtoritajiet

Minkejja dan, il-principju jibqa l-istess ilghaliex kif diga inghad, ladarba

intalbet assistenza li wiehed jista jqisa bhala wahda teknika jew anke esperta, mela

allura l-istess kejl kellhu jintuza sabiex tingabar din l-evidenza dwar id-dokument ICP

imsemmi izjed il-fuq.

Minflok il-Prosekuzzjoni ghazlet li tressaq xhud

sabiex jixhed fuq certifikat li ghal finijiet ta'dan il-process ma ntwerix lill-istess xhud.

Is-sentenza fl-ismijiet Repubblika ta' Malta vs. George Mirone deciza mill-Qorti tal-

Appell Kriminali nhar il-5 ta' Mejju tas-sena 2002 jipprovdi s-segwenti:

"Huwa principju fondamentali fil-process kriminali li l-ligi tesigi li kull min jrid

jipprova xi haga, ghandu jressaq l-ahjar prova, u dan jista' biss jaqa' fuq prova

sekondarja kemm il-darba din l-ewwel jew l-ahjar prova mhiex disponibbli".

Ir-relevanza ta' din is-sottomissjoni hija spjegata ahjar fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija

vs Matthew Aber moghtija mill-Qorti tal-Magistrati nhar l-10 November tas-sena 2014

fejn jinghad is-segwenti:-

"Illi fid-awl tas-suespost u cioe' x'inhu l-ahjar prova, il-Qorti tissottolinea li huwa ben

saput li l-apprezzament tal-provi ghandu jsir mhux biss b'mod spezzettat w individwali

izda l-provi ghandhom jigu analizzati flimkien fl-assjem taghhom sabiex wiehed jara

x'inferenzi jew interpretazzjoni ragjonevoli u legali jista' jaghti lil dawk il-provi hekk

Ma tistax tinstab htija jew nuqqas ta' htija semplicement fuq analizi

tal-provi.

Dawn ghandhom

jigu kkunsidrati kemm

individwalment kif ukoll komplessivament."

Bl-istess mod, sabiex l-Awtoritajiet Olandizi setghu jaghtu pozizzjoni korretta u cara

dwar ir-registrazzjoni tal-bastiment, kellhom jitpoggew fil-possibilita li jevalwaw id-

dokumenti kollha mressqa lilhom u jaghmlu evalwazzjoni b'mod komplessiv, u mhux

b'mod spezzat jew individwali.

Jigi enfassizat ukoll illi li titressaq l-ahjar prova mhix biss possibilita' li ghandha tigi

esplorata mill-prosekuzzjoni sabiex taghmel il-kaz taghha izda huwa stabbilit mill-Qorti

illi il-prosekuzzjoni hija obbligata li tipprezenta l-ahjar prova. – Il-Pulizija vs Brian

Muscat Monsigneur dan kollu qieghed jinghad fid-dawl tal-fatt li fil-mistoqsijiet li gew maghmula mill-

prosekuzzjoni lill-Awtoritajiet Olandizi, apparti li ma giex ezebit ic-certifikat hawn fuq

il-prosekuzzjoni taghmel referenza ghal dikjarazzjoni maghmula mill-

Awtoritajiet Olandizi fil-konfront ta' bastiment iehor li jgib l-isem ta' M.V. Seefuchs.

Numru 391 hemm dikjarat:

Sussegwentament l-Awtoritajiet Olandizi jiddikjaraw li hargu dikjarazzjoni ohra dwar

Lifeline, pero referenza ghal din id-dikjarazzjoni saret minghajr ma kellha kopja tac-

certifikat ICP li tifforma mertu ta'dan il-kaz.

Konsegwentament ma nistghux inkunu

certi li referenza qedgha ssir ghall-istess certifikat.

Ghalhekk il-konkluzzjonijiet ta' l-Awtoritajiet Olandizi, ghall-finijiet ta'dan il-process,

huma biss assunsonijiet fuq 'e-mail' li ntbaghat in rigward bastiment iehor u cioe 'M/V

Il-fatt li l-Awtoritajiet Olandizi sostnew li s-sitwazzjoni tal-bastiment 'M/V

Lifeline' huwa l-istess bhal 'M/V Seefuchs' m'huwiex bizzejjed.

Huma kienu qedghin

jaghmlu dikjarazzjonijiet minghajr ma gew ipprezentati b'kopja tac-Certifikat ICP.

Ghalhekk l-Ewwel Onorabbli Qorti minflok hadet in konsiderazzjoni ta'dan il-fatt

strahet b'mod shih fuq il-konkluzzjonijiet li ghamlu l-Awtoritajiet Olandizi.

It-Tieni Aggravju – Nuqqas ta'Apprezzament fuq il-Provi dwar ir-Registrazzjoni tal-

Illi dan l-aggravju huwa minghajr pregudizzju ghall-aggravju suespost.

Nuqqas ta' Evalwazzjoni mill-Ewwel Qorti dwar in-natura tal-International

ta' registrazzjoni

Fuq dan ic-certifikat ezebit, jidher car illi l-Bandiera li tahta

huwa registrat il-bastiment in kwistjoni hija dik Olandiza u illi l-Home Port huwa

Illi l-imputat appellant jaghmel referenza lejn ix-xhieda ta' Ivan Stafrace datat 5 ta'

Lulju 2018 fejn gie sostnut is-segwenti dwar ic-certifikat ICP:

inti ghandek xi hjiel MH 10 ic-certifikat li dan ic-certifikat huwa falz jew huwa nvalidu

Dan ifisser li r-Registratur Generali tal-bastimenti merkantili u l- bahhara fil-Merchant

Shipping Directorate fi hdan Transport Malta huwa tal-konvinzjoni li dan id-dokument

m'huwiex falz jew invalidu.

Il-punt imqajjem mix-xhud, kif ukoll mill-prosekuzzjoni

huwa jekk dan ic-certifikat jistax jiqies bhala dritt li jtajjar il-bandiera Olandiza.

Fuq dan il-punt l-espert mqabbad mill-Qorti Dr. Adrian Camilleri Schembri fir-rapport tieghu

jistipula s-segwenti:

"Illi mir-ricerki li ghamel l-esponent, ma jidhirx li hemm gurisprudenza ddetaljata fir-

rigward l-ambitu ta'dan l-Artikolu u dan wisq probabli ghaliex l-ksur o meno tal-istess

Artikolu normalment jiddependi fuq stat ta'fatt – jekk il-bastiment huwiex registrat

skond il-ligi nostrana jew skond il-ligijiet fil-pajjiz tal-bandiera li l-istess bastiment qed

itajjar".

Illi ghaldaqstant u peress li l-bastiment allegatament qed itajjar il-bandiera Olandiza, fil-

fehma umli tal-esponent l-qofol tal-kwistjoni ticcentra madwar il-fatt jekk dan il-

bastiment MV Lifeline huwiex registrat ghas-sodisfazzjoni tal-Istat Bandiera u cioe tal-

Awtoritajiet Olandizi."

Illi ic-certifikat li jissejjah 'International Certificate for Pleasure craft' (ICP) inhareg

abbazi tar-Rizoluzzjoni numru 13 tal-Kumitat tat-Trasport Intern tan-Nazzjonijiet Uniti,

adottata mill-Grupp ta' Hidma dwar it-Trasport tal-Ilma Interni fit-13 ta' 'Novembru

Illi skond id-dokumenti li gew ezebiti mall-mistoqsijiet lill-Awtoritajiet Olandizi

gie konfermat ukoll illi l-imsemmija rezoluzzjoni giet ratifikata mill-Istat Olandiz.

Artikolu 2 ta'din ir-rizoluzzjoni jistipula s-segwenti:

Referenza issir ukoll li Artikolu 2 (a) rezoluzzjoni numru 40 (International Certificate

segwenti:

fid-dikjarazzjonijiet

l-Awtoritajiet Olandizi m'humiex qedghin

jirrikonoxxu dan il-bastiment bhala responsabilita ta' l-Olanda u konsegwentament

qedghin jikkonkludu li il-bastiment m'huwiex qieghed itajjar il-Bandiera Olandiza.

il-posizzjoni giet accettata mill-Ewwel Onorabbli Qorti.

Illi bir-rispett kollha wiehed ma jistax jiehu l-posizzjoni tal-Awtoritajiet Olandizi bis-

L-istat Olandiz specifikament qieghed jitlob stati ohrajn sabiex jirrikonoxxu l-

bastimenti registrati ai fini ta'dawn l-istrument internazzjonali.

Ghalhekk l-awtoritajiet

Olandizi m'huwiex qedghin ikunu konsistenti fid-dikjarazzjonijiet taghhom fid-dawl

tal-obbligi internazzjonali taghhom.

L-istess rizoluzzjoni addottata mill-Istat Olandiz a

fol numru 376 jaghti l-kriterji ta' l-elementi li ghandhom jigi inkluzi fic-certifikat.

Wiehed minn dawn l-elementi huwa 'National Flag'!

Illi apparti dan kollu domanda numru 5 fil-mistoqsijiet lill-Awtoritajiet Olandizi mid-

Difiza saqsiet is-segwenti: "

istrumenti legali hawn fuq imsemmija hemm iddikjarat li dan id-dokument huwa

semplicament sabiex tipprova minn hu s-sid tal-bastiment.

Apparti dan jekk bastiment

huwa registrat fir-registru merkantili ta'pajjiz il-propjetarju jrid jigi indikat.

Referenza qedgha issir lejn il-Artikolu 6 (1) tal-United National Convention on

Ghalhekk wiehed jistaqsi ghaliex l-Awtoritajiet Olandizi qedghin jirrikonoxxu

li l-ICP huwa certifikat Internazzjonali, pero m'huwiex bizzejjed ghat-thabbir f'ibhra

internazzjonali?

Ghal dan il-ghan il-bastiment irid ikun registrat fir-registru merkantili

tal-pajjiz.

Pero il-propjetarju huwa indikat f'dan ir-registru.

Konsegwentament, skond

ir-ragunament tal-Awtoritaijiet Olandizi l-uzu tac-Certifikat ICP sabiex jipprova minn

(ii) Dwar l-Entita li harget dan ic-certifikat

Illi referenza qedgha ssir lejn id-dokumenti li gew ipprezentati mill-imputat appellant

mal-mistoqsijiet li hija ghamlet lill-Awtoritajiet Olandizi partikolarment a fol.

373 li hija

Skeda tar-Rizoluzzjoni numru 13 tal-Kumitat tat-Trasport Intern tan-Nazzjonijiet Uniti,

adottata mill-Grupp ta' Hidma dwar it-Trasport tal-Ilma Interni fit-13 ta' 'Novembru

F'Artikolu 4 hemm stipulat is-segwenti:

A fol numru 378 tal-process gie pprezentat dokument imsejjah rezoluzzjoni numru 40 u

f'liema dokument a fol 385 jindika liema huma dawk l-awtoritajiet kompetenti sabiex

jawtorizzaw hrug ta' certifikati hawn fuq imsemmija.

Illi ghall-pajiz Olandiz u allura

immedjatament a fol 387 tal-istess dokument jidher estratt mill-website tal-imsemmi

'Stiching VAMEX' li jindika lill-assocjazzjoni Koninklijk Nederlands Watersponrt

Verbond, li hija l-entita' li harget ic-certifikat ICP li jappartjeni lill-bastiment M.V.

Illi gie kkonfermat ukoll illi, l-Watersportsverbond, l-entita' li harget ic-

certifikat hawn fuq indikat (ICP) hija awtorizzata illi tohrog dawn it-tip ta' dokumenti.

387 tal-process.

(iii) Dwar kif id-dokumenti pprezentati mix-Xhud Axel Brincat Mummery urew li l-bastiment

kien qieghed jtajjar bandiera Olandiza

L-ewwel Onorabbli Qorti skartat ghal kollow ix-xhieda ta'Axel Brincat Mummery.

ir-rapprezentant tal-ghaqda Mission Lifeline, Axel Brincat Mummery, xehed u spjega kif dan il-

bastiment gie akkwistat mill-ghaqda Mission Lifeline e.V. u dan minghand l-ghaqda

Sea Watch e.V. u gie pprezentat dokument 'Bill of Sale' li huwa xhieda tat-trasferiment

illi meta sar

finijiet

ta'registrazzjoni, sar biss bdil fl-isem tal-bastiment u bdil fis-sidien tal-bastiment u xejn

izjed.

Ix-Xhud Brincat Mummery spjega kif ha l-passi kollha necessarji sabex jaghmel it-tibdil necessarju

fir-registrazzjoni tal-bastiment skond il-Ligi Olandiza u pprezenta lill-Ewwel Onorabbli

Qorti numru ta' dokumenti b'rabta ma' dan.

Referenza qedgha ssir lejn email datat 12 ta'Settembru 2017 li fih Axel Brincat Mummery ghamel

kuntatt ma kumpanija maghrufa bhala "Pavillon Hollandais" li literalment tfisser

"Bandiera Olandiza" bil-Franciz.

Din il-kumpanija hija maghrufa wkoll bhala Vogue La

Fl-email lil din il-kumpanija Axel Brincat Mummery jiddikjara hekk:

Huwa mbaghad ghadda sabiex jipprezenta numru ta' dokumenti mibghuta lilu minn

jsir it-trasferiment tas-sid fuq ir-registrazzjoni tal-

Dawn id-dokumenti jinkludi s-segwenti:

Pokura sabiex jista jsir ir-registrazzjoni mall-Awtoritajiet kompetenti Olandizi

Illi mill-qari ta' dawn id-dokumenti johrog car x'kienet l-intiza tal-applikant u cioe illi

jirregistra l-bastiment fuq isem l-ghaqda Mission Lifeline e.V. u huwa mexa mal-

proceduri mitluba minnhu sabiex

jew ta'

informazzjoni skoretta lill-Awtoritajiet.

Infatti fil-prokura hawn fuq imsemmija u

esebita minn Axel Brincat Mummery a nom tas-sid il-bastiment indika li huwa qieghed japplika 'in

Illi a bazi ta'dawn id-dokument, is-socjeta "Pavillon Hollandais", permezz ta'email

datat 13 ta' Settembru 2019 iddikjara s-segwenti:

Illi din il-kumpanija zammet mal-kelma taghhom u fil-19 ta' Settembru 2017, literalment

hamest ijiem wara, hargu c-certifikat ICP u dan wara li gew iffirmati ruxmata

dokumenti li juru li s-sidien kienu qedghin jiffirma ghal registrazzjoni taht il-bandiera

(iv) Dwar MMSI number assenjat mill-Ministeru tal-affarijiet Ekonomici tal-Olanda

Illi il-bastiment kien anke mghammar mill-Ministeru tal-Affarijiet Ekonomici liema

certifikat jikkonferma l-assenjazzjoni ta' MMSI number lill-bastiment in kwistjoni.

L-

MMSI number fil-fatt ghandu il-prefiss 244 li huwa l-prefiss tal-Olanda.

Illi wiehed

ghandu jistaqsi allura jekk Ministeru ta' Stat kienx ser johrog certifikat assenjat lill-

bastiment jekk dak l-istess bastiment m'ghandux xi forma ta' rikonoxxenza minn dak l-

Istat.

Ghaldaqstant, din ukoll hija prova fiha nnifisa illi sabiex Ministeru jaccetta li

johrog certfikat ta' din in-natura lill-bastiment, bilfors jirrizulta li dak il-bastiment huwa

rikonoxxut b'xi mod minn dak il-Ministeru li qieghed jagixxi ghan-nom ta' Stat.

Fuq dan il-punt tajjeb li ssir referenza lix-xhied ta' Ivan Stafrace.

Huwa korrettament

qal li l-MMSI, fih innifsu mhux rikonnoximent ta' bandiera pero dan ma jezistix wahdu!

Ghalhekk l-MMSI ma jistax jezisti f'izolament.

Ghal dan il-ghan referenza qedgha ssir

lejn is-segwenti parti tax-xhieda tieghu:

Tajjeb, mela kieku kelli nigi jien bil-Lifeline llum taghtini MMSI number

Huwa ddikjara hekk ghaliex wiehed ma jistax jmur fuq stat u jitlob MMSI minghajr ma

jkollu l-ebda rabta ma dak l-istat.

It-Tielet Aggravju - Dwar responsabbilta' krimanli tal-kaptan fuq ir-registrazzjoni tal-

Illi dan l-aggravju huwa minghajr pregudizzju ghall-aggravji suesposti.

Il-Kaptan kien in bona fede, a bazi ta'dokumenti mahrugin skond il-ligi

Illi l-Ewwel Onorabbli Qorti allokat ir-responsabilita kollha fuq l-imputat appellant

meta huwa ma kienx involut fir-registrazzjoni.

Apparti dan meta qiehed juza l-kejl ta'

bonus pater familias, id-dokumenti li kellu f'idejh kienu juru li l-bastiment kien

registrat taht il-bandiera Olandiza.

Irid jigi enfasizat illi sid il-bastiment u cioe l-entita' Mission Lifeline e.V. ghamlet dak

kollhu li hu mistenni minnha meta hija akkwistat il-bastiment sabiex tassigura li dan

kien registrat skond il-ligi.

Sid il-bastiment allura strahet, ragonjevolment, fuq il-

procedura stabbilita tar-registrazzjoni.

certifikat (ICP) liema certifikat huwa msejjes fuq il-ligi.

Ghaldaqstant, is-sidien tal-bastiment ma kellhomx ghalfejn jiddubitaw r-registrazzjoni

Apparti dan il-fatt illi l-kaptan innifsu ma kienx involut fir-registrazzjoni

tal-imsemmi bastiment u dan kif konfermat mid-diversi xhieda, bl-istess logika spjegata

iktar qabel, lanqas il-Kaptan ma kellhu ghalfejn jiddubita ir-registrazzjoni tajba tal-

bastiment M.V. Lifeline ilghaliex kif xehed hu stess, huwa kellhu fil-pussess tieghu

certifikat mahrug minn entita' legalment awtorizzata illi tohrog dak ic-certifikat, u

liema certifikat kien jindika illi l-bastiment in kwistjoni seta jtajjar il-bandiera Olandiza.

Dan kollu jwassal ghall-konkluzjoni illi mhux biss l-akkuzat ma kellux l-intenzjoni jew

l-gharfien illi huwa kien qieghed jinnaviga bastiment minghajr ir-registrazzjoni

appozita, izda ghal kuntrarju, in vista tad-dokument ICP hawn fuq imsemmi hu kien

qieghed jinnaviga il-bastiment b'mod legali u allura ma kien hemm xejn illi kien

qieghed jimpedixxi lill-akkuzat milli jbahhar bil-bastiment M.V. Lifeline.

kollu jwassal ghall-punt krucjali illi l-prosekuzzjoni naqset milli tressaq xi prova, liema

prova fil-kamp kriminali trid tkun lill hinn minn dak dettat mir-raguni, illi l-akkuzat

kellhu l-intenzjoni li jaghmel uzu mill-bastiment minghajr dan ma kellu r-registrazzjoni

Wiehed lanqas ma jista jargumenta illi l-kaptan agixxa b'mod negligenti

ilghaliex apparti li dan m'huwiex il-kaz, lanqas ma ngabet prova f'dan is-sens.

ragjonevolment strah fuq dokument legali, li jinhareg skond procedura legali u

rikonoxxuta gewwa l-Olanda (kif konfermat mir-risposti rogatorji) u liema dokument li

kien jindika l-bandiera Olandiza bhala l-bandira tal-bastiment.

Allura mhux talli l-akkuzat ma kienx qed jagixxi b'gharfien dwar xi irregolarita' fir-

registrazzjoni tal-bastiment, u mhux talli l-akkuzat ma kienx negligenti fil-verifiki

tieghu, talli l-imputat appellant kien totalament 'in bona fede' meta huwa nnaviga il-

bastiment tieghu fuq l-ibhra territorjali ta' Malta ilghaliex kollox kien jindika li seta

Wiehed irid jistabilixxi, minn tal-inqas, element ta' dubju da parti tal-imputat appellant

sabiex jkun jista jigi argumentat illi l-akkuzat ma kienx 'in bona fede'.

Dan ma sarx mil-

prosekuzzjoni u anzi ghal kuntrarju, l-akkuzat xehed u dejjem ipprotesta mhux biss l-

innocenza tieghu izda li sa fejn jaf hu, ma kienet tezisti l-ebda problema bir-

registrazzjoni tal-bastiment.

Illi huwa principja baziku illi sabiex jissussiti r-reat kriminali, huwa mehtieg mhux biss

l-actus reus izda anke il-mens rea, u dan tal-ahhar zgur huwa nieqes f'dan il-kaz stante

illi ma tressqet l-ebda prova illi l-kaptan kien konxju jew kien negligenti dwar xi stat ta'

fatt ta' xi irregolarita' fir-registrazzjoni tal-vapur u li kellhu l-volonta' li jagixxi xorta

Dwar dan kollhu, il-Qorti tal-Magistrati fil-kawza Il-Pulizija vs Christian Abdilla Bason

ghamlet analizi bir-reqqa dwar x'prova hija rikjesta sabiex tigi pruvata l-intenzjoni ta'

persuna addebitata' b'reat u fl-istess sentenza kwotat minn sentenzi precedenti,

partikolarment mis-sentenza tal-Appell Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Kevin

Stafrace fejn dwar l-element tal-intenzjoni kien intqal is-segwenti:-

"...ma jistax pero` jinghad li ghax xi hadd messu ragjonevolment kif jaf xi haga allura

necessarjament isegwi li dak li jkun kien jaf dik ix-xihaga.

Fi kliem iehor, il-kwistjoni

tibqa' dejjem dik ta' x'kellu verament f'mohhu l-agent fil-mument li wettaq l-att

materjali u mhux x'seta kellu f'mohhu li kieku kien bniedem ta' intelligenza ordinarja

jew ta' sagacja ordinarja jew ...… kieku kien bonus pater familias.

fil-kuntest ta' reati differenti) gie elaborat minn din il-Qorti (kollegjalment komposta)

fis-sentenza taghha tat-12 ta' Dicembru 2007 fil-kawza fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' Malta

F'dik issentenza nghad hekk:

"Ghalkemm huwa veru li wiehed irid jiddesumi l-intenzjoni ta' dak li jkun kemm mill-

att materjali kif ukoll mic-cirkostanzi antecedenti, konkomitanti u sussegwenti ghall-

istess att materjali, l-intenzjoni dejjem tibqa' kwistjoni soggettiva – jigifieri x'kellu

f'mohhu l-agent (l-akkuzat) fil-mument li ghamel l-att – u mhux semplicement

kwistjoni oggettiva ta' x'missu anticipa jew x'kienet tanticipa l-persuna ta' intelligenza

ordinarja.

Jigifieri m'ghandhiex issir enfasi preponderanti fuq il-konsegwenzi li

rrizultaw mill-att.

Kif jispjega Gerald Raines fil-ktieb tieghu The Criminal Law of

Illi ghalhekk il-mistoqsija li trid tigi interposta issa hija jekk fil-kaz odjern l-appellant

kienx konsapevoli li c-certifikat ICP hawn fuq imsemmi kienx wiehed irregolari jew

qarrieq minhabba li kien jikkontjeni xi fatti li m'humiex konformi mal-verita.

Illi fil-fehma tal-appellant u ghar-ragunijiet elaborati f'dan l-appell, kemm dwar il-fatti

innifishom u kemm dwar l-element intenzjonali rikjest, ir-risposta hija le, u cioe illi l-

appellant bhala kaptan ma kienx konsapevoli illi ic-certifikat in kwistjoni kien irregoarli

jew jikkontjeni xi fatti li m'humiex konformi mal-verita.

Ghal kuntrarju, in vista tal-fatti

kolla hawn fuq spjegati, l-appellant kien konvint minn dak ic-certifikat ICP li kien

jixhed li l-bastiment M.V. Corlett kien irregistrat mal-bandiera Olandiza u ghalih il-

kontenut ta' dak ic-certifikat kienu kolla fattwali u korretti.

Fuq punt relatat ma' dan tal-ahhar, minghajr pregudizzju ghas-suespost qieghed

jinghad ukoll illi anke jekk ghal gieh l-argument biss il-Qorti jidhrila illi l-akkuzat kellu

xi forma ta' gharfien dwar irregolarita', huwa qatt ma kellhu l-intenzjoni li jinnaviga l-

bastiment lejn Malta izda huwa nnaviga lejn Malta fuq struzzjonijiet tal-Awtoritajiet

Maltin illi huwa obda.

Illi huwa car daqs il-kristall li l-Awtoritajiet Olandizi ma kienux cari dwar dan ic-

certifikat ghal numru ta'snin.

Issa li sehh dan il-kaz tal-M.V. Corlett huma ddecidew

ifarfru u tefghu r-responsabilita kollha fuq il-Kaptan.

Issir referenza ghall email a fol 392 fejn Luc Deacon ghall-Awtoritajiet Olandizi

Dan iffiser li l-Awtoritajiet Olandizi stess qedghin jammettu li s-sistema tal-ICP kienet

qed tigi nterpretata li l-bastiment permezz ta'dan ic-certifikat jakkwista l-bandiera

Fid-dawl ta' din l-ammissjoni certament id-dubju ghandu jiffavorixxi l-

imputat anke fid-dawl tal-fatt li ma kienx involuti fir-registrazzjoni tal-bastiment.

Illi di piu kif jirrizulta mill-atti u mix-xhieda tal-akkuzat u anke ta' Axel Brincat Mummery, ic-

certifikat imsemmi gie sostitwit b'certifikat gdid mahrug mill-Awtorita' wara li qamet

din il-kwistjoni kollha dwar id-dokumenti tar-registrazzjoni tal-bastiment Lifeline.

certifikat gdid ma ntalabx mis-sidien tal-bastiment jew mill-imputat.

ircevewh bil-posta go 'envelope' miftuh u minghajr ebda pre-avviz.

Jigi nnutat li f'dan

ic-certifikat fejn hemm indikat il-bandiera, din giet sostitwita bil-kliem 'not applicable'

mentri fejn hemm il-kliem 'Home Port', din baqghet tindika 'Amsterdam'.

kontradittorja ilghaliex bastiment ma jistax ikollu home port minghajr ma fl-istess hin

jkun awtorizzat li jtajjar il-bandiera Olandiza.

Illi dan kollu juri tahwid kbir minn naha

ta' l-Awtoritajiet Olandizi.

Illi fir-rigward tal-konkluzjoni tal-Ewwel Qorti dwar it-tieni akkuza, l-appellant jilqa l-

konkluzjoni li waslet ghalihom l-istess Qorti fejn irrikonoxxiet illi l-bastiment ma kienx

qieghed jintuza b'rabta ma' xi kummerc, negozju jew zjara fl-ibhra territorjali u interni

ta' Malta stante illi mill-provi hareg car illi l-unika raguni ilghaliex il-bastiment sab

ruhu f'Malta hija peress illi l-appellant inghata struzzjonijiet mill-Awtoritajiet Maltin

sabiex ibahhar il-vapur lejn il-Port Ta' Kerċem u dan minhabba li kien ghadu kif wettaq

salvatagg ta' numru kbir ta' nies u ghalhekk kellhu sitwazzjoni umanitarja abbord.

Bl-istess mod, l-appelant jilqa bis-shih il-konkluzjoni tal-Ewwel Qorti fir-rigward tat-

talba ghall-konfiska tal-corpus delicti stante li l-istessQorti irrikonoxxiet illi l-bastiment

mhux propjeta' tal-imputat izda huwa propjeta' tas-socjeta estera Mission Lifeline e.V. u

li ghalhekk il-bastiment ma setghax jigi konfiskat mill-Ewwel Qorti.

Rat dak verbalizzat fis-seduta tal-15 ta' Ottubru, 2019 u cioe dak rilevat minn Dr

Charles Schiro ghan-nom ta' l-Avukat Generali li ir-rikor tal-appell tal-appellant h

unull stante li ma gewx segwiti l-formaliltajiet rikjesti mill-ligi dwar dak li ghandu

jkkontjeni r-rikors ta' l-appell kif dispost fl-artikolu 419 tal-ligijiet ta' Malta u dan

ghaliex fil-fehma tieghu ir-rikros huwa karenti mis-sub inciz (a) u cioe 'mill-fatti fil-

Il-Qorti semghet lill-partijiet jittrattaw dan l-aggravju u dan fl-istess seduta tal-15 ta'

Ikkunsidrat,

Il-Qorti ezaminat ir-rikors tal-appell tal-appellant prezentat fir-registru ta' din il-Qorti

nhar l-erbgha u ghoxrin (24) ta' Mejju, 2019 u minn esami ta' l-istess jirrizulta li fit-tieni

(2) folja tar-rikors prezentat jirrizulta li hemm parti intestate 'il-fatti kienu s-sesgwenti'.

minn qari ta' l-istess parti tar-rikors jidher car li l-appellant spjega x''kienu l-fati prorpjri

li waslu lil-puliija esekuttiva tresqu l-Qorti u in segwitu takkuzah bir-reati orjerni.

L-

akkuzi kienu jikkoncernaw l-uzu t abastiment li ma kinx licenzjat skond il-ligi ghall-uzu

tieghu ghall-perijodu ta' zmien li sehh fil-jiem qabel is-27 ta' Gunju, 2018.

Minn dawn il-fatti kif esposti mill-appelant jirrizulta s-segwenti:-

Li l-appellant kien il-kaptan tal-bastiment M.V. Lifetime proprjeta tas-socjeta'

Mission Lifetime E.V. li hija inakrigata sabix twettaq missjonijiet ta' salvatagg fuq

Li nhar ittlettax- (13) ta' Gunju, 2019 il-bastiment M.V. Lifetime kien bahhar minn

Malta ghat tfittxija u salvatagg bara mill-art tal-Libja meta huwa kien kaptan

il-bahar.

Illi nhar is-17 ta' Gunju, 2018 huwa flimkien mal-crew abbord wetqu l-ewwel

salvatagg fejn salvaw mija u ghorin (120) persuna u ghaddew dawn in-nies lill-

bastiment tal- merkanzija Viking Amber.

Illi nhar il-21 ta' Gunju 2018 mir-radar tal-bastiment M.V Lifetime intlemhu tlett

(3) miri u l-appellant bhala Kaptan flimkien mal-Crew tieghu iddecidew li jfittxu

dawn il-miri u nnotaw li kienu dghajjes f'kundizzjonijeit dghajfin hafna li kienu

qed igorru n-nies li kienu kollha iffullati.

L-appellant ha d-decisjoni li jevakwa n-nies u ighabbihom fuq l-bastiment li kien

Dak innhar gew salvati mitejn u tlieta u hamsin (235) pesuna.

Dakinhar sar kuntatt mieghu mill-awtoritajiet Libjani sabiex imru fid-direzzjoi

L-appellant jghid li infurma l-awtoritajiet fl-Italja b'dan l-izvilupp.

Talab li jinghata port ghas-sigurta' kemm mal-Awtorita Italjana, Maltija u anke

dik Daniza.

Minkejja l-istat umanitarja li kienet tesisti abbord, il-bastiment ma thalliex jidhol

fl-ebda port ta' sigurta sa nhar is-27 ta' Gunju, 2018.

Nel frattemp il-bastiment ghamel sitt (6) ijiem f'nofs il-bahar b'mitejn hamsa u

tletin (235) persuna abbord apparti il-crew tieghu.

L-appellant gie mgharaf mill-Awtorita Maltija li seta jidhol fil-port ta' Malta u

appena dahal fil-port l-Awtoritajiet Maltin hadu kontroll tas-sitwazzjoni billi

kien hemm presenza ta' tobba, infermiera, pulizija u dawn in-nies gew kollha

L-appellant minnufih gie msitoqsi domandi dwar ir-registrazzjoni tal-bastiment

kif ukoll tqabqlu dubbji dwar il-licenzji tal-kaptan innifsu.

L-artikolu 419.(1) tal-Kodici Kriminali jipprovdi is-segwenti:-

" Ir-rikors, barra mill-indikazzjoni komuni għall-atti ġudizzjarji, għandu jkun fih, -

(a) il-fatti fil-qosor;

(b) ir-raġunijiet tal-appell;

(ċ) it-talba għat-taħsir jew għat-tibdil tas-sentenza tal-qorti inferjuri".

Illi qabel ma saru l-emendi f'dan l-artikolu bl-Att I tas-sena 2018, il-gurisprudenza

kostanti ta' din il-Qorti kienet fis-sens li dejjem jigi dikjarat n-nullita` ta' appell jekk il-

vot tal-ligi fl-imsemmi artikolu ma jigix osservat skrupolozament.

jkunx gie osservat xi wiehed jew aktar mill-paragrafi (a), (b) u (c) tas-subartikolu (1) ta'

l-imsemmi artikolu 419, dan kien igib bhala konsegwenza li r-rikors ta' appell ikun null.

dawk ir-rekwiziti ta' ordni pubbliku1.

Kif inhu risaput, minkejja dik ir-rigidita' fil-ligi ezistenti qabel ma saru l-emendi tas-

sena 2018 din il-Qorti xorta kienet tipprova ssalva l-atti u ma tiddikjarax rikors ta'

appell bhala null fejn dan ikun possibbli, imqar bi ftit tigbid entro l-limiti permessi mill-

ligi, ghax ikun gie sodisfatt il-minimu ta' dak li hu rikjest ghall-finijiet tas-sub artikolu

(1) ta' l-Artikolu 419 imsemmi – ara f'dan is-sens Il-Pulizija v. Robert Mirone et App.

30/4/1990, Il-Pulizija v. Joseph Gauci Baluci App.

14/9/2007, u Il-Pulizija v.

Fl-istess hin fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija v. Joseph Ragonesi deciz fit-30 ta' Gunju,

1995, din il-Qorti diversament presjeduta dahlet funditus fil-kwistjoni tan-nullita` tar-

rikors ta' appell u wahda mill –konkluzjoniji raggunti minnha kienet fis-sens li:-

ta' Novembru 2008; Il-Pulizija v. Lewis Orsini, 31 ta' Awissu 2006 ;

Il-Pulizija v. Mario Caddick, 3 ta' Dicembru 2001; Il-Pulizija v. Joe

Aber, 21 ta' Lulju 1995.

(c) "Ir-raison d'etre tal-paragrafi (a), (b) u (c) tas-subartikolu (1) tal-artikolu 419 huwa s-

simplifikazzjoni u l-kjarezza.

Il-legislatur evidentement ried li r-rikors ghandu jkun redatt b'tali

mod li mill-ewwel ipoggi kemm lill-Qorti kif ukoll lill-intimat fil-posizzjoni li jkunu jafu ezatt

x'inhuma l-fatti kollha essenzjali, minn xhiex qed jilmenta l-appellant, u in segwitu x'inhu

Illum il-gurnata dan l-artikolu ukoll jipprovdi li ma hemmx nullita' jekk wiehed minn

dawn it-tlett rekwiziti fuq riferiti ma jigux segwiti in funditus.

Cio nonnostante l-enuncjazzjonijeit maghmula aktar 'l fuq, din il-Qorti ezaminat ir-

rikros ta' l-appell u jirrizulta li verament ma hemmx miktuba il-fatti fil-qosor pero xorta

hemm indikat il-fatti x'kienu li iwaslu ghall-arrest tal-appellant u ghaddi il-process

kriminali tieghu hawn Malta.

Dan hu l-ispirtu tal-legislatur li l-Qorti tkun mgharfa bil-

fatti li jwaslu ghall-hrug tal-akkuzi u minn qari ta' dawk il-fatti kif deskritti mill-

appellant fir-rikors tieghu l-Qorti hija sodisfatta li dan sehh.

Konsegwentement l-eccezzjoni sollevata mill-Avukat Generali qed tigi michuda u torda

il-kontinwazzjoni tal-kaz.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


IL-QORTI TAL-APPELL KRIMINALI

Onor. Imħallef Dr. Aaron M. Meryami M.A. (Law), LL.D. (melit)

Illum it-12 ta' Novembru 2019 Appell numru 152 tal-2017

Dan huwa appell minn sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati

(Malta) nhar it-22 ta' Marzu 2017 fil-konfront ta' Anthony MCKEON,

karta tal-identità bin-numru 039921M li ġie mixli:

Talli nhar il-15 ta' Marzu 2016 għall-ħabta ta' 13:00hrs u fi ġranet ta' qabel waqt li kien qiegħed fl-inħawi ta' Ħ'Dingli Cliffs, ħa jew ipprova jieħu xi għasafar, matul l-istaġun magħluq għall-insib tal-għasafar u dan bi ksur tar-Reg 18 (1) (c), L.S. 504.71.

Akkużat ukoll talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi kien qiegħed jonsob mingħajr ma kellu liċenzja maħruġa f'ismu mid-Direttur jew mill- Kummissarju tal-Pulizija u dan bi ksur tar-Reg 12 (1) tal-A.L. 79/2006, hekk kif emendat, L.S. 504.71.

Akkużat ukoll talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi ikkaċċja jew ipprova jikkaċċja, jieħu jew ipprova jieħu xi għasfur li huwa protett taħt dawn ir-regolamenti, jekk mhux skont dawn ir-regolamenti u skont il- kundizzjonijiet ta' kull liċenzja li tingħata taħtha; Reg 4 (1) (a) tas-SL 504.71.

Akkużat ukoll talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi uża jew żamm kwalunkwe apparat li l-użu tiegħu huwa projbit taħt is-subregolament (1) ta' regolament 7 tal-L.S. 504.71 u dan bi ksur ta' regolament 7 (2) tal-L.S. 504.71.

Akkużat ukoll talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi ħa jew ipprova jieħu xi għasfur billi uża xi lixki ta' għasafar protetti u dan bi ksur ta' regolamenti 7 (1) (i) tal-L.S. 504.71.

Il-Qorti ġiet mitluba illi barra li tagħti l-piena taħt ir-regolament 27 tal-A.L. 79 tal-2006 hekk kif emendat, tordna l-konfiska tal-corpus delicti u s- sospensjoni ta' kull liċenzja jew permess maħruġ taħt ir-regolamenti tal- 2006 dwar il-Konservazzjoni tal-Għasafar Selvaġġi u taħt it-Taqsima XV tal-Kodiċi tal-Liġijiet tal-Pulizija, għall-perjodu applikabbli taħt l-A.L. 79 tal-2006 hekk kif emendat.

Permezz tas-sentenza uffiċjali, stampata u iffirmata mill-Maġistrat

li ppresjeda l-kawża aktar 'il fuq imsemmija, il-Qorti tal-Maġistrati

(Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali, wara li rat l-

imputazzjonijiet miġjuba kontra l-appellant, rat l-atti kollha tal-

kawża, id-dokumenti kollha esebiti u semgħet lill-partijiet, u wara

li rat ir-Regolamenti 4 (1)(a), 7(1)(i), 18(1)(c), L.S.504.71, ir-

regolament 12 (1) tal-Avviż Legali 79/2006, hekk kif emendat, L.S.

504.71 u subregolament (1) tar-regolament 7 tal-L.S. 504.71 u r-

regolament 7(2), ma sabitx lill-imputat ħati tat-tielet u r-raba'

akkuża, ħadet konjizzjoni tal-ammissjoni tal-imputat għar-rigward

tal-ħames akkuża u sabitu ħati tal-ewwel u t-tieni akkuża,

ikkundannatu multa ta' elf Ewro, issospendietlu l-liċenzja għal

żmien sentejn mil-lum kif ukoll ordnat il-konfiska tal-iskrataċ

Il-Qorti spjegat il-portata ta' din is-sentenza fi kliem ċar lill-

Illi minn din is-sentenza Anthony MCKEON interpona appell

permezz ta' rikors datat 3 ta' April 2017 li permezz tiegħu talab lil

din il-Qorti jogħġobha:

Tvarja u tirriforma s-sentenza appellata billi tikkonfermaha in kwantu l- esponenti ma ġiex misjub ħati tar-raba' u tal-ħames imputazzjonijiet, u li minnhom illiberatu u tirrevokaha kwantu l-esponenti nstab ħati tal-ewwel, tat-tieni u tat-tielet imputazzjonijiet u tiddikjarah mhux ħati u tilliberah minn kull piena u fil-każ li din l-Onorabbli Qorti tikkonferma l-ħtija tal- esponenti, li tvarja l-piena nflitta għal piena oħra inqas skont il-liġi.

Dan wara li saħaq is-segwenti: -

jara x'inferenzi

tagħhom sabiex wieħed

Apprezzament tal-Provi Fl-umli fehma tal-esponent, l-apprezzament tal-provi għandu jsir mhux b'mod spezzettat u individwali iżda l-provi għandhom jiġu analiżżati flimkien jew interpretazzjoni raġjonevoli u legali jista' jagħti lil dawk il-provi hekk interpretati.

Ma tistax tinstab ħtija sempliċiment fuq analiżi individwali jiġu kkunsidrati kemm jew separata tal-provi.

Dawn għandhom individwalment kif ukoll komplessivament.

Magħdud ma' dan, issir riferenza għal deċiżjoni fl-ismijiet 'il-Pulizija vs Joseph Al Jolsi' fejn il-Qorti qalet li l-Prosekuzzjoni trid iġġib "provi diretti jew provi ċirkostanzjali univoċi – li għandhom jistgħu jkunu biżżejjed biex iwassluk għall-konklużjoni loġika u intelliġenti – li ma jħallu ebda dubju li persuna kienet qed tikkaċċja."

Fil-fatt, huwa l-oneru tal-Prosekuzzjoni li tressaq l-aħjar prova sabiex tikkonvinċi 'l-Qorti li l-imputazzjonijiet addebitati lill-esponenti huma veritieri.

Kif jgħid Manzini fil-ktieb tiegħu Diritto Penale Vol.

Fil-każ odjern, għalkemm fl-affidavit ta' PS 645 kif ukoll fl-Incident Report maħruġ mill-CABS – Committee Against Bird Slaughter issir referenza għal filmat li ġie miġbud minn Ms. Fiorentino, dan il-filmat qatt ma ġie muri

quddiem l-Ewwel Cosby Qorti.

Bla ebda dubju, dan il-filmat kien ikun l-aħjar prova li l-Prosekuzzjoni kellha obbligu legali li tressaq u dan in linea mal-artikolu 639 tal-Kodiċi Kriminali.

Di piu', la mill-imsemmi Investigation Report u lanqas minn xi prova oħra ma jirriżulta illi effettivament l-appellant kien qiegħed jikkaċċja.

Fil-fatt fl- Investigation Report huwa sostnut illi:

Issir referenza wkoll għal-liġi nostrana fejn "kaċċa" hija definita bħala "tikkaċċja jew tuża arma tan-nar jew arma oħra ta' kull tip sabiex tikkaċċja".

Għaldaqstant minn imkien ma jemerġi u ċertament mhuwiex ippruvat lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni dan joħroġ biċ-ċar, illi l-appellant kien qiegħed jonsob jew jikkaċċja.

Bir-rispett kollu, illi għalkemm ir-ritratti li ġew esebiti l-Qorti juru li l- appellant kellu gabjetta f'idejh, dan ma jfissirx illi huwa kien qiegħed jikkaċċja jew jonsob anzi juri l-oppost.

Fiona Fiorentino sia fir-rapport tagħha u sia fuq il-pedana tax-xhieda tisħaq li Suspect 2 ossia l-esponenti, qatt ma ratu jonsob jew jagħmel xi preparamenti għall-insib u tgħid biss li ratu b'gabjetta f'idu.

B'hekk jistaqsi l-esponenti, leġittivament u raġjonevolment kif qatt seta' huwa jinstab ħati meta min irrapporta l-każ ossia x-xhud prinċipali tal- Prosekuzzjoni tiskulpah mill-aġir ta' insib illegali?

Illi fis-sentenza mogħtija mill-Qorti fl-ismijiet il-Pulizija vs Nure Gad, il-Qorti għamlet referenza għas-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-15 ta' Ġunju, 1998 fil-kawża fl-ismijiet Il-Pulizija v Joseph Lee Spiteri Shaw fejn kien ġie ritenut li provi jew indizzji ċirkostanzjali għandhom l-indizzji ikunu univoci, ċioe mhux ambigwi.

Dawn għandhom ikunu evidenti li "jorbtu lill-akkużat mar-reat, u ħadd iktar, anzi l-akkużat biss, li hu l-ħati u li l-provi li jiġu mressqa jkunu inkompatibbli mall-presunzjoni tal-innoċenza tiegħu".

Illi l-Ewwel Qorti erronjament qieset ir-ritratt li nġibdu minn Ms. Agius Ebejer bħala provi indizzjarji univoci u jwasslu għal konklużjoni waħda.

Bir- rispett kollu, pero' l-esponent ma jista' jaqbel ma' tali ġudizzju.

Issir hawn referenza għas-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali, fl-ismijiet Il- Pulizija vs Joseph Vella Demarco fejn spjegat li

Fl-umli fehma tal-appellant, ir-ritratti li nġibdu u li fihom huwa jidher bil- gabbjetta f'idejh m'għandhomx jitqiesu bħala prova ċirkostanzjali li twasslu għal sejbien ta' ħtija, dan għaliex il-Prosekuzzjoni naqset milli tgħaqqad l-indizzji ċirkostanzjali flimkien u konsegwentament tifforma sensiela ta' għoqiedi li jaqblu ma' xulxin u li jwasslu għad-direzzjoni li l- esponenti kien qiegħed hemm għall-insib.

Minn dawn il-provi, veru jidher li l-esponent kien qiegħed Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar b'gabbjetta f'idejh madanakollu, dan ma jfissirx li kirn hu illi effettivament kien qiegħed jonsob!

Għaldaqstant, l-esponent huwa tal-fehma li ma nġabet l-ebda prova, [għaliex ma teżistix tali prova], li b'xi mod jew ieħor turi li l-appellant kien qiegħed jonsob.

Stante li fil-kamp penali l-Prosekuzzjoni trid tipprova l- każ tagħha lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni u li fil-każ de quo tali grad ma ntlaħaqx, l-ewwel Onorabbli Qorti ma setgħet qatt issib lill- esponenti ħati tal-imputazzjonijiet hekk kif dedotti kontra tiegħu.

Dwar il-Piena Dan l-aggravju qiegħed jinġab 'il quddiem mingħajr preġudizzju għall- aggravju preċedenti.

L-esponent jemmen bis-sħiħ illi l-piena ta' elf ewro (€1000), kif ukoll sospensjoni tal-liċenzja għal perjodu ta' sentejn imposta fuqu mill-Ewwel Qorti huma manifestament sproporzjonati.

Illi għalkemm in konsiderazzjoni l-patt tar-reat fuq is-soċjeta' u r-reazzjoni tal-istess soċjeta', il-ġudikant ma jistax jissodisfa l-għajta tal-pubbliku inġenerali.

Fil-każ R vs Hill Delmar, Lord Justice Psaila Raji qal,

il-ġudikant

fil-kalibrar

jieħu

Illi l-artikolu 27 tal-L.S 504.71, titratta dwar ir-reati u l-pieni f'ċirkostanza li persuna tkun instabet ħatja mill-Qorti ta' xi ksur ta' disposizzjoni ta' din l-istess liġi.

Fil-fatt, dan l-artiklu jistipula,

"(3) Kull persuna li twettaq reat kontra xi regolament ieħor mhux imsemmi fis-subregolament (2) u l-proviso tiegħu rispettivament teħel meta tinsab ħatja: (a) meta tinstab ħatja għall-ewwel darba, multa ta' mhux anqas minn mitejn u tnejn u tletin euro u erbgħa u disgħin ċenteżmu (€232.94) iżda mhux iżjed minn elfejn u tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37); (b) meta tinstab ħatja għat-tieni darba jew aktar drabi, multa ta' mhux inqas minn erba' mija u ħamsa u sittin euro u sebgħa u tmenin ċenteżmu (€465.87) iżda mhux iżjed minn erbat elef u sitt mija u tmienja u ħamsin euro u ħamsa u sebgħin ċenteżmu (€4,658.75), jew priġunerija għal żmien ta' mhux iżjed minn sentejn, jew għal dik il-multa u priġunerija flimkien kif ukoll il-konfiska tal-corpus delicti Iżda l-Qorti tista' wkoll tordna s-sospensjoni tal-liċenza jew tal-permess maħruġa taħt dawn ir-regolamenti u taħt it-Taqsima XV tal-Kodiċi tal- Liġijiet tal-Pulizija, għal perjodu ta' mhux anqas minn sena iżda mhux aktar minn tliet snin..."

Illi minħabba l-fatt li dan l-artikolu ma jistipulax l-ammonti fissi għal kull reat, il-leġislatur ikun qiegħed iħalli f'idejn il-ġudikant sabiex wara li jara ċ-ċirkostanzi partikolari ta' kull każ, jimponi piena idoneja.

Apparti l-fatturi su riferiti, skont Outlines of Criminal Law, Kenny jgħid li l- Qorti trid tikkunsidra l-karattru tal-ħati, kif ukoll:

Stante illi l-Ewwel Qorti kellha tapplika l-artikolu 27(3)(a) tal-imsemmi Liġi Sussidjarja sabiex tali piena tkun in linea mal-Liġi, jiġi sollevat illi s- sospensjoni tal-liċenzja jew tal-permess maħruġ taħt dawn ir-regolament, m'huwiex wieħed tassattiv, anzi l-Qorti tista', wara li tara ċ-ċirkostanzi kollha tal-każ, tordna li tali sospensjoni ma sseħħx.

L-esponent dejjem ħadem għall-familja tiegħu, huwa raġel ħabrieki, fejn l- uniku żvog tiegħu huwa proprju l-kaċċa.

L-appellant isostni li l-Qorti ma kellhiex timponi tali sospensjoni minħabba l-fatt li din kienet l-ewwel okkażżjoni fejn huwa ġie akkużat b'akkużi ta' dan it-tip, għaldaqstant huwa għandu jitqies bħala first time offender ai fini u l-effetti kollha tal-liġi.

Barra minn hekk, l-esponent ikkolabora mal-Pulizija, u dan huwa evidenti mill-affidavit ta' PS088.

Di piu', l-appellant jikkontendi li piena pekunjarja fil-minimu permessibbli mil-liġi mingħajr is-sospensjoni ċertament kienet tkun piena idoneja fiċ-ċirkostanzi.

Illi magħdud ma' dan, issir referenza għall-omelija tal-Isqof ta' Għawdex Mario Fitzgerald, waqt quddiesa b'suffraġju tas-saċerdoti li ħadmu fl-Oratorju Don Bosco, fil-25 ta' Novembru 2015, fejn qal li,

"Għalkemm il-ġustizzja hija kejl meħtieġ għas-soċjeta', l-esperjenza tixhdilna li bil-ġustizzja biss ma rnexxilniex inġibu l-ordni u l-paċi.

Għalkemm għandna l-qrati bħala strutturi li jiggarantixxu l-ġustizzja, mhux biss ħafna feriti ma jagħlqux, imma xi drabi l-istess strutturi jikkawżaw ġerħat oħra."

Filwaqt li l-Isqof ta' Għawdex Mario Fitzgerald waqt il-Gradwazzjoni tal- istudenti tal-ħames sena tas-Seminarju Minuri tal-Qalb ta' Ġesu' nhar it- Tlieta 14 ta' Ġunju 2016 qal:

"Iċ-ċivilta' tagħna temmen ħafna bil-liġijiet.

Kollox huwa ddettat mil-liġi.

Għall-kotra, li tkun ġust ifisser li timxi skont il-liġi, u l-kunċett ta' ġustizzja huwa wieħed legali.… Ħafna drabi ninsew li the law can be an ass u l- applikazzjoni tagħha tikkawża inġustizzja flok ġustizzja.

Cicerun kien jgħid li injuria" – fis-sens li meta jkun hemm "summum applikazzjoni riġida tal-liġi, taf issir inġustizzja".

Ikkunsidrat : -

Illi meta din il-Qorti ġiet biex tanalizza sewwasew il-meritu ta' dan

il-każ u fir-rigward ta' liema reati l-appellant ġie misjub ħati, din il-

Qorti rat li f'dan il-każ, kien hemm diskrepanza serja bejn il-verżjoni

tas-sentenza stampata u ffirmata mill-Maġistrat li ppresjeda dik il-

kawża u kif tirriżulta a fol 25 tal-proċess u l-annotamenti li kien

għamel il-Maġistrat di proprio pugno fuq il-komparixxi a fol 2 tal-

proċess.

A fol 2 tal-proċess hemm imniżlin is-segwenti annotamenti –

4 u 5 – liberat 1, 2 u 3 – multa €1000 Sospensjoni liċenza sentejn

Mill-banda l-oħra fil-verżjoni uffiċjali tas-sentenza stampata, il-parti

dispożittiva taqra hekk :

Din il-Qorti filwaqt li mhux qed issib lill-imsemmi imputat Christopher Milian, hati tat-tielet u r-raba' akkuza, hadet konjizzjoni tal-ammissjoni tal- imputat ghar-rigward tal-hames akkuza u ssibu hati tal-ewwel u t-tieni akkuza, tikkundannah multa ta' elf Ewro, tissospendilu l-licenzja ghal zmien sentejn mil-lum kif ukoll tordna l-konfiska tal-iskratac ezebiti.

F'dawn iċ-ċirkostanzi għalhekk din il-Qorti hija konfrontata bil-

kopja tas-sentenza uffiċjali li l-parti dispożittiva tagħha tirreferi

għall-imputat bl-isem ta' Christopher Milian, li ġie misjub mhux ħati

tat-tielet u r-raba' imputazzjoni filwaqt li l-Qorti "ħadet konjizzjoni

tal-ammissjoni tal-imputat għar-rigward tal-ħames akkuza" (sic

imputazzjoni) u wkoll ħati tal-ewwel u t-tieni imputazzjonijiet.

jista' jkun lapsus calami vel computeri magħmul mill-Qorti tal-

Maġistrati meta ġiet biex toħroġ il-kopja stampata tas-sentenza.

Minbarra dan, il-parti dispożittiva huwa evidenti mhux biss li ma

taqbilx ma' dak miktub di proprio pugno mill-Maġistrat, iżda filwaqt

li fis-sentenza hemm miktub li l-Qorti ħadet konjizzjoni tal-

ammissjoni

tal-imputat għar-rigward

tal-ħames akkuża, ma

jirriżultax li kien hemm ammissjoni għaliha, apparti l-fatt li anke

jekk kien hemm, il-Qorti ma ddikjaratx li kienet qed issib lill-imputat

ħati jew mhux tal-ħames imputazzjoni.

Fis-sentenza ta' din il-Qorti diversament presjeduta fl-ismijiet Il-

Pulizija vs. Albert Catania Gilson de gabriele nhar il-25 ta' Lulju 1994 dik il-

Qorti kienet ġiet rinfaċċjata b'talba għal nullita tas-sentenza peress

li fuq il-komparixxi il-Maġistrat ma kienx indika l-artikoli tal-Liġi li

joħolqu r-reat mentri dawn l-artikoli kienu ġew riprodotti fil-kopja

tas-sentenza li ġiet pubblikata mir-Reġistratur.

Dik il-Qorti kienet

ċaħdet dak l-aggravju tan-nullita tas-sentenza wara li kkunsidrat li:-

Fuq dan il-punt il-Qorti tosserva li la l-artikolu 377(1) u anqas l-artikolu 382 ma jirrikjedu li s-sentenza tinkiteb mill-maġistrat; dak li trid il-liġi hu li dak li jgħid il-maġistrat meta jagħti s-sentenza jiġi reġistrat u riprodott fil-kopja tas-sentenza.

Dak li hemm fuq il-komparixxi huma l-appunti tal-maġistrat, mhux is-sentenza, u bejn dawk l-appunti u l-kopja uffiċjali tas-sentenza kif tidher a fol 15 ma hemmx kontradizzjonijiet.

Fil-każ in disamina pero jirriżulta li hemm diskrepanza kbira bejn

dak li qal, jew ried jgħid il-Maġistrat fin-notamenti tiegħu għal dak

li hemm miktub fis-sentenza uffiċjali.

Il-ġurisprudenza Maltija ma

tqisx l-annotamenti fuq il-komparixxi magħmula mill-Maġistrat

bħala li huma s-sentenza.

Il-ġurisprudenza trid li dak li jkun hemm

fin-notamenti tal-Maġistrat pero, jiġi rifless fis-sentenza.

hekk li l-każ Bezzina jgħallem li meta fuq l-annotamenti tal-

Maġistrat fuq il-komparixxi jkun hemm dettalji nieqsa, li iżda jsibu

ruħhom miktuba fis-sentenza (stampata), tali diskrepanza ma

titqiesx bħala forma ta' nuqqas ta' formalita sostanzjali li ġġib in-

nullita tas-sentenza.

Dan peress li l-appunti tal-Maġistrat, appuntu,

ma humiex is-sentenza u għalhekk mhux tenuti li jirrispettaw il-vot

tal-artikolu 382 tal-Kodiċi Kriminali.

L-importanti huwa li s-

sentenza uffiċjali tkun tirrispetta r-rekwiżiti kollha tal-artikolu 382

tal-Kodiċi Kriminali.

Dan japplika b'mod partikolari meta ma jkunx

hemm kontradizzjoni bejn l-annotamenti tal-Maġistrat u dak li jkun

miktub, jew stampat fis-sentenza.

F'dan il-każ partikolari, tirriżulta kontradizzjoni bejn il-parti

dispożittiva tal-kopja uffiċjali tas-sentenza, ma dak misjub miktub

fl-appunti tal-Maġistrat.

Is-sitwazzjoni hija aktar kumplikata f'dan

il-każ minħabba l-fatt li fis-sentenza stampata l-imputat huwa riferit

bħala Christopher Milian, mentri f'dan il-każ, l-appellant jismu

Inoltre, kemm din is-sentenza kif ukoll l-appunti

tal-Maġistrat huma t-tnejn li huma iffirmati minnu.

U ebda waħda

minnhom ma hija ffirmata mid-Deputat Reġistratur.

Dawn huma

nuqqasijiet li magħquda kollha flimkien jirrendu s-sentenza inċerta

u jġibu magħhom konsegwenzi, anke jekk huma frott ta' lapsus.

Fis-sentenza mogħtija minn din il-Qorti diversament presjeduta fl-

ismijiet Il-Pulizija vs Raymond Sims de gabriele nhar l-4 ta' Marzu

2011 ġie deċiż li hija l-kopja uffiċjali maħruġa mid-Deputat

Reġistratur hi dik li tagħmel stat fil-konfront ta' terzi u mhux l-

appunti miktuba mill-Maġistrat fuq iċ-ċitazzjoni.

Anzi fis-sentenza

fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Nazzareno Wallis de gabriele nhar il-31

t'Ottubru 2013 din il-Qorti diversament presjeduta kienet marret

oltre minn hekk meta waslet għad-deċiżjoni tan-nullita tas-sentenza

tal-Qorti tal-Maġistrati wara li, inter alia, iddeċidiet li l-kopja tas-

sentenza li tagħmel stat fil-konfront tal-partijiet hija dik iffirmata

mid-Deputat Reġistratur u mhux dik iffirmata mill-Maġistrat; u

żiedet li l-appunti tal-Maġistrat jibqgħu proprjeta tal-Maġistrat li

jkun kitibhom u xejn aktar.

Din is-sentenza Wallis ingħatat fuq

l-iskorta ta' dak deċiż minn din il-Qorti preċedentement fil-kawża

Catania Gilson aktar il-fuq imsemmija.

F'dan il-każ in disamina, is-sentenza uffiċjali tal-Qorti mhix

iffirmata mid-Deputat Reġistratur;

is-sentenza

stampata1 kif ukoll l-appunti tal-Maġistrat2 huma iffirmati mill-

Maġistrat, minkejja l-partijiet dispożittivi ma jaqblux bejniethom.

Din il-Qorti diversament presjeduta fis-sentenza fl-ismijiet Il-

Pulizija vs Brian Camilleri Cumbo daħlet fuq il-punt dwar dan l-aspett tal-

kontradittorjeta bejn dak miktub fis-sentenza stampata u dak

miktub di proprio pugno mill-Maġistrat, u proċediet biex annullat is-

sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati wara li, inter alia, kkunsidrat li:

Fil-każ tal-lum il-fatti huma miktuba fuq iċ-ċitazzjoni u għalhekk tista' tapplika l-prattika t'hawn fuq.

Iżda l-appellant jillamenta wkoll li l-Ewwel Qorti ma semmietx jekk l- appellanti huwiex ħati jew le tal-ħames imputazzjoni.

Issa fis-sentenza miktuba mill-Ewwel Onorabbli Qorti hemm miktub hekk fuq in-naħa tax-xellug:

'Stante li l-1, 2,3,u r r-raba' akkużi ġew ippruvati......'.

Iżda mbagħad il-Maġistrat żiedet 'u l-5' bejn in-numru 4 u l-kelma 'akkużi'.

Għalhekk jidher li skond is-sentenza miktuba l-appellant kien misjub ħati tal-ħames imputazzjoni.

Min-naħa l-oħra, min ħa ħsieb jittajpja s-sentenza kiteb hekk:

3Deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-21 ta' Frar, 2011 (Appell Kriminali Numru.

'Stante li l-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' akkużi ġew ippruvati, speċjalment mill-affidavit ta' PS 426 u tax-xhud Steve Guglielmini, qed issib lill- imputat Brian Pitre’ ħati ta' dawn l-akkużi u tikkundannah multa ta' €570'.

Waqt li jissemma l-artikolu 338(g) tal-Kap 9, li jolqot il- ħames akkuża, fis- silta riprodotta hawn fuq m'hemmx referenza għall-ħames imputazzjoni probabbli għax min ittajpja s-sentenza ma ndunax li l-Maġistrat kienet niżżlet bl-idejn il-frażi 'u l-5' bejn 'in-numru 4' u l-kelma 'akkużi' fuq iċ- ċitazzjoni u ra l-ewwel erba' numri biss.

Jirriżulta li hemm żewġ verżjonijiet tal-istess sentenza li mhumiex jaqblu għal kollox dwar il-ħames imputazzjoni.

Għaldaqstant il-Qorti qed tannulla s-sentenza mogħtija mill-ewwel Onorabbli Qorti fl-ismijiet premessi fit-3 ta' Ġunju 2010 minħabba dan id- dubju li nħoloq u qed tirrimanda l-atti kollha lill-Ewwel Cosby Qorti sabiex tinstema' l-kawża mill-ġdid sabiex l-appellant ma jkunx ipprivat mid-doppio esame.

Qed tirrikomanda wkoll li x- xhieda tkun reġistrata, u f'każ li jkun interpost xi appell, ix- xhieda tkun dattilografata qabel ma jintbagħtu l-atti lill- Qorti tal-Appell Kriminali.

Huwa ċar li fis-sentenza Pitre’, din il-Qorti qieset li d-

diskrepanza bejn l-appunti tal-Maġistrat u dak miktub fis-sentenza

kienu jwaslu għal żewġ verżjonijiet differenti ta' dak li l-Maġistrat

li fl-aħħar mill-aħħar

jiddeċiedi.

Dan wassal għad-

dikjarazzjoni tan-nullita ta' dik is-sentenza.

F'dan il-każ in disamina, jirriżulta wkoll li, bħal fil-każ Pitre’,

hemm kontradizzjoni fil-parti dispożittiva tas-sentenza fis-sens li

filwaqt li fil-kopja stampata jirriżulta li l-Maġistrat sab il-ħtija fl-

ewwel, fit-tieni u "ħadet konjizzjoni tal-ammissjoni tal-imputat

għar-rigward tal-ħames akkuza" li pero ma rriżultat minn imkien u

fi kwalunkwe każ ma ssemma' xejn jekk kienx qiegħed isib ħtija jew

jillibera mill-ħames imputazzjoni) u illibera mit-tielet u r-raba

imputazzjoni; mentri fil-verżjoni miktuba minn idejh stess tniżżel li

lill-appellant ħati

imputazzjoni filwaqt li illibera lill-ħati mir-raba' u mill-ħames

imputazzjonijiet.

Illi l-ġurisprudenza patrija ma tippermettix li nuqqas formali u

proċedurali konsistenti f'kontradittorjeta ta' dan it-tip jiġi sanat in

kwantu joħloq wisq dubju u jolqot waħda mill-aktar partijiet

importanti fis-sentenza ta' Qorti ta' Ġustizzja Kriminali – jiġifieri fir-

rigward ta' liema reati l-imputat ikun ġie misjub ħati tagħhom u

Dan mhux każ ta' xi dettal marġinali jew ċkejken li jista' jiġi

rettifikat biex tiġi salvata s-sentenza taħt il-massima ad salvandum

Deċide

Għal dawn il-motivi din il-Qorti qed tannulla s-sentenza appellata, u biex

ma tipprivax lill-partijiet, u partikolarment lill-appellant mill-benefiċċju

tad-doppio esame, qegħda tagħżel li tirrinvija l-atti lill-Qorti tal-Maġistrati

biex tkun dik il-Qorti li terġa' tiddeċiedi l-kawża mill-ġdid skond il-liġi.

Imħallef