QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI

Kumpilazzjoni numru 591/2016 Illum 12 ta' Dicembru, 2017 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputat Gheorghe Kreuzberg detentur

tal-karta tal-identita bin-numru 162400 (A) billi huwa akkuzat talli fl-24

ta' Ottubru 2016 ghall-habta ta' 9pm u/jew hinijiet wara, gewwa r-

residenza numru 45 Zebbug Zghir li tinsab Joann Pearce Il-Birgu

u/jew f'dawn il-gzejjer:

Waqt li kien bla ordni skond il-Ligi ta' l-Awtorita Kompetenti, u barra

mill-kazijiet li fihom il-Ligi taghti s-setgha lill-privat li jarresta lill-hati,

arresta, zamm jew issekwestra lil Yana Romagnoli Fero’ minn L-Imdina kontra l-volonta tagħha fejn ghamillha offiza fuq il-persuna

taghha u/jew heddidha bil-mewt.

Ukoll talli fl-istess cirkustanzi, bil-hsieb li jaghmel delitt ta' ferita gravi

fuq Yana Bland Fero’ minn Hal Vella Scicluna wera dan il-hsieb b'atti

esterni u ta bidu ghall-esekuzzjoni tad-delitt liema reat ma giex

esegwit minhabba xi haga accidentali u indipendenti mill-volonta

Ukoll talli fl-istess cirkustanzi bil-hsieb li jaghmel delitt ta' ferita gravi

fuq Daniel Abunada minn Hal Vella Scicluna wera dan il-hsieb b'atti

Ukoll talli fl-istess cirkustanzi minghajr il-hsieb li joqtol u jqieghed il-

hajja ta' haddiehor f'periklu car ikkaguna hsara fil-gisem jew fis-

sahha, u cioe' offiza ta' natura hafifa, maghmula bi strument li jaqta

jew iniggez fuq il-persuna ta' Daniel Abunada minn Il-Birgu u

Ukoll talli fl-istess cirkustanzi fil-waqt li kien qed jaghmel reat kontra

l-persuna (minbarra omiċidju involantarju jew offiża involontarja fuq

il-persuna), jew ta' serq

jew ħsara fil-propjeta (minbarra ħsara

involontarja fil-propjeta') kellu fuq il-persuna tieghu xi arma regolari

jew munizzjon jew xi imitazzjoni ta' dawk l-oġġetti.

Ukoll talli f'dawn il-gzejjer garr 'il barra minn xi fond jew id-dintorni

tieghu xi sikkina jew strument li jaqta' jew bil-ponta ta' liema xorta

jkun minghajr ma kellu

il-

Kummissarju tal-Pulizija.

Ukoll talli fl-istess cirkustanzi qabad arma [sikkina] u/jew oggetti

kundizzjoni.

U aktar talli, fl-istess cirkostanzi u /jew zminijiet qabel hedded bil-

fomm lill Yana Romagnoli Fero’ minn Is-Siggiewi jew persuni ohra

b'delitt fejn flimkien ma' dan it-theddid kien hemm ordni jew

Ukoll talli fl-istess cirkustanzi u/jew xhur qabel f'dawn il-gzejjer bl-

imgieba tieghu gab ruhu b'mod li ta fastidju lil Yana Romagnoli Fero’,

Daniel Abunada minn Ħal Qormi jew xi persuni oħra b'mod li

kien jaf jew kien imissu kien jaf li dan kien ta' fastidju ghaliha.

Ukoll talli fl-istess cirkustanzi f'dawn il-gzejjer u/jew xhur qabel

ikkaguna biza' lil Yana Romagnoli Fero’ u lil Daniel Abunada minn

Ħal Qormi jew xi persuni oħra li ser tintuza vjolenza kontriha/hom

jew kontra l-proprjetà taghha/hom jew kontra l-persuna jew il-

proprjetà ta' xi hadd mill-axxendenti, dixxendenti, ahwa subien jew

bniet jew xi persuna ohra.

Ukoll talli fl-24 ta' Ottubru 2016, fl-istess cirkustanzi u hinijiet wara,

waqt li kien f'dar numru 45 Zebbug Zghir li tinsab Joann Garden Hal

Tarxien u /jew f'dawn il-gzejjer volontarjament ta nar lil dar, mahzen

persuna, jew volontarjament ta n-nar lil materjal li jaqbad , u dan il-

bini gharix jew lok iehor jew dan il-materjal kien qieghed b'mod li

seta' qabbad il-hruq lil bini iehor jew lok iehor fejn f'dak il-waqt kien

hemm xi persuna.

Aktar talli nhar (sic!) fl-istess cirkustanzi, volontarjament hassar,

ghamel hsara, jew gharraq hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli u

cioe` hsara f'bini, u ghamara u/jew oggetti ohra f'residenza numru 45

Zebbug Zghir li tinsab f'Joann Garden Hal-Tarxien liema hsara teccedi

2500 ewro ghad-detriment ta' Yana Romagnoli Fero’ u/jew ta' persuni

Il-Qorti giet mitluba biex tapplika l-Artikolu 412C tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta'

Malta bl-iskop li tipprovdi ghas-sigurta ta'Yana Romagnoli Fero’, Daniel

Il-Qorti giet gentilment mitluba sabiex f'kaz ta' htija tipprovdi ghas-

sigurta ta' Yana Romagnoli Fero’, Daniel Abunada u/jew membri tal-

familja taghhom u/jew xi persuni ohra u tapplika l-provedimenti ta' Art

383, 384 u 385 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti giet mitluba li f'kaz ta' htija barra milli tapplika l-piena skont il-

Ligi, tordna lill-imputat ihallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-

hatra tal-esperti skont l-artikolu 533 (1) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Semghet il-provi.

Rat l-atti kollha ta' dan il-procediment u d-dokumenti esebiti.

Rat in-Nota ta' Rinviju ghall-Gudizzju tal-Avukat Generali datata 11 ta'

627 tal-process) fejn huwa dehrlu li tista' tinstab

htija (jew htijiet) fil-konfronti tal-imputat taht dak li hemm mahsub:

(a) Fl-artikoli 86, 87(1)(c) u 87(1)(h) b'referenza ghall-artikolu

202(h)(v) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(b) Fl-artikoli 41(1)(a), 214, 218(1)(a)(2) u 222(1)(a) b'referenza ghall-

artikolu 202(h)(v) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(c) Fl-artikoli 41(1)(a), 214, 218(1)(a)(2) u 222(1)(a) b'referenza ghall-

(d) Fl-artikoli 214, 221(1)(2) b'referenza ghall-artikolu 217 u l-artikolu

222(1)(a) b'referenza ghall-artikolu 202(h)(v) tal-Kapitolu 9 tal-

Ligijiet ta' Malta;

(e) Fl-artikoli 55(a), 56 u 57 tal-Kapitolu 480 tal-Ligijiet ta' Malta;

(f) Fl-artikoli 6 u 51(7) tal-Kapitolu 480 tal-Ligijiet ta' Malta;

(g) Fl-artikolu 249(1)(2)(3) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(h) Fl-artikolu 251(A)(1)(2)(4) b'referenza ghall-artikoli 222(1)(a) u

202(h)(v) u l-artikolu 251H(a)(b)(f)(g) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

(i) Fl-artikolu 251B(1)(2) u l-artikolu 251H(a)(b)(f)(g) tal-Kapitolu 9

tal-Ligijiet ta' Malta;

(j) Fl-artikolu 317(b) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(k) Fl-artikolu 325(1)(a) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(l) Fl-artikoli 382A, 383, 384, 386, 412C u 412D tal-Kapitolu 9 tal-

Ligijiet ta' Malta;

(m) Fl-artikoli 17, 18, 31 u 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat li waqt l-udjenza tal-11 ta' Lulju, 2017 l-imputat wiegeb li ma kellux

oggezzjoni li l-kaz tieghu jigi trattat bi procedura sommarja u deciz minn

din il-Qorti fil-kompetenza taghha surreferita.

Semghet is-sottomissjonijiet finali orali mill-Parte Civile.

Rat is-sottomissjonijiet finali bil-kitba maghmula mid-difiza.

L-imputat Gheorghe Kreuzberg u l-parte civile Yana Bland Fero’ kellhom

relazzjoni li kienet ghaddejja flimkien.

f'perjodu fejn riedet twaqqaf u ma tkomplix f'din ir-relazzjoni.

L-

imputat mill-banda l-ohra jidher illi kellu r-riservi tieghu dwar dan, fejn

Fil-gurnata in kwistjoni meta l-parte civile marret lura lejn id-dar, bejnha

u bejn l-imputat qam argument, argument li kien imsejjes dejjem fuq din

il-kwistjoni relatata mal-fatt illi l-imputat ma kienx qieghed jaccetta jew

jissuspetta hazin dwar ir-raguni vera ghaliex il-parte civile trid tittermina

din ir-relazzjoni.

L-argument sahan b'tali mod bil-konsegwenzi li l-parte civile u binha

waqt li kienet niezla mit-tarag bil-bagalja tal-hwejjeg tal-imputat sabiex

tghidlu halli jitlaq 'il barra.

Mill-provi forensici li ghandna jirrizulta li mbaghad l-imputat f'hin

minnhom beda miexi l-fuq lejn il-bejt.

F'xi waqt l-imputat ta n-nar lir-

Mir-rapport tal-espert nominat in kwantu jirrigwardja l-

kagun tal-hruq irrizulta li dan il-hruq kien wiehed volontarju.

xhieda li ghandna quddiemna li gew ipprezentati huwa evidenti illi dan

il-hruq seta' jsir biss mill-imputat peress illi l-imputat kien l-unika

persuna li kien ghad fadal f'dik ir-residenza.

KUNSIDERAZZJONIJIET GENERALI

Rapporti rresponsabbli bil-pregudizzju

Il-Qorti tal-Magistrati ghandha kaz quddiemha li tittrattah bhal kull kaz

iehor bhalu li jkun assenjat lilha.

Min jigi akkuzat ghandu dritt illi

jiddefendi ruhu - kollox kif tistabbilixxi l-ligi ghal kulhadd.

Hawnhekk ghandna kaz ta' persuna li kien f'relazzjoni ma' bint ta'

persuna li nfluwenza l-istorja politika u socjali ta' pajjizna ghal kwazi

seklu shih u allura jigbed aktar interess.

kontrih huwa rarita' fil-Qrati taghna.

Il-Qorti ma tistax ma tirrimarkax dwar in-nuqqas ta' sensittivita' li

ntweriet lejn il-kwerelanti vittmi fil-kaz.

Il-Qorti tfakkar li l-gurnalisti u

l-bloggers barra drittijiet ghandhom ukoll dmirijiet.

F'pajjizna m'ghandniex Qrati tal-poplu li jiddeciedu l-kawzi fi Triq ir-

Repubblika, fuq iz-zuntier ta' xi knisja jew fil-hwienet tal-merca, fuq

Jew inkella gustizzja a' la carte li l-operat ta' dawn il-qrati jkun dettat

minn xi hadd estranju.

Filwaqt li l-Parlament jillegisla u dawn il-Qrati

jiddeciedu fuq dik il-legislazzjoni, huma dawn il-Qrati li jkollhom il-

process quddiemhom bil-provi migbura li jridu jiddeciedu l-kawzi

assenjati lilhom.

Fuq dan il-kaz kien hemm xi rapporti u blogs mibnija fuq il-fantasija u

mhux fuq il-provi li ngabu fil-Qorti.

dwar is-sikkina wzata fil-kaz fejn intqal li ma nstabitx meta din kienet

esebita fl-atti tal-kawza u aktar 'il quddiem din il-Qorti se tordna d-

distruzzjoni taghha.

Il-Qorti taghmel referenza ghal dak li qal il-President tal-Qorti Suprema

1 16 ta' Frar 2016 kif irrapurtat mill-Media Lawyer Bullettin tal-istess gurnata

Il-Qorti tinnota dak li qal Lord Delmar fil-kaz Burlo’ v. Massa li:

interess tal-pubbliku li jkun infurmat:

Oneru tal-Prosekuzzjoni

tal-Prosekuzzjoni

tikkonvinci lill-Qorti li l-akkuzi addebitati lill-imputat huma veri u dan

ghaliex kif jghid il-Manzini fil-ktieb tieghu Diritto Penale Vol.

jekk il-Qorti hija rinfaccjata b'zewg verzjonijiet

konfliggenti, ghandha tillibera, stante li tali konflitt ghandu jmur a

beneficcju tal-imputat.

Pero' huwa veru wkoll kif gie deciz mill-Qorti

tal-Appell Kriminali fid-dsatax (19) ta' Mejju, 1997 fil-kawza fl-ismijiet Il-

Il-Prosekuzzjoni trid tipprova l-kaz taghha lil hinn minn kull dubju

ragjonevoli, waqt li d-difiza trid tipprova d-difiza taghha fuq bazi ta'

probabbilta'.

Huwa principju baziku prattikat mill-Qrati taghna fil-procediment

kriminali, li sabiex l-akkuzat jigi misjub hati l-akkuzi migjuba fil-

konfront tieghu dawn ghandhom jigu pruvati oltre kull dubju dettat mir-

F'dan ir-rigward issir referenza ghas-sentenza moghtija mill-Qorti tal-

Appell Kriminali fil-5 ta' Dicembru, 1997 fil-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija

v Peter Bianco Galea, fejn il-Qorti fakkret li l-grad ta' prova li trid tilhaq il-

Prosekuzzjoni hu dak il-grad li ma jhalli ebda dubju dettat mir-raguni u

mhux xi grad ta' prova li ma jhalli ebda ombra ta' dubju.

ma jistghux jitqiesu bhala dubji dettati mir-raguni.

l-gudikant irid jasal ghalih hu, li wara li jqis ic-cirkostanzi u l-provi

kollha, u b'applikazzjoni tal-buon sens tieghu, ikun moralment konvint

minn dak il-fatt li trid tipprova l-Prosekuzzjoni.

Fil-fatt dik il-Qorti ccitat l-ispjegazzjoni moghtija minn Lord Tait fil-

Din il-Qorti taghmel ukoll referenza ghas-sentenza moghtija mill-Qorti

tal-Appell Kriminali fid-9 ta' Settembru 2002 fil-kawza fl-ismijiet Il-

Pulizija v Martin Mark Attard Refalo fejn spjegat x'jigri meta gudikant ikun

rinfaccjat b'zewg verzjonijiet konfliggenti u cioe' jistghu jigru zewg

affarijiet u cioe' jew il-gudikant ikun tal-fehma li l-kaz tal-Prosekuzzjoni

ma jkunx gie sodisfacentement ippruvat, u allura l-Qorti ghandha

tillibera, jew jekk ikun moralment konvint li l-verzjoni korretta hija

wahda u mhux l-ohra, jimxi fuq dik il-verzjoni li jaccetta u jekk dik il-

verzjoni tkun timporta l-htija tal-imputat jew akkuzat, allura jiddikjara

tali htija u jghaddi ghal piena jew ghal xi provvediment iehor.

Apprezzament tal-provi fl-assjem:

Il-Qorti tissottolinea li huwa ben risaput li l-apprezzament tal-provi

ghandu jsir mhux biss b'mod spezzettat u individwali izda l-provi

ghandhom jigu analizzati flimkien fl-assjem taghhom sabiex wiehed jara

x'inferenzi jew interpretazzjoni ragjonevoli u legali jista' jaghti lil dawk

il-provi hekk interpretati.

Ma tistax tinstab htija jew nuqqas ta' htija

semplicement fuq analizi individwali jew separata tal-provi.

ghandhom

jigu kkunsidrati kemm

individwalment kif ukoll

Dan hu appuntu l-ezercizzju li sejra taghmel din il-

Qorti, u cioe' li tezamina bir-reqqa kollha l-provi prodotti f'dan il-kaz.

Il-Qorti qabel tghaddi biex tanalizza l-imputazzjonijiet thoss li ghandha

taghmel espozizzjoni dwar il-presumption of facts u l-provi cirkostanzjali.

Bhala ezempju ta' prova indizzjarja li minnha wiehed jista' jigbed

konkluzzjoni partikolari, l-istess awtur jaghti l-ezempju tad-drawwa

ta' fatt:

U fl-edizzjoni tal-2018 ta' Diascari jinghad hekk dwar presunzjonijiet

Ikkwotat mill-Prim Mifsud Bonnici Vicent Grech Cachia fl-Appell Kriminali Inferjuri Il-Pulizija vs Louis Mifsud Borda deciz 24 ta' April, 2002: Appell Nru 228/2001 6 ibid. p. 40.

Huwa minnu li fl-Artikolu 638(2) tal-Kap.

9 ix-xhieda ta' xhud wiehed

biss, jekk emnut minn min ghandu jiggudika fuq il-fatt hija bizzejjed biex

taghmel prova shiha u kompluta minn kollox, daqs kemm kieku l-fatt

Ghalhekk jispetta lill-Qorti

tara liema hija l-aktar xhieda kredibbli u vero simili fic-cirkostanzi u dan

a bazi tal-possibilita'.

Huwa veru wkoll li l-Qorti ghandha tqis provi

cirkostanzjali jew indizzjarji sabiex tara jekk hemmx irbit bejn l-imputat

Dan qed jinghad ghaliex ghalkemm huwa veru li fil-

kamp penali l-provi indizzjarji hafna drabi huma aktar importanti mill-

provi diretti, pero' hu veru wkoll li provi indizzjarji jridu jigu ezaminati

b'aktar attenzjoni sabiex il-gudikant jaccerta ruhu li huma univoci.

Fil-fatt il-Qorti hawnhekk taghmel referenza ghal-sentenza moghtija

mill-Qorti tal-Appell Kriminali fil-hmistax (15) ta' Gunju, 1998 fil-kawza

fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Jason Lee Atkins', fejn kien gie ritenut li provi jew

indizzji cirkostanzjali ghandhom ikunu univoci, cioe' mhux ambigwi.

Ghandhom ikunu indizzji evidenti li jorbtu lill-akkuzat mar-reat u hadd

iktar, anzi l-akkuzat biss, li hu l-hati u l-provi li jigu mressqa, ikunu

kompatibbli mal-presunzjoni tal-innocenza tieghu.

Illi ghalhekk huwa

importanti fl-isfond ta' dan il-kaz li jigi ppruvat li kien l-imputat biss li

ghamel dak li gie akkuzat bih u ghalhekk il-Qorti sejra tikkunsidra

kwalunkwe prova possibilment cirkostanzjali li tista' torbot lill-imputat

b'mod univoku bir-reati addebitati lilu.

Fil-fatt kif gie ritenut fis-

sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sitta (6) ta' Mejju,

1961 fil-kawza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Carmelo Grima Belhadj',

"Il-prova ndizzjarja ta' spiss hija l-ahjar prova talvolta hija tali li

ipprova fatt bi precizjoni matematika."

Illi huwa veru li fil-kamp penali, il-provi indizzjarji hafna drabi huma

aktar importanti mill-provi diretti.

Hu veru wkoll li l-provi indizzjarji

jridu jigu ezaminati b'aktar attenzjoni sabiex wiehed jaccerta ruhu li

Illi din hija ezattament il-posizzjoni hawn Malta, kif fil-fatt giet

konfermata b'sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar id-

disgha ta' Jannar, 1998 fil-kawza fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Emanuel

Camilleri De Marco il-Qorti thoss u tghid li provi cirkostanzjali huma bhal katina li

tintrabat minn tarf ghal tarf, b'sensiela ta' ghoqiedi li jaqblu ma' xulxin u

li flimkien iwasslu fl-istess direzzjoni9.

533 para 8-119 9 Il-Qorti fliet fid-dettal l-argumenti migjuba fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Abdellah Serra et moghtija mill-Magistrat Consuelo Borg Ferranti ‘Abo Shamala fid-19 ta' Mejju 2014

Il-Qorti hija rinfaccjata bil-versjoni

il-parte civile u bis-

sottomissjonijiet tad-difiza li m'humiex prova izda interpretazzjoni tal-

provi u x'jista' allega l-imputat mal-avukat tieghu, liema verzjoni tal-

jaghtix ix-xiehda tieghu f'dawn il-proceduri.

KUNSIDERAZZJONIJIET LEGALI DWAR L-AKKUZI L-ewwel imputazzjoni

Is-sekwestru artikoli 86, 87(1)(C) u 87(1)(h) tal-Kap 9

L-artikolu 86 tal-Kodici Kriminali jghid li jkun hati tar-reat ta' sekwestru

ta' persuna: "… kull min, bla ordni skond il-ligi ta' l-Awtorita' kompetenti, u

barra mill-kazijiet li fihom il-ligi taghti s-setgha lill-privat li jarresta lill-hati,

jarresta, izomm jew jissekwestra lil xi persuna kontra l-volonta' taghha jew

jaghti l-post biex din il-persuna tigi arrestata, mizmuma jew issekwestrata ...".

II, Pg 40)] meta jittratta l-element materjali tar-reat in kwistjoni

Il-Qorti taghmel referenza ghall-kapulavur guridika dwar is-sekwestru

fil-Kodici Kriminali taghna fl-espozizzjoni li ghamel il-Magistrat Aaron

Ohaka fil-kawza Il-Pulizija (Spettur Trevor Cassar Abela) vs Seykou Chetcuti Saydon

deciza fil-11 ta' Lulju 2016.

Ir-reat t'arrest illegali jinkludi fih tliet ipoteżi differenti u ċjoe dik tal-arrest,

taż-żamma jew tas-sekwestru tas-suġġett passiv.

Fil-forma oriġinali tiegħu

l-Artikolu 86 tal-Kodiċi Kriminali jirriproduċi kważi kelma b'kelma l-

jippreskrivi s-segwenti : -

Skont il-maġġoranza tal-awturi ta' dak iż-żmien riċerkati minn din il-Qorti

jirriżulta li dan ir-reat kien imnissel mir-reat aktar qadim ta' "carcere privato".

Sa minn żmien il-Carmingnani kien ġie rikonoxxut li dan ir-reat ma hux rifless

biss fl-ipoteżi tal-arrest ta' persuna mingħajr awtorita leġittima.11

Il-Carmignani kien jiddistingwi bejn ir-reat ta' carcere privato – (a) fis-sens

proprju ristrett u dak ta' (b) carcere privato per equipollenza.

it-tifsira bikrija jirriżulta li l-kunċett ta' carcere privato kien ristrett għall-

ipoteżi ta' attest attwali, detenzjoni jew sekwestru ta' persuna.

Arabia12 li jikkummenta wkoll fuq il-Kodiċi tar-Renju taż-

Żewġ Sqallijiet jgħid li :-

Skont l-Arabia dan ir-reat mhux limitat għal meta tiġi mhedda biss il-

liberta' naturali tas-suġġett passiv iżda wkoll meta l-liberta' ċivili tas-

suġġett passiv tiġi newtralizzata – kunċett evidentement aktar wiesa' minn

dak ta' liberta naturali.

carcere privato billi żied b'mod espliċitu mhux biss l-ipoteżi tal-arrest jew

detenzjoni iżda wkoll dik tas-sekwestru ossija sequestro.

Dawn huma

għalhekk tliet ipoteżi differenti li pero jikkostitwixxu r-reat tal-carcere

Maż-żmien din it-tifsira tal-carcere privato evolviet u diversi awturi

Taljani oħra spjegaw sitwazzjonijiet differenti fejn persuna tkun tista' tiġi

arrestata illegalment minkejja li ma tkunx konfinata fi spazju fiżiku delineat

bħal residenza jew ambjent magħluq.

Skont ir-Roberti 13 dan ir-reat kien jaqa' fil-kategorija ta' reati intiżi li

jittutelaw il-liberta' personali minkejja l-fatt li kienu jinsabu fis-sub-titolu

Roberti jgħid :

14 Enfasi miżjuda.

Ferrarotti, li jikkummenta fuq il-Kodiċi tal-Piemonte15 li kien jippreskrivi

disposizzjoni simili għall-dik kontemplata fl-Artikolu 169 tal-Kodiċi

Borboniku aktar 'il fuq imsemmi jistqarr :

Dan ifisser li biex jitwettaq id-delitt tal-arrest jew żamma illegali mhux

meħtieġ li jkun imwettaq b'xi vjolenza jew bl-eżerċizzju ta' forza materjali

fuq is-suġġett passiv tar-reat.

Skont dik il-Liġi jekk ikun hemm vjolenza jew

forza materjali eżerċitata fuq is-suġġett passiv, is-suġġett attiv jirrendi ruħu

responsabbli għar-reat fil-forma kwalifikata tiegħu.

ma hemmx bżonn li jiġi determinat jew stabbilit xi motiv speċifiku wara l-

arrest, żamma jew sekwestru tas-suġġett passiv.

il-Kodiċi Penali tat-Toskana16 jgħid : -

Dan l-element tal-moralita' huwa wkoll rifless fl-argumentazzjoni aktar

bikrija tal-Carmignani li saħaq fuq l-importanza tal-użurpazzjoni tal-

awtorita' maġistrali riflessa fl-azzjoni tas-suġġett attiv.

Huwa jżid :

Bħal Ferrarotti, L-Imtarfa jisħaq li l-Artikolu 169 tal-Kodiċi Borboniku ma

jirrikjedix li jiġi pruvat il-motiv wara l-arrest, id-detenzjoni jew is-sekwestru

illegali; u li l-att innifsu magħmul bl-intenzjoni kriminuża huwa suffiċjenti

biex jiġi integrat ir-reat.

Huwa jtenni wkoll li dan ir-reat għandu wkoll mir-

reat ta' vie di fatto (simili għar-reat ta' ragion fattasi).

Biss ir-Roberti jtenni li kontra d-dritt Ruman u l-Kodiċi tal-1808 li kienu

jiffiguraw ir-reat ta' carcere privato bħala li jirrifletti l-intenzjoni tas-suġġett

attiv li jieħu l-Liġi b'idejh fl-Artikolu 169 tal-Kodiċi Borboniku dan ir-

rekwiżit ma kienx meħtieġ.

Iżda l-istess awtur jikkonċedi li fil-maġġoranza tal-każijiet l-arrest, iż-

żamma jew is-sekwestru ta' persuna jkun imwettaq mis-suġġett attiv

sabiex jimponi lilu innifsu forzożament fuq is-suġġett passiv jew fuq

sitwazzjoni b'mod li għalhekk jieħu l-liġi b'idejh permezz t'azzjoni

Huwa jtenni li dan setgħa jiġi inferit mill-fatt li l-Leġislatur

Borboniku qiegħed ir-reat ta' carcere privato immedjatament wara r-reat ta'

U dan huwa eżattament dak li għamel il-Leġislatur Malti li

kkolloka r-reat tal-arrest illegali immedjatament wara r-reat ta' ragion

In segwitu ta' dak li ntqal fis-sentenza kwotata u mill-assiem tal-provi

prodotti f'dawn il-proceduri, ma jirrizultax li l-imputat ghandu b'xi mod

jigi misjub hati tal-ewwel imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu u

dan peress li din l-imputazzjoni ma tirrizultax.

It-tieni, it-tielet u r-raba' imputazzjoni

Offizi fuq il-persuna – artikoli 214, 218(1)(a)(2), 221(1)(2), 222(1)(a)

b'referenza ghal artikolu 202(h)(v) tal-Kap 9

d-dispozizzjonijet

dwar

klassifikazzjoni tal-offizi fuq il-persuna fil-kamp penali huma s-

segwenti:

(1) L-offiża fuq il-persuna hija gravi, u għaliha tingħata l-piena ta'

priġunerija minn tliet xhur sa tliet snin -

(a) jekk tista' ġġib periklu

(i) tal-ħajja; jew

tal-ġisem; jew

(ii) ta' debbulizza permanenti fis-saħħa jew fil-funzjoni ta' xi parti

(iii) ta' difett permanenti f'parti tal-għamla tal-ġisem; inkella

(iv) ta' marda permanenti tal-moħħ;

(b) jekk iġġib mankament jew sfreġju fil-wiċċ, fil-għonq jew f'waħda

mill-idejn tal-offiż;

(ċ) jekk tkun magħmula b'ferita li tidħol f'waħda mill-kavitajiet tal-

ġisem, mingħajr ma ġġib l-ebda waħda mill-konsegwenzi msemmijin

(d) jekk iġġib marda tal-moħħ jew tal-ġisem li ddum għal tletin

ġurnata jew iżjed, inkella, għal daqshekk żmien, iżżomm lill-offiż milli

jmur għax-xogħol tiegħu;

(2) Jekk il-persuna offiża tfieq mingħajr ma kienet qatt matul il-marda,

f'periklu attwali tal-ħajja

jew tal-konsegwenzi msemmijin

fis-

subartikolu (1)(a), jitqies li l-offiża setgħat iġġib dak il-periklu fil-każ

biss illi dan il-periklu kien probabbli minħabba n-natura jew il-

konsegwenzi naturali tal-offiża.

(1) L-offiża gravi hija punibbli bil-priġunerija minn disa'xhur sa

disa' snin -

(a) jekk tikkaġuna debbulizza permanenti fis-saħħa jew fil-funzjoni ta'

xi parti tal-ġisem, jew iġġib difett permanenti f'parti tal-għamla tal-

ġisem, jew, marda permanenti tal-moħħ;

(b) jekk iġġib sfreġju gravi u permanenti fil-wiċċ, fil-għonq jew f'waħda

mill-idejn tal-offiż;

(ċ) jekk, meta ssir fuq mara tqila, iġġibilha l-abort.

Illi l-artikolu 216 fuq kwotat jirreferi ghall-offiza hekk imsejha "gravi" u

Illi pero' l-imputat mhux qed jigi addebitat b'offiza gravi fit-termini tal-

artikolu 216 imma b'attentat ta' offiza gravissima fit-termini tal-artikolu

Illi biex jissusti r-reat tal-offiza volontarja, hi mehtiega l-intenzjoni

Huwa ben stabbilit li:

Jekk l-intenzjoni ta' l-agent tkun li jaghmel hsara, zghira kemm hija

zghira dik il-hsara li jkollu f'mohhu li jaghmel, hu irid wiegeb ghall-

konsegwenzi kollha li effettivament jirrizultaw bhala konsegwenza

diretta ta' l-ghemil tieghu.17

Illi fil-kaz in ezami m'ghandu jkun hemm l-ebda dubju li l-imputat kellu

l-intenzjoni li jaghmel hsara lil Yana Bland Fero’ u lil binha Daniel

kien propju ghalhekk li uza s-sikkina fil-konfront

Illi tenut kont li dak li huwa rikjest biex jissussisti r-reat ta' offiza

volontarja huwa l-intenzjoni generika li tigi kawzata hsara, ghal xi

zmien kien hemm dibattitu dwar jekk hux koncepibbli t-tentattiv ta'

offiza fuq il-persuna.

Fi kliem il-Professur Mamo:

Illi pero' l-Professur Mamo jkompli hekk:

Illi referenza ghal dan id-diskordju taghmilha wkoll il-Qorti tal-Appell

Kriminali fil-kawza Repubblika vs Domenic Alshebani:

Fost l-awturi hemm diskordju dwar jekk jistax ikun hemm tentattiv

ta' offiza gravi.

20 Deciza fis-16.10.2003.

Din il-Qorti tara li dana il-bran jaqbel anke mad-dottrina li dejjem

giet accetatat mill-Qrati ta' Gustizzja Kriminali taghna, u cioe' li

jista' ikollok tentattiv ta' offiza gravi jew tentattiv ta' offiza

gravissima, purche' jigi pruvat li l-agent kellu l- intenzjoni

specifika li jikkaguna xi wahda min dawk il-konsegwenzi li

jikkaratterizzaw l-offiza gravi jew l-offiza gravissima skond

Hekk, per ezempju, ma jistax ikun hemm dubbju li jekk

persuna isawwat mara tqila bl-intenzjoni specifika li ggieghelha

tehles qabel iz-zmien jew bl-intenzjoni specifika li dik il-mara

tabortixxi, jekk ma jirnexxilhiex fil-hsieb taghha (u salv l-elementi l-

ohra kollha tat-tentattiv) huwa koncepibbli d-delitt ta' tentattiv ta'

offiza gravi fl- ewwel lok u dak ta' tentattiv ta' offiza gravísima fit-

Illi permezz ta' tieni u t-tielet paragrafu tan-nota tar-rinviju ghal

gudizzju ta'l-Avukat Generali l-imputat qed jigi addebietat b'tentattiv

ta'offiza gravissima kif deskritta fis-subartikoli 218(1)(a)(2) tal-Kapitolu

9 tal-Ligijiet ta' Malta u cioe offiza li tikkaguna debbulizza permanenti fis-

sahha jew fil-funzjoni ta' xi parti tal-gisem, jew iggib difett permanenti f'parti

tal-ghamla tal-gisem, jew, marda permanenti tal-mohh.

Illi ghalhekk, u tenut kont ta' dak li tipprovdi d-dottrina u l-

gurisprudenza dwar r-reat in ezami dak li jrid jigi pruvat huwa li l-

imputat kellu l-intenzjoni specifika li jikkawza debbulizza permanenti

fis-sahha jew fil-funzjoni ta' xi parti tal-gisem, jew difett permanenti

f'parti ta'l-ghamla tal-gisem jew mard permanenti tal-mohh u dan fuq il-

persuna ta' Yana Romagnoli Fero’ u Daniel Abunada.

21 Enfazi ta' din il-Qorti.

Skont gurisprudenza ormai pacifika difatti, il-hsara li tammonta ghal

sfregju trid tkun vizibbli minn distanza li hi dik "li soltu jkun hemm bejn

in-nies meta jitkellmu ma'xulxin" (ara Appell Kriminali fl-ismijiet Il-

Pulizija v. Paul Crisafulli, 12 ta' Settembru 1996, Vol.

Fl-Appell Kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija v. Joseph D’gostino deciz

mill-Prim Imhallef Dr. Vincent Grech Enriquez Naili fit-30 ta' Lulju 2004 qalet

hekk:

"Il-kwistjoni ta' jekk offiza hix wahda hafifa u ta' importanza

zghira, hafifa, gravi jew gravissima hi wahda ta' fatt u

ghalhekk rimessa ghall-gudikant tal-fatt (fil-kaz ta' guri,

ghalhekk, rimessa f'idejn il-gurati; fil-kaz odjern rimessa

f'idejn il-gudikant ta' l-ewwel grad - il-magistrat - u issa f'idejn

Ma hix, ghalhekk, kwistjoni li tiddependi

necessarjament jew esklussivament fuq 'opinjoni medika'.

tabib jew tobba jispjegaw x'irriskontraw bhala fatt; u, jekk il-

qorti tippermettilhom, jistghu joffru l-opinjoni taghhom dwar,

fost affarijiet ohra, kif setghet giet ikkagunata dik l-offiza, jew

ma' x'hiex huma kompatibbli s-sintomi

Ikun jispetta mbaghad ghall-gudikant

tal-fatt li, fid-dawl mhux biss ta' dak li jkun xehed it-tabib izda

fid-dawl tal-provi kollha, jiddetermina n-natura ta' l-offiza."

Il-Qorti taghmel referenza ghall-kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Francis

Abela Wilson, deciza mill-Qorti tal-Appell nhar it-12 ta' Settembru 199622 fejn

"L-ewwel aggravju tal-appellant hu fis-sens li l-ewwel Qorti skartat id-

deposizzjoni u opinjoni tal-espert mediku minnha stess nominat – Dr.

Joseph L. Padovani – u qaghdet fuq dak li t-tabib tal-Polyclinic – Dr.

Anthony Muscat – ghal dak li jirrigwarda n-natura tal-offiza li garrbet

gravi, mentri Dr. Padovani, li ezamina lit-tfajla tlett xhur neqsin jumejn

wara l-incident ikklasifikaha bhala offiza hafifa u ta' ebda importanza.

L-Artikolu 216(1)(b) tal-Kodici Kriminali jghid li offiza hija gravi jekk

iggib mankament jew sfregju f'certi postijiet tal-gisem fosthom fil-wicc

Ma huwiex mehtieg li dana l-mankament jew sfregju ikun

permanenti jew li jdum ghal certu numru ta' sighat, granet gimghat

Jekk, imbaghad, l-isfregju ikun gravi u permanenti ikun

hemm il-figura tal-hekk imsejjha offiza gravissima kontemplata fl-

Ghall-finijiet tal-artikolu 216(1)(b) jekk hemmx

sfregju jew le hi kwistjoni ta' fatt rimessa ghall-gudikant tal-fatt (f'dan

il-kaz il-magistrat) u dan kien perfettament intitolat li jasal ghal

konkluzzjoni differenti minn dik li wasal ghaliha l-espert tal-qorti.

L-

appellant donnu qed jippretendi li biex il-qorti tiddeciedi jekk offiza

l-effetti li thalli l-ferita in kwistjoni fil-wicc.

Dan mhux korrett.

inghad, ghall-finijiet tal-artikolu 216(1)(b) sfregju anke ta' ftit granet,

per ezempju sakemm is-suturi jew ponti ikunu ghadhom f'posthom,

jammonta ghal offiza gravi, ghalkemm wara li jitnehhew il-ponti u

jghaddi iktar zmien il-marka li tibqa' ma tkunx tikkwalifika bhala

Differenti huwa l-Artikolu 583 tal-Kodici Penali Taljan li

(emfasi ta' din il-Qorti) ghall-finijiet tal-offiza gravissim, filwaqt li

ghall-finijiet tal-offiza gravi ma jagheml l-ebda referenza ghall-isfregju

jew deformazzjoni la tal-wicc u lanqas tal-partijiet ohra tal-gisem (ara

wkoll is-sentenza tal-Qorti Kriminali tal-hmistax (15) ta' Frar, 1958 fl-

ismijiet Il-Pulizija vs Emily Felice Seychell".

Artikoli 221(1)(2) u 222(1)(a) b'referenza ghall-Artikolu 202(h)(v) tal-Kap

9 ikkwotati fin-nota tal-Avukat Generali jipprovdu:

(1) L-offiz a fuq il-persuna li ma g g ib ebda waħda mill-

konsegwenzi msemmijin fl-artikoli ta' qabel ta' dan is-sub-titolu, titqies

li hija ħafifa, u għaliha tingħata l-piena ta' prig unerija għal z mien

mhux iz jed minn tliet xhur jew il-multa.

(2) Meta l-offiz a ssir b'wieħed mill-mezzi msemmijin fl- artikolu 217,

il-piena tkun ta' prig unerija għal z mien minn xahrejn sa sena.

(1) Il-pieni msemmijin fl-artikoli 216, 217, 218 u 220, u fis-

subartikoli (1) u (2) tal-aħħar artikolu qabel dan, jiz diedu bi grad

(a) fuq il-persuna tal-missier, tal-omm jew ta' axxendent ieħor

leg ittimu u naturali, jew fuq il-persuna tal-aħwa, bniet jew subien,

leg ittimi u naturali, jew fuq il-persuna tar-rag el jew tal-mara, jew fuq

il-persuna tal-missier jew tal-omm naturali, jew fuq xi persuna

msemmija fl-artikolu 202(h).

Artikolu 202(h)(v) jipprovdi kif gej:

Il-piena stabbilita għad-delitti msemmijin fl-artikoli ta' qabel ta'

dan is-sub-titolu, tiz died bi grad sa z ewg gradi f'kull wieħed mill-

kaz ijiet li g ejjin:

(h) meta d-delitt isir fuq il-persuna ta

(v) xi persuna oħra li tkun qegħda tgħix fl-istess dar bħall-ħati

jew li kienet qegħda tgħix mal-ħati matul perjodu ta' sena qabel

ir-reat ...

Ix-xhud Dr. Ryan Damanin xehed li fil-25 ta' Ottubru ra lil Daniel

Cortis ghamlulu X-ray ukoll imma ma kienx jidher li kien

Li kien jidher li kien hemm stab wound li kienet

ftit fonda mhux hazin.

aktar osservazzjoni ghax riedu jesplorawha.

Ix-xhud Dr. Chris Heinanen xehed li fil-25 ta' Ottubru 2016 fil-hdax

neqsin kwart ta' filghaxija (10:45pm) ezamina lil Dr. Yana Fero’ Romagnoli

xehed ukoll li fil-25 ta' Ottubru 2016 fis-siegha u hamsa ta' filghodu (1:05

pazjent sabu wkoll shocked, jigifieri pressjoni blood pressure baxxa hafna li

23 Seduta tal-4 ta' Mejju 2017 24 Ibid.

din kienet tindika ammont sostanzjali ta' blood loss.

fl-atti25 jiddeskrivi dak li sab fuq il-parte civile Yana Fero’ Romagnoli:

Illi l-lezjoni deskritta fuq is-sider ta' Yana Fero’ Romagnoli kienet friska,

kienet iktar wiesa' milli fonda u ghalhekk klassifikata bhala incizjoni

maghmula minn strument li jaqta' min-naha wahda u bil-ponta (one

Din il-lezjoni hija ta' natura hafifa ghar-ragunijiet li ma

ppenetratx il-kavita' toracika;

Illi l-lezjoni deskritta fuq l-aspett laterali tat-tarf f'isfel (distal one third)

tal-id ix-xellugija ta' Yana Fero’ Romagnoli kienet incizjoni maghmula

minn strument li jaqta;

Illi t-tbengila deskritta fuq l-aspett laterali tad-driegh tax-xellug kien

kompatibbli ma' blunt trauma;

Illi dawn il-lezjonijiet huma kollha ta' natura hafifa.

Dwar il-griehi li sab fuq il-parte civile Daniel Abunada l-espert Dr.

Illi l-lezjonijiet deskritti fuq ir-rigel tax-xellug ta' Daniel Abunada

iktar wesghin milli

fondi u ghalhekk klassifikati bhala

incizjonijiet u kienu maghmulin minn strument bil-ponta u li jaqta'

Illi dawn il-lezjonijiet huma wkoll ta' natura hafifa;

Id-difiza fin-nota ta' sottomissjonijiet taghha u anke waqt is-smigh tal-

provi qajjmet mistoqsijiet dwar il-fatt li l-pulizija waqt l-istharrig

taghhom imxew fuq il-linja li l-feriti li kellu l-imputat kienu self inflicted u

dan anke qabel l-espert mediku forensiku xehed f'dawn il-proceduri u

pprezenta r-rapport tieghu.

Difiza: Issa f'wahda mill-mistoqsijiet li inti ghamilt fl-istqarrija

Tista' tispecifika

fejn irrizultalkom li dawn il-feriti kienu self inflicted?

Mela jiena kont tlabt request lill-Qorti biex jien nista'

nikkomunika ma l-espert tal-Qorti.

Dak id-digriet kien inghata biex

jien inkun nista nikkomunika ma Dr. Mario Borg Ferranti biex jghidli l-

injuries kienux self inflicted jew le u rrizulta prima face l-ewwel.

L-

indikazzjonijiet kienu li huma self inflicted u qalli ghaliex kienu

grouped u tani spjegazzjoni u jien minn hemm hekk tlaqt ghall-

investigazzjoni tieghi.

Difiza: Jekk tista tara fol 203.

Jekk nghidlek li fil-fatt Dr. Mario Borg Ferranti

l-kliem tieghu specifiku, specjalment fir-rapport tal-wiehed u ghoxrin

(21) ta' Novembru kien : Il-karestarittici ta' dawn il-lezjonijiet tas-sur

Popa jistghu jindikaw illi dawn huma self inflicted u mhux li huma fil-

fatt necessarjament self inflicted?

26 Seduta ta' 27 ta' Lulju 2017

ippruvajt inkellmu tliet (3) darbiet, pero' jiena qatt ma kellimtu fuq il-

spjegazzjoni.

Meta kellimtu lil Dr. Mario Borg Ferranti iva kienu jindikaw u

niftakar li kienu grouped, kien hemm xi erba' (4) stab wounds jew tlieta

(3), m' iniex cert hdejn xulxin u grouped.

U hemm hekk jiena l-

indikazzjoni cari kienu wahda minhabba l-fatt li bniedem daqqiet ta'

sikkina f'zaqqu kapaci jghidilna isma jekk qala xi daqqa ta' sikkina minn

ghand xi hadd, pero' dan ma tax spjegazzjoni iktar w iktar meta Dr.

Barra minn hekk kelli nformazzjoni

ta' min jorbot fuqha li kien hemm indikazzjonijiet qabel li pprova

Il-Qorti waqt is-seduta spjegat li hija prassi li l-investigaturi dwar reat ta'

certu entita' u li dwaru tkun ghaddejja inkjesta magisterjali jitolbu l-

awtorizzazzjoni

Inkwirenti biex huma

jkollhom

komunikazzjoni mal-esperti mahtura.

Kif jirrizulta mill-atti l-Ufficcjal

Prosekutur, sa dak il-hin l-Ufficcjal Investigatur fil-31 ta' Ottubur 201627

talab lill-Magistrat Inkwirenti Dr. Monreal-Ann Vassallo Fabri biex jinghatalu l-

"permess jikkomunika mal-espert mediku legali jew xi esperti ohra biex ikun

jista' jkompli l-investigazzjoni tieghu."

L-espert mediku forensiku Dr. Mario Borg Ferranti fir-rapport tieghu li saret

referenza ghalih aktar 'il fuq jghid:

Illi l-lezjonijiet deskritti fuq iz-zaqq ta' Georghe Kreuzberg kienu wkoll

maghmulin minn strument bil-ponta u li jaqta' min-naha wahda (one

Illi fuq l-aspett anterjuri tar-right upper quadrant taz-zaqq kien hemm

zewg abrazjonijiet tawwalin bi dritt xulxin u iktar fuq in-naha tax-

xellug kien hemm erba' lezjonijiet li kienu kkoncentrati bi dritt xulxin

Illi l-karatteristici ta' dawn il-lezjonijiet jistghu jindikaw illi dawn

Illi Gheorge Kreuzberg gie operat fejn instab illi kellu perforazzjonijiet tal-

anastomosis u ftit wara l-operazzjoni dan rega' ddahhal fis-sala

operatorja ghar-raguni li nstab illi kellu intra-abdominal bleeding;

Illi l-kundizzjoni tieghu baqghet stabbli, tjiebet u eventwalment dan gie

ezaminat mill-psikjatra u rilaxxat mill-isptar Mater Dei.

L-Ispecjalista Dr. Anton Padovani jispjega dwar c-certifikat li huwa hareg

dwar l-imputat:

Fil-verita ara jekk hux qieghed nghid tajjeb illi c-certifikat

li inti nghatajt kien effettivament certifikat li huwa fit for interrogation

propja minn Dr. Anton Padovani mill-isptar Monte Carmeli u dan kien

Il-Qorti thoss li l-prosekuzzjoni rnexxielha mill-assiem tal-provi prodotti

f'dawn il-proceduri li l-imputat ghandu jigi misjub hati ta' dawn l-

imputazzjonijiet.

L-Artikoli li hemm ipprospettati ghar-raba' imputazzjoni huma fil-fatt

Artikoli illi jgibu maghhom il-konkors formali tar-reati huma milqutin

Il-hames, is-sitt u s-seba' imputazzjoni

Arma uzata – artikoli 55(a), 56 u 57 u artikoli 6 u 51(7) tal-Kap 480

Hemm qbil bejn il-Prosekuzzjoni u d-Difiża li l-arma in kwistjoni hija

sikkina tal-kċina.

Il-kwistjoni ewlenija hija jekk 'sikkina tal-kċina' hijiex arma regolari.

Issir referenza għall-artikolu 64 tal-Kap 9 li jgħid dan li ġej:

(1) Huma armi regulari l-armi kollha tan-nar, u l-armi, strumenti

u l-għodod l-oħra kollha li għandhom bħala skop prinċipali d-difiża ta'

wieħed innifsu jew l-offiża ta' ħaddieħor.

(2) L-armi, strumenti u għodod oħra kollha ma jitqisux bħala armi,

ħlief meta fil-fatt jiġu wżati għall-offiża jew għad-difiża, u f'dan il-każ

jissejħu armi irregulari.'

Minn eżami ta' dan l-artikolu il-kelma 'sikkina' ma tistax titqies bħala

arma regolari għaliex is-sikkina mhix arma tan-nar u lanqas ma hija

strument li l-għan ewlieni tagħha hu d-difiża jew għall-offiża ta'

ħaddieħor.

L-għan ewlieni tagħha huwa li tqatta' l-laħam, il-basal, u l-

Ġaladarba l-Avukat Ġenerali fl-artikoli irrefera għal xi arma regolari,

jinħtieġ li jkun eżaminat l-artikolu 55 tal-Kap 480 biex ikun stabbilit jekk

is-sikkina tal-kċina allegatament użata taqax taħt dan l-artikolu.

Dan l-

artikolu jiddisponi hekk:

"'Pussess ta' armi

tan-nar waqt l-għemil

ta' xi reat.

Salv kull disposizzjoni oħra fil-Kodiċi Kriminali kif tapplika

għaż-żamma, ġarr, użu, akkwist jew pussess ta' armi tan-nar, kull

(a) fil-waqt li jkun qed jagħmel reat kontra s-sigurta` tal-gvern jew

l-persuna

(minbarra omiċidju

involontarju

involontarja fuq il-persuna) jew ta' serq jew ħsara fil-proprjeta

(minbarra ħsara involontarja fil-proprjeta); jew

(b) fil-waqt li jkun qed jiġi arrestat għal delitt, ikollu fuq il-persuna

tiegħu xi arma regolari jew munizzjon jew xi imitazzjoni ta' dawk

l-oġġetti, ikun ħati ta' reat u jista', meta jinsab ħati, jeħel il-piena ta'

priġunerija għal mhux iżjed minn erba' snin, kemm-il darba ma jgibx

prova xort'oħra li kien qed iġorr l-arma tan-nar jew l-arma regolari bi

skop leġittimu.'

L-istess Kap 480 jiddefinixxi arma tan-nar kif ġej:

"'arma tan-nar' tinkludi arma tan-nar tkun ta' liema għamla tkun u

kull tip ieħor ta' pistola, azzarin jew kanun li minnha jista' jiġi sparat

xi tir, balla jew missili, u l-kanna, il-kulatta u receiver tagħhom;

"'arma tan-nar awtomatika' tfisser arma tan-nar li terġa' tikkarga

awtomatikament kull darba li jiġi sparat skartoċċ jew balla u li tista'

tispara aktar minn tir wieħed meta l-grillu jinġibed darba waħda biss;

"'arma tan-nar b'ripetitur' tfisser arma tan-nar li wara li jkun sparat

tir minnha tkun hekk iddisinjata biex terġa' tikkarga minn magazzin

jew ċilindru billi ssir azzjoni kaġunata minn ċaqliq ta' l-id;

"'arma tan-nar li ma tiffunzjonax' tfisser arma tan-nar li tkun

intgħamlet permanentement mhux tajba biex tintuża u li tkun ġiet

ċertifikata bħala tali mill-Kummissarju kif stipulat f'dan l-Att;

"'arma tan-nar qasira' tfisser arma tan-nar b'kanna li ma tkunx aktar

minn tletin ċentimetru twila jew li jkollha tul li b'kollox ma jgibx

aktar minn sittin ċentimetru;

"'arma tan-nar semi-awtomatika' tfisser arma tan-nar li terġa'

tikkarga awtomatikament kull meta jispara tir u li tista' tispara biss

tir wieħed meta jinġibed il-grillu għal darba;

"'arma tan-nar ta' sparatura waħda' tfisser arma tan-nar li ma

jkollhiex magazzin u li tiġi kkargata qabel kull sparatura billi jiġi

ikkargat bl-idejn skartoċċ jew balla fir-rukkell jew mill-kulatta fuq

wara tal-kanna;

"'arma tan-nar twila' tfisser arma tan-nar li jkollha kanna twila aktar

minn tletin ċentimetru jew li jkollha tul li b'kollox ma jġibx aktar

minn sittin ċentimetru;

"'armi regolari' għandu jkollha l-istess tifsira mogħtija lilha

bl-artikolu 64 tal-Kodiċi Kriminali u għandha tinkludi arma

tan-nar kif imfissra f'dan l-artikolu".

Kif jidher mill-artikolu 55 tal-Kap 480, dan jitkellem speċifikatament

dwar l-armi tan-nar jew armi regolari jew munizzjoni.

'Is-sikkina tal-

kċina' la hija arma tan-nar, la munizzjon u lanqas arma regolari ai

termini tal-artikolu 64 tal-Kap 9.

Fil-fatt il-Kap 480 huwa prattikament iddedikat għall-armi tan-nar

għaliex din l-espressjoni tinsab imxerrda prattikament mal-Att kollu.

L-Att jirreferi għas-skieken fl-artikoli 6 u 7 kif jidher mir-referenza

segwenti:

"Liċenzja għall-ġarr ta' skieken.

Salvi d-disposizzjonijiet tal-artikolu 8 ħadd ma għandu jġorr 'il

barra minn xi fond jew id-dintorni tiegħu xi sikkina jew strument li

jaqta' jew bil-ponta ta' liema xorta jkun mingħajr ma jkollu liċenza

jew permess mingħand il-Kummissarju.'"

Eżenzjonijiet għall-artikolu 7.

Id-disposizzjonijiet tal-artikolu 6 ma jgħoddux għal:

(a) mus li jkollu xafra li toħroġ mhux aktar minn tmien ċentimetri

mill-maqbad u li jista' raġonevolment jitqies li jkun qed jinġarr bil-

għan li jsir dak l-użu minnu bħal dak li soltu jsir minn mus;

(b) sikkina li tintuża minn xi persuna bil-għan tat-twettiq tas-sengħa

jew għall-fini tal-istudji tagħha, jew għal għanijiet ta' għads meta,

wara li tqis il-ħin, il-post u ċirkostanzi oħra, il-qorti tkun sodisfatta li

dik is-sikkina kienet qiegħda attwalment tinġarr għal dawk il-finijiet.'

Minn dak li ntqal aktar 'il fuq, ġaladarba s-sikkina la hija arma tan-nar, la

arma regolari u lanqas munizzjon, artikoli 55(a)(b) tal-Kap 480 ma

japplikawx.

Li jista' japplika biss huwa xi dispożizzjoni li għandha x'taqsam mal-ġarr

tas-skieken u mal-eċċezzjonijiet hemmhekk ikkontemplati.

In segwitu ta' dak li ntqal u mill-assiem tal-provi prodotti f'dawn il-

proceduri, ma jirrizultax li l-imputat ghandu b'xi mod jigi misjub hati

tal-hames u s-sitt imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu u dan peress

li dawn l-imputazzjonijiet ma jirrizultawx.

imputazzjoni ghax tirrizulta.

It-tmien imputazzjoni

Illi lill-imputat qed jigi addebitat ukoll ir-reat tat-theddid b'ordni jew

kundizzjoni a tenur tal-artikolu 249(1) u (2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

Artikolu 249 jipprovdi:

(1) Kull min bil-mezz ta' karta miktuba, sew jekk anonima kemm

jekk tkun iffirmata bl-isem tiegħu nnifsu jew b'isem maħluq, jhedded

lil ħaddieħor b'xi delitt, jeħel, meta jinsab ħati, il-piena ta' prig unerija

Iz da jekk it-theddida tkun dwar l-uz u ta' materjal nukleari sabiex tig i

kkag unata l-mewt ta' jew offiz a gravi fuq xi persuna jew ħsara kbira fil-

proprjeta jew tkun dwar li jsir reat ta' serq ta' materjal nukleari sabiex

xi persuna naturali jew legali, organizzazzjoni internazzjonali jew Stat

jig i mg iegħel jagħmel jew jonqos milli jagħmel xi ħag a, il-piena għar-

reat għandha tiz died bi tliet gradi; il-fraz i "materjal nukleari" għandha

jkollha l-istess tifsira li ngħatat fl-artikolu 314B(4).

(2) Kemm-il darba flimkien mat-theddid, ukoll fil-kaz ta' theddid bil-

fomm, ikun hemm ordni jew kondizzjoni, l-akkuz at jeħel, meta

jinsab ħati, il-piena msemmija fis-subartikolu (1) biz -z ieda tal-multa.

(3) Barra minn dan il-qorti tordna li l-ħati jg ib il-pleg g erija jew jagħti

l-obbligazzjoni msemmija fl-artikoli 383, 384 u 385.

Illi ghalkemm ma hemmx dubju illi l-imputat spicca f'nofs argument

b'konsegwenza tal-fatt illi huwa kien ikkaguna feriti fuq il-parte civile

Yana Fero’ Romagnoli u binha Daniel Abunada, ma jirrizultax li kien

hemm theddid bil-kitba jew mod iehor biex ikun hemm l-elementi

mehtiega mil-ligi biex tinstab htija fuq dan l-artikolu indikat fin-nota tal-

Id-disa' u l-ghaxar imputazzjoni

Artikoli 251(A)(1)(2)(4), 251B(1)(2) u 251H(a)(b)(f)(g) tal-Kap 9

Il-Qorti taghmel referenza ghad-decizjoni fl-ismijiet Il-Pulizija vs

Raymond Cachia Ejjebili deciza fit-18 ta' Gunju, 2009 fejn kien spjegat dan ir-

reat fil-ligi Maltija:

Illi r-reat tal-"fastidju" (fit-test Ingliz "harassment") gie introdott

ghall-ewwel darba fil-ligi penali Maltija bl-Att XX tas-sena 2005

u inkorporat fl-artikoli 251A, 251B, 215C u 215D tal-Kodici

L-artikolu 215A johloq ir-reat ta' persuna li ggib ruhha b'mod li

taghti fastidju lil persuna ohra u b'mod li tkun taf jew imissha

tkun taf li dan ikun ta' fastidju ghal dik il-persuna.

dedott taht it-tieni imputazzjoni.

Il-ligi fis-sub-inciz (2) tkompli

tiddisponi li persuna li tkun qed iggib ruhha b'mod dubjuz

imissha tkun taf li dik l-imgieba tammonta ghal fastidju ta'

persuna ohra jekk fil-qies ta' persuna ragjonevoli li jkollha l-

istess informazzjoni, din kienet kieku tahseb li dik l-imgieba

(3) (c) il-ligi tkompli tghid li persuna akkuzata b'reat taht dan l-

artikolu tista' ggib prova li fic-cirkostanzi partikolari dik l-

li riferenzi ghall-ghoti ta' fastidju lil persuni jinkludi meta

wiehed jaghti qata' : ("alarming") jew idejjaq: ("causing ..distress")

lill-persuna.

Minn din l-akkuza l-appellant gie liberat.

Imbaghad l-artikolu 251B johloq ir-reat ta' min bl-imgieba tieghu

jikkaguna li haddiehor jibza' li ser tintuza vjolenza kontrieh jew

kontra l-proprjeta' tieghu meta jkun jaf jew imissu jkun jaf li l-

imgieba tieghu ser tikkaguna lil xi hadd iehor hekk jibza' kull

darba minn dawn l-okkazzjonijiet.

ewwel imputazzjoni li l-appellant instab hati tieghu.

Hawnhekk

jidhol l-istess kriterju enuncjat fl-art.

251A u cioe' li persuna li l-

question"), imissha tkun taf li ser tikkaguna biza' f'haddiehor li

ser tintuza vjolenza kontrieh f'xi okkazzjoni

jekk persuna

ragjonevoli li jkollha l-istess informazzjoni kieku tahseb li dik l-

imgieba tkun ser tikkaguna biza' fil-persuna l-ohra f'dik l-

okkazzjoni.

Jigifieri hawn it-test hu wiehed oggettiv tar-

Hemm ukoll f'dan

kontemplati fl-artikolu 251 (3) (a) u (b) u dik li l-imgieba

addottata mill-persuna akkuzata kienet wahda ragjonevoli ghall-

harsien taghha jew ta' haddiehor jew ghall-harsien tal-proprjeta'

taghha jew ta' haddiehor.

Illi apparti mid-dispozizzjoni kontenuta fl-artikolu 251C li tghid

li riferenzi ghall ghoti ta' fastidju lil persuni jinkludu meta

wiehed jaghti qata' jew idejjaq lill-persuna. ("alarming the person

taghti ebda definizzjoni ohra tat-terminu generiku fastidju jew

Issa filwaqt li n-nuqqas ta' definizzjoni specifika u

taghmilha possibbli ghall-

gudikant li jqis bhala fastidju agir li jkun jiehu l-forma ta' diversi

varjazzjonijiet tal-istess delitt, jista' mill-banda l-ohra johloq

ukoll incertezzi fl-applikazzjoni tal-ligi penali fir-rigward ta'

dawn it-tip ta' reati li ta' sikwit jinbtu minn relazzjonijiet inter-

personali komplikati u delikati.

F'sistemi legali barranin gie stabbilit li wahda mill-forom li jista'

jiehu l-fastidju jew harassment hu dak tal-ippedinar, insegwiment

Dan l-agir jista' jkun provokat minn

kazijiet ta' "rejected stalkers" fejn il-persuni koncernati jsegwu l-

vittma bil-ghan li jregghu lura, jikkoregu jew jivvendikaw

Hemm kazijiet ta'

"resentful stalkers" li jkunu qed jippruvaw jaghmlu vendetta

ghax ikollhom xi lanjanza kontra l-vittma, bil-ghan li jbezzghu

jew jinkwetaw u jdejjqu l-vittma.

Jidher li l-agir tal-appellant

jinkwadra ruhu taht dawn it-tipi ta' fastidju.

Kull tip ta' dan l-agir pero' hu kalkolat li johloq certa biza' f'dak

li jkun b'mod li johloq sensazzjoni li qed tigi segwit u mpoggi

taht certa pressjoni ingusta.

Hu proprju dan li din il-ligi l-gdida

trid tipprojbixxi. (ara App.

Illi kif gie ritenut minn din il-Qorti fl-Appell Kriminali: 'Il-

Dan l-element ta' ripetizzjoni jew persistenza ma jridx jigi

kunsidrat "in isolation" b'riferenza biss ghall-kaz mertu tal-

kawza imma bilfors li jrid jitqies fl-isfond tar-retroxena u tal-agir

precedenti tal-gudikabbli.

il-Qorti fl-Appell Kriminali : "Il-Pulizija vs. Alan slyman

".… f' kazijiet bhal dawn ir-retroxena ghal kull incident hija importanti

biex il-Qorti tkun tista' tispigola l-incident izolat u accidentali minn

agir abitwali ta' fastidju fuq periodu ta' zmien."

Ghal dak li jirrigwarda d-disa' (9) u l-ghaxar (10) imputazzjoni, dan

huwa r-reat ta' fastidju kontemplat fl-Artikolu 251B tal-Kodici Kriminali.

Il-prosekuzzjoni kienet taf li mill-provi li kellha ma kienx se jirnexxielha

l-imputat jinghata din l-imputazzjoni biex iwiegeb ghal dan ir-reat meta

jkun car li ma tistax tinstab htija dwaru.

Il-Qorti taghmel referenza ghal-kaz Il-Pulizija vs Walid Salah Abdel

Duca German 29 deciz fis-16 ta' Dicembru 2016 fejn rega' gie

affermat li biex jirrizulta r-reat taht l-artikolu 251B(1) irid ikun hemm tal-

anqas zewg okkazzjonijiet biex tinstab htija dwar ir-reat tal-fastidju:

Din il-Qorti ilha sa mill-ewwel sentenzi tagħha dwar ir-reat ta' fastidju

taħt

tal-Kodiċi Kriminali

stabbiliet

inekwivokabilment li inċident wieħed ma jammontax għal course of

Inoltre, minkejja dak li ngħad minn din

il-Qorti fis-sentenza tagħha P v Brian Cassar Abela, il-leġislatur anki sa

llum baqa' passiv u ma interveniex 30 u għalhekk, għar-raġunijiet

mogħtija

is-sentenza, din

il-Qorti

konsistentement ritenut minn din il-Qorti dwar ir-reat imsemmi ta'

29 Appell Nru: 145/2016 30 Il-fatt li ghaddew sitt snin mid-dikjarazzjoni li ghamel il-President tal-Qrati u baqa' kollox l-istess huwa ta' thassib u wasal iz-zmien li jsiru l-emendi necessarji.

fastidju li l-imġieba li għaliha jagħmel riferenza l-artikolu 251B(1) tal-

Kodiċi Kriminali għandha tikkonsisti f'mhux inqas minn żewġ

okkażżjonijiet. (enfasi ta' din il-Qorti)

Huwa minnu li fis-sentenzi ta' din il-Qorti fl-ismijiet P v Mirko

Alan slyman Debono Tanti (21/6/2007) jingħad li "r-reat ta' fastidju jrid

neċessarjament jitqies fl-isfond tar-retroxena u tal-aġir preċedenti tal-

ġudikabbli"

iżda tenut kont

li r-rekwiżit ta' tal-anqas żewġ

okkażżjonijiet ta' aġir li jikkaġuna lis-suġġett passiv tar-reat "jibża' li

se tintuża vjolenza kontrih jew kontra l-proprjeta' tiegħu jew kontra l-

persuna jew il-proprjeta' ta' xi ħadd ..." huwa parti integrali mill-

element materjali tar-reat in kwistjoni dawn l-okkażjonijiet iridu

jirriżultaw fil-grad li trid il-liġi ta' mingħajr dubju dettat mir-raġuni u

mhux suffiċjenti li jkun hemm biss indikazzjoni vaga jew nebuluża

tagħhom.

v. Brian Hollington spjegat li:

ta' Ottubru, 2011 Il-Pulizija

Fil-kawza fl-ismijiet "Il-Pulizija vs Raymond Riyahi tal-24 ta'

4(1) tal- Protection from Harassment Act, 1997 tal-Ingilterra fejn ir-

reat espressament jirrikjedi bhala wiehed mill-elementi materjali

tieghu li l-imgieba trid tkun tikkonsisti fi "on at least two

Ma' dan taqbel din il-Qorti kif preseduta.

Fejn ma taqbilx din il-Qorti ma' dik is-sentenza huwa fejn

definizzjoni tar-reat fl-artikolu 251B(1) tal-Kodici Kriminali

Dak li hu verament

illogiku ma hux l-omissjoni tal-element imsemmi --- ghaliex l-

omissjoni ta' dak l-element hu logikament indikazzjoni cara li l-

jeskludih mid-

definizzjoni tar-reat --- izda l-fatt li fid-definizzjoni tar-reat

darba thallew bhala parti mid-definizzjoni tar-reat il-kliem "on

imgieba li ghaliha hemm riferenza fid-definizzjoni tar-reat

tikkonsisti

f'aktar minn okkazzjoni wahda, din

il-Qorti,

partikolarment trattandosi ta' interpretazzjoni ta' dispozizzjoni

penali, trid necessarjament taghti effett lit-tifsira naturali ta'

dawk il-kliem, specjalment in vista tal-inerzia tal-legislatur biex

jikkjarifika l-volonta' tieghu wara s-sentenza msemmija ta' din il-

Ghaldaqstant din il-Qorti, ghar-

ragunijiet hawn imsemmija, taqbel li l-imgieba li ghaliha jaghmel

riferenza l-artikollu 251B(1) ghandha tikkonsisti f'mhux anqas

minn zewg okkazzjonijiet.

Minn dak li ntqal u mill-assiem tal-provi prodotti f'dawn il-proceduri,

ma jirrizultax li l-imputat ghandu b'xi mod jigi misjub hati tad-disa' u l-

ghaxar imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu u dan peress li dawn l-

imputazzjonijiet ma jirrizultawx.

Il-hdax-il imputazzjoni

Volontarjament jaghti n-nar - artikolu 317(b) tal-Kap 9

tal-Avukat Generali qieghed

imputazzjoni (11) fuq artikolu 317(b) tal-Kap 9.

Artikolu 317 jipprovdi:

Kull min volontarjament jagħti n-nar lil bini, vettura, għarix, jew

lok ieħor imsemmi fl-aħħar artikolu qabel dan, iz da meta g ewwa ma

jkun hemm ebda persuna

fil-waqt

tal-ħruq,

volontarjament jagħti n-nar lil materjal li jaqbad, u dan il- bini, għarix,

jew lok ieħor, jew dan il-materjal, ikun qiegħed b'mod li jista' jqabbad

il-ħruq lil bini ieħor, għarix, jew lok ieħor, fejn f'dak il-waqt

hemm g ewwa jkun hemm xi persuna, jeħel, meta jinsab ħati -

(a) jekk il-ħruq iqabbad band'oħra, il-piena ta' prig unerija għal għomru:

Iz da jekk ebda persuna ma titlef ħajjitha, il-ħati jeħel -

(i) jekk hu seta' jobsor li fil-waqt kien hemm xi persuna g ewwa l-bini,

għarix,

li ħa n-nar mill-ħruq,

il-piena ta' prig unerija

minn ħames snin sa disa' snin;

(ii) xort'oħra, il-piena ta' prig unerija minn tliet snin sa sitt snin;

(b) jekk il-ħruq ma jqabbadx il-bini, għarix, jew lok ieħor, il-

piena ta' prig unerija minn tliet snin sa ħames snin. (enfazi tal-

lok ieħor imsemmi fl-artikolu 316, iz da meta fil-waqt ma jkun hemm

ebda persuna hemm g ewwa, u dan il-bini, vettura, għarix, jew lok

ieħor, jkun qiegħed b'mod li ma jistax iqabbad ħruq f'bini ieħor, għarix,

jew lok ieħor, fejn waqt il-ħruq ikun hemm xi persuna hemm g ewwa,

jeħel, meta jinsab ħati, il-piena ta' prig unerija minn sentejn sa erba'

Id-difiza fin-nota ta' sottomissjonijiet taghha ssostni "illi f`dan il-kaz ma

hemm ebda prova diretta dwar kif l-post ha n-nar u jekk in-nar sarx

volontarjament jew inkellha ha n-nar ghax il-fond gie abbandunat wahda wara

l-glieda u kullhadd telaq.

Ma hemm prova dwar minn min sar in-nar.

prosekuzzjoni qed taghmel l-inferenza li l-akkuzat kien l-ahhar li telaq mill-post

u konsegwentement ma setghax ma kienx hu.

Din il-prova mhux bizzejjed fil-

kamp penali; ta' x'aktarx iva milli le, li kien l-esponent.

Ma hemmx prova li l-

imputat kien l-ahhar li halla l-post.

Kieku kien l-imputat li tah in-nar fil-kamra

t'isfel, fejn l-espert indika li n-nar seta beda, kieku l-esponent kien jaqbad u

johrog barra mil-bieb ta' barra u mhux, ferut kif kien, jibqa gewwa, u minflok

jitlaq fuq u di piu jaqbez fuq sigra meta seta hareg liberament mill-bieb ta'

Il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali

deciza fil-11 ta' Jannar 2007 li trattat dwar hruq b'mod volontarju:

Illi l-appellant pero' jobbjetta ukoll li l-artikolu 316 (b) li fuqu tidher

bazata l-ewwel imputazzjoni skond in-Nota ta' l-Avukat Generali

(fol.210) u skond ma gie citat mill-Ewwel Qorti fis-sentenza appellata,

ghandu bhala element essenzjali tieghu li s-soggett passiv tar-reat irid

In sostenn ta' dan

iccita s-sentenza ta' din il-Qorti (Sede Superjuri) fil-kawza "Ir-

Repubblika ta' Malta vs. Joseph Longhorn " [13.5.1999]

Fit-trattazzjoni orali tieghu, l-abbli prosekutur Dr. Tonna oo,

issottometta li f'kaz li ma tirrizultax htija taht l-artikolu 316(b) tista'

tinstab htija taht l-artikolu 317 jew 318 li huma reati komprizi w

involuti fir-reat kontemplat fl-art.

artikolu 317 imma l-artikolu 318 hu applikabbli, imma f'kull kaz dan

Ikkunsidrat;

Illi is-sentenza ta' Joseph Longhorn citata mill-appellant proprjament

tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-artikolu 311 tal-Kodici Kriminali u

mhux tal-artikolu 316(b) in dizamina.

B'dana kollu, fil-fehma ta' din

il-Qorti d-difiza ghandha ragun meta tissottometti li l-persuna li tkun

gewwa l-lok jew bastiment li jinghata n-nar u cioe' s-suggett passiv

tar-reat trid ikun differenti mill-persuna li attwalment tkun appikkat l-

incendju w li konsegwentement ma jistax ikun applikabbli l-artikolu

316(b) invokat mill-Avukat Generali, ghaliex fuq il-lancja Lady Antonelli,

meta gie appikkat in-nar, ma rrizulta li kien hemm hadd iehor hlief l-

appellant innifsu li hu l-persuna li qabbad in-nar.

Lanqas ma hu

applikabbli, fil-fehma ta' din il-Qorti l-artikolu 317, ghax ma saret ebda

prova li fil-bastimenti jew ingenji tal-bahar li kienu vicin il-Lady Antonelli

u li spiccaw qabdu ukoll jew gew danneggjati bin-nar jew, addirittura

fil-bini tal-faccata, qrib fejn anki spiccaw waslu xi oggetti jaqbdu w li

ntfew mill-ewwel Pulizija li wasal fuq il-post, kien hemm xi nies fihom,

anki jekk, f'kull probbabilta', x'aktarx li fil-bini faccata tat-triq kien

Imma l-probabbli mhux bizzejjed biex tirrizulta l-htija,

trid issir il-prova sal-grad tac-certezza morali.

Invece tidher li tirrizulta fil-konfront tal-appellant l-imputazzjoni taht

l-artikolu 318, li, fil-fehma ta' din il-Qorti, hija wahda kompriza w

involuta fir-reat imputat lill-appellant mill-Avukat Generali, ghaliex

tikkontempla proprju l-istess att materjali kontemplat fl-artikolu 316

ossia "kull min jaghti volontarjament jaghti n-nar li bini, gharix

pero' b'konsegwenzi inqas gravi ghax fil-lok ma jkun hemm hadd iehor

u ma jkunx hemm il-perikolu li jaqbad lok iehor fejn ikun hemm xi

Fil-kaz ta' dar-reat, il-piena hija wahda inqas

minn dik kontemplata fl-artikolu 316 u 317, u ghalhekk hu certament

"reat izghar" li hu kompriz fl-ewwel imputazzjoni kif testwalment

dedotta fit-termini tal-art.467 (4).

Ghalhekk fil-fehma tal-Qorti l-aggravju ta' natura legali sollevat mill-

jwassalx ghall-assoluzzjoni

kompleta, imma biss biex tinstab htija ta' reat minuri kompriz u

involut kontemplat fl-artikolu 318 minflok dak addebitat lill-appellant

taht l-artikolu 316 (b), kif ser jigi deciz f' din is-sentenza.

Il-Qorti taghmel referenza ghall-gurisprudenza barranija fejn trattat dan

Mill-provi li fliet din il-Qorti jirrizulta li meta ha n-nar ma kien hemm

hadd mir-residenti billi dawn kienu telqu mill-post sabiex imorru c-

Centru tas-Sahha.

L-Ispettur Spiridione Zammit jikkonferma li l-parte civile saru jafu bil-

hruq waqt li kienu qeghdin jinghataw il-kura:

P. Civile: Huma qalulek ukoll illi f'xi mument meta kienu l-

Poliklinika tawk ghalfejn tifhem jew tahseb illi huma kienu taw

li qed taqbad id-dar.

Jigifieri l-ewwel darba li ndunaw illi qed qabdet id-dar

kien meta inti nfurmajthom wara li mort fuq il-post illi d-dar

qieghda taqbad, qed nghid sew?

Hekk hu.

investigazzjoni tieghek illi l-parte civile jew it-tifel taghha

kellha raguni biex teqred nofs id-dar taghha bin-nar?

Izda meta wiehed juza t-taghlim li siltet din il-Qorti fil-parti li trattat il-

"Presumption of facts u provi cirkostanzjali" ma jibqax dubju li kien l-

imputat li ta n-nar lill-post u ghalhekk se jinstab hati ta' din l-

imputazzjoni.

It-tnax -il imputazzjoni

Hsara volontarja – artikolu 325(1)(a) tal-Kap 9

Il-Qorti taghmel referenza ghal sentenza moghtija fl-24 ta' Frar 2003 fl-

ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Savage, fejn gew elenkati l-metodi kif jista'

jigi determinat il-valur ta' hsarat.

F'dik is-sentenza ntqal hekk:

"Fin-nuqqas ta' qbil bejn il-partijiet u salv dak li jinghad fis-

subartikolu (2) ta' l-artikolu 325, biex tigi determinata l-hsara ghall-

finijiet ta' l-artikolu 325(1) tal-Kodici Kriminali (moqri ma' l-artikolu

335 ta' l-istess Kodici) din trid (i) jew tigi apprezzata direttament mill-

gudikant, fis-sens li jekk il-gudikant ikun jifhem bizzejjed jista'

jiddetermina huwa stess l-ammont tal-hsara billi jezamina l-oggett in

kwistjoni; jew (ii) il-parti leza tghid kemm effettivament hallset biex

issir it-tiswija ta' jew fi l-oggett; jew (iii) billi jitqabbad perit mill-qorti

biex jaghti l-fehma tieghu dwar l-ammont tal-hsara."

Dwar din l-imputazzjoni jqumu argumenti ta' natura legali dwar danni

volontarji fuq il-proprjeta' ta' terzi.

Ladarba l-hsara qed jigi allegat li

saret bhala rizultat t'incendju mqabbad mill-imputat, allura l-Avukat

Generali ma setax jinvoka l-artikolu 325 bhala l-artikolu li tahtu setghet

Fl-appell kriminali "Il-Pulizija vs. Mark Ferrando" 35

[11.5.2006] il-Qorti qalet hekk :-

"Illi l-kontenzjoni tad-difiza quddiem l-Ewwel Qorti kienet li l-artikolu

325 ma japplikax ghal dawn il-fatti ghaliex l-actus reus ma jistax ikun

dak ta' tqabbid ta' nar go dar, ghaliex dak ir-reat hu kopert b'artikoli

ohra tal-ligi, senjatament bl-artikoli 316, 317 u 318 tal-Kodici

Invece l-artikolu 325 indikat mill-Avukat Generali fin-nota

tieghu, jipprovdi ghall-kazijiet ta' min volontarjament ihassar, jaghmel

hsara jew jgharraq hwejjeg haddiehor, mobbli jew imobbli, b'mezzi

xort'ohra minn dawk imsemmijin fl-artikoli ta' qabel ta' dan

"Issa s-Sub-titolu IV tat-Titolu IX tat-Taqsima II tal-Ewwel Ktieb tal-

Kodici Kriminali, li jittratta dwar delitti kontra s-sigurta' pubblika u

fuq hsarat fil-proprjeta', johloq diversi reati specifici w cioe' :- dak ta'

35 Liema decizjoni kienet abbracjata mill-Imhallef Joe Cannataci Ellul Galea fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali Il-Pulizija vs Valentine Merchant deciza fil-11 ta' Jannar 2007 – Appell Nru. 244/06

hsara bi spluzzjoni doluza (art.

311,312,) dak ta' min izomm jew

jikkonsenja jqieghed, jispara jew jisplodi xi mezz letali u cioe' kull

haga imfassla sabiex, jew li ghandha l-kapacita' li tikkawza l-mewt,

hsara gravi fuq il-persuna jew proprjeta' billi thalli johorgu jew

jinfirxu, jew bl-impatt ta' kimici tossici jew agenti biologici, jew toxins

jew sustanzi simili jew radjazzjoni jew materjal radioattiv (art.

jikkonsenja, ibiddel, jiddisponi minn jew ixerred materjal nukleari li

jista' jqieghed f' perikolu il-hajja ta' haddiehor, ecc. (art.

314B); dak ta'

tal-gwerra, mahzen tal-porvli, bacil pubbliku jew kamp ta' artillerija;

315); dak ta' min jaghti n-nar lil dar , mahzen hanut , dar t'

abitazzjoni, bastiment, bacil jew bini iehor, gharix jew xi lok

iehor, meta hemm gew ikun hemm persuna fil-waqt tal-hruq (art.

316); dak ta' min volontarjament jaghti n-nar lil bini, gharix jew

lok iehor izda meta gewwa ma jkun hemm ebda persuna fil-

waqt tal-hruq, ecc. (art.

317); dak ta' min jaghti n-nar lil bini

gharix jew lok iehor izda fil-waqt li ma jkun hemm ebda

persuna hemm gewwa u dan il-bini, gharix jew lok iehor ikun

qieghed b'mod li ma jistax iqabbad hruq f' bini, iehor, gharix jew

lok iehor, fejn waqt il-hruq ikun hemm xi persuna hemm gewwa

318) dak ta' min jaghti n-nar lil dwieli, qatgha imhawwla ta'

sigar, munzelli, jew gemgha ohra ta' qmugh , qoton jew prodott

319); dak ta' espluzzjoni ta' mina (art.

dawk ta' wiri ta' dwal foloz b'perikolu ghan-navigazzjoni u qtugh

ta' ktajjen (art.

321, 322 u 323).

"Wara din il-lista ezawrjenti hafna li tikkontempla numru kbir ta'

mezzi differenti kif wiehed jista' jikkaguna hsara lil persuni jew

proprjeta', il-ligi fl-artikolu 325 tohloq speci ta' delitt residwali biex

ikopri xi tip ta' hsara ohra li ma hix inkluza fl-artikoli dettaljati w

specifici li jippreceduh u tghid testwalment :-

"(1) Kull min, B'MEZZI XORT'OHRA MINN DAWK

IMSEMMIJA FL-ARTIKOLI TA' QABEL TA' DAN IS-SUB-

TITOLU , volontarjament ihassar jaghmel hsara jew jgharraq hwejjeg

haddiehor, mobbli jew immobbli , jehel meta jinsab hati...." (sottolinear

ta' din il-Qorti.)

"Illi l-appellat qed jissottometti – kif ghamel anki quddiem l-Ewwel

Qorti b'success – li d-dicitura ta' dan l-artikolu ma thalli ebda dubju li

biex jissussisti dan ir-reat, irid jigi uzat xi mezz differenti ghal kollox

mill-mezzi elenkati b'mod ezawrjenti fl-artikoli ta' qabel.

"Din il-Qorti taqbel ma' din is-sottomissjoni.

Dan ghaliex il-fatti li

qed jigu addebitati lill-appellat huma proprju dawk li ta nar lill-bini

jew dar t'abitazzjoni w b'hekk ikkaguna danni fil-proprjeta' tal-

genituri tieghu.

Kjarament dan l-agir li jaqa' taht ir-reat tal-incendju

doluz hu espressament kopert b'xi wiehed mill-artikoli 316, 317 u 318

fuq imsemmija, skond ic-cirkostanzi li jirrizultaw.

haseb b'reat "ad hoc" taht id-diversi cirkostanzi kontemplati f'dawn it-

tlitt artikoli ghall-agir addebitat lill-appellat u ghalhekk hawn ma

jidholx l-artikolu residwali kontemplat fl-artikolu 325.

".… Konsegwentement l-Ewwel Qorti kienet korretta meta ddecidiet li

l-"mezzi xort'ohra" imsemmija fl-artikolu 325 ma jikkomprendux l-

ghoti tan-nar lil bini w abitazzjoni, ghax dan hu mezz kopert b'artikoli

Il-Qorti ssostni li biex tirrizulta imputazzjoni akkampata fuq l-artikolu

325, il-hsara volontarja trid tkun ir-rizultat ta' xi mezz iehor mhux

imsemmi fl-artikoli ta' qabel tal-istess sub-titolu.

Invece hawn jirrizulta

li l-hsara grat bhala konsegwenza ta' hruq fuq il-propjeta' tal-parte civile,

reat kopert bid-dispozizzjonijiet tal-artikoli 317 u/jew 318.

IL-"MISTIEDNA" U L-ORDNI PUBBLIKU

Il-Qorti terga' taghmel referenza ghas-sentenza taghha tas-17 ta' Jannar

2017 Il-Pulizija vs Meriam Abdussalam Sultana Sant Fournier u ttenni li min ikun

f'pajjizna bhala mistieden, hux ghall-vaganza, ghan-negozju, ghax-

xoghol, ghall-istudju, biex jibni relazzjoni jew jekk persuna jinghata xi

forma ta' protezzjoni ghandu jimxi b'mod strett mal-ligijiet ta' pajjizna.

Huma l-minoranza assoluta tal-"mistiedna" fostna li jigu jaqghu u jqumu

mil-ligijiet ta' pajjizna.

nkomplu nibnu r-reputazzjoni madwar id-dinja fejn dan il-poplu

tirrispetta l-ligijiet ta' pajjizna.

Dawn il-ftit qeghdin jaghmlu hsara kbira

hafna ghaliex qeghdin jitfghu dell ikrah fuq ohrajn li jghixu hajja

Il-Qorti theggeg lill-awtoritajiet biex ma

quddiem sitwazzjonijiet bhal dawn u juzaw il-poter li taghtihom il-ligi

fl-ambitu tat-trattati internazzjonali u ma jiddejqux jiehdu passi inkluz li

dawk li jaghmlu reati gravi f'pajjizna u joholqu alarm bla bzonn fost il-

popolazzjoni ta' dawn il-gzejjer jitkeccew minn pajjizna.

Kap 217 l-Att dwar l-Immigrazzjoni f'Artikolu 5 jiddefenixxi min huma

(1) Kull persuna, li tkun waħda li ma jkollhiex id-dritt ta' dħul, jew

ta' dħul u residenza, jew ta' moviment jew transitu taħt it-Taqsimiet

prec edenti, tista' tig i rifjutata milli tidħol, u jekk hija tiz barka jew tkun

qegħda

f'Malta mingħajr

il-permess tal-Uffic jal Princ ipali tal-

Immigrazzjoni, hija tkun immigrant projbit.

(2) Anke jekk tkun niz let l-art jew tkun f'Malta bil-permess tal-Uffic jal

Princ ipali tal-Immigrazzjoni jew tkun ingħatat permess għal residenza,

persuna tkun, kemm-il darba ma tkunx ez entata taħt dan l-Att minn xi

waħda minn dawn il-kondizzjonijiet li g ejjin jew ikunu japplikaw

dwaru regoli spec jali taħt id-disposizzjonijet ta' qabel ta' dan l-Att,

(a) jekk ma tkunx tista' turi illi għandha l-mezzi biex tmantni lilha

nnifisha u lid-dipendenti tagħha (jekk ikollha) jew jekk ikun hemm

probabbilta li hi jew xi ħadd mid-dipendenti tagħha ser ikunu ta' spiz a

għal kariga tal-fond pubbliku; jew

(b) jekk tkun tbati minn diz ordni mentali jew tkun

(c ) jekk, meta tkun niz let l-art f'Malta skont jew taħt xi regolament

magħmul bis-saħħa tal-artikoli 44 u/jew 50 tal-Ordinanza dwar it-

Tħaris mill-Mard, tkun għada f'Malta wara li jgħaddu ħmistax-il jum

mill-jum li fih is-Suprintendent tas-Saħħa Pubblika jkun ic c ertifika bil-

miktub illi l-permanenza ta' dik il-persuna f'Malta mhix iz jed meħtieg a

skont u għall-iskop ta' dawk ir-regolamenti; jew

(d) jekk tinstab ħatja minn qorti ta' g urisdizzjoni kriminali f'Malta ta'

reat kontra xi waħda mid-disposizzjonijiet tal-Ordinanza dwar il-Qirda

tal-Kummerc fil-Prostituzzjoni jew tal-Ordinanza dwar il-Medic ini

Perikoluz i jew ta' xi delitt, minbarra omic idju involontarju jew offiz a

involontarja fuq il-persuna, li fil-kaz tal-ewwel delitt ikun kommess

minn dik il-persuna sug g ett għal piena ta' prig unerija għal z mien ta'

mhux anqas minn sena jew, fil-kaz tat-tieni delitt jew delitt

sussegwenti kommess mill-istess persuna, ikun sug g ett għal piena ta'

prig unerija għal z mien ta' mhux anqas minn tliet xhur; jew

(e) jekk tikser xi waħda mid-disposizzjonijiet ta' dan l-Att jew ta' xi

magħmula

bis-saħħa

tiegħu;

(f) jekk ma tħarisx jew ma tibqax tħares xi waħda mill-kondizzjonijiet,

inkluz a kondizzjoni mifhuma, li taħthom tkun ingħatat permess li

tinz el l-art jew li tinz el l-art u tibqa' f'Malta jew tkun ingħatat permess

għal

(g) jekk xi c irkostanza li wasslet għall-għoti ta' permess biex tinz el l-

art jew biex tinz el l-art u tibqa' f'Malta jew għall-estensjoni ta' dak il-

permess jew għall-għoti ta' permess għal residenza, ma tibqax tez isti;

jekk

il-persuna

(i) jekk tkun dipendenti ta' persuna li hija immigrant projbit skont xi

waħda mid-disposizzjonijiet ta' dan is-subartikolu.

KUNSIDERAZZJONIJIET DWAR IL-PIENA

Din il-Qorti dwar piena tirrileva u dan b'referenza ghas-sentenza

moghtija mill-Qorti tal-Appelli Kriminali fl-ismijiet Ir-Repubblika ta'

Malta v. ReneDefelice sive Nazzareno Cassar Abela moghtija fit-28 ta' Novembru

"Il-piena ghandha diversi skopijiet.

Wiehed minnhom huwa sabiex jigi

ripristinat it-tessut socjali li jkun gie mcarrat bil-ghemil kriminali ta'

dak li jkun.

Taht dan l-aspett jassumu mportanza, fost affarijiet ohra,

kemm ir-rizarciment tad-dannu da parti tal-hati kif ukoll ir-riforma tal-

Skop iehor tal-piena huwa dak li tigi protetta s-socjeta`.

Dan l-iskop jitwettaq kemm billi fil-kaz ta' persuni li b'ghemilhom juru

li huma ta' minaccja ghas-socjeta` dawn jinzammu inkarcerati u

ghalhekk barra mic-cirkolazzjoni, kif ukoll billi, fil-kaz ta' reati gravi,

is-sentenza tibghat messagg car li jservi ta' deterrent generali.

ta' gustizzja kriminali dejjem iridu jippruvaw isibu l-bilanc gust bejn

dawn u diversi skopijiet ohra tal-piena."

Illi dwar il-piena hemm diversi fatturi li ghandhom jittiehdu in

kunsiderazzjoni.

Bla dubju l-ewwel fattur li ghandu jittiehed in

kunsiderazzjoni huwa n-natura tar-reati li taghhom qed jinstab hati l-

imputat; dawn huma reati gravissimi li seta' kellhom konsegwenzi ferm

aktar gravi minn dawk li fil-fatt kellhom.

Fis-socjeta'

sitwazzjonijiet

relazzjonijiet hafna drabi mibnija fuq ir-ramel jew permezz tas-social

networking u meta dawn ifallu jkun hemm min ma jaccettax li f'dawn it-

tip ta' relazzjonijiet ikun hemm expiry date.

Qeghdin naraw kazijiet fejn

ex mahbubin jibqghu isegwu lil wiehed jew lil ohra u jispiccaw

jikkawzaw tensjoni u biza' fuq parti, bil-parti l-ohra jkollha tiffaccja l-

konsegwenzi tal-gustizzja.

Il-Qorti ssostni li kulhadd ghandu japprezza u jifhem illi meta qieghed

f'relazzjoni ma' xi hadd huwa ghandu jaccetta decizjonijiet li haddiehor

Mhux sew illi jekk parti jew ohra fir-relazzjoni taghzel illi tixtieq

tittermina r-relazzjoni tispicca f'sitwazzjoni bhal ma spiccat il-parte civile

b'persuna tattakkaha b'sikkina u tispicca bir-residenza taghha mahruqa.

Il-mod kif agixxa l-imputat huwa mod illi ma tista' tiggustifikah qatt.

Bhal ma kellha kull dritt jekk trid tidhol f'din ir-relazzjoni, daqstant

jekk

L-ghemil

precizament ghax l-imputat ried illi x-xewqa tal-parte civile li ttemm ir-

relazzjoni ma titterminahiex minhabba biza', twerwir li jista' jdahhal

fiha, minhabba li qieghed ihoss jew jemmen illi jista' jgieghelha ccedi u

tkompli anke kontra r-rieda taghha f'din ir-relazzjoni partikulari.

Jista' jkun illi r-reazzjonijiet tal-imputat kienu dovuti ghal ragunijiet

emozzjonali jew diffikultajiet biex jikkontrolla l-emozzjonijiet tieghu,

jista' jkun li ghandu d-diffikultajiet li mbaghad donnhom gew ravvizati

minn dawk il-feriti fuqu nnifsu, meta pprova illi jnehhi hajtu.

L-imputat huwa ta' periklu mhux biss ghal parte civile izda huwa ta'

Il-Qorti se tibghat messagg illi din it-tip ta' vjolenza m'ghandha qatt

tkun fl-ebda hin u fl-ebda mument accettata, kemm biex nibghatu

messagg anke lil dawk in-nies li forsi qed isibu diffikulta biex johorgu

minn relazzjoni minhabba

illi forsi

l-partners taghhom qeghdin

jezercitaw influwenza fuqhom billi juzaw mezzi mhux leciti.

taghmilha cara li qualsiasi tip ta' vjolenza domestika ma tista' qatt tkun

Illi tenut kont ta' dan u in konformita mat-taghlim tal-Qorti tal-Appell

Kriminali dwar x'piena ghandha tigi moghtija f'kaz ta' vjolenza fizika l-

Qorti hija tal-fehma li l-unika piena li tista' taghti hija dik ta' prigunerija

Illi kif gie ritenut mill-Qorti tal-Appell Kriminali preseduta mill-Prim

"..… bhala regola, meta si tratta ta' vjolenza fuq il-persuna, l-piena

ghandha tkun dejjem dik ta' prigunerija b'effett immedjat.

Il-Qrati ta'

Gustizzja Kriminali ghandhom ikunu minn ta' quddiem biex b'mod

deciziv jirripristinaw l-ordni pubbliku meta dan jigi zventrat mill-

arroganza jew il-prepotenza li timmanifesta ruhha f'xi forma ta'

Il-Qorti ghal dawn il-mottivi ma ssibx lill-imputat hati tal-ewwel (1), tal-

hames (5), tas-sitt (6), tat-tmien (8), tad-disa' (9), tal-ghaxar (10) u t-tnax

(12)-il imputazzjoni u minnhom tilliberah.

Wara li rat l-Artikoli 17(H), 41(1)(a), 86, 87(1)(C), 87(1)(h), 202(h)(v), 214,

251H(a)(b)(f)(g), 317(b) u 325(1)(a) tal-Kap 9 u Artikoli 6, 51(7), 55(a), 56

u 57 tal-Kap 480 tal-Ligijiet ta' Malta ssib lill-imputat hati tat-tieni (2),

tat-tielet (3), tar-raba' (4), tas-seba' (7) u tal-hdax (11)-il imputazzjoni.

In oltre, b'applikazzjoni tal-Artikolu 412C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

Malta, il-Qorti tqieghed lill-hati taht Ordni ta' Protezzjoni fil-konfront ta'

Yana Bland Fero’ u Daniel Abunada skont id-digriet hawn anness.

Ai termini tal-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti

tordna lill-hati jhallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-

esperti f'dawn il-proceduri, u cioe' s-somma ta' tnax-il elf, sitt mija u

wiehed u sittin euro u sittin centezmu (€12,661.60).37

Finalment il-Qorti tordna l-konfiska u d-distruzzjoni tas-sikkina esebita'


Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Donatella M. Farrugia Briffa Pisani Bugeja LL.D., Mag.

Illum, 12 ta' Dicembru, 2017

Il-Pulizija (Spettur Jason F. Meilag) -vs- Joseph Borg Johnson, detentur tal-Karta tal-Identita` bin-numru 958676M; u Sara Madeleine Coleiro Kingswell, detentriċi tal-Karta tal-Identita` bin-numru 5284A

Kumpilazzjoni Nru. 669/2012 Il-Qorti, Rat l-akkużi miġjuba fil-konfront tal-imputati u ċioè - Fil-konfront ta' Joseph Borg Johnson wahdu talli:

1. fl-24 ta' Ġunju, 2012 għall-habta tat- 3.30 ta' filgħodu f'dawn il-Gżejjer f'kull każ ieħor mhux imsemmi fl-aħħar żewġ artikoli ta' qabel l-Artikolu 95 tal-Kap 9, inġurja, jew hedded jew għamel offiża fuq il-persuna ta' wieħed inkarigat skont il-liġi minn servizz pibbliku jiġifieri PC 275 Sean Sceberras Trigona, PC 6294 Adrian Fiteni, PC 970 Luke Butler u PS 862 Paul Anastasi Sammut waqt li kienu qed jagħmlu jew minħabba li kienu qed jaghmlu jew għamlu dan is-servizz, jew bil-ħsieb li jbeżżagħhom jew li jinfluwixxi fuqhom kontra l-liġi fl- esekuzzjoni ta' dak is-servizz.

Dan bi ksur tal-Atikolu 96 tal-Kap 9 tal- Kodiċi Kriminali tal-Liġijiet ta' Malta;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi attakka jew għamel resistenza bi vjolenza jew b'hebb ta' xorta li ma titqiesx vjolenza pubblika kontra PC Anastasi Sammut Sean Sceberras Trigona, PC Anastasi Sammut Adrian Fiteni, PC 970 Luke Butler, ANASTASI SAMMUT Paul Anastasi Sammut u uffiċjali oħra tal-pulizija, persuni inkarigati skont il-ligi minn

servizz pubbliku, waqt li dawn kienu qed jagixxu għall-esekuzzjoni tal-liġi jew ta' ordni mogħtija skont il-liġi, bi ksur tal-Artikolu 96(a) tal-Kap.

9 tal- Ligijiet ta' Malta;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi volontarjament ħassar għamel ħsara jew għarraq ħwejjeġ ħaddieħor, mobbli jew immobbli, u ċjoè fuq il-vettura bin-numru tar-reġistrazzjoni GVP 816, għad-dannu tal-Gvern ta' Malta, liema ħsara teċċedi l-mija u sittax-il euro u sebgħa u erbgħin ċenteżmu (€116.47) però hija inqas minn elf, mija u erbgħa u sittin euro u disgħa usittin ċenteżmu (€1164,69);

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi inġurja bil-kliem, lil PC 406 Sean Sceberras Trigona, PC Anastasi Sammut Adrian Fiteni, PC 970 Luke Butler, PS 524 Paul Anastasi Sammut, persuni inkarigati mil-liġi u minn servizz pubbliku, waqt li kienu jagħmlu dan is-servizz jew bil-ħsieb jbeżżagħhom jew jinfluwixxi fuqhom kontra l-liġi fl-eżekuzzjoni ta' dan is-servizz;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi naqas li jobdi ordni leġittima mogħtija lilu mill-pulizija, persuni inkarigati mil-liġi u minn servizz pubbliku waqt li kienu qegħdin jagħmlu l-qadi ta' dmirijiethom;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi bejn is-sebgħa u t-tmienja ta' filgħodu

volontarjament kiser il-paċi pubblika u l-bon-ordni b'għajjat u ġlied;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi f'xi ħin bejn is-sebgħa u t-tmienja ta' filgħodu qal kliem oxxen li jikkonsisti f'dagħa fil-pubbliku bi ksur tal- Artikolu 338(bb) tal-Kodiċi Kriminali;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi ittanta li jikkommetti ferita gravi fuq

diversi uffiċjali tal-Pulizija.

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi saq vettura tal-għamla Opel Omega bin-numru tar-reġistrazzjoni KBJ257 matul il-perjodu illi huwa kien skwalifikat milli jkollu liċenzja tas-sewqan, bi ksur tal-Art 59 tal-Kap 65 tal- Liġijiet ta' Malta;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi bil-ħsieb biss li jagħmel użu temporanju minn vettura tar- reġistrazzjoni KBJ257, għamel dan mingħajr ma kellu kunsens tas-sid tal- imsemmija vettura, bi ksur tal-Art 61(1) tal-Kap 65 tal-Liġijiet ta' Malta;

tal-għamla Opel Omega bin-numru

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi saq vettura tal-għamla Opel Omega bin-numru tar-reġistrazzjoni KBJ257 mingħajr ma kellu liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Transport Malta taħt dik il-kategorija għall-imsemmija vettura, bi ksur tal-Art 15(1) tal-Kap 65 tal-Liġijiet ta' Malta;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi saq vettura tal-għamla Opel Omega bin-numru tar-reġistrazzjoni KBJ257 mingħajr ma kien kopert b'polza tas- sigurtà dwar riskji għal terzi persuni bi ksur tal-Art 3 tal-Kap 104 tal-Liġijiet ta' Malta;

bin-numru tar-reġistrazzjoni KBJ257 b'manjiera traskurata Art 15 (1)(a) (2) tal-Kap.65 tal-Liġijiet ta' Malta;

Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi saq vettura tal-għamla Opel Omega bin-numru tar-reġistrazzjoni KBJ257 mingħajr ma kien qed jagħmel użu mis-seat belt, bi ksur ta' L.N. 129/95;

U aktar talli matul il-ġranet ta' qabel f'dawn il-Gżejjer, bħala persuna li ftehmet li tixtri jew li xtara vettura bil-mutur naqas li fi żmien sebat ijiem jagħti avviż bil-miktub lill-Kummissarju tal-Pulizija, magħdud l-isem u l- indirizz tal-persuna li tbiegħ jew tiftiehem li tbiegħ l-imsemmija vettura bil- tar- mutur u ċjoè reġistrazzjoni KBJ257 kif ukoll jikkonsenja lill-imsemmi Kummissarju l- liċenzja relattiva.

tal-għamla Opel OMEGA bin-numru

U fil-konfront tal-imputata Sarah Madeleine Coleiro Kingswell wahedha talli

F'dawn il-gżejjer fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi f'xi triq jew post pubbliku jew f'post espost għall-pubbliku tlajjat jew għamlet biex tħajjar għal skop ta' prostituzzjoni jew għal skopijiet immorali oħra; Il-Qorti ġiet mitluba li f'każ ta' ħtija tqis lill-imputat bħala li sar reċidiv ai termini tal-artikoli 49 u 50 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta wara li kien misjub ħati ta' diversi sentenzi mogħtija lilu mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi saru definittivi u ma jstgħux jiġu mibdula.

F'każ ta' ħtija, il-Qorti ġiet mitluba tirrevoka jew tissospendi kull tip ta' liċenzja f'isem l-imputat għal żmien li lilha jidhrilha xeiraq ai termini tal- artikolu 32 tal-Kap.

65 tal-Liġijiet ta' Malta.

Il-Prosekuzzjoni talbet lill-Qorti sabiex kemm il-darba l-imputati jinstabu ħatja, tikkundannahom għall-ħlas, lir-reġistratur, tal-ispejjeż kollha jew ta' parti mill-ispejjeż li jkollha x'jaqsmu mal-ħatra ta' esperti jew periti fil- proċeduri Art 533 (1) Kap 9.

Rat n-nota ta' rinviju ghal gudizzju tal-Avukat Generali tas-16 ta' Marzu, 2017,1 permezz ta' liema baghat lill-imputati biex jigu gudikati minn din il- Qorti bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali.

Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Ikkunsidrat:

Illi qabel xejn irid jinghad illi ghalkemm din il-kawza tirrigwarda reati li allegatament sehhew f' Gunju, 2012, l-istess kawza giet mismugha minn din il-Qorti, kif diversament presjeduta, u l-ewwel udjenza quddiem din il-Qorti, kif preseduta, giet mizmuma fis-17 t'Ottubru, 2016.

Illi l-abbli difensur issoleva l-eccezzjoni li hemm zball fid-data indikata fl- akkuza u li ghaldaqstant tenut kont li x-xhieda tirreferi ghal jum sussegwenti, l-akkuzi kif dedotti ma jistghux jirrizultaw ppruvati peress li fid-data indikata fl-akkuza, l-imputati ma kkomettewx dak addebitat lilhom.

Ghalhekk qabel ma din il-Qorti tghaddi biex tezamina l-provi in sostenn tal- akkuzi migjuba kontra l-imputati ser tibda biex tiddeciedi dan il-punt.

Illi l-akkuzi fil-konfront ta' Joseph Borg Johnson jirreferu ghad-data tal-24 ta' Gunju, 2012 ghall-habta tat-3:30am; dan hu l-kaz ghall-ewwel hames akkuzi.

Is-sitt u s-seba akkuza imbaghad tibqa tirreferi ghall-istess data izda l-hin indikat u dak bejn is-7:00am u 08:00am u l-akkuzi li jsegwu wkoll jaghmlu riferenza ghall-istess data izda mhux daqshekk cjar jekk il-hin hux dak ta' bejn is-7am-8am jew tat-3:30am.

Il-hmistax l-imputazzjoni imbaghad tirreferi ghal "granet ta' qabel" minghajr indikazzjoni ulterjuri dwar il-perjodu li jinghad qed jigi precedut.

Madanakollu dan ir-reat ma giex indikat fin-nota ta' rinviju ghall-gudizzju tal-Avukat Generali u dan peress li ma ngabu ebda provi biex jissostanzjaw din l-imputazzjoni.

Illi dwar l-ewwel erbatax l-imputazzjoni, li kif inghad jispecifikaw id-data bhala dik ta' sbieh l-24 ta' Gunju, 2012, il-Qorti kkunsidrat ix-xhieda tad- diversi ufficjali tal-pulizija fosthom il-partijiet lezi.

Illi minghajr eccezzjoni dawn lkoll xehdu li l-incident fejn sfaw aggrediti mill- imputati kien sehh sbieh il-25 ta' Gunju, 2012 u cioe` PC893 Luke Ripard li anke esebixxa certifikat mediku li juri li nghata assistenza medika nhar il- 25 ta' Gunju, 2012, fil-4:05am;3 PC837 Daniel Borg Johnson;4 PC5532 Adrian Fiteni;5 Surgent Maggur 524 Paul Anastasi Sammut li esebixxa certifikat mediku li juri li nghata assistenza medika nhar il-25 ta' Gunju, 2012, fil-4:40am;6 PC620 Justin Brignoli;7 PC826 Jurgen Frendo Reva;8 PC398 Sean Sceberras Trigona li ukoll esebixxa certifikat mediku li juri li nghata assistenza medika nhar il-25 ta' Gunju, 2012 fil-3:40am;9 ic-certifikat mediku mahrug dwar Adrian Fiteni;10 u x- xhieda ta' l-Ispettur Antoine Hallett.11

Ma dawn jinghaqdu s-survey report tal-garaxx tal-pulizija minn fejn jirrizulta li 'Date of Collision' kienet dik tal-25 ta' Gunju, 2012;12 l-istqarrija tal- imputata fejn l-ufficjal investigattiv jaghmel riferenza ghall-fatt li l-imputata giet arrestat "dalghodu jigifieri illum l-25 ta' Gunju, 2012 ghall-habta tas- 2:30am",13 u l-istqarrija tal-imputat tal-25 ta' Gunju, 2012 fejn id-domandi tal-ufficjal investigattiv huma cari u cioe` li Zammit gie arrestat "illum 25 ta' Gunju, 2012 ghall-habta tas-2:30am?...illum kmieni filghodu u cioe nhar il-25 ta' Gunju, 2012...".14

Issir riferenza ghas-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali fl-ismijiet Il- Pulizija vs Nicole Anne Basey:15 Illi s-subartikolu (2) ta' l-artikolu 360 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi li: "Ic-citazzjoni ghandha ssemmi car il-persuna mharrka, u ghandu jkun fiha, fil-qosor, il-fatti ta' l-akkuza, bil-partikularitajiet ta' zmien u ta' lok li jkunu jinhtiegu jew li jkunu jistghu jinghataw......"

Illi fis-sentenza mghotija fit-18 ta' Ottubru 2005 mill-Qorti ta'l-Appell Kriminali fil-kawza f'l-ismijiet Pulizija vs John Mary Caruana Giordimaina,16 fejn l-appellant f'dik il-kawza gie akkuzat b'reati li allegatament sehhew "ghall-habta tas-7.30 p.m." mentri l-provi kienu jirrigwardaw incident li sehh "ghall-habta tas-7.30 a.m.", intqal li: "L-imputazzjoni ghalhekk kif impostata qed tirreferi ghal xi haga li allegatament grat tnax-il siegha wara u l-ewwel Qorti hekk sabet lill-appellant hati.

Mill-provi ma jirrizultax li gara xi incident fil-hin indikat f'l- imputazzjoni u ghalhekk l-appellant ma setax jinsab hati kif fil-fatt insab.

Il-frazi "ghall-habta ta' tindika hin approssimattiv u tinkludi hin vicin dak imsemmi f'l-imputazzjoni izda zgur mhux tnax-il siegha wara.

Il-prosekuzzjoni qalet li huwa ovvju li dan kien zball dattilografu.

Jekk inhuwa hekk, il-prosekuzzjoni kellha tiehu hsieb taghmel jew titlob il-korrezzjoni opportuna tempestivament" Illi dan l-istess principju gie riaffermat minn din l-istess Qorti f'diversi kawzi ohra inkluz dawk fl-ismijiet Il- Pulizija vs Warren Cachia Marsh u Scolaro vs Rita Strauss, it-tnejn decizi fid-19 ta' Ottubru 2011.17 Dan ghaliex il-Qorti qatt ma tista issib htija dwar il-kummissjoni ta' xi reat li ikun sehh fi zmien iehor u mhux dak indikat fl-akkuza, cirkostanza li hija tant materjali u sostanzjali fil-kaz imressaq 'il quddiem mill- Prosekuzzjoni.

Dan ghaliex l-artikolu 360 stess ifisser kif ghandha tigi redatta ic-citazzjoni u liema huma dawk l-indikazzjonijiet mehtiega sabiex il-persuna imharrka tkun tista thejji id-difiza taghha tajjeb u dan bil-fatti kif indikati lillha f'dik ic-citazzjoni.

Issa jekk dawk il-fatti ikunu gew indikati hazin, allura il-binarji ta'l-azzjoni ma ikunux gew definiti jew ikunu gew definiti hazin.

Illi l-istess Qorti diversament preseduta kellha okkazzjoni tiddistingwi bejn id-data u l-hin tar-reat fis-semtenza taghha fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Pace Bonello:18 Bir-rispett ic-cirkostanzi huma ferm differenti.

F'dan il-kaz mhuwiex si tratta ta' hin izda ta' isem ta' triq, it-tnejn fl-istess lokalità taz-Zurrieq, wahda Triq Wied iz-Zurrieq u l-ohra Triq Wied, Birkirkara.

Ukoll fl- 12 Fol.68 13 Fol.129 ghalkemm id-domanda sussegwenti tirreferi ghal "l-bierah".

17 Ara ukoll Il-Pulizija vs Ramon Houghton Gialanze’ et – 23/04/2012 (Qorti tal-Magistrati)

imputazzjoni minbarra l-isem tat-triq issemmi ukoll "… u f'dawn il-gzejjer ..." fejn allura tkopri kull triq illi hawn f'dawn il-gzejjer .… Fuq dan l-insenjament mhemmx dubbju li qatt ma tista' tinstab htija fl- imputat fuq l-akkuzi hekk kif dedotti fil-konfront tieghu.

Illi fir-rigward tal-imputazzjoni fil-konfront ta' Sarah Madeleine Coleiro Kingswell hu cjar li id-data li qed issir riferenza ghaliha hi ukoll dik tal-24 ta' Gunju, 2012.

Dan jirrizulta cjar ghaliex huma biss l-ewwel, is-sitt u s-seba imputazzjoni li jaghmlu riferenza ghal xi data u hin; is-sittax il-akkuza li tipprecediha titkellem biss fuq perjodu ta' zmien "il-granet ta' qabel".

Ghalhekk dak deciz rigward lill-imputat Borg Johnson japplikaw, minghajr eccezzjoni, ghall-imputata Coleiro Kingswell.

Ghalhekk il-Qorti ma tarax li hemm aktar lok li tkompli tezamina l-provi jew li tikkunsidra linji difensjonali l-ohra sollevati mill-abbli difensur.

Ghaldaqstant fid-dawl ta' dawn ir-rizultanzi processwali il-Qorti ma tistax ghajr tillibera lill-imputati minn kwalunkwe htija u piena fuq l-akkuzi kollha imputati lilhom.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments