QORTI ĊIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMĦALLEF Onor. Abigail Ferrando LL.D., Dip.

Illum 12 ta' Dicembru 2019

Rat ir-rikors ġuramentat ipprezentat fit-3 ta' Gunju, 2016 li permezz tieghu l-attur ippremetta:

l-kontendenti sseparaw bonarjament permezz

Illi ta' separazzjoni tad-9 ta' Dicembru 2009 hawn anness u mmarkat Dok.

ta' kuntratt

Illi permezz ta' dan il-kuntratt saret il-likwidazzjoni tal-kommunjoni tal- akkwisti u fost ohrajn giet inkluza l-propjeta numru 16, Triq Isourd

Xuereb, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), li fil-fatt qatt ma kienet tifforma parti mill-assi tal- kommunjoni tal-akkwisti ta' bejn il-partijiet, izda hija propjeta parafernali tar-rikorrenti A B.

Illi fil-fatt din il-propjeta` baqghet ma gietx assenjata lir-rikorrent A B mid- Dipartiment tal-Artijiet peress li ghadha ssejjah lil terzi u ghadha ma gietx mehuda mill-Gvern taht l-iskema appozita u fil-fatt l-uniku titolu huwa dak li jgawdi r-rikorrent fuq l-art li fuqha inbniet id-dar huwa konvenju datat 15 t' April 1987 (Dok.

MC 2) li kien gie ffirmat mir-rikorrent mal-Awtorita` tad-Djar qabel iz-zwieg tieghu mal-mara tieghu l-intimata C D liema zwieg kien sehh fl-10 ta' Dicembru 1989.

Illi fil-fatt ic-cens gravanti din l-art baqa` ma giex mifdi.

Illi kwindi jehtieg illi ssir korrezzjoni fl-atti Notarili opportun tas- separazzjoni tad-9 ta' Dicembru 2009 u cioe` fil-klawsoli 8,9,11,12,13 u 14 tal-kuntartt precitat ta' separazzjoni.

Illi l-intimata nterpellata sabiex tersaq ghall-pubblikazzjoni tal-att Notarili opportun ta' korrezzjoni tal-kuntratt ta' separazzjoni precitat baqghet inadempjenti.

Talab in vista tal-premess li l-konvenuta tgħid ghaliex din il-Onorabbli Qorti m'ghandhiex :

Tordna l-korrezzjoni fil-kuntratt ta' separazzjoni tad-9 ta' Dicembru 2009 u senjatament fil-klawsoli 8,9,11,12,13 u 14 sabiex id-dar 16, Triq Isouard Xuereb, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta) ma tibqax tidher li tifforma parti mill- assi tal-komunjoni tal-akkwisti, prevja dikjarazzjoni li d-dar in kwistjoni hija propjeta` parafernali tar-rikorrent.

Tordna l-pubblikazzjoni tal-att Notarili korrettorju opportun tal- kuntratt ta' separazzjoni precitat, tinnomina Nutar ghal dan il-fini u kuraturi deputati biex fl-eventwali jirrapprezentaw kontumacja u tiffissa data, hin u lok ghall-pubblikazzjoni tal- imsemmi kuntratt korrettorju.

Bl-ispejjez kontra l-intimata li minn issa hija ngunta in subizzjoni.

Rat il-lista tax-xhieda tal-attur; Rat ir-risposta tal-konvenuta li permezz taghha eċċepiet (fol.

Illi fl-ewwel lok kif ser ikun pprovat fil-kors tal-kawza, ir-rikors promotur huwa null peress li gie prezentat kontra l-attrici meta kienet assenti minn Malta u dan kontra kull procedura stabbilita fil-kaz ta' persuni assenti mill-gurisdizzjoni ta' Malta;

Illi minghajr

huwa pregudizzju inkonceppibbli dak li qieghed jitlob l-attur fil-kawza, u cioe` l- korrezzjoni ta' parti sostanzjali ta' kuntratt ta' separazzjoni.

Apparti li mkien ma esplicita kif u come ghandu jkun korrett dan il-kuntratt u bhal donnu halla f'idejn dina l-Onorabbli Qorti, dak li fir-realta` qieghed jitlob l-attur ma hux il-korrezzjoni izda l- annullament ta' partijiet sostanzjali tal-kuntratt.

L-esponenti mhux biss qatt ma qablet li ghandu jkun hemm xi korrezzjoni, izda kif ser jigi ppruvat fil-kors tal-kawza, dejjem irribadiet li l- kuntratt jirrifletti perfettament mhux biss l-istat legali li kien jezisti bejn il-partijiet dak iz-zmien tal-kuntratt, izda r-rieda cara u manifesta taghhom.

Illi ghandu jinghad ukoll illi minkejja li l-esponent qieghed jittravesti t-talbiet tieghu bhala semplici korrezzjoni, fil-verita` dak li qed jitlob jammonta ghall-annullament u thassir ta' partijiet ta' kuntratt, haga li fiha innifisha hija guridikament inkoncepibbli peress li kuntratt ma jistax ikun annullat f'partijiet biss tieghu, izda fit-totalita` tieghu; stante li huwa guridikament indivizibbli.

Is-severabilita` ta' partijiet ta' kuntratt ma hix accettabbli ghaliex il-partijiet kollha jkunu gew kuntratti fid-dawl tal-kundizzjonijiet kollha ta' dak il-kuntratt.

Ghalhekk thares kif thares lejn l-azzjoni tal-attur kif postulata, ma tistax treggi la fattwalment u l-anqas guridikament u kwindi ghandha tkun rigettata bl-ispejjez kontra l-istess attur.

Illi di piu`, u minghajr pregudizzju ghas-sueccipit, l-istess attur kien jaf bil-fatti li qed jesponi f'din il-kawza anke dakinhar stess tal-kuntratt ta' separazzjoni bejn il-partijiet u, sakemm ma

jippruvax illi l-kunsens tieghu kien vizzjat (haga li ma jistax jaghmel fil-kawza odjerna bil-mod kif postulata), ma jistax jibdel l-kuntratt b'semplici talba ghall-korrezzjoni, u ma jistax ghalhekk jitlob varjazzjoni jkun kjarament qieghed jinkiser il-principju pacta sunt servanza, principju li huwa l-fondament li johloq ligi bejn il-partijiet ghall- kuntratt.

il-mod, altrimenti

Illi fi kwalunkwe kaz u minghajr ebda pregudizzju ghas- suespost, fuq skorta ta' diversi sentenzi tal-Qrati nostrani, id- drittijiet li l-attur qed jallega li akkwista fuq ismu biss qabel iz- zwieg, gew akkwistati bis-sahha ta' regolamenti maghmula mill- Istat u li kienu jipprovdu li sabiex persuna bhall-attur, tibbenifika mill-istess regolamenti, kien jehtigilha tkun gharus/a, bhal ma fil- fatt kien fil-kaz odjern.

Ghalhekk, anke kieku stess l-esponenti ma kellhiex isimha mnizzel fl-atti li bihom gew akkwistati d- drittijiet in kwestjoni (li mhux il-kaz, peress li l-interess taghha gie ben notat – vide Dok.

A2 u Dok.

A3) dawn id- drittijiet xorta jappartjenu fin-nofs taghhom lill-esponenti in via ta' sentenzi ta' dawn il-Qrati.

Dan fih nnifsu jikkontradixxi kull pretensjoni tal-attur li hawn si tratta ta' semplici korrezzjoni.

Ghalhekk anke f'dan ir-rigward it-talbiet attrici ghandhom ikunu michuda bl-ispejjez kontra tieghu.

Illi fi kwalunkwe kaz it-talbiet attrici huma nfondati fil-fatt u fid- dritt u dan ukoll ghar-ragunijiet li ser jigu spjegati tul il-kors tal- kawza.

Salvi eċċezzjonijiet jew risposti ulterjuri.

Bl-ispejjez kontra l-attur li huwa minn issa nġunt in subizzjoni.

Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenut; Semgħet lix-xhieda illi tressqu;

Rat id-dokumenti li ġew esebiti, il-provi li ġew prodotti u l-atti ta' dan il-proċediment; Rat illi l-kawza tħalliet għas-sentenza għallum; Rat is-sentenza preliminari tagħha tal-25 ta' April 2017 li permezz tagħha caħdet l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuta; Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET Din il-Qorti għandha quddiemha talba għal korrezzjoni rigward kuntratt ta' separazzjoni li ġie ffirmat bejn il-partijiet nhar id-9 ta' Diċembru 2009.

L-attur qed jikkontendi li meta saret il- likwidazzjoni tal-komunjoni tal-akkwisti f'dan il-kuntratt, ġiet inkluża l-proprjeta` numru sittax (16), Triq Isourd Xuereb Żurrieq.

L-attur qed jitlob korrezzjoni fl-imsemmi kuntratt ta' separazzjoni stante li qed isostni li l-imsemmija proprjetà` hija proprjetà` parafernali tiegħu u ma tiffirmax parti mill-komunjoni tal-akkwisti li kien hemm viġenti bejn il-partijiet.

L-intimata opponiet billi eċċepiet li dak mitlub mill-attur huwa inkonċepibbli peress li huwa qed jitlob annullament u tibdil ta' parti sostanzjali tal-kuntratt u mhux sempliċi korrezzjoni.

Inoltre`, ġie eċċepit, li l-attur ma jistax ivarja l-kuntratt b'talba għall-korrezzjoni stante li jkun qed jikser il-prinċipju ta' pacta sunt servanda.

Fatti: Il-partijiet iżżewġu fl-10 ta' Diċembru 1989.

Sussegwentement, isseparaw permezz ta' kuntratt ta' separazzjoni datat 9 ta' Diċembru 2009 anness mar-rikors promotur bħala Dok MC1.

Jirriżulta li l-partijiet qabel iżżewġu kienu applikaw għal skema mal- id-dar Awtorita` id-dar matrimonjali.

l-art fl-imsemmi kuntratt

li inbniet ta' separazzjoni,

tad-Djar u akkwistaw

fuqha

matrimonjali ġiet inkluża bħala parti mill-assi tal-komunjoni tal- akkwisti.

Provi: L-attur xehed u qal li sar jaf lill-konvenuta fl-1984 u iżżewġu f'Dicembru 1989.

Hu kien applika għal 'home ownership' mad- Dipartiment tal-Gvern u l-konvenju kien sar f'ismu fuq art f'Bubaqra ż-Żurrieq izda l-kuntratt baqa' qatt ma sar.

Spjega li l-bini fuq din l- art kien beda fl-1986 jew 1987 u tlesta wara ż-żwieġ.

Xehed li llum il-partijiet huma separati u divorzjati, u li fil-kuntratt ta' separazzjoni tniżżel li din id-dar tappartjeni liż-żewġ partijiet nofs bin-nofs iżda xehed li dak kien żball għax id-dar hija tiegħu.

A E in rappreżentanza tal-Awtorita tad-Djar xehed u esebixxa Dok MM1, ftehim bejn l-Awtorita u A B biss.

Spjega li din kienet skema għall-għarajjes u l-miżżewġin biex jieħdu plot tal-Gvern b'titolu ta' enfitewsi perpetwu, iżda qal li sal-lum il-kuntratt għadu ma sarx.

Esebixxa wkoll Dok MM2 li hu ftehim dwar iċ-ċens, u qal illi meta jsir il-kuntratt finali irid isir ukoll kuntratt ta' fidi ta' ċens, u illi ż-żewġ partijiet dehru fuq Dok MM2.

Żied igħid li l-applikazzjoni oriġinali, li f'dan il-każ saret fid-9 ta' Jannar 1987, setgħet issir biss minn koppji għarajjes jew miżżewġin.

Fil-każ odjern l-applikazzjoni ġiet iffirmata miż-żewġ partijiet iżda mbagħad huma kienu jieħdu konjizzjoni ta' min ikollu l-aktar dħul u għalhekk, il-konvenju ġie ffirmat minn A B biss.

In kontro-eżami, A E xehed li l-Awtorita` talbet lill-partijiet jersqu għall-kuntratt finali permezz ta' ittra datata 4 ta' Gunju 2012 u l- Awtorita kienet irċeviet il-kuntratt ta' separazzjoni tal-partijiet.

Żied igħid li fis-sena 2012, it-titolu tal-art għadda minn idejn il-Gvern għal idejn l-Awtorita`, u għalhekk l-Awtorita` hi f'pożizzjoni li tgħaddi l-plot f'isem il-partijiet, iżda sussegwentement intbagħtet ittra mill-avukat Dr. Gavin Cassar Abela li permezz tagħha nforma lill- Awtorita` li kienet għaddeja vertenza bejn il-partijiet u għalhekk talab li ma jiġix ippubblikat il-kuntratt f'dak l-istadju.

Ix-xhud esebixxa Dok AMM1 kopja tal-applikazzjoni tal-1986, Dok AMM2

ittra datata 4 ta' Gunju 2012 mibgħuta mill-Awtorita, Dok AMM3, kopja tal-kuntratt ta' enfitewsi, Dok AMM4, kopja ta' ittra mibgħuta minn Dr. Gavin Cassar Abela datata 9 ta' Ottubru 2012, Dok AMM5, kopja tal-Gazzetta tal-Gvern li taħtha saret l-applikazzjoni.

L-intimata C D xehdet fejn qalet illi l-partijiet kienu ilhom għarajjes mis-sena 1984 u żżewġu fl-10 ta' Diċembru 1989.

Spjegat li kienu applikaw għal skema li ħarġet fil-gazzetta tal-Gvern, għall-art fiż- Żurrieq, fejn riedu jkunu koppja għarajjes jew miżżewġin biex japplikaw u li hi kienet iffirmat l-applikazzjoni flimkien mal-attur.

Żiedet tgħid li kienu baghtulhom avviz min-naħa tal-Awtorita` tad- Djar biex isir il-kuntratt finali iżda dan baqa' ma sarx għax kien żamm kollox A.Kompliet tixhed li fil-kuntratt ta' separazzjoni kienu ftehmu li din id-dar tappartjeni lilhom nofs bin-nofs, u damu jinnegozjaw il-kuntratt ta' separazzjoni għal madwar tlett snin.

Kompliet tixhed illi A qatt ma kien qal li kien hemm xi żball fuq il- kuntratt ta' separazzjoni.

Qalet li hi dejjem ħadmet minbarra xi sena u nofs wara t-twelid tat-tifel.

In kontro-eżami, il-konvenuta xehdet li fid-dokumenti tal-Awtorita` tad-Djar jidher isimha għax il-partijiet riedu jidhru bħala koppja iżda kien hemm indikat l-attur fuq il-konvenju peress li hu kien jaqla' flus aktar minnha.

8,9,11,12,13 IL-KLAWSOLI SEPARAZZJONI jgħidu hekk : "8. komposta mis-segwenti ġid: i Nofs is-sehem indiviż tad-drittijiet naxxenti minn konvenju ffirmat bejn il-partijiet u l-Awtorita` tad-Djar fis-sebgħa u għoxrin (27) ta' Novembru tas-sena elf disa' mija sebgha u tmenin (1987) fejn il-partijiet intrabtu illi jakkwistaw mingħand l-Awtorita` tad-Djar

il-plot bin-numru disgha u tletin (39) qabel magħrufa bħala plot

numru sitta u għoxrin (26), f'Żurrieq u fuq liema plot illum hemm

Il-partijiet jiddikjaraw illi l-Porzjon A, assenjabbli lir-raġel, hija

14 TAL-KUNTRATT TA'

Il-partijiet jiddikjaraw illi l-Porzjon B, assenjabbli lill-mara, hija

mibnija d-dar matrimonjali bin-numru uffiċjali sittax (16), Isourd Xuereb street, Parti mill-Fgura.

9. komposta mis-segwenti ġid: i Nofs is-sehem indiviż tad-drittijiet naxxenti minn konvenju ffirmat bejn il-partijiet u l-Awtorita` tad-Djar fis-sebgħa u għoxrin (27) ta' Novembru tas-sena elf disa' mija sebgħa u tmenin (1987) fejn il-partijiet intrabtu illi jakkwistaw mingħand l-Awtorita` tad-Djar il-plot bin-numru disgħa u tletin (39) qabel magħrufa bħala plot numru sitta u għoxrin (26), f'Żurrieq u fuq liema plot illum hemm mibnija id-dar matrimonjali bin-numru uffiċjali sittax(16), Isourd Xuereb street, Parti mill-Fgura.

11 Għaldaqstant bis-saħħa ta' dana l-att, ir-raġel qiegħed jassenja u jittrasferixxi b'titolu ta' diviżjoni u likwidazzjoni u għas- saldu kwalunkwe dritt spettanti lill-mara mill-beni ġja formanti l- komunjoni tal-akkwisti u ġid ieħor komuni lill-mara li taċċetta u bl- istess titolu takkwista l-beni mobbli u immobbli formanti l-Porzjon B, hawn aktar fuq deskritt.

Min-naħa tagħha l-mara qegħda tassenja u titrasferixxi b'titolu ta' diviżjoni u likwidazzjoni u għas- saldu ta' kwalunkwe dritt spettanti lir-raġel mill-beni ġja formanti l- komunjoni tal-akkwisti u ġid ieħor komuni lir-raġel li jaċċetta u bl- istess titolu jakkwista l-beni mobbli u immobbli formanti l-Porzjon A hawn aktar 'il fuq deskritt.

Il-partjiet jiddikjaraw illi kompriża fil-komunjoni tal-akkwisti eżistenti bejniethom hemm id-dar matrimonjali bin-numru sittax (16), Isourd Xuereb street, Parti mill-Fgura u l-partijiet qegħdin jiftehmu s- segwenti fir-rigward tal-imsemmija proprjetà`: a. Il-partijiet jiddikjaraw li huma komproprjetarji ta' l-imsemmija proprjetà` u jintrabtu illi ma jħallux terzi persuni jokkupaw l- imsemmija proprjetà` immobbli taħt kwalunkwe titolu.

Il-partijiet jintrabtu wkoll illi ma jikrux jew jittrasferixxu tali proprjetà` jew parti minnha lil terzi persuni mingħajr il-kunsens tal-parti l-oħra.

b. Il-partijiet jobbligaw ruħhom illi huma jpoġġu din il-proprjeta` għall-bejgħ immedjatament u jobbligaw ruħhom inoltre` illi jagħmlu kull ma hu raġonevolment neċessarju sabiex jersqu għall-kuntratt ta' bejgħ tal-proprjeta` in kwistjoni ma' terzi persuni interessati fl-akkwisti tal-istess proprjetà`.

Il-partijiet lil xerreja prospettivi u sensara jintrabtu wkoll jeżaminaw il-proprjeta` fil-preżenza tagħhom biss.

jħallu

c. Il-partijiet jaqblu illi d-dar matrimonjali għandha tinbiegħ għall- prezz ta' mhux anqas minn mitejn u tmenin elf Ewro (Ewro 280,000) jew somma oħra li tiġi maqbula mill-partijiet minn żmien għal żmien.

Qed jiġi miftiehem ukoll li f'kaz li illi din il- proprjeta` tibqa' ma tinbiegħx fi żmien sena mil-lum, huma għandhom jirrevedi l-valur hawn fuq imsemmi u f'każ li ma jkunx hemm qbil bejn il-partijiet kull parti jkollha d-dritt illi tappunta perit biex dan jistabbilixxi prezz raġonevoli.

Fil-każ li l-partijiet ma jaqblux fuq il-valutazzjonijiet mogħtija mill-periti rispettivi tagħhom, huma għandhom id-dritt li permezz ta' rikors jitolbu lill-Qorti Ċivili, Sezzjoni Familja biex din taħtar perit ai termini tal-artikolu numru sitta ittra A (6A) tal-Kapitolu sittax (16) tal- Liġijiet ta' Malta biex jagħmel il-valutazzjonijiet neċessarji:

d. Il-partijiet qegħdin jiftehmu illi mir-rikavat tal-bejgħ tad-dar lill- matrimonjali, għandu Enemalta Corporation, it-taxxi , is-senserija jekk din tkun dovuta u l-ispejjeż kollha relatati mat-trasferiment tal-proprjeta` u l- bilanċ tar-rikavat għandu mbagħad jinqasam ugwalment bejn il- kontendenti.

jitħallas

Għall-fini tal-bejgħ tal-imsemmija proprjetà` immobbli, il-partijiet jaqblu s-segwenti: i. Il-partijiet jaqblu li l-imsemmija proprjetà` immobbli, ossija d-dar konjugali għandha tinbiegħ vakanti.

Fil-każ illi wieħed mill- partijiet jirrifjuta mingħajr raġuni illi jiżgombra tali proprjetà`, dan jinkorri penali ta' mitejn u tletin ewro (Ewro 230.00) għal kull ġurnata li tali vjolazzjoni ddum.

Il-penali msemmija f'din il-klawsola mhijiex soġġetta għar-reviżjoni jew tnaqqis mil-Qorti.

Il-parti li ilha tkun pagabbli l-penali ai termini ta' dan il-kuntratt tista' tagħżel li

responsabbli f'sehem

titħallas mill-ammonti pagabbli lill-parti l-oħra mir-rikavat tal-bejgħ tal-proprjeta`. ii.

Fejn wieħed mill-partijiet jikser il-ftehim milħuq f'dan l-artikolu , tali parti tkun responsabbli għall-ħlas tad-danni lill-parti l-oħra. iii.

Il-partijiet qed jawtoriżżaw lil xulxin fuq dan il-kuntratt biex jieħdu l-miżuri kollha neċessarji biex isibu offerti għall-bejgħ tad-dar konjugali.

B'dan però, illi xejn f'dan l-artikolu ma' jista' jiġi kkonsidrat li jikkostitwixxi prokura a favur ta' wieħed mill-partijiet biex dan jersaq fuq konvenju jew kuntratt ta' bejgħ f'isem il-parti l- oħra. iv.

Il-partijiet jaqblu illi sakemm din il-proprjeta` tinbiegħ lil terzi huma indaqs bejniethom għal kwalunkwe spejjeż inkorsi fil-manutenzjoni ordinarja u kif ukoll straordinarja tal-proprjeta` in kwistjoni.

Qed jiġi miftiehem inoltre` illi kull parti tkun intitolata li tiġi rimborżata l-ispejjeż maħruġa minnha versu l-manutenzjoni kemm ordinarja kif ukoll straordinarja mis-sehem tal-parti l-oħra tar-rikavat tal-bejgħ.

B'dana però, li qabel ma jiġu inkorsi l-ispejjeż għal tali manutenzjoni dik il-parti għandha l-obbligu illi tinforma lill-parti l-oħra dwar il-manutenzjoni hekk meħtieġa u dwar l-ispejjeż li jkunu se jiġu inkorsi ta' mill- anqas ġimgħatejn qabel ma ssir tali manutenzjoni u l-parti l-oħra jkollha d-dritt illi tivverifika tali manutenzjoni meħtieġa u l-ispejjeż li jkunu ser jiġu inkorsi.

Pero f'każ illi parti tagħżel illi ma tibqax tgħix fl-imsemmija dar matrimonjali, il-parti l-oħral i tkun qegħda tgħix fid-dar tkun esklussivament responsabbli għall-ispejjeż kemm ordinarji u kif ukoll straordinarji tal-manutenzjoni tad-dar (mid- data meta l-parti l-oħra tkun ivvakat l-istess proprjetà` 'l quddiem). v. Il-partijiet jaqblu illi kull parti tkun responsabbli għal kwalunkwe spejjeż konnessi mat-trasport tal-oġġetti hawnhekk assenjati lilha.

Inoltre`, kwalunkwe ruħha riparazzjonijiet meħtieġa għas-spejjeż tagħha fil-ħajt fejn jinsab l-

tagħmel

l-mara

ta'

ilma telephone, television sad-data tal-bejgħ

airconditioner hawn assenjat lilha meta hija tiġi biex tneħħih minn postu. vi.

Il-komparenti jaqblu illi l-kontijiet, inkluż arretrati tas-servizz tal- elettriku, l- imsemmija dar konjugali għandhom jitħallsu miż-żewġ kontendenti fi kwoti ndaqs bejniethom.

B'dan però illi f'każ illi parti tagħżel illi ma tibqax tgħix fl-imsemmija dar matrimonjali il-parti l-oħra li tkun qegħda tgħix fid-dar tkun esklussivament responsabbli għall-ħlas ta' tali kontijiet mid-data li l-parti l-oħra tkun ivvakat l-istess proprjetà`.

Sakemm l-istess fond ma jiġix akkwistat mill-partijiet skont il- konvenju fuq imsemmi, l-obbligu tal-bejgħ tad-dar konjugali u l- obbligi anċillari oħra jitqiesu bħala obbligi gravanti lil kull parti illi tassenja lil terzi d-drittijiet rispettivi tagħha skont l-istess konvenju.

Inoltre, l-partijiet jibqgħu obbligati illi fuq sempliċi talba ta' xulxin, hekk kif jiġu msejħa mill-Awtorita` kompetenti, flimkien jidhru fuq att ta' akkwist tal-istess prorpjeta` f'ishma indaqs bejniethom u kull parti tħallas nofs l-ispejjeż tal-akkwist relattiv.

B'referenza għall-artikolu 14, ser tiġi citata l-parti relevanti biss u ċjoe`: 14.

Fir-rigward tal-likwidazzjoni tal-komunjoni tal-akkwisti, l- partijiet qegħdin jiftehmu dan li ġej: x. Salv dak hawn pattwit, il-partijiet jiddikjaraw li huma sodisfatti bil- preżenti likwidazzjoni u qsim u li m'għandhom l-ebda pretensjoni kontra xulxin f'dan ir-rigward. xi.

Il-partijiet jiddikjaraw illi huma ħadu u għandhom fil-pussess tagħhom, il-ġid parafernali rispettiv tagħhom."

Il-Prinċipju ta' Pacta sunt Servanda

Illi huwa relevanti ferm il-prinċipju ta' pacta sunt servanda fil-kaz odjern fejn il-kuntratt ta' separazzjoni bejn il-partijiet ġie ffirmat u ppubblikat.

F'dan il-kuntest, il-Qorti ser teżamina l-prinċipji legali marbuta mal- prinċipju pacta sunt servanda.

Illi l-ftehim hu liġi għall-partijiet kontraenti (Art.992(1) Kodiċi Ċivili: ara Carmelo Vella k/a Vella Gregory noe vs Father S. Kirmond et noe (Appell Kummercjali deċiża fis-16 ta' Lulju 1973).

Il-prinċipju kardinali li jirregola l-istitut tal-kuntratti jibqa' dejjem dak li l-vinkolu kontrattwali għandu jiġi rispettat u li hi l-volonta tal- kontraenti kif espressa fil-konvenzjoni li kellha tipprevali u trid tiġi osservata (Pacta sunt servanda).

(Gloria mart Jonathan Nicholls et vs L-Arkitett u Inginieer Civili Anthony Oneill Elgadi – (Appell Civili deċiż fil-5 ta' Ottubru 1998) Grace Oneill vs Carmel sive Lino B et deċiża fit-30 ta' Mejju 2002; Stephen Zammit Meli vs Adriana Zammit Meli noe 1277/1999/1 (RCP) deċiża fit-28 ta' Novembru 2002.

L-applikazzjoni ta' din id-dispozizzjoni minkejja l-kosegwenzi iebsa li jistgħu jinsiltu minnha fil-prattika, ġejja mir-rispett li jrid jingħata lill-prinċipji u li ftehim validu bejn il-partijiet għandu s-saħħa ta' liġi bejniethom (pacta sunt servanda), u l-ebda Qorti m'għandha tindaħal fi ftehim bħal dan diment li dak il-ftehim ma jkunx milqut b'xi difett li jġibu ma jiswiex.

Madankollu, llum huwa aċċettat li l- applikazzjoni tar-regola minsuġa f'Kap 16 trid tiġi interpretata wkoll fid-dawl ta' prinċipju ieħor ewlieni tad-dritt jiġifieri li l-kuntratti jiġu esegwiti in bona fede.

L-artikolu 993 tal-Kap 16 jgħid hekk: "Il-kuntratti għandhom jiġu esegwiti bil-bona fidi, u jobbligaw mhux biss għal dak li jingħad fihom, iżda wkoll għall-konsegwenzi kollha li ġġib magħha l-obbligazzjoni skont ix-xorta tagħha, bl-ekwita bl- użu jew bil-liġi."

Fil-kawża Mark Popov Mc Cormick et vs Joseph Spiteri Lofaro et deċiza mill- Qorti tal-Appell fis-sena 2011, il-Qorti kkwotat is-sentenza tal-Qorti tal-Appell li qalet hekk: "....il-prinċipju jibqa'l-istess, ċjoe` dak tal-liberta kontrattwali bil- korollarju tiegħu li l-eċċezzjonijiet għal dik il-liberta` m'għandhomx jigu estiżi lil hemm mil-limiti tal-liġi li tistabbilixxi l-eċċezzjoni........il- Kodiċi Ċivili li jagħti lill-kuntratti magħmulin skont il-liġi is-saħħa tal-liġi stess, li hija l-aqwa liġi, ċjoe` l-liġi tal-partijiet, il-meżż u l- miżura tal-indipendenza personali tagħhom fil-kamp kontrattwali, u li ma jistgħux jiġu mħassra ħlief bil-kunsens ta' xulxin jew għal raġunijiet magħrufin fil-liġi."

Dan huwa konformi mal-prinċipju li ladarba bejn il-partijiet hemm ftehim li jirregola r-relazzjonijiet ta' bejniethom, hu preżunt li qabel ma ffirmaw dak il-ftehim qiesu ċ-ċirkostanzi tal-każ u l-interessi tagħhom u allura la darba ffirmaw il-kuntratt, huwa dak il-kuntratt li jissanzjona r-relazzjonijiet ta' bejn il-kontendenti, u mhux xi prinċipju ieħor, ancorche ibbażat fuq l-ekwita.

Il-prinċipju tar-rispett għall-volonta` tal-partijiet huwa wieħed fondamentali u dak li ftehmu fuqu l-partijiet għandu 'forza ta' liġi' għalihom (L-artikolu 992 tal-Kodiċi Ċivili) u l-Qorti m'għandhiex tuża d-diskrezzjoni tagħha biex tissostitwixxi għal dak li ftehmu l-partijiet il-volonta` tagħha.

APPLIKAZZJONI TAL-PRINĊIPJI LEGALI GĦALL-KAŻ ODJERN.

Jiġi osservat li dak mitlub fil-każ odjern hija korrezzjoni tal-kuntratt ta' separazzjoni datat 9 ta' Diċembru 2009, fis-sens li d-dar matrimonjali, ossija d-dar bin-numru sittax (16) Triq Isourd Xuereb Żurrieq, ma tibqax tifforma parti mill-komunjoni tal-akkwisti, prevja dikjarazzjoni li din hija proprjeta` parafernali.

Fl-ewwel lok,il-Qorti tinnota, minn ezami tal-klawsoli dettaljati ferm tal-kuntratt ta' separazzjoni supraċitati, li huwa manifestament ċar li l-attur kien jaf li l-imsemmija dar matrimonjali qed tiġi indikata bħala proprjetà` taż-żewġ partijiet stante li tifforma parti mill-komunjoni tal-akkwisti ta' bejn il-partijiet.

Fil-fatt, dan il-fatt jinsab rifless fil-klawsoli kollha

Il-klawsoli kollha suċitati,

formanti parti mill-kuntratt

hawn fuq ċitati, u ċjoe` fil-klawsoli 8, 9, 11, 12 13 u 14 tal-kuntratt ta' separazzjoni li ġie ffirmat bejn il-partijiet.

Illi fl-ebda mument fl-atti ta' dan il-każ, ma tressqet xi prova dwar il-fatt li il-kunsens tal-attur seta' kien vizzjat.

Illi ladarba ma jirriżulta minn imkien li l-kunsens tal-attur seta` kien vizzjat, dak stipulat fil- kuntratt ta' separazzjoni għadu legalment jorbot u għandu forza ta' liġi. ta' separazzjoni, ma jħallu l-ebda dubju dwar l-intenzjoni tal-partijiet fis-sens li d-dar matrimonjali li tifforma parti mill-assi tal-komunjoni tal-akkwisti tiġi diviża bejn iż-żewġ konjuġi.

Illi kif diġà ġie enunċjat aktar 'il fuq il-prinċipji ta' pacta sunt servanda għandhom jiġu rispettati, u l-Qorti m'għandha l-ebda diskrezzjoni biex tbiddel dak li ftehmu fuqu l-partijiet.

F'dan il-kuntest, din il- Qorti tagħmel referenza għall-każ AB vs CB (126/2009) deċiż ukoll minn din il-Qorti kif ippreseduta fit-23 ta' Jannar 2013, fejn ġie ritenut li l-provvediment fil-kuntratt ta' separazzjoni ma jistax jiġi mħassar jekk mhux bil-kunsens tal- partijiet, aktar u aktar fin-nuqqas ta' prova da parti tal-attur, u il- ftehim tal-kuntratt ta' separazzjoni viġenti jibqa' jorbot u ma jistax jiġi alterat.

Kif tajjeb eċċepit fit-tieni eċċezzjoni tal-intimata, minkejja li l-attur qed jitlob korrezzjoni sabiex l-imsemmija dar matrimonjali ma tibqax tifforma parti mill-komunjoni tal-akkwisti li kien hemm viġenti bejn il-partijiet, kif hemm indikat fil-kuntratt ta' separazzjoni, huwa bl-ebda mod ma indika fit-talbiet tiegħu x'korrezzjoni għandha ssir u b'liema mod għandha ssir.

Huwa minnu li kif eċċepit il-konvenuta fit-tieni eċċezzjoni, l-attur ħalla f'idejn il-Qorti biex taltera u tbiddel il-klawsoli kollha suċitati li jiffurmaw parti essenzjali mill-kuntratt.

Madanakollu, din il-Qorti ma tistax tbiddel dak miftiehem bejn il- ta' partijiet separazzjoni, u ċjoe`

li huma parti

sostanzjali mill-imsemmi kuntratt ta' separazzjoni.

eċċepit anke

sempliċement korrezzjoni iżda annullament u alterazzjoni ta' parti

formanti parti mill-kuntratt

fit-tielet eċċezzjoni,

l-attur mhuwiex

sostanzjali tal-kuntratt ta' separazzjoni.

Fil-fatt, fit-tielet eċċezzjoni tagħha, l-intimata ssostni li l-attur qed jitravesta t-talbiet tiegħu bħala sempliċi korrezzjoni filwaqt li fil-verita dak li qed jitlob jammonta għall-annullament u tħassir ta' partijiet sostanzjali tal- kuntratt, liema kuntratt ma jistax jiġi annullat parzjalment iżda totalment.

Illi ċertament, dak mitlub mill-attur mhuwiex sempliċi korrezzjoni ta' żball, iżda huwa tibdil ta' parti sostanzjali tal-ftehim, u jirrizulta li meta sar il-ftehim, hu kien ben konxju ta' dawn id- ta' fil-klawsoli dettalji kollha separazzjoni.

B'referenza għan-nullita tal-kuntratt, din ma tirriżulta minn imkien mit-talbiet tal-attur, għalhekk din il-Qorti m'għandhiex il-ħtieġa tidħol f'aktar dettal dwar dan l-aspett.

Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, din il-Qorti qed tilqa' t-tieni, t-tielet u r-raba' eċċezzjonijiet tal-intimata u ser tiċħad it-talbiet tal- attur.

Din il-Qorti tħoss li m'għandhiex għalfejn tidħol aktar fid-dettal dwar l-intenzjoni tal-partijiet fil-każ odjern, u kif tali intenzjonijiet għandhom jiġu rispettati proprju għaliex il-klawsoli stipulati fil- kuntratt huma ċari.

L-attur qed jikkontendi li hu akkwista l-imsemmija art, li fuqha nbniet id-dar matrimonjali fuq ismu biss, qabel iż-żwieġ, b'hekk qed jipretendi li l-imsemmija dar hija proprjetà` parafernali tiegħu.

Jirriżulta mill-atti esebiti minn A E in rappreżentanza tal-Awtorita tad-Djar, li fl-applikazzjoni oriġinali, Dok AMM1, hemm l-isem tal- intimata wkoll, mhux biss tal-attur, u kif ikkonferma x-xhud, din kienet skema li seta' japplika għaliha biss min kien għarus jew miżżewweġ kif jidher ċar mill-applikazzjoni fil-gazzetta tal-Gvern Dok AMM5.

Il-konvenju ġie ffirmat mill-attur biss peress li kienu jieħdu in konsiderazzjoni min kellu dħul aktar għoli, u dan il-fatt bl- ebda mod ma jista` jfisser li l-proprjeta` ġiet akkwistata mill-attur waħdu fl-1987.

Għalhekk, l-argument ta' l-attur li l-imsemmija

proprjetà` hija proprjetà parafernali tiegħu ma jreġix.

Illi għalkemm

l-art li fuqha nbniet id-dar matrimonjali ġiet akkwistata fl-1987 qabel

iż-żwieġ li seħħ fl-1989, sussegwentement tħallset matul iż-żwieġ,

meta kien hemm viġenti l-komunjoni tal-akkwisti bejn il-partijiet.

Tajjeb jiġi osservat ukoll, li l-attur iffirma l-konvenju biss qabel iż- żwieġ, u illi, kif irriżulta mill-provi l-kuntratt finali għadu ma sarx sal- lum.

Fil-fatt, A Magri esebixxa l-ittra li ntbagħtet mill-Awtorita` tad- Djar sabiex il-partijiet jersqu għall-kuntratt finali, iżda dan baqa' ma sarx, peress li ġew infurmati li għaddejja vertenza bejn il-partijiet dwar dan.

Għalhekk, ladarba l-kuntratt finali ma sarx qabel iż- żwieġ, l-attur ma jistax jippretendi li akkwista titolu tal-imsemmija proprjetà, liema proprjeta kienet taħt skema għall-għarajjes u miżżewġin.

(Ara f'dan is-sens Angelina Mifsud Depasquale vs Francis Mifsud Depasquale (17/2006/3) deċiża mill-Qorti tal-Appell fil-31 ta' Mejju 2013).

Għaldaqstant, tilqa' wkoll ir-raba' eċċezzjoni tal-intimata.

DEĊIDE

fuq

tilqa'

imsemmija

Għalhekk, għal dawn il-motivi, il-Qorti taqta` u tiddeċiedi, wara li kienet diga` ċaħdet l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenuta kif intqal, billi t-tielet u r-raba' għar-raġunijiet eċċezzjonijiet tal-intimata, u konsegwentement tiċħad it-talbiet tal- attur.

L-ispejjeż jitħallsu mill-attur.


talba għad-danni wara li materjal organiku elevat

f'mandat ta' qbid eżekuttiv ġie distrutt

FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI

ILLUM, 12 TA' DIĊEMBRU 2019.

Rat ir-Rikors Ġuramentat tal-kumpanija attriċi ppreżentat fl-4 ta' Marzu 2014 li

permezz tiegħu abbażi tal-premessi Illi:-

Ġħandha bħala n-negozju l-produzzjoni ta' integraturi alimentari.

Ilha f'dan in-

negozju għal dawn l-aħħar għoxrin sena.

Is-soċjeta` konvenuta eżegwiet mandat ta' qbid kontra proprjeta` tas-soċjeta`

attriċi li kienet tinstab fil-fabbrika tas-soċjeta` konvenuta fl-indirizz BT21

f'Bulebel liema proprjeta` kienet konsistenti fi freezer kontenenti materja prima.

Tali materja prima kienet iddestinata għall-produzzjoni ta' prodotti tas-soċjeta`

attriċi.

Ma kellhiex materja prima oħra barra dik kontenuta fl-imsemmi freezer.

Hija ħallset lis-soċjeta` konvenuta u estingwiet id-debitu illi kellha lejha, u

konsegwentement is-soċjeta` konvenuta irritornatilha l-freezer illi kienet elevata

mill-imsemmi fond bħala konsegwenza tal-mandat ta' qbid eżekuttiv fuq

Madanakollu, meta tali freezer ġiet ritornat mis-soċjeta` konvenuta lis-soċjeta`

konvenuta, kif fuq imemmi, dan kien vojt u ma kellux fih il-materja prima illi

kien fih l-istess freezer meta dana ġie elevat u illi kienet konsistenti fil-materja

prima kollha illi kellha l-istess soċjeta` konvenuta u li kienet meħtieġa għall-

produzzjoni tal-prodotti tas-soċjeta` esponenti u ċioe integraturi alimentari.

Minkejja li talbet lis-soċjeta` konvenuta sabiex tirritornalha l-imsemmija materja

prima, is-socjeta` konvenuta infurmatha illi l-istess materja prima kienet intilfet

u/jew inqerdet u kwindi ma kenitx għadha teżisti.

Din il-materja prima kienet tikkostitwixxi l-ħażna sħiħa ta' materja prima illi

kellha s-soċjeta` konvenuta u mingħajr tali materja prima l-istess soċjeta`

konvenuta ma setgħetx tibqa' tipproduċi u timmanifattura l-prodotti tagħha

konsistenti f'integraturi alimentari u għalhekk kellha twaqqaf l-operat tagħha.

Din il-qerda u/jew telf tal-materja prima mis-soċjeta` konvenuta ikkaġunatilha

danni inġenti.

Talbet lil din il-Qorti sabiex:

Tiddikjara illi s-soċjeta` konvenuta responsabbli għall-qerda u/jew telf tal-

materja prima fuq deskritta.

Tiddikjara illi tali qerda u/jew telf ikkaġunatilha danni.

Tillikwida d-danni kollha hekk sofferti okkorrendo b'opera ta' periti

Tikkundanna lis-soċjeta` konvenuta tħallasha l-ammont ta' danni hekk

Rat ir-Risposta Ġuramentata ippreżentata fil-21 ta' Marzu 2014 fejn is-soċjeta`

konvenuta eċċepiet illi:-

Preliminarjament in-nullita` tar-rikors ġuramentat stante li dan (i) ma

jikkontjeniex raġuni tat-talba kif irid l-Art 156(1)(b) tal-kap 12; u (ii) għad

li redatt bil-Malti, ġie konfermat bil-ġurament minn persuna

m'għandhiex għarfien ta' dik il-lingwa.

Subordinatament, u mingħajr preġudizzju għall-premess, in-nullita` tar-

rikors ġuramentat stante li dan ġie ppreżentat minkejja li ma ġiex preċedut

min-notifika ta' ittra uffiċjali kontra s-soċjeta` konvenuta ai termini tal-Art

460(1) tal-kap 12 u l-Art 2 tal-kap 169.

Subordinatament, u mingħajr preġudizzju għall-premess, illi l-ġudizszju

mhux integru stante li l-esponenti aġixxiet skond id-direzzjoni mogħtija

mill-Marixxal tal-Qorti.

Subordinatament, u mingħajr preġudizzju għall-premess, illi kien imiss lis-

soċjeta` attriċi li ġġib kunsinnatarju sabiex jieħu pussess tal-oġġetti

maqbuda in esekuzzjoni tal-mandat ta' qbid.

Subordinatament, u mingħajr preġudizzju għall-premess, illi t-talbiet attriċi

huma infondati fil-fatt u fid-dritt filwaqt li s-soċjeta` eċċipjenti dejjem

aġixxiet kif imiss u skond il-liġi u taħt id-direzzjoni tal-Qorti.

Subordinatament, u mingħajr preġudizzju għall-premess, is-soċjeta` attriċi

ma sofriet l-ebda danni;

Rat li t-tieni eċċezzjoni ġiet irtirata fl-24 ta' Ġunju 2014 (fol 60);

Rat l-atti kollha tal-kawża;

terminu lilha mogħti;

Rat li s-soċjeta` attriċi naqset milli tippreżenta nota ta' sottomissjonijiet entro t-

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tas-soċjeta` konvenuta;

Semgħet it-trattazzjoni bil-fomm tal-avukat tas-soċjeta' attriċi;

Rat li l-kawża ġiet differita għallum għas-sentenza;

Ikkunsidrat:

Illi rigward l-ewwel parti tal-ewwel eċċezzjoni, ma jirriżultax li r-rikors

ġuramentat huwa nieqes mir-raġuni tat-talba.

Min-naħa l-oħra, dwar it-tieni parti

tal-ewwel eċċezzjoni, l-Qorti taqbel li l-ġurament ittieħed minn persuna Taljana

li ma jirriżultax mill-atti li taf titkellem jew taqra bil-Malti.

Lanqas jirriżulta

mill-atti li xi ħadd fiehma l-kontenut tiegħu, jew li xi ħadd ittraduċa l-istqarrija

tagħha mill-ilsien Taljan.

Dan ma jistax ifisser għajr li l-ġurament ma jiswiex.

Minkejja li saret l-eċċezzjoni, matul is-smiegħ tal-kawża ma saret l-ebda talba

sabiex dan in-nuqqas jissewwa.

Billi huwa partikolarita` essenzjali espressament

meħtieġa mil-liġi (Art 789(d) Kap 12), ir-rikors ġuramentat huwa null;

Illi l-Qorti tista' tieqaf hawn, iżda xorta waħda sejra tqis il-mertu tal-każ, anke

biex turi li, ankorke` r-rikors promotur kellu jitqies bħala validu, xorta waħda t-

talbiet tas-soċjeta` attriċi ma jistħoqqilhomx jintlaqgħu;

Ikkunsidrat:

Illi jirriżulta li:

Is-soċjeta` attriċi ġiet ikkundannata b'sentenza din il-Qorti (diversament

ippreseduta) ikkonfermata mill-Onorabbli Qorti tal-Appell b'sentenza tas-27 ta'

Ġunju 2008 sabiex tħallas €21,915.60 lis-soċjeta` konvenuta, li esegwiet it-titolu

eżekuttiv tagħha permezz ta' mandat ta' qbid.

Fit-2 ta' Diċembru 2008, in

esekuzzjoni ta' dan il-mandat, inqabdu numru ta' oġġetti minn ġewwa fabbrika

tas-soċjeta` attriċi f'Bulebel.

Billi l-fabbrika kienet magħluqa u abbandunata,

kellu jsir l-iżgass.

Preżenti kien hemm apparti l-Marixxall, PC 454 Leonard

Zammit Fresta u PS 534 Godwin Antoncich, Dr John Jechev għall-kreditur.

hemm rappreżentant tas-soċjeta` eżekutata, għalkemm wara l-eżekuzzjoni

rappreżentant tagħha ingħatat il-verbal tal-marixxall u kienet taf sewwa x'kien

ġie maqbud;

Fir-rapport tiegħu, Ħal Qormi tal-Qorti Joseph Beach kiteb li "fuq

direttiva ta' rappreżentanza Malta Ind.

Parks kien hemm xi oġġetti perikolużi

għas-saħħa tal-bniedem li ġiet imneħħija minn fuq il-post u ġew elevati u ssiġillati

l-istess freezer li ġiet meħuda fl-istores tal-M.I.P."

Fil-freezer huwa nnota boroż

tal-plastic li ma kienx jaf x'fihom (fol 96): "Freezers, u iva freezers.

Issa f'ħin

minnhom meta ftaħnihom kien għarqana.

Tajtu kollox" (lill-kunsinnatarju)

"Għamilt id-dikjarazzjoni fejn hemm li huma ta' ċertu li hemm huma ta' periklu

għas-saħħa" (fol 165).

Jgħid li l-freezer kien mixgħul (fol 442).

"għarqanin" fis-sens li kien ħiereġ ċertu likwidu minnhom.

għasra eh!

Il-prodott li kien hemm fih kien qed jarmi ċertu likwidu.

Issa jekk

hux ilma.

Jekk hux organu minnu… kienu ta' ċertu riħa u b'hekk għamilt dak il-

punt jien, li huma … ta' detriment għas-saħħa.

Jien għamiltha.. biex dak li jkun

Ara ħaddieħor ma jagħmilhiex kien… u jien ftaħt l-għatu tal-freezer u

dehret li hija niedja… u mill-ewwel deher li ħiereġ ċertu ħaxix jew whatever

għidlu x'inhuwa! … Xi materjal" (fol 478);

Montoneri Cilia Pisani, maħtur kunsinnatarju, u prodott mis-soċjeta` konvenuta,

xehed li l-freezer kien mitfi (fol 186) u li "fil-freezer kien hemm li jinten, il-

Marixxall qallu biex jarmi; jien ma stajtx nagħti ordnijiet".

"Jien m'ordnalix biex

l-oġġetti neħodhom fil-kustodja tiegħi; mhu veru qatt, imkien le le le.

biex ngħid lill-kuntrattur għax għalhekk kien biex jekk kien hemm xi ħaġa tinġarr

biex jarmu l-affarijiet ta' ġewwa; imma l-bqija imbagħad il-freezer x'ħin rama l-

affarijiet żammejnihom fl-istore mal-affarijiet u erġajna irritornajniha"...

"Qabbaddt lill-kuntrattur" (inkarikat mis-soċjeta` konvenuta biex iġorr l-oġġetti

maqbuda)" u għidtlu: 'ara x'irid jgħidlek il-marixxall'.

U daqshekk.

lill-Marixxall… issa fil-freezer x'kien hemm li jinten, il-Marixall qallu biex

jarmu; jien ma stajtx nagħti ordnijiet… jinten.

X'ħin fetħuħ kien jinten, u hu

ordnalhom (s'hemm naf jiena) ordnalhom biex jien ngħid lill-kuntrattur, għax jien

ma nistax immur… intix tifhimni?

Biex jieħu l-freezer biss u jarmi ta' ġewwa"

Il-marixxall, riprodott mis-soċjeta` attriċi, inqratlu x-xhieda tal-kunsinnatarju

u ċaħad li ta' xi direttiva biex il-materjal jintrema'.

Irrimarka li ma jistax jagħti

ordni bħal din, li tista' tingħata biss mill-Qorti (fol 166).

Għalkemm prodott mis-

soċjeta` attriċi, saritlu domanda diretta u suġġestiva mill-avukat tagħha: "U dak

ma qabbadtux inti hux hekk?".

Għal din wieġeb li l-kunsinnatarju kien appuntat

"Kien hemm digriet u l-Imħallef laqgħu u żammu

responsabbli.

Imma once li hu responsabbli mhux bil-paroli responsabbli,

responsabbli b'kollox.

Għax faċli tgħid responsabbli u mbagħad tagħmel li trid".

Ċaħad li ta' xi struzzjonijiet lil min kien sejjer iġorr l-oġġetti maqbuda (fol 167).

Qal li mhux awtorizzat jagħti ordnijiet biex jeqred oġġett; jagħmel hekk biss bl-

awtorita` tal-Qorti wara li jsir rikors (fol 168);

Ikkunsidrat:

Illi jirriżulta li Montoneri Cilia Pisani, impjegat tas-soċjeta` kreditriċi, issa konvenuta,

tqabbad bħala kunsinnatarju wara li ġie prodott bħala tali mis-soċjeta` konvenuta

Illi filwaqt li l-Marixxall fir-riferta tiegħu stqarr li ordna r-rimi tal-materjal li kien

hemm fil-boroż fuq struzzjonijiet ta' rappreżentant tas-soċjeta` konvenuta (li ma

identifikax min hu), Montoneri Cilia Pisani, il-kunsinnatarju, jgħid li kien il-Marixxall

li talbu jitlob lill-kuntrattur li kien sejjer iġorr l-oġġetti minn fuq il-post sabiex

jarmi l-kontenut tal-boroż.

Il-Marixxall innifsu, huwa u jixhed, biddel il-verżjoni

miktuba fir-riferta u stqarr li kien hu li ta dawn l-istruzzjonijiet u anzi ftaħar li

ħaddieħor ma kienx jagħmel hekk (fol 478);

Illi huwa minnu li l-liġi ma tawtorizzax lill-Marixxall jieħu inizjattivi u jeqred

oġġetti perikolużi għas-saħħa; biex jagħmel dan irid ikun awtorizzat mill-Qorti.

Huwa daqstant ieħor minnu li l-marixxall ma jistax jieħu struzzjonijiet mingħand

il-kreditur, kif jivverbalizza huwa stess fir-riferta tiegħu.

struzzjonijiet, u l-marixxall obdihom, ir-responsabilita` taqa' fuqu għaliex sa dak

il-punt ma kienx għadu kkunnsinna l-oġġetti f'idejn il-kunsinnatarju.

Taqa'

wkoll fuq il-kreditur li jkun ta lill-marixxal istruzzjonijiet bħal dawn.

Naturalment f'din il-kawża l-ebda responsabilita` ma tista' tiġi addossata fuq il-

marixxall għaliex mhuwiex konvenut;

Illi waqt l-eżekuzzjoni tal-mandat, kien hemm preżenti, apparti l-pulizija, l-

Avukat John Jechev, konsulent tal-Malta Industrial Parks, u l-kunsinnatarju

Nazzareno Cilia Pisani Il-marixxal, għad li jgħid li l-oġġetti ġew distrutti fuq

struzzjonijiet ta' rappreżentant tal-Malta Industrial Parks, ma jgħidx dan ir-

rappreżentant min kien.

Għalkemm wera animożita` konsiderevoli lejn Dr.

Jechev, u ġie kkontro-eżaminat minnu stess, qatt ma qal li l-istruzzjonijiet

Lanqas qal li l-istruzzjonijiet tahom il-kunsinnatarju.

Mir-

riferta, jidher li l-oġġetti ġew imneħħija minn fuq il-post minnufih u qabel ma l-

freezers ġew issiġillati u mneħħija minn fuq il-post.

Minkejja l-verbal fir-riferta

tal-Marixxall, li għandu ċertu piż billi huwa att tal-Qorti, ma jirriżultax b'mod ċar

la min kien ir-rappreżentant tas-soċjeta` konvenuta li ta l-istruzzjonijiet u lanqas

kif saru dawn l-istruzzjonijiet; jekk kinux tassew istruzzjonijiet inkella

suġġerimenti.

Fix-xhieda tiegħu il-Marixxall ma tenna mkien li ngħata dawn l-

istruzzjonijiet;

Illi l-marixxall ħa r-ritratti tal-freezers bil-boroż fihom; iżda ma jirriżultax li l-

kunsinnatarju ffirma għal dawn il-boroż.

Fid-deskrizzjoni tal-Marixxal, hemm

Il-liġi dak iż-żmien kienet tippermetti li impjegat tal-

kreditur ikun kunsinnatarju.

Il-kunsinnatarju, anke jekk impjegat tal-kreditur,

kien personalment responsabbli għall-merkanzija.

B'danakollu, ma jirriżultax li

dawn l-oġġetti qatt daħlu fil-pussess tal-kunsinnatarju, f'liema każ kien ikun

responsabbli hu għall-merkanzija1;

Illi filwaqt li l-marixxall u l-kunsinnatarju la jaqblu jekk il-freezer kinitx

mixgħula u lanqas dwar min ħareġ l-istruzzjonijiet biex il-kontenut tal-boroż

jintrema', it-tnejn jaqblu li l-materjal ta' ġewwa l-boroż kien jinten filwaqt li l-

Marixxall ħa l-impressjoni li kien qiegħed jiddeterjora, u saħansitra ddikjara fil-

verbal tiegħu li kienu perikolużi għas-saħħa.

Ħadha min ħadha d-deċiżjoni li l-

materjal jiġi distrutt, jirriżulta b'mod ċar li dan kien iddeterjora u għalhekk qajla

seta' kellu valur kummerċjali.

Ċertament la l-marixxall, la l-kunsinnatarju u

lanqas il-kreditriċi eżekutanti ma kellhom interess li jeqirdu merkanzija ta' valur;

1 Fis-sena 2006 kien għadda mill-Parlament l-Att XIV li fost affarijiet oħrajn issostitwixxa l-provvedimenti tal- kodiċi ta' proċedura dwar il-mandat ta' Qbid.

B'danakollu, dawn il-provvedimenti qatt ma ġew fis-seħħ.

Id- disposizzjonijiet tas-Sub-Titolu I ta' Titolu VII ta' Taqsima I tal-Ewwel Ktieb tal-istess Kodiċi, intitolat "Fuq il- Mandat ta' Qbid ta' Ħwejjeġ Mobbli" ġew imħassrin, bis-setgħat mogħtija lill-Ministru responsabbli għall- Ġustizzja taħt l-imsemmi Att XIV.2006, tlett snin wara, ċjoe` fl-4 t'Awwissu 2009 (A.L. 225.2009).

L-artikoli introdotti bl-Att XIV.2006 li ssostitwew l-artikoli ta' Sub-Titoli I ġew mibdulin permezz ta' Att XII tat-2009 (Art.

Billi l-mandat ġie eżegwit fit-2008, kienu għadhom viġenti d-disposizzjonijiet tal-Kodiċi qabel l-Att XIV.2006.

Taħt dawn id-disposizzjonijiet, għalkemm kien vjetat li "seftur tal-kreditur" ikun kunsinnatarju (Art.

293(d)), impjegat ma kienx ivvjetat, kif inhu taħt il-liġi preżenti, li tipprojbixxi li joqgħod kunsinnatarju persuna li tkun direttament jew indirettament impjegata mal-kreditur (Art.

din kienet tkun parti mportanti u sostanzjali mill-assi li jagħmel tajjeb għall-

kreditu kkanonizzat favur is-soċjeta` konvenuta;

Illi qabel jum l-eżekuzzjoni tal-mandat il-fabbrika kienet ilha xhur magħluqa u

ma kinux qegħdin jittieħdu actual readings tad-dawl u l-ilma, għajr għall-perjodu

bejn Frar 2008 u Lulju 2008 li minnu jirriżulta li ma kien hemm l-ebda konsum

ta' ilma jew elettriku. (fol 278, 282).

Jirriżulta iżda mill-actual reading li sar

wara li qajla kien hemm konsum fil-perjodu rilevanti;

Illi fit-13 t'April 2009 id-debitu tħallas u għalhekk l-oġġetti ġew irritornati (fol

74 fl-atti tal-mandat);

Illi anke kieku kellu jitqies li l-merkanzija in kwistjoni kienet intatta fil-mument

tal-elevazzjoni, l-attriċi ma ġabet l-ebda prova tal-valur tagħha.

awditur tas-soċjeta` attriċi għal bosta snin sa minn meta ġiet imwaqqfa, xehed li

l-kumpannija dejjem kienet fi stat finanzjarju prekarju; l-attivita` tagħha kienet

minima ħafna; l-materjal li allegatament kien hemm fil-boroż ma kienx rifless fl-

L-affidavit ta' Vanni Farrugia Borg, accountant Cassar Trigona, prodott ex

parte mis-soċjeta` attriċi bl-ebda mod ma tista' tiskossa dan il-fatt.

Il-kotba tal-

kummerċ huma l-aħjar prova u l-Qorti tistenna li jiġu prodotti u li jkunu xhieda

fidila tat-transazzjonijiet kollha li jkunu qegħdin isiru.

Mhix disposta tieħu kont

ta' x'jiġi allegat li jkun qiegħed jiġri wara l-kwinti.

In-negozjant li jaħbi ħwejjeġ

mill-awditur tiegħu ma jista' jkun qatt affidabbli f'għajnejn il-Qorti.

Din il-Qorti

xejn ma ssibha minn lewn id-dinja li s-soċjeta` attriċi kienet sejra tħalli materjal

li jiswa eluf ta' liri ġewwa freezer f'fabbrika magħluqa u abbandunata għal xhur

sħaħ mingħajr sigurta` u mingħajr ma tieħu ħsieb li jkun hemm generator għall-

eventwalita` li s-servizz tal-elettriku jiġi interrott.

Lanqas ma ssibha verosimili li

għalkemm kienet taf bl-elevazzjoni, tipprotesta biss meta l-oġġetti ġew irritornati

lilha; u li ma nnominatx sekwestratarju hi kif kellha d-dritt tagħmel;

Illi għalkemm il-Qorti ħatret lil Dr Jonathan Farrugia Camoin, avukat u accountant, bħala

perit komputista sabiex jivverifika l-konteġġi ta' Vanni Farrugia Borg, dan qatt ma ġie

notifikat bl-inkariku tiegħu.

Ġaladarba l-attriċi naqset li tieħu l-isbriga li din il-

ħatra tiġi esegwita, il-Qorti ġiet imċaħħda mill-opportunita` li jkollha rapport

imparzjali u indipendenti dwar l-allegat telf soffert mill-attriċi.

Prova li l-piż

tagħha jinkombi fuq l-attriċi u fuq ħadd iktar.

Il-Qorti m'għandha l-ebda prova

ċara u persuasiva tad-danni allegatament sofferti mis-soċjeta` attriċi li tul il-ħajja

tagħha qatt ma rreġistrat qliegħ;

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tilqa' l-ewwel eċċezzjoni tas-soċjeta` konvenuta fis-

sens fuq spjegat u tiċħad it-talbiet kollha tas-soċjeta` attriċi.

tal-istess soċjeta` attriċi.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments