QORTI ĊIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMĦALLEF Onor. Abigail Schembri Picco LL.D., Dip.

Illum 12 ta' Dicembru 2019

Rat ir-rikors ġuramentat ipprezentat fis-26 ta' Ottubru, 2012 li permezz tieghu l-attrici ippremettiet:

Illi r-rikorrenti A B hija separata minn ma' zewgha C B u dan permezz ta' sentenza moghtija mill-Prim' Awla tal-Qorti Civili u

kkonfermata mill-Onorabbli Qorti tal-Appell fit-30 ta' Novembru, 2007.

Illi minn dan iż-żwieġ twieldu tlett (3) itfal, u cioe D F ta' tlettax (13)-il sena, E G ta' tnax(12) -il sena u F G ta' disa`(9) snin; 2.

Illi ż-żwieġ tkisser irrimedjabbilment mingħajr ebda tama ta' rikonċiljazzjoni b'tort unikament tal-intimat li kien ħati ta' eċċessi, moħqrija, inġurji gravi u sevizzi, li jinkludu theddid u vjolenza domestika u li r-rikorrenti kkontribwiet f'parti minuri ħafna għat-tifrik taż-żwieġ;

Illi l-aċċess kien irregolat mis-sentenza su ċitata li tistabilixxi li l- aċċess għandu jiġi eżerċitat kull nhar ta' Erbgħa mis-sitta ta' wara nofsinhar (6.00p.m.) sat-tmienja ta' bil-lejl (8.00 p.m.) u kull nhar ta' Ħadd mill-għaxra ta' filgħodu (10.00a.m.) sat-tmienja ta' bil-lejl (8.00p.m.), b'dana pero li b'żieda ma' dan l-aċċess, kull l-ewwel Sibt ta' kull xahar l-attur jingħata aċċess ulterjuri għall-istess tlett uliedu billi l-access jibda mill-imsemmi Sibt fil-ħamsa ta' wara nofsinhar (5.00p.m.) u jibqa` sejjer kontinwament sal-Ħadd ta' wara, b'mod li jispiċċa fil-ħamsa ta' wara nofsinhar (5.00 p.m.), filwaqt illi ġie ordnat illi l-minuri għandhom jittieħdu għall-aċċess mir-residenza fl-istess tar-rikorrenti u residenza tar-rikorrenti puntwalment mill-intimat;

jinġiebu mill-aċċess

tat-tfal u ghalhekk

Illi fis-sena tal-elfejn u għaxra (2010) bdew jinqalgħu inċidenti fil- ir-rikorrenti kienet ħadet passi konfront necessarji sabiex taċċerta ruħha illi uliedha jkunu sikuri u fil-fatt permezz ta' digriet datat tat-12 ta' Marzu, 2010 l-Onorabbli Qorti fl- atti tar-rikors 41/10 AF idderiġiet lill-partijiet jersqu għall-proċeduri ta' medjazzjoni;

Illi permezz ta' digriet mogħti fl-1 ta' Gunju, 2010 l-Aġenzija Appoġġ ġiet ordnata tissorvelja s-sitwazzjoni u għalhekk ġie pprezentat rapport mill-istess Agenzija fis-sbatax (17) ta' Awwissu tal-elfejn u għaxra (2010) fl-Atti tar-rikors Generali 41/10AF, li jikkonferma illi fil-verita kien hemm incidenti fil-konfront tal-minuri da parti tal-intimat missier, u li l-minuri, speċjalment il-kbar jibzgħu minnu u għalhekk, l-istess Aġenzija rrakomanda illi l-istess aċċess għandu jseħħ, pero` taħt supervizjoni.

Dan ir-raport ġie segwiet minn digriet fir-Rikors Ġenerali Numru 41/10, fejn l-Onorabbli Qorti ordnat illi kull aċċess li jgawdi l-intimat missier lejn uliedu għandu jsir taħt supervizjoni tal-Agenzija Appoġġ.

Illi permezz ta' nota fil-15 ta' Marzu, 2011, l-Agenzija Appoġġ kienet ġabet a formali konjizzjoni tal-Onorabbli Qorti fir-Rikors Ġenerali Numru 41/10 AF li l-aċċess b'supervizjoni beda jiġi eżerċitat b'effett minn tlett ġimgħat qabel kull nhar ta' Erbgha mis- sitta ta' filgħaxija (6.00 p.m.) sat-tmienja ta' filgħaxija (8.00 p.m.) u nhar ta' Ħadd mis-sagħtejn ta' wara nofsinhar (2.00 p.m.) sal- ħamsa ta' filgħaxija (5.00 p.m.) barra l-bini tal-Aġenzija Appoġġ u dan wara li ntlaħaq ftehim dwar dan maż-żewġ partijiet.

Illi prezentement l-aċċess qiegħed isseħħ fil-ġurnata tal-Ħamis fl- istess ħinijiet stante illi l-ulied huma involuti f'attivitajiet oħra fil- ġurnata tal-Erbgħa u għaldaqstant intlaħaq ftehim sabiex tinbidel il- ġurnata għal dik tal-Ħamis u kif ukoll il-Ħadd fl-istess ħinijiet, fejn il- minuri jittieħdu għall-access quddiem il-kumpless tal-Gallarija fil- Fgura dejjem taħt supervizjoni tal-istess Aġenzija Appoġġ;

Illi saru diversi tentattivi da parti tar-rikorrenti sabiex jintlaħaq ftehim għall-aċċess inkluz bil-proċeduri tal-medjazzjoni izda dawn ma tawx il-frott primarjament minħabba l-intransiġenza da parti tal- konvenut;

tagħraf

Illi r-rikorrenti

illi s-sitwazzjoni qiegħda

Illi l-attrici ġiet debitament awtorizzata sabiex tipprezenta din l- istanza permeżż ta' digriet f'dan is-sens mogħti mill-Qorti Ċivili (Sezzjoni Familja) fit-3 ta' Ottubru, 2012; tħoss u

tiġi kkontrollata għaliex proprju hemm is-sorveljanza min-naħa tal- Apoġġ.

In oltre, l-istess minuri qed juru kambjament u meljorament fil-ħajja tagħhom ta' kuljum.

Għalkemm ir-rikorrenti ma tridx iċċaħħad milli t-tfal tagħha jkollhom aċċess għall-missierhom, hija xorta waħda tibqa` bezgħana illi l-intimat jasal biex ikompli bl-aġir tiegħu, fosthom l-inċidenti li saret referenza għalihom aktar 'il fuq u vizzji oħra u għaldaqstant jehtieġ illi l-aċċess għandu jibqa` sorveljat u dan fl-aqwa interess tat-tfal.

B. RAĠUNIJIET GĦAT-TALBIET TAR-RIKORRENTI Illi għalkemm saru diversi tentattivi da parti tar-rikorrenti sabiex jintlaħaq ftehim għall-aċċess inkuz bil-proċedura tal-medjazzjoni, dawn ma tawx frott minħabba l-intransiġenza da parti tal-konvenut u

għalhekk l-istess rikorrenti ġiet awtorizzata illi tipprezenta din l- istanza; Illi r-rikorrenti tħoss u tagħraf illi s-sitwazzjoni qiegħda tiġi kkontrollata għaliex proprju hemm is-sorveljanza min-naħa tal-Appoġġ.

In oltre, l- istess minuri qed juru kambjament u meljorament fil-hajja tagħhom u l-attivitajiet extra kurrikulari.

Għalkemm ir-rikorrenti ma tridx iċċaħħad milli t-tfal tagħha jkollhom aċċess għal missierhom hija xorta waħda tibqa` bezgħana illi l-intimat jasal biex ikompli bl-aġir tiegħu, fosthom l-inċidenti msemmija u vizzji oħra u għaldaqstant jeħtieg illi l-aċċess għandu jibqa` sorveljat u dan għall-aqwa interess tat-tfal.

C. TALBIET Talbet ir-rikorrenti li l-intimat igħid għaliex din il-Qorti m'għandhiex : 1.

Tawtorizza illi l-aċċess tal-minuri jibqa` limitat għal dak li huwa fil- preżent, u ċioe ġurnata fil-ġimgħa li tiġi stabbilita mill-Aġenzija Appoġġ skont l-eżiġenzi u l-attivitajiet extra-kurrikulari tal-minuri u dana sakemm il-ħinijiet ikunu bejn is-sitta ta' filgħaxija (6.00p.m.) u t-tmienja ta' filgħaxija (8.00p.m.), kif ukoll l-aċċess ta' nhar ta' Ħadd mis-sagħtejn ta' wara nofsinhar (2.00 p.m.) sal-ħamsa ta' wara nofsinhar (5.00 p.m.), liema aċċess għandu jsir fi kwalunkwe post li għandu jiġi deċiz mill-istess Aġenzija Appoġġ;

Tordna illi l-imsemmi aċċess għandu jkun sorveljat mill-istess Aġenżija tal-Appoġġ sabiex il-minuri jiġu mogħtija l-protezzjoni meħtieġa, filwaqt illi jkollhom l-opportunita illi jaraw lill-missierhom; u

Tordna illi jekk jinħass il-ħtieġa fil-mori tal-kawża, jinħatar Avukat tat-tfal sabiex jimmilita favur l-interessi tal-minuri u dan taħt dawk il-kundizzjonijiet li jidhrilha xierqa.

Bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-medjazzjoni kontra l-konvenut minn issa nġunt għas-subizzjoni.

Rat ir-risposta maħlufa tal-konvenut li permezz taghha eċċepixxa (fol.

isir hekk għat-tlett

fil-prezent qiegħed

l-aċċess

kontendenti u ċioe:

i. Kull nhar ta' Ħamis bejn is-6.00p.m. u t-8.00p.m. fil-preżenza

Kull nhar ta' Ħadd bejn is-2.00p.m. u l-5.00p.m. fil-preżenza

It-tfal jinġabru mill-intimat, fiz-zewg okkazzjonijiet minn quddiem l- istabbilment Il-Gallarija ġewwa l-Fgura u jittieħdu lura mill-intimat hemmhekk.

Illi huwa ma jaqbilx li l-aċċess għandu jkun b'supervizjoni jew inkella li l-aċċess jibqa` kif inhu fil-preżent anke għaliex it-tfal, illum il-ġurnata D F għandu erbatax (14)-il sena.

E G tnax (12)-il sena u F G disa` (9) snin.

Dan fuq kollox huwa wkoll dak li qegħdin jgħidu lill-intimat l-addetti tal-Aġenzija Appoġġ. i.

fil-konfront

Il-kwistjoni tas-superviżjoni qamet wara li r-rikorrenti bdiet tagħmel allegazzjonijiet tal-intimat, inveritjieri liema allegazzjonijiet bdew permezz tar-rikors tagħha datat 8 ta' Marzu 2010.

Dan ir-rikors wassal lill-Qorti sabiex l-aċċess għall-minuri aħwa B jiġi sospiz b'digriet tal-5 ta' Marzu, 2010.

Sussegwentement, l-aċċess beda jsir b'supervizjoni, l-ewwel tar-rikorrenti (digriet 12 ta' Marzu, 2010) u mbaghad tal- Aġenzija Appoġġ (digriet datat 11 ta' Ottubru 2010).

L-intimat kien sahansitra tressaq il-Qorti u akuzat li kkaġuna ġrieħi ta' natura ħafifa fuq ibnu D, mil-liema akkuzi huwa kien ġie liberat.

Minkejja dan, l-aċċess xorta waħda baqgħa taħt supervizjoni.

Qabel dawn l-allegazzjonijiet, l-aċċess kien isir mingħajr

supervizjoni u dam isir mingħajr supervizjoni għal snin twal.

Illi jidher biċ-ċar, anke mir-rapporti tal-addetti tal-Aġenzija Appoġġ, li din is-sitwazzjoni waslet fejn waslet minħabba li r- rikorrenti kienet u għadha tinfluwenza lill-minuri.

Dan rawh u stqarrewh l-addetti tal-imsemmija Aġenzija.

Illi r-rikorrenti mkien ma ssemmi d-disa` (9) sentenzi mogħtija mill-Onorabbli Qorti Kriminali bejn l-2010 u 2012 u dan għar-

rigward taċ-ċaħda da parti tar-rikorrenti għall-aċċess lejn il- minuri mill-missier.

Is-sentenzi li kellha fil-konfront tagħha kienu kollha jirrigwardaw l-aċċess tal-intimat ghall-minuri u waslu biex il-Qorti tikkonferma sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) fejn ingħatat ġimgħa detenzjoni.

Dan kollha apparti ikkundannawha għal sentenzi sospizi, jew inkella applikaw l- artikolu 22 tal-Kap.

446 fil-konfront tagħha.

Dan kollu juri li s-sitwazzjoni waslet fejn hi llum bi htija unika tar-rikorrenti u l-intimat ma għandux jibqa` jiġi ppreġudikat minħabba l-abbuz li għamlet ir-rikorrenti fil-konfront tiegħu.

Illi l-intimat kull ma jixtieq huwa li l-aċċess għall-minuri jerġa` jiġi kif kienet ordnat l-Onorabbli Qorti tal-Appell fil-kawza fl-ismijiet C sive Charles B vs A B Zammit La Rosa gouder valletta fit-30 ta' Novembru 2007.

Għaldaqstant it-talbiet tar-rikorrenti għandhom jiġu miċhuda bl- ispejjeż kontra tagħha u l-aċċess tal-intimat fir-rigward tal-minuri ikun skont dak ordnat mill-Qorti tal-Appell fit-30 ta' Novembru, 2007 u mingħajr supervizjoni.

Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenut; Semgħet lix-xhieda li tressqu; Rat id-dokumenti li ġew esebiti, il-provi li gew prodotti u l-atti ta' dan il- proċediment; Rat illi l-kawza tħalliet għas-sentenza għallum; Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET: Il-Qorti għandha quddiemha talba sabiex l-aċċess tal-minuri jiġi limitat għall-modalita deskritta fl-ewwel talba tar-rikors, u sabiex dan l- imsemmi aċċess jibqa' sorveljat mill-Aġenzija tal-Appoġġ.

l-aċċess kien

Fatti: Illi jirriżulta mill-provi li l-partijiet huma separati permezz ta' sentenza mogħtija mill-Prim' Awla Qorti Ċivili, u kkonfermata mill-Onorabbli Qorti tal-Appell fit-30 ta' Novembru 2007.

Illi miż-żwieġ bejn il- kontendenti twieldu tlett itfal, D F li meta gie ppreżentat dan il-kaz kellu tlettax-il sena, E G li kellu tnax-il sena fiż-żmien tal-preżentata ta' dan ir-rikors, u F G li kellu disa' snin meta ġie ntavolat ir-rikors odjern. irregolat mis-sentenza suċċitata.

Sussegwentement, wara li nqalgħu xi inċidenti, il-Qorti b'digriet datat 12 ta' Marzu 2010 ordnat lill-partijiet jersqu għall-medjazzjoni.

B'digriet sussegwenti datat 1 ta' Ġunju 2010, l-Aġenzija Appoġġ ġiet ordnata tissorvelja dan l-aċċess, u fil-fatt, L-Aġenzjia Appoġġ, permezz ta' nota datata 15 ta' Marzu 2011, infurmat lill-Qorti li l- aċċess b'superviżjoni beda jiġi eżerċitat.

Illi r-rikorrenti pproċediet bil- każ odjern sabiex tassigura li l-aċċess u s-sitwazzjoni jibqgħu jiġu sorveljati mill-Aġenzija Appoġġ.

Provi: Illi A B xehdet permezz ta' affidavit1 fejn qalet li r-raġel tagħha kien beda kawża ta' separazzjoni fl-2002, liema kawża ġiet deċiża fl-2005 u ġiet ikkonfermata mill-Qorti tal-Appell fl-2007.

Spjegat li żewġha sa mill-bidu taż-żwieġ kien ikun vjolenti ħafna.

L-aċċess ġie regolat waqt il-proċeduri ta' separazzjoni, fis-sens li Charles kellu jara lit-tfal darbtejn fil-ġimgħa, iżda ftit wara li Charles beda jara t-tfal huma bdew jirritornaw bi tbenġila.

Żiedet tixhed illi t-tifel iż-żgħir F twieled fil- bidu tal-proċeduri tas-separazzjoni fl-2003 u kien ibagħti bi problemi f'qalbu u meta l-missier għamel talba sabiex jingħata l-aċċess, l-attriċi xehdet illi beżgħet tibgħat lil F id-dar fejn kien joqgħod il-konvenut, u ftit ġimgħat wara l-attur kien anke ġab iż-żewġt itfal lura d-dar, F u D, il- bil-ħruq moniteraġġ mill-Appoġġ waqt l-aċċess u l-moniteraġġ kien qed isir minn Daniela s-social worker.

Sakemm ingħatat is-sentenza tal-Qorti tal-Appell is-swat fuq it-tfal kien qed ikun rari iżda beda jiżdied it-

fuqhom.

Sussegwentement, beda

1 Fol 24 tal-process.

tbenġil fuq it-tfal wara s-sentenza tal-Qorti tal-Appell.

Fi Frar 2010, kien hemm okkażjoni partikolari meta D kellu tbenġila u meta ommu staqsietu dwarha, qalilha li missieru kien tah bil-ponn u bis-sieq.

L- attriċi kompliet tixhed li sakemm ġie regolat l-aċċess skont kif ordnat mill-Qorti tal-Appell u kien bis-superviżjoni, it-tfal bdew jibżgħu imorru.

Sussegwentement, il-Qorti stess kienet ordnat li l-aċċess isir taħt superviżjoni, fejn anke D ikkalma mill-vjolenza u għalhekk is- supervizjoni kienet qed tkun ta' ġid għat-tfal u għas-sigurta tagħhom.

Xehdet li hi ma tridx iċċaħħad lit-tfal minn missierhom, tant li anke f'għeluq sninhom hi tistiednu iżda saħqet li l-aċċess isir fl-aħjar interess u bis-sigurta għat-tfal.

Illi fix-xiehda tagħha in kontro-eżami l-attriċi wieġbet li meta kienu għadhom mhux separati u l-intimat kien jidhol id-dar fis-sakra, dak iż- żmien ingħatat parir mingħand l-avukat tagħha sabiex meta jiġri hekk tagħlaq it-tfal f'kamra u hi kienet tingħalaq magħhom.

Hi ċaħdet li D kien juri x-xewqa li jqatta' aktar ħin ma' missieru.

Ippreċiżat li dak li qed titlob hi hu li l-aċċess jibqa' b'superviżjoni għax it-tfal iħossuhom aktar komdi.

Dwar attivatijiet extra-kurrikulari tat-tfal l-attriċi xehdet illi dejjem kienet tgħid lill-intimat bihom, iżda meta rat li t-tfal qed isofru għax daqqa jiġi ta' wieħed imbagħad ma jiġix tal-ieħor, ma baqgħetx tgħidlu.

Xehdet ukoll li peress li t-tifel iz-zgħir twieled bi problema f'qalbu kienet avżat b'dan lil Charles iżda xi vista medika biss kien ġie, sussegwentement ma baqax jiġi.

B'referenza għal dak li qalet fl- affidavit tagħha, u b'referenza għas-social worker Daniela li qalet li t- tfal kienu jieħdu pjaċir ma' missierhom, iżda dan kien qabel il-kawża meta t-tfal kienu għadhom żgħar u qabel ma qalu daqshekk għas- swat.

Hija kkonfermat li t-tifel E G kien imsawwat minn missieru u dan wara li kellmitu s-psychologist.

Żiedet tgħid li fl-2013, it-tfal kellhom 10, 12 u 14 il sena rispettivament u hi kienet marret għand il- Kummissarju tat-tfal fejn tawha l-parir biex jitqabbad avukat tat-tfal.

Illi xehdet Adriana Chircop, Social worker fit-Taqsima tas-Supervised Access Visits, u qalet li wara li kien ħareġ digriet tal-Qorti li permezz tiegħu l-Aġenzija Appoġġ ġiet ordnata biex tħejji assessments tal- aċċess li kellu jkollu C B fil-konfront ta' uliedu, iltaqgħu mal-ulied u l-

ulied ma kinux komdi li jkollhom aċċess ma missierhom, b'hekk huma

kienu rrakomandaw biex l-aċċess ikun supervised, u fil-fatt wara ftit taż-żmien, kien ħareġ digriet ieħor mill-Qorti sabiex l-aċċess isir taħt superviżjoni.

Spjegat li s-sessions tal-aċċess kienu sagħtejn kull darba u s-superviżjoni kienet issir minnha jew minn kollega tagħha.

Żiedet tgħid li l-aċċess għadu jkun supervised sal-lum, fejn is- supervisors mhux dejjem ikunu social workers, iżda jattendu mill-bidu sal-aħħar waqt l-aċċess.

Dwar it-tfal, spjegat li s-supervisor tosserva t-tfal u żżomm kuntatt mat-tfal waqt l-aċċess filwaqt li perjodikament ssejjaħ lill-ġenituri kif ukoll lit-tfal biex jaraw li kollox għaddej kif suppost.

Żiedet tgħid li kien ħareġ digriet mill-Qorti, sabiex il-familja tattendi għal family therapy, fil-fatt dan sar, u nżammu sessions ta' Family therapy mat-tfal biss stante li t-tfal urew ix-xewqa li ma jkunux mal-missier, u t-terapista kienet Charmaine slyman Micallef Moreno mill- Aġenzija Sedqa, u ġie suġġerit illi l-missier jattendi għal sessjonijiet għand Psikologu, Charles Zammit La Rosa.

In kontro-eżami x-xhud ippreżentat Dok AG 241 sa AG 387, ir- rapporti kollha tal-Aġenzija Appoġġ bejn Frar 2015 sas-sena 2017, li saru minn persuni differenti.

Ix-xhud spjegat li r-rakkomandazzjoni tal- Appoġġ biex l-aċċess ma jibqax b'supervizjoni saret wara ħafna żmien li l-aċċess kien ilu jsir b'superviżjoni.

Ippreċiżat li meta ltaqgħet iltaqgħet mat-tfal ma kinitx magħhom l-iskola, fil-bini tal-Appoġġ u d-dar tagħhom, imma dejjem mingħajr l-omm, u individwalment għax l-ulied seta' kellhom xewqat differenti.

Xehdet li F ma riedx is-superviżjoni iżda E kien qal li ma jafdax lil missieru anke wara li l-Appoġġ irrakkomandaw li l-aċċess isir minghajr superviżjoni, u D kien bejn ħalltejn, u meta kellmet lit-tfal dejjem kellmithom fit-tul.

Hija spjegat li kien hemm inkonsistenza bejn l-imġieba tagħhom meta l-aċċess u tikkonfrontahom b'mod dirett dwar ix-xewqat tagħhom, kien f'dan tal- aħħar li kienu juru x-xewqa għas-supervizjoni fl-aċċess tal-missier.

Hija kkonfermat li qatt ma kien hemm bżonn ta' intervent da parti tal- ħaddiema tal-Aġenzija Appoġġ waqt l-aċċess b'superviżjoni, tant, li fil-

fatt, fir-rapporti esebiti, ma jirriżulta xejn irregolari.

Żiedet tgħid li mill-

esperjenza tagħha, t-tfal kienu jħobbu liż-żewġ ġenituri u kienu jħossu

li ma jridux iweġgħu lil ħadd mill-ġenituri, u ma kinux influwenzati

minn xi ħadd mill-ġenituri.

tagħhom waqt

fil-preżenza

jekk

ikkonferma

Illi Christina Causon xehdet li hi taħdem fi ħdan L-intake and Family Support Services fi ħdan l-Aġenzija Appoġġ bħala social worker.

Xehdet li l-involviment tagħha f'dan il-każ beda fit-3 ta' Settembru 2008, u fis-6 ta' Marzu 2009 kienet għamlet l-ewwel appuntament mal-missier fejn Mr. B kien spjegalha li kien jaf li kien hemm partner tal-omm fid-dar matrimonjali, u ried jiddiskuti xi punti u f'April tal-2009 iltaqgħet mal-omm fejn l-omm ma sabitx oġġezzjoni li jitqabbad counsellor biex isegwi t-tfal, u din infurmatha li t-tfal imorru tajjeb mal- partner tal-omm.

Xehdet li fl-20 ta' April 2009, hi u social worker oħra għamlu school visit biex jitkellmu maż-żewġt itfal il-kbar.

It-tifel spjega li jmur tajjeb mal-omm u l-partner tagħha u meta joqgħod imqareb missieru ġieli tah bil-ħarta u bis-sieq u kkawżalu tbenġila.

It-tifel l- joqgħodu mqarbin kien ieħor isawwathom.

Fil-fatt, l-omm infurmatha wkoll li D kien xi drabi qed ikun aggressiv u hi rreferietu għal Psychological Services tal-Aġenzija Appoġġ.

Ms. Bruno, l-għalliema tat-tifel dak iż-żmien, kienet ukoll inkwetata minħabba tbenġila li kellu fuq imnieħru E, u kellu wkoll xi tbenġila f'siequ.

Xehdet li hi da parti tagħha ma għamlet l-ebda rapport fuq dan it-tbenġil, anke peress li l-omm imbagħad iddeċidiet li tipproċedi legalment.

Illi Charmaine Mifsud Micallef Moreno xehdet fejn qalet li hi tirrapreżenta s- servizz tat-terapija tal-familja fi ħdan l-FSWS u li l-Appoġġ hi waħda mill-aġenziji fl-FSWS.

Spjegat li ltaqgħet mat-tfal fl-2013, u kienu urew ix-xewqa li tarahom flimkien u hekk għamlet, u fil-ħames sessions li nżammew iż-żewġt ulied il-kbar qalu li kienu f'dilemma peress li bejn jieħdu pjaċir jiltaqgħu ma missierhom, mentri fl-istess ħin kienu aktar komdi meta jkun hemm il-preżenza tas-supervisor tal- Appoġġ.

Illi Andreana Chircop social worker mal-Appoġġ, xehdet li fl-2010 ġie ordnat mill-Qorti tal-Familja sabiex isir assessment f'dan il-każ.

Spjegat li dak li taf hi hu mill-ġenituri u mit-tfal u ġiet infurmata li fl- aċċess liberu tal-missier mat-tfal, il-missier kien refa' idejh fuq it-tfal.

Żiedet tgħid li s-superviżjoni baqgħet issir regolari u għadha ssir sal-

lum, iżda qalet li għandhom policy li l-aċċess ma jibqax supervised

għax dan jintuża bħala proċess sakemm jikkalmaw l-affarijiet, iżda fl- opinjoni tagħha qalet it-tfal baqgħu insikuri, għalhekk għad hemm bżonn li l-aċċess jibqa' supervised.

Xehdet li kienet irrakkomandat li l- intimat imur għand Psychologist, u obbligat ruħha li tippreżenta r- rapport tas-supervisors.

Illi xehed PS 15 Cyril Zammit Tabona u esebixxa seba' rapporti magħmula minn A B minn Frar 2010 sa Mejju 2010, immarkati Dok CB1 sa CB7.

Illi C B, l-intimat xehed li hu u r-rikorrenti żżewġu fl-1996 u li issa huma legalment separati.

Spjega li bdew jimxu skont is-sentenza rigward l-aċċess, sakemm l-attriċi bdiet tgħidlu biex jibdel il-ħinijiet.

Xehed li fis-27 ta' Frar 2010 kien sejjaħlu l-Ispettur tal-Għassa ta' Ix-Xewkija li infurmah li A qed takkużah li sawwat u ta bil-ponn lit-tifel il- kbir D , ittieħdu proċeduri kontrih iżda ġie liberat kif jirriżulta minn Dok CDA1.

Minkejja dan spjega li A bdiet tirrifjutalu l-aċċess, għalhekk hu mar l-Għassa u għamel rapport kontriha u hi nstabet ħatja permezz ta' sitt sentenzi separati u anke ntbagħtet ġimgħa ħabs.

Fil-frattemp, spjega li A kienet bdiet proċeduri għat-twaqqif tal-aċċess.

Żied igħid li waqt il-medjazzjoni, ġiet imqabbda l-Aġenzija Appoġġ, li qalet li għandu jsir l-aċċess taħt superviżjoni.

Qal li hu għamel kors ta' parenting skills kif jidher minn Dok CDA2 esebit u attenda għal sessjonijiet għand Dr. Charles Zammit La Rosa il-Psikjatra, li rrillaxxa ċertifikat Dok CDA3.

Il-konvenut xehed li m'għadux jara lit-tfal taħt superviżjoni u dan wara rikors li hu ppreżenta xhur qabel u b'digriet mogħti mill- Qorti fis-17 ta' Mejju 2017, iżda ppreċiża li fil-preżent, l-aċċess huwa xorta waħda limitat skont id-digriet mogħti, u dak li nbidel hu mis-17 ta' Mejju 2017, l-aċċess ma baqax iseħħ taħt superviżjoni.

Xehed li A dejjem għamlet minn kollox biex taqtalu l-kuntatt mat-tfal.

Dan kellu riperkussjonijiet fuq ir-relazzjoni tiegħu mat-tfal tant li D illum ma jħossux komdu jiltaqa' miegħu waħdu iżda jippreferi is-superviżjoni.

Żied igħid li meta bdew l-allegazzjoni tat-tbenġil A kellha relazzjoni ma' ċertu Noel, li kien anke jorqod fid-dar tagħha.

Qal li hu dejjem ikkopera bl-aħjar mod li seta' anke f'għeluq snin it-tfal meta A kienet tkun preżenti wkoll biex b'hekk almenu f'dawk l-okkażjonijiet kienu

jidhru bħala familja.

FATTISPEĊJE u APPLIKAZZJONI LEGALI GĦAL-KAŻ ODJERN Illi t-talbiet prinċipali fil-każ odjern huma sabiex l-aċċess jibqa' limitat skont l-ewwel talba kif dedotta, li l-imsemmi aċċess għandu jibqa' sorveljat mill-Aġenzija Appoġġ, u sabiex jekk tinħass il-ħtieġa, jinħatar avukat tat-tfal.

Jiġi osservat fl-ewwel lok, li l-każ odjern ġie ntavolat fis-26 ta' Ottubru 2012, meta t-tlett ulied tal-kontendenti kienu għadhom kollha minuri.

Fil-fatt, kif premess fir-rikors promotur, D kellu tlettax-il sena, E tnax-il sena u F disa' snin fiż-żmien tal-preżentata ta' din il-kawża.

Matul il-każ ittellgħu il-provi da parti tar-rikorrenti, il- provi tar-rikorrenti damu jinġabru sas-17 ta' Mejju 2017, meta waqt din is-seduta, l-Qorti kienet ddikjarat bħala maghluqa l-provi tar- rikorrenti.

Sussegwentement, ir-rikorrenti fl-2019 talbet aktar żmien biex isiru l-kontro-eżamijiet, iżda il-Qorti ċaħdet it-talba għal aktar żmien għall-kontro-eżamijiet.

Finalment fil-verbal datat 27 ta' Gunju 2019, ġie dikjarat li l-provi tal-partijiet kienu magħluqa.2 Dan qed jingħad biex jintwera li matul l-andament tal-provi f'dan il-każ, iż-żewġ ulied il-kbar leħqu l-eta` maġġorenni, filwaqt li F, it-tifel iż-żghir, illum għandu sittax-il sena.

Minn eżami akkurat tal-provi prodotti, jirriżulta li għal numru ta' snin l- aċċess tar- rappreżentanti u s-social workers tal-Aġenzija Appoġġ.

Mid- dokumenti esebiti da parti tal-Appoġġ, li jiddeskrivu dawn il-viżiti tal- aċċess, ma jirriżultax li qatt kien hemm bżonn ta' intervent da parti tal- Aġenzija Appoġġ.

L-aċċess kien baqa' jsir b'superviżjoni mill-Appoġġ konsegwenza tal-fatt, li kien hemm episodji ta' vjolenza u tbenġil fuq il-minuri fil-passat u dan meta' l-aċċess mal-missier kien mingħajr superviżjoni.

Ma jidhirx ikkontestat li kien hemm dawn l-episodji vjolenti fil-passat u meta anke kienu saru rapporti lill-Pulizija da parti tal-omm, u ttieħdu proċeduri kriminali fil-konfront tal-intimat, fejn l- intimat kien ġie liberat kif jirriżulta minn Dok CDA1 esebit fl-atti tal- każ.

Dawn l-episodji setgħu ikkaġunaw nuqqas ta' kunfidenza fl- ulied il-kbar E u D, li meta intervistati mir-rappreżentanti tal-Aġenzija Appoġġ, E kien ħassu insikur u D kien bejn ħalltejn.

Fil-fatt, D, it-tifel

tal-missier sar b'mod regolari

is-superviżjoni

taħt

in rappreżentanza

tal-Aġenzija Appoġġ,

il-kbir, kien bejn ħalltejn u qal li jmur jiltaqa' ma' missieru skont l-aptit, E kien aktar dirett, u qal li ma jafdax li jiltaqa' ma' missieru mingħajr superviżjoni.

Għalhekk, hija ferm relevanti għall-każ odjern ix-xiehda ta' Adriana Chircop, li kkonfermat li hija kienet intervistat lit-tfal b'mod individwali, mhux fil- preżenza tal-omm, biex tara x-xewqat tagħhom.

B'referenza għat-tifel iż-żgħir F, li hija wkoll intervistat, irreferiet li x-xewqa tiegħu kienet li qatt ma ried superviżjoni waqt l-aċċess tal-missier.

Ix-xhud Adriana Chircop ikkonfermat ukoll li meta saret ir-rakkomandazzjoni mill- Aġenzija Appoġġ biex l-aċċess ma jibqax isir b'superviżjoni, dan kien wara li l-aċċess b'superviżjoni kien ilu jsir b'suċċess u kien seħħ sar tibdil fl-attitudni tal-ulied versu l-missier, għalhekk raw li ma kienx hemm aktar bżonn ta' superviżjoni.

Il-Qorti ikkunsidrat ukoll li l-intimat kien ġie referut mill-Aġenzija Appoġġ biex jattendi sessjonijiet għand Psychologist u Psikjatra, kif ikkonferma l-intimat fix-xiehda tiegħu.

Dan il-fatt huwa ċertament ikkorroborat mir-rappreżentanti tal-Aġenzija Appoġġ.

Fil-fatt, l-intimat esebixxa ċertifikat DOK CDA3 rilaxxat mill-Psikjatra Dr. Charles Zammit La Rosa f'dan ir-rigward.

Fil-mori tal-proċeduri, iż-żewġ ulied il-kbar D u E laħqu l-eta` maġġorenni ta' tmintax-il sena.

Għaldaqstant, il-mertu tat-talbiet odjerni ġie eżawrit stante li ladarba huma leħqu l-eta` ta tmintax-il sena, l-ewwel talba dwar il-limitazzjoni tal-ġranet tal-aċċess skont l- esiġenzi u attivattijatiet tal-minuri, evidentement kurrikulari m'għadhiex treġi fil-konfront ta' D u E. Il-Qorti ser tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri tat-tieni talba biex l-aċċess ikun sorveljat u għall- protezzjoni meħtieġa tal-minuri.

Ċertament il-mertu taż-żewġ talbiet kif dedotti huma eżawriti fil-konfront ta' D u E, li bħala maġġorenni għandhom jagħżlu u jiddeċiedu huma.

Referibbilment għat-tifel iż-żgħir F, li dan għadu m'għalaqx it-tmintax-il

sena, iżda diġà għalaq s-sittax-il sena, għalhekk din il-Qorti trid

tikkunsidra r-riżultanzi fattwali li joħorġu mill-provi prodotti.

F'dan il-

kuntest, jingħad li mill-intervisti individwali ta' Adriana Chircop mat-tlett

ulied, irriżulta li F qatt ma ried superviżjoni meta jiltaqa' ma' missieru.

Irriżulta wkoll mix-xiehda tagħha li ma' F qatt ma kien hemm problemi, u r-relazzjoni tiegħu ma' missieru baqgħet dejjem konsistenti.

Relevanti ħafna wkoll hija r-raġuni għaliex l-Aġenzija Appoġġ kienet irrakkomandat li l-aċċess jibda jsir mingħajr superviżjoni.

Dan ġara għaliex l-aċċess kien ilu jsir b'superviżjoni għal numru ta' snin, l- tat-tfal. aċċess seħħ b'suċċess u kien hemm bdil Ikkunsidrat ukoll, li l-Aġenzija Appoġġ kienet ukoll offriet is-servizzi ta' Psychologist u ta' Family therapy.

Kif tajjeb sottomess fit-trattazzjoni tal-avukat difensur tal-intimat, kien hemm diversi noti da parti tal- Aġenzija Appoġġ fejn intqal li l-minuri kienu jidhru kuntenti li jgħaddu l-ħin ma' missierhom.

Fl-aħħar nota tal-Aġenzija Appoġġ datata 5 ta' Mejju 2017, intqal li l-ulied għandhom relazzjoni tajba mal-missier, l- ulied issa qed jikbru u għalhekk jistgħu jesprimu dak li jixtiequ mingħajr diffikultajiet.

Tenut kont ta' dawn il-fatti u ċirkostanzi tal-każ, din il-Qorti hija tal-fehma li l-ewwel żewġ talbiet kif dedotti fir-rikors promotur m'għandhomx jintlaqgħu fil-konfront tal-wild iż-żgħir F. Għalhekk il-Qorti limitatament fir-rigward tal-wild F, tilqa' it-tielet u r- raba' eċċezzjonijiet tal-intimat u tordna li l-aċċess iseħħ skond kif ordnat l-Onorabbli Qorti tal-Appell fil-kawża C sive Charles B vs A B deċiża fit-30 ta' Novembru 2007, mingħajr superviżjoni.

Dan għandu japplika biss fil-konfront ta' F sakemm jagħlaq l-eta ta' tmintax-il sena.

Kif diġà ingħad, iż-żewġ ulied l-oħra huma maġġonrenni għalhekk il-Qorti tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri tat-talbiet attriċi fil-konfront tagħhom.

B'referenza għat-tielet talba, dwar il-ħatra ta' avukat tat-tfal matul l- andament tal-każ biex jimmilita favur l-interessi tal-minuri, din it-talba m'għandhiex tintlaqa', peress li ma nħassitx din il-ħtieġa fil-mori ta' dan il-każ, u għalhekk il-Qorti qegħda tiċħad din it-talba.

DEĊIDE Għalhekk għal dawn il-motivi, il-Qorti qegħda taqta' u tiddeċiedi din il- kawża billi tilqa' l-eccezzjonijiet tal-intimat u tiċħad it-talbiet tar-

rikorrenti kif ġej:

Tiċħad l-ewwel talba tar-rikorrenti dwar il-modalita ta' aċċess.

Tiċħad it-tieni talba tar-rikorrenti peress li l-ulied D u E illum huma maġġorenni.

Tiċħad it-tieni talba wkoll fil-konfront tal-minuri F, għar-raġunijiet fuq spjegati.

Tiċħad it-tielet talba tar-rikorrenti.

Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti.


QORTI ĊIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMĦALLEF Onor. Abigail Saliba Hil LL.D., Dip.

Illum 12 ta' Dicembru 2019

A B u b'digriet tat-8 ta' Novembru 2018 Dr. Noel Everson u PL Hilda Ellul Vella Bonnici gew nominati bhala kuraturi ad litem biex jirrapprezentaw l-interess tal-minuri C B

Direttur tar-Registru Pubbliku

Rat ir-rikors ġuramentat ipprezentat fl-4 ta' Dicembru, 2017 li permezz tieghu l-attrici ippremettiet:

Illi nhar is-sbatax (17) ta' Marzu, tas-sena elfejn u ghaxra (2010) l- esponenti weldet tifla minuri li ngħatat l-isem ta' C B, u dan minn relazzjoni extra-matrimonjali illi hija kellha mal-intimat D E;

fil-perjodu meta

il-minuri C,

mizzewwga lill-intimat l-iehor, u cioe lil D E;

Illi għalhekk, u dan ai termini tal-ligi, il-minuri giet awtomatikament reġistrata fuq isem żewġ l-omm, u ċioe` l-intimat F B, li fil-fatt mhux il-missier naturali tal-istess minuri (certifikat tat-twelid tal-minuri hawn anness u mmarkat bħala Dok.

Illi konsegwentement fic-certifikat tat-twelid tal-minuri C B, fil-parti dedikata għad-dettalji tal-missier, hemm erronjament mnizzel "F B (Ix-Xewkija, Malta)" flok "D E (Qormi,Malta)";

Illi diga saru t-testijiet xjentifiċi appożitu, li juri illi l-missier naturali tal-minuri C B, huwa fil-fatt D E, pero` dan l-istess test sar mingħajr ebda ismijiet indikati;

Illi fid-dawl ta' dak appena espost, l-esponenti tixtieq illi c-certifikat tat-twelid ta' bintha minuri jiġi emendat minn l-intimat Direttur Reġistru Pubbliku fis-sens illi taħt il-kolonna dedikata għal missier naturali tal-minuri, il-kliem "F B (Is-Swatar, L-Imsida, Malta)" jiġu kancellati u sostitwiti bil-kliem "D E (Qormi, Malta)" u dan sabiex l-istess D E, jiġi reġistrat bħala l-missier naturali tal-minuri C B, kif fil-fatt huwa realment, u dan għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi;

Talbet ghar-ragunijiet suesposti li l-konvenuti igħidu ghaliex din il- Qorti m'ghandhiex :

TIDDIKJARA illi l-missier naturali tal-minuri C B imwielda nhar is- sbatax (17) ta' Marzu tas-sena elfejn u għaxra (2010), huwa l- intimat D E, u mhux l-intimat F B u dan ghall-finijiet u effetti kollha tal-liġi, occorrendo anke bin-nomina ta' espert/i appożiti; 2.

Konsegwentement TORDNA lill-intimat Direttur tar-Reġistru

Pubbliku sabiex jagħmel id-debita korrezzjonijiet fl-att tat-twelid tal- minrui C B enumerat bin-numru ta' iskrizzjoni 1005/2010

(6841439), fis-sens illi l-intimat D E jiġi ndikat formalment f'dan id- dokument bħala l-missier naturali tal-minuri, u dan billi fil-kolonna dedikata għal Isem u Kunjom u Post tat-Twelid tal-missier, il-kliem "F B (Is-Swatar, L-Imsida, Malta) jiġu mħassra u kkanċellati u sostitwiti bil-kliem "D E" (Qormi, Malta);

Bl-ispejjez kontra l-intimata li minn issa hija ngunta in subizzjoni.

Rat il-lista tax-xhieda tal-attrici; Rat ir-risposta tal-konvenut Direttur tar-Registru Pubbliku li permezz taghha espona (fol.

Illi in linea preliminari u mill-atti li ġew notifikati lill-esponenti jidher illi għadhom ma nħatrux kuraturi deputati għal minuri u dan ai termini ta' Artikolu 781, 782 u 783 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta; 2.

Illi bla preġudizzju għas-suespost u in linea preliminari ukoll, jidher li hemm nieqsa ukoll l-awtorizzazzjoni meħtiega ai termini tal-Artikolu 77C tal-Kodiċi Ċivili u dan għaliex it-terminu stabbilit mil-liġi ta' sitt xhur mit-twelid tal-minuri, f'liema perjodu l-persuna ikkonċernata tkun tista' tipproċedi b'kawża ta' denegata paternita' ai termini tal-Artikolu 77A jew Artikolu 77B tal-Kodiċi Ċivili, għadda.

Għaldaqstant, f'dan l- istadju għandu jiġi ddikjarat jekk l-attriċi ġietx awtorizzata minn din l- Onorabbli Qorti sabiex tipproċedi b'din il-kawża istanti – u fin-nuqqas ta' dan, f'ġieħ l-ekonomija tal-ġudizzju, l-attriċi għandha tirregola l- pożizzjoni tagħha immedjatament; 3.

Illi bla preġudizzju għas-suespost u fil-mertu, l-esponenti tiddikjara li m'hijiex edotta mill-fatti hekk kif ġew iddikjarati fir-rikors ġuramentat; 4.

Illi fil-mertu, l-esponenti teċċepixxi illi sabiex tirnexxi din l-azzjoni r- rikorrenti trid tipprova li fiż-żmien bejn it-tliet mitt ġurnata u l-mija u tmenin ġurnata qabel it-twelid tal-minuri, ir-rikorrenti kellha relazzjoni extra-maritali ma' D E u barra minn hekk tipprova xi fatt ieħor li jista' wkoll ikunu testijiet u provi ġenetici li jeskludu lil intimat F B, bħala l- missier naturali tal-imsemmija minuri, u dan ai termini tal-Artikolu 77B tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta;

Illi lattriċi fir-rikors ġuramentat tagħha tindika fi premessa numru 5 illi diġa' saru testijiet xjentifiċi li juru li l-missier naturali tal-minuri huwa D E. Madanakollu tali test sar mingħajr ebda ismijiet indikati.

Fil- fehma tal-esponent, dan it-test tad-DNA għal kull bon fini għandu jiġi ppreżentat u maħluf mit-tekniku.

Illi bla ħsara għal premess u stante l-fatt li l-minuri għandha kważi tmien snin, għandha tiġi megħluba l-prezunzjoni legali maħluqa bis- saħħa tal-Artikolu 81 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta billi adegwatament u konvinċentement għal din l-Onorabbli Qorti, sabiex jiġi muri illi l-pussess ta' stat tal-minuri, ma' jaqbilx mal-att tat-twelid tagħha bin-numru ta' registrazzjoni progressiv 1005 u 2584 tas-sena 2010; 7.

Illi bla ħsara għas-suespost f'każ li jintlaqaw it-talbiet tar-rikorrenti, l-esponenti tistieden lil konvenut D E, sabiex jippreżenta d-dettalji personali tiegħu, permezz ta' nota li tispeċifika senjatament: (1) in- numru tal-karta tal-identita', (2) ismu u kunjomu, (3) l-eta' tiegħu meta twieldet il-minuri, (4) il-post tat-twelid tiegħu, (5) il-post ta' residenza tiegħu meta twieldet l-imsemmija minuri, (6) isem u kunjom ta' missieru u (7) jekk l-imsemmi missier patern kienx għadu ħaj meta twieldet l-minuri.

Tali informazzjoni hija meħtieġa biex tiġi eventwalment inserita fl-Att tat-Twelid tal-minuri; 8.

Illi bla preġudizzju għal premess, f'każ li jintlaqaw it-talbiet tar- rikorrenti, l-esponenti tirrileva illi l-partijiet kontendenti għandhom jiddeċiedu b'mod definittiv liema kunjom għandha tassumi l-minuri a tenur tal-Artikolu 92 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta; 9.

Illi subordinatament u dejjem bla ħsara għal dak fuq imsemmi, f'każ li din l-Onorabbli Qorti tilqa' t-talbiet tar-rikorrent huwa importanti li l-kelmiet 'the said' li jinsabu qabel isem F B, senjatament taħt il- kolonna u fir-ringiela fejn hemm indikati t-tagħrif dwar l-omm għandhom ukoll jiġu kkanċellati mill-Atti tat-Twelid bin-numru tar- reġistrazzjoni 1005/2010; 10.

Illi bla pregudizzju ghal premess, l-esponenti tissottometti li fi kwalunkwe kaz l-azzjoni tar-rikorrenti mhijiex attribwibbli ghal xi ghemil jew nuqqas ta' agir ta' l-esponenti u kwindi hija m' ghandiex tigi assoggettata ghall-ispejjez tal-kawza istanti;

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjeż kontra r-rikorrenti li qegħdin minn issa jiġu inġunti in subizzjoni.

Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenut Direttur tar-Registru Pubbliku (fol.

14); Rat in-nota guramentata ta' F B (fol.

10) li permezz taghha qieghed jammetti t-talbiet attrici kif kontenuti fir-rikors guramentat taghha enumerat 264/17 AL, fl-ismijiet premessi, u cioe` illi hu ma huwiex il- missier naturali tal-minuri.

Rat ir-risposta guramentata ta' D E (fol.

22) li permezz taghha kkonferma :

Illi l-esponent jikkonferma t-talbiet kif dedotti mir-rikorrenti b'dan izda illi huwa m'ghandux ibati l-ispejjez gudizzjarji stante illi kienu c-cirkustanzi tal-attrici A B illi wasslu sabiex it-tifla tigi registrata bhala wild ta' F B;

Illi hekk kif gie dikjarat ben tajjeb mill-istess rikorrenti, il-partijiet diga ressqu sabiex jaghmlu t-testijiet xjentifici tad-DNA fejn sar maghruf illi effettivament l-istess esponent huwa missier il- minuri C B;

Illi ghalhekk, gialadarba il-paternita` tal-minuri C B kienet giet

stabbilita a sodisfazzjoni tal-partijiet l-esponent D E jiddikjara illi huwa m'ghandu l-ebda oggezzjoni ghat-talbiet kif dedotti.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenut D E; Ikkunsidrat: KONSIDERAZZJONIJIET:

Ir-rikorrenti qed titlob li jiġi magħruf bħala l-missier naturali tal- minuri C, u ċjoe` D E, mwielda mill-intimata fis-17 ta' Marzu 20101 Sal-lum, din hija dikjarata bħala bint F B filwaqt li l-missier bijoloġiku tal-minuri huwa D E. D E fir-risposta tiegħu ikkonferma t-talbiet kif dedotti u kkonferma wkoll li l-partijiet diġa resqu għat-testijiet xjentifiċi tad-DNA fejn ġie konkjuż li huwa l-missier bijoloġiku tal-minuri C. F B, fir-risposta tiegħu ammetta li huwa mhuwiex il-missier naturali tal-minuri.

Ir-rikorrenti tikkontendi li minkejja li l-minuri tnissel u twieled matul iż-żwieġ mal-konvenut F B, dan mhuwiex il-wild naturali u bijoloġiku tiegħu, iżda l-minuri C ġiet imniżżla bħala bintu.

Għalhekk, permezz ta' din il-kawża qegħda titlob li din il-Qorti sabiex tiddikjara li F B mhuwiex il-wild naturali tal-istess minuri, sabiex issir il-korrezzjoni meħtiega u jiġi indikat il-konvenut D E bħala missier il-minuri C fl-att tat-twelid tagħha.

Illi l-kawża odjerna ġiet intavolata mill-omm, u in vista wkoll li l- minuri ġie mnissel fiż-żmien meta l-istess omm kienet miżżewġa lil F B, tikkwalifika bħala waħda msejsa fuq l-Artikolu 77 tal-Kodiċi Ċivili.

Illi l-attriċi ma ressqitx it-talba tagħha fi żmien sitt xhur mit- twelid tat-tarbija sabiex issodisfat ir-rekwiżiti tal-Artikolu 77C tal- Kodiċi Ċivili li jesiġi li azzjoni bħal din odjerna ssir fi żmien sitt xhur mit-twelid l- awtoriżżazzjoni l-istess tipproċedi awtoriżżazzjoni hija nulla u invalida in vista li l-liġi hija tassattiva fil- każ ta' ta' azzjonijiet ta' denegata paternita` (b'differenza minn azzjonijiet ta' filjazzjoni) u dawn l-azzjonijiet iridu jkunu intavolati fi żmien sitt xhur mit-twelid tat-tarbija, u ma tagħtix il-possibilita` illi l- omm tikseb l-awtoriżżazzjoni tal-Qorti sabiex tiġi intavolata azzjoni

bħall-preżenti wara t-terminu ta' sitt xhur.

l-attriċi kisbet il-kawża,

illi b'din

tal-minuri.

Dan il-kunċett legali ġie elaborat minn din il-Qorti fil-kawża fl- ismijiet Nadine Hall vs Jalil Rakban (268/11) (AL) deċiża fis-7 ta' Diċembru 2016 ta' fejn ġie spjegat: "Illi l-kawża odjerna, in vista li ġiet intavolata mill-omm ("kull min ikollu interess") u mhux minn żewġha, u in vista wkoll li l-ulied ġew imnissla fiż-żwieġ, tikkwalifika bħala waħda msejsa fuq l-Artikolu 77 tal-Kodiċi Ċivili.

Illi kif ġustament eċċepixxa d-Direttur tar- Reġistru Pubbliku, a tenur tal-Artikolu C tal-Kodiċi Ċivili, l-azzjoni odjerna kellha ssir fi żmien sitt xhur mit-twelid tal-minuri.

Difatti l- Artikolu 77C jistipula Fil-każijiet imsemmija fl-artikoli 77, 77A u 77B il-persuna li tgħid li hija l-missier tat-tifel imwieled fiż-żwieġ, jew il-mara skont il-każ, jistgħu jipproċedu b'kawża għal dikjarazzjoni ta' paternita` jekk huma jressqu r-rikors ġuramentat tagħhom fi żmien sitt xhur mit- twelid tat-tifel.

Iżda l-Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja) tista' wara li jsir rikors mill- persuna li tgħid li hija l-missier tat-tifel imwieled fiż-żwieġ jew mill- mara u, jekk ikun possibbli wara li tkun semgħet lill-partijiet interessati kollha, u wara li tkun qieset id-drittijiet tar-rikorrenti u tat- tifel, f'kull żmien tawtoriżża lill-persuna li tgħid li hija l-missier tat- tifel imwieled fiż-żwieġ jew lill-mara biex jibdew kawża għal dikjarazzjoni ta' paternita` kif imsemmi fl-artikoli 77A u 77B."

"Il-Qorti tirrileva li fin-nuqqas li l-kawża tiġi preżentata fi żmien sitt xhur mit-twelid tat-tarbija, l-awtroiżżazzjoni tal-Qorti tista' tinkiseb sabiex xorta waħda ssir azzjoni ta' filjazzjoni a tenur tal-Artikolu 77A u 77B sabiex ikun dikjarat il-missier naturali tal-minuri.

Biss din l-awtoriżżazzjoni ma tistax ugwalment tinkiseb għal azzjonijiet ta' denegata` paternita a tenur tal-Artikolu 77.

Fit-tieni paragrafu tal-artikolu 77C appena ċċitat, l-artikolu 77 mhuwiex imniżżel, sija fit-test Malti u wkoll fit-test Ingliż.

Huma mniżżlin biss l-Artikoli 77A u 77B.

Dan mhuwiex żball jew koinċidenza, għaliex sija l-Qrati, fil- ġurisprudenza tagħna, u wkoll il-leġislatur jirreżistu li jbiddlu l-istat tal-ulied imnissla u mwielda fiż-żwieġ.

lanqas setgħet

Għaldaqstant, anke jekk fil-każ odjern l-awtoriżżazzjoni ma ġietx l-azzjoni ġaladarba hija tingħata, u mitluba, mressqa mill-omm, kellha ssir fi żmien sitt xhur mit-twelid tal-ulied."

Iżda fil-każ odjern, b'differenza mill-kawża fuq ċitata, l-azzjoni qegħda tiġi intavolata wkoll mill-minuri, debitament rappreżentata mill-Kuraturi Deputati.

Fil-fatt, b'digriet datat 15 ta' Ottubru 2018, din il-Qorti laqgħet it-talba tar-rikorrenti biex tinnomina kuraturi deputati biex jirrappreżentaw lill-minuri, b'hekk l-ewwel eċċezzjoni tad-Direttur intimat ġiet sorvolata.

Illi kif jirriżulta wkoll mill-verbal datat 2 ta' Lulju 2019 (fol 54) il-Qorti u l-avukat difensur tad-Direttur intimat, raw li ġew sorvolati l-eċċezzjonijiet tad-Direttur intimat.

Hija l-fehma tal-Qorti, illi l-wild għandu l-fakolta` illi dejjem u meta irid iressaq provi illi jindikaw illi l-istat tiegħu mhuwiex konformi maċ-ċertifikat tat-twelid tiegħu u għaldaqstant jitlob lill-Qorti sabiex isiru l-korrezzjonijeit meħtieġa.

Dan bis-saħħa tal-Artikolu 83 u 84 tal-Kodiċi Civili illi jistipulaw: "83.

Il-prova kuntrarja tista' ssir b'xiehda li turi illi min jitlob l-istat mhux bin il-persuna illi hu igħid li wellditu, inkella meta din hija ppruvata, illi hu mhux bin il-parti l-oħra taż-żwieġ.

M'hemmx preskrizzjoni għall-azzjoni għal tifel biex jistabbilixxi l-filjazzjoni proprja tiegħu."

Għalhekk, m'hemm l-ebda impediment proċedurali għall-minuri sabiex jintavola l-kawża tiegħu f'dan l-istadju u cjoe` qrib is-seba' snin mit-twelid tiegħu.

In vista ta' dan, il-Qorti sejra tgħaddi sabiex teżamina l-mertu tal- każ odjern.

Fil-mertu, jirriżulta li fil-każ odjern il-Qorti tista tistrieh fuq iċ-ċertezza tat-testijiet ġenetiċi, li huma l-aqwa prova f'każijiet simili biex jistabbilixxu min hu l-missier bijoloġiku tal-minuri.

Fil- fatt ġie kkonfermat mill-espert li ħa l-kampjuni ġenetiċi, li D E hu l- missier bijoloġiku tal-wild C billi abbażi tal-eżitu mill-profili ġenetiċi

mill-partijiet tad-DNA elenkati l-probabilta` ta' paternita hija 99.9%. (fol 47 tal-proċess).

Inoltre`, il-konvenut F B ikkonferma fir-risposta tiegħu, li huwa mhuwiex il-missier bijoloġiku tal-minuri C, filwaqt li l-konvenut D E, ikkonferma t-talbiet kif dedotti.

DWAR KUNJOM IL-MINURI: Illi l-konvenut Direttur tar-Reġistru Pubbliku eċċepixxa illi l-partijiet għandhom jiddeċiedu b'mod definittiv liema kunjom għandha tassumi l-minuri C u dan a tenur tal-artikolu 92(6) tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta.

Illi permezz ta' nota ippreżentata fis-26 ta' Marzu 20192 il-partijiet iddikjaraw li jaqblu li kunjom il-minuri C għandu jkun "E B".

Għalhekk, din il-Qorti taqbel li dan huwa l- kunjom li għandu jiġi applikat għall-minuri, u tordna lid-Direttur tar- Reġistru Pubbliku biex jagħmel annotazzjoni f'dan ir-rigward fl-att tat-twelid relattiv tal-minuri.

DEĊIDE Għal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeċiedi din il-kawża, billi tar-Reġistru tiddisponi mill-eċċezzjonijiet Pubbliku u tilqa' t-talbiet tar-rikorrenti kif ġej: 1.

Tilqa' l-ewwel talba u tiddikjara illi l-missier naturali tal-minuri C imwielda nhar is-17 ta' Marzu 2010, huwa l-konvnenut D E u mhux F B.

tal-konvenut Direttur

Tilqa' t-tieni talba u tordna lill-intimat Direttur tar-Reġistru Pubbliku sabiex jagħmel id-debita korrezzjonijiet fl-att tat-twelid numru elf u hamsa tas-sena elfejn u ghaxra (1005/2010) tal- minuri C billi jikkanċella l-konnotati kollha tal-konvenut F B u

minflok jitniżżlu l-konnotati kollha ta' D E, detentur tal-karta tal- identita`XXX li meta twieldet il-minuri, kellu 50 (50) sena, imwieled Ħal Safi` residenti H'Attard, u huwa iben G E, li kien ħaj fil-mument tat-twelid tal-minuri u għadu ħaj.

Tordna wkoll lid- Direttur tar-Reġistru Pubbliku jikkanċella l-kelmiet 'the said' li jinsabu qabel isem F B taħt il-kolonna u ringiela fejn hemm indikat it-tagħrif dwar l-omm.

L-ispejjeż jitħallsu mir-rikorrenti.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Kump Nru: 268/16 RM Il-Pulizija (Spettur Hubert Chircop Psaila) vs BERTRAM ZAHRA

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

IL-PULIZIJA (Spettur Hubert Chircop Psaila) -vs- BERTRAM ZAHRA

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

827094M, tressaq quddiemha akkuzat talli:-

Fl-20 ta' Jannar 2016 u fi Triq Prof. J.G. Gauci, Haz Caruana Pisani, fil-gzejjer

Maltin, sraqt cilindru tal-gas ghad-detriment ta' Rita Zammit inguanez ghal valur ta' anqas

minn €25 liema serq huwa aggravat bil-mezz u bil-lok;

U aktar talli fl-istess data, lok u cirkostanzi xjentement xtrajt jew ilqajt ghandek

hwejjeg misruqa, mehuda b'qerq jew akkwistati b'reat sew jekk dan isir f'Malta

jew barra minn Malta, jew xjentement, b'kull mod iehor li jkun, indhalt biex

tbieghhom jew tmexxihom;

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Kump Nru: 268/16 RM Il-Pulizija (Spettur Hubert Chircop Psaila) vs CAMILLERI CUMBO BUTTIGIEG

Il-Qorti giet mitluba li f'kaz ta' htija tittratta lill-imputat bhala li sar recidiv ai

termini tal-Artikoli 49 u 50 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta; Malta, liema sentenzi kienu

moghtija lil Bertram Lindsay Jr u li saru definittivi u ma jistghux jigu mibdula.

Rat il-kunsens moghti mill-Avukat Generali1 ai termini tal-Artikolu 370(4) tal-

Kodici Kriminali biex dan il-kaz jigi trattat bil-procedura sommarja;

Rat illi din il-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif preseduta permezz ta' digriet

ta' assenjazzjoni moghti mis-S.T.O. il-Prim'Imhallef fil-5 ta' Ottubru 2018;

Rat illi din il-Qorti giet ezentata milli terga' tisma' x-xhieda gia` mismugha

Rat it-traskrizzjonijiet tad-depozizzjonijiet tax-xiehda li xehdu quddiem din il-

Semghet il-provi, u rat id-dokumenti kollha esebiti;

Rat l-atti kollha;

Semghet lill-Prosekuzzjoni tiddikjara illi ma ghandha xejn x'izzid in linea ta'

trattazzjoni ma' dak li diga` jirrizulta mill-atti3, filwaqt illi semghet it-trattazzjoni

Rat illi l-kawza giet imhollija ghal-lum ghas-sentenza;

Ikkunsidrat;

2 18 ta' Ottubru 2018.

3 21 ta' Ottubru 2018.

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

L-imputat qed jigi mixli bis-serq aggravat bil-mezz u bil-lok ta' cilindru tal-gas

minn gewwa Haz Caruana Pisani ghad-detriment ta' Rita Zammit inguanez fl-20 ta' Jannar 2016,

u alternattivament, bir-reat ta' ricettazzjoni kommess fl-istess data, lok u

Qed jigi mixli wkoll li huwa recidiv.

In linea ta' provi, il-Prosekuzzjoni ressqet l-istqarrija rilaxxata mill-imputat

Bertram Lindsay Jr, fil-21 ta' Jannar 2016 liema stqarrija izda, il-Qorti tqis li ma

ghandhiex tiehu konjizzjoni taghha galadarba din giet rilaxxata fi zmien meta l-

imputat, allura suspettat, ma kellux dritt ghal assistenza legali waqt l-

interrogazzjoni mill-Pulizija u effettivament f'dan il-kaz l-istqarrija ttiehdet

minghandu minghajr lanqas ma nghatawlhom id-dritt li jaghzlu li jkollhom l-

assistenza ta' avukat waqt l-interrogazzjoni.

tippermetti illi suspettat ikollu assistenza legali waqt li jigi interrogat, izda kienet

tippermetti biss illi suspettat jithalla jikkonsulta ma' avukat qabel ma jigi

Il-gurisprudenza l-aktar recenti tal-Qorti Kostituzzjonali fosthom is-sentenzi fl-

Generali et5, moghtija fuq l-iskorta ta' diversi decizjonijiet tal-Qorti Ewropeja

dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, pacifikatament tirritjeni li r-regola hi li l-Artikolu

6(1) abbinat mal-Artikolu 6(3)(c) tal-Kapitolu 319 tal-Ligijiet ta' Malta jitlob li

jkun hemm dritt ghall-assistenza legali f'kull stadju tal-investigazzjoni tal-

pulizija, sakemm ma jigix ippruvat li hemm ragunijiet impellenti ghaliex dan id-

dritt ghandu jigi ristrett.

Fil-kaz deciz recentement mill-Qorti Ewropeja fl-

ismijiet Fazli Barbara vs Turkey6, gie ribadit illi jkun hemm lezjoni tad-dritt ghal

smigh xieraq meta l-akkuzat ma jkollux jedd ghall-assistenza tal-avukat matul l-

interrogazzjoni ghaliex il-ligi tal-pajjiz ma tkunx tippermetti din l-assistenza.

4 Deciza fis-27 ta' Novembru 2017.

5 Deciza fil-5 ta' Ottubru 2018.

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Kump Nru: 268/16 RM Il-Pulizija (Spettur Hubert Chircop Psaila) vs CAMILLERI CUMBO ZAHRA

Illi f'Jannar tas-sena 2016, meta ttiehdet l-istqarrija tal-imputat, il-provvedimenti

tal-Kodici Kriminali ma kienux konformi mad-dettami tad-dritt ghal smigh

xieraq kif enuncjat fil-gurisprudenza fuq citata, u kif inhuma ezistenti llum wara

l-promulgazzjoni tal-Att LI tal-2016, ghaliex dak iz-zmien id-dritt ta' assistenza

legali kien ristrett ghal siegha qabel l-interrogazzjoni u b'hekk, kien jeskludi l-

jedd tal-presenza tal-avukat waqt l-istess interrogazzjoni.

Fis-sentenza taghha tal-14 Dicembru 2018, il-Qorti Kostituzzjonali qalet hekk in

tal-istqarrija

tal-akkużat Il-Gudja

"… il-qorti xorta hija tal-fehma li ma jkunx għaqli li l-proċess kriminali jitħalla jitkompla bil-produzzjoni ladarba din, għallinqas f'parti minnha, ittieħdet mingħajr ma Il-Gudja kellu l-għajnuna ta' avukat.

Għalhekk, għalkemm għadu ma seħħ ebda ksur tal-jedd għal smigħ xieraq, fiċ-ċirkostanzi huwa għaqli illi, kif qalet l-ewwel qorti, ma jsir ebda użu mill-istqarrija fil-proċess kriminali sabiex, meta l-proċess kriminali jintemm, ma jkunx tniġġes b'irregolarità – dik li jkun sar użu minn stqarrija li ttieħdet mingħajr ma l-interrogat kellu l-għajnuna ta' avukat – li tista' twassal għal konsegwenzi bħal tħassir tal-proċess kollu."7 Ghaldaqstant, il-Qorti hija tal-fehma illi, anke fil-kaz odjern fejn l-istqarrija tal-

imputat ittiehdet fi zmien meta d-dritt tas-suspettat li jkollu assistenza legali waqt

l-interrogazzjoni, kien ghadu ma dahalx fis-sehh, is-salvagwardji necessarji

kontra l-periklu li ssehh lezjoni tad-dritt ghal smigh xieraq tal-persuna akkuzata,

kienu mankanti, u huwa immaterjali l-fatt illi s-suspettat seta' zamm is-silenzju

jew ma jkunx ghamel dikjarazzjonijiet inkriminanti waqt l-interrogazzjoni.

korollarju necessarju ta' dan huwa illi kull haga li jkun intqal jew ma jkunx intqal

mis-suspettat waqt l-interrogazzjoni minghajr dawk is-salvagwardji kontra r-

riskju ta' intralc tad-dritt ghal smigh xieraq, ghandha titqies bi skrutinju strett fil-

proceduri kriminali li jkunu eventwalment ittiehdu kontra l-istess persuna.

Mehud qies tal-konsiderazzjonijiet hawn maghmula, il-Qorti tqis li sabiex jigi

evitat li l-proceduri odjerni jigu kompromessi b'xi forma ta' irregolarita` li tista'

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

twassal ghall-ksur tad-dritt tal-imputat ghal smigh xieraq u ghat-thassir tal-

process kollu, ma ghandhiex taghmel uzu minn jew referemza ghall-kontenut tal-

imsemmija stqarrija tal-imputat meta tigi biex tqis il-provi migjuba f'dawn il-

P.S. 624 Keith Catania xehed dwar rapport li sar telefonikament gewwa l-Ghassa

ta' Haz Zabbar minn Cynthia Cortis fl-20 ta' Jannar 2016 dwar serq ta'

cilindru tal-gas minn gol-garaxx li jinsab taht id-dar taghha.

Ix-xhud qal li skont

dak li gie rapportat mill-imsemmija Cynthia Cortis, mit-tieqa tad-dar taghha

hija kienet rat guvni jisirqilha c-cilindru u nnutat illi huwa tefa' c-cilindru fil-

vettura bin-numru ta' registrazzjoni EAW-216.

Mill-investigazzjonijiet li saru,

irrizulta li l-vettura kienet ghajjat lil certu Brian Tenimu u wara li marru fuq

ilpost fejn twettqet is-serqa u gew murija mis-Sinjura Shgend minn fejn insteraq

Ix-xhud kellem lil Brian Thomas li informa li l-vettura kien jaghmel

uzu minnu certu Silvio Mercieca Minuti miz-Zejtun li huwa qarib tal-mara tieghu.

kompla jixhed illi fil-kors tal-investigazzjonijiet l-imsemmi Silvio Mercieca Minuti qallu li

c-cilindru kien fil-kcina tieghu u hadu jarah, filwaqt li qal ukoll illi ftit qabel

ghall-habta tas-1.00 p.m. Bertram Lindsay Jr kien qallu biex iwasslu Haz Caruana Pisani

ghaliex kien ser ibieghlu cilindru ghall-prezz ta' €20.

Mercieca Minuti qallu li ma kienx jaf li c-cilindru kien misruq.

Cynthia Cortis xehdet illi hija kienet ghamlet rapport lill-Pulizija serq ta'

cilindru tal-gas mill-garaxx taht ir-residenza taghha.

Ix-xhud spjegat illi hija

kienet fil-hogor tat-tieqa fil-maisonette taghha li qieghda f'kantuniera u rat zewg

persuni li wiehed minnhom nizel minn go karozza u rat illi ha l-gas minn gol-

garaxx li jinsab taht ir-residenza taghha u tella' l-hood fuq rasu.

Sakemm hija

harget mill-bieb, lahqet hadet in-numru tar-registrazzjoni tal-karozza u cemplet

lill-Ghassa tal-Pulizija.

Qalet illi ghalkemm ma tiftakarx in-numru tal-karozza,

hija kienet tatu lill-Pulizija dak il-hin meta cemplet biex taghmel ir-rapport.

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Kump Nru: 268/16 RM Il-Pulizija (Spettur Hubert Chircop Psaila) vs BERTRAM ZAHRA

xhud ikkonfermat ukoll illi iktar tard fil-gurnata, ghal-habta tal-5.30 p.m. jew is-

6.00 p.m. il-Pulizija cemplulha u infurmawha li c-cilindru gie ritornat u

Hija ddeskriviet dan ic-cilindru bhala wiehed mill-kbar

u qalet ukoll li l-karozza li rat qabel kienet ta' lewn ahdar fil-blu.

lil min kellmu lill-Pulizija u ma tafx min hi l-persuna li dahlet fil-garaxx, hlief li

kien irqiq, mhux twil hafna u kien liebes hood fuq rasu.

Brian Diugo in rapprezentanza tal-Awtorita` tat-Trasport f'Malta xehed illi l-

vettura bin-numru ta' registrazzjoni EAW-216 hija tal-ghamla Toyota Carina ta'

lewn griz u tinsab registrata f'isem Brian Tenimu bil-karta tal-identita` bin-numru

211035M u kienet ilha hekk registrata sa mill-24 ta' Gunju tas-sena 2014 u

kienet ghadha registra sa dakinhar tad-depozzjoni tieghu.

fuq il-proprjeta` tax-xhud li kienet ghadha vojta, u qaltilha li rat karozza tieqaf u

Ix-xhud spjegat illi hija kienet xtrat dan ic-cilindru ghal

habibtha u hallitulha fil-proprjeta` taghha, u skont habibtha, il-persuna kienet

dahlet fil-proprjeta`, ha c-cilindru u tefghu fil-bagoll tal-karozza u telqu.

Ikkonfermat illi c-cilindru ghalkemm kien fil-proprjeta` taghha, kien ta' Cynthia

Cortis u ma kien hemm xejn iktar nieqes minn gol-post taghha.

ratx il-karozza u lanqas il-persuni li semmitilha habibtha.

PC 737 (ismu ma giex registrat la fil-verbal tal-udjenza relattiva u lanqas waqt

id-depozizzjoni tieghu, izda li l-Qorti waslet ghall-konkluzjoni li huwa Kurt

Shoeb Underwood6), xehed illi fl-20 ta' Jannar 2016 Cynthia Cortis irrapportat

gewwa l-Ghassa ta' Haz Caruana Pisani illi kien hemm persuna li haditilha cilidnru tal-

gas minn gol-garaxx li jinsab taht id-dar u li hija nghatat informazzjoni dwar in-

numru tar-registrazzjoni tal-vettura minghand persuna li toqghod fil-vicinanzi li

8 Minn dak li jirrizulta mill-okkorrenza datata 20 ta' Jannar 2016 esebita a fol.

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

riedet tibqa' anonima.

Skont ix-xhud, irrizulta li l-vettura in kwistjoni bin-numru

ta' registrazzjoni EAW-216 kienet registrata fuq certu Brian Tenimu li, meta gie

mitkellem mill-Pulizija, qal li dak il-hin kien qed jaghmel uzu minn din il-vettura

Ix-xhud kompla jghid illi meta kellmu lil Silvio Mercieca Minuti, huwa

qalilhom li iktar kmieni dakinhar stess, huwa kien iltaqa' ma' Bertram Lindsay Jr li

kien ghadda ghalih bil-karozza u staqsih jekk iridx ibieghlu cilindru tal-gas u

marru Haz Caruana Pisani fejn Bertram Lindsay Jr nizel mill-karozza u wara rega' dahal fil-

karozza bic-cilindru li bieghulu ghall-prezz ta' €20.

Ix-xhud qal li Silvio Mercieca Minuti

stqarr mieghu li ma kien jaf li c-cilindru kien misruq u kien minghalih li kien ta'

imqabbad u dan inqala' mill-Pulizija u gie mghoddi lil Cynthia Cortis fl-

Ghassa tal-Pulizija.

Ix-xhud ikkonferma illi f'dan il-kaz kien involute ukoll is-

Surgent 624 u l-Ispettur Hubert Chircop Psaila.

Ghall-finijiet tal-addebitu tar-recidiva l-Ispettur Hubert Chircop Psaila esebixxa tliet

HC1, HC2 u HC3.

Fl-udjenza tat-18 ta' Ottubru 2018, il-Prosekuzzjoni ddikjarat li ma ghandhiex

iktar provi xi tressaq f'dawn il-proceduri.

L-imputat ghazel li jixhed f'din il-kawza u xehed fil-15 ta' Lulju 2019 u qal illi

gew il-Pulizija meta kien qieghed id-dar jizbogh kamra li ghandu fuq il-bejt.

illi dak iz-zmien huwa kien jahdem il-Maypole u kien qed jistenna lill-mara tigi

mix-xoghol biex twasslu x-xoghol.

L-imputat cahad illi huwa seraq xi cilindru

tal-gas u tant illi l-Pulizija kienu sabu c-cilindru ghand min kien serqu, certu

Silvio Mifsud Ganney li huwa kellu I jghid mieghu bl-idejn il-gurnata ta' qabel go hanut.

Jichad ukoll illi huwa jaf xi haga fuq dan ic-cilindru tal-gas u jispjega illi l-

gurnata ta' qabel gew il-;Pulizija huwa kien go hanut fil-misrah taz-Zejtun

ghaliex kien bil-leave mix-xoghol dakinhar, kien qed jilghab il-billiard u kellu

argument ma' Silvio u qallu biex ma jkellmux izjed.

L-imputat afferma li huwa

ma mar imkien ma' Silvio dakinhar u mar id-dar biex jizbogh il-kamra ta; fuq il-

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Rega' rribadixxa li ma jaf bl-ebda cilindru li nsteraq u sar jaf bih ghaliex

qalulu l-Pulizija li sabu c-cilindru ghand Silvio god-dar tieghu u gharfu n-numru

tal-karozza tieghu u raw lilu.

Ikkunsidrat;

Mill-premess, jirrizulta illi t-tezi tal-Prosekuzzjoni u l-akkuzi kontra l-imputat,

jinsabu mibnijin fuq

l-allegazzjoni

ta' Rita Zammit inguanez, u bieghu lil certu Silvio Mercieca Minuti ghall-prezz ta' €20.

Madanakollu, il-Qorti tosserva minnufih illi din l-allegazzjoni ma saret minn

hadd iktar hlief mill-imsemmi Silvio Mercieca Minuti li madanakollu, ma giex prodott

sabiex jixhed quddiem il-Qorti.

B'zieda mal-premess, din il-verzjoni giet

michuda b'mod assolut mill-imputat fit-testimonjanza tieghu u jigi osservat ukoll

illi ebda wiehed mix-xiehda li gew imressqa mill-Prosekuzzjoni sabiex jixhdu

f'din il-kawza, ma gharrfu lill-imputat bhala l-persuna li serqet ic-cilindru tal-gas

illi hija ma setghetx taghraf il-persuna li dahlet fil-garaxx u harget bic-cilindru

tal-gas filwaqt illi Rita Zammit inguanez affermat illi hija ma kienetx prezenti fil-hin tas-

serq tac-cilindru minn gol-proprjeta` taghha u ma tafx min seraq ic-cilindru.

L-

uniku identifikazzjoni li saret in konnessjoni mas-serqa kienet il-vettura li

Cynthia Sghendo rat li biha waslu z-zewg persuni fuq il-post u li fiha tghabba c-

cilindru minn wiehed minn dawn il-persuni li kien dahal fil-garaxx u hareg bl-

Lanqas jirrizulta li hemm xi konnessjoni bejn l-imputat u l-vettura li giet

identifikata fuq il-post tas-serqa, cioe` l-vettura bin-numru ta' registrazzjoni

EAW-216 stante illi l-provi juru illi dak iz-zmien din il-vettura kienet licenzjata

Is-Swieqi, la l-imsemmi Brian Tenimu u lanqas

Silvio Mercieca Minuti, li gie indikat lill-Pulizija mill-imsemmi Brian Tenimu bhala l-

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Kump Nru: 268/16 RM Il-Pulizija (Spettur Hubert Chircop Psaila) vs BERTRAM ZAHRA

persuna li kien fil-pussess tal-vettura in kwistjoni fl-20 ta' Jannar 2016 u li fil-

pussess tieghu instab ic-cilindru misruq, ma gew prodotti biex jixhdu f'din il-

Ghall-Qorti, dan kollu jfisser illi ma gie ppruvat ebda ness kwalsiasi bejn is-

serqa, il-vettura li ntuzat waqt is-serqa u s-sid licenzjat ta' din il-vettura, u Ħaż-Żabbar intwera li hemm xi rabta bejn l-imputat u c-cilindru misruq

stante illi r-res furtiva nstabet fil-pussess tal-imsemmi Silvio Mercieca Minuti u mhux

Effettivament, l-imputat ma jikkonfigura mkien f'din is-serqa

hlief fil-verzjoni li nghatat lill-Pulizija mill-imsemmi Silvio Mercieca Minuti li, ghalkemm

fil-fehma tal-Qorti kien xhud indispensabbli ghall-prova biex tistabbilixxi xi hiel

ta' htija fl-imputat, ma giex prodott biex jixhed f'din il-kawza.

Il-verzjoni ta'

Silvio Mercieca Minuti, li jallega illi huwa kien wassal lill-imputat sabiex igib cilindru tal-

gas minn go garaxx Haz Caruana Pisani liema cilindru huwa xtrah minghandu ghall-

prezz ta' €20, tirrizulta biss mit-testimonjanza ta' P.S. 624 Kieth Catania u P.C.

737 li xehdu dwar dak li kien intqal lilhom mill-imsemmi Silvio Mercieca Minuti meta

Il-Qorti ma tistax ma tqisx ix-xhieda ta' l-imsemmija ufficjali tal-Pulizija,

kwantu ghal dak li qalilhom il-persuna li fil-pusses taghha nstabet ir-res furtiva

izda li ma affermatx dik il-verzjoni quddiem il-Qorti, bhala xhieda fuq kliem

haddiehor u bhala tali, ghalkemm hija ammissibbli, ma tistax isservi bhala prova

tal-kontenut taghha izda biss tal-fatt illi jkun intqal dak il-kliem lix-xhud.

id-dispozizzjonijiet

tal-Kapitolu 12 dwar

ammissibbilita` ta' xhieda fuq kliem haddiehor f'materji civili, huma rezi

applikabbli f'proceduri kriminali bis-sahha tal-Artikolu 645 tal-Kapitolu 9, il-

Qorti fic-cirkostanzi ma tqisx illi ghandha taghti qies u valur probatorju lil xhieda

fuq kliem haddiehor daqslikieku l-persuni li qalu dak il-kliem effettivament

xehdu viva voce quddiemha, anke jekk il-kliem ikollu importanza sostanzjali

ghall-meritu tal-kaz.

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Il-Qorti tqis illi fi proceduri kriminali meta x-xiehda jistghu jew setghu jingiebu

sabiex jixhdu quddiemha, u konsegwentement kien hemm mezz biex il-fatti jigu

ppruvati sewwa xort'ohra minn xhieda fuq kliem haddiehor izda dawn il-persuni

ma tressqux mill-Prosekuzzjoni bhala xiehda, m'huwiex bizzejjed illi, ghall-fini

tal-prova tal-akkuzi, dan il-kliem ikollu importanza sostanzjali fuq l-akkuzi.

qed jinghad ghaliex il-principju procedurali fil-kamp kriminali illi x-xhieda

jinstemghu viva voce quddiem il-Qorti u fil-presenza tal-persuna akkuzata9, huwa

sagrosant u mehtieg fuq kollox in omagg u b'harsien tal-principju tal-ugwaljanza

tal-armi li jifforma parti integrali mill-jedd fondamentali ghal smigh xieraq.

kollox, ir-regola bazilari tibqa' dejjem dik enuncjata mill-Artikolu 638(1) tal-

Kap. 9, cioe` illi ghandu jitqies li tingieb il-prova l-aktar shiha u sodisfacjenti u li

ma jithalla barra ebda xhud li x-xiehda tieghu tkun importanti.

Evidentement din ir-regola ma gietx osservata fil-kaz odjern ghaliex ma

jirrizultax illi il-persuna li ma xehditx biex tikkonferma dak li qalet fil-kors tal-

investigazzjonijiet, kienet persuna li ma setghetx tigi prodotta biex tixhed

minhabba mewt jew ghax ma tistax tigi rintraccata minkejja l-isforzi evidenti tal-

prosekuzzjoni, jew ghaliex hija persuna marbuta b'xi sigriet professjonali.

in-nuqqas fil-fehma tal-Qorti, huwa wiehed gravi ghaliex evidentement hija biss

din il-persuna li setghet tghid jekk kienx effettivament l-imputat li dahal fil-

garaxx ta' Rita Zammit inguanez u hareg bic-cilindru tal-gas.

Illi fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza Il-Pulizija

vs Janis Bool, dik il-Qorti, fil-kunsiderazzjonijiet taghha dwar in-nuqqas

tad-depozizzjoni tal-persuna li kienet ghamlet rapport lill-Pulizija u dwar jekk l-

okkorrenza wahedha hija biss hearsay evidence tal-fatt iddenunzjat, qalet hekk:-

"Issa, jekk wieħed janalizza s-sitwazzjoni fil-każ li jinsab fil-preżent quddiem il-

Qorti, ir-rapport bl-ebda mod ma jgħid li min għamel ir-rapport dwar is-serqa

9 Artikolu 646(1) tal-Kap.

10 14 ta' Mejju 2012.

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Kieku kien hekk ir-rapport kien ikun prova li sar it-tali

kliem iżda mhux prova li l-appellant wettaq is-serqa għalkemm l-istess rapport

kien ikun jista' jintuża biex jikkorobora provi oħra." [enfazi ta' din il-Qorti]

Kif jghid il-Blackstone in propositu tar-regola kontra hearsay evidence:-

Dan stabbilit, il-Qorti tqis illi fejn sejbien ta' htija jkun ibbazat esklussivament

jew fi grad sostanzjali fuq verzjonijiet li jkunu nghataw minn persuna jew

persuni li ma jkunux tressqu mill-Prosekuzzjoni bhala xiehda u b'hekk l-imputat

ikun gie privat mill-opportunita` li jezaminahom, id-drittijiet tad-difiza jkunu qed

jigu ristretti b'mod li mhux kompatibbli mas-salvagwardji tal-jedd ghal smigh

xieraq provduti mill-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni12.

Konformement, tqis ukoll illi

sabiex tista' sservi bhala fondament ghas-sejbien ta' htija b'mod sostanzjali jew

esklussiv, din ix-xorta ta' xhieda ghandha dejjem tkun korroborata minn

evidenza ohra li ssahhah u tissostanzja r-rizultanzi tal-hearsay evidence.

Ikkunsidrat;

Issa kif inghad, fit-testimonjanza taghhom, l-ufficjali tal-Pulizija li xehdu f'din il-

kawza tennew biss dak li skont huma intqal lilhom minn haddiehor.

Applikat l-

12 Il-Konvenzjoni Ewropeja dwar il-Harsien tad-Drittijiet u Libertajiet Fondamentali tal-Bniedem.

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Kump Nru: 268/16 RM Il-Pulizija (Spettur Hubert Chircop Psaila) vs BERTRAM ZAHRA

insenjament fuq citat, isegwi illi d-depozizzjonijiet taghhom jikkostitwixxu prova

li sar it-tali kliem lix-xhieda, izda mhux prova li illi kien l-imputat li seraq ic-

cilindru tal-gas, ghalkemm l-istess depozizzjoni tista' tintuza biex tikkorrobora

Madanakollu, ma hemm ebda provi ohrajn fl-atti li jorbtu lill-imputat

mas-serqa, oltre l-fatt illi l-imputat cahad kull involvement f'din is-serqa.

Ikkunsidrat;

Fir-rigward tat-tieni imputazzjoni li taddebita lill-imputat ir-reat ta' ricettazzjoni,

intqal hekk mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs

Godwin Hockley, deciza fit-2 ta' Marzu 2011:-

"Issa, l-artikolu 334 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi li huwa hati ta' reat kull min f'Malta, "xjentement jilqa' ghandu jew jixtri hwejjeg misruqa, mehuda b'qerq, jew akkwistati b'reat, sew jekk dan isir f'Malta jew barra minn Malta, jew, xjentement, b'kull mod li jkun, jindahal biex ibieghhom jew imexxihom". l-provenjenza kriminuza generika, u ma tirreferix ghad-dettalji specifici tar-reat principali tas- serq, fis-sens li hija xjenza li tista' tigi dedotta mic-cirkostanzi tal-kaz.

Dan l- element intenzjonali jirrikjedi li r-ricettatur kien jaf, jew li mic-cirkostanzi partikolari tal- kaz, kien messu ragonevolment jaf li l-oggett li ser jakkwista gejminn provenjenza kriminuza."

tirrigwarda

Kif diga` nghad, mill-provi ma jirrizultax illi l-imputat qatt kien ir-ricettatur tar-

res furtiva anzicche` dan il-pussess huwa kompletament eskluz, ghaliex mit-

testiminonjanza ta' PS 646 Kevin Catania u PC 737 jirrizulta illi c-cilindru tal-gas

instab fil-pussess ta' Silvio Mercieca Minuti.

Ghaldaqstant, ir-reat addebitat lill-imputat fit-

tieni imputazzjoni ma giex ippruvat.

Ikkunsidrat;

Illi fir-rigward tal-addebitu tar-recidiva, billi dan jistrieh bis-shih fuq is-sejbien

ta' htija

ta'

imputazzjonijiet

imputazzjonijiet madanakollu ma gewx ippruvati, il-Qorti ma tistax issib htija fl-

Illum, 12 ta' Dicembru 2019

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti ma ssibx lill-imputat CAMILLERI CUMBO ZAHRA hati

tal-imputazzjonijiet migjuba kontrih u ghaldaqstant tilliberah minn kull

Illum, 12 ta' Dicembru 2019


Qorti tal-Appell Kriminali

Illum 12 ta' Dicembru, 2019.

Maltija bin-numru 321395M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala

Qorti ta' Gudikatura Kriminali:

Talli fit-22 ta' Mejju 2017 ghall-habta tal-17:00hrs gewwa ghalqa fil-limiti ta' Hal-

B'xi mod iehor mhux imsemmi band'ohra fil-Kodici, volontarjament kiser il-bon

ordni jew il-kwiet tal-pubbliku b'ghajjat u storbju;

Talli kkommetta serq semplici ghad-dannu ta' Vella;

Talli wkoll hebb ghal Vella sabiex jingurjah, idejqu jew jaghmillu hsara b'xi mod.

Il-Qorti giet gentilment mitluba li f'kaz li ssib lill-imputat hati tapplika Art 383.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali,

tad-19 ta' Jannar 2019, fejn il-Qorti wara li rat l-artikoli 338 (dd) u 339 (1) (d) u 17 tal-

Kodici Kriminali sabet lill-imputat hati tal-ewwel (1) u t-tielet (3) imputazzjoni migjuba

fil-konfront tieghu u kkundannatu ammenda kumplessiva ta' mitt euro (€100).

illi t-tieni imputazzjoni ma tirrizultax ippruvata sal-grad rikjest mil-ligi, il-Qorti

ddikjarat lill-imputat mhux hati ta' din l-imputazzjoni u konsegwentement illiberatu

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat ir-rikors tal-appell ta' Joseph Mifsud Taliana, ipprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fil-31 ta'

Jannar 2019, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti jogħġobha:

maghdud mal-artikolu 382 tal-Kodici Kriminali u konsegwentement tghaddi biex terga'

tibghat il-kawza quddiem il-qorti inferjuri skont il-ligi,

provvediment li jidhrilha opportun;

F'kull kaz, u minghajr pregudizzju ghall-ewwel talba, tirriforma s-sentenza

appellata tas-17 ta' Jannar 2019, u filwaqt li tikkonfermaha in kwantu lliberatu mit-tieni

imputazzjoni, tirrevokaha in kwantu sabitu hati tal-ewwel u tat-tielet imputazzjoni u

tilliberah minflok minn kull imputazzjoni u htija.

Rat illi l-aggravji tal-appellant Joseph Mifsud Taliana huwa s-segwenti u cioè:-

L-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-segwenti:

Qabel xejn, din il-Qorti ghandha thassar is-sentenza appellata stante li hija

In-nullita' tas-sentenza appellata

L-artikolu 382 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta jghid hekk:

Il-qorti, meta tagħti s-sentenza kontra l-imputat, għandha tgħid il-fatti li

tagħhom dan ikun ġie misjub ħati, tagħti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il-

Kodiċi jew ta' kull liġi oħra li tkun tikkontempla r-reat

Issa f'dan il-kaz, is-sentenza fil-konfront tal-imputat tghid hekk:

Rat l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront ta' Joseph Mifsud Taliana bin Annunzjato u Guzeppa

Stubbings, imwieled Parti mill-Fgura fid-9 ta' Marzu 1965, residenti gewwa l-fond Migration,

Triq ir-Rahhal, Ghaxaq, u detentur tal-karta tal-identita' Maltija numru PARTI MILL-FGURA

akkuzat talli fit-22 ta' Mejju 2017, ghall-habta tal-17:00hrs gewwa ghalqa fil-limiti ta'

B'xi mod iehor mhux imsemmi band'ohra fil-Kodici volontarjament kiser il-bon ordni

jew il-kwiet tal-pubbliku b'ghajjat u storbju.

Talli kkommetta serq semplici ghad-dannu ta' Mifsud Taliana.

Talli ukoll hebb ghal Mifsud Taliana sabiex jingurjah, idejqu jew jaghmillu hsara b'xi mod.

Il-Qorti giet gentilment mitluba li f'kaz li ssib l-imputat hati tapplika l-Art.

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet finali prezentati mill-Parte Civile u mid-Difiza.

Wara li rat l-Artikolu 338 (dd) u 339 (1) (d) u 17 tal-Kodici Kriminali l-Qorti ssib lill-

imputat hati tal-ewwel (1) u t-tielet (3) imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu u

tikkundannah ammenda kumplessiva ta' mitt Euro (€100).

illi t-tieni

imputazzjoni ma tirrizultax pruvata sal-grad rikjest mil-ligi l-Qorti tiddikjara lill-

imputat mhux hati ta' din l-imputazzjoni u konsegwentement tilliberah minnha."

Kif jidher fil-kwotazzjoni tas-sentenza shiha fil-konfront tal-imputat, l-Ewwel Qorti ma

tat ebda kunsiderazzjonijiet, u lanqas ma semmiet il-fatt tal-kaz, u dan bi ksur tal-

Skont il-gurisprudenza nostrana, in-nuqqas li jigi rispettat strettament il-vot tal-ligi fl-

artikolu 382 tal-Kapitlu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jimporta n-nullità tas-sentenza appellata.

Dan ghaliex dan-nuqqas jammonta ghal nuqqas ta' formalità sostanzjali fissens ta' l-

artikolu 428(3) tal-Kodici Kriminali, f' liema kaz, jintitola lil din il-Qorti li thassar is-

Fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Emanuel Papps Compagno et il-Qorti irriteniet li:- "Skont

ġurisprudenza paċifika tal-Qorti tal-Appell Kriminali, l-inosservanza ta' xi wieħed irrekwiżiti

tal-artikolu 382 tal-Kodiċi Kriminali jammonta għal nuqqas ta' formalita' sostanzjali fis-sens

tal-artikolu 428(3) tal-imsemmi Kodiċi, bil-konsegwenti nullita' tas-sentenza jew ta' parti

minnha skont il-każ.

Tali nullita' hija sollevabbli 'ex ufficio'".

Jinghad ukoll li fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Mario Hasa, gie ritenutli:- "in-

nuqqas ta' osservanza ta' dak li hemm provdut fl-artikolu 382 tal-Kodici Kriminali jammonta

ghan-nuqqas ta' formalita` sostanzjali" (Ara wkoll Il-Pulizija vs. Jeffrey Ghio, Qorti ta'

l-Appell Kriminali, per Onor. Imhallef David Mc Carthy tal-1 ta' Gunju 2011)

M'hemmx dubbju li fis-sentenza appellata, ma hemm ebda referenza ghall-fatti li

M'hemmx dubju li r-riproduzzjoni tal-komparixxi

mhuwiex bizzejjed biex dan jammonta ghall-'fatti' kif jitlob l-artikolu 382 tal-Kodici

Filwaqt li l-esponent japprezza s-sommarjeta' tal-kawzi li jkollha quddiemha

l-Ewwel Qorti, dan ma jnaqqas xejn minn dak li jitlob tassattivament l-artikolu 382 tal-

Kodici Kriminali u ghalhekk, is-sentenza appellata ghandha tigi dikjarata nulla.

B. Minghajr Pregudizzju ghas-suespost,

appellata ghandha tigi revokata u dan ghar-ragunijiet segwenti:

Minn imkien ma rrizulta li kien hemm ksur tal-bon ordni u kwiet tal-

pubbliku skond l-artikolu 338 (dd) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta

F'kull kaz u minghajr pregudizzju ghas-suespost, mill-provi minn imkien ma jirrizulta

li kien hemm xi ghajjat jew storbju.

Minkejja li d-difensur tal-parte civile fin-nota ta'

sottomissjonijiet tieghu jghid li kien hemm "hafna ghajjat u storbju" din ma tirrizulta

L-ahjar prova ta' dan kollu huwa l-affidavit tas-Surgent PS639 li meta ha

l-verzjoni tal-parte civile imkien ma nizzel li kien hemm xi ghajjat, storbju jew ksur ta'

Ghall-kuntrarju, fil-fatt, jirrizulta li iben il-parte civile jghid li sahansitra hadd ma

Fil-fatt, jirrizulta li kien biss il-parte

civile li kien qed jitkellem hazin u dan kif jidher mill-video ezebit.

Anke fix-xhieda taghhom, il-partijiet kollha ma jsemmux li kien hemm ghajjat.

Fil-kamp

penali (izda anke f'kull kamp iehor) mhuwiex bizzejjed li wiehed 'jassumi' li seta kien

hemm ksur ta' xi disposizzjoni kontravvenzjonali, izda l-istess trid tigi provata fil-grad

rikjest mil-ligi.

Dan kollu ma giex provat u ghaldaqstant, l-Ewwel Qorti ma setghetx

issib lill-imputat hati ta' din id-disposizzjoni u kellha, konsegwentement, tilliberah

Lanqas ma jirrizulta li l-esponent hebb kontra Vella sabiex jingurjah, idejqu

jew jaghmillu hsara bi ksur tal-artikolu 339 (d) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta

Anke fir-rigward tat-tielet imputazzjoni, l-Ewwel Qorti ma setghet qatt issib htija peress

li ma tirrizulta minn imkien.

L-unika ritratt li jezebixxi l-parte civile biex ipingi stampa

li l-esponent hebb ghalih, huwa ritratt li juri lill-esponent qieghed 'il boghod minnu u

ghalkemm fir-ritratt jidher li l-esponent qed jigri fid-direzzjoni ta' min kien qed jigbed

bil-camera, ghandu jinghad li l-persuna li kienet qed tigbed il-filmat, ma kienx Mifsud Taliana

F'kull kaz, jekk wiehed ikompli jara l-kumplament tal-video ezebit minn Chris Mifsud Taliana,

jista' facilment jikkonferma li ebda parti ma hebbet ghall-ohra.

Il-fatt li Joseph Mifsud Taliana

jidher jersaq vicin, ma juri bl-ebda mod sal-grad rikjest mil-ligi, li huwa hebb ghal xi

Ghall-kuntrarju, mix-xhieda tal-imputat Joseph Mifsud Taliana, huwa biss Mifsud Taliana li pprova

Ghalkemm Mifsud Taliana fil-verzjoni li ta lill-pulizija jghid li

huh Joseph Mifsud Taliana qelbu ma' l-art, fix-xhieda tieghu, imbaghad, ma jsemmi xejn minn

L-Iklin l-akkuzi li inhargu ma huma dwar li weggghu jew qelbu ma' l-art.

L-artikolu relevanti jghid hekk:

339. (d) iħebb kontra persuna sabiex jinġurja, idejjaq jew jagħmel ħsara lil din il-persuna

jew lil haddieħor, kemm-il darba l-fatt ma jkunx jaqa' taħt xi dispożizzjoni oħra ta' dan

il-Kodiċi;

Dan l-artikolu

jindika bic-car li l-kontravvenzjoni hemm fih kontemplata, ma

tinkwadrax ruhha f'dawk il-fatti li Vella jsemmi lill-pulizija fid-data tal-kwerela tieghu.

L-artikolu 339 (1) (d) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta ma jikkontemplax il-kuntatt fiziku

Ghal dik it-tip ta' allegazzjoni jezistu disposizzjonijiet ohra fil-

Kodici Kriminali u huma espressament eskluzi mill-artikolu 339 (1) (d) fejn jintqal

"kemm-il darba l-fatt ma jkunx jaqa' taht xi dispozizzjoni ohra ta' dan il-Kodici".

In oltre, pero', ix-xhud Mifsud Taliana, fix-xhieda tieghu quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta)

ma jsemmi bl-ebda mod li Joseph Mifsud Taliana messu jew qalbu ma' l-art.

Dan jissemma biss,

fl-affidavit tal-pulizija u fin-nota ta' sottomissjonijiet tal-parte civile.

Min-naha tieghu,

imbaghad, l-imputat jichad dan il-fatt kategorikament.

Ghalhekk, il-Qorti tal-Magistrati ma setghet qatt issib li din l-imputazzjoni tirrizulta.

Inoltre, mill-provi jirrizulta, fuq ammissjoni tax-xhud Christian Mifsud Taliana stess, iben il-parte

civile, li l-imputat qatt ma resaq vicin ta' Felix Mifsud Taliana.

Konsegwentement, ir-ritratt li

bhal donnu juri lill-imputat jigri lejn il-parte civili huwa ghal kollox qarrieqi – tant li l-

persuna li kienet qed tigbed il-filmat, lanqas biss kienet Felix Mifsud Taliana.

Minn imkien ma jirrizulta li l-esponent hebb ghal Felix Mifsud Taliana wisq anqas li qelbu jew

Fil-fatt, din il-verzjoni (minkejja li rrapportata lill-Pulizija minn ex-pulizija)

tirrizulta inveritiera meta tela jixhed ix-xhud Christian Mifsud Taliana – forsi ghax hu, ghall-

kuntrarju ta' Felix Mifsud Taliana, ex-membru tal-korp tal-pulizija – niggzitu l-kuxjenza u ma

riedx jixhed hwejjeg mhux minnhom.

Anke l-imputat innifsu, bil-gurament tieghu, minkejja li jixhed li huwa verament rema

l-fence li dwarha jilmenta l-parte civile, izda dan tliet ijiem wara d-data tal-

imputazzjonijiet jichad kategorikament li huwa hebb ghal Felix Mifsud Taliana, tant li qatt ma

resaq aktar vicin minn madwar 10 metri lejh.

Fl-affidavit tas-Surgent PS 639 Jean-Mar Saunders jinghad hekk: " min-naha tieghu resaq

vicin sabiex ikun jista' jigbed xi ritratti ta' dak li kien qieghed jigri fejn dan Joseph mar fuqu u

qalbu mal l-art.

Dan il-hin qallu sabiex johrog minn go hwejgu u qabad gebla sabiex jiddefendi

ruhu bija kemm il darba jipprova jhebb ghalieh fejn anke wissieh f'dan is-sens".

Minn dan is-sunt, ghalhekk jirrizulta, li l-artikolu 339 (1) (d) ma jirrizultax lanqas ghall-

allegazzjonijiet li Mifsud Taliana jaghmel mas-Surgent tal-Pulizija fil-konfront ta' Joseph Mifsud Taliana.

Dan peress li, minn kliemu stess, hu kien qed janticipa li Joseph Mifsud Taliana jhebb ghalih u

mkien ma jsemmi li effettivament hebb ghalih b'xi mod skond l-istess artikolu tal-ligi.

Konsegwentement, l-Ewwel Qorti ma setghetx issib il-htija fir-rigward tat-tielet

imputazzjoni.

F'kull kaz, jezisti dubju ragonevoli li jeghleb l-allegazzjonijiet konfuzi tal-parti

Oltre l-verzjoni inkredibbli tal-parte civili, kontrastata minn dik ta' ibnu stess, Christian

Mifsud Taliana, jirrizulta dubju ragonevoli u kunflitt car fil-provi.

Huwa risaput li "hija regola tal-

procedura kriminali li l-prova trid tkun shiha u soddisfacenti" (Ghigo vs Paolo Stubbings,

Krim. (inf.), 1.8.1959) u li, bhala principju fondamentali tal-process gudizzjarju fil-

kamp penali, il-provi migjuba jridu jwasslu ghal sejbien ta' htija minghajr dubju dettat

mir-raguni, "u jekk jezisti dak id-dubju, dan imur favur l-akkuzat" (Repubblika ta' Malta vs

Krim. (superjuri) 5.12.2012; u Repubblika ta' Malta vs George

Bonanno. (superjuri) 5.7.2002)).

Rat is-sentenza taghha moghtija preliminarjament nhar is-16 ta' Mejju, 2019 (fol.

dwar l-ewwel aggravju tar-rikorrenti fejn cahdet dak sollevat mill-appellant li s-

sentenza moghtija mill-ewwel Qorti hija nulla.

Ikkunsidrat

Ps 639 Jean Mar Saunders ighid fl-affidavit tieghu mahluf minnu fis-17 ta' Lulju, 2017

xaghrejn wara li sehh l-allegat incident li nhar it-22 ta' Mejju, 2017 ghall-habta ta'

19.45p.m gewwa l-ghassa tal-pulizija taz–Zejtun certu Mifsud Taliana flimkien mat- tifel tieghu

Christian Mifsud Taliana iraportaw li aktar kmieni cioe ghall-habta tal-17.00p.m kien inqala

argument ma huh Joseph Mifsud Taliana gewwa l-ghalqa tieghu li tinsab fil-limiti ta' Hal Saptan,

Felic Mifsud Taliana min naha tieghu spjega li fil-prezent hemm proceduri il-Qorti fil-konfront

ta' huh Joseph rigward din l-istess ghalqa.

Spjega li kien mar mat-tifel ghall-habta tat-

15.00p.m fl-ghalqa sabiex jigbru l-balal tat-tiben fejn hemmhekk lestew u bdew iwahlu

fence tal-plastic fuq il-parti ta'l-ghalqa tieghu u dan wara li xi xaghar qabel kien mar

flimkien ma l-avukat tieghu fuq il-post u ghamlu xi gebel sabiex jindikaw il-qasma.

Appena lestew din il-fence lejn il-15.00p.m mar Joseph Mifsud Taliana u beda jipprovokah billi

qabad tank u tefghu minn fuq il-hajt tas-sejjiegh ghal gewwa l-ghalqa tieghu u beda

jaqta' l-fence.

Min naha tieghu resaq vicin sabiex ikun jista jigbed xi ritratti ta' dak li

kien qed jghamel fejn dan Joseph mar fuqu u qalbu ma l-at.

Dan Felic qallu biex johrog

minn gewwa hwejgu u qabad gebla biex jiddefendi ruhu biha kemm il-darba jipprova

Ix-xhud tkellem ukoll ma Christian u dan ikkonferma l-verjoni ta' missieru pero

ikkonferma li waqt dan l-inkontru la missieru u lanqas zijuh ma tkellmu hazin jew

heddu lil xulxin.

Il-Pulizija pprovat taghmel kuntatt ma Joseoh Mifsud Taliana fuq il-mobile tieghu fejn fl-ebda hin

Felic Mifsud Taliana rega mar l-ghassa aktar tard dak l-istess jum u stqarr li meta rega mar l-fence

ma keintix ghadha hemm u ghalhekk issuspetta li seta kien huh li hadhielu.

li din il-fence kienet tiswa madwar 100 euro u kemm il-darba ma tigix ritornata lillu

talab li jittiehdu passi fil-konfront tieghu.

Nhar it-30 ta' Gunju, 2017 ghall-habta tat-8.30 mar l-ghassa Joseph Mifsud Taliana fejn dan stqarr

li min naha tieghu kien ghadu kemm ha parir minghand l-avukat tieghu u mitlub

jispjega il- versjoni tieghu tal- allegat incident qal li dakinhar tal- incident huwa kien

mar l-ghalqa tieghu u sab lil huh kien ghadu kemm wahhal fence bil-konsegwenza li

tghalaq l-access ghall-ghalqa tieghu.

Qallu ukoll li huh kien ghalaqlu l-bieb tal-kamra

bil-gebel u b'hekk din il-kamra spiccat minghajr bieb.

Meta ra hekk beda minnufih

inehhi dan il-fence u Felic mar vicin tieghu jigbidlu xi ritratti fejn inqala argument

Mistoqsi dwar il-fence Joseph ikkonferma mieghu li kien hu li ha l-fence u meta

iltaqghu ghall-perizja l-Qorti nhar il-25 ta' Mejju, 2017 quddiem iz-zewg avukati

taghhom kien gja informah li din il-fence kienet giet mghormija fejn aktarx kienet giet

Illi nhar it-23 ta' Novembru 2017 xehed Felic Mifsud Taliana quddiem il-Qorti tal-Magistrati

(Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali u esebixxa sett ritratti li gew markati bhal

dok FV2 sa FV7 li jindikaw l-ghalqa mertu tal kawza flimkien mal-fence li kien pogga l-

Huwa eesbixxa ukoll DVD tal-incident li sehh dakinhar.

moghtija minnu dakinhar ma gietx dattilografta u ghalhekk gie mitlub jerga jixhed

quddiem din il-qorti nhar it-18 ta' Gunju, 2019.

Ex admisses jghid "Ghal xi hamsa gie hija z-zghir Joseph irrankat jigri, kien hemm tant qalbu

ghal gol ghalqa jigifieri."

Mistoqsi jispjega jghid ahjar jghid "Gi hija u kif konna qed jizbru s-

sigar gie bil-girja, qaleb tant li kien fuq il-hajt tal ghalqa jigifieri gie irrankat sew u beda jkisser u

Mistoqsi x' kien qed ifarrak jghid "il-fence u jaqla' il-gebel minn mal-kamra u minn

Jghid li filfratemp talab lit tifel itih il-mowbajl u irrekordjah u beda jimxi lejh.

pprezenta il-filmat u jghid li hadu hu dakinhar u fil-filmat jidher l-akkuzat jarmi l-fence

u iwaddab il-gebel ghal gol-ghalqa tieghu u beda ighidlu beix jigbed il-video ta martu.

Qal ukoll li l-akkzuat beda ighajjat u igedwed wahdu u imbaghad mar 'l hemm.

qalbu ukoll.

Qal li hasdu ghaliex ma ppretendiex li kien ser imur ghalih Filf-att jghid li

kient l-ewwel darba li amr ghalih.

Qal li qabel ma ghamlu l-fence qadu jizbru s-sigar.

gera xi tletin pied u waqqghu billi tefghu ma l-art billi hataflu idu u imbuttah ma l-art

Christian Mifsud Taliana xehed nhar it-18 ta Gunju, 2018 u kkonferma li nhar it-22 ta' Mejju, 2017

mar ma missieru jigbor it-tiben u jghamlu fence fl-ghalqa ta' missieru Felic.

l-appellant zijuh u waqaf bil-karozza quddiem id-dahla taghhom u ra l-fence li kienu

Nizel mill-karozza, mexa mal-hajt tas-sejjiegh tal-ghalqa taghhom, kien

hemm tank tal-hadid fuq il-hajt tas-sejjiegh qalbu bil-korla, Dahal mill-enterance tieghu

u beda jaqla' l fence.

Sadanitant missieru qallu biex ighatih il-

mowbajl u tefghu u fuq record biex johodlu l-filmat u taht il- mowbajl f'idejh u mar igib

il-moqbajl tieghu mill-van.

Waqt li huwa mar biex jgib il-mowbajl ta' missieru mill-van

l-appellant hebb ghal missieru, waqqghu ma l-art u bdew jghamlu l-istorbju.

minnhom jaf li zijuh qallu 'ghax ma jigbidx il-filnat ta martu' Jghid li kien hemm hafna

storbju u ghajjat.

Mistoqsi jekk semghax xi kliem min naha tal-appellant jghid li le ma setghax jisma l-

kliem li beda jinghad ghaliex kien mar jgib il-mowbajl mill-van.

Qal li ma kienitx facli

ghalih jara lil missieru ma l-art irrabja pero ma hax azzjoni b'idejgh pero marru jghamlu

Din hija kwisjtoni ta' bejn missieru u zijuh u mhux ser jidhol lilha.

Mistoqsi x'ra dakinhar jghid li ra lill-appellant jaqleb lil missieru ma l-art.

lil missieru kif ukoll lil zijuh jghajjat.

L-appellant Joseph Mifsud Taliana xehed minn jeddu u b'mod volontarju nhar it-18 ta' Gunju,

2019 u qal li huwa ghandu bicca raba flimkien ma l-kwerelant huh u huh iehor.

Qal li l-

arti tikkonsisti f'habel u Mallia Bland ghanu l-parti ta quddiem huwa ghandau dik il-parti tan-

nofs uhuh l-iehor il-parti ta' gewwa.

Qla li dan kien il-ftehim ghal zmien 30 sena u qatt ma kellhom problemi salv

Dak in-nhar tat-22 ta' Mejju, 2017 huwa mar l-ghalqa fil-ghodu.

hemm ghaliex l-kwerelant kien garru xi jiem qabel.

Qal li mar hemm b'kumbinazzjoni ghaliex ried

ipoggi furkettun gdid li kien xtara.

Qal li dan il-fence u kanen ta' daqsijiet differenti

kienu impoggija fil-parti tieghu.

Qal li ipparkja fejn hemm speci ta' bicca sqaq fejn

jipparkja is-soltu u beda jimxi lejn l-ghalqa ghal bicca tieghu.

tank fuq il-parti tieghu u kien ghalhekk li qabad u tefghu ghal go tieghu billi imbuttah 'l

isfel ghall-ghalqa tieghu.

Qalalu xi kolonni li kellu mal-fetha li ghandu fil-kamra li

ghandu fl-ghalqa tieghu u qabad gebel u ghalqlu l-bieb kollu tal-kamra biex b'hekk

Jghid li kien ilu jidhol f'din il-kamra ghal dawn l-ahhar hamsa u

Mistoqsi jekk marx jghamel raport lill-pulizija

Qal li dakinhar ma kienx qala n-net

kollu izda qalghu fl-24 ta' Mejju2017 u remih fl-iskip ta' hdejh.

Mistoqsi jekk kienx minnu li hebb ghal hu ix-xhud ma iwigibx mill-ewwel u mistoqsi

ghat-tielet darba jghid li vera gera lejh izda biex ihalli messag fuq il-mowbajl.

Mistoqsi jekk kienx minnu li qalbu jghid li

Felic inqaleb wahdu bil-video.

Xehed ukoll Dr Martin Hall nominat mill-Qorti fejn ta spjegazzjoni lil Qorti dwar xi

properties li dehru fuq fil-filmat u cioe li mhux bilfors il-filmat ittihdet fl-istess jum

Ikkunsidrat,

Semghet lill-avukati tal-partijiet jttrattaw il-kaz.

L-appellant instab hati ta' l-ewwel u it-tielet akkuza u talab lil din i-Qorti tirrevoka is-

ir-rigward

fuqu.

Dwar l-ewwel akkuz u cioe li l-appellant kiser il-paci pubblika b'ghajjat u storbju

jinghad is-segwenti.

Illi Felic Mifsud Taliana huwa l-uniku xhud li allegatament semgha lill-

tal-investigazzjoni ighid li ma semax ghajjat u meta xhed il-Qorti xhur wara jghid li

kemm missieru kif ukoll l-appellant bdew jghajtu.

Pero msitoqsi jghid xi kliem intqal

jghid li ma setghax jismaghhom ghaliex kien 'l bogod xi tlettin metru.

Illi sabiex dina l-

akkuza tigi pprovata hemm grad ta' prova hekk kif gie ritenut fis-sentenza fl-ismijiet

'Il-Pulizija vs Daniel Camilleri Podesta 1 fejn il-Qorti ghamlet referenza ghal sentenza moghtija fl-

ismijiet 'Il-Pulizija vs Maria Concetta Kemp'2 fejn irriteniet li:-

L-elementi ta' dan ir-reat gew ezaminati f'diversi sentenzi u gie ritenut illi, bhala regola,

ikun hemm din il-kontravenzjoni meta jkun hemm ghemil volontajru li minnu nnifsu jew

1 Deciza mill-Qorti tal-MAgistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali nhar l-24 ta Otttubru 2010 Appel numru 144/2009 ( 2 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fid-19 ta' Novembru, 1999 - Volum LXXXIII Part IV pagna 441

minhabba c-cirkostanzi li fihom dak l-ghamil isehh inissel imqar minimu ta' nkwiet jew thassib

f'mohh persuna (li ma tkunx l-akkuzat jew l-imputat) dwar l-inkolumita' ta' persuna jew dwar l-

inkolumita' ta' propjeta', kemm b'rizultat dirett ta' dak l-ghamil jew minhabba l-possibilita' ta'

reazzjoni ghal dak l-ghemil.

L-iskambju ta' likem anke jekk ingurjuz jew minaccjuz fih innisfsu u

minghajr ma jkun hemm xejn akta x'jindika li dak l-argument jista' jizviluppa fih, jew iwassal

ghali, xi haga ohra u aktar serja (bhal glied bl-idejn jew hsara fil-propjeta') ma jammontax ghall-

Illi mill-provi akkwiziti jirrizulta illi ghalkemm kien hemm skambju ta' kliem bejn l-

imputat appellant u l-parti leza u ghalkemm it-tnejn li huma wiegbu lil xulxin,

jidhirx illi f'dak il-hin kien hemm xi nies ohra fil-vicinanzi jew inkella li l-istorbju bejn

dawn in-nies gieghel lil xi nies johorgu minn djarhom jew javvicinaw l-ekwati.

Ghalhekk din l-akkzua mhux provata.

Dwar it-tielet akkuza li taghha instab hati u cioe li hebb ghal huh Felic Vella k/a Vella Gregory sabiex

jingurjah

jinghad

is-segwenti.

kontravenzjoni moghtija ai fini tal-artikolu 339 (1) (d) tal-kap 9 tal-ligijiet ta' Malta.

Issa, fis-sentenza fl-ismijeit Il-Pulizija v. Joseph Meli Savona 3 intqal li :

"L-ewwel Qorti rravvizat fl-ghemil ta' l-appellant il-kontravvenzjoni kkontemplata fl-artikolu

Din il-kontravvenzjoni kontra l-persuna ssehh meta persuna

thebb kontra persuna ohra sabiex tingurja, iddejjaq jew taghmel hsara lil dik il-persuna l-ohra

jew lil haddiehor, kemm-il darba l-fatt ma jkunx jaqa' taht xi disposizzjoni ohra tal-Kodici

Biex persuna thebb kontra persuna ohra ma hemmx ghalfejn li effettivament ikun

hemm kuntatt fiziku; bizzejjed li jkun hemm il-potenzjalita` ta' tali kuntatt permezz tal-

manifestazzjoni ta' forza fizika indirizzata lejn dik il-persuna ohra.

Forsi t-test Ingliz ta' din il-

kontravvenzjoni jiddeskrivi ahjar il-kuncett ta' 'hebb': '… attempts to use force against any

3 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fid-9 ta Mejju 1997

Jekk ikun

hemm kuntatt fiziku multo magis wiehed jista' jghid li wiehed hebb ghal persuna ohra, sakemm

il-fatt ma jammontax ghal xi reat iehor jew reat aktar gravi."

Issa fil-kaz in desamina jirrizulta li l-appellant kien irrabjat ghaliex l-kwerelant kien

qabad u wahhal fence fil-prorpjeta fejn hu ukoll ghandu sehem.

Jirrizulta ukoll skond

dak li qal l-appellant stess li huwa qabad u tefa tank fl-ghalqa tal-kwerealnt meta kien

hemm u dan ghaliex skond hu l-kwerelant kien pogga dan it-tank fl-ghalqa tieghu f'xi

Jirrizulta ukoll li qabad u gera xi tlettin metru lejn l-kwerelant pero ighid li

ma ghamilx dan biex ihebb ghalih izda biex isemmi lehnu fil-filmat.

investigazzjoni ighid lis- surgent PS 639 Mangion li l-appellant qabez fuqu u imbuttah

Il-kwerelant irrepeta din il-versjoni tal-fatti viva voce il-Qorti u dan hu

konfermat minn ibnu Christian li qal li ra lill-missieru ma l-art wara li zijuh kien

Meta l-appellant gie mistoqsi jekk rax lill-kwerelant ma l-arti ighid li rah izda

dan ghaliex waqa' meta kien qed jigbed il-filmat.

Il-Qorti ghalhekk tara u tqis li l-versjoni tal-fatti kif spjegati mill-kwerelant ghandhon

aktar mis-sewwa mill-versjoni tal-fatti kif moghtija mill-appellant.

Il-Qorti tfakkar lill-

partijiet li xhud wiehed jekk emnut hu bizzejjed u mhemmx bzonn li ix-xhieda tieghu

tigi korroborata minn xhud iehor.

F'dan il-kaz il-Qorti thoss li x-xhieda moghtija minn

Ghalhekk din il-Qorti qeda tilqa' in parti l-appel tal- appellant billi qeda tikkonferma is-

sentenza moghtija mill-ewwel Qorti f'dik il-parti fejn sabet lill-appellant mhux hati tat-

tieni akkuza u illiberatu minnha, qeda tikkonfermaha f'dik il-parti fejn sabet lill-

appellant hati tat- tielet akkuza izda qeda tirriforma is-sentenza moghtija fir-rigward ta'

l-ewwel akkuza billi qeda tiddikjara li ma hiex qed issib lill-appellant hati taghha u

konsegwentement qeda tirrevoka dik il-aprti tas-sentenza fejn sabet htija f'dan ir-

Dwar il-piena stante li hemm moderazzjoni u riforma ghal dak li jirrigwarda htija qeda

ukoll ltilqa l-appell ta appellant sabiex timmodifika l-piena u ghalhekk minflokk il-mitt

ammenda fir rigward u limitatament ghal htija tat- tielet akkuza.