Kopja Informali ta' Sentenza

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Seduta tal-11 ta' Dicembru, 2014

Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra

Carmelo Callus, tal-Identita' 0169959(M) ta' tnejn u hamsin (52) sena, bin Francis Xavier u Frances Xavier neé Aquilina, mwieled Paola, nhar il-25 ta' Frar 1959 u residenti '50', Charmar, Triq Sant'Ubaldeska, Paola

tal-Karta

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Jason Callus, li ghandu numru tal-Karta tal-Identita' 558591(M) ta' ghoxrin (20) sena, bin Carmel u MaryAnne neé Azzopardi, imwieled il-Pietà, nhar it-08 ta' Novembru, 1991 u residenti 50, Charmar, nhar is-17 ta' Marzu, 2012 ghall-habta ta' 16:30 hours gewwa 'Ta' Qali National Stadium', sitwat H'Attard u f'inhawi ohra f'dawn il- Gzejjer Maltin:

ikkagunaw feriti hfief fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena u PC 1112 George Buhagiar u dan kif iccertifikat Dr. Maureen Bezina M.D. – Reg.

No.: 5271, tac-Centru tas- Sahha tal-Floriana li huma ufficjali pubblici;

2. attakkaw jew ghamlu rezistenza bi vjolenza jew b'hebb ta' xorta li ma titqies vjolenza pubblika, kontra persuni nkarigati skond il-ligi minn servizz pubbliku, waqt li kienu qed jagixxu ghall-esekuzzjoni tal-Ligi;

ingurjaw jew heddew persuni ta' uhud inkarigati skond il-ligi minn servizz pubbliku, waqt li kienu qed jaghmlu jew minhabba li kienu qed jaghmlu dan is-servizz jew bil-hsieb li jbezzghahom jinfluwixxi fuqhom kontra l-ligi fl- esekuzzjoni ta' dan is-servizz u cioé fuq il-persuna PC 1121 Brian Casingena u PC 1112 George Buhagiar u ufficjali ohra;

4. bi vjolenza jew b'theddid igieghel ufficjali pubblici u cioé lil ta' PC 1121 Brian Casingena u PC 1112 George Buhagiar li ma jaghmlux xi haga li ghandha x'taqsam mal-kariga taghhom;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

5. naqsu li jobdu l-ordnijiet legittimi moghtija lilhom mill- Pulizija waqt li kienu qed jaqdu d-doveri taghom jew ma hallewx jew fixklu waqt il-qadi ta' dmirijiethom;

6. volontarjament kisru l-bon ordni jew il-paci pubblika b'ghajjat

7. meta filwaqt li kienu qieghdin gewwa ground tal-isports gabu ruhhom abbuzivament bi ksur ta' 'Regolamenti biex jinzamm l-Ordni Pubbliku fil-Grounds tal-Isports' (L.S. 10.33 (7) et sequitur).

Lil Carmelo Callus wahdu talli:

fl-istess data, hin u cirkostanzi bhala ufficjal jew impjegat publiku sar hati ta' reat li hu kellu jissorvelja biex ma jsirx jew minhabba l-kariga tieghu hu kellu d-dmir li jimpedixxi.

Il-Qorti giet mitluba li, f'kaz ta' htija, minbarra li tinfliggi l-piena stabbilita' skond il-ligi, tordna illi l-imsemmija imputati ma jattendux fi grounds ta' sports ghal dak il-perjodu ta' zmien li din il-Qorti jidrilha xieraq.

Rat id-dokumenti esebiti u l-atti processwali kollha ta' dan il-kaz.

Rat li l-Avukat Generali ta l-kunsens tieghu sabiex dan il-kaz jigi trattat bi procedura sommarja (Dok.

Rat li, meta sar l-ezami tal-imputati, l-imputati taw il-kunsens taghhom sabiex il-kaz jigi trattat bi procedura sommarja (a fol.

19 u 20).

Semghet lix-xhieda kollha prodotti mill-Prosekuzzjoni.

Semghet lill-imputati jixhdu minn jeddhom u b'mod volontarju.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Semghet is-sottomissjonijiet finali da parte tal-Prosekuzzjoni u tad- difiza (a fol.

Ikkunsidrat Illi l-Qorti ser tibda billi taghmel riferenza ghax-xiehda u ghad- dokumenti saljenti li gew mismugha u prezentati tul il-mori tal- proceduri odjerni.

Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed PC 1112 George Buhagiar (a fol.

34 et seq.) fejn spjega li fis-17 ta' Marzu 2012 kien xoghol fil- VIP area tal-ground nazzjonali f'hin li kienet qed tintlaghab loghba bejn Valletta u Birkirkara.

Jghid li nqalghet xi kommozzjoni u ra lill-imputat Jason Callus jimbotta lil Pulizija, jaghti bil-minkeb u jipprova jidhol bejn il-Pulizija u l-persuni li kien hemm l-argument ghaddej maghhom.

Jghid li Jason Callus beda jirrezisti Pulizija (billi jxengel minkbejh) li ppruvaw johorguh ghal gol-VIP area.

Jghid li f'hin minnhom gie f'kuntatt ma' Jason Callus, ghadda jdejh minn taht idu u dawwarha mieghu u gibdu ghal gol-VIP area u f'dan il-hin Jason Callus baqa' jaghti bil-minkeb.

Jghid li Jason Callus baqa' ghal xi hin b'dan l-atteggjament u ma riedx jimxi lejn id-direzzjoni li beda jiehdu hu u kellu jnizzlu mal-art biex setgha jimmanettjah.

Jghid li nizzel lil Jason Callus il-lock up u wara xi hin ngib ukoll l-imputat Carmelo Callus li rrifjuta li jidhol fil-lock up u rrezista u Carmelo Callus laqghtu (lil PC 1112) fuq wiccu bic-catt u Carmelo Callus beda jghidlu biex isawtu u li hu kien qisu mejjet.

Jghid li bid-daqqa li tah Carmelo Callus, hass xi hruq f'wiccu.

Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed ukoll PC 5 Luke Busuttil (a fol.

39 et seq.) fejn qal li kien xoghol fil-ground nazzjonali, nqala' xi argument bejn xi supporters u mar fuq persuna u hargu l-barra u hekk kif kien qed jaghmel hekk mar fuqu l-imputat Carmelo Callus u beda jkellmu b'mod aggressiv.

Jispjega li mar il- kuntistabbli Brian Casingena u hin minnhom Carmelo Callus tah daqqa (lil Casingena) fuq xuftejh u mill-ewwel hareg id-demm.

Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed ukoll l-Ufficjal Prosekutur l-iSpettur Kevin Farrugia (a fol.

42 et seq.) fejn beda billi qal li ma kienx prezenti ghal dak li nqala' fil-ground u spjega li ha zewg

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

stqarrijiet (Dok.

Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehdet ukoll Gillian Carbone (rapprezentant tad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili – a fol.

44 et seq.) fejn qalet li l-imputat Carmelo Callus beda jahdem mal- Pulizija u gie assenjat maghhom fis-sena 1999.

Spjegat li fis-sena 2000 l-imputat Carmelo Callus mar ufficjalment maghhom bhala Assistant and Rescue Officer u li fis-17 ta' Marzu 2012 kien ghadu f'din il-pozizzjoni.

Illi, fis-seduta tat-2 ta' April 2012, xehed ukoll Christian Borg (rapprezentant tal-ETC – a fol.

46) fejn filwaqt li pprezenta employment history tal-imputat Carmelo Callus, li giet immarkata bhala Dok.

48), ikkonferma li fil-prezent l-imputat imsemmi jinsab jahdem mad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili.

Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed l-iSpettur Robert Vella (a fol.

50) fejn spjega li fis-17 ta' Marzu 2012 kien xoghol fil-ground nazzjonali f'Ta' Qali u f'hin minnhom nqalghet kommozzjoni bejn zewg settijiet ta' supporters.

Spjega li f'hin minnhom l-iSpettur Edmond Cuschieri qallu li l-imputat Carmelo Callus kien hebb ghal Pulizija li kien qed jassisti waqt dan l-argument.

Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed ukoll PS 1195 Conrad Debattista (a fol.

52) fejn spjega li fis-17 ta' Marzu 2012 kien xoghol fl-Ghassa tal-Pulizija tar-Rabat.

Jghid li ma kienx prezenti waqt l- incidenti li kien hemm fil-ground.

Ezebixxa r-rapport redatt minnu, liema rapport gie ezebit u mmarkat bhala Dok.

Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed ukoll PS 518 Joseph Degiovanni (a fol.

56 et seq.) fejn qal li meta kien fil-ground, l- imputat Jason Callus beda jirrezisti l-arrest u kellu jitpogga mal- hajt biex jigi arrestat u li eventwalment gie eskortat lejn il-lock up tal-ground.

Jghid li wara xi hin gie eskortat ukoll l-imputat Carmelo Callus u x'hin kien ser jiddahhal fic-cella, Carmelo Callus

irrezista u f'hin minnhom xejjer daqqa bic-catt fuq wicc PC 1112

Jghid li Carmelo Callus beda jisfida lil PC 1112

billi jghidlu biex isawtu.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

In kontro-ezami kkonferma li Jason Callus rrezista l-arrest.

Jghid li l-imputat Jason Callus ma riedx jimxi u ma riedx johrog minn gol- ground.

Jghid li jista' jkun li Jason Callus beda jghid li hu ma kellu x'jaqsam xejn.

Illi, fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2012, xehed ukoll PC 1521 Thomas Axiaq (a fol.

58) fejn ezebixxa DVD, li giet ezebita u mmarkata bhala Dok.

59), f'liema DVD hemm il-filmati ta' dak li kien qed isehh.

Illi, fis-seduta tad-9 ta' Lulju 2012, xehed l-iSpettur Edmond Cuschieri (a fol.

65) fejn qal li dakinhar tal-akkadut kien fil-ground f'Ta' Qali, ma kienx xoghol, u f'hin minnhom qam argument bejn xi supporters.

Jghid li f'mument minnhom ra lill-imputat Carmelo Callus ixejjer daqqa ta' ponn fuq surgent jew kuntistabbli li kien qed jipprova jikkonvincih (lil Carmelo Callus) biex ma jkompliex bl-ghajjat li kien qed jaghmel.

Jghid li hu (l-iSpettur Cuschieri) nizel minn fejn kien u qal lill-Pulizija biex jarrestaw lill-imputat Carmelo Callus.

Illi, fis-seduta tad-9 ta' Lulju 2012, xehed ukoll John Borg (a fol.

67 et seq.) fejn qal li kien ufficjal gholi ta' Birkirkara Football Club u qal li dakinhar tal-akkadut qamet kommozzjoni fil-parti fejn ikun hemm is-supporters taghhom.

Jghid li kien hemm persuna li beda jilletika ma' xi hadd u wara li mar biex jara x'gara ra Pulizija jargumenta mal-imputat Jason Callus Mistoqsi jghid jekk rax lil xi hadd jaqla' xi daqqa, jghid li dawn kienu qeghdin jissaraw verbalment.

Jghid li lill-imputat Jason Callus u lill-Pulizija beda jghidilhom biex jikkalmaw ghax kien inutli.

Jghid li peress li ra l- kommozzjoni ta' isfel tiggrava aktar, iddecieda li jmur jassisti n- naha l-ohra.

Illi, fis-seduta tal-4 ta' Ottubru 2012, xehdet Dr. Satya Brata (a fol.

15 u 16) rilaxxati minnha fil-konfront taz-zewg

Illi, fis-seduta tat-22 ta' Novembru 2012, xehdet l-iSpettur Marisa

77 et seq.) fejn ikkonfermat li fis-17 ta' Marzu 2012,

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ezebiet zewg dokumenti in sostenn ta' dan li gew immarkati bhala Dok.

Illi, fis-seduta tas-17 ta' Gunju 2013, xehdet Dr. Maureen Bezzina (a fol.

13 u 14) rilaxxati minnha.

Tispjega li l- griehi sofferti miz-zewg ufficjali tal-Pulizija, Brian Casingena u George Buhagiar, kienu griehi ta' natura hafifa.

Illi, fis-seduta tad-9 ta' Dicembru 2013, xehed Carmelo Callus (a fol.

103 et seq.) fejn spjega li dakinhar tal-akkadut mar isegwi loghba fil-ground ta' Ta' Qali flimkien mat-tfal tieghu: l-imputat Jason Callus u Claire Callus.

Jghid li nqalghet kommozzjoni waqt il-loghba li kien qed isewgi u meta ra li kien hemm Pulizija li kienu daru mieghu xi partitarji qal lill-Pulizija iehor (li kien fil-genb tieghu – ta' Carmelo Callus) biex imur jghin lil siehbu l-Pulizija ghax kienu ser iwegghuh.

Jghid li bhala eks-Pulizija ma jagixxix hekk.

Jghid li kien hemm diversi Pulizija li daru ghalih, li kaxkruh mal-art, u umiljawh.

Jghid li pprova jghid lill-Pulizija li huwa ma kien ghamel xejn f'liema waqt ra numru ta' Pulizija ohra mdawrin ma' xi hadd, li wara rrealizza li kien ibnu l- imputat Jason Callus, u bdew jaghtuh bis-sieq.

Jghid li gie mnizzel il-lock up f'Ta' Qali u f'hin minnhom mar PC 1112 u beda jxejjer ic- cwievet f'idu, u beda jaghtih fuq sidru bic-cwievet u tefghuh gol- lock up.

Giet moqrija lilu d-depozizzjoni moghtija minn PC 5 Luke Busuttil (a fol.

39 et seq.) u qal li hu ma kienx aggressiv mal-Pulizija.

Jghid li huwa jbaghti minn tliet slip discs, ghandu daqxejn tensjoni u jiehu xi pilloli wkoll biex izommuh kalm.

Ezebixxa dokumenti in sostenn ta' dan li gew immarkati bhala Dok.

In kontro-ezami jghid li PC 1112 gideb meta ta d-depozizzjoni

tieghu quddiem il-Qorti.

Jghid li PC 1112 beda jaghtih bic-cwievet

fuq sidru.

Ghad-domanda: "U inti qed tghid li kull ordni li taghtek il-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Pulizija dakinhar obdejtha?", l-imputat wiegeb: "Obdejtha.

U l-ewwel ordni ma stajtx nobdi ghax ma hallewnix fuq saqajja" (a fol.

Illi, fis-seduta tad-9 ta' Dicembru 2013, xehed ukoll Jason Callus (a fol.

118 et seq.) fejn spjega li dakinhar tal-akkadut mar il-ground flimkien ma' xi nies ohra u li f'hin minnhom inqala' xi dizgwid bejn xi supporters.

Jghid li kien hemm xi hadd li gara stikka fid- direzzjoni fejn kien hemm missieru l-imputat Carmelo Callus u hu (Jason) mar jara jekk missieru gralux xi haga u ra persuna titkecca l-barra mill-ground.

Jghid li dan il-persuna kien Joe Azzopardi, li huwa habib ta' missieru.

Jghid li sakemm mar hdejn missieru ra lill-missieru jingibed mill-Pulizija wkoll.

Jghid: "U hin minnhom kien ha jaqa' missieri u kif mort biex ma jaqax u biex inzommu minn idu jien litteralment dak il-hin lanqas indunajt li kienu Pulizija, qabduni l- Pulizija minn wara u kaxkruni ghal fejn il-VIP" (a fol.

Jghid li kien hemm aktar Pulizija u li dawn bdew jixxutjawh.

Jghid li tnizzel il-lock up u setgha jara li kien hemm Pulizija li beda jaghti b'idu fuq sider missieru.

Jghid li hu (Jason Callus) fl-ebda hin ma ghamel rezistenza.

Jghid li l-Pulizija kienu aggressivi mieghu tant li l-qalziet tieghu gie mqatta.

Ezebixxa t-top u l-jeans li kien libes (Dok.

"JC 1" u Dok.

Illi, fis-seduta tad-19 ta' Mejju 2014, xehdet Claire Callus (a fol.

124 et seq.) fejn bdiet billi qalet li hija tigi bint l-imputat Carmelo Callus u oht l-imputat Jason Callus.

Spjegat li dakinhar tal-akkadut kienet prezenti fil-ground f'liema hin inqala' xi glied u rat lil missierha jkellem Pulizija u f'hin minnhom il-Pulizija qabzu fuq missierha.

Tghid li kien hemm numru kbir ta' Pulizija, fosthom PC 1121 li jallega li qala' daqqa minn ghand missierha.

Tghid li huha l-imputat Jason Callus mar jghin lil missierha u spicca mal- art ukoll peress li l-Pulizija marru ghal fuqu wkoll.

Tghid li hi qalghet daqqa minn PC 1121 u ezebiet certifikat mediku li gie mmarkat bhala Dok.

In kontro-ezami tghid li hi ma kelliex marki fuqha.

Tghid li meta

PC 1121 beda jxejjer idejh ta daqqa lilha.

Tghid li PC 1121 taha

daqqa ta' ponn.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

In ri-ezami mistoqsija tghid jekk ratx lill-imputati jaghmlu xi haga fil-konfront tal-Pulizija, wiegbet fin-negattiv.

Illi, fis-seduta tad-19 ta' Mejju 2014, xehed ukoll Charles Zerafa (a fol.

132 et seq.) fejn spjega li kien il-ground u nqala xi kommozzjoni u f'hin minnhom ra lill-imputat Carmelo Callus ikellem Pulizija u f'hin minnhom ra Pulizija gej bil-girja u hataf lill-imputat Carmelo Callus minn sidru.

Gew numru ta' Pulizija ohra u gara dak li x- xhud isejjahlu bhala "rebus shih" (a fol.

Jispjega li gie l- imputat l-iehor Jason Callus u ohtu li ppruvaw jifirdu lill-Pulizija minn ma' missierhom l-imputat Carmelo Callus.

In kontro-ezami mistoqsi jghid kemm kien boghod minn dak li spjega li gara jghid li kien anqas minn metru boghod.

Jghid li huwa ma ntlaqatx fir-rissa li nqalghet.

Illi, fis-seduta tad-19 ta' Mejju 2014, xehed ukoll Joseph Azzopardi (a fol.

138 et seq.) fejn qal li kien il-ground isegwi loghba u magenbu kien hemm li nqalghet kommozzjoni bil-konsegwenza li lilu keccewh il-barra.

Jghid li kemm huwa (Azzopardi) kif ukoll l-imputat Carmelo Callus ma ghamlu xejn.

Illi, fis-seduta tas-7 ta' Lulju 2014, xehed Jesmond Abela (a fol.

143 et seq.) fejn qal li dakinhar tal-akkadut kien il-ground u fil-hin li kien fil-bar sema kommozzjoni, hareg minn fejn kien u setgha jara lill-imputat Jason Callus taht il-Pulizija qed izommuh.

Jghid li lill- imputat Jason Callus ma rah jaghmel xejn.

In kontro-ezami mistoqsi jghid jekk l-imputat Jason Callus kienx mimdud taht il-Pulizija, wiegeb: "Kien tahthom.

Mhux qed nghid ezatt ezatt ma niftakarx kif kien.

Illi, fis-seduta tas-7 ta' Lulju 2014, xehed ukoll Stephen Abela (a

146 et seq.) fejn spjega li kien il-ground u kien diehel il-VIP biex

jixtri kafe flimkien ma' Jesmond Abela u sema' kommossjoni u ra

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

ghadd ta' Pulizija jzommu lill-imputat Jason Callus.

Jghid li Jason Callus ma kien qed jaghmel xejn x'hin rah hu ghax bilkemm setgha jiccaqlaq.

Jghid li ra lill-imputat Carmelo Callus bil-qieghda.

In kontro-ezami jghid li ma jafx x'ghamel Jason Callus qabel rah mal-art.

Illi, fis-seduta tas-7 ta' Lulju 2014, xehed ukoll Stuart Abdilla (a fol.

149 et seq.) fejn qal li meta kien fil-ground, f'hin minnhom nqalghet konfuzjoni, resaq fejn kien hemm din il-konfuzjoni u ra lil Carmelo Callus fejn Pulizija iehor.

Jghid li sema' lil Carmelo Callus jghid lill-Pulizija li kien ahjar kieku jmur jghin lil shabu minhabba l- konfuzjoni li kien hemm.

Jghid li f'hin minnhom mar Pulizija b'girja u qabad bis-sahha lil Carmelo Callus u gibdu lura u nqalghet konfuzjoni.

Jghid li l-imputat Jason Callus mar biex jghin lil missieru billi rah jipprova jaqla' lill-missieru minn mal-Pulizija.

Jghid li l-Pulizija daru ghal fuq Jason Callus u kaxkruh l-gewwa.

Ikkunsidrat Illi, fl-istqarrija (Dok.

12 et seq.) rilaxxata mill- imputat Carmelo Callus lill-Pulizija, liema stqarrija giet rilaxxata wara li l-imputat nghata d-dritt li jikkonsulta ma' avukat u huwa ma hax dan id-dritt (Dok.

10), l-imputat Caremlo Callus ta rendikont simili ta' dak li huwa xehed quddiem il-Qorti meta ta d-depozizzjoni tieghu.

Cahad li huwa kien ta xi daqqiet lill-Pulizija.

Jichad li xi hin irrezista lill-Pulizija.

Jghid li l-Pulizija bdew jigbduh u beza li jaqa' mal-art u li jolqtuh biz-zraben u b'hekk ipprova jzomm fuq saqajh.

Jichad li sawwat lil xi Pulizija.

Jghid li xejjer idu.

Illi, fl-istqarrija (Dok.

11 et seq.) rilaxxata mill- imputat Jason Callus lill-Pulizija, liema stqarrija giet rilaxxata wara li l-imputat nghata d-dritt li jikkonsulta ma' avukat u huwa ma

hax dan id-dritt (Dok.

Callus gie mistoqsi jghid fejn kien hu fil-hin li missieru kien qed

gegwigija u spicca hu fiha.

Jghid li hu lill-Pulizija ma tahom l-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

ebda daqqa.

Mistoqsi jghid jekk hux minnu li l-Pulizija wissewh biex ma jindahalx u talbuh biex jersaq lura, wiegeb li hu kien mohhu f'missieru.

Ikkunsidrat Illi fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs. Jonathan Micallef moghtija fit-2 ta' Frar 2012, il-Qorti ta' l-Appell Kriminali qalet hekk:

"Huwa minnu illi jista' jkollok sitwazzjoni fejn numru ta' xhieda qeghdin jaghtu verzjoni differenti minn ohrajn illi xehdu qabel.

B'daqshekk ma jfissirx illi ghax hemm xhieda differenti bil-fors hemm konflitt li ghandha twassal ghal liberatorja.

Fil-kawza Pulizija vs. Joseph Thorn deciza mill-Qorti ta' l-Appell Kriminali fid-9 ta' Lulju 2003, il-Qorti qalet '… mhux kull konflitt fil-provi ghandu awtomatikament iwassal ghal liberazzjoni tal-persuna akkuzata.

Imma l-Qorti f'kaz ta' konflitt ta' provi, trid tevalwa il-provi skond il-kriterji annuncjati fl-Artikolu 637 tal-Kap.

9 u tasal ghal konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f'hiex trid temmen jew ma temminx' (ara wkoll Repubblika ta' Malta vs. Dennis Pandolfino 19 t' Ottubru 2006)."

(Ara wkoll Il-Pulizija vs. Patrick Mangion et (deciza fis- 17 ta' Settembru 2012), Il-Pulizija vs. Michele sive Michael Fenech (deciza fis-17 ta' Settembru 2012), Il- Pulizija vs. Mohammed Mansur Ali (deciza fl-24 ta' Jannar 2013), Il-Pulizija vs. Mario Pace (deciza fis-6 ta' Frar 2013) u Il-Pulizija vs. Hubert Gatt (deciza fil-11 ta' Lulju 2013).

Illi din il-Qorti hija f'pozizzjoni ferm aktar favorevoli minn Qrati ohra meta tigi biex taghmel apprezzament tax-xhieda u dan ghaliex ghexet il-process kollu tul medda ta' zmien u ghalhekk kienet f'pozizzjoni, wara li semghet x-xhieda kollha jixhdu viva- voce quddiemha, tezamina l-imgieba u l-komportament taghhom stante li kienet hi stess li kkonstatathom x'interess setgha kellu xi xhud f'dak li xehed u jekk dak li qal kellux mis-sewwa jew le.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi din il-Qorti semghet kif inqalghet kommozzjoni waqt li kienet qed tintlaghab loghba fl-istadium f'Ta' Qali u li mentri l-Pulizija jiddeskrivu x'kienet tinvolvi din il-kommozzjoni u x'kien qed isir mill-imputati, l-imputati jaghtu verzjoni ta' kif skond huma sehhew l-affarijiet.

Illi din il-Qorti ghamlet l-ezercizzju li ssemmi l-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kawza Il-Pulizija vs. Jonathan Micallef imsemmija hawn fuq u serenament tasal ghal konkluzzjoni illi x-xiehda moghtija mix-xhieda tal-prosekuzzjoni huma aktar kredibbli.

Il- Qorti tasal ghal din il-konkluzjoni wara li rat il-komportament tax- xhieda tal-Prosekuzzjoni, b'mod partikolari ta' PC 1112 George Buhagiar, PC 5 Luke Busuttil, PS 518 Joseph Degiovanni, tal- iSpettur Edmond Cuschieri u tal-imputati fuq il-pedana tax-xhud, u dak li huma xehdu, u kif ukoll tax-xhieda prodotti mid-difiza.

Fost l-ohrajn, mhux kredibbli l-imputat Carmelo Callus meta jghid li meta huwa qal lill-Pulizija partikolari biex imur jghin lil siehbu, li huwa gie migbud minn wara u nghata skoss go dahru u li gie mkaxkar konsegwenza ta' hekk.

Mhijiex kredibbli anqas meta x- xhud Claire Callus (a fol.

124 et seq.) qalet li rat lil missierha l- imputat Carmelo Callus ikellem Pulizija u f'hin minnhom il- Pulizija qabzu fuqu.

Apparti minn dan, il-Qorti tinnota li l- imputat Carmelo Callus jammetti li huwa jbaghti minn tensjoni u jiehu xi pilloli biex izommuh kalm tant li ezebixxa Dok.

111 et seq.) in sostenn ta' dan.

Kull kumment iehor ikun superfluwu.

Ikkunsidrat L-Ewwel (1) Imputazzjoni

(Feriti ta' Natura Hafifa):

Illi taht l-ewwel imputazzjoni z-zewg imputati jinsabu akkuzati li kkagunaw feriti ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena u fuq PC 1112 George Buhagiar.

Il-Qorti tibda billi tinnota illi PC 1121 Brian Casingena ma giex prodott bhala xhud f'dawn il-proceduri u ghaldaqstant id-depozizzjoni tieghu ma gietx mismugha mill-Qorti.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi Dr. Maureen Bezzina (a fol.

13 u 14) rilaxxati minnha u xehdet li l-griehi sofferti miz-zewg ufficjali tal-Pulizija, Brian Casingena u George Buhagiar, kienu griehi ta' natura hafifa.

Illi l-Qorti tinnota li mill-atti processwali ma jirrizultax li l-imputat Jason Callus ikkaguna xi griehi fil-konfront ta' xi wiehed mill- ufficjali tal-Pulizija msemmija fl-ewwel imputazzjoni.

Mhux l- istess jista' jinghad fir-rigward tal-imputat Carmelo Callus u dana stante li jirrizulta sodisfacentement pruvat li l-imputat Carmelo Callus ta daqqa bic-catt fuq wicc PC 1112 George Buhagiar.

Fir-rigward tal-griehi allegatament sofferti minn PC 1121 Brian Casingena, minkejja li PC 5 Luke Busuttil (a fol.

39 et seq.) jghid li ra lill-imputat Carmelo Callus jaghti daqqa lil PC 1121 Brian Casingena fuq xuftejh u li mill-ewwel hareg id-demm, il-konferma ta' dan ma saritx minn PC 1121 Brian Casingena, li kif diga nghad ma giex prodott bhala xhud f'dawn il-proceduri.

Ghaldaqstant, filwaqt li l-imputat Jason Callus ser jigi liberat mill- ewwel (1) imputazzjoni, l-imputat Carmelo Callus ser jigi misjub hati biss li kkaguna feriti ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1112 George Buhagiar.

It-Tieni (2) u t-Tielet (3) Imputazzjoni (Attakk/Rezistenza) (Ingurja/Theddid kontra Ufficjali Pubblici jew fuq il-persuna taghhom): Illi fit-tieni (2) u fit-tielet (3) imputazzjoni migjuba fil-konfront tal- imputati l-imputati jinsabu akkuzati bir-reati konnessi mal-ingurji u vjolenza kontra ufficjali pubblici u precizament bir-reati kkontemplati fl-Artikoli 95 u 96 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi irid jigi puntwalizzat mill-bidu nett illi hemm distinzjoni netta bejn dawn iz-zewg reati ghalkemm it-tnejn ghandhom bhala

vittma persuna fil-vesti ufficjali taghha.

Illi Artikolu 95 jitkellem dwar l-ingurja jew theddid fil-konfront

Illi ghalhekk l-element materjali ta' dana r-

reat huwa l-ingurja jew it-theddid.

Dawn jistghu jiehdu kemm il-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

forma verbali kif ukoll miktuba, gesti jew tpingija li huma intenzjonati biex inaqqsu l-gieh u r-reputazzjoni tal-persuna lejn min huma diretti.

Illi l-vittma ta' dana r-reat jista' jkun biss l-ufficjal pubbliku u l- ingurja jew it-theddida trid issir jew (1) filwaqt illi jkun qed jaghmel servizz pubbliku (2) jew inkella minhabba li jkun ghamel dana s-servizz pubbliku (3) jew jbezzghu jinfluwixxi fuqu kontra l-ligi fl-esekuzzjoni ta' dak is-servizz.

Illi l-awturi jaghmlu distinzjoni bejn il-mottiv wara l-ingurja jew it- theddid fl-ewwel istanza u dana l-mottiv fit-tieni u t-tielet istanza msemmija fil-ligi.

Dana billi meta l-oltragg isir fil-mument illi l- ufficjal pubbliku jaghti s-servizz ma huwiex necessarju illi l-ingurja jew it-theddida tkun marbuta mal-funzjoni illi huwa jkun qieghed jezercita.

jkun qieghed

jew bil-hsieb

Kuntrarjament fiz-zewg istanzi l-ohra jrid ikun jigi ppruvat nexus bejn l-oltragg u l-qadi tal-funzjoni pubblika.

Illi finalment ir-reat irid necessarjament jigi kommess fil-konfront ta' ufficjal pubbliku jew ta' persuna nkarigat skond il-ligi minn servizz pubbliku.

Il-Professur Mamo fin-notamenti tieghu jghid:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Sahansitra f'sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit-2 ta' Novembru 1917 f'kawza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Giuseppe Borg jinghad:

L-Artikolu 96, imbaghad ghalkemm ukoll ghandu bhala vittma, l- ufficjal pubbliku, jikkontempla tlett elementi essenzjali ghal kostituzzjoni ta' dana r-reat: 1.

Fl-ewwel lok, irid ikun hemm l-attakk jew resistenza.

Illi jkun hemm biss disubbidjenza tal-ligi jew ta' ordni moghtija minn xi awtorita' ghalhekk mhux sufficjenti ghal kummissjoni ta' dana r-reat.

Fin-nuqqas ta' dana jista' jissussiti biss ir-reat ikkontemplat fl-Artikolu 95 biss. jew resistenza trid tkun necessarjament akkompjanta bl-uzu tal- forza, vjolenza jew bil-hebb.

Ghalhekk insulti jew theddid qatt ma jistghu jwasslu ghal htija taht dina d-disposizzjoni tal- ligi.

Fit-tieni lok ir-reat irid jigi kommess fil-konfront ta' ufficjal pubbliku jew kif tghid testwalment il-ligi "persuna inkarigata skond il-ligi minn servizz pubbliku".

Illi l-Qorti taghmel riferenza ghal dak sottolinjat iktar 'il fuq u cioé illi huwa

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

necessarju illi ghalkemm tali persuna mhux necessarjament ghandha tkun liebsa uniformi jew xi marka jew sinjal li turi l- kapacita li fiha qed tagixxi, madanakollu x-xjenza tal-persuna li qed tikkommetti dana r-reat illi l-vittma hija ufficjal pubbliku hija necessarja.

Altrimenti rea ghal kummissjoni ta' dana r-reat ikun nieqes.

l-mens

Fl-ahharnett huwa necessarju illi l-attakk

jagixxi ghall-esekuzzjoni tal-ligi

jew resistenza kontra l-ufficjal pubbliku jrid isir filwaqt illi huwa jkun jew ta' ordni qieghed moghtija skond il-ligi minn awtorita' kompetenti.

Illi l-Qrati taghna f'diversi sentenzi spjegaw id-differenzi bejn dawn iz-zewg reati.

F'sentenza Il-Pulizija vs. Joseph Zahra deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fid-9 Settembru 2002 gie deciz is-segwenti:

"Dana l-artikolu (b'riferenza ghall-artikolu 96) jirrikjedi mhux biss li l-vittma tkun persuna inkarigata skond il-ligi minn servizz pubbliku" (l-istess bhalma jirrikjedi l- Artikolu 95(1)), izda wkoll li r-reat ikun sar filwaqt li dik il-persuna hekk inkarigata minn dak is-servizz pubbliku "tkun qed tagixxi ghall-ezekuzzjoni tal-ligi jew ta' xi ordni moghti skond il-ligi minn xi awtorita` kompetenti".

Din l-espressjoni hi differenti minn dik uzata fl-Artikolu 95(1) – "waqt li jkun jaghmel jew minhabba li jkun ghamel dan is-servizz, jew bil-hsieb li jbezzghu jew li jinfluwixxi fuqu kontra l-ligi fl-esekuzzjoni ta' dan is- servizz".

Illi l-Qorti tinnota li l-iSpettur Marisa Zammit (a fol.

77 et seq.) ikkonfermat li fis-17 ta' Marzu 2012, cioé fid-data li allegatament gew kagunati l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront taz-zewg imputti, kemm PC 1112 George Buhagiar u kif ukoll PC 1121 Brian Casingena kienu membri tal-Korp tal-Pulizija.1

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi, fir-rigward tal-imputat Carmelo Callus, il-Qorti tinnota li PC 1112 George Buhagiar (a fol.

34 et seq.) spjega kif l-imputat imsemmi rrifjuta li jidhol fil-lock up u beda jaghmel rezistenza.

Dan jikkonfermah ukoll PS 518 Joseph Degiovanni (a fol.

L-imputat Carmelo Callus, li jirrizulta li ghamel xi zmien fil-korp tal-Pulizija, messu kien jaf ahjar kif jikkomporta ruhu f'sitwazzjonijiet bhal dawn u li f'kaz li verament kien qed jahseb li kellu ragun kellu jagixxi mod iehor u mhux ikabbar l-affarijiet.

Illi, fir-rigward tal-imputat Jason Callus, il-Qorti tinnota li PC 1112 George Buhagiar (a fol.

34 et seq.) xehed x'kien qed jaghmel l-imsemmi imputat fosthom dik li li beda jirrezisti l-Pulizija li ppruvaw johorguh ghal gol-VIP area.

PC 1112 Buhagiar jispjega wkoll li meta huwa gie f'kuntatt mal-imputat Jason Callus, Jason Callus baqa' jaghti bil-minkeb u ma riedx jimxi tant li Jason Callus kellu jitnizzel mal-art biex setgha jimmanettjah.

56 et seq.) ikkonferma wkoll li l- imputat Jason Callus beda jirrezisti l-arrest, li ma riedx jimxi u ma riedx johrog minn gol-ground.

143 et seq.), filwaqt li jghid li lill-imputat Jason Callus ma rah jaghmel xejn, jghidukoll li setgha jara lill-imputat Jason Callus taht il-Pulizija qed izommuh.

M'huwiex kredibbli l-imputat Jason Callus (a fol.

118 et seq.) meta jghid li ma ghamel ebda rezistenza.

Illi, tenut kont ta' dan kollu, u wara li l-Qorti kkunsidrat dak li ghamlu z-zewg imputati u x'inhuma l-elementi kostitutivi tar-reati kkontemplati taht Artikoli 95 u 96 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, kif indikati hawn fuq, il-Qorti m'ghandu jibqaghlha l-ebda dubju li t-tieni (2) u t-tielet (3) imputazzjoni migjuba fil-konfront taz-zewg imputati gew sodisfacentement pruvati.

Ir-Raba' (4) Imputazzjoni (Vjolenza u Theddid kontra Ufficjali Pubblici): Illi r-raba' imputazzjoni miguba fil-konfront taz-zewg imputati

temergi minn Artikolu 91 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta li

jiddisponi s-segwenti:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"Kull min bi vjolenza jew b'theddid iġiegħel uffiċjal pubbliku li jagħmel jew ma jagħmilx xi ħaġa li għandha x'taqsam mal-kariga tiegħu, jeħel, meta jinsab ħati, il- piena ta' priġunerija minn erba' xhur sa tliet snin".

Illi l-Qorti tinnota minghajr tlaqlieq ta' xejn li din l-imputazzjoni bl- ebda mod ma tirrizulta u b'hekk l-imputati ser jigu liberati minnha.

Il-Hames (5) Imputazzjoni (Nuqqas ta' Obbidjenza tal-Ordnijiet Legittimi: Illi, tenut kont ta' dak kollu li nghad hawn fuq, m'hemmx dubju li z-zewg imputati naqsu milli jobdu l-ordnijiet legittimi moghtija lilhom mill-Pulizija waqt li dawn kienu qed jaqdu d-doveri taghhom u b'hekk din l-imputazzjoni giet sodisfacentement pruvata.

Is-Sitt (6) Imputazzjoni (Ksur ta' Bon-Ordni/Paci Pubblika b'Ghajjat u Glied): Illi, fir-rigward ta' din l-imputazzjoni, il-Qorti ser timxi ma' gurisprudenza kostanti li kontravenzjoni taht l-Artikolu 338(dd) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta hija dik li fil-Ligi Ingliża hija 'a breach of public peace'.

Dan ifisser li persuni ohra jkunu beżghu ghall-inkolumita' taghhom waqt l-incident.

Dan jirrizulta minn dak mismugh mill-Qorti u b'hekk iz-zewg imputati ser jigu misjuba hatja ta' din l-imputazzjoni.

Is-Seba' (7) Imputazzjoni (Mgieba abbuziva): Illi, tenut kont ta' dak kollu li nghad hawn fuq u ta' dak li jirrizulta mill-atti processwali, il-Qorti ma ghandu jibqaghlha l-ebda dubju li l-imgieba taz-zewg imputati kienet wahda abbuziva u b'hekk l- imputati ser jigi misjuba hatja ta' din l-imputazzjoni.

It-Tmien (8) Imputazzjoni (Htija ta' reat li persuna kellha tissorvelja biex ma ssirx): Illi l-imputat Carmelo Callus jinsab akkuzat wahdu li bhala ufficjal jew impjegat pubbliku sar hati ta' reat li kellu jissorvelja biex ma jsirx jew minhabba l-kariga tieghu kellu d-dmir li jimpedixxi.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

fir-rigward

fir-rigward

Illi gie pruvat li fis-17 ta' Marzu 2012 l-imputat Carmelo Callus kien jahdem mad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili u li kien ilu jahdem hemm mis-sena 2000.

Dan xehduh Gillian Carbone (rapprezentant tad-Dipartiment tal-Protezzjoni Civili – a fol.

46).2 Illi, ghaldaqstant, m'hemmx dubju li t-tmien imputazzjoni giet sodisfacentement pruvata.

Ikkunsidrat l- Illi, imputazzjonijiet kollha li gew addebitati fil-konfront tieghu li gew sodisfacentement pruvati u dana ghajr ghar-raba' (4) imputazzjoni u ghal dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena.

Illi, l-imputazzjonijiet addebitati fil-konfront tieghu li gew sodisfacentement pruvati huma s-segwenti: it-tieni (2), it-tielet (3), il-hames (5), is-sitt (6) u s- seba' (7) imputazzjoni.

Illi, fir-rigward tal-piena li ghandha tigi nflitta fil-konfront tal- imputati, il-Qorti ser tiehu diversi fatturi in konsiderazzjoni, fosthom: li gew addebitati fil- konfront tal-imputati u li gew pruvati, u kif ukoll il-fatt li ma jirrizultax x'fedini penali ghandhom l-imputati, stante li dawn baqghu ma gewx ezebiti f'dawn il-proceduri.

Fir-rigward tal- imputat Carmelo Callus stante li l-imsemmi imputat ser jigi misjub hati ta' dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1112 George Buhagiar, il-Qorti ser tiehu in konsiderazzjoni fiex kienet

tikkonsisti din il-gerha.

Il-Qorti hija tal-fehma illi, tenut kont ta'

dan kollu, ma ghandhiex timponi terminu ta' prigunerija effettiva

fil-konfront taz-zewg imputati pero ghandha timponi terminu ta'

prigunerija li jkun sospiz u dana sabiex l-imputati jaghrfu ma

jergghux jirrepetu dak li huma ser jigu misjuba hatja taghhom.

in-naturi tal-imputazzjonijiet

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

terminu ta' prigunerija sospiz ser ikun differenti bejn iz-zewg imputati u dana stante li z-zewg imputati mhux ser jinstabu hatja tal-istess imputazzjonijiet.

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti, 

fir-rigward tal-imputat Carmelo Callus, filwaqt li ma ssibux hati tar-raba' (4) imputazzjoni u ta' dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1121 Brian Casingena u b'hekk tilliberah minnhom, wara li rat Artikoli 95, 96, 141, 221(1), 222(1)(c), 338(dd) u 338(ee) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u Regolament 7 tal-Legislazzjoni Sussidarja 10.33 tal- Ligijiet ta' Malta, issib lill-imputat Carmelo Callus hati tat- tieni (2), tat-tielet (3), tal-hames (5), tas-sitt (6), tas-seba' (7) u tat-tmien (8) imputazzjoni u ssibu hati wkoll ta' dik il-parti tal-ewwel (1) imputazzjoni fejn issir riferenza li gew kagunati griehi ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' PC 1112 George Buhagiar u tikkundannah ghal perijodu ta' sena prigunerija li b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 28A tal-istess Kapitolu 9 qed jigu sospizi ghal sentejn; fir-rigward tal-imputat Jason Callus, filwaqt li ma ssibux hati tal-ewwel (1) u tar-raba' (4) imputazzjoni u b'hekk tilliberah minnhom, wara li rat Artikoli 95, 96, 338(dd) u 338(ee) tal- Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta u Regolament 7 tal- Legislazzjoni Sussidarja 10.33 tal-Ligijiet ta' Malta, issib lill- imputat Jason Callus hati tat-tieni (2), tat-tielet (3), tal-hames (5), tas-sitt (6) u tas-seba' (7) imputazzjoni u tikkundannah ghal perijodu ta' sitt (6) xhur prigunerija li b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 28A tal-istess Kapitolu 9 qed jigu sospizi ghal sena.

Il-Qorti spjegat lill-imputati Carmelo Callus u Jason Callus fi kliem ordinarju l-import ta' din is-sentenza u x'jigri jekk jikkommettu reat iehor fi zmien sentejn u sena rispettivament.

In oltre, wara li l-Qorti rat Regolament 9(2) tal-Legislazzjoni Sussidjarja 10.33 tal-Ligijiet ta' Malta, u tenut kont li z-zewg imputati ilhom projbiti milli jattendu f'xi ground mindu gew moghtija l-liberta provizorja fid-19 ta' Marzu 2012, il-Qorti taghzel

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

li ma tipprojbixxix aktar liz-zewg imputati milli jattendu f'xi ground tal-isports.

Qrati tal-Gustizzja


Kopja Informali ta' Sentenza

QORTI TA' L-APPELL

Seduta tal-11 ta' Dicembru, 2014

Maria Victoria De Gabriele u David De Gabriele

fil-kwalita taghhom ta' eredi legittimi ta' Albert De Gabriele u

b'digriet tal-24 ta' Gunju 2014

l-okkju gie konfermat kif mitlub skond ir-rikors tat-23 ta' Gunju 2014

L-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat ir-rikors tal-appell ta' Maria Victoria De Gabriele u David De Gabriele tat-23 ta' Gunju 2014 mid-

decizjoni tat-Tribunal ta' Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-3 ta' Gunju 2014 dwar l-outline

Rat ir-risposta tal-Awtorita li ssottomettiet li l-appell ghandu jigi michud u d-decizjoni tat-

Rat l-atti kollha u semghet lid-difensuri tal-partijiet;

Rat id-decizjoni tat-Tribunal li tghid hekk:

Ikkunsidra:

Illi l-appellant applika fi stadju ta' outline sabiex jitwaqqa' l-bini ezistenti li jikkonsisti min fond konsistenti minn town-house numru 109/113 li tinsab fi Triq Spinola, gewwa San Ġwann, u minflok jinbena blokk ta' appartamenti residenzjali fuq hames sulari, sovrastanti parkegg fil-livell sotterran.

l-Kummisjoni

Illi rikonsiderazzjoni ghal dawn ir-ragunijiet segwenti :-

tal-Kontroll

l-applikazzjoni

fi stadju

ta'

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra l-appell tal-Avukat Dottor Peter Rhodes Attard Sciortino f'isem l-appellant li jaqra' kif gej :-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra s-sottomissjonijiet tal-Awtorita' dwar l-appell li saru permezz ta' nota li giet ipprezentata lit-Tribunal fit-28 ta' Lulju 2010, u li taqra' kif gej :-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra s-sottomissjoni ulterjuri tal-Avukat Dottor Joanne Blanshard Zammit Pavia ghall-appellant tal-15 ta' Gunju 2012, li taqra' kif gej :-

"Illi b'referenza ghall-ahhar verbal l-appell, b'zieda mas- sottomissjonijiet u l-aggravji gia mressqa fl-appell originali, ninsab diretta sabiex naghmel il-punti segwenti:

ta' dan

Illi l-appellant jixtieq jaghmel emfasi fuq il-fatt li t-tlett ragunijiet ta' rifjut ghall- applikazzjoni hawn fuq imsemmija kienu kollha bbazati fuq il-fatt li dak iz-zmien is- sit kien jinsab fl-'Urban Conservation Area' u fost il-'policies' imsemmija li kienu qed jinghataw bhala raguni ta' rifjut kien il-BEN 2 tal-Pjan ta' Struttura b'referenza ghall- 'visual integrity' taz-zona, il-UCO 8 li tippermetti biss bini kompatibbli maz-zona fil- UCA u l-Policy UCO 6 bl-iskuza li l-izvilupp propost jekk approvat 'would detract from the overall objectives of the Structure Plan for the preservation and enhancement of buildings, spaces and townscapes within the Urban Conservation Areas.'

(1) Illi punt ta' principju jigi emfasizzat li s-sit in kwistjoni llum il-gurnata ma jinsabx fil-UCA.

Per konseguenza jirrizulta li t-tlett ragunijiet ta' rifjut llum ma ghandhom l- ebda bazi legali.

Fil-fatt jirrizulta li fis-sena 2006 meta gie ppubblikat il-Pjan Lokali l- Awtorita' rrikonoxxiet li t-triq in kwistjoni ma timmeritax aktar li tkun fil-UCA u dan in vista ta' bosta zviluppi li saru fl-istess triq.

(2) Illi b'referenza ghal policy BEN 2 tal-Pjan ta' Struttura jirrizulta mir-ritratti annessi markati bhala ritratti A sa F li z-zona in kwistjoni tul dawn l-ahhar snin, bil-barka tal- MEPA giet zviluppata u mhux bi ftit.

Jigi spjegat li r-ritratt A jirraprezenta s- sitwazzjoni kif kienet fl-2005 filwaqt li r-ritratt B juri sitwazzjoni tal-bini cirkondati kif inhu llum.

Ritratti C sa E jinkludu 'photo montage' ta dak li qed jigi propost mill- applikant fuq is-sit.

Ritratt F juri fid-dettal il-medda tat-triq kollha kif llum tidher minn naha ta' Spinola bil-bini kollu gdid approvat mill-Awtorita'.

Jider car mill-istess ritratti li prattikament kull sit adgacenti ghal dak involut f'din l-applikazzjoni sat-tarf tal- istess triq gie zviluppat f'bini gholi u li m'ghandu xejn mill-karatteristici ta' UCA.

Sahansitra s-sit hajt ma' hajt ma' dak proprjeta' tal-appellant llum il-gurnata gie zviluppat fi blokka gholja ta' appartamenti filwaqt li n-naha l-ohra tas-sit hemm ukoll applikazzjoni pendenti ghall-izvilupp.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi apparti minn hekk kif jirrizulta wkoll mir-ritratti esebiti, anki z-zona ta' wara dan is- sit giet zviluppata b'tali mod li tista' tghid li llum il-gurnata l-bini fuq is-sit involut huwa irrikonoxxibbli qalb il-blokok ta' appartamenti fil-genb tieghu u dawk ta' warajh.

Wiehed ghalhekk jistaqsi x'baqa llum il-gurnata li l-Awtorita' qed tittanta ssalva mill- 'visual integrity' taz-zona.

Jirrizulta bic-car illi kieku l-Awtorita' riedet verament ssalva d-dehera taz-zona kif forsi kienet tlettax-il sena ilu jew qabel, l-istess Awtorita' ma kinitx tohrog ghexieren ta' permessi fl-istess triq u f'dawk ta' warajja in kontradizzjoni ma dak li hija stess kienet qed tipriedka f'din l-applikazzjoni.

Qed tigi annessa wkoll ma' din l-ittra lista ta' ghexieren ta' permessi ta' zvilupp mahruga fl-istess triq (dokument G), liema permessi lkoll jikkontradixxu bi shih ir-raguni ta' rifjut moghtija f'dan il-kaz partikolari.

(3) Illi b'referenza ghall-uzu tal-'policy' UCO 8 bhala raguni ta' rifjut jigi spjegat li din il-'policy' tirrikjedi li zvilupp propost ikun kompatibbli mal-bini tal-madwar u dan f'zona UCA.

Fl-ewwel lok allura jerga jigi emfasizzat li din il-'policy' m'ghadhiex applikabbli stante li s-sit m'ghadux fiz-zona UCA.

Izda li kieku kellu wiehed jimxi mal-principji enuncjati mill-istess UCO 8, kif jidher evidenti mir-ritratti ezebiti ma' din in-nota u in vista tan-numru mhux zghir ta' zvilupp gdid fil-madwar, anki f'dak adjacenti, bl-applikazzjoni tal-istess UCO 8 sabiex il-bini jkun kompatibbli mal- madwar ghandu fil-fatt jinghata dan il-permess ta' zvilupp u mhux jigi rifjutat.

Kif jidher mir-ritratti l-bini ezistenti fuq is-sit llum jidher ferm ikrah u ma jaghmel l-ebda sens mill-lat ta' ppjanar meta kkomparat mal-bini ta' hdejh, tal-bqija tat-triq u ta' warajh.

Ghal dawn ir-ragunijiet ukoll din ir-raguni ta' rifjut ma ghadiex aktar tissussisti.

Huwa car u ovvju li din ir-raguni ta' rifjut giet applikata biss ghal dan is-sit u mhux ghall-bqija tas-siti fl- istess triq u dawk ta' wara dan is-sit.

Jekk wiehed jeskludi dan is-sit, jidher car li l- objettivi tal-Pjan ta' Struttura kienu li jigu fil-fatt approvati binjiet gholjin fiz-zona kif fil-fatt gara bin-numru imdaqqas mhux hazing ta' permessi mahruga mill-istess Awtorita'.

In oltre bil-bini ezistenti llum fuq is-sit u minghajru huwa car li ma hu ser ikun hemm ebda differenza sinjifikanti fit-'townscape' ntiza sabiex tigi protetta permezz tal-'Policy' UCO 6.

Ghalhekk in vista ta' dan jirrizulta wkoll bic-car li lanqas din ir-raguni ta' rifjut llum ma ghad ghandha validita' kemm legali kif ukoll fattwali.

(5) Illi ssir referenza ghar-raba' raguni ta' rifjut li taqra kif isegwi:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi jidher li din ir-raguni ta' rifjut hija bbazata primarjament fuq l-allegat fatt li l-bini fuq dan is-sit jifforma parti minn 'group of houses typical of the tradition St. Julian's townscape'.

Jigi sottomess li filwaqt li din ir-ragui forsi kienet taghmel xi ftit sens ghoxrin sena' ilu, llum il-gurnata din ma ghandha l-ebda bazi fattwali stante li l- allegati 'group of houses' tipici llum il-gurnata tista tghid kwazi kollha twaqqghu u gew rimpjazzati bi blokok ta' appartamenti, nkluz fis-sit ezatt adjacenti ghal dak tal- appellanti.

Llum-il gurnata ma tezisti l-ebda raguni valida fil-ligi ghalfejn l-Awtorita' qed tibqa tinsiti li tiddistingwi bejn dan is-sit u siti ohra fejn b'mod diskriminatorju ghall-ahhar hija harget il-permessi ghal zvilupp minghajr ebda ezitazzjoni.

Apparti minn hekk, ix-xenarju tipiku fi Triq Spinola llum il-gurnata m'ghadux wiehed tradizzjoni izda huwa wiehed ta' blokok ta' appartamenti enormi, ghexierien minnhom u ghalhekk l-appellanti jistaqsu x'differenza ser taghmel blokka ohra.

Sfortunatament llum-il gurnata huma l-binjiet fuq dan is-sit li jistonaw mal-bqija tal- ambjent u mhux bil-kontra.

Ghalhekk din ukoll ma tikostitwixxix raguni valida sabiex l-appellant jigi diksriminat u ma jinghatax permess ta' zvilupp mitlub.

Ghaldaqstant l-appellant filwaqt li jaghmel referenza ghas-sottomissjonijiet kollha precedenti tieghu u tal-abbli Perit Dr. Edwin Van Zyl kemm fl-atti tal-appell kif ukoll fl- atti tal-applikazzjoni, jitlob li dan it-tribunal jirrevoka r-rifjut u jordna l-hrug tal- permess ta' zvilupp bin-numru PA 2134/02."

Ghaldaqstant I-appellant filwaqt li jaghmeI referenza ghas-sottomissjonijiet kollha precedenti tieghu u tal-abbli Perit Dr. Edwin Van Zyl fosthom dawk kontenuti fit-talba ghar-rikonsiderazzjoni ta' din l-applikazzjoni, jitlob li dan it-Tribunal jirrevoka r-rifjut u jordna l-hrug tal-perrness ta' zvilupp bin-numru PA 2134/02.";

Ra r-risposta tal-Awtorita' li giet prezentata lil dan it-Tribunal fl-24 t'Awissu 2012, li taqra' hekk kif gej :

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"L-height limitation muri fil-pjan lokali huwa biss indikazzjoni tal-gholi massimu li hu permissibli u li jekk jirrizulta li, f'xi kas partikolari, hemm bzonn li l-gholi tal-izvilupp in kwistjoni ghandu jkun inqas biex jigi salvagwardat xi principju stabbilit fil-Pjan Strutturali, allura l-Awtorita' ghandha tapprova gholi inqas mil-height limitation imsemmi fil-pjan lokali.

F'kull kaz, cirkostanzi li jirrizultaw minn konsiderazzjonijiet fil-Pjan ta' Struttura ghandhom jiehu precedenza fuq il-Pjan Lokali.",

"L-pjani lokali ma' jistghux jigu uzati wehedhom u b'mod totalment awtonomu fl- ippocessar tal-applikazzjonijiet.

Huwa veru li l-pjanijiet lokali ghandhom kemm jista jkun jintuzaw fl-assessment tal-applikazzjonijiet ta' zvilupp ghaliex huma hafna izjed dettaljati, imma meta jinholoq xi dubju fuq principji ta' ippjanar, wiehed ghandu

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

dejjem jirreferi lura ghall-Pjan Strutturali bhala l-fond li fih hemm dikjarati il-valuri ta' ippjanar ta' pajjizna".

"Ghalkemm il-Pjani Lokali huma dettaljati, wiehed ma jistax jippretendi li dawn jiehdu in konsiderazzjoni l-issues partikolari kollha li jirrizultaw minn kull triq, pjazza, bini, veduta, sit arkeologia, neighbourhood, eccetra f'kull lokalita' ta' pajjizna. [...]

Ghalhekk kull meta jinholoq xi dubbju ghandu jkun l-iStructure Plan li juri t-triq it- tajba".'';

Ra n-nota ulterjuri tal-appellant li giet prezentata fil-20 ta' Frar 2014, u r-risposta tal- Awtorita' tad-29 ta' Frar, 2014;

Ra l-policies UCO 6 u UCO 13 tal-Pjan ta' Struttura;

Ra ukoll il-PA files bin-numru 2134/02, 3835/10 u 4885/07 u GF file 4030/03;

Ra l-atti kollha ta' dan l-appell.

Ikkunsidra ulterjorment;

Illi l-proposta fl-applikazzjoni fi stadju ta' outline hija ntiza sabiex jitwaqqa' l-bini ezistenti li jikkonsisti min dar residenzjali antika kunsidrata bhala town-house tradizzjonali fil-fond numru 109/113 fi Triq Spinola, gewwa San Ġwann, u minflok jinbena blokk ta' appartamenti residenzjali fuq hames sulari, sovrastanti parkegg fil- livell sotterran.

Illi ghaldaqstant, il-kwistjoni principali li jirrigwarda dan l-appell hija it-twaqqiegh tal- bini ezistenti li l-Awtorita' qieghda toggezzjona principalment ghal-fatt li s-sit, li jaghmel parti minn kumpless ta' zewgt-id djar identici, ghandu valur storiku u

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

arkitettoniku li jimmerita li jigi presevat fl-intier kollu tieghu, skont il-policies fil-Pjan ta' Struttura, partikolarment UCO 6 u UCO 13.

Illi l-appellant qieghed joggezzjoni ghal dan ir-rifjut, u ressaq diversi ragunijiet, b'mod principali hekk kif gej: (i) li s-sit ma jinsabx fiz-zona ta' Konservazzjoni Urbana, u ghaldaqstant kull referenza ghal-din iz-zona fir-ragunijiet ta' rifjut huma ghal kollox infondati; (ii) illi fil-fatt it-triq fejn jinsab hija kkaraterrizata minn bini simili ghal dak li qieghed jigi propost fl-applikazzjoni, u ghaldaqstant ma jezistix il-kuntest biex jiggustifika l-protezzjoni tal-bini ezistenti fuq is-sit; (iii) li l-bini huwa simili ghal binjiet ohra li kienu ezistenti fl-istess triq u dawn twaqqghu bil-permess, u ghaldaqstant m'ghandux jitqies bhala bini ta' valur eccezzjonali minn dawk ezistenti fl-istess triq; u (iv) b'mod konsistenti qieghed jaghmel referenza ghal-permessi li hargu ghal-zvilupp simili, fosthom fuq is-sit adjacenti bil-permess numru PA 4885/07, u ghaldaqstant l-appellant qieghed jitlob trattament simli.

Illi dan it-Tribunal seta' jinnota li l-fond mertu ta' dan l-appell jikkonsisti minn bini ta' town-house tradizzjonali, mibnija fuq zewg sulari mill-livell ta' Triq Spinola, b'zewg faccata be stili pjuttust differenti, cioe', dik fuq Triq Spinola u l-ohra x-Xatt tal-Bajja ta' San Giljan.

Din ta' l-aħħar hija speċjalment prominenti mill-promenade mad- dawra tal-bajja ta' San Giljan, u tispikka bħala bini antik b'arkitettura nteressanti fost żvilupp modern u massic.

Din id-dar tifforma parti minn kumpless akbar li jikkonsisti minn żewġ residenzi bl- istess stil ta' arkitettura (mirror image), ghaldaqstant ghandhom tqassim, għoli u stil arkitettoniku ugwali.

L-abitazzjoni tikkonsisti f'kantina, pjan terran u l-ewwel sular, u fiha wkoll ġnien fuq in-naha ta' wara li jasal tax-xatt, b'boathouses sottostanti mall- livell tal-bahar.

Il-faccata ta' wara ta' dawn iz-żewġ residenzi flimkien jiffurmaw il-blokk ta boathouses, li jiffurmaw terrazin u l-livell tal-gnien quddiem il-dar, b' zewg turretti li jesporgu 'l fuq mill-livell tal-bejt b'disinn simili ghal dak ta' kastell, bil-quccata mdawra bil-'crenellations'.

Dawn it-turretti huma l-iktar fattur arkitettoniku li jisipkka fil-faccata ta' wara, u li fihom inkorporati twieqi kbar bi stil Neo-Gotiku, u anke gallerija tal-injam fil-livell ta' fuq il-gnien.

Illi l-Awtorita' baqghet ferma fil-pozzizjoni taghha dwar il-harsien tal-bini ezistenti, u prezentament l-Awtorita' ghada qieghda tikkunsidra dan is-sit bhala wiehed b'potenzjal ghall-iskedar b'livell ta' protezzjoni fi Grad 2 skont il-policy UCO 7 fil- Pjan ta' Struttura.

Fil-fatt is-sit huwa wiehed mill-propretajiet imnizzla fil-lista ta' nventarju nazzjonali ghall-protezzjoni.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi dan it-Tribunal qieghed jaqbel ma' l-Awtorita' dwar il-protezzjoni tal-bini ezistenti.

Dan it-Tribunal huwa tal-fehma li l-Awtorita' resqet bizzejjed provi dwar l-importanza tal-bini, kemm minhabba l-istorja ta' l-istess bini fejn jirrizulta li huwa wiehed mill- ewwel bini f'din it-Triq Spinola, u li ghadu fi stat relattivament originali, kif ukoll mill- att arkitettoniku bi stili ta' disinn varji li jirrifletu l-epoka ta' meta nbeda dan il-bini.

Illi mill-banda l-ohra dan it-Tribunal ma jistax jinjora il-kuntest tal-erja tal-madwar fejn jinsab is-sit, li huwa kkaraterrizzat minn bini modern, massic u xejn sensittiv ghal-karattru u l-bini li xi darba kien jikkaretterizza Triq Spinola.

Prezentament is-sit flimkien mad-dar adjacenti mertu jigi deciz kontestwalment ma dan l-appell, jinsab bejn zewg blokki ta' appartamenti, b'appogg gholi mikxuf li mhux facli jigi mitigat, u ghaldaqstant qieghed inaqqas b'mod irreparabbli l-valur kontestwali li xi darba dan il-bini kien igwadi.

F'dan ir-rigward dan it-Tribunal qieghed jaqbel mas-sottomissjoni tal-appellant li l-erja, li fill-fatt ma taghmilx parti miz-zona ta' Konservazzjoni Urbana ta' San Giljan, ma hemmx streetscape uniformi li tista tigi kunsidrata bhala konsiderazzjoni materjali li twasssal ghar-rifjut.

Illi huwa nuqqas serju li l-Awtorita' baqghet lura milli tipprotegi dan il-bini bi skedar hekk kif sar ghal bini iehor lejn in-naha tal-punent tas-sit (grupp ta' djar), u dan il-fatt seta' wassal ghal dewmien zejjed u ncertezza dwar il-potenzjal ta' zvilupp li l- applikanti jottjenu. iz-zewg applikazzjoni kienu qieghdin Il-Munxar, in-nuqqas ta' skedar m'ghandiex tkun raguni sabiex bini b'valur intrinsiku fih innifsu (u mhux ta' valur kontestwali biss) jigi mhares, u ghaldaqstant dan it-Tribunal, anke fil-kukntest tal-Policy UCO 13 tal-Pjan ta' Struttura, huwa tal- fehma li l-bini ezistenti m'ghandux jitwaqqa', u dan qieghed jigi kunsidrat l-istess fil- kaz tal-appell 440/11, fid-decizjoni li qieghda tinghata llum flimkien ma din id- decizjoni.

Dan it-Tribunal huwa propens li jikkunsidra zvilupp addizzjonali fuq il-bini ezistenti u dan sabiex fil-waqt li l-bini jigi restawrat, ikun possibli li jinbnew sulari addizzjonali simili ghal bini adjacenti, bi stil, volum u trattament simili ghal dak ezistenti.

Huwa mportanti li fil-process tal-full development application, l-Awtorita' ghandha tevalwa l-proposta taz-zewg siti b'mod illi jigu kunsidrati flimkien, u trattari b'mod l-istess sabiex jigi zgurat li z-zewg siti jkollhom l-istess still, gholi, volum u arkitettura li jkun jidher bhala kumpless wiehed.

Illi dan it-Tribunal ser ihalli l-possibilita' lill-Awtorita' sabiex fl-istadju tal-full development application tkun tista' tikkunsidra alterazzjonijiet jew zidiet li jidrilha li huma necessarji, sabiex filwaqt li tizgura l-harsien tal-bini minn zvilupp eccessiv,

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

inkuz il-protezzjoni ta' elementi arkitettonici esterni kif ukoll interni, ikun possibli li jsiru dawk l-alterazzjonijiet li jkunu utli, inkluz it-tnehhija ta' accretions, sabiex il-bini ezistenti kif ukoll dak addizzjonali ikunu adegwati u skont standards li jirrifflettu l- htigijiet tal-llum.

Ghal dawn il-motivi, u wara li qies il-fattispeci tal-kaz, dan it-Tribual qieghed jilqa' limitatament dan l-appell, ihassar ir-rifjut tal-permess ghall-izvilupp u jordna lis- Segretarju ta' l-Awtorita' ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar biex johrog il-permess fi zmien tletin gurnata bil-kondizzjonijiet li normalment japplikaw ghal permess outline, bir-reserved matters fir-rigward tal-'external appearance', 'landscaping' u 'parking', u biz-zieda ta' dawn il-kundizzjonijiet hekk kif gej:

Ikkunsidrat

L-aggravji tal-appellant huma s-segwenti:

It-Tribunal ma mmotivax id-decizjoni tieghu ghax ghalkemm ghamel apprezzament tal-fatti

u evalwa jekk il-bini jikkwalifikax bhala bini ta' valur storiku u arkitettoniku, ma ghamilx

apprezzament tal-policies u regolamenti biex jindirizza l-aggravji tal-appellant;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

It-Tribunal ghamel zball ta' ligi meta ibbaza d-decizjoni tieghu fuq suppozizzjonijiet u mhux

It-Tribunal jaghmel diversi referenzi ghal fatt li l-Awtorita kienet qed tikkunsidra

li tiskeda l-binja pero dan qatt ma sehh u d-decizjoni hi bazata fuq il-potenzjal tal-iskedar u

kwindi policies zbaljati, u impona kondizzjonijiet fil-permess a bazi ta' tali potenzjal tant li

kkwota policy UCO 13 li hi policy li tapplika ghal zoni ta' konservazzjoni meta s-sit jinsab

barra minn tali zona u kkonkluda li l-bini hu ta' valur storiku u/jew arkitettoniku bla prova jew

rapporti tangibbli;

Id-decizjoni kienet ultra petita bl-impozizzjoni ta' kondizzjonijiet billi qatt ma sar aggravju

fuq xi kondizzjoni stante li l-Awtorita kienet cahdet il-permess, u ghalhekk issostitwixxa ruhu

L-impozizzjoni tal-kondizzjoni (b) fid-decizjoni tmur oltre l-margini tal-poteri tat-Tribunal

ghax l-effett taghha hu l-limitazzjoni tal-izvilupp permissibbli, billi rabtu ma zvilupp adjacenti

cioe PA 3835/10 li hu estraneju ghal appellant, ghalkemm din l-applikazzjoni tkopri parti mis-

sit fil-permess PA 3835/10.

It-Tribunal ghandu d-dritt jikkonsidra zviluppi adjacenti izda mhux

jorbothom flimkien meta l-applikanti huma differenti u partijiet mis-siti huma differenti;

It-Tribunal ikkommetta zball meta ikkonferma li fiz-zona hemm commitment massici pero

cahad it-talba tal-appellant ghal zvilupp simili fiz-zona.

Dan jikkostitwixxi diskriminazzjoni fit-

trattament inugwali li l-appellant irceva.

ebda forma ta' commitment.

L-istess Tribunal jirrikonoxxi illi s-sit jinsab bejn zewg blokki ta'

appartamenti b'appogg gholi mikxuf li mhux facli jigi mitigat u ghaldaqstant qed inaqqas

b'mod irriparabbli l-valur kontestwali li xi darba dan il-bini kien igawdi.

L-ewwel aggravju

Dan l-aggravju ma ghandux mis-sewwa.

It-Tribunal mhux biss ghamel apprezzament tal-fatti

izda wkoll ikkonsidra n-natura taz-zona u l-binja cioe illi l-binja tinsab fl-inventarju nazzjonali

ghal protezzjoni liema sottomissjoni tal-Awtorita mhix kontradetta u ghalhekk implicitament it-

Tribunal irrikonoxxa li japplikaw ghaliha l-policies ta' urban conservation areas billi l-artikolu

15.10 tal-pjan ta' struttura jghid illi UCA policies japplikaw ghal binjiet li jisthoqqilhom

preservazzjoni.

In oltre t-Tribunal ikkonsidra l-izvilupp fil-kuntest tal-policies UCO 6 u UCO

13 cioe dak ghal preservazzjoni ta' certi binjiet u demolizzjoni ta' valur storiku jew

F'dan il-kuntest it-Tribunal wasal ghal konkluzzjoni illi din il-binja li taghmel parti

minn kumpless bin-numri 109 sa 113 kienet ta' valur arkitettoniku minhabba l-istil taghha u

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

storiku fis-sens illi l-istorja taghha skond kif deskritt mill-Awtorita, u t-Tribunal qabel maghha,

turi illi kienet gia vizibbli fis-survey sheets tal-1898 u tidher bhala dar ta' importanza

sinifikanti solitarja fiz-zona.

Ghalhekk zgur li l-appellant ma ghandux ragun jissottometti illi d-

decizjoni tat-Tribunal kienet bazata fuq apprezzament tal-fatti bla ma indirizza l-aggravji.

Tant indirizza l-aggravji illi r-rifjut tal-Awtorita biddlu f'approvazzjoni minhabba fatturi ohra

ezistenti fiz-zona fosthom li z-zona per se hi karatterizzata minn bini modern u mhux zona

In kwantu ghal parti tal-aggravju marbut mal-iskedar, il-Qorti ma taqbilx mal-appellant illi t-

Tribunal gie indott fid-decizjoni peress illi l-Awtorita kienet qed tikkonsidra l-iskedar.

Tribunal sostna biss bhala argument u mhux bhala xi bazi sostanzjali ghad-decizjoni illi l-

Awtorita ma messitx kaxkret saqajha ghal diversi snin jekk kellha intenzjoni tiskeda l-binja

fejn allura din il-Qorti tirrimarka t-Tribunal kien jasal ghal konkluzzjoni ferm diversa minn dik

raggunta meta jitqies xi zvilupp jew ahjar nuqqas ta' zvilupp jista' jsehh f'sit skedat.

policies relattivi ghal skedar kwindi ma ntuzaw mit-Tribunal izda argumenti sensittivi ghan-

natura tal-binja qua binja imnizzla fl-inventarju nazzjonali li jimmeritah protezzjoni pero fl-

ambitu ta' dak ezistenti fiz-zona illum minghajr ma xxekkel ghal kollox l-izvilupp.

kundizzjonijiet imposti ghal hrug tal-permess huma kompatibbli ghan-natura tal-binja mhux

kif sottomess mill-appellant ghax it-Tribunal zbalja li qies iz-zona bhala wahda ta'

konservazzjoni.

In kwantu l-mod kif qies il-binja, il-fatt li qieghed fl-inventarju nazzjonali hi

prova per se tan-natura tal-binja u mhux korrett l-appellant li jghid li t-Tribunal ta importanza

lil binja bla bazi ta' rapport li jsostni dan.

Dan l-aggravju wkoll hu bla bazi.

It-Tribunal ghandu d-dritt meta jilqa' appell ghal zvilupp li

jimponi kondizzjonijiet u dan kif jitlob l-atikolu 41(13) tal-Kap.

L-appellant isostni li t-

Tribunal hu marbut biss li jiddeciedi l-aggravju u fil-fatt hi l-fehma tal-Qorti li dan hu

precizament dak li ghamel it-Tribunal cioe ikkonsidra l-aggravju principali tal-appellant illi l-

izvilupp propost kellu jigi approvat mhux michud.

Hu wasal ghal konkluzzjoni illi fil-fatt l-

appellant kellu ragun pero mhux f'kollox u ghamel kondizzjonjiet sabiex l-Awtorita, meta tigi

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

biex tevalwa full development permit, tiehu in konsiderazzjoni l-kondizzjonijiet li t-Tribunal

Ir-referenza tal-appellant ghas-sentenza fl-appell

151/2012 kienet barra mill-kuntest tal-fattispecie ta' dan il-kaz u ghalhekk kwotata hazin.

principju imsemmi f'dak l-appell gie applikat f'dan il-kaz minghajr mat-Tribunal ikkommetta

Din il-kundizzjoni li skond l-appellant tmur lil hinn mill-poteri tat-Tribunal ghax rabat zewg

applikazzjonijiet u zviluppi flimkien meta l-applikanti huma differenti u parti mill-binja hi

differenti fiz-zewg applikazzjonijiet, ma hix kif qed ipingiha l-appellant.

It-Tribunal fil-

kundizzjoni (b) qal illi meta l-Awtorita tivvaluta z-zewg applikazzjonijiet ghandha tiehu hsieb li

ikun wiehed li jinkorpora kompressivament il-binjiet bin-numri 109 sa 113 u jigu imposti l-

istess kondizzjonijiet.

It-Tribunal qal hekk ghaliex id-dar in kwistjoni tifforma parti minn

kumpless akbar li jikkonsisti minn zewg residenzi bl-istess stil ta' arkitettura (minor image).

B'dan kostatat, dak li obbliga lil Awtorita hu illi fl-evalwazzjoni individwali tal-applikazzjonijiet

irid jigi kunsidrat u mizmun ferm li d-disinn fiz-zewg applikazzjonijiet jibqa' jirrispekkja l-aspett

viziv u arkitettoniku tal-binjiet ezistenti.

Madankollu ma rabatx l-izviluppi li ghandhom isiru

flimkien tant li l-ewwel kondizzjoni tirreferi ghal permess ta' zvilupp fuq il-bini ezistenti

minghajr referenza ghall-izvilupp li jista' jigi propost fil-bini adjacenti.

jidhol il-preservazzjoni tal-binja ezistenti kif inhu.

appellant li jallega li ma kienx qed jintuza l-istess kejl ghal zviluppi simili, biswit xulxin.

Tribunal ikkonsidra mhux l-izvilupp adjacent kif jallega l-appellant ghax l-izvilupp jista' jkun

differenti peress illi mhux marbut wiehed mal-iehor.

It-Tribunal sahaq biss illi l-preservazzjoni

tal-binjiet ezistenti identici fiz-zewg kazi ghandha tircevi l-istess trattament fiz-zewg kazijiet.

Dan l-aggravju ma fihx mertu.

It-Tribunal kif inghad ha nota b'serjeta dwar l-izvilupp massic

fiz-zona tant li kontra d-decizjoni tal-Awtorita, it-Tribunal approva li jsir zvilupp konformi mal-

Pero l-fatt li parti mill-izvilupp kien ser isir fi proprjeta fl-inventarju

nazzjonali, dan

il-fattur sostanzjali ghall-ezitu

tal-applikazzjoni kellha

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

konsiderazzjoni u tinstab soluzzjoni li tissodisfa l-importanza tal-binja ezistenti u d-dritt tal-

applikant

diskriminazzjoni fit-trattament ghax ebda similitudni ma hi riskontrabbli ghal binjiet ohra li

It-Tribunal kien mhux biss konformi mal-pjanijiet u policies izda sensittiv ghan-

natura taz-zona u d-drittijiet u aspettativi tal-applikant safejn permissibbli u sostenibbli fic-

Ghalhekk il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tichad l-appell ta' Maria Victoria De Gabriele u David

De Gabriele u tikkonferma d-decizjoni tat-Tribunal ta' Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-3 ta'

Bl-ispejjez kontra l-appellanti.

Qrati tal-Gustizzja

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Kopja Informali ta' Sentenza

Seduta tal-11 ta' Dicembru, 2014

QORTI TA' L-APPELL

L-Awtorita ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar

Rat ir-rikors tal-appell ta' Joe kelly tat-23 ta' Gunju 2014 mid-decizjoni tat-Tribunal ta'

Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-3 ta' Gunju 2014 dwar l-outline development PA

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat ir-risposta tal-Awtorita li ssottomettiet li l-appell ghandu jigi michud u d-decizjoni tat-

Rat l-atti kollha u semghet lid-difensuri tal-partijiet;

Rat id-decizjoni tat-Tribunal li tghid hekk:

Ikkunsidra:

Illi l-appellant applika fi stadju ta' outline sabiex jitwaqqa' l-bini ezistenti li jikkonsisti min fond konsistenti minn town-house numru 112/113 li tinsab fi Triq Spinola, gewwa Il-Birgu, u minflok jinbena blokk ta' apartamenti residenzjali fuq hames sulari, sovrastanti parkegg fil-livell sotterran.

Illi l-Kummisjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar, irrifjutat l-applikazzjoni ghal din ir-raguni segwenti :-

Ra l-appell tal-Perit Brian Ciscaldi camilleri f'isem l-appellant li jaqra' kif gej:-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra s-sottomissjonijiet tal-Awtorita' dwar l-appell li saru permezz ta' nota li giet ipprezentata lill-Tribunal fil-14 ta' Settembru 2011, u li jaqraw kif gej:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra s-sottomissjoni ulterjuri tal-Avukat Dottor Ian Azzopardi Bencini Mercieca ghall-appellant tal-4 ta' Jannar 2012, li taqra' kif gej:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra r-risposta tal-Awtorita' li giet prezentata lil dan it-Tribunal fil-15 ta' Mejju 2012, li taqra' hekk kif gej:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra l-policies UCO 6 u UCO 13 tal-Pjan ta' Struttura;

Ra ukoll il-PA files bin-numru 3835/10, 2134/02, u 4885/07 u GF file 4030/03;

Ra l-atti kollha ta' dan l-appell.

Ikkunsidra ulterjorment;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi l-proposta fl-applikazzjoni fi stadju ta' outline hija ntiza sabiex jitwaqqa' l-bini ezistenti li jikkonsisti min dar residenzjali kunsidrata bhala town-house tradizzjonali fil-fond numru 112/113 fi Triq Spinola, gewwa Il-Birgu, u minflok jinbena blokk ta' apartamenti residenzjali fuq hames sulari, sovrastanti parkegg fil-livell sotterran.

Illi ghaldaqstant, il-kwistjoni principali li jirrigwarda dan l-appell hija it-twaqqiegh tal- bini ezistenti li l-Awtorita' qieghda toggezzjona principalment ghal-fatt li s-sit, li jaghmel parti minn kumpless ta' zewgt-id djar identici, ghandu valur storiku u arkitettoniku li jimmerita li jigi presevat fl-intier kollu tieghu, skont il-policies fil-Pjan ta' Struttura, partikolarment UCO 6 u UCO 13.

Illi l-appellant qieghed joggezzjoni ghal dan ir-rifjut, u ressaq tlett ragunijiet principali f'dan ir-rigward, (i) li s-sit ma jinsabx fiz-zona ta' Konservazzjoni Urbana, u fil-fatt it- triq fejn jinsab hija kkaraterrizata minn bini simili ghal dak li qieghed jigi propost fl- applikazzjoni, u ghaldaqstant ma jezistix il-kuntest biex jiggustifika l-protezzjoni tal- bini ezistenti fuq is-sit; (ii) li l-bini huwa simili ghal binjiet ohra li kienu ezistenti fl- istess triq u dawn twaqqghu bil-permess, u ghaldaqstant m'ghandux jitqies bhala bini ta' valur eccezzjonali minn dawk ezistenti fl-istess triq; u (iii) b'mod konsistenti qieghed jaghmel referenza ghal-permessi li hargu ghal-zvilupp simili, fosthom fuq is-sit adjacenti bil-permess numru PA 4885/07, u ghaldaqstant l-appellant qieghed jitlob trattament simli.

Illi dan it-Tribunal seta' jinnota li l-fond mertu ta' dan l-appell jikkonsisti minn bini ta' town-house tradizzjonali, mibnija fuq zewg sulari mill-livell ta' Triq Spinola, b'zewg faccata be stili pjuttust differenti, cioe', dik fuq Triq Spinola u l-ohra x-Xatt tal-Bajja ta' San Giljan.

Din ta' l-aħħar hija speċjalment prominenti mill-promenade mad- dawra tal-bajja ta' San Giljan, u tispikka bħala bini antik b'arkitettura nteressanti fost żvilupp modern u massic.

Din id-dar tifforma parti minn kumpless akbar li jikkonsisti minn żewġ residenzi bl- istess stil ta' arkitettura (mirror image), ghaldaqstant ghandhom tqassim, għoli u stil arkitettoniku ugwali.

L-abitazzjoni tikkonsisti f'kantina, pjan terran u l-ewwel sular, u fiha wkoll ġnien fuq in-naha ta' wara li jasal tax-xatt, b'boathouses sottostanti mall- livell tal-bahar.

Il-faccata ta' wara ta' dawn iz-żewġ residenzi flimkien jiffurmaw il-blokk ta boathouses, li jiffurmaw terrazin u l-livell tal-gnien quddiem il-dar, b' zewg turretti li jesporgu 'l fuq mill-livell tal-bejt b'disinn simili ghal dak ta' kastell, bil-quccata mdawra bil-'crenellations'.

Dawn it-turretti huma l-iktar fattur arkitettoniku li jisipkka fil-faccata ta' wara, u li fihom inkorporati twieqi kbar bi stil Neo-Gotiku, u anke

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

gallerija tal-injam fil-livell ta' fuq il-gnien (din tinsab fis-sit adjcenti mertu tal-appell numru 148/10).

Illi l-Awtorita' baqghet ferma fil-pozzizjoni taghha dwar il-harsien tal-bini ezistenti, u prezentament l-Awtorita' ghada qieghda tikkunsidra dan is-sit bhala wiehed b'potenzjal ghall-iskedar b'livell ta' protezzjoni fi Grad 2 skont il-policy UCO 7 fil- Pjan ta' Struttura.

Fil-fatt is-sit huwa wiehed mill-propretajiet imnizzla fil-lista ta' nventarju nazzjonali ghall-protezzjoni.

Illi dan it-Tribunal qieghed jaqbel ma' l-Awtorita' dwar il-protezzjoni tal-bini ezistenti.

Dan it-Tribunal huwa tal-fehma li l-Awtorita' resqet bizzejjed provi dwar l-importanza tal-bini, kemm minhabba l-istorja ta' l-istess bini fejn jirrizulta li huwa wiehed mill- ewwel bini f'din it-Triq Il-Gudja, u li ghadu fi stat relattivament originali, kif ukoll mill- att arkitettoniku bi stili ta' disinn varji li jirrifletu l-epoka ta' meta nbeda dan il-bini.

Illi mill-banda l-ohra dan it-Tribunal ma jistax jinjora il-kuntest tal-erja tal-madwar fejn jinsab is-sit, li huwa kkaraterrizzat minn bini modern, massic u xejn sensittiv ghal-karattru u l-bini li xi darba kien jikkaretterizza Triq Spinola.

Prezentament is-sit flimkien mad-dar adjacenti mertu jigi deciz kontestwalment ma dan l-appell, jinsab bejn zewg blokki ta' appartamenti, b'appogg gholi mikxuf li mhux facli jigi mitigat, u ghaldaqstant qieghed inaqqas b'mod irreparabbli l-valur kontestwali li xi darba dan il-bini kien igwadi.

F'dan ir-rigward dan it-Tribunal qieghed jaqbel mas-sottomissjoni tal-appellant li l-erja, li fill-fatt ma taghmilx parti miz-zona ta' Konservazzjoni Urbana ta' San Giljan, ma hemmx streetscape uniformi li tista tigi kunsidrata bhala konsiderazzjoni materjali li twasssal ghar-rifjut.

Illi huwa nuqqas serju li l-Awtorita' baqghet lura milli tipprotegi dan il-bini bi skedar hekk kif sar ghal bini iehor lejn in-naha tal-punent tas-sit (grupp ta' djar), u dan il-fatt seta' wassal ghal dewmien zejjed u ncertezza dwar il-potenzjal ta' zvilupp li l- applikanti jottjenu. iz-zewg applikazzjoni kienu qieghdin Ix-Xewkija, in-nuqqas ta' skedar m'ghandiex tkun raguni sabiex bini b'valur intrinsiku fih innifsu (u mhux ta' valur kontestwali biss) jigi mhares, u ghaldaqstant dan it-Tribunal, anke fil-kukntest tal-Policy UCO 13 tal-Pjan ta' Struttura, huwa tal- fehma li l-bini ezistenti m'ghandux jitwaqqa', u dan qieghed jigi kunsidrat l-istess fil- kaz tal-appell 148/10, fid-decizjoni li qieghda tinghata llum flimkien ma din id- decizjoni.

Dan it-Tribunal huwa propens li jikkunsidra zvilupp addizzjonali fuq il-bini ezistenti u dan sabiex fil-waqt li l-bini jigi restawrat, ikun possibli li jinbnew sulari addizzjonali simili ghal bini adjacenti, bi stil, volum u trattament simili ghal dak ezistenti.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

mportanti li fil-process tal-full development application, l-Awtorita' ghandha tevalwa l-proposta taz-zewg siti b'mod illi jigu kunsidrati flimkien, u trattari b'mod l-istesss sabiex jigi zgurat li z-zewg siti jkollhom l-istess still, gholi, volum u arkitettura li jkun jidher bhala kumpless wiehed.

Illi dan it-Tribunal ser ihalli l-possibilita' lill-Awtorita' sabiex fl-istadju tal-full development application tkun tista' tikkunsidra alterazzjonijiet jew zidiet li jidrilha li huma necessarji, sabiex filwaqt li tizgura l-harsien tal-bini minn zvilupp eccessiv, inkuz il-protezzjoni ta' elementi arkitettonici esterni kif ukoll interni, ikun possibli li jsiru dawk l-alterazzjonijiet li jkunu utli, inkluz it-tnehhija ta' accretions, sabiex il-bini ezistenti kif ukoll dak addizzjonali ikunu adegwati u skont standards li jirriflteu l- htigijiet tal-llum.

Ghal dawn il-motivi, u wara li qies il-fattispeci tal-kaz, dan it-Tribual qed jilqa' dan l- appell, ihassar ir-rifjut tal-permess ghall-izvilupp u jordna lis-Segretarju ta' l-Awtorita' ta' Malta dwar l-Ambjent u l-Ippjanar biex johrog il-permess fi zmien tletin gurnata bil-kondizzjonijiet standard li normalment japplikaw ghal permess outline, bir- reserved matters fir-rigward tal-'external appearance', 'landscaping' u 'parking', u biz-zieda ta' dawn il-kundizzjonijiet hekk kif gej:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ikkunsidrat

L-aggravji tal-appellant huma s-segwenti:

L-ewwel kundizzjoni imposta mit-Tribunal fl-approvazzjoni tal-outline permit hi neboluza

billi ma tippermetti ebda tidbil intern u estern fil-binja ezistenti u b'hekk effettivament qed

B'din il-kundizzjoni, it-Tribunal daqs li kieku skeda l-proprjeta u b'hekk arroga ghalih poteri

legislattivi li ma ghandux, peress illi skedar hu fil-mansjonijiet afdati lil Awtorita biss.

ebda avviz fil-Gazzetta tal-Gvern jew gazzetti lokali ma saru jew giet registrata fir-Registru

tal-Artijiet li juri li l-proprjeta hi soggeta ghal kundizzjonijiet ta' konservazzjoni;

Biex art tigi skedata jew kif qed jissottometti l-appellant tigi indirettament soggetta ghal

effetti ta' ordni ta' konservazzjoni trid tifforma parti minn art li tigi skedata u l-art in kwistjoni

ma hijiex hekk skedata tant li l-binja ma ghandha ebda sinifikat storiku u soggetta ghal bosta

modifiki u strutturi moderni, li jidhru minn naha tal-bajja ta' San Giljan u biswieta inghata

permess ghal binja li tispikka u tistona mas-sit tal-appellant;

It-Tribunal kien kontradittorju meta awtorizza l-permess outline bl-istandard conditions,

cioe b'riserva tal-external appearance, landscraping u parking meta mill-banda l-ohra hu

stess ostakola l-izvilupp a priori bil-kundizzjoni imposta dwar kwalsiasi alterazzjoni fis-sit

mertu tal-izvilupp;

Billi s-sit ma giex skedat u saret il-kundizzjoni li tammonta ghal skedar gie michud id-dritt

tal-appellant li jitlob konsiderazzjoni mill-gdid tal-iskedar u appell minn decizjoni ta'

rikonsiderazzjoni ai termini tal-artikolu 81 tal-Kap.

L-aggravji

L-aggravji tal-appellant mehudin flimkien ghandhom tema wahda.

L-appellant qed jilmenta li

ghalkemm it-Tribunal irrevoka r-rifjut ghall-izvilupp propost, pero bl-impozizzjoni tal-

kondizzjoni (a) fl-approvazzjoni tal-izvilupp, innewtralizza l-effett tal-izvilupp propost billi daqs

li kieku skeda l-proprjeta ezistenti.

Il-konsegwenza ta' dan l-argument hu illi t-Tribunal

ecceda l-poteri moghtija lilu bil-ligi billi skedar jew ordni ta' konservazzjoni tista' ssir biss mill-

Awtorita u f'dan il-kaz ma hemmx tali ordni.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Hu tajjeb illi din il-Qorti ma tistrapolax l-kundizzjoni (a) imposta mit-Tribunal bhala parti mill-

permess izda taqrah flimkien mad-decide tal-istess li jghid hekk:

Jigi rilevat illi l-applikazzjoni tal-appellant kienet titlob id-demolizzjoni tal-binja ezistenti.

Jirrizulta lil din il-Qorti illi t-Tribunal ai termini tal-artikolu 41(14) ghandu s-setgha li jisma' u

jiddeciedi appelli u jimmodifika decizjoni moghtija mill-Awtorita u jimponi kondizzjonijiet.

oltre fit-Tieni Skeda riferibbilment ghal artikolu 41 dwar is-setghat tat-Tribunal jinghad fil-

paragrafu 5 li t-Tribunal ghandu s-setgha jikkonferma, ihassar jew ibiddel decizjoni li kontra

taghha jkun sar appell u jaghti dawk l-ordnijiet li jidhirlu xierqa.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

F'dan il-kaz it-Tribunal uza l-poteri moghtija lilu skond il-ligi.

Il-kwistjoni hi biss jekk

oltrepassax dak il-poter.

Hu car li s-sit u binja in kwistjoni mhumiex skedati u hi l-fehma tal-

Qorti minn qari tal-atti illi l-hsieb tal-Awtorita li forsi tiskeda l-proprjeta qatt ma seta' jkun ta'

ostakolu biex it-Tribunal jikkunsidra jekk jinharigx jew le l-permess.

Huma l-ligijiet, pjanijiet u

policies vigenti fiz-zmien tad-decizjoni li ghandhom jorbtu lil Awtorita u t-Tribunal.

hsieb jew intenzjoni futura ma ghandhomx ikunu ta' xkiel fil-konsiderazzjonijiet.

Fil-fatt it-

Tribunal ma bbazax id-decizjoni tieghu fuq dan il-hsieb jew intenzjoni futura tal-Awtorita.

Jirrizulta b'mod car mill-atti tal-process illi kienet il-policy UCO 13 li kienet il-bazi ta' parti mid-

decizjoni tat-Tribunal fejn kien qed jikkonsidra n-natura tal-binja li dwarha kien qed jintalab

zvilupp soggett ghad-demolizzjoni tal-binja skond il-proposta tal-applikant.

applikabilita ta' din il-policy.

L-applikabilita legali tal-policy hi korretta fil-fehma tal-Qorti

peress li l-istructure plan paragrafu 15.10 ighid li avolja sit ma jkunx f'urban conservation

area l-UCA policies huma xorta applikabbli ghal binjiet li jimmeritaw preservazzjoni.

Planning Services Division flimkien ma' agenziji ohra ghamlu lista ta' tali binjiet u spazji fin-

National Protective Inventory biex ikollhom il-protezzjoni mehtiega.

Jidher mill-atti u dan

mhux kontradett illi din il-proprjeta ddahlet fl-inventarji bhala STJ 113 fil-31 ta' Lulju 2006.

Kunsidrat dan, mhux il-kompitu tal-Qorti li tqis jekk fil-fatt il-binja hix ta' importanza

arkitettonika jew storika, pero dan hu punt ta' fatt u kwistjoni teknika li johrog il-barra mill-

kompitu ta' din il-Qorti, ghalkemm ghandu jinghad li mill-atti jidher li din il-binja hi wahda

minn tal-ewwel u ta' certa importanza li nbniet fiz-zona, apparti li l-atti fihom argumenti ampji

dwar dan u l-istess Tribunal wara li kkonsidra dawn il-fatti wasal ghal konkluzzjoni li l-binja

kien jimmerita tigi preservata ghax anki bl-alterazzjonijiet li sarilha ghadha fi stat

Pero l-istess Tribunal ma waqafx hemm ghax meta qies l-izvilupp kbir

tal-ambjent ta' madwar il-binja hass illi ghandu jkun hemm gustizzja fil-konfront tal-applikant

u l-permess ma ghandux jigi rifjutat semplicement minhabba n-natura tal-binja izda li l-

izvilupp ghandu jsehh skond il-policies rilevanti ghal zvilupp simili pero b'certi limitazzjonijiet

biex jigi preservat il-fond f'dak li t-Tribunal hass li kien jimmerita preservazzjoni.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Il-Qorti ma tqis b'daqshekk illi t-Tribunal issorpassa l-limiti tieghu u tali konsiderazzjonijiet

ghandhom b'xi mod jiftehmu bhala skedar jew ordni ta' konservazzjoni tal-binja kif qed

jimplika l-appellant fi sforz biex l-izvilupp ikun jista' jsehh kif jixtieq hu.

In fatti, kuntrarjament

ghall-implikazzjoni tal-appellant, it-Tribunal ighid car fil-paragrafu tal-ahhar qabel id-decide illi

fil-fazi tal-full development, l-Awtorita tista' tikkunsidra alterazzjonijiet jew zidiet li huma

necessarji sabiex fil-waqt li tizgura l-harsien tal-bini minn zvilupp eccessiv, inkluz il-

protezzjoni ta' elementi arkitettonici esterni u interni jsiru l-alterazzjonijiet utili sabiex il-bini

ezistenti u dak addizjonali ikun skond l-istandards li jiriflettu l-htigijiet tal-lum.

wara l-kundizzjonijiet imposti mit-Tribunal li bl-ebda mod ma rabat il-binja biex ma jsirx

zvilupp konsiderevoli fuqha.

Din hi asserzjoni li pprova jaghmel l-appellant minghajr ebda

bazi ghaliha biex jekwipara din il-kundizzjoni ma skedar jew ordni ta' konservazzjoni implicita

li mhux il-kaz.

Fil-fatt sta ghal applikant biex jirrevedi l-applikazzjoni tieghu u mal-Awtorita u

jasal ghal soluzjoni teknika kif jista' jigi salvagwardat in-natura importanti tal-binja fil-kuntest

tal-izvilupp li jixtieq jaghmel.

Dan zgur mhux kaz ta' skedar, fejn ma jista' jsir xejn fi proprjeta

skedata minghajr il-permess tal-Awtorita (ara artikolu 80(6)) u anki hemm, dawn ikunu ta'

Il-kaz quddiem din il-Qorti hu differenti fejn it-Tribunal hareg permess ta'

binja b'hames sulari skond il-policy rilevanti basta li l-binja ma tnehhix mill-fatturi importanti

Din hi kwistjoni li trid tigi diskussa u mgharbla fl-istadju tal-full

development pero kuntrarjament ghal ordni ta' skedar, bl-outline development approvat mit-

Tribunal l-applikant akkwista gia d-dritt ta' zvilupp u alterazzjonijiet interni u esterni bil-

limitazzjonijiet

Il-Qorti ma tqis kontradittorjeta kif qed jilmenta l-appellant rigward ir-reserved matters meqjus

il-kundizzjoni (a) sotto skrutinju.

Ir-reserved matters jirrigwardaw l-external appearance tal-

izvilupp, landscaping u parking li dwarhom it-Tribunal ma qal xejn pero meta jitqiesu dawn ir-

reserved matters irid jittiehed in kunsiderazzjoni n-natura tal-binja li ghandha tigi inkorporata

fl-izvilupp senjatament fejn jidhlu l-main architectural fractures tal-binja ezistenti bla

pregudizzju ghal tibdil intern u estern biex ikun jista' jsir l-izvilupp propost.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti qed tichad l-appell ta' Joe kelly u tikkonferma d-decizjoni

tat-Tribunal ta' Revizjoni tal-Ambjent u l-Ippjanar tat-3 ta' Gunju 2014.

Bl-ispejjez kontra l-

Qrati tal-Gustizzja