MALTA TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR ĠUDIKATUR DR. NADIA H. VELLA Seduta tal-11 ta' Diċembru 2015

Talba Numru: 194/13 Numru fuq il-Lista: 30

It-Tribunal Preliminari Ra l-Avviż tat-Talba fl-ismijiet premessi, ippreżentat fit-2 ta' April 2013, li permezz tiegħu, l-attur talab mingħand is-soċjeta` konvenuta il-ħlas tas-somma ta' tlett'elef mija u wieħed u għoxrin Ewro (€3122), premess illi:

Tħallas lill-attur is-somma ta' Euro €3122 rappreżentanti danni sofferti kawża ta' xogħlijiet ħżiena li saru mis-soċjetà konvenuta lir-rikorrenti fil- fond "Solitaire Mansions" Triq il-Preistorja, Pembroke, kif ser jirrżulta.

Bl-ispejjeż u bl-imgħax mill-preżentata tal-avviż odjern.

Ra r-risposta tas-soċjetà konvenuta, ippreżentata fil-11 ta' Novembru 2013, fejn hija eċċepiet:

Illi s-soċjetà konvenuta ma kkawżat ebda danni lill-attur; 2.

Illi x-xogħol eżegwit mis-soċjetà konvenuta sar kollu skont is-sengħa

Illi jekk l-attur sofra xi danni, dawn ġew ikkaġunati minn terzi; 4.

Illi t-talba attriċi għandha tiġi respinta għaliex hi infondata kemm fil- fatt u fid-dritt għar-raġunijiet imsemmija hawn fuq u dawk li ser jirriżultaw waqt it-trattazzjoni tal-kawża.

Ra d-dokumenti kollha esebiti, inkluż ir-ritratti esebiti mill-attur.

Sema' x-xhieda tal-attur, tal-Perit Chris Harley Mcnee, ta' Luke De Santis, ta' Pierre Sadowski u ta' Christopher Reeves rappreżentant tas- soċjeta` konvenuta; Sema' t-trattazzjoni tad-difensuri tal-partijiet.

Ra l-verbal tas-6 ta' Novembru 2014 fejn il-kawża ġiet differita għas-seduta odjerna sabiex tingħata s-sentenza.

Konsiderazzjonijiet L-attur qiegħed jitlob mingħand is-soċjeta` konvenuta ir-rifużjoni ta' prezz ta' thermal heating li s-soċjeta` konvenuta kienet għamlet fuq inkarigu tal-attur ġo parapett ġewwa fond fix-Xemxija.

Dan it-thermal insulation fil-forma ta' foam kien tpoġġa mis- soċjeta` konvenuta fl-2007.

Il-foam iservi kemm bħala insulation u wkoll bħala waterproofing.

Taħt il-parapett fejn sar dan il-waterproofing hemm numru ta' car spaces.

Inqalgħet problema stante illi l-ilma beda joskula minn ġo dan il-parapett għal ġol-garage spaces sottostanti.

Irriżulta b'mod mhux ikkontestat:

Wara l-foam, fil-parapett tpoġġiet torba għolja xi 30 ċentimetru li fuqha tpoġġa

l-madum.

L-ilma kien qiegħed joskula minn ġo xquq fil-ħitan tal-opramorta li ma kienux

ġew miksija bil-foam, iżda li kienu ġew mgħottija bit-torba.

Il-kondizzjoni tal-foam meta nqala' l-madum kienet waħda tajba u ma rriżultaw

l-ebda xquq jew difetti oħra fil-foam, minkejja t-trapass tas-snin.

It-Tribunal ikkonsidra wkoll illi l-foam kien sar fuq żewġ terazzini – wieħed terrazzin ta' penthouse, u l-ieħor terrazzin fil-livell ta' ground-floor.

Dwar l-ewwel wieħed ma sar l-ebda lment.

L-ilment sar dwar it-tieni terrazzin, u għalhekk dana gia huwa ndikazzjoni tajba illi d-difett ma kienx fil-foam per se.

Mir-ritratti esebiti mill-attur, huwa tassew ċar illi ix-xquq li kien hemm fl-opra morta kienu 'l fuq mil-livell tal-foam .

Hija fehma ta' dan it-Tribunal illi r-responsabilita għall-akkadut ma tistax terfgħu is- soċjeta` konvenuta u dan stante illi hija għamlet foam mal-opra morta sal-livell li normalment isir u cioe ċirka erba' pulzieri biex wieħed iħalli ċirka tliet pulzieri għat- torba u pulzier ieħor għall-madum.

Ladarba l-attur kellu l-ħsieb li jagħmel torba ferm iktar għoli min-normal, kellu jinforma b'dan lis-soċjeta` konvenuta sabiex din tibqa' tiela bil-foam.

Fl-aħħar mill-aħħar, is-soċjeta konvenuta kienet tibbenifika milli taghmel iktar foam sabiex titħallas iktar u dan jingħad stante li x-xogħol tagħha jitħallas bil-kejl skont kif jirriżulta mill-fatturi esebiti fol.

33 u 34 tal-proċess.

L-attur jgħid li huwa ma jifhimx f'dan ix-xogħol "ngħid li jista' jkun li kien iktar għoli pero` jiena ma nifhimx"1 u għalhekk fil-fehma tat-Tribunal kellu jinkariga Perit fl- istadju li kienu qed isiru x-xogħolijiet u dana sabiex ikun il-Perit li jagħti struzzjonijet dwar kif irid isir ix-xogħol, mhux it-tliet kontratturi differenti inkarigati (wieħed ipoġġi l- madum, wieħed ipoġġi t-torba u ieħor jagħmel il-waterproofing) jitħallew għal rashom jew jiġu gwidati minn persuna li, fi kliemu stess u mingħajr ebda diżrispett lejh, ma jifhimx.

It-Tribunal ikkonsidra wkoll illi meta sar magħruf il-problema minn fejn kienet ġejja, is- soċjeta` konvenuta kienet offriet li tibqa' tiela bil-foam sabiex tgħatti x-xquq fl-opra morta u dana mingħajr ħlas.

Minkejja li inizjalment l-attur kien aċċetta, il-foam ma sarx.

Fi kliem il-Perit Chris Harley Mcnee ix-xogħolijiet rimedjali li għamel l-attur kienu

1 Xhieda tal-attur tas-26 ta' Ġunju 2014 fol.42

"kaħħal il-fili, għamel il-kontra-bejt, għamel il-membrane u l-membrane tellgħu fuq il- livell tal-qatran biex ma jidħolx ilma." 2 Il-fatt li l-attur għażel li jbiddel għal kollox il-prodott tal-waterproofing, ma sarx għaliex il-foam kien difettuż, iżda fuq preferenza personali tal-perit tal-fiduċja tiegħu li kien jemmen bil-membrane għall-waterproofing u mħux bil-foam.

Illi għalhekk is-soċjeta` konvenuta m'għandhiex tirrimborsa il-prezz ta' xogħolha.

Deċide Għal dawn il-motivi, it-Tribunal qiegħed jaqta' u jiddeċiedi din il-kawża billi jiċħad it- talba attriċi, jilqa' l-eċċezzjonijiet tas-soċjeta` konvenuta, bl-ispejjeż kontra l-attur.

Av. Nadia H. Vella Ġudikatur

2 Xhieda tal-Perit Cachia tat-28 ta' Marzu 2014 fol.

27 tal-process


Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

Bħala Qorti ta` Ġudikatura Kriminali

Maġistrat dottor Aaron M. Borg Delia M.A. Law, LL.D. (melit)

Il-Qorti rat l-imputazzjoni miġjuba kontra Godwin Zammit, li għandu l-

karta tal-identita bin-numri 879600M li permezz tagħha huwa ġie

akkużat talli fis-16 ta' Mejju 2015 għall-ħabta tal-04:00 u wara dan il-ħin,

f'40, Eagle, Triq ix-Xgħir, Bormla : -

Filwaqt li kien qiegħed jagħmel reat kontra s-sigurta tal-persuna u

ċjoe' oħtu Tania Camilleri Agius Decelis u żewġha Mark Camilleri Agius Decelis, kellu fuq il-

persuna tiegħu arma regolari jew munizzjon jew xi imitazzjoni ta'

Flimkien mat-theddid, ukoll fil-każ ta' theddid bil-fomm, kien

dawk l-oġġetti;

hemm ordni jew kondizzjoni;

U aktar talli għamel lil ħaddieħor inġurji jew theddid, jew jekk

kien provokat, inġurja b'mod li joħroġ barra mill-limiti.

Il-Qorti ġiet mitluba wkoll li toħroġ ordni ta' protezzjoni ai termini tal-

Artikolu412C fejn tipprojbixxi lill-imputat milli javviċina lill-oħtu Tania

Camilleri Agius Decelis u lir-raġel tagħha Mark mifsud u l-familja tagħhom u r-

residenza tagħhom kif ukoll il-post fejn tali persuni jiffrekwentaw.

Fil-każ ta' ħtija il-Qorti hija mitluba sabiex tissospendi lil Godwin

Loffreda(Lofreda) milli jżomm jew jikseb jew jottjeni kwalkwe liċenza ta' arma

tan-nar, kif ukoll tordna l-konfiska ta' l-arma tan-nar tal-għamla Mcshannon

li biha twettaq ir-reat.

Rat l-atti u d-dokumenti ippreżentati;

Semgħet il-provi prodotti u s-sottomissjonijiet tal-partijiet;

Ikkunsidrat : -

Illi f'dan il-każ ix-xhud prinċipali tal-Prosekuzzjoni Tania Camilleri Agius Decelis, li tiġi

oħt l-imputat u xhud okulari tal-inċident kollu, talbet lil Qorti li fid-dawl

tal-fatt li l-imputat jiġi ħuha, hija tiġi eżentata milli tixhed stante l-grad

ta' qrubija bejna u bejn l-imputat.

Il-Qorti wara li rat iċ-ċirkostanzi tal-

każ kif ukoll il-grad ta' qrubija u x-xewqa soda tax-xhud li ma tixhedx

kontra ħuha wara li qieset dak li jgħid l-Artikolu 633(2) tal-Kodiċi

Kriminali laqgħet it-talba.

Il-Qorti pero semgħet ukoll id-deposizzjoni tal-Ispettur Kylie Bilardo li

matul il-kors tal-investigazzjoni tagħha ħadet stqarrija lill-imputat.

Fil-

fatt, il-Prosekuzzjoni isserraħ il-każ tagħha fuq l-imsemmija stqarrija u

dak reġistrat fil-PIRS.

Essenzjalment minn din l-istqarrija, l-imputat jistqarr li : -

(a) Fid-data, ħin, lok u ċirkostanzi imsemmija fil-komparixxi kien

minnu li hu, oħtu u żewġha kellhom argument bejniethom;

(b) Dan l-inċident beda fil-forma ta' argument verbali bejniethom;

iżda f'mument minnhom l-imputat qabad f'idu s-senter li kien fil-

kamra tiegħu u ħareġ bih sal-bieb tal-kamra tas-sodda tiegħu;

(c) Huwa jgħid li huwa qal xi diskors lejn il-parte civile iżda ma

jiftakarx x'diskors kien qal – u jikkonċedi wkoll li kien xurban,

għalkemm mhux fis-sakra;

(d) Ma jiftakarx li qal kliem fis-sens li kien sejjer "joqtolhom";

(e) Biss jikkonċedi wkoll li meta qam l-argument minħabba li oħtu u l-

familja tagħha kienu qegħdin idejqu lill-ommu għax skontu

għamlu kull m'hemm tagħhom, huwa ħareġ bis-senter għax ried

ibeżżagħhom biex jitilqu l-hemm.

U rnexxielu għaliex huma fil-

fatt telqu dakinhar stess bl-affarijiet tagħhom b'kollox;

(f) Itenni wkoll li għalkemm mar bis-senter, dan ma kienx fih skatroċċ

għaliex l-iskartoċċ kien fil-kamra, pero huwa ma kellux ħsieb

jużah;

(g) Itenni wkoll li wara li ġew il-Pulizija, huwa qalilhom biex iżommu

s-snieter huma għaliex huwa kien xurban u qallhom ukoll li ma

Ikkunsidrat : -

Illi f'dan il-każ il-Qorti hija moralment konvinta mhux biss li swħħ

argument verbali iżda wkoll kien hemm qabża fil-kwalita meta l-

imputat iddeċieda li jmur bis-senter.

Il-Qorti ma għandhiex prova diretta kwantu għal dak li jirrigwarda l-

kliem li ġie skambjat bejn l-imputat u l-parte civile – stante li l-parte

civile għażlet li ma tixhedx f'dan il-każ.

Il-Qorti ma tistax għalhekk issib

lill-imputat ħati ta' theddid verbali fuq il-parte civile.

Iżda din il-Qorti

hija moralment konvinta mill-istqarrija tal-imputat li r-reat imsemmi fit-

tielet imputazzjoni huwa ben integrat in kwantu l-imputat ikkommetta

theddida fil-forma reali tagħha.

tiegħu li rnexxielu jilħaq l-iskop tiegħu tant li dakinhar stess il-parte

civile telqu mid-dar t'ommu bi ħwejjiġhom b'kollox.

Din il-Qorti ssib diffikulta biex tikkonsidra lill-imputat ħati wkoll tat-

tieni imputazzjoni in kwantu tifhem li din l-imputazzjoni hija naxxenti

minn dak dispost mill-Artikolu 249(2) tal-Kodiċi Kriminali.

Din il-Qorti

jidhrilha li dan is-sub-Artikolu għandu qabel xejn jiġi moqri fil-kuntest

tal-istess Artikolu 249 billi jikkwalifika r-reat ipotizzat fl-Artikolu 249(1)

u ma joħloqx reat ieħor indipendenti minn dak dispost mill-istess

Artikolu 249(1) tal-Kodiċi Kriminali.

Dan l-Artikolu jippreskrivi hekk : -

(1) Kull min bil-mezz ta' karta miktuba, sew jekk a ima kemm jekk tku i irmata b -isem tie u i su jew b'isem ma u , j e e i a ie r b' i e itt, je e , meta ji sab ati, i - ie a ta' ri u erija minn xahar sa sitt xhur:

Jiġifieri sabiex it-tieni imputazzjoni tirnexxi, il-Qorti jrid ikollha prova lil

hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni li l-imputat f'dan il-każ, sija bil-

kitba (anonima jew iffirmata b'ismu jew isem maħluq) jew ukoll almenu

bil-fomm, hedded lill-parte civile b'xi delitt u flimkien ma din it-theddid

ta' delitt tiġi wkoll akkumpanjata minn ordni jew kondizzjoni.

Fil-

fehma tal-Qorti il-provi prodotti quddiemha ma jwaslux sa dan il-punt.

Il-provi jwasluha tikkonkludi li l-imputat bil-mezz tas-senter li qabad

lejn il-parte civile irrenda ruhu ħati ta' theddid reali fil-konfront tal-parte

iżda ma ġiex pruvat

jekk dik

akkumpanjata wkoll b'theddid verbali u / jew ordni jew kondizzjoni.

Jibqa l-fatt li l-imputat ġie wkoll akkużat billi filwaqt li kien qiegħed

jagħmel reat kontra s-sigurta tal-persuna u ċjoe' oħtu Tania Camilleri Agius Decelis u

żewġha Mark Camilleri Agius Decelis, kellu fuq il-persuna tiegħu arma regolari jew

munizzjon jew xi imitazzjoni ta' dawk l-oġġetti.

Ir-reat li din il-Qorti qegħda ssib li l-imputat ikkommetta theddida reali

kontra l-persuna tal-parte civile.

Reat, tinkludi kontravvenzjoni.

ipotizzat mill-prosekuzzjoni fit-tielet imputazzjoni huwa dak naxxenti

mill-Artikolu 339(1)(e) tal-Kodiċi Kriminali.

Dan ir-reat jaqa' taħt l-

Ewwel Ktieb, Taqsima III "Fuq il-Kontravvenzjonijiet u l-Pieni", Titolu I

"Fuq il-Kontravvenzjonijiet", Sub-titolu II "Fuq il-Kontravvenzjonijiet

Ir-reat ipotizzat fl-ewwel imputazzjoni allura huwa wkoll konfigurabbli

fil-fattispecie ta' dan il-każ għaliex filwaqt li kien qiegħed juża l-arma

biex iwettaq it-theddida reali tiegħu l-imputat kien qiegħed fil-kontemp

jikkommetti d-delitt preskritt fl-Artikolu 55(a) tal-Kap 480 in kwantu

huwa kien qiegħed, fil-waqt li qiegħed jagħmel reat kontra l-persuna

(theddid reali) kellu fuq il-persuna tiegħu arma regolari.

F'dan il-każ il-

Qorti tifhem pero li l-ġarr tal-arma kien il-mezz li bih setgħa jiġi

kommess ir-reat ta' theddid reali.

Għalhekk tqis ukoll li stante li dawn

iż-żewġt reati ma jagħmlux delitt ikkwalifikat, iżda wieħed serva bħala

mezz biex isir ir-reat l-ieħor, il-piena għandha tkun adegwata skont l-

Artikolu 17(h) tal-Kodiċi Kriminali u b'hekk tingħata l-piena għar-reat l-

aktar gravi, f'dan il-kuntest jirriżulta li hu (stante li l-Prosekuzzjoni ma

addebitatx lill-imputat xi delitt ieħor li setgħa kien konfigurabbli f'dan

il-każ) ir-reat ipotizzat taħt l-ewwel imputazzjoni.

Li qegħda ssib lill-imputat mhux ħati tat-tieni imputazzjoni miġjuba

kontrih u minnha tilliberah minn kull ħtija u piena filwaqt li ssibu ħati

tal-ewwel u tat-tielet imputazzjonijiet miġjuba kontrih u wara li rat l-

Artikoli 17(h), 249(1)(2) u 339(1)(e) tal-Kodiċi Kriminali kif ukoll l-

Artikoli 55(a), 56 u 61

tal-Kapitolu 480

tal-Liġijiet

ta' Malta

tikkundannah għall-perjodu ta' xahar priġunerija iżda wara li rat l-

Artikolu 28A tal-Kodiċi Kriminali tordna

is-sentenza ma

għandhiex tiġi fis-seħħ għajr ħlief jekk matul il-perjodu ta' sena millum

il-ħati jikkommetti reati ieħor li għalih hemm il-piena ta' priġunerija.

Il-Qorti fehmet lil ħati bi kliem ċar u li jinftiehem ir-responsabbilta'

tiegħu u l-konsegwenzi li jitnisslu fil-każ li huwa jikkommetti tali reat

ieħor matul il-perjodu operattiv ta' din is-sentenza sospiża u dan ai

termini tal-Artikoli 28A(4) u 28B tal-Kodiċi Kriminali.

Inoltre l-Qorti tordna l-konfiska favur tal-Gvern ta' Malta tal-arma

elevata mill-Pulizija u li permezz tagħha ġew kommessi r-reati meritu

ta' dan il-każ.

Il-Qorti qegħda wkoll, sabiex jinżamm il-bon-ordni u l-kwiet tal-

pubbliku kif ukoll sabiex tipprovdi għas-sigurta ta' Tania Camilleri Agius Decelis, Mark

Camilleri Agius Decelis u l-familjari tagħhom tqiegħed lill-ħati taħt obbligazzjoni tiegħu

innifsu għall-perjodu ta' sena millum u dan taħt penali ta' elf euro

Mogħtija illum il-11 ta' Diċembru 2015 fil-Qrati tal-Ġustizzja,

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

Bħala Qorti ta` Ġudikatura Kriminali

Maġistrat dottor Aaron M. Pitcher M.A. Law, LL.D. (melit)

Il-Qorti rat l-imputazzjoni miġjuba kontra Romina Pitcher, li għandha l-

karta tal-identita bin-numri 837723M li permezz tagħha hija ġiet

akkużata talli fl-1 ta' Settembru 2014 u fil-15 ta' Settembru 2014 fir-

residenza "Edera", Triq Mons Anton Cilia, Ix-Xewkija, Malta mingħajr

ħsieb li tisraq jew li tagħmel ħsara kontra l-liġi, iżda biss biex teżerċita

dritt li tippretendi li kellha, fixklet lil Emanuel Pitcher fil-pussess ta'

ħwejġu b'xi mod ieħor, kontra l-liġi.

Rat l-atti tal-kawża;

Rat id-dokumenti u semgħet il-provi prodotti.

Ikkunsidrat : -

Illi mill-provi prodotti jirriżulta li fid-dati in kwistjoni bejn l-imputata u

l-parte civile l-imputata kienet diġa ddeċidiet li tibda proċeduri ta'

separazzjoni personali minn ma żewġha l-parte civile.

Biss ġie

soddisfaċentement ippruvat ukoll li fid-dati in kwistjoni u bejnhom, l-

imputata, minn jeddha, mingħajr ftehim ma żewġha u mingħajr l-

awtorita tal-awtorita' ġudizzjarja, għażlet li ssakkar almenu żewġt

ikmamar fid-dar matrimonjali tagħha.

L-imputata tiddefendi ruħa billi

tgħid li hija għamlet dan biex tiddefendi lilha nnifisha minn xi atti

t'aggressjoni eżerċitati kontriha mill-parte civile kif ukoll għax kienet

qegħda tibża li żewġha l-parte ċivile setgħa jagħmlilha xi ħaġa ħażina.

Ma ġiex pruvat li fil-perjodu in kwistjoni kien hemm il-ftehim bejnha u

bejn żewġha li hija setgħet liberament issakkar il-bibien ta' dawn iż-

żewġt ikmamar.

L-anqas ma nġiebet il-prova li hija kienet awtorizzata

tagħmel dan mill-Qorti kompetenti.

Fil-kawża Il-Pulizija versus Eileen Bartolo Seychell deċiża mill-Qorti tal-Appell

Kriminali fid-19 ta' Ġunju 2002 mill-Imħallef Joseph Mitchell Loftus

intqal : -

Illi l-appellanti instabet ħatja tar-reat ta' "ragion fattasi" jew dak li jissejjah "the exercise of a pretended right".

Illi din l-azzjoni bazata fuq l- Artikolu 85 tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta hija speci ta' zona grigja bejn il- kamp civili u dak kriminali, tant li Sir Andrew Parsons meta kien qed jigi abbozzat il-Kodici Penali Malti kien osserva fir-Rapport tieghu fir- rigward li :- "It is doubtful whether acts of this kind would not be better

Fil-fehma ta' din il-Qorti, fil-Liġi Maltija, l-elementi ta' dan ir-reat kif

imħadna fil-ġurisprudenza Maltija jirriflettu l-analiżi tal-ġurista Taljan

Papallo, 1868, fejn, f'pagna 487, para 2850 itenni l-elementi ta' dan ir-reat

bħala : -

Fil-fatt kemm f'sentenzi qodma bħal dik mogħtija mill-Imhallef W.

Burns fil-każ Il-Pulizija vs. Giuseppe Parretti et (App.Krim.

14.10.1944 , Vol.XXXII - IV , p.768) kif ukoll f'sentenzi aktar reċenti bħal

dik mogħtija mill-Imħallef Lawrence Serra fil-kawża Il-Pulizija vs

Anthony De Trafford, nhar l-20 ta' Ġunju 2014 jirriflettu dawn l-elementi

skont il-Carrara in kwantu ġew ritenuti li jinkludu :-

a) att estern li jimpedixxi persuna oħra minn dritt li hija tgawdi, u li jkun sar bid-dissens espliċitu jew impliċitu ta' dik il-persuna ; b) l-imputat irid jemmen li qed jaġixxi bi dritt ; c) ix-xjenza tal-imputat li qed jieħu b'idejh dak li suppost jieħu tramite l-proċess legali ; d) li l-att ma jinkwadrax ruħu f'reat aktar gravi ;

Issa hawnhekk si tratta ta' persuni miżżewġin li għadhom fi stadju ta'

separazzjoni personali.

Ma hemm ebda deċiżjoni ta' Qorti jew kuntratt

bejniethom li jirregola d-drittijiet rispettivi.

Huma baqgħu jirrisjedu t-

tnejn li huma fl-istess fond, ossija fl-istess dar matrimonjali, għalkemm

jorqdu fi kmamar separati.

Bil-fatt li l-imputata sakkret il-bibien ta'

dawn iż-żewġt ikmamar hija għalqet l-aċċess lil żewgha għal dawn iż-

żewġt ikmamar.

Sa dak il-punt iċ-ċwievet kienu miżmuma minnha u

ma jirriżultax li kien hemm ċwievet oħra li bihom il-parte civile setgħa

jiftaħ il-bibien ta' dawn il-kmamar.

setgħax jaqbad u jisfronda jew jiżgassa dawn il-bibien.

Huwa għażel li

jirrikorri għall-awtorita' ġudizzjarja.

L-imputata dan ma għamlitux.

Fil-kawża fl-ismijiet : Il-Pulizija vs Raymond Grech, deċiża mill-Qorti

tal-Appell Kriminali nhar l-1 ta' Diċembru 2000 ġie deċiż is-segwenti : -

Fil-fehma tal- Qorti, meta l-konjugi jistabilixxu d-dar matrimonjali skond l- Artikolu 3A tal-Kodici Civili, huma jkollhom dritt ta' tgawdija ugwali ta' l- imsemmija dar; huma ghandhom jitqiesu bhala "ko-possessuri" tad-dar matrimonjali indipendentement minn jekk id-dar tkunx tappartjeni, cioe` bhala proprjeta`, kollha kemm hi jew sehem minnha lil parti wahda mill- mizzewgin (ara s-subartikolu (2) tal- Artikolu 3A imsemmi).

Bhala ko- possessuri, kull wiehed mill-konjugi ghandu dritt jaghmel uzu ragjonevoli mid-dar b'mod li ma jipprivax lill-parti l-ohra mit-tgawdija ragjonevoli tal-istess dar (ara f'dan is-sens is-sentenza ta' din il-Qorti tas-7 ta' Jannar, 1998 fl-ismijiet Il-Pulizija v. Georgina Arrigo Azzopardi li ghaliha ghamlu referenza kemm l- appellant kif ukoll l-Avukat Generali).

Il-konjugi jibqghu hekk ko-possessuri anke jekk parti minnhom, fil-pendenza ta' kawza ta' seperazzjoni, titlaq mid-dar matrimonjali, sakemm ma jkunx hemm ordni ta' qorti kompetenti li tiddetermina min mill-konjugi ghandu jibqa', pendente lite, f'dik id-dar ad eskluzjoni tal-parti l-ohra (Artikolu 46, Kap.

Kieku kien mod iehor, cioe` kieku l-parti li thalli d-dar matrimonjali pendente lite titlef id-dritt taghha ta' tgawdija tad-dar u d-dritt li x'hin trid terga' tidhol f'dik id-dar, anke jekk temporanjament, tigi nieqsa incentiva kbira ghar- rikonciljazzjoni bejn il-partijiet; u, kif inhu risaput, il-ligi tiffavorixxi r-rikonciljazzjoni (ara l-Artikoli 37(2), 42(1) U 58(1) tal-Kap.

Din il-Qorti tinterpreta din is-sentenza li tinkludi l-jedd tad-tgawdija

għad-dar kollha – ossija tal-kmamar u l-ambjenti kollha li jiffurmaw l-

Għalhekk il-prinċipju li japplika għall-bieb ta' barra għandu

jiġi ritenut applikabbli wkoll għall-bibien interni tal-kmamar fl-istess dar

Altrimenti l-insenjament ta' din is-sentenza (u diversi

oħrajn li segwewha) jiġi stultifikat.

Il-Qorti tal-Appell Kriminali, fl-għerf tagħha, taf li jista' jkun hemm

ċirkostanzi fejn persuna tista' tħoss l-inkolumnita tagħha mhedda għal

raġuni jew oħra.

Għalhekk l-istess sentenza tipprovdi wkoll ir-rimedju:-

li ma ghandhomx dritt

S'intendi, dan ma jfissirx li minn jibqa' fid-dar matrimonjali ma jistax jiehu dawk il-prekawzjonijiet ragjonevoli sabiex jassigura, per ezempju, li terzi persuni jidhlux.

Tali prekawzjonijiet ragjonevoli jistghu jkunu jirrikjedu t-tibdil tac-cavetta tal- bieb ta' barra; pero` jekk isir hekk irid jigi assigurat mill- banda l-ohra li l- parti li tkun halliet id-dar matrimonjali jkollha l-possibilita` li tidhol fid- dar x'hin trid, u, jekk tkun trid, anke li tibqa' f'dik id-dar.

S'intendi l-prekawzjonijiet li xtaqet tieħu l-imputata kienu li jekk ma

ġġibx il-kunsens ta' żewġha biex tkun tista' ssakkar dawn il-kmamar,

almenu tadixxi lill-Qorti kompetenti għall-awtorizzazzjoni meħtieġa.

Iżda qatt li tagħmel di privato braccio dak li huwa riżervat għall-awtorita

ġudizzjarja.

Fil-kawża fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Carboni Jardim, deċiża mill-Qorti

tal-Appell Kriminali nhar it-22 t'Ottubru 2001 ġie deċiż li : -

Mela dan l-Artikolu 85 tal-Kodici Kriminali, bl-ewwel rekwizit tieghu, kjarament iqis bhal agir kriminali kull att ta' xi hadd li jfixkel lil xi haddiehor fil-pussess ta' xi haga li qed igawdi.

L-imsemmi artikolu, ghalhekk, jittutela l-pussess tal-haga u mhux necessarjament ukoll il-propjeta' taghha.

Il-kelma pussess, ghalhekk, tinkludi l-uzu jew dgawdija ta' dik il-haga.

Issa f'dan il-każ preżenti huwa veru li l-imputata ma bidlitx is-serratura

taċ-ċwievet tal-bibien interni.

Iżda bl-azzjoni unilaterali tagħha,

konsapevoli mill-fatt li żewġha ma kellux ċwievet extra, hija kienet

qegħda fil-fatt taqfel lil żewġha barra minn dawn il-kmamar fid-dar

matrimonjali, mingħajr ma ħallietlu mezz kif ikun jista' jaċċedi għalihom

għajr ħlief billi jisfronda l-istess bibien u mhux bil-mezz naturali kif bieb

jinfetaħ skont il-mezz ta' sokor li jkollu.

Tant hu veru li huwa ma setgħax jerġa jidħol f'din il-parti tal-fond

matrimonjali għajr ħlief meta mbagħad mar u rnexxielu jakkwista sett

ċwievet ġodda mill-ħanut li mingħandu snin qabel kien xtara s-serraturi

għal dawn il-bibien.

Mhux talli hekk talli kellu jixtri s-sensiela kollha

taċ-ċwievet disponibbli għal dawn it-tip ta' serraturi in kwantu ma

kellux idea liema ċavetta setgħet kienet taqbel mas-serratura tal-bibien

interni tad-dar tiegħu.

Pero dan il-fatt ma jinċidi bl-ebda mod fuq in-nuqqas tar-responsabbilta'

tal-imputata f'dan il-każ u fil-perjodu rilevanti għal din il-kawża.

peress li għaliha, l-intenzjoni tagħha kienet li, tajjeb jew ħażin, minn

jeddha, mingħajr ftehim ma' żewġha u mingħajr awtorizzazzjoni

ġudizzjarja, ssakkar dawn il-bibien u ċċaħħad lil żewġha mill-unika

ċwievet li kienu disponibbli għalihom u b'hekk taqflu barra l-imsemmija

kmamar bil-konsegwenza li ċċaħdu mill-aċċess li huwa legalment kellu

għall-imsemmija kmamar.

Il-fatt li żewġha rnexxielu jottjeni kopja ta'

ċavetta wara li l-imputata kienet għamlet din l-azzjoni ta' ssikkar tas-

serratura ma jeżonerahiex mir-responsabbilita' tagħha li twettaq l-

azzjoni unilaterali hawn fuq deskritta fl-ewwel lok.

Kif intqal ukoll fis-sentenza Said hawn fuq imsemmija : -

Issa fil-kaz in ezami, ma hemmx dubju li Raymond Bartolo Seychell kellu id-dritt li jgawdi il-flat de quo larba kienet ghadha ma saritx separazzjoni bejnu u bejn martu li tassenjalha dan il-post bi proprjeta' jew uzu esklussiv .

Lanqas ma kien hemm xi digriet tas-Sekond' Awla jew tal-Prim' Awla tal- Qorti Civili li jallontanah mill-post de quo "pendente lite" .

Bl-azzjoni tagħha li ssakkar il-kmamar de quo, l-imputata ma kienetx

qegħda biss iċċaħħad lill-parte civile mill-aċċess għall-imsemmija

kmamar iżda wkoll mill-aċċess u t-tgawdija tal-oġġetti formanti parti

mill-komunjoni tal-akkwisti misjuba fl-imsemmija kmamar.

Hekk per

eżempju jingħad ukoll fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali fl-

ismijiet Il-Pulizija vs. Lawrence Micallef Moreno :-

B'dan il-mod, u ghar-ragunijiet aktar 'il fuq imfissra fis-sentenza citata, hu

kien qed ifixkel lil martu fil-pussess ta' hwejjigha ossia jindahal fi

hwejjigha, kemm ghal dik li hi d-dar matrimonjali kif ukoll ghal dawk li

huma oggetti fid-dar li huma proprjeta` taghha jew li jiffurmaw parti mill-

komunjoni tal-akkwisti.

Ma jirrizultax li fil-perijodu in kwistjoni kien

hemm ordni tal-qorti kompetenti li kienet tawtorizzah jaghmel hekk, ossia

li kienet tiddetermina li hu seta'

joqghod fid-dar matrimonjali ad

eskluzjoni ta' martu.

Jekk kien qieghed jibza' ghall-inkolumita` tieghu, l-

appellant kellu rimedji gudizzjarji li seta' jaghmel uzu minnhom - seta' per

ezempju dak iz-zmien irrikorra quddiem is-Sekond'Awla tal-Qorti Ciuvili

skond l-artikolu 6A tal-Kap.

Ma setax, pero`, jiehu l-ligi f'idejh u

jippriva lil martu mit-tgawdija tad-dar matrimonjali u ta' l-oggetti ta' go

Ghalhekk kienet korretta l-ewwel Qorti meta sabitu hati tar-reat

kontemplat fl-artikolu 85 tal-Kodici Kriminali.

Fil-parametri ta' dak kollu mistqarr aktar il-fuq din il-Qorti taqbel ma'

dan l-insenjament tal-Imħallef David ili f'din il-kawża imsemmija.

Din il-Qorti tqis li l-elementi kollha tar-reat ta' raġjon fattasi ġew

debitament pruvati u integrati f'dan il-każ : -

a) L-ewwel element huwa pruvat għaliex l-azzjoni tal-imputata li

lill-żewġha barra mill-kmamar

imsemmija kien

jikkostitwixxi att estern li mpedixxa lil żewġha minn dritt li huwa

jgawdi, u li dan sar bid-dissens espliċitu jew impliċitu ta' żewġha

– tant li wassal mhux biss għal diversi diverbji oħra iżda wkoll

sfoċa f'dawn il-proċeduri penali;

b) l-imputata kienet qegħda temmen li qed taġixxi bi dritt għaliex

skontha hija kellha dritt li tissalvagwarda l-interessi tagħha

f'darha u ħwejjiġha – proprjeta mibnija fuq art mogħtija mill-

ġenituri tagħha lilha, iżda mibnija bi flusha u flus żewġha;

c) ix-xjenza tal-imputata li qed jieħu b'idejha dak li suppost jieħu

tramite l-proċess legali huwa wkoll ippruvat għaliex hija kellha d-

dmir li jew tottjeni l-kunsens ta' żewġha jew li tadixxi l-Qorti

kompetenti għad-debita awtorizzazzjoni – ħaġa li hija ma

għamlitx – għalkemm tistqarr fix-xiehda tagħha li f'xi mument

meta spiċċaw quddiem il-Pulizija kien allegatament sar ftehim

ma' żewġha biex hi tkun tista ssakkar il-kmamar de quo –

għalkemm ma nġiebet ebda prova li dan il-ftehim sar u sar qabel

id-dati rilevanti għal dan il-każ;

d) li l-att ma jinkwadrax ruħu f'reat aktar gravi.

F'dan il-każ, ma

jirriżultax li l-azzjoni tagħha tinkwadra ruħha f'reat aktar serju

minn dak tar-ragion fattasi.

Li wara li rat l-Artikolu 85(1) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta qegħda

ssib lill-imputata Romina Pitcher ħatja tal-imputazzjoni miġjuba kontra

tagħha; iżda peress li fiċ-ċirkostanzi ta' dan il-każ hija tal-fehma li jeżistu

l-elementi rikjesti mill-Liġi taħt l-Artikoli 7(2) u 22(1) tal-Kapitolu 446

tal-Liġijiet ta' Malta, tenut kont tax-xorta tar-reat u ċ-ċirkostanzi li

seħħew fih, il-Qorti tqis li mhux spedjenti li twaħħal piena, iżda li

għandhom jiġu applikati d-disposizzjonijiet tal-istess Artikolu 22 tal-

Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta, u għalhekk il-Qorti qegħda tagħmel

ordni li biha tillibera lill-ħatja bil-kundizzjoni li ma tagħmilx reat ieħor

matul il-perjodu ta' sitt xhur mid-data tal-lum.

Ai termini tal-Artikolu 22(3) tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta il-

Qorti fissret lill-ħatja bi kliem ċar u li jinftiehem l-effetti tal-ordni għall-

liberazzjoni kondizzjonata fis-sens li jekk tagħmel reat ieħor matul dan

il-perjodu ta' liberazzjoni kondizzjonata, il-ħatja tkun tista' tingħata

sentenza għar-reat oriġinali.

Mogħtija illum il-11 ta' Diċembru 2015 fil-Qrati tal-Ġustizzja,


Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

Bħala Qorti ta` Ġudikatura Kriminali

Maġistrat dottor Aaron M. Grima Sarjantson M.A. Law, LL.D. (melit)

Il-Qorti rat l-imputazzjoni miġjuba kontra Romina Grima Sarjantson, li għandha l-

karta tal-identita bin-numri 120254M li permezz tagħha hija ġiet

akkużata talli fit-2 ta' Novembru 2014 għall-ħabta tal-għaxra ta' fil-

għodu fir-residenza "Edera", Triq Mons Anton Cilia, Birkirkara,

(a) ħebbet fuq il-persuna ta' Emmanuel Grima Sarjantson u kkaġunatlu ġrieħi

ta' natura ħafifa skont ma ċċertifika Dr. R. Azzopardi Zerafa reg.

1819 miċ-

Ċentru tal-F/H/C;

(b) u aktar talli eżerċitat jekk li tippretendi li għandha billi fid-dar

matrimonjali sakkret xi bibien bil-konsegwenza li żewġha ma

kellux aċċess għalihom.

Rat l-atti tal-kawża;

Rat id-dokumenti u semgħet il-provi prodotti.

Ikkunsidrat : -

Illi mill-provi prodotti jirriżulta li fid-dati in kwistjoni bejn l-imputata u

l-parte civile inqala' inċident.

Jidher li kien hemm xi forma ta'

kollutazzjoni bejniethom kif jirriżulta ċar mill-provi.

Issa minkejja li l-

Qorti hija konvinta moralment li kien hemm din il-kollutazzjoni

bejniethom, il-provi fir-rigward tad-dinamika tal-istess u tal-mod kif l-

allegata offiża ħafifa li suppost ġiet kaġunata fuq il-persuna tal-parte

civile huma alkwantu konfliġġenti.

Il-parte civile jtenni li huwa ġie migdum mill-imputata fil-minkeb.

Jgħid

ukoll li ppreżenta ċertifikat mediku f'dan is-sens wara li huwa kien ġie

invistat minn tabib fil-Poliklinika tal-Floriana.

Iżda l-Qorti rat li ebda

evidenza ma ġiet prodotta f'dan is-sens.

La ċ-ċertifikat tat-tabib u wisq

anqas ix-xiehda tal-istess allegat tabib ma ġiet ippreżentata lilha.

Għalkemm dan iċ-ċertifikat u din ix-xiehda ma humiex determinanti

biex tkun tista' tinstab ħtija o meno fir-rigward tal-ewwel imputazzjoni,

fid-dawl tal-konflitt serju fil-provi imresqin f'dan il-każ fir-rigward tal-

ewwel imputazzjoni, din il-Qorti ma tqisx li jkun safe and satisfactory li

fuq din il-kwalita ta' evidenza konfliġġenti tal-partijiet biss issib ħtija fir-

rigward tal-ewwel imputazzjoni.

Jirriżulta li kien hemm xi forma ta'

kollutazzjoni bejn il-partijiet iżda l-eżistenza tal-offiża nonche n-natura

tal-offiża ma tqisx li ġew soddisfaċentement ippruvati sal-grad rikjest

mill-Liġi.

Illi kwantu għat-tieni imputazzjoni, il-Qorti diġa esprimiet ruħha dwar

dan il-fatt f'sentenza li ingħatat kontra l-imputata illum stess fuq il-każ

fejn hija, f'dati preċedenti, għażlet li tieħu l-Liġi b'idejha u sakkret il-

bibien interni permezz ta' ċavetta jew ċwievet li kienu ġew unikament

fil-pussess

tagħha b'mod

l-azzjoni

tagħha

ċaħdet,

t'aċċess għall-imsemmija

kmamar u għall-effetti mobbli komuni kontenuti f'dawk il-kmamar.

Kif diġa intqal fis-sentenza hawn fuq imsemmija, l-elementi tar-reat ta'

ragion fattasi huma dawn : -

a) att estern li jimpedixxi persuna oħra minn dritt li hija tgawdi, u li jkun sar bid-dissens espliċitu jew impliċitu ta' dik il-persuna ; b) l-imputat irid jemmen li qed jaġixxi bi dritt ; c) ix-xjenza tal-imputat li qed jieħu b'idejh dak li suppost jieħu tramite l-proċess legali ; d) li l-att ma jinkwadrax ruħu f'reat aktar gravi ;

Ir-raġuni prinċipali għaliex din il-Qorti kienet sabet ħtija fl-imputata

f'dak il-każ kienet li hija unilateralment fiżikament sakkret lill-imputat

barra minn dawn il-kmamar billi qabdet iċ-ċavetta jew ċwievet uniċi

għall-dawn il-bibien, ħadithom lil hemm mill-isfera tal-pussess komuni

bejnha u bejn żewġha, żammithom hi biss u b'hekk ipprekludiet lil

żewġha mid-dritt t'aċċess għall-istess ċwievet biex permezz tagħhom

ikun jista' jaċċedi għall-dawn il-kmamar u l-effetti mobbli hemm

L-istatus quo bejn il-partijiet f'dak il-versant ġie turbat bl-

azzjoni unilaterali tal-imputata fl-isfond tal-kontroversja ċara li kienet

teżisti bejn il-partijiet.

Issa f'dan il-każ, l-imputata ma bidlitx is-serraturi jew għamlet xi forma

oħra ta' sokor minflok jew in aġġunta mas-serraturi li kienu installati fl-

L-anqas għamlet xi azzjoni li permezz tagħha s-serraturi

sarilhom xi kambjament irriversibbli.

Xejn minn dan.

Ħalliet kollox kif

kien bid-differenza li hija ħadet fil-pussess esklussiv tagħha il-mezz li

bih il-bibien setgħu jinfetħu bil-mod normali u naturali skont il-mod kif

kienu maħduma originarjament.

Konsegwentement hija ċaħdet lil

żewġha mill-pussess mhux biss taċ-ċwievet iżda aktar minn hekk għall-

kmamar u għall-effetti mobbli l-oħra li kienu jinsabu fihom.

Minħabba din l-azzjoni unilaterali il-parte civile sab lilu nnifsu għall-

għarrieda maqful barra minn dawn il-kmamar mingħajr rimedju fiżiku

u prattiku (almenu fl-immedjat) sabiex ikun jista' jaċċedi għall-dawn il-

Dakinhar li l-imputata għażlet li tieħu fl-isfera tal-pussess

esklussiv tagħha dawn iċ-ċwievet, il-parte civile spiċċa li mingħajr dawn

iċ-ċwievet huwa ma setgħax jiftaħ dawn il-bibien skont il-mod kif kienu

maħduma oriġinarjament u mingħajr ma jirrikorri għal mezzi tal-

autosoddisfazzjoni sabiex ikun jista jirripristina d-dritt tiegħu ta' aċċess

għall-istess kmamar u effetti mobbli, bħal, per eżempju, billi jiżgassa jew

jisfronda l-bibien b'mod ukoll li jirreka dannu lill-istess bibien.

Bl-azzjoni tagħha l-imputata kienet ivvjolat l-istatus quo bejn il-partijiet

f'kuntest fejn kienet diġa tirrenja kontroversja fil-fatt u fid-dritt

Dan għalhekk wassal sabiex bl-azzjoni tagħha l-imputata integrat l-

ewwel element tar-reat ta' ragion fattasi fis-sens li bl-att estern tagħha

hija impediet lil żewġha minn dritt li huwa jgawdi, u dan bid-dissens

espliċitu jew impliċitu tiegħu – u f'kuntest fejn huwa, f'dak il-mument

ta' żmien ma kellu ebda mezz biex ikun jista' jirripristina l-pussess

tiegħu b'mod leġittimu.

effettivament jippriva lil żewġha mid-dritt li huwa kien igawdi.

iż-żmien hekk ġara għaliex għal perjodu ta' żmien żewġha ma kellux

aċċess għall-istess kmamar minħabba l-azzjoni unilaterali tagħha.

Jiġifieri dan l-impediment ossija d-deprivazzjoni mit-tgawdija irid ikollu

effett u konsegwenzi oġġettivi biex ir-reat ikun jista' jiġi integrat.

deprivazzjoni mit-tgawdija tista' tkun oġġettiva : -

(a) f'sens assolut – fejn is-suġġett passiv ma jkun jista' jagħmel xejn

aktar biex ikun jista' jiġi jirripristina t-tgawdija ta' dak id-dritt –

għajr ħlief

l-awtorita ġudizzjarja kompetenti biex

(b) f'sens relattiv fis-sens li minħabba fl-impediment is-suġġett passiv

tkun tista' tirrikorri għal mezzi prattiċi (li l-ġurisprudenza Taljana

tirreferi għaliha bħala auto-reintegrazione) oħra biex tkun tista'

terġa takkwista lura dik it-tgawdija tal-istess jedd u tirripristina l-

Issa f'dan il-każ, fid-data tal-inċident meritu ta' din il-kawża, il-Qorti

tqis li l-isfond fattwali u ċirkostanzjali ma baqgħax l-istess bħal ma kien

dak fix-xahar ta' Settembru 2014 (u żgur sax-xahar t'Ottubru 2014) u li

diġa wassal għal deċiżjoni kundannatorja minn din il-Qorti.

Il-fatt li l-

parte civile irnexxielu jsib jixtri ċ-ċwievet tas-serraturi għall-bibien de quo

biddel ix-xenarju ta' dan il-każ għaliex issa huwa, mill-mument li xtara

ċ-ċwievet negati lilu mill-imputata preċedentement, huwa reġgħa

akkwista u qiegħed lilu nnifsu fl-istatus quo ante fejn setgħa jerġa jibda

leġittimament jeżerċita l-jeddijiet preċedentement imċaħda lilu.

L-effetti

permanenti tar-reat ta' ragion fattasi issa allura ġew newtralizzati.

Għalkemm huwa minnu li l-azzjoni tal-imputata li ssakkar lill-parte

civile barra minn dawn il-kmamar tibqa' l-istess, u l-intenzjoni tagħha

baqgħet invarjata u sseħħ kull darba li hija sakkret il-bibien warajha, id-

differenza titnissel mill-fatt li fil-jum tal-inċidenti de quo, il-parte civile

ma baqgħax aktar fl-impossibilita' li jkollu aċċess għall-istess kmamar u

għalhekk egħeleb l-impediment li ġie maħluq bl-azzjoni tal-imputata.

Jiġifieri bl-azzjoni pożittiva tiegħu stess il-parte civile, b'mod leċitu,

għeleb dak l-impediment u l-effetti permanenti tar-reat ta' ragion fattasi

li kienu ġew imposti fuqu bl-azzjoni unilaterali tal-imputata.

L-att

estern tagħha għalhekk issa sar fattwalment u ġuridikament ineffikaċi

għax ma baqalux aktar l-effett li jippriva lill-parte civile mid-dritt li

huwa kien igawdi; u dan għaliex dan l-impediment issa spiċċa b'mod

Verament li għal dak li jirrigwarda lill-imputata, il-fatt li l-parte civile

kien akkwista l-kopja taċ-ċwievet kienet għaliha kemm fattur estraneju

għar-rieda tagħha daqskemm kien fatt sorprendenti.

Li kien għaliha

huwa kellu jibqa' maqful barra, għax dik kienet l-intenzjoni tagħha

motivata, skontha, mill-ħtieġa li tipproteġi lilha nnifisa minn xi att

t'aggressjoni, vendikazzjoni jew qatgħa da parti tal-imputat.

għall-imputata, l-aċċess tal-parte civile għal dawk il-kmamar kellu jibqa'

oġġettiv.

Iżda fil-prattika li ġara huwa li bil-fatt li l-parte civile irnexxielu jsib il-

mezz alternattiv, legali u regolari kif jaċċedi għall-istess kmamar

permezz tal-mezz appożitu li bih jirnexxielu jaċċedi għal dawk il-

kmamar, wassal sabiex issa, wara li huwa akkwista l-istess ċwievet,

huwa ma baqgħax aktar fl-impossibilita li jaċċedi għall-dawk il-kmamar

u għalhekk b'mezzi leċiti l-impediment maħluq minn martu ġie

kompletament sorvolat u l-impediment reż inutli u ineffikaċi.

Bl-azzjoni tiegħu il-parte civile irnexxielu irripristina l-iżbilanċ maħluq

bl-azzjoni unilaterali tal-imputata.

Dan huwa wkoll żbilanċ li l-Liġi trid

tivvjeta bl-Artikolu 85 tal-Kodiċi Kriminali.

Meta l-konjuġi jkollhom

pussess ugwali għaċ-ċwievet tal-bibien interni (kemm jekk għall-unika

ċavetta jew jekk ikollhom ċwievet kull wieħed għall-istess bibien) l-

azzjoni ta' konjuġi li jsakkar il-bieb ta' kamra fid-dar matrimonjali per

se, anke jekk kontra r-rieda tal-konjuġi l-ieħor, ma jwassalx, għall-dak il-

fatt biss, għall-kommissjoni tar-reat ta' ragion fattasi.

Dan għaliex jekk

il-konjuġi l-ieħor ikollu l-mezz kif huwa jiftaħ dak il-bieb ma jistax

jilmenta li b'dak is-sokor biss da parti tal-konjuġi l-ieħor, ikun ġie vjolat

l-istatus quo b'mod li jkun ġie krejat xi impediment oġġettiv milli

jeżerċita l-jeddijiet tiegħu.

Dan għaliex kull ma jkun irid jagħmel huwa

li jaqbad iċ-ċavetta tiegħu u jeżerċita d-dritt li għandu li jerġa' jiftaħ dak

il-bieb li jkun ġie msakkar.

B'hekk l-azzjoni unilaterali ta' parti ma

tkunx tista' twassal għal impediment ta' tgawdija ta' dritt in kwantu din

tkun tista' tiġi kontrobilanċjata mill-azzjoni tal-eżerċizzju tad-dritt tal-

auto-reintegrazzjoni, anke jekk unilaterali tal-parti l-oħra, li tuża ċ-

ċavetta tagħha biex tiftaħ l-istess bieb meta trid.

Biss is-sitwazzjoni tkun differenti meta bejn il-konjuġi jkun hemm

ċavetta waħda u l-konjuġi ma jaqblux bejniethom x'użu għandu jsir

minn dik iċ-ċavetta fir-rigward ta' jekk bieb għandux jiġi msakkar jew le;

jew fil-każ fejn konjuġi minnhom japproprja ruħu miċ-ċwievet kollha

għad-disposizzjoni tagħhom u

jimpedixxi lill-konjuġi l-ieħor mit-

tgawdija u użu ta' dawn iċ-ċwievet.

Fin-nuqqas ta' qbil bejn il-konjuġi jew fin-nuqqas ta' deċiżjoni tal-

awtorita' ġudizzjarja kompetenti, mhux possibbli li konjuġi minnhom

jieħu azzjoni unilaterali billi minbarra li japproprija ruħu miċ-ċavetta

unika tal-bieb jew taċ-ċwievet eżistenti, jagħżel ukoll li jsakkar dak il-

bieb b'mod li konsegwentement ikun qiegħed jagħlaq lill-konjuġi l-ieħor

barra minn dik il-kamra biex b'hekk jiċċaħħadlu d-dritt t'aċċess għall-

kamra u għall-effetti mobbli hemmhekk kontenuti – anke jekk dan isir

għal żmien qasir.

Din l-azzjoni unilaterali toħloq sitwazzjoni ta' żbilanċ

bejn il-jeddijiet rispettivi tal-konjuġi b'mod li Qorti ta' kriminali

ġudikatura ma tistax ma tiċċensurax taħt id-disposizzjonijiet tal-Artikolu

Konsegwentement, din il-Qorti ma tistax tqis li issa li l-parte civile

egħleb dan l-impediment billi reġgħa għandu l-aċċess liberu għall-dawn

il-kmamar, l-ewwel element tar-reat ta' ragion fattasi baqa' soddisfatt

meta fid-data tal-inċident de quo huwa diġa kien jinsab fil-pussess taċ-

ċwievet għall-istess bibien – anke jekk mhux l-istess ċavetta jew ċwievet

li kienet ħadet martu mingħandu.

Issa bil-fatt li l-parte civile għandu ċ-ċwievet f'idu jqiegħed lill-imputata

fl-impossibilta' li tikkommetti l-ewwel element tar-reat ta' ragion fattasi

bil-fatt biss li hija kienet sakkret il-bibien tal-kmamar biċ-ċavetta fil-jum

tal-inċident de quo u dan in kwantu li issa b'din l-azzjoni biss minn naħa

tagħha hija ma baqgħetx aktar tista' timpedixxi lill-parte civile minn xi

dritt li huwa jgawdi fir-rigward tal-aċċess għall-kmamar u għall-effetti

mobbli li hemm ġewwa.

Dan qed jingħad ukoll in kwantu li f'dan il-każ is-sokor permezz taċ-

ċwievet tas-serraturi ta' dawn il-bibien kienu l-uniku mezz li permezz

tiegħu dawn il-bibien setgħu jiġu msakra; u li ma kienx hemm mezz ta'

sokor ieħor li l-parte civile ma kellhiex aċċess għalih.

xort'oħra kieku minbarra s-sokor tas-serratura biċ-ċavetta biss l-

imputata adoperat xi mezz ieħor estranju għas-serratura tal-bibien bħal

per eżempju li kieku adoperat ukoll xi bdil fis-serratura, jew xi katnazz

jew mezz ta' sokor ieħor li għalih żewġha ma setgħax kellu l-mezzi biex

jiftaħhom.

Del resto r-reat ta' ragion fattasi ma jistax jiġi kommess biss

bl-intenzjoni doluża kemm hi doluża tas-suġġett attiv.

In definittiva l-ewwel element ma jistax issa jiġi ritenut soddisfatt aktar

in kwantu tipprova kemm tipprova l-imputata timpedixxi lill-parte

civile milli jidħol fil-kmamar billi ssakkar il-bibien biċ-ċwievet, b'din l-

azzjoni biss hija mhux ser jirnexxielha aktar timpedixxi lill-parte civile

mill-eżerċizzju tad-drittijiet t'aċċess tiegħu aktar.

U dan għaliex huwa

għandu l-mezz leġittimu f'idu biex ikun jista' jidħol f'dawn il-kmamar

meta jrid u meta jogħġbu.

U jekk trid teskludi lil żewġha milli jagħmel dan, l-unika affarijiet li tista'

tagħmel huwa jew li tiftiehem miegħu jew inkella tadixxi lill-Qorti

kompetenti biex iġġib awtorizzazzjoni ġudizzjarja biex tkun tista

ssakkar xi bibien interni fid-dar tagħha ad esklużjoni ta' żewġha.

Li għar-raġunijiet premessi il-Qorti qegħda ssib lill-imputata Romina

Grima Sarjantson mhux ħatja tal-imputazzjonijiet miġjuba kontra tagħha u

tilliberaha minn kull ħtija u piena.

Mogħtija illum il-11 ta' Diċembru 2015 fil-Qrati tal-Ġustizzja,


Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

Bħala Qorti ta` Ġudikatura Kriminali

Maġistrat Dottor Aaron M. Batakis M.A. Law, LL.D. (melit)

Philip Pepe

Il-Qorti rat l-imputazzjonijiet miġjuba kontra Philip Pepe, li

għandu

tal-identita bin-numri 662796M

li permezz

tagħhom huwa ġie akkużat talli fl-14 ta' Lulju 2014 u fil-jiem ta'

qabel din id-data ġewwa l-garaxx bl-isem "Chris Garage" fi Triq

is-Sindku P. Vella Ħaż-Żebbuġ : -

(a) ħaddem jew ħalla li jsiru ħsejjes daqshekk qawwija li dejqu

lid-detenturi tal-fond "Il-Ġardina", Triq is-Sindku P. Vella,

Il-Birgu u nies li joqgħodu fil-bini fil-qrib;

(b) u aktar talli fl-istess data, ħin u lok fil-garage tiegħu li jinsab

fl-imsemmija triq ħaddem jew eżerċita attivita' kummerċjali

mingħajr ma kellu

l-permess maħruġ mill-awtorita'

Rat id-dokumenti eżebiti, inkluż ir-relazzjonijiet tal-espert tekniku

Semgħet il-provi prodotti;

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet;

Ikkunsidrat:-

Illi kwantu għal dak li jirrigwarda t-tieni imputazzjoni l-imputat

għandu raġun.

Il-Prosekuzzjoni naqset milli tipprova l-estremi

kollha tar-reat kontestat lill-imputat.

Għaldaqstant il-Qorti sejra

tilliberah minn kull ħtija u piena relattivament għat-tieni

imputazzjoni.

Illi kwantu għall-ewwel imputazzjoni pero, din il-Qorti ssib li

minn dak li ġie mistqarr mill-parte ċivile jirriżulta li l-ħsejjes li ġew

ġenerati u li u minn dak li ġie verifikat mill-Professur Aġius fuq il-

post jirriżulta li hawnhekk si tratta ta' ħsejjes ta' irrejżjar ta'

muturi, tħaddim ta' magni u kumpressur.

Ġie mistqarr ukoll li

kien hemm ħsejjes kaġunati minn tħaddim ta' ħojst.

Dawn kollha

ġew

indirizzati fir-relazzjoni tal-Professur Aġius għall-aħjar

istruzzjoni tal-Qorti u wkoll tal-partijiet.

Jirriżulta pero li skont kif mistqarr mill-parte ċivile, dawn il-ħsejjes

ma kienux isiru fil-ħinijiet ta' bil-lejl.

Issa l-prosekuzzjoni għażlet li taddebita lill-imputat bir-reat li

skont ma hemm imsemmi fil-komparixxi jirriżulta li huwa msejjes

fuq l-Artikolu 41(2) tal-Kapitolu 10 tal-Liġijiet ta' Malta.

dan huwa konċess mill-partijiet kollha f'dan il-każ.

tirraviża huwa preċiżament kemm

il-

Prosekuzzjoni setgħet

ir-reat

differenza ta' reat/i ieħor li setgħa kien aktar korrett fiċ-ċirkostanzi

L-Artikoli 41(2) tal-Kapitolu 10 tal-Liġijiet ta' Malta jittratta r-reat

loud speaker - detenturi jew lin- -qrib.

Hawnhekk il-Liġi hija ċara u tibda biex tippenalizza sitwazzjonijiet

ta' ħsejjes ġenerati minn strumenti mużikali, jew strumenti oħra li

jagħmlu ħoss jew saħansitra għana jew għajjat ieħor marbut ma' xi

attivita' ta' bejgħ fit-toroq.

L-istess Artikolu jkompli fis-sub inċiż

numru 2 fuq l-istess livell ta' ħsieb u fattispeċje billi jipprojbixxi

f'ħanut, fi triq jew f'post pubbliku ieħor jew f'kull bini ieħor it-

tħaddim ta' loud speaker, gramofon (jekk għadhom

jeżistu!),

amplifikatur jew strument bħal dawn billi jagħmel jew iġiegħel illi

jagħmel jew iħalli li jsiru ħsejjes daqshekk qawwija li jdejqu lid-

detenturi jew lin-nies li jkunu joqgħodu f'bini fil-qrib.

Issa hawnhekk il-Qorti ssibha diffiċli biex, bil-fatti pruvati f'dan il-

każ, tasal li tikkonkludi li l-imputat kien qiegħed juża xi wieħed

minn dawn l-istrumenti jew makkinarji imsemmija fl-Artikolu

41(2) jew li saħansitra tinterpreta dan l-Artikolu u s-subinċiż li

jinkludi wkoll

fil-qafas

ta' dawk

l-istrumenti hemmhekk

imsemmija l-irrejżjar ta' muturi, tħaddim ta' kumpressur jew

ħsejjes ta' magni.

Evidentement bir-regola tal-eiusdem generis din

il-Qorti ma tistax tasal li twessa' l-interpretazzjoni ta' din il-Liġi

għal dak li qed tipprospetta l-Prosekuzzjoni u l-parte civile f'dan

il-każ mingħajr ma tispiċċa biex tiżnatura t-tifsira naturali u loġika

tal-istess Artikolu 41 tal-Kapitolu 10 tal-Liġijiet ta' Malta.

Mill-banda l-oħra ladarba ma ġiex pruvat soddisfaċentement li l-

imputat kien qiegħed jeżegwixxi attivita' kummerċjali mill-fond

de quo ma jistax jiġi misjub ħati taħt id-disposizzjonijiet tal-

Artikoli 10(1), 17, 18(1) tal-Kapitolu 441 tal-Liġijiet ta' Malta kif

ukoll ir-regolamenti numri 13, 53, Taqsima II tal-Ewwel Skeda 50.2

u l-02 tat-Tieni Skeda tal-Avviż Legali 1 tal-2006.

Mill-mod speċifiku immens ta' kif inhi redatta l-imputazzjoni l-

anqas ma tista din tittratta l-imputazzjoni bħala sempliċiment

indikattiva ta' reat li jista' jirriżulta ta' kompetenza ta' din il-Qorti

(bħal per eżempju l-inkonvenjent li jirreka fastidju) in kwantu

kieku kellha tittratta l-komparixxi b'dan il-mod, verament li l-

imputat ma kienx ikun f'qagħda li jiddefendi ruħu sewwa stante li

fil-provi kif ukoll

fil-fażi

ta'

sottomissjonijiet ma ġie

indirizzat sabiex

iwieġeb għal tali

eventwalita'.

In definittiva fid-dawl tal-mod kif ġie mixli l-imputat fir-rigward

tal-ewwel imputazzjoni din il-Qorti ma tistax issibu ħati tagħha

Deċide : -

Li in vista ta' dak kollu premess din il-Qorti qegħda ssib lill-

imputat mhux ħati

tal-imputazzjonijiet miġjuba kontrih u

tilliberah minn kull ħtija u piena.

Mogħtija illum il-11 ta' Diċembru 2015, Qrati tal-Ġustizzja, Il-Ħamrun.


Fil-Qorti tal-Maġistrati (Malta)

Bħala Qorti ta` Ġudikatura Kriminali

Maġistrat dottor Aaron M. Micallef Worley M.A. Law, LL.D. (melit)

Il-Qorti rat l-imputazzjoni miġjuba kontra Nazzareno Micallef-Grimaud, li għandu l-

karta tal-identita bin-numri 432777M li permezz tagħha huwa ġie

akkużat talli nhar it-28 ta' Ġunju 2014 għall-ħabta tal-23:00 ġewwa

Misraħ il-Vittmi, Tal-Pieta' espona jew biegħ porvli tal-isparar jew

esplussiv ieħor fit-toroq jew ta porvli tal-isparar lil xi persuni li ma

liċenza kif preskritt skont din

regolamenti magħmulin taħtha.

Rat l-atti u d-dokumenti ippreżentati;

Rat li l-imputat tenna li huwa ħati tal-imputazzjonijiet miġjuba kontra

tiegħu.

Il-Qorti wissiet lill-imputat bl-aktar mod solenni rigward il-konsegwenzi

tal-ammissjoni tiegħu inkluż fis-sens illi għar-reati li għadu kif ammetta

għalihom jista' jingħata piena ta' priġunerija u / jew multa u wara li

tagħtu ftit taż-żmien sabiex jiddeċiedi jekk hux sejjer jerġa lura minnha,

l-imputat wieġeb li huwa ħati tal-imputazzjonijiet miġjuba kontra

tiegħu;

Il-Qorti rat li fid-dawl tal-ammissjoni inkondizzjonata tal-imputat tqis li

ma għandhiex alternattiva għajr ħlief li ssib lill-imputat ħati tal-

imputazzjonijiet miġjuba kontra tiegħu.

Il-Qorti tqis ukoll li l-Uffiċjal Prosekutur iddikjara fl-atti ta' din il-kawża

li l-Imputat ikkopera bi sħiħ mal-Pulizija Eżekuttiva ai termini tal-

Artikolu 43A tal-Kapitolu 33 tal-Liġijiet ta' Malta.

Il-Qorti għalhekk

sejra tieħu in konsiderazzjoni din id-dikjarazzjoni tal-Uffiċjal Prosekutur

meta tiġi biex teroga l-piena applikabbli.

li qiegħda ssib lill-imputat ħati tal-imputazzjoni miġjuba kontra tiegħu u

wara li rat l-Artikoli 19, 29(1) u 43A tal-Kapitolu 33 tal-Liġijiet ta' Malta

tiddikjara lil Brownrigg Micallef-Grimaud, fuq l-ammissjoni inkondizzjonata tiegħu

stess, ħati tal-imputazzjoni miġjuba kontra tiegħu.

Kwantu għall-piena il-Qorti rat id-dikjarazzjoni tal-Uffiċjal Prosekutur.

Skont l-Artikolu 43A tal-Kapitolu 33 tal-Liġijiet ta' Malta :

Fejn, rigward persuna li tinsab ħatja ta' reat kontra din l- Ordinanza, il-prosekuzzjoni tiddikjara fl-atti tal-proċeduri li dik ilpersuna

tkun għenet lill-Pulizija biex tinqabad il-persuna jew jinqabdu l-persuni li jkunu pprovdew lill-persuna misjuba ħatja lesplożivi, jew il-persuna misjuba ħatja kif qabel imsemmi tagħti prova għas-sodisfazzjon tal-qorti li tkun hekk għenet lill-Pulizija, il-piena għandha titnaqqas, rigward il-priġunerija bi grad wieħed jew tnejn u rigward kull piena pekunjarja, b'terz jew bin-nofs rispettivament.

Din il-Qorti tqis li fiċ-ċirkostanzi tal-każ, il-piena applikabbli għar-reat

għandha tkun dik tal-multa u mhux ta' priġunerija – anke peress li din

il-Qorti ma għandhiex diskrezzjoni fir-rigward ta'

jekk

il-piena

karċerarja tkunx waħda sospiża jew le u l-Qorti hija wkoll prekluża milli

timponi pieni alternattivi għal dik ta' ħabs u multa.

Iżda l-Qorti

għandha s-setgħa li timponi piena ta' multa imnaqsa bejn terz u nofs

dak imsemmi fl-Artikolu 29(1).

Issa f'dan il-każ, il-multa li għandha tiġi

imposta f'dan il-każ hija bejn ħmistax il-elf euro (€15,000) u l-ħamsin elf

Din il-Qorti tqis li t-tnaqqis fil-multa għandu jiġi impost

fuq il-minimu tagħha jiġifieri fuq il-ħmistax il-elf euro (€15,000).

fiċ-ċirkostanzi tal-każ tqis li l-piena tal-multa f'dan il-każ għandha tiġi

mnaqsa bin-nofs.

Għaldaqstant tikkunanna lill-ħati għall-ħlas tal-multa fl-ammont ta'

sebat elef u ħames mitt euro (€7500) li għandhom jitħalsu fi żmien tliet

snin mid-data ta' din is-sentenza.

Illum it-11 ta' Diċembru 2015 fil-Qrati tal-Ġustizzja, Parti min-Naxxar.


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA IMĦALLEF ONOR.

JOSEPH HODZIC LL.D. Illum il-Ġimgħa, 11 ta' Diċembru, 2015

Kawża Nru: 12 Rikors Ġuramentat Nru: 500/13 JA

Joseph Angela Galan; Galan; Michael Maggi; Maria Maggi; John Meachen lkoll f'isimhom proprju u fl- "School of Practical isem ġjá magħrufa Philosophy" bħala "The Study Group"

Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat ippreżentata fis-27 ta' Mejju 2013 li permezz tiegħu l-atturi ppremettew: Illi l-atturi huma proprjetarji tal-fond 101, Triq San Kristofru, Floriana.

Dan il-fond imiss dahar ma' dahar mal-flat ta' fuq nett li qiegħed fil-blokk numru 105 fi Triq San Kristofru, Floriana -

Rikors Ġuramentat Nru: 500/13JA Sentenza Finali

dan il-flat jappartjeni lill-konvenut.

Dok 'A' huwa kopja tal- kuntratt ta' akkwist tal-proprjetá mill-atturi fil-25 ta' Ġunju 1979 fl-atti tan-Nutar John Bugeja Micallef Bartolo Bennetti (hemm annessa ukoll reżoluzzjoni dwar bdil tal-isem tal-iskola).

Illi il-fondi tal-atturi u dak fuq indikat tal-konvenut, għandhom ħajt li hu komuni; Illi l-konvenut f'dan il-ħajt komuni, wara l-1 ta' Mejju 2013, hemm xogħlijiet li permezz tagħhom hu fetaħ tieqa u imbarraha bil-ħadid (Dok 'B' huwa ritratt ta' din it-tieqa wara li qiegħed il-ħadid) u beda jaħdem fuq il-ftuħ ta' tieqa oħra – Dok 'C' jindika kif kienet ser tinfetaħ it-tieni tieqa; Illi dan l-ispoll ġie kompletat anqas minn xahrejn ilu u sar b'mod klandestin u vjolenti u jilledi id-drittijiet possessorji tal- atturi.

Illi l-intenzjoni tal-konvenut kienet li jiftaħ aktar minn tieqa waħda fil-ħajt komuni.

Illi b'hekk il-konvenut ikkommetta spoll klandestin u vjolenti fil-konfront tal-atturi; Għaldaqstant l-atturi jitolbu bir-rispett lil dina l-Onorabbli Qorti jogħġobha : 1.

Tiddikjara li l-konvenut wettaq spoll klandestin u vjolenti meta fetaħ tieqa fil-ħajt komuni bejn il-fondi 101 u l-flat ta' fuq fil-blokk 105 fi Triq San Kristofru, Floriana.

Tordna u tikkundanna lill-konvenut sabiex a spejjeż tiegħu fi żmien qasir u perentorju ffissat minn din il- Qorti u occorrendo taħt id-direzzjoni ta' perit appuntat mill-Qorti, jirripristina kollox għall-istat attwali tiegħu u

Onor. Joseph Abdilla Muscat LL.D. 11 ta' Diċembru 2015

partikolarment jerġa' jagħlaq it-tieqa li fetaħ fil-ħajt komuni, u dan a spejjeż tiegħu;

Fin-nuqqas li jagħmel dan fiż-żmien mogħti, tawtoriżża lill-atturi biex jagħmlu x-xogħol huma a spejjeż tal- konvenut u jekk hemm bżonn taħt superviżjoni u ordni tal-istess Perit appuntat mill-Qorti, u jekk meħtieġ bl- għajnuna tal-Pulizija u, jew marixxalli tal-Qorti.

Bl-ispejjeż inklużi dawk tal-ittra datata 9 ta' Mejju 2013; Il-konvenut inġunt biexjidher għas-subizzjoni.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda.

Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenut ippreżentata fis-17 ta' Diċembru 2013, li permezz tagħha eċċepixxa: Illi l-esponent għandu dritt li jiġi notifikat b'traduzzjoni tar- rikors billi huwa English speaking person.

Illi t-talbiet tal-atturi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż kontra tagħhom billi ma hemm ebda spoll.

Illi kien hemm tieqa fil-post liema tieqa kienet magħluqa għal xi żmien u reġgħet infetħet f'Jannar 2013.

Illi l-kawża ma saritx fi żmien xahrejn minn dakinhar li reġgħet infetħet it-tieqa.

Salv eċċezzjonijiet oħra.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-konvenut u l-lista tax-xhieda.

Rat partijiet; Semgħet ix-xhieda;

l-affidavits preżentati mill-partjiet fosthom

Rat id-digriet tal-14 ta' Ottubru 2015 li permezz tiegħu l-kawża tħalliet għas-sentenza wara li l-Avukat tal-atturi għamel t- trattazzjoni tiegħu; Ikkunsidrat: Illi kif jidher ċar mir-rikors promotur din hija kawża ta' spoll.

L-atturi qed isostnu illi l-konvenut fetaħ tieqa li eventwalment inbarraw bil-ħadid għal ġol-proprjeta' tagħhom.

Kif hu magħruf huma tlieta l-elementi rikjesti biex azzjoni ta' spoll tirnexxi, u ċjoe': 1.

il-pussess – possedisse;

li l-azzjoni spoljattiva tkun saret bil-moħbi jew kontra l- volonta tal-attur – spoliatum fuisse, u

li l-azzjoni issir fi żmien xahrejn minn meta jkun seħħ l- ispoll – infra bimestre deduxisse.

Illi l-konvenut qed jikkontesta li huwa kkommetta spoll, u dan billi ma jissussistux l-elementi biex l-azzjoni ta' spoll tirnexxi, u li f'kull każ l-azzjoni attriċi ġiet intavolata ferm wara x- xahrejn imsemmija mill-liġi (artikolu 535 tal-Kodiċi Ċivili) minn meta nfetħet it-tieqa.

Illi fil-fehma tal-Qorti għalhekk il-kwistjoni prinċipali f'din il- kawża hija jekk ix-xogħol tal-ħajt sarx fit-terminu in kwistjoni għaliex il-konvenut jammetti li fetaħ it-tieqa iżda aktar minn xahrejn qabel infetħet il-kawża.

Illi fil-kawża deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-28 ta' Mejju 1956 fl-ismijiet "Vincenzina Cirillo et vs Annetto Uengkla Samhaoui" l-istess Qorti qalet illi: "Il-ġurisprudenza tat-Tribunali tagħna dejjem kienet kostanti fl-interpretazzjoni ta' dawn il-liġijiet fis-sens li l-azzjoni ta' spoll hija 'di ordine pubblico', unikament u esklussivament intiża biex timpedixxi li wieħed jagħmel ġustizzja b'idejh l- mingħajr konsegwenzi deplorevoli ta' aġir simili.

Għalhekk il-liġi tivvjeta

tat-tribunal ċivili u

tipprevjeni

l-allegazzjoni ta' kwalsiasi eċċezzjoni li ma tkunx dilatorja kontra r-reintegrazzjoni u tiċċirkoskrivi l-eżami tal-Qorti għall- fatt biss tal-pussess u tal-ispoll denunzjat.

Ir-reintegrazzjoni għandha dejjem tiġi ordnata mill-Qorti, kwantunkwe l-pussess jista' jkun vizzjat u min jikkommetti l-ispoll ikun il-veru proprjetarju tal-ħaġa li minnha l-possessur tagħha jkun ġie spoljat.

Illi fis-sentenza "Delia vs Galea St. John" (Prim' Awla – 4 ta' Frar 1958) ġie ritenut illi: "L-azzjoni ta' spoll isservi biex tipproteġi l-pussess, ikun x'ikun … li jiġi vjolentement jew okkultament meħuda mingħand il- possessur jew detentur u ġie deċiż kemm-il darba li tapplika wkoll għat-tutela tal-kważi pussess tad-drittijiet legali u hija inerenti għall-fatt ta' min b'awtoritá privata … jagħmel għad- dannu ta' terza persuna att li għalkemm jista' jkollu dritt għalih ma jistax jeżerċitah mingħajr intervent tal-Qorti."

Illi kif ukoll intqal fil-kawża "Margherita Cassar Gatt vs Pawla Maggi" deċiża fit-12 ta' April 1958: "L-actio spolii hija radikata pjuttost fuq l-esiġenzi ta' utilita' soċjali milli ta' ġustizzja hija

il-prinċipju assolut

eminentement intiża l-protezzjoni ta' kwalunkwe pussess u jiġi

impedut liċ-ċittadin privat li jieħu l-liġi f'idejh; b'mod li l-fini

tagħha huwa dak li jiġi restawrat l-istat tal-pussess li jkun ġie

fuq

Illi wieħed isib ukoll fis-sentenza fl-ismijiet "Scicluna Muscat vs Azobu" – deċiża mill-Qorti tal-Appell fid-9 ta' Marzu 1992 illi: "Kif kellha okkażjoni tesprimi ruħha l-Onorabbli Qorti tal- Appell, l-indaġini li trid issir hija waħda limitatissima, rigoruża u skarna u ma tinsab f'ebda leġislazzjoni oħra, u kompliet tgħid illi għalhekk indaġinijiet ibbażati fuq x'jgħidu u ma jgħidux ġuristi u awturi Franċiżi u Taljani huwa għal kollox irrilevanti u inapplikabbli fil-kuntest tal-ordinament ġuridiku tagħna".

Illi skond affidavits ta' David Farrugia Borg, Bernardette Farrugia Borg u Maria Maggi (fol 39 et sequitur) din it-tieqa ma kinitx teżisti fl-1979 meta huma kien jattendu lezzjonijiet privati fil-fond tal-atturi.

Illi George Simpson prodott mill-konvenut, li għex fil-fond illum tagħhom bejn l-1964 u 1990 qal li kien hemm tieqa meta daħal fil-post iżda għalaqha fl-1984.

Qal li reġa' żar il-post fl-2013 u sab li t-tieqa kien reġa' fetaħha l-konvenut.

Victor Bajjada qal fl-affidavit tiegħu li ġie nkarigat mill-konvenut biex jiftaħ it- tieqa in kwistjoni u għamel dan kollu sa Jannar 2013 meta tħallas l-ammont dovut lilu u esebixxa kopji taċ-ċekkijiet relattivi (48 et seq.)

Illi ma hemmx dubju li l-ftuħ tat-tieqa in kwistjoni seħħ sa Jannar 2013 u ladarba l-kawża ġiet intavolata f'Mejju 2013, ix- xahrejn imsemmija fl-artikolu 535 laħqu għaddew.

Kif intqal fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell fil-kawża fl-ismijiet "Trevor Eggert vs Veronique Bencini" (11 ta' Jannar 2013): "Ir-rekwiżit li l-azzjoni ta' spoll għandha ssir fi żmien xahrejn mill-allegat spoll huwa rekwiżit essenzjali li joħroġ mill- artikolu tal-liġi stess u l-ġudikant għandu jkun sodisfatt li dan fl- jissussisti eċċezzjonijiet jew le.

Il-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili fis-sentenza "Alfred Paul Wittebrood nomine vs Peter Paul Vassallo Gat", (deċiża fit-13 ta' Frar 2004) irriteniet illi "Dan huwa terminu ta' dekadenza estintiva tal-azzjoni ta' spoll fis-sens li jekk ma jiġix provat li l-azzjoni saret fi żmien xahrejn mid-data tal-att spoljattiv allura l-azzjoni ta' spoll privileġġjat ma tistax treġġi."

Aktar speċifikatament fis-sentenza "Georgina Galea Brevers vs Errol Cirillo et" (deċiża fil-21 t'Ottubru 2002) il-Prim' Awla dwar it-terminu ta' xahrejn f'azzjoni ta' spoll qalet hekk: "Huwa veru li dan il-punt ma ġiex formalment eċċepit, kif

normalment u ġuridikament wieħed kien jistenna in bażi għal

dak provdut fl-Artikolu 728 tal-Kap 12.

ta' xahrejn li fih l-attur irid jiddeduċi l-pretensjoni tiegħu huwa

jitqajjimx

jekk

jiġi

jeħtieġ

ta' din

l-azzjoni

element essenzjali konkludentement pruvat mill-attur."

Illi għalhekk dwar il-ftuħ tat-tieqa ma hemmx dubju li l- konvenut għandu jiġi liberat mill-osservanza tal-ġudizzju – huwa stabbilit li x-xahrejn jibdew għaddejjin minn meta jseħħ l-ispoll u mhux minn meta l-atturi jindunaw bih ("Bajjada vs Gove’ Scerri", deċiża mill-Qorti tal-Appell fis-7 ta' Frar 1958).

Rigward it-tqegħid tal-ħadid fuq barra jirriżulta li dan sar f'Mejju tal-2013 stess, u kwindi l-azzjoni fir-rigward saret entro t-terminu.

L-abbli difensur tal-atturi argumenta fit- trattazzjoni orali tiegħu, li ladarba l-azzjoni spoljattiva ntemmet dakinhar l-azzjoni ma hijiex perenta.

Din il-Qorti ma taqbilx; l- azzjoni spoljattiva, li indubbjament saret, seħħet mal-ftuħ tat- tieqa u allura l-atturi ma jistgħux jitolbu l-għeluq tagħha b'din l-azzjoni għar-raġuni msemmija.

Tibqa' allura l-kwistjoni jekk din il-Qorti għandhiex tiddeċiedi separatament dwar it-tqegħid tal-ħadid.

Illi minn eżami tat-talbiet attriċi jidher ċar li dan il-Qorti ma tistax tagħmlu; it-talbiet attriċi huma kollha fir-rigward tal-ftuħ tat-tieqa u huwa ċar li l-Qorti tista tiddeċiedi biss dwar it-talbiet li jkollha quddiemha.

DEĊIŻJONI Għal dawn il-motivi l-Qorti tiddeċiedi din il-kawża billi tillibera lill-konvenut mill-osservanza tal-ġudizzju;

L-ispejjeż tal-kawża jkunu a kariku tal-atturi.

Onor. Joseph Abdilla Muscat LL.D. Imħallef


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA IMĦALLEF ONOR.

JOSEPH MAMO. LL.D. Illum il-Ġimgħa, 11 ta' Diċembru, 2015

Kawża Nru: 22 Rikors Ġuramentat Nru: 777 / 12 JA

Anthony u Carmena konjuġi Vella Bardon

Il-Qorti, Rat ir-rikors ġuramentat tal-atturi ppreżentat fis-2 ta' Awwissu 2012 li permezz tiegħu ġie premess: Illi in segwitu għal subbasta enumerata 95/2010 il-fond 52, Flat 1, Triq Gafá, Tal-Pieta', ġie liberat a favur tar-rikorrenti Anthony u Carmena konjuġi Vella Bardon {K.I. 832918M u K.I. 666185M} u dan skond Dokument 'A' anness; Illi l-imsemmi fond huwa fond liberu u frank, u dan anke kif konfermat mir-rapport Peritali fl-atti tas-subbasta 95/2010;

Rikors Ġuramentat Nru: 777/12JA Sentenza Finali

Illi l-intimati Peter Ragonesi u anke Angelo Ragonesi qegħdin jirrifjutaw li jivvakaw mill-proprjetá 52, Flat 1, Triq Gafá, Tal-Pieta', b'dan illi r-rikorrenti ma jistgħux jeċċedu fil-proprjetá tagħhom; Illi r-rikorrenti debitament ħallsu t-taxxi relattivi fuq il- proprjetá 52, Flat 1, Triq Gafá, Tal-Pieta' in segwitu għal liberazzjoni, u kullma jonqos huwa li huma jirkupraw il- proprjetá tagħhom; Illi r-rikorrenti in segwitu tal-proceduri ta' subbasta hawn ċitati, legalment huma s-sidien tal-proprjetá 52, Flat 1, Triq Gafa, Tal-Pieta', u għandhom kull interess sabiex ikollhom il-pussess battal tal-istess proprjetá; Illi l-intimati ma għandhom l-ebda titolu validu fuq il-proprjetá 52, Flat 1, Triq Gafá, Tal-Pieta'; Illi l-esponenti flimkien ma' martu jikkonferma li jafu l-fatti fuq imsemmija personalment u li l-intimati m'għandhomx eċċezzjonijiet validi xi jressqu.

Għaldaqstant jgħidu l-intimati għaliex din I-Onorabbli Qorti m'għandhiex: 1.

Tiddeciedi l-kawża bid-dispensa tas-smiegħ a tenur tal-

Artikolu 167 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta.

Tikkundanna li l-intimati sabiex jiżgombraw mill-fond 52, Flat 1, Triq Gafá Mosta fi żmien qasir u perentorju li jiġi lilhom prefiss minn din l-Onorabbli Qorti;

Tikkundanna lill-intimati jħallsu l-ispejjeż kollha ta' din il-

proċedura.

Onor. Joseph Ciancio LL.D. 11 ta' Diċembru 2015

Bl-interessi mid-data tal-preżentata ta' dan r-rikors ġuramentat u bl-spejjeż kontra l-intimati u b'riżerva għal kwalsijasi spejjeż ulterjuri spettanti lir-rikorrenti kontra l-istess intimati, liema intimati huma minn issa nġunti għas-subizzjoni.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-atturi u l-lista tax-xhieda.

Rat illi l-konvenuti ġew awtoriżżati jikkontestaw il-kawża; Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenut ippreżentata fit-2 ta' Ottubru 2012, li permezz tagħha eċċepew: 1.

Illi l-kuntratt ta' kostituzzjoni ta' debitu datat 15 ta' Ottubru 2009 iffirmat bejn il-kontendenti fl-atti tan-Nutar Mario Bartolo Farrugia u fejn ġiet ukol1 iskritta favur l-atturi ipoteka speċjali u ipoteka ġenerali huwa null u bla effett għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi.

Konsegwentement isegwi illi l-atti tas-subasta a bażi ta' liema l-atturi qed jibbażaw il-pretenzjoni tagħhom huma wkoll nulli, kif huwa null ukoll allura t-titolu tal-atturi.

Illi in effetti mart Peter Ragonesi, u ċjoe' Doris Ragonesi ippreżentat kawża liema kawża għandha ċ-ċitazzjoni numru 939/12 SM.

Illi in vista ta' dan din il-Qorti għandha tordna l- konnessjoni tal-kawżi jew inkella tissoprassjedi sakemm tiġi deċiża l-kawża msemmija.

Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri.

Rat id-dikjarazzjoni maħlufa tal-konvenut u l-lista tax-xhieda.

Rat illi l-istess konvenuti ma ressqux provi fis-seduta tal-25 ta' Novembru 2015 meta l-kawża dakinhar kienet imħollija għall- provi kollha tal-partijiet;

Rat il-verbal tas-seduta tal-istess data fejn il-Qorti ddeferiet il- kawża għas-sentenza; Ikkunsidrat: Illi l-rikorrenti qed jitolbu li l-konvenuti jiġu żgumbrati mill- fond in kwistjoni u dan peress li l-istess atturi akkwistaw il- fond stess permezz tal-proċeduri tas-subasta; il-konvenuti għalkemm allegaw li l-kuntratt li wassal għas-subbasta kien null lanqas ma rribadew il-prova mressqa skond l-atti preżentati – anzi jirriżulta li l-kawża li huma istitwew biex jagħmlu talba li l-att kien null ġiet deċiża kontra tagħhom u l-appell li interponew fir-rigward mar deżert, u dan jirrizulta mill-atti; għalhekk it-talba attriċi tirriżulta ġustifikata.

DEĊIŻJONI: Għal dawn il-motivi l-Qorti tiddeċiedi din il-kawża billi fl- ewwel lok tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-ewwel talba stante d-digriet tal-24 ta' Settembru 2012; tilqa' t-talbiet l- oħra kollha tal-atturi, u għall-fini tat-tieni talba tordna lill- konvenuti jiżgumbraw fi żmien xahar mill-proprjetá in kwistjoni.

L-ispejjeż tal-kawża jkunu a kariku tal-konvenuti.

Onor. Joseph Ciancio LL.D. Imħallef


Qorti tal-Appell

Direttur Generali tas-Sigurta Socjali

11 ta' Dicembru, 2017.

Id-Direttur Generali appella minn decizjoni tal-Arbitru tas-6 ta' Marzu, 2015 li biha laqa' l-appell ta' Eleanor Polidano u hassar id-decizjoni tal-appellant li biha ordna lill-appellata thallas lura s-somma ta' 3,277.54 li kienet irceviet bhala pensjoni tal-wens matul il-perjodu 26 ta' April, 2014 sal-14 ta' Novembru, 2014.

L-appellant appella mid-decizjoni bl-aggravju jkun dwar l-apprezzament tal-

L-appellata wiegbet li l-appell hu dezert, u f'kull kaz ma kienx hemm bazi sabiex tigi disturbata d-diskrezzjoni tal-Arbitru fl-apprezzament tal-provi u l- applikazzjoni tal-ligi.

Il-qorti semghet it-trattazzjoni u rat l-atti.

L-ewwel eccezzjoni tal-appellata hi nfondata.

Hu minnu li l-appell kien prezentat fis-6 ta' April, 2015 u r-rikors tal-appell kien notifikat fit-22 ta' Settembru, 2017.

Pero' mill-atti ma jirrizultax li din il-qorti tat provvediment ai termini tal-artikolu 963(3) tal-Kap.

Hu biss fejn tkun inghatat l-ordni kontemplata fl-imsemmija disposizzjoni li eventwalment jista' jwassal ghal digriet ta' dezerzjoni (ara s-subinciz 3A tal-istess disposizzjoni).

Ghalhekk l- appell ma jistax jigi dikjarat dezert u l-eccezzjoni preliminari hi michuda.

L-appell hu bazikament kritika ghal dak li jirrigwarda l-apprezzament tal-provi.

Skont l-artikolu 68(1) tal-Att dwar is-Sigurta Socjali (Kap. 318) applikabbli fiz- zmien in kwistjoni, wahda mill-kundizzjonijiet biex persuna tircievi l-pensjoni tal-wens, trid tkun qeghda tghix "… fl-istess dar ta' abitazzjoni ta' dik il- persuna".

Illi fl-ebda punt ma hu qed jintqal li l-appellata qatt ma hadet hsieb in- nanniet taghha.

Li qed jintqal huwa li f'dan iz-zmien li qed nitkellmu dwaru,

hemm dubju kogenti dwar kemm fil-fatt l-appellata kienet verament qed tiehu hsieb in-nanniet taghha".

Il-qorti hi tal-fehma li jekk l-appellant ghandu dubju dwar jekk l-appellata kinitx qeghda tghix man-nanniet, id-dubju ghandu jimmilita favuriha u mhux kontriha.

Hemm tlett rapporti li saru minn social workers datati 27 ta' April, 2011, 4 ta' Lulju, 2012, u 17 ta' Lulju, 2012.

Id-dubju jista' jitnissel biss minn dak datat 4 ta' Lulju, 2012, fir-rigward ta' liema sar follow up bir-rapport tas- 17 ta' Lulju, 2012.

Minn dak l-ahhar rapport jidher li s-social worker kienet sodisfatta li l-appellata kienet qeghda tiehu hsieb in-nanna taghha.

Meta tqies it-tlett rapporti flimkien, il-qorti ma tistax tikkonkludi li l-Arbitru kellu jikkonkludi li f'dak iz-zmien l-appellata ma kinitx qeghda tghix man-nanniet taghha.

Is-sitwazzjoni tinbidel fir-rigward taz-zjara li saret fit-23 ta' April, 2014 mill- ispetturi tad-Dipartiment ghall-Investigazzjoni ta' Frodi ta' Beneficcji.

Mir- rapport tat-23 ta' April, 2014 jirrizulta li fil-fond fejn ighixu n-nanniet tal- appellata, Pinto Building, Blokk A, Flat 6, Triq San Albert, Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex), ma nstabu l- ebda hwejjeg taghha.

Fil-fehma tal-qorti dan hu ndizju qawwi, li l-Arbitru naqas milli jaghtih il-piz li jixraq, li l-appellata ma kinitx qeghda tirrisjedi man- nanniet taghha.

Fuq bażi ta' probabbilta', persuna li tkun qeghda tghix ma' haddiehor ikollha hwejjigha fid-dar fejn tkun qeghda tghix.

F'dan il-kaz l- ispetturi ma sabu xejn.

Anzi jirrizulta li Carmel Polidano, in-nannu tal-appellata, iddikjara li fil-fond ma kienx hemm hwejjeg tan-neputija.

Fid-decizjoni l- Arbitru qal: "F'dan il-kaz partikolari, l-Arbitru kellu cans li jisma specjalment lil wahda mill- partijiet interessati u cioe' lil Carmelo Polidano li dejjem sostna, anke mal- ispetturi a tempor vergine, li l-appellanta kienet dejjem dahret u ghadha ddur bihom.

Il-fatt wahdu li l-ispetturi ma sabux hwejjeg tal-appellanta mhux bizzejjed biex johloq tezi li l-appellanta ma kinitx tghix man-nanniet taghha meta zewg rapport tad-Dipartiment (kontra rapport iehor) juru li l-appellanta kienet il-persuna li ddur bin-nanniet taghha.

Ghalhekk fil-fehma tal-Arbitru hemm aktar evidenza li turi li l-appellanta kienet verament iddur bin-nanniet milli bil-kontra".

In-nuqqas ta' hwejjeg fir-residenza tan-nanniet hi fiha nnifisha ndikazzjoni b'sahhitha li l-appellata ma kinitx tghix man-nanniet fiz-zmien li l-ispetturi ghamlu zjara fir-residenza tan-nanniet.

Ir-rapport li jista' jkun prova kontra l-appellata hu email datata 4 ta' Lulju, 2012.

Pero' z-zjara mill-ispetturi saret fit-23 ta' April, 2014.

Ghalhekk dak li

rrizulta fit-23 ta' April, 2014 ma jistax iservi bhala prova li f'Lulju, 2012 l- appellata ma kinitx qeghda tghix man-nanniet.

L-ispjegazzjonijiet li nghataw mix-xhieda tal-appellata ghalfejn l-ispetturi ma sabux hwejjeg taghha fil-fond fejn suppost kienet qeghda tghix, huma far fetched u ma jitwemmnux.

Hu veru li l-appellata xehedet li meta saret l- ispezzjoni ma kinitx hemm minhabba li kienet marida u bhala prekawzjoni biex nannitha ma timradx.

Pero' anke jekk dan kien il-kaz, mhux verosimili li kienet ser tiehu hwejjigha kollha mid-dar tan-nanniet ghal ftit jiem, cjoe mill- 21 sat-28 ta' April, 2014 (ara certifikat mediku).

Il-qorti tikkonkludi li l-appellant kien gustifikat iwaqqaf il-hlas tal-pensjoni tal- wens lill-appellata pero' b'sehh mit-23 ta' April, 2014.

Il-qorti m'hijiex ser toqghod tispekula kemm qabel l-appellata ma baqghetx tghix man-nanniet taghha.

Hemm bzonn li d-Dipartiment jaghmel follow-ups ta' sikwit u serji u mhux jiddependi fuq rapporti anonimi sabiex jinvestiga.

Ghal dawn il-motivi tilqa' l-appell parzjalment fis-sens li tvarja d- decizjoni tal-Arbitru tas-6 ta' Marzu, 2015 u minflok tichad l-appell li li l-appellata ghamlet mid-decizjoni jirrigwarda l-benficcju mit-23 ta' April, 2014.

Minn dakinhar l- appellata ma kinitx iktar intitolata tircievi l-pensjoni tal-wens.

Ghall- perjodu ta' qabel id-decizjoni tal-Arbitru tibqa' fis-sehh.

Spejjez jinqasmu in kwantu ghal 60% a karigu tal-appellant u 40% a karigu tal-appellata.

tal-appellant ghal dak


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar it-Tnejn, 11 ta' Dicembru, 2017

Ra l-avviz fl-ismijiet premessi pprezentat fil-15 ta' Mejju, 2017 permezz ta' liema

l-atturi qed jitolbu l-hlas tas-somma ta' tlett elef, tlett mija u tnejn u sebghin euro u tnax-

il centezmu (€3372.12) rapprezentanti in kwantu ghas-somma ta' tlitt elef, mitejn u tletin

ewro u tnejn u hamsin centezmi (€3230.52) parti minn somma akbar ta' €3501.45

xogholijiet elenkati fil-lista ta' xogholijiet li kellhom isiru mill-intimat Lowell Fava

gewwa l-proprjeta` tal-atturi izda li ma sarux hlief ghal ftit xogholijiet minimi kif koperti

vva lutati mill-periti imqabbdin mill-atturi ghas-somma ta' €270.93 kif kopert mid-

differenza bejn is-somma hawn fuq indikata u l-ammont akbar li thallas lill-intimati u

dana wara li l-intimat Lowell Fava abbanduna hesrem ix-xogholijiet li kellu jaghmel

fil-waqt li l-intimati issa qed jirrifjutaw li jirrifondu s-somma mitluba, u in kwantu ghas-

somma ta' mija wiehed u erbghin ewro u sittin centezmu (€141.60) rapprezentanti l-

ispejjez konnessi mar-rapport peritali hawn fuq imsemmi; bl-ispejjez u bl-imghaxijiet fuq

is-somma ta' €3230.52 dekorribbli mill-21 ta' Jannar, 2017 rapprezentanti d-data meta l-

intimat Lowell Fava abbanduna x-xogholijiet in kwistjoni flimkien mal-ispejjez tal-

ta' sekwestru kawtelatorju fl-istess

ismijiet

ta' din

kontestwalment ma' din it-talba, kontra l-konvenuti.

Ra d-dokumenti annessi mal-istess avviz (Dok.

F.) prezentati mill-atturi

a sostenn tat-talba taghhom.

Ra r-risposta tal-konvenuti permezz ta' liema gie eccepit illi t-talbiet attrici huma

infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu respinti bl-ispejjez kontra l-atturi stante illi s-

somma reklamata m'hijiex dovuta u dana kif ser jirrizulta ahjar mill-provi prodotti waqt

it-trattazzjoni tal-kawza, salv eccezzjonijiet ulterjuri skont il-ligi.

Sema' x-xhieda tal-atturi moghtija waqt is-seduta tat-30 t'Ottubru, 2017 (fol.

23 tal-process).

Ra d-dokumenti ezebiti mill-attur Christopher serag matul l-istess seduta (fol.

Sema' x-xhieda tal-Perit Dirk Padovani Ginies waqt is-seduta tat-30 ta' Novembru, 2017 u ra

li waqt tali seduta l-atturi ddikjaraw li m'ghandhomx aktar provi.

differita ghall-provi tal-intimati.

Ra li wkoll waqt is-seduta tal-4 ta' Dicembru, 2017 baqghu ma deherux l-intimati

u lanqas ma deher hadd ghalihom minkejja li l-kawza kienet differita ghall-provi

Sema' t-trattazzjoni tar-rapprezentant legali tal-atturi u ra li l-kawza giet differita

ghall-ghoti tas-sentenza ghas-seduta tal-lum.

Ha konjizzjoni tac-cirkostanzi kollha tal-kaz.

Ikkunsidra

Illi l-kawza odjerna tirrigwardja talba ghar-rifuzjoni ta' somma zejda mhallsa mill-atturi

lill-intimat ghal xogholijiet ta' elettriku u plumbing, fost ohrajn, wara li l-intimat waqaf

hesrem milli jwettaq l-appalt moghti lilu oltre s-somma rapprezentanti drittijiet peritali

ghall-hrug tar-rapport relattiv li ddetermina il-valur effettiv tax-xogholijiet li kienu lahqu

gew finalizzati min-naha tal-intimat wara li dan waqaf mix-xoghol.

Illi f'dan ir-rigward it-Tribunal isib illi x-xhieda moghtija mill-atturi u wkoll mill-Perit

inkarigat minnhom tinsab interament sorretta mid-dokumentazzjoni ezebita mill-istess

atturi u x-xhud taghom.

Jirrizulta fil-fatt illi l-atturi kienu wettqu favur l-intmati zewg

pagamenti akkont tal-prezz tal-appalt.

Wara t-tieni pagament jidher li bdew il-problemi

tant illi l-attur beda jikteb lill-intimati sabiex iheggeg it-tlestija tax-xogholijiet (ara f'dan

27 tal-process).

Jidher li x-xogholijiet baqghu ma tlestewx u

bdew id-diskussjonijiet fir-rigward tar-rifuzjoni.

Jidher li f'dan ir-rigward ukoll l-intimati

kienu sahansitra disposti li jirrifondu it-tieni pagament ta' €1750 imwettaq mill-atturi

imma ma kenux qeghdin jaqblu li kellhom jirrifondu aktar minn hekk (ara f'dan is-sens

29 tal-process).

Illi fir-rigward tal-ammont li ghandu jigi rifuz il-Perit Dirk Padovani Ginies xehed ukoll

estensivament u kkonferma il-kontenut tar-rapport tieghu a fol 6 u 31 rispettivament tal-

process inkluz ukoll il-valur tax-xogholijiet li kienu lahqu tlestew mill-intimat Lowell

Fava fil-valur ta' €270.93.

L-istess Perit xehed ukoll li: "a bazi ta' dak li jiena rajt fuq

il-post kull ma kien lahaq ghamel l-intimat jidher li kienet gurnata xoghol u kwindi nghid

li fl-opinjoni tieghi kien ghadu kif beda x-xogholijiet.

fuq il-kwistjoni dwar jekk ix-xoghol kienx sar skont is-sengha u l-arti minhabba r-raguni

li semmejt stajt diga` niddetermina li kien hemm xi xoghol li ma kienx sar diga` kif

suppost, per ezempju anke fir-rigward tat-thaffir tat-trinek, pero` peress li x-xoghol kien

ghadu fil-bidu tieghu nghid li dan ix-xoghol seta' jigi facilment korregut."

Illi in materja prettament legali jinghad li l-art.

1640 tal-Kodici Civili jipprovdi

(1) Min jagħti x-xogħol jista' jħoll, meta jrid, il-kuntratt, għalkemm ix-

xogħol ikun diġà beda.

(2) Jekk ma jkunx hemm raġuni valida biex iħoll il-kuntratt, min jagħti x-

xogħol għandu jħallas biss lill-appaltatur l-ispejjeż kollha u x-xogħol kollu

tiegħu flimkien ma' somma li tiġi meqjusa mill-qorti, skont iċ-ċirkostanzi,

iżda mhux iżjed mill-qliegħ li l-appaltatur seta' jagħmel b'dak l-appalt.

(3) Jekk ikun hemm raġuni valida biex iħoll il-kuntratt, min jagħti x-xogħol

għandu jħallas biss lill-appaltatur somma li ma tkunx iżjed mill-ispejjeż tal-

appaltatur u l-valur tax-xogħol, wara li jittieħed qies tal-utilità ta' dawk l-

ispejjeż u dak ix-xogħol lil min ikun ta x-xogħol kif ukoll id-danni li dan

jirriżulta.

(4) Kull somma mogħtija bil-quddiem lill-appaltatur qabel ma l-kuntratt

ikun inħall għandha tiġi applikata għal dak dovut skont is-subartikolu (2)

jew (3) u l-appaltatur għandu jrodd lil min ikun tax-xogħol kull eċċess li

(5) Il-kuntratt jinħall immedjatament malli min ikun ta x-xogħol

jinforma lill-appaltatur, b'kull mezz li jkun, bid-deċiż joni tiegħu li jħoll il-

kuntratt, u dan bla ħtieġa ta' ebda awtorità jew konferma mill-qorti.

Huwa car li, f'dan il-kaz partikulari, id-dewmien ezagerat fit-twettieq tax-xoghol u l-

abbandun tal-istess jikkostitwixxu raguni tajba ghat-terminazzjoni tal-appalt tant illi l-

uniku disgwid kien jirrigwardja biss is-somma li ghandha tigi rifuza.

Illi f'dan ir-rigward jinsab deciz, in linea mad-disposizzjonijiet surreferiti, li:

Jekk il-kuntratt jinhall ghal raguni tajba, min jaghti x-xoghol huwa

obbligat ihallas lill-appaltatur biss il-prezz tal-materjal li jkun intuza fix-

xoghol li jkun lahaq gie konsenjat lil, u mizmum minn, min jaghti x-xoghol,

liema prezz jithallas ukoll minn xi hlas akkont li l-appaltant ikun wettaq bil

quddiem lill-appaltatur.

Dan ghandu, min-naha tieghu, irodd lura lil min

qabbdu jaghmel ix-xoghol dik il-parti mis-somma mhallsa lilu bil quddiem

li tkun tisboq il-prezz tax-xoghol li lahaq sar u l-materjal uzat u moghti lill-

Prim'Awla tal-Qorti Civili fit-28 ta'

Illi ghaldaqstant it-Tribunal isib li t-talba attrici hija gustifikata tenut kont tas-surreferit u

wkoll tal-fatt li l-intimati ma ressqu ebda prova a sostenn tad-difiza wkoll ghal kollox

vaga imressqa minnhom permezz tar-risposta taghhom.

Hija gustifika wkoll it-talba

attrici sakemm din tirreferi ghall-ispejjez derivanti mir-rapport peritali u wkoll dawk

derivanti mill-proceduri gudizzjarji odjerni u dawk koncernanti l-mandat kontestwalment

prezentat mill-istess atturi.

Fir-rigward tal-imghaxijiet, it-Tribunal isib li dawn ghandhom

jibdew jiddekorru mid-data illi fiha l-azzjoni odjerna giet debitament notifika lill-intimat

dan ukoll in linea ma' dak deciz mill-Onor.

Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fil-kawza fl-

ismijiet 'Fogg Insurance Agencies Limited noe. et. v. Paul Patiniott' deciza fis-17 ta'

Ghaldaqstant it-Tribunal filwaqt li jichad l-eccezzjoni tal-intimati, jilqa' t-talba

attrici u jikkundanna lill-intimati jhallsu lill-atturi s-somma ta' tlett elef, tlett mija u tnejn

u sebghin euro u tnax-il centezmu (€3372.12) kif mitlub bl-ispejjez u bl-imghaxijiet fuq

is-somma mitluba dekorribbli mit-23 t'Awwissu, 2017 rapprezentanti d-data ta' notifika

tat-talba odjerna lill-intimati flimkien mal-ispejjez tal-mandat ta' sekwestru kawtelatorju

fl-istess ismijiet ta' din it-talba prezentat kontestwalment ma' din it-talba, kontra l-istess