dwar il-progress tat-Turkija lejn l-adeżjoni

Kumitat għall-Affarijiet Barranin

OPINJONI TAL- Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi 19

MOZZJONI GĦAL RIŻOLUZZJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW

Il-Parlament Ewropew,

– wara li kkunsidra r-Rapport tal-Progress tat-Turkija 2005 tal-Kummissjoni COM(2005)0561 ),

– wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' Settembru 2005 dwar il-ftuħ tan-negozjati mat-Turkija

– wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Marzu 2006 dwar il-karta ta' strateġija 2005 tal-Kummissjoni dwar it-tkabbir ( 2005/2206(INI) )

– wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Diċembru 2004 dwar ir-rapport regolari ta' l-2004 u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-progress tat-Turkija lejn l-adeżjoni

ĠU C 226 E, 15.9.2005, p 189. ,

– wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Lulju 2005 dwar l-irwol tan-nisa fit-Turkija

ĠU C 157 E, 6.7.2006, p 385. ,

– wara li kkunsidra l-Qafas tan-Negozjar mat-Turkija tat-3 ta' Ottubru 2005,

– wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/35/KE tat-23 ta' Jannar 2006 dwar il-prinċipji, il-prijoritajiet u l-kundizzjonijiet tas-Sħubija ta' Adeżjoni mat-Turkija

ĠU L 22, 26.1.2006 p.34 ,

– wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 389/2006 tas-27 ta' Frar 2006 li jistabbilixxi strument ta' appoġġ finanzjarju biex jinkoraġġixxi l-iżvilupp ekonomiku tal-Komunità Ciprijotta Torka

ĠU L 65, 7.3.2006 p.

– wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-Turkija tad-29 ta' Lulju 2005 dwar Ċipru, id-Dikjarazzjoni tal-Kunsill tal-21 ta' Settembru 2005 u l-Pjan ta' Azzjoni tat-Turkija ta' l-24 ta' Jannar 2006,

– wara li kkunsidra l-karta tal-pożizzjoni ta' l-Unjoni Ewropea mressqa fl-okkażjoni tal-45 laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni KE-Turkija fit-12 ta' Ġunju 2006,

– wara li kkunsidra l-Konklużjonijiet tal-Presidenza tal-Kunsill Ewropew tal-15 u s-16 ta' Ġunju 2006,

– wara li kkunsidra l-Artikolu 45 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

– wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u l-opinjoni tal-Kumitat tad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi ( A6‐0269/2006 ),

A. billi fit-3 ta' Ottubru 2005 il-Kunsill approva qafas ta' negozjati mat-Turkija dwar l-adeżjoni tagħha ma' l-UE, u b'hekk għamilha possibbli li jibdew in-negozjati immedjatament wara dik il-laqgħa, u billi l-Kummissjoni bħalissa qed tagħmel il-proċess formali ta' eżaminazzjoni ta' l-acquis, li qed javvanza f'ċerti oqsma tal-politika, u billi wieħed mill-kapitoli, "Xjenza u Riċerka", infetaħ u ingħalaq b'mod proviżorju waqt il-Konferenza ta' l-Adeżjoni tat-12 ta' Ġunju 2006,

B. billi l-avvanz tan-negozjati se jiddependi mill-ilħuq tal-prijoritajiet stipulati fis-Sħubija ta' l-Adeżjoni, ir-rekwiżiti tal-Qafas ta' Negozjati u l-implimentazzjoni sħiħa tad-dispożizzjonijiet li joħorġu mill-Ftehima ta' Assoċjazzjoni (il-ftehima ta' Ankara) u l-Protokoll Anċillari tagħha, li jinkludu l-ilħuq ta' ftehim komprensiv fuq il-ġlied rigward fruntieri u ftehim komprensiv dwar Ċipru, li jkun appoġġjat miż-żewġ naħat tal-gżira,

C. billi l-qbil mal-kriterji kollha ta' Copenhagen dejjem kien il-bażi għall-adeżjoni ma' l-UE, u għandu jibqa' hekk għal adeżjonijiet futuri,

D. billi l-parlament Ewropew iddeċieda fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Diċembru 2004 u t-28 ta' Settembru 2005 li l-ftuħ tan-negozjati ta' adeżjoni għandu jkun rakkomandat sakemm ikun hemm qbil li, fl-ewwel fażi tan-negozjati, għandha tingħata prijorità lill-implimentazzjoni sħiħa tal-kriterji politiċi, li kull sessjoni tan-negozjati fuq livell ministerjali tkun preċeduta minn evalwazzjoni tal-kriterji politiċi mhux biss fit-teorija iżda wkoll fil-prattika, u b'hekk teżerċita pressjoni effettiva u permanenti fuq l-awtoritajiet Torok biex iżżomm il-pass tar-riformi neċessarji, u li għandu jsir programm sħiħ ta' b'miri ċari, perjodi taż-żmien u skadenzi għall-ilħuq tal-kriterji politiċi,

E. billi, filwaqt li jirrikonoxxi li l-ħeġġa għal riforma b'suċċess għandha jkollha għeruq sodi fil-gvern u fis-soċjeta tat-Turikja, sabiex tiggarantixxi s-sostenibilità u l-irriversibilità tal-proċess tar-riforma, l-UE għandha tkompli timmoniterja l-kamp ta' applikazzjoni tar-riformi u ta' l-implimentazzjoni tagħhom,

F. billi l-Kummissjoni kkonkludiet fir-Rapport tal-Progress tagħha li l-pass tal-bidla naqas is-sena li għaddiet, li l-implimentazzjoni mhix bilanċjata u li hemm bżonn ta' aktar sforzi sinjifikanti fir-rigward ta' libertajiet fundamentali u drittijiet tal-bniedem, b'mod partikulari l-libertà ta' l-espressjoni, id-drittijiet tan-nisa, il-libertajiet reliġjużi, id-drittijiet trejdunjonistiċi, il-libertajiet politiċi, id-drittijiet tal-minoranzi, id-drittijiet lingwistiċi u kulturali, u t-tkomplija tat-tisħiħ tal-ġlieda kontra t-tortura u t-trattament ħażin, u l-infurzar korrett u b'ħeffa tas-sentenzi tal-qrati mis-servizzi ta' l-Istat,

G. Billi l-progress fil-qasam tal-libertà ta' l-espressjoni għadu l-bogħod milli jkun sodisfaċenti, u jippreżenta stampa mħallta li tinkludi ċerti żviluppi pożittivi, bħal-liberazzjoni mill-akkuża, riċentement, tal-Professor Ibrahim Kaboglu u l-Professur Baskin Oran, li ġew mħarrka skond l-Artikoli 216 u 301 tal-Kodiċi Penali Tork, u l-awtur Orhan Pamuk, filwaqt li numru ta' difensuri tad-drittijiet tal-bniedem għadhom qed jiġu mħarrka u ġurnalisti u pubblikaturi qed ikomplu jgħaddu ġuri, bħal pereżempju l-ġurnalist Hrant Dink li l-każ tiegħu, minkejja l-liberazzjoni tiegħu permezz ta' deċizjoni tal-qorti, ġie riferut għall-Qorti tal-Kassazzjoni, il-ġurnalist Perihan Mağden, akkużat skond l-Artikolu 118 tal-Kodiċi Penali Tork li "għawwiet lill-poplu mis-servizz militari", il-ġurnalist Murat Belge u oħrajn, bħall-attivist tad-drittijiet tal-bniedem Eren Keskin, li ġew sentenzjati; billi l-kittieba Perihan Mağden bħalissa għaddejja minn prosekuzzjoni għax ġiet akkużata mill-armata Torka li ppruvat tgħawwi ċ-ċittadini kontra s-servizz militari, permezz ta' artiklu li fih ikkummentat li l-oġġezzjoni tal-kuxjenza hija dritt tal-bniedem u hija rikonoxxuta bħala tali mill-Istati Membri kollha ta' l-UE u tal-Kunsill ta' l-Ewropa,

H. billi t-Turkija għadha ma tirrikonoxxix il-ġenoċidju kontra l-Armeni, minkejja diversi talbiet mill-Parlament Ewropew u minn diversi Stati Membri,

I. billi l-konvenzjonijiet internazzjonali għall-eliminazzjoni tat-terroriżmu għandhom jitqiesu b'attenzjoni meta tiġi abbozzata leġiżlazzjoni ġdida kontra t-terroriżmu,

J. billi d-definizzjoni ta' reati terroristiċi għandha tiġi aġġornata man-normi u ma' l-istandards internazzjonali, b'mod partikulari l-prinċipju tal-legalità kif mitlub mill-Artikolu 15 tal-Konvenzjoni Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, dispożizzjoni li ma tħalli lok għall-ebda deroga anke waqt stati ta' emerġenza,

K. billi l-Liġi Kontra Terroriżmu li ġiet adottata riċentment tmur speċifikament kontra l-parir tar-Rapporteur Speċjali dwar it-Terroriżmu tal-Kunsill għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, u billi din il-liġi iddgħajjef ir-riformi ta' qabel fil-qasam tal-libertajiet fundamentali u d-drittijiet tal-bniedem billi terġa' tintroduċi elementi li ġew kanċellati permezz ta' riformi li saru qabel, u billi tista' tkompli tnaqqas l-eżerċitar ta' dawk id-drittijiet u libertajiet billi tintroduċi definizzjonijiet wisgħin tat-termini "att terroristiku" u " awturi tat-terroriżmu" u billi testendi l-kamp ta' applikazzjoni tar-reati li jaqgħu taħt din il-liġi; billi t-Turkija, bħall-UE, għandha tfittex li tevita li kwistjonijiet ta' sigurtà jxekklu l-libertajiet taċ-ċittadini, xi ħaġa li toħloq tħassib komuni fl-UE kollha li qed tidher b'mod aktar ċar mill-Kunsill Ewropew ta' Tampere, u deher aktar riċentement bil-wasla tal-Programm ta' l-Aja,

L. billi mill-aħħar rapport tal-Parlament ma sar l-ebda progress biex jiġu indirizzati d-diffikultajiet iffaċċjati minn minoranzi reliġjużi, u billi l-Liġi dwar il-Fundazzjonijiet li hija mistennija li ssir mill-Parlament Tork ma tneħħix in-nuqqasijiet kollha identifikati fl-abbozz preċedenti, bħal pereżempju l-ħtif tal-beni ta' fundazzjonijiet reliġjużi, il-personalità ġuridika, id-dritt tat-taħriġ tal-kleru u l-immaniġġjar intern, u b'hekk ma tlaħaqx ma' l-istandards ta' l-UE u l-aspettativi kemm ta' komunitajiet reliġjużi u, b'mod ġenerali, ta' l-organizzazzjonijiet mhux governattivi li huma neċessarji għal soċjetà ċivili mħallta u indipendenti,

M. billi l-Protokoll "Emasya" ffirmat fl-1997 bejn l-Istaff Ġenerali u l-Ministeru ta' l-Intern jagħti lok, taħt ċerti kundizzjonijiet, li jsiru operazzjonijiet militari meta hemm involuti kwistjonijiet ta' sigurtà interna,

N. billi l-qawmien mill-ġdid tal-vjolenza fix-Xlokk tal-pajjiż, kif ukoll il-qawmien mill-ġdid ta' l-attivitajiet terroristiċi fil-Partit tal-Ħaddiema tal-Kurdistan (PKK), li ġiet segwita minn żieda b'firxa wiesgħa fl-operazzjonijiet militari, huma theddida serja għall-paċi, l-istabilità u d-demokrazija fit-Turkija, u jenfasizza li l-azzjoni kontra t-terroriżmu għandu tkun proporzjonali għat-theddida u tirrispetta dejjem il-liġi internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem,

O. billi s-sena l-oħra ngħata sinjal kuraġġuż u promettenti mill-Prim Ministru Erdogan, li fih indirizza l-kwistjoni Kurda, liema sinjal s'issa ma ġiex segwit b'azzjonijiet sustanzjali,

P. billi hemm nuqqas ta' strateġija komprensiva min-naħa tal-Gvern Tork dwar ir-reġjun tax-Xlokk, liema strateġija għandha timmira lejn l-iżvilupp politiku, ekonomiku u soċjali tar-reġjun, u billi l-proġett tax-Xlokk ta' l-Anatolja s'issa kellu impatt limitat ħafna f'Diyarbakir u fi provinċji oħra,

Q. billi l-għotja ta' permess biex isir xandir bil-Kurd permezz ta' tliet xandara huwa sinjal pożittiv lill-gruppi etniċi oħra fit-Turkija, għalkemm dan il-permess għadu suġġett għal restrizzjonijiet ta' ħin u ta' programmar,

R. billi t-Turkija għadha trid timplimenta d-deċiżjonijiet pendenti tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (ECHR), inkluż dawk li jikkonċernaw lil Ċipru, u billi ingħataw sentenzi fuq 290 każ mill-ECHR fl-2005, li 270 minnhom kellhom mill-inqas ksur wieħed tad-drittijiet tal-bniedem,

S. billi l-Gvern Tork huwa Parti Kontraenti tal-Konvenzjoni li tistabbilixxi l-ECHR, u billi l-kritika tal-gvern Tork ta' deċiżjonijiet ta' l-ECHR f'każi speċifiċi tista' ddgħajjef l-aċċettazzjoni ta' l-Istat tad-Dritt fost il-pubbliku Tork,

T. billi aktar minn 2000 applikazzjoni għal kenn politiku minn ċittadini Torok ġew aċċettati mill-Istati Membri ta' l-UE fl-2005,

U. billi l-Kummissjoni, fir-rapport ta' progress tagħha, kkonkludiet li l-korruzzjoni għadha problema serja fit-Turkija, u billi fl-Indiċi tal-Perċezzjonijiet tal-Korruzzjoni ta' l-organizzazzjoni "Transparency International" fl-2005, it-Turkija għandha punteġġ medju ta' 3,5 (fuq skala fejn 0 ifisser "korrott ħafna" filwaqt li 10 jfisser "nadif ħafna"),

V. billi l-ekonomija Torka wriet titjib (madwar 7,6%) u volum dejjem jikber ta' investiment barrani dirett fl-2005; billi, madankollu, jibqa' t-tħassib dwar id-defiċit fil-kont kurrenti, li qed ikompli jikber, u r-rata għolja ta' qgħad (madwar 10,9% f'Marzu 2006),

w. billi l-pożizzjoni ġeografika strateġika tat-Turkija fir-reġjun, flimkien ma' numru ta' kwistjonijiet transnazzjonali (eż. l-enerġija, ir-riżorsi ta' l-ilma, it-trasport, l-immaniġġjar tal-fruntieri, il-ġlieda kontra t-terroriżmu), id-dinamiżmu ta' l-ekonomija u tar-riżorsi umani tagħha, jagħtuha lok li jkollha rwol importanti fl-indirizzar ta' sfidi differenti li jiffaċċja r-reġjun,

X. billi l-isfond kulturali u storiku tat-Turkija jpoġġi lill-pajjiż f'pożizzjoni li jaġixxi bħala l-bennej ta' pont bejn l-Ewropa u d-dinja Musulmana,

Y. billi s-sitwazzjoni ġeostrateġika tat-Turkija, is-sħubija fin-NATO u r-relazzjoni mad-dinja Musulmana tista' tirrappreżenta vantaġġ għall-politika tas-sigurtà għall-Ewropa,

Z. billi t-Turkija ffirmat, iżda ma rratifikatx u lanqas implimentat, il-Protokoll li jestendi l-Ftehima ta' Ankara, u billi dan jirriżulta, inter alia, f'embargo kontinwu kontra bastimenti li jtajru bandiera Ċiprijotta u bastimenti li javviċinaw minn portijiet fir-Repubblika ta' Ċipru u jċaħħadhom l-aċċess għal portijiet Torok, kif ukoll embargo kontra l-ajruplani Ċiprijotti li huma mċaħħda mid-dritt li jtiru fuq it-Turkija kif ukoll mid-dritt li jinżlu f'ajruporti Torok,

AA. billi, kif imsemmi fid-Dikjarazzjoni tal-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha fil-21 ta' Settembru 2005 u fil-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-15-16 ta' Ġunju 2006, l-UE ser timmonitorja u tevalwa mill-qrib u b'mod sħiħ, l-implimentazzjoni bla diskriminazzjoni tal-Protokoll ta' Ankara mit-Turkija fl-2006, u billi l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha ddikjaraw li l-falliment min-naħa tat-Turkija li timplimenta l-obbligi kuntrattwali tagħha b'mod sħiħ se jaffettwa l-progress ġenerali tan-negozjati,

AB. billi t-Turkija qed tkompli teżerċita imblokk mhux ġustifikabbli kontra l-Armenja; billi dan l-imblokk jhedded l-istabilità tar-reġjun, ixekkel l-iżvilupp reġjonali ta' viċinat tajjeb u jikser il-prijoritajiet tas-Sħubija ta' l-Adeżjoni riveduta u r-rekwiżiti tal-Qafas tan-Negozjati,

Jilqa' l-fatt li l-fażi attiva tan-neġozjati ta' adeżjoni bejn it-Turkija u l-Unjoni Ewropea bdiet bil-ftuħ u l-għeluq proviżorju tal-kapitolu "Xjenza u Riċerka"; jiddispjaċih, madankollu, dwar it-tnaqqis fil-proċess tar-riforma tul is-sena li għaddiet, kif rifless fin-nuqqasijiet persistenti jew progress insuffiċjenti b'mod partikulari fil-qasam tal-libertà ta' l-espressjoni, id-drittijiet reliġjużi u d-drittijiet tal-minoranzi, id-drittijiet ċivili-militari, l-infurzar tal-liġi, id-drittijiet tan-nisa, id-drittijiet trejdunjonistiċi, id-drittijiet kulturali u l-infurzar korrett u b'ħeffa tas-sentenzi tal-qrati mis-servizzi ta' l-Istat, iħeġġeġ lit-Turkija biex tagħti spinta ġdida lill-proċess ta' riforma;

Jilqa' l-inizjattiva tal-Gvern biex jitkompla l-proċess ta' bidla leġiżlattiva billi jippreżenta lill-Parlament Tork bid-disa' pakkett ta' riformi leġiżlattivi li jinkludu, inter alia, Liġi dwar l-Ombudsman, Liġi dwar il-Qorti tal-Kontabilità - li tippermetti l-verifika ta' l-infiq militari-, Liġi dwar il-Fundazzjonijiet u miżuri biex tissaħħaħ il-funzjoni tal-ġudikatura, bħal-Liġi dwar Proċeduri Amministrattivi, miżuri biex tiġi miġġielda l-korruzzjoni, miżuri li jiffaċilitaw il-funzjoni ta' skejjel tal-minoranzi u miżuri biex tiżdied it-trasparenza fl-iffinanzjar ta' partiti politiċi;

Jenfasizza li f'demokrazija, abbozz ta' leġiżlazzjoni relatat mal-kwistjonijiet ta' drittijiet u libertajiet fundamentali għandu jiġi diskuss b'mod miftuħ u trasparenti u li s-soċjetà ċivili għandha tkun involuta b'mod sħiħ f'dawn id-dibattiti fl-istadji kollha;

Jistenna li, biex ikun possibbli li d-disa' pakkett jagħti spinta verament ġdida lill-proċess ta' riforma, il-Parlament Tork għandu jemenda u sussegwentament jadotta dan il-pakkett ta' riformi leġiżlattivi, u b'mod partikulari iżomm f'moħħu dan li ġej:

- l-iffunzjonar u l-indipendenza tal-ġudikatura se jissaħħu permezz ta' miżuri xierqa li jiġu inklużi f'Liġi dwar l-Arranġament ta' Tilwim, Liġi dwar Proċeduri Amministrattivi u Liġi dwar il-Proċeduri Amministrattivi Legali;

- il-Liġi dwar il-Fundazzjonijiet se tneħħi r-restrizzjonijiet eżistenti kollha li għandhom il-minoranzi reliġjużi fir-rigward tal-personalità ġuridika, tat-taħriġ tal-kleru, tal-permessi ta' xogħol, ta' l-iskejjel u ta' l-immaniġġjar intern, tindirizza b'mod xieraq il-kwistjoni ta' proprjetajiet konfiskati u l-ftuħ ta' proċedimenti għal danni kontra l-Istat meta jonqos milli jinforza d-deċiżjonijiet tal-qrati, u tippermetti libertà sħiħa ta' assoċjazzjoni, u b'hekk tappoġġja l-prinċipju ta' soċjetà ċivili li hija pluralista, indipendenti u li temmen fiha nnifisha;

- il-Liġi dwar l-Iffinanzjar tal-Partiti Politiċi se ġġib żieda reali fit-trasparenza u twassal għat-tmiem tal-korruzzjoni;

- kwalunkwe kompetenza ta' qrati militari li jħarrku lill-membri tal-popolazzjoni ċivili se jkunu effettivament aboliti;

- ftehimiet internazzjonali bħall-Konvenzjoni Qafas tal-Kunsill ta' l-Ewropa għall-Protezzjoni ta' Minoranzi Nazzjonali, il-Karta Ewropea tal-Lingwi Reġjonali u tal-Minoranzi, l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali u l-Konvenzjoni tan-N.U. dwar il-Liġi tal-Baħar ta' l-10 ta' Diċembru 1982 se jkunu ffirmata u ratifikati;

- il-proċess leġiżlattiv b'mod ġenerali u l-implimentazzjoni tad-disa' pakkett b'mod partikulari, huma moqdija aħjar b'involviment kontinwu u strutturali ta' l-Għaqdiet Mhux Governattivi (NGOs);

Jieħu nota ta' l-adozzjoni fit-30 ta' Ġunju 2006 tal-Liġi ġdida kontra t-Terroriżmu; jistieden lill-awtoritajiet Torok biex jiżguraw li l-implimentazzjoni tagħha ma tkomplix tnaqqas l-eżerċitar tad-drittijiet u libertajiet fundamentali, u li toħloq bilanċ bejn il-bżonnijiet tas-sigurtà u l-garanziji ta' drittijiet tal-bniedem; jenfasizza, b'mod partikulari, l-importanza ta' definizzjoni stretta u ristretta ta' atti terroristiċi, ta' garanziji sħaħ għal-libertà ta' espressjoni u l-libertà tal-midja, inkluż il-libertà li tiddefendi l-kawżi kollha permezz ta' mezzi demokratiċi, ta' sentenzi proporzjonati mar-reati terroristiċi, ta' drittijiet sħaħ għad-difiża skond standards Ewropej, ta' responsabilità sħiħa għal reati mwettqa mill-qawwiet tas-sigurtà jew uffiċjali tas-servizzi ta' informazzjoni u ta' kawtela kbira fl-awtorizzazzjoni għal aġenti ta' l-infurzar tal-liġi biex jużaw l-armi tan-nar;

Jinnota li jekk jeżisti bżonn kontinwu li xi organizzazzjonijiet marbuta ma' reati terroristiċi jiġu klassifikati bħala organizzazzjonijiet terroristiċi, b'konsegwenzi legali negattivi, il-proċedura għal din il-klassifikazzjoni għandha tkun trasparenti u oġġettiva, u l-organizzazzjonijiet konċernati għandhom ikunu jistgħu jagħmlu appell lil korp ġuridiku indipendenti;

Jirrikonoxxi l-importanza ta' l-Att dwar il-Kumpens għall-Vittmi tat-Terroriżmu, li jinkludi kemm vittmi ta' atti ta' terroriżmu kif ukoll vittmi ta' operazzjonijet kontroterroristiċi ta' l-Istat; jiddispjaċih li l-Liġi ma tlaħħaqx b'mod sħiħ ma' l-aspettattivi għax il-kummissjonijiet li jevalwaw id-danni mhumiex mgħammra tajjeb biżżejjed biex ikunu jistgħu iwettqu l-ħidma tagħhom kif jixraq;

Jistieden lit-Turkija sabiex tiżgura trattament ugwali quddiem il-liġi liċ-ċittadini Torok kollha tul il-proċess legali kollu, inklużi l-investigazzjonijiet, il-ġuri, l-għoti tas-sentenzi u d-detenzjoni, mingħajr derogi għal uffiċjali tal-Gvern, staff militari u membri tal-forzi tas-sigurtà; jisħaq li fil-ġlieda kontra l-impunità u sabiex tinbena l-fiduċja pubblika fl-infurzar tal-liġi, huwa importanti li r-raġunijiet għalfejn jiġu miżmuma u arrestati l-uffiċjali akkużati b'reati jkunu l-istess bħal dawk li japplikaw għas-suspettati kriminali oħra;

Jistieden lit-Turkija sabiex fi żmien qasir tabolixxi jew temenda dawk id-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Penali, bħall-Artikoli 216, 277, 285, 288, 301, 305 u 318, li jagħtu lok għal interpretazzjonijiet arbitrarji minn imħallfin u prosekuturi li jwasslu għal sentenzi li jmorru kontra l-libertà ta' l-espressjoni u l-libertà ta' l-istampa u b'hekk huma theddida għar-rispett tad-drittijiet u tal-libertajiet tal-bniedem, u għandhom effett negattiv fuq il-progress tad-demokrazija;

Jirrikonoxxi t-titjib fil-leġiżlazzjoni li jirriżulta mill-isforzi li saru mill-Gvern Tork sa mill-2002 fir-rigward tal-politika ta' zero tolleranza lejn it-tortura, u b'hekk jissodisfaw ir-rakkomandazzjonijiet tal-Parlament Ewropew; jenfasizza li hemm bżonn ta' miżuri ta' implimentazzjoni aktar effettivi, kif ġie enfasizzat miż-żieda mill-ġdid fin-numru ta' każijiet rappurtati ta' tortura u trattament ħażin, speċjalment fix-Xlokk tal-pajjiż, li twettqu minn uffiċjali ta' l-infurzar tal-liġi u l-impunità li ħafna drabi jgawdu minnha dawn l-uffiċjali; jinkoraġġixxi lit-Turkija biex tirratifika il-Protokoll Anċillari tal-Konvenzjoni kontra t-Tortura; huwa mħasseb dwar il-kwalità reali ta' infurzar tal-liġi, li huwa inqas mill-istandards ta' l-UE;

Biex jiġu miġġielda kwalunkwe fdalijiet ta' impunità u biex jissaħħaħ il-ħarsien internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem, jenfasizza l-importanza li t-Turkija tirratifika l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali;

Jirrikonoxxi t-titjib fil-leġiżlazzjoni li jirriżulta mill-isforzi li saru mill-Gvern Tork sa mill-2002 biex tiġi miġġielda l-korruzzjoni fil-post; jistieden lill-awtoritajiet Torok biex b'mod enerġetiku jkomplu l-ġlieda kontra l-korruzzjoni; ifakkar ir-rakkomandazzjonijiet magħmula mill-Grupp ta' Stati kontra l-Korruzzjoni f'Marzu 2006, u jinkoraġġixxi lit-Turkija biex timxi magħhom u timplimentahom;

Jiddispjaċih li s'issa, fil-pajjiż ma teżisti l-ebda sistema li tiffunzjona ta' monitoraġġ tal-postijiet ta' detenzjoni minn istituzzjonijiet indipendenti tad-drittijiet tal-bniedem;

Jinnota li sar ċertu progress fir-rigward tad-drittijiet tan-nisa wara d-dħul fis-seħħ tal-Kodiċi Penali ġdid; jenfasizza, madankollu, li n-nuqqas ta' rispett tad-drittijiet tan-nisa fit-Turkija tibqa' kwistjoni ta' tħassib serju, u jinsisti li hemm bżonn li jsiru aktar sforzi biex jinqatgħu il-prattiki diskriminatorji u l-vjolenza kontra n-nisa u biex jiġu pprovduti aktar xelters għal nisa li jinsabu fl-inkwiet, b'koperazzjoni ma' organizzazzjonijiet tan-nisa fis-soċjetà ċivili u appoġġjati b'finanzjament adegwat; jistieden lit-Turkija biex iżżid l-isforzi tagħha biex tiżgura li n-nisa jistgħu b'mod sħiħ igawdu d-dritt tagħhom għall-edukazzjoni u l-opportunitajiet ta' xogħol; jinnota xi progress fil-ġlieda kontra r-reati ta' unur minn meta l-piena żdiedet għal sentenza ta' għomor il-habs, iżda jesprimi t-tħassib tiegħu dwar iż-żieda mgħaġġla ta' suwiċidji allegati tan-nisa fix-Xlokk tat-Turkija; jilqa', f'dan il-kuntest, il-kampanji ta' kuxjenza organizzati mill-għaqdiet mhux governattivi u mill-istampa fit-Turkija;

Jistieden lill-awtoritajiet Torok biex jinvolvu ruħhom fi djalogu kontinwu mal-Parlament Ewropew dwar id-drittijiet tan-nisa fit-Turkija, u li f'dan ir-rigward, jieħdu nota tat-tieni riżoluzzjoni ta' l-irwol tan-nisa fil-ħajja soċjali, ekonomika u politika fit-Turkija, li se tiġi diskussa fil-Parlament Ewropew fl-2006;

Jinnota li 50% ta' dawk kollha li jiggradwaw mill-Università u 40% tal-klassi professjonali inklużi l-avukati u t-tobba, huma nisa,

Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar il-kwistjoni Şemdinli, li involviet l-isplużjoni ta' ħanut tal-kotba li hija allegata li twettqet mill-qawwiet tas-sigurtà Torok, u t-tkeċċija sussegwenti tal-prosekutur Ferhat Sarikaya, li ġiet investigata mill-Parlament Tork; jenfasizza li għandu preokkupazzjonijiet serji dwar il-persistenza - jekk mhux ukoll il-qawmien mill-ġdid - ta' l-irwol ta' l-armata fis-soċjetà Torka; jenfasizza li investigazzjonijiet oġġettivi u imparzjali huma prerekwiżiti meħtieġa sabiex terġa' tiġi stabbilita l-fiduċja tal-pubbliku u biex tiġi żgurata l-kredibilità tal-ġudikatura; jitlob, għalhekk, li jiġi ppublikat r-rapport investigattiv ta' l-Assemblea Għolja Torka;

Isostni li s-separazzjoni kostituzzjonali ċara ta' l-irwoli politiċi u istituzzjonali bejn ċivili u militari fit-Turkija hija kundizzjoni li trid titwettaq jekk għandu jkun hemm diskussjonijiet bis-serjetà dwar l-adeżjoni tat-Turkija fl-UE;

Itenni t-talba tiegħu għar-riforma tas-sistema elettorali permezz tat-tnaqqis tal-livell minimu ta' 10 fil-mija, biex b'hekk tkun żgurata rappreżentazzjoni usa' tal-qawwiet politiċi u tal-minoranzi fl-Assemblea Għolja Nazzjonali; f'dan il-kuntest jilqa' d-dibattitu attwali dwar ir-riformi tas-sistema elettorali;

Ifakkar li jqis it-tfassil ta' Kostituzzjoni ġdida bħala riflessjoni ulterjuri u probabilment meħtieġa tan-natura fundamentali ħafna tal-bdil li huwa meħtieġ għas-sħubija fl-UE, u jinnota li Kostituzzjoni moderna tista' tifforma l-bażi għall-immodernizzar ta' l-Istat Tork;

Jikkundanna bil-qawwi l-qtil ta' mħallef ta' l-ogħla qorti tat-Turkija; jinsab imħasseb dwar il-livell baxx ta' sigurtà offrut mill-pulizija lil imħallfin ta' dan it-tip, minkejja theddid ċar u pubbliku; jistieden lill-Gvern Tork biex jirranġa din is-sitwazzjoni;

Jikkundanna l-attakki reċenti bil-bombi fi bliet differenti fit-Turkija; jesprimi l-kondoljanzi tiegħu lill-vittmi ta' dawn l-attakki u ta' attakki preċedenti;

Jistieden lill-Gvern Tork biex japplika l-istandards ambjentali ta' l-UE għal proġetti li huma mistennija li jirriżultaw fil-possibilità ta' ħsara għall-ambjent, bħalma huma l-minjiera tad-deheb proposta f'Bergama u proġetti simili għal minjieri, u d-diga ta' Yortanli, li qed tinbena bħalissa, u proġetti għal digi oħra ppjanati fil-wied ta' Munzur u f'Yusufeli fil-provinċja ta' Rize, li jistgħu jirriżultaw fil-qerda ta' pajsaġġi ta' importanza storika bħalma huma dawk ta' Hasankeyf u Allionoi;

Drittijiet tal-bniedem u ħarsien tal-minoranzi

Jiddeplora l-fatt li fl-aħħar sena ġie rrapurtat biss progress limitat f'dak li għandu x'jaqsam mad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali; jikkundanna l-ksur tad-drittijiet u l-libertajiet tal-bniedem u l-limitazzjonijiet fuq l-eżerċitar ta' dawk id-drittijiet u l-libertajiet;

Itenni l-bżonn li t-Turkija tikkonforma mal-Konvenzjoni Ewropea għall-Ħarsien tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, inklużi l-eżekuzzjoni sħiħa u f'waqtha tas-sentenzi kollha tal-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem;

Jinsab imħasseb dwar in-numru ta' nies li joriġinaw mit-Turkija u li talbu kenn politiku fl-istati industrijalizzati waqt is-sena 2005; iqis li din hi indikazzjoni ta' nuqqas ta' riżultati min-naħa tat-Torok jew fil-manutenzjoni tal-fruntieri tagħhom jew fl-oqsma ta' ġustizzja, tolleranza u s-salvagwardja tad-drittijiet tal-bniedem; fl-istess ħin, jirrikonoxxi l-progress li sar waqt il-perjodu mill-2001 sa l-2005 fit-tnaqqis b'65% tan-numru ta' persuni li qed jitolbu kenn politiku li joriġinaw mit-Turkija, li fl-2005 kien ta' ftit iktar minn 10,000;

Ifakkar lit-Turkija dwar ir-rakkomandazzjoni tiegħu li s-servizzi attwali għall-ispezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem jiġu riformati billi d-dmirijiet tagħhom jiġu assenjati lil servizzi ta' ispezzjoni indipendenti, li għandhom jingħataw riżorsi biżżejjed biex joperaw b'mod effettiv fir-reġjuni kollha tat-Turkija u jingħataw is-setgħa biex jinvestigaw kwalunkwe faċilità ta' detenzjoni tal-pulizija fi kwalunkwe ħin waqt li jikkoperaw mill-qrib ma' l-għaqdiet mhux governattivi Torok u indipendenti għad-drittijiet tal-bniedem; jenfasizza li hemm bżonn urġenti li tiġi kkonsolidata u msaħħa l-kapaċità ta' l-istituzzjonijiet li jippromwovu u jinfurzaw id-drittijiet tal-bniedem; jilqa' l-koperazzjoni Torka mar-Rapporteur Speċjali dwar it-Tortura tal-Kunsill għad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU (UNHRC) u jistieden lit-Turkija biex iżomm stedina permanenti għall-proċeduri speċjali kollha ta' l-UNHRC;

Jiddeplora n-nuqqas ta' progress fil-qasam ta' libertà tar-reliġjon mill-aħħar rapport tal-Parlament; jenfasizza li l-libertà taċ-ċittadini li jipprattikaw kwalunkwe reliġjon u li jiffurmaw parti minn kwalunkwe denominazzjoni li jagħżlu trid tkun estiża biex jingħatawlhom opportunitajiet legali u amministrattivi simili biex jipprattikaw ir-reliġjon tagħhom, biex jorganizzaw il-komunitajiet tagħhom, biex iżommu u biex jamministraw beni komunitarji u biex iħarrġu l-kleru tagħhom;

Jirrispetta s-sensitivitajiet li jeżistu f'pajjiż fejn il-maġġoranza l-kbira huma Musulmani Sunni imma jfakkar lit-Turkija dwar il-patrimonju kulturali u storiku multikulturali, multi-etniku u multireliġjuż li wirtet mill-Imperu Ottoman, li t-Turkija suppost qed tibża' għalih;

Jikkundanna bis-saħħa l-qtil ta' Dun Andrea Santora, qassis u missjunarju Taljan;

Itenni l-istedina tiegħu lill-awtoritajiet Torok, espressa fir-riżoluzzjoni preċedenti tiegħu, biex iwettqu l-impenji tagħhom fir-rigward tal-libertà ta' reliġjon u biex jieħdu passi konkreti biex ineħħu x-xkiel li jaffaċjaw il-minoranzi, b'mod partikulari fir-rigward ta' l-istatus legali tagħhom, tat-taħriġ tal-kleru u tad-drittijiet ta' propjetà tagħhom (il-Patrijarkat Ekumeniku, pereżempju, dan l-aħħar ġarrab l-esproprjazzjoni ta' 30 proprjetà); jitlob għall-waqfien immedjat ta' kull ħtif u bejgħ mill-awtoritajiet Torok ta' proprjetà ta' komunitajiet reliġjużi; jitlob li s-seminarju Grieg Ortodoss ta' Halki jerġa jinfetaħ mill-ġdid immedjatament u li t-titolu ekkleżjastiku ta' Patrijarka Ekumeniku jintuża pubblikament; jitlob li l-Aleviti jitħarsu u jiġu rikonoxxuti, u dan jinkludi r-rikonoxximent tad-djar Cem bħala ċentri reliġjużi; jitlob li l-Yezidi jitħarsu u jiġu rikonoxxuti u li jiġu stabbiliti mkejjen ta' talb għall-Yezidi, u li kull edukazzjoni reliġjuża tkun volontarja u ma tkoprix biss ir-reliġjon Sunni, u biex jinħoloq suġġett alternattiv, għal dawk li ma jixtiqux jipparteċipaw f'tagħlim reliġjuż, fejn huma diskussi l-valuri, l-istandards u kwistjonijiet etiċi; jitlob li jitħarsu d-drittijiet fundamentali tal-minoranzi u l-komunitajiet Insara kollha fit-Turkija (eż. il-Griegi ta' Istanbul, Imvros u Tenedos);

Jistieden lill-awtoritajiet Torok biex jirrispettaw u jimplimentaw kompletament id-deċiżjonijiet kollha tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja u biex jikkonformaw mal-każistika tagħha;

Jinsisti dwar l-obbligu tat-Turkija biex tiżgura li l-ħarsien tad-drittijiet funadamentali tal-komunitajiet reliġjużi kollha jkun garantit; jitlob li abbozz rivedut tal-Liġi dwar il-Fundazzjonijiet irid jirrifletti r-rakkomandazzjonijiet li saru mill-Parlament Ewropew u mill-Kummissjoni u jrid jikkonforma ma' l-istandards Ewropej waqt li jilħaq l-aspettattivi tas-soċjetà multireliġjuża Torka;

Jinnota li għaddejja diskussjoni importanti fis-soċjetà Torka dwar l-imkatar tar-ras; jirrimarka li ma hemm l-ebda regola Ewropea dwar dan, iżda jesprimi t-tama tiegħu li jintlaħaq kompromess fit-Turkija dwar l-ilbies ta' l-imkatar tar-ras mill-istudenti fl-universitajiet;

Itenni s-sejħa tiegħu lill-awtoritajiet Torok sabiex japplikaw l-istandards ta' l-ILO għad-drittijiet trejdunjonistiċi, joqgħodu lura milli jindaħlu politikament fil-ħidma tat-trejdjunjins, iqisuhom fil-proċess tat-tifsil tal-politika u jagħtu attenzjoni speċjali lill-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol, u, filwaqt li jilqa' suċċessi riċenti bħalma hu proġett f'Adana kontra t-tħaddim tat-tfal, isejjaħ għall-introduzzjoni ta' leġiżlazzjoni ulterjuri li tipprojbixxi l-impjieg tat-tfal;

Jilqa' l-ftuħ tax-xandir bil-Kurd - li jista' jitqies bħala pass importanti sakemm ikun segwit minn tnaqqis ulterjuri tar-restrizzjonijiet u ta' limitazzjonijiet kollha - inkluż programmi speċjaliżżati magħmula minn u għal komunitajiet Kurdi, li jippermettu l-eżerċizzju liberu tad-drittijiet kulturali u edukattivi mill-Kurdi;

Ifakkar li l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tat parir lit-Turkija sabiex tipprepara qafas legali ġdid għall-objetturi tal-kuxjenza u tfakkar lit-Turkija li d-dritt għall-oġġezzjoni tal-kuxjenza huwa rrikonoxxut fil-Karta Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali; b'hekk jilqa' l-inizjattiva tal-Ministeru tal-Ġustizzja sabiex jillegalizza d-dritt għall-oġġezzjoni tal-kuxjenza u li jipproponi l-introduzzjoni ta' servizz alternattiv fit-Turkija; huwa mħasseb li f'ġudizzju riċenti tal-qorti militari Torka, objettur tal-kuxjenza kontra s-servizz militari ġie kkundannat għall-ħabs u li l-qorti militari ċaħdet fil-miftuħ li ssegwi deċiżjoni rilevanti tal-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem; jikkundanna l-persekuzzjoni kurrenti tal-ġurnalisti u l-kittieba li esprimew l-appoġġ tagħhom għall-objezzjoni tal-kuxjenza kontra s-servizz militari.

Jappoġġja b'mod qawwi l-attivitajiet tas-soċjetà demokratika ċivili tat-Turkija, l-ewwel u qabel kollox "l-Assoċjazzjoni Torka għad-Drittijiet tal-Bniedem" u "l-Fondazzjoni Torka għad-Drittijiet tal-Bniedem"; jirrikonoxxi li l-organizzazzjonijiet demokratiċi ta' dan it-tip iwettqu xogħol imprezzabbli, speċjalment fil-monitoraġġ tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem;

Jistieden lill-Kummissjoni sabiex tipprovdi appoġġ komprensiv u determinat, speċjalment mill-aspett finanzjarju, lill-attivitajiet ta' l-organizzazzjonijiet demokratiċi msemmija hawn fuq li jirrappreżentaw is-soċjetà ċivili Torka;

Jikkundanna b'mod qawwi lill-'kumitat Talaat Pacha', moviment xenofobiku u razzist immexxi minn organizzazzjonijiet estremisti tal-lemin, talli kisru prinċipji Ewropej b'mod serju, kif ukoll lid-dimostrazzjonijiet ċaħħada organizzati minn dawk l-istess organizzazzjonijiet f'Lyon u Berlin; jistieden lit-Turkija sabiex tabolixxi lil dan il-kumitat u twaqqaf l-attivitajiet tiegħu;

Jikkundanna b'mod qawwi l-qawmien mill-ġdid ta' vjolenza terroristika min-naħa tal-PKK; jenfasizza li ma jista' qatt ikun hemm skuża għall-vjolenza li saret kontra ċ-ċittadini Torok f'diversi nħawi tal-pajjiż minn kull partit involut fil-kunflitt; jesprimi s-solidarjetà tiegħu mat-Turkija fil-ġlieda tagħha kontra t-terroriżmu;

Jinnota li numru kbir ta' rappreżentanti tas-soċjetà ċivili għadhom preżentament qed jiġu mfittxijin u huma suġġetti għall-intimidazzjoni kuljum; wieħed mill-vittmi huwa Mehdi Zana, ir-raġel ta' Leyla Zana, rebbieħa tal-premju Sakharov tal-Parlament Ewropew; jistieden lill-Gvern Tork sabiex inaqqas ir-restrizzjonijiet li għadhom imposti fuq dawn ir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili demokratika tat-Turkija;

Huwa mħasseb ħafna dwar it-tensjonijiet li jirriżultaw fix-Xlokk, li huma ta' theddida serja għall-paċi u l-istabbilità fir-reġjun; jisħaq l-importanza tal-progress ulterjuri fit-tnaqqis tat-tensjonijiet fit-Turkija tal-Lvant u tax-Xlokk li hemm bżonn jintlaħaq sabiex jiġi żgurat li r-riformi huma sostenibbli u kredibbli; jistieden lill-partijiet kollha involuti fil-kunflitt sabiex joqgħodu lura milli jużaw il-vjolenza jew jirreaġixxu għaliha bi vjolenza; iqis li huwa importanti li l-kunċett legali tat-terroriżmu ma jitkabbarx b'mod li reati non-terroristiċi jiddaħħlu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Liġi Torka kontra t-Terroriżmu, li tiddefinixxi t-terroriżmu fuq il-bażi ta' l-għanijiet jew miri tiegħu, aktar milli tirreferi għal atti kriminali speċifiċi, li hija fformulata vagament u f'termini wiesgħin ħafna, u li b'hekk tipperikola libertajiet bażiċi;

Jistieden lill-awtoritajiet Torok sabiex japplikaw l-istandards Ewropej għall-arrest u d-ditenzjoni ta' persuni ssuspettati; jistieden lill-awtoritajiet Torok sabiex jippermettu aċċess sħiħ minn patologi indipendenti fil-każ ta' mewt waqt kustodja jew bħala riżultat ta' vjolenza allegata minn qawwiet tas-sigurtà; huwa mħasseb dwar il-vjolenza fuq it-tfal li ħalla l-vittmi waqt l-irvelli f'Diyarbakir f'Marzu; jinnota li Liġi ġdida dwar il-Protezzjoni tat-Tfal li ġiet adottata f'Lulju 2005 ma tikkonformax b'mod sħiħ ma' l-istandards internazzjonali fir-rigward tad-dispożizzjonijiet relatati ma' delinkwenti minorenni;

Jistieden lill-Gvern Tork sabiex ikompli jfittex soluzzjoni demokratika għall-kwistjoni Kurda wara l-istqarrija inkoraġġanti tal-Prim Ministru Erdogan is-sena li għaddiet; iqis li huwa essenzjali li jinstab bilanċ bejn il-bżonn li tiġi kkontrollata s-sitwazzjoni fir-rigward tas-sigurtà, li jiġu evitati tensjonijiet ċivili-militari, u l-promozzjoni effettiva tad-djalogu politiku u l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tar-reġjun tax-Xlokk permezz ta' strateġija komprensiva appoġġjata minn mezzi xierqa; jistieden lill-Gvern Tork sabiex jinvesti fl-iżvilupp soċjo-ekonomiku tax-Xlokk, biex jindirizza d-disparitajiet bejn il-medja nazzjonali u l-Lvant u x-Xlokk dwar, inter alia, il-qgħad, l-aċċess għall-edukazzjoni, u għad-djar u għall-kura tas-saħħa u sabiex jieħu sehem fi djalogu kostruttiv ma' interlokuturi paċifiċi; jistieden lir-rappreżenanti maħtura tal-kommunità Kurda sabiex jirreaġixxu pożittivament għal kull djalogu ta' dan it-tip mal-gvern Tork, jiddefendu bis-sod il-prinċipju ta' non-vjolenza; ifakkar, f'dan il-kuntest l-importanza li r-rappreżentanti Kurdi maħtura jitħallew jipparteċipaw b'mod aktar sħiħ fil-proċess demokratiku b'meżżi xierqa bħalma hu t-tnaqqis tal-livell minimu elettorali; jenfasizza l-bżonn li tiġi stabbilita amministrazzjoni ddeċentralizzata effiċjenti;

Jesprimi t-twemmin tiegħu li l-mezzi finanzjarji neċessarji għal dan it-tip ta' programm ta' investiment u żvilupp għax-Xlokk ma jistgħux jintlaħqu mit-Turkija waħedha u għalhekk għandhom jinġabbru fi ħdan ta' qafas internazzjonali aktar wiesgħa

jistieden lill-gvern Tork u lill-Kummissjoni Ewropea sabiex jeżaminaw sa fejn tista' tintuża f'dan il-kuntest l-għajnuna ta' l-UE ta' qabel l-adeżjoni;

Jilqa' l-adozzjoni tal-Liġi dwar persuni spustati internament li, kieku tiġi applikata b'mod effiċjenti, tista' sservi bħala strument ta' rimedju importanti; jinnota, iżda, li l-preżenza persistenti tal-gwardji tal-villaġġi u l-qawmien mill-ġdid tal-vjolenza qed ixxekkel id-dritt tar-ritorn; b'hekk iħeġġeġ lill-awtoritajiet Torok sabiex ineħħu l-armi minn idejn il-gwardji tal-villaġġi u jiżbandaw is-sistema tal-gwardji tal-villaġġi;

Kwistjonijiet reġġjonali u relazzjonijiet esterni

Jafferma mill-ġdid it-twemmin tiegħu li Turkija moderna, demokratika u sekulari, filwaqt li kulma jmur qed tqiegħed lilha nnifisha fil-linja mal-politiki ta' l-Istati Membri ta' l-UE, jista' jkollha rwol kostruttiv u stabilizzanti fil-promozzjoni tal-ftehim bejn iċ-ċivilizzazzjonijiet u bejn l-Unjoni Ewropea u pajjiżi fir-reġjun ta' madwar it-Turkija, b'mod partikulari l-Lvant Nofsani; jilqa' f'dan ir-rigward id-deċiżjoni tal-gvern Tork sabiex jipparteċipa fil-forzi taż-żamma tal-paċi tan-NU fil-Libanu;

Itenni s-sejħa tiegħu fuq it-Turkija sabiex tgħaraf il-ġenoċidju Armen, kif mitlub f'riżoluzzjonijiet preċedenti tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Diċembru 2004 u t-28 ta' Settembru 2005; jikkunsidra li din l-istqarrija hija kundizzjoni minn qabel għall-adeżjoni ma' l-Unjoni Ewropea;

Jinnota l-proposta tat-Turkija biex tistabbilixxi kumitat bilaterali ta' esperti sabiex tiġi megħluba l-esperjenza traġika tal-passat, u l-pożizzjoni ta' l-Armenja rigward dik il-proposta; iħeġġeġ kemm lill-Gvern Tork kif ukoll lill-Gvern Armen sabiex ikomplu l-proċessi ta' rikonċiljazzjoni tagħhom li jwasslu għal proposta aċċettabbli miż-żewġ naħat; jilqa' l-fatt li, bid-dibattiti riċenti fit-Turkija, almenu sar bidu għad-diskussjoni dwar l-istorja ta' uġiegħ ma' l-Armenja; jisħaq li, għalkemm ir-rikonoxximent tal-ġenoċidju Armen fih innifsu mhux formalment wieħed mill-kriterji ta' Kopenħagen, huwa indispensabbli għal pajjiż fit-triq għas-sħubija li jaċċetta u jirrikonoxxi l-passat tiegħu; jistieden lill-awtoritajiet Torok sabix f'dan ir-rigward iħaffu x-xogħol tar-riċerkaturi, ta' l-intellettwali u ta' l-akkademiċi li qed jaħdmu fuq din il-kwistjoni, billi jassiġurawlhom l-aċċess għall-arkivji storiċi u jipprovduhom bid-dokumenti rilevanti kollha; iħeġġeġ lit-Turkija sabiex tieħu l-passi kollha meħtieġa, mingħajr kundizzjonijiet minn qabel, sabiex tistabbilixxi relazzjonijiet diplomatiċi u tajba ma' l-Armenja, sabiex jirtiraw l-imblokk ekonomiku u jifthu l-fruntiera ta' l-art fi żmien qrib, bi qbil mar-reżoluzzjonijiet adottati mill-Parlament bejn l-1987 u l-2005, u b'hekk iwettqu l-prijoritajiet għas-Sħubija għall-Adeżjoni u r-rekwiżiti tal-Qafas ta' Negozzjati dwar 'ftehim paċifiku fuq il-ġlied dwar frunieri' li huma t-tnejn mandatorji għall-adeżjoni ma' l-UE; pożizzjoni simili għandha tiġi adottata fil-każijiet ta' minoritajiet oħra (bħall-Griegi ta' Pontos u l-Assirjani);

Jistieden lit-Turkija sabiex tikkommetti ruħha għal relazzjonijiet tajba mal-ġirien; ifakkar lit-Turkija li f'dan il-kuntest għandha toqgħod lura minn kull theddid kontra l-pajjiżi ġirien tagħha (e.ż. it-theddida tal-"casus belli" kontra l-Greċja dwar id-dritt tagħha biex tiddetermina l-firxa ta' l-ibħra territorjali tagħha), kif ukoll minn attivitajiet militari li jiffavorixxu t-tensjoni (e.ż. il-vjolazzjonijiet kontinwi tar-regoli ta' l-FIR ta' Ateni u ta' l-ispazju nazzjonali Grieg) li wkoll jheddu is-sikurezza ta' navigazzjoni bl-ajru, jaffettwaw r-relazzjonijiet tajba bejn il-pajjiżi ġirien u jistgħu jinfluwanzaw negattivament il-proċess ta' l-adezjoni; jistieden lit-Turkija sabiex tinvolvi ruħha fi sforzi serji u intensivi għar-riżoluzzjoni ta' argumenti pendenti mal-ġara tagħha, bi qbil mal-Karta tan-NU u Konvenzjonijiet Internazzjonali rilevanti oħra; kif iddikkjarat fil-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Helsinki u fil-prijoritajiet fuq żmien qasir tas-Sħubija ta' l-Adeżjoni, f'nuqqas ta' qbil, kwistjonitajiet delimitanti pendenti (e.ż. id-delimitazzjoni ta' l-ixkaffa kontinentali tal-baħar Eġew) għandhom jittressqu quddiem il-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja, bil-għan li tintlaħaq soluzzjoni finali u obbligatorja;

Jesprimi d-diżappunt tiegħu dwar il-fatt li, minkejja l-obbligi kuntrattwali tagħha, it-Turkija għadha żżomm restrizzjonijiet kontra bastimenti li jtajru bandiera Ċiprijotta u bastimenti li javviċinaw minn portijiet fir-Repubblika ta' Ċipru b'hekk iċaħħadhom l-aċċess għal portijiet Torok, kif ukoll kontra l-ajruplani Ċiprijotti iċċaħħadhom mid-dritt li jtiru fuq it-Turkija u d-drittijiet ta' l-inżul f'ajruporti Torok; ifakkar lit-Turkija li din il-prattika tikkostitwixxi ksur tal-Ftehima ta' Assoċjazzjoni, l-Unjoni Doganali relatata u l-Protokoll Anċillari, peress li r-restrizzjonijiet jiksru l-prinċipju tal-moviment ħieles tal-prodotti; jipprova jaħdem ma' l-awtoritajiet Torok sabiex jgħinhom jikkonformaw b'mod sħiħ ma' l-obbligi tagħhom f'dan ir-rispett mingħajr ma jipprova jħarrax tensjonijiet politiċi domestiċi kontra l-interess ta' rikonċiljazzjoni fuq medda ta' żmien twil għal Ċipru; jiddispjaċih li t-Turkija tibqa' żżomm il-veto kontra l-parteċipażżjoni tar-Repubblika ta' Ċipru fl-organizzazzjonijiet internazzjonali u fil-ftehimiet multilaterali;

Iħeġġeġ lit-Turkija sabiex tieħu passi konkreti għan-normalizzazzjoni ta' relazzjonijiet bilaterali bejn it-Turkija u l-Istati Membri kollha ta' l-UE, inkluż ir-Repubblika ta' Ċipru, malajr kemm jista' jkun; f'dan il-kuntest, ifakkar d-Dikjarazzjoni tal-Kunsill tal-21 ta' Settembru 2005;

Jinnota d-diffikultajiet kurrenti fil-koperazzjoni EU-NATO u jistieden lit-Turkija terġa' tikkunsidra l-pożizzjoni tagħha lejn l-Istati Membri kollha ta' l-UE;

Ifakkar lit-Turkija li r-rikonoxximent ta' l-Istati Membri kollha, inkluż ir-Repubblika ta' Ċipru, huwa komponent neċessarju għall-proċess ta' l-adeżjoni; jistieden lit-Turkija sabiex tieħu passi konkreti għan-normalizzazzjoni tar-relazzjonijiet bilaterali mar-Repubblika malajr kemm jista' jkun; iħeġġeġ lit-Turkija sabiex timplimenta b'mod sħiħ id-dispożizzjonijiet li tnisslu mill-Ftehima ta' Assoċjazzjoni u l-Protokoll Anċillari tagħha kif ukoll il-prijoritajiet li tnisslu mis-Sħubija għall-Adeżjoni; jistieden lill-awtoritajiet Torok sabiex iżommu l-attitudni kostruttiva tagħhom biex jilħqu ftehim komprensiv dwar il-kwistjoni ta' Ċipru fi ħdan il-qafas tan-NU, li jkun aċċettabbli kemm għaċ-Ċiprijotti Griegi kif ukoll għaċ-Ċiprijotti Torok, li twassal għal soluzzjoni ġusta bbażata fuq il-prinċipji li fuqhom hija mwaqqfa l-UE, kif ukoll fuq l-acquis, u, skond ir-riżoluzzjonijiet rilevanti tan-NU, sabiex isir irtirar bikri tal-forzi tagħhom skond skeda speċifika; jilqa' l-laqgħa tat-3 ta' Lulju bejn is-Sur Papadopoulos u s-Sur Talat, li wasslet għall-ftehima tat-8 ta' Lulju; iħeġġeġ kuntatti ulterjuri sabiex isegwi djalogu li għandu jwassal għal soluzzjoni komprensiva;

Jistieden liż-żewġ partijiet sabiex jadottaw attitudni kostruttiva biex jinstab qbil komprensiv tal-kwistjoni Ċiprijotta fi ħdan il-qafas tan-NU u bbażat fuq il-prinċipji li fuqhom hija mwaqqfa l-UE;

Jirrimarka li l-irtirar tas-suldati Torok tista' tħaffef l-qbid mill-ġdid ta' negozjati sostanzivi u, skond ir-riżoluzzjonijiet rilevanti tan-NU, jistieden lill-gvern Tork sabiex jirtira malajr kemm jista' jkun il-forzi Torok skond skeda speċifika;

Jilqa' l-istabiliment ta' strument ta' appoġġ finanzjarju sabiex jinkoraġixxi l-iżvilupp ekonomiku tal-komunità Torka-Ċiprijotta wara l-Kunsill għall-Affarijiet Ġenerali tas-27 ta' Frar 2006; jappoġġja il-Kummissjoni fl-isforzi tagħha sabiex timplimenta dawn il-fondi; jistieden lill-Kunsill sabiex mill-ġdid jagħmel sforzi biex jilħaq ftehima fuq ir-regolament għat-tħaffif tal-kummerċ dwar il-parti tat-tramuntana ta' Ċipru mingħajr dewmien żejjed, inkluż aktar attenzjoni għall-possibilità ta' kontroll konġunt tal-Port ta' Famagusta taħt l-awspiċi ta' l-UE u tan-NU, bi qbil mad-deċiżjoni unanima tal-Kunsill għall-Affarijiet Ġenerali tas-27 ta' Frar 2006, li tqis il-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-26 ta' April 2004 iżda wkoll il-konsultazzjonijiet li saru fi żmien il-Presidenza tal-Lussemburgu u skond il-Protokoll Nru 10 għal l-Att ta' Adezjoni tar-Repubblika ta' Ċipru, u tistieden lil-Gvernijiet ta' Ċipru u tat-Turkija sabiex jimpenjaw ruħhom f'inizzjattivi ġodda sabiex jissaħħu r-rabtiet bejn iż-żewġ komunitajiet, b'hekk jibnu fiduċja reċiproka;

Jilqa' żviluppi pożittivi fl-ekonomija Torka li rreġistraw livell għoli ta' tkabbir (madwar 7.6% fl-2005) u volum importanti u dejjem akbar ta' investiment dirett barrani (FDI); madankollu, jibqa' mħasseb dwar id-defiċit fil-kont kurrenti, li qed ikompli jikber, u rata għolja ta' qgħad (madwar 10.9 % f'Marzu 2006), jistieden lill-gvern Tork sabiex ikompli bl-isforzi sabiex ibiddel id-dinamiki pożittivi fi tkabbir sostnut u stabilità makroekonomika filwaqt li jfittex li jnaqqas differenzi reġjonali sinifikanti fl-iżvilupp soċjo-ekonomiku f'dak li huwa dħul, saħħa, aċċess għall-edukazzjoni, is-suq tax-xogħol u kundizzjonijiet ta' l-għajxien oħra (id-dħul per capita fir-reġjun ta' Istanbul huwa 43% iktar għoli mill-medja nazzjonali u madwar 4 darbiet id-dħul per capita fir-reġjun l-aktar fqir);

Jinnota li, minkejja s-suċċess ġenerali ta' l-Unjoni Doganali, hemm numru ta' impenji li t-Turkija jmissha ilha li wettqet u ma wettqitx li għandhom x'jaqsmu b'mod partikulari ma' ostakoli tekniċi għall-kummerċ eżistenti, bħal ngħidu aħna projbizzjoni fuq l-importazzjoni tal-laħam taċ-ċanga, nuqqas ta' allinjament fil-qasam ta' l-għajnuna mill-Istat u distakki serji fl-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali; iħeġġeġ lit-Turkija sabiex timxi 'l quddiem f'dan il-qasam immedjatament u jfakkarha fil-bżonn li tirrispetta l-obbligi tagħha skond il-ftehima ta' l-Unjoni Doganali;

Negozjati

Ifakkar lit-Turkija li d-deċiżjoni tal-Kunsill tirrikjedi li l-Kummissjoni tirraporta fl-2006 dwar l-implimentazzjoni sħiħa mit-Turkija tal-Protokoll ta' Ankara, u li nuqqas ta' progress f'dan ir-rigward ikollu implikazzjonijijet serji għall-proċess ta' negozjazzjoni u jista' anke iwaqqfu kompletament;

Jisgħobih li t-Turkija tkompli topponi s-sħubija ta' Cipru ma' organizzazzjonijiet u mekkaniżmi internazzjonali bħall-OECD, l-MTCR, il-Koperazzjoni tal-Baħar l-Iswed u l-Arranġament ta' Wassenaar; jistieden lit-Turkija biex tibdel din il-politika lejn ir-Repubblika ta' Ċipru kemm jista' jkun malajr;

Jenfasizza l-bżonn li jiġi intensifikat id-djalogu bejn l-UE u t-Turkija dwar is-sigurtà ta' l-enerġija, ladarba d-diversifikazzjoni tar-rotot għall-provvista ta' l-enerġija hija fl-interess taż-żewġ partijiet;

Jistenna li, bi qbil mar-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu u mal-pożizzjoni li ħadu l-Kunsill u l-Kummissjoni, il-prijoritajiet fuq perjodu ta' żmien qasir stabbiliti fis-Sħubija għall-Adeżjoni se jintlaħqu qabel l-aħħar ta' l-2007 u l-prijoritajiet fuq perjodu ta' żmien medju qabel l-aħħar ta' l-2009; jenfasizza li għandha tingħata prijorità għall-implimentazzjoni sħiħa tal-kriterji politiċi waqt l-ewwel fażi tan-negozjati u li l-ilħuq ta' dawn l-objettivi ċari huwa kundizzjoni għat-tkomplija tal-proċess ta' negozjazzjoni;

Jilqa' l-proposta mill-Presidenza ta' l-UE li l-kriterji politiċi jiġu indirizzati tul il-proċess ta' negozjazzjoni, fl-ewwel post il-kapitolu dwar l-edukazzjoni u l-kultura; jisgħobih ħafna li ma ntlaħaqx kunsens dwar din il-proposta u li għalhekk, il-kriterji politiċi se jiġu indirizzati biss waqt in-negozjati dwar ċertu oqsma ta' politika; jenfasizza li, minħabba f'hekk, huwa ħafna aktar essenzjali li jiġu rrispettati t-termini miftehma biex jinkisbu l-prijoritajiet fuq perjodi ta' żmien qasir u medju fis-Sħubija għall-Adeżjoni (qabel l-aħħar ta' l-2007 u ta' l-2009 rispettivament) sabiex ikunu salvagwardjati r-riformi politiċi meħtieġa u l-kredibilità ta' proċess ta' adeżjoni kif inhu;

Jenfasizza li, fl-interessi tat-Turkija nnifisha u sabiex tinżamm il-kunfidenza fl-irriversabilità tal-proċess ta' riforma, huwa importanti li r-riformi jingħataw spinta minn ġol-pajjiż mill-awtoritajiet innifishom, kemm ċivili u kemm militari, kif ukoll mis-soċjetà ċivili u ma jkunux sempliċiment ir-riżultat ta' pressjoni minn barra t-Turkija;

Iqis li huwa ugwalment importanti għall-Gvern Tork biex jimpenja ruħu li jżid l-isforzi tiegħu biex jispjega lill-pubblika li l-proċess ta' l-adeżjoni tat-Turkija fl-Unjoni jimplika proċess ta' riforma domestika kontinwa fejn il-kejl għas-suċċess mhux it-twettiq ta' ċertu miżuri individwali imma l-kisba ta' standard Ewropew fir-rigward tad-demokratizzazzjoni u l-liberalizzazzjoni politika, sabiex ma jinbidlux biss ċertu prassi iżda wkoll l-mentalitajiet pubbliċi u uffiċjali;

Jinnota l-intenzjoni tal-Gvern Tork biex jipproċedi bil-bini ta' reatturi nukleari għall-produzzjoni ta' l-enerġija nukleari għal skopijiet ċivili; iħeġġeġ lill-Gvern Tork biex jimpenja ruħu għar-rispett komplet tat-termini u l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-Aġenzija Internazzjonali għall-Enerġija Atomika u biex jikkopera magħha mill-qrib għas-sikurezza tar-reatturi, u kif ukoll għall-ħarsien ta' l-ambjent; f'dan il-qafas, jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tikkontrolla strettament l-implimentazzjoni ta' l-acquis communautarie waqt in-negozjati għall-adeżjoni;

Jenfasizza li l-ftuħ tan-negozjati huwa l-punt ta' tluq għal proċess li se jieħu t-tul, li min-natura tiegħu huwa proċess miftuħ u inċert li ma jwassalx a priori u awtomatikament għall-adeżjoni; madankollu, jenfasizza li l-għan tan-negozjati huwa s-sħubija tat-Turkija ma' l-UE imma li t-twettiq ta' din l-ambizzjoni se jiddependi fuq l-isforzi taż-żewġ naħat;

Itenni li, fil-każ ta' ksur serju u persistenti tal-prinċipji tad-demokrazija, tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet funadamentali, ta' l-istat tad-dritt u tal-prinċipji tal-liġi internazzjonali, il-Kummissjoni tista' tirrakomanda lill-Kunsill li n-negozjati jiġu sospiżi, li jiddeċiedi b'maġġoranza kwalifikata;

Iqis li, kemm jekk in-negozjati jintemmu b'suċċess jew le, ir-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Turkija jridu jiżguraw li t-Turkija tibqa' kompletament ankrata fl-istrutturi Ewropej;

Ifakkar li l-kapaċità ta' l-UE biex tassorbi t-Turkija waqt li żżomm il-momentum ta' integrazzjoni hija kunsiderazzjoni importanti fl-interess ġenerali kemm ta' l-UE u kemm tat-Turkija; jisgħobih li l-Kummissjoni ma setgħetx tipprovdi s-segwitu għall-istudju ta' l-impatt fl-2005; jitlob li jiġi provdut bis-segwitu għall-istudju ta' impatt fl-2006; iqis li hi ta' importanza fundamentali li l-Unjoni Ewropea timplimenta l-prekundizzjonijiet istituzzjonali u finanzjarji fi żmien xieraq għall-adeżjoni tat-Turkija; f'dan ir-rigward ifakkar li t-Trattat ta' Nizza mhuwiex bażi aċċettabbli għal deċiżjonijiet ulterjuri dwar l-adeżjoni ta' Stati Membri ġodda u għalhekk jinsisti li jiddaħħlu fis-seħħ ir-riformi meħtieġa fil-qafas tal-proċess kostituzzjonali; ifakkar li l-impatt baġitarju ta' l-adeżjoni tat-Turkija jista' jiġi evalwat kompletament biss fil-qafas tal-prospettivi finanzjarji mill-2014 'il quddiem; jistenna bil-ħerqa, f'dan ir-rigward, ir-rapport li l-Kummissjoni Ewropea għandha tippreżenta dwar il-kapaċità ta' l-Unjoni għall-assorbiment qabel il-Kunsill Ewropew ta' Diċembru 2006;

Jenfasizza li, b'differenza min-negozjati preċedenti, fil-każ tat-Turkija jkun hemm bżonn li l-pubbliku Ewropew ikun infurmat kontinwament u intensivament dwar in-negozjati nfushom u l-progress tat-Turkija f'dan ir-rigward;

Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, lis-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill ta' l-Ewropa, lill-President tal-Qorti Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem u lill-Gvern u l-Parlament tat-Turkija.

OPINJONI TAL- Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi

għall-Kumitat għall-Affarjiet Barranin

dwar il-progress tat-Turkija lejn l-adeżjoni

Rapporteur għal opinjoni:

SUĠĠERIMENTI

Il-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi jitlob lill-Kumitat għall-Affarjiet Barranin, bħala l-Kumitat responsabbli, sabiex jinkorpora s-suġġerimenti li ġejjin fil-mozzjoni għal riżoluzzjoni li ser jadotta:

A. billi, għalkemm ir-riformi legali fit-Turkija fil-qasam tad-drittijiet tan-nisa wettqu progress fl-implimentazzjoni ta' l-acquis, it-twettiq tar-riformi fil-prattika jibqa' problema serja,

B. billi r-rapport tal-Kummissjoni dwar il-progress jidentifika l-oqsma ta' tħassib kif imsemmija hawn taħt li jirrigwardaw is-sitwazzjoni tan-nisa: il-vjolenza kontra n-nisa, speċjalment il-vjolenza domestika u r-reati għall-unur, iż-żwieġ sfurzat, ir-rata għolja ta' illitteriżmu u n-nuqqas ta' aċċess xieraq għall-edukazzjoni, ir-rata baxxa tal-parteċipazzjoni min-nisa fil-parlament u f'korpi rappreżentattivi lokali, u l-livell baxx ta' parteċipazzjoni u d-diskriminazzjoni prevalenti fis-suq tax-xogħol

C. billi, f'xi reġjuni tat-Turkija, it-trabi ma jiġux irreġistrati mat-twelid u billi, meta dawn jiġu rreġistrati aktar tard, l-età tan-nisa żgħażagħ tista' tiġi stabbilita b'mod arbitrarju u tfajliet taħt l-età jistgħu jiġu dikjarati bħala adulti, u b'hekk iż-żwiġijiet sfurzati jiġu leġittimati b'mod 'de facto',

Jisħaq li l-fatt li wieħed jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet tan-nisa, huwa kundizzjoni sine qua non għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea u jistieden lill-Kummissjoni sabiex tagħmel prijorità l-kwistjoni tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet tan-nisa, għall-aġenda għan-negozjati mat-Turkija;

Ifaħħar lill-Gvern u lill-parlament Tork dwar ir-riformi leġiżlattivi relatati mas-sitwazzjoni tan-nisa fl-oqsma tal-Kostituzzjoni, tal-Kodiċi Ċivili u Penali u tal-Kodiċi tax-Xogħol; jesprimi t-tħassib tiegħu rigward l-applikazzjoni tar-riformi u jħeġġeġ lill-gvern sabiex jagħti aktar attenzjoni lill-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni;

Jistieden lill-gvern sabiex jipprovdi lin-nisa li huma vittmi tal-vjolenza jew lil dawk li huma fil-periklu tal-vjolenza, b'kura tas-saħħa u b'appoġġ u protezzjoni legali, u jipprovdi aktar djar ta' kenn u ta' kwalità aħjar, u biex jipprovdi servizzi ta' għajnuna bit-telefown sabiex tiġi rrappurtata l-vjolenza u jintalab l-appoġġ;

Itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni sabiex tippreżenta lill-Parlament rapport sħiħ dwar l-imġieba brutali tal-pulizija Torka f'Istanbul fis-6 ta' Marzu 2005 waqt dimostrazzjoni fl-okkażjoni tal-Jum Dinji tan-Nisa;

Jitlob lill-awtoritajiet Torok sabiex jipparteċipaw fi djalogu kontinwu mal-Parlament Ewropew dwar id-drittijiet tan-nisa u dwar l-irwol tan-nisa fit-Turkija fil-ħajja soċjali, ekonomika u politika;

Jitlob lill-Gvern Tork sabiex jelimina l-ostakli li għadhom jiffaċċjaw in-nisa biex ikollhom aċċess għall-edukazzjoni, u sabiex jiżgura aċċess ugwali għalihom;

Jitlob lill-Kummissjoni sabiex, fin-negozjati ta' l-adeżjoni mat-Turkija, tagħmel pressjoni biex jittieħdu passi li jassiguraw li t-trabi jiġu rreġistrati immedjatament mat-twelid, u b'hekk jitwaqqfu l-prattiċi kollha illegali, b'mod partikulari li n-nies jirrikorru għand qrati tal-familja Torok biex jgħollu l-età tat-tfal bniet biex dawn jistgħu jiġu dikjarati uffiċjalment adulti, bil-għan li jevitaw li jiġu mħarrka talli sfurzaw it-tfajliet biex jiżżewwġu;

Jitlob lill-Gvern Tork biex jiżgura li ż-żwiġijiet jiġu rreġistrati legalment fil-pajiż kollu;

Jitlob lill-Gvern Tork sabiex jimplimenta strateġija globali għall-promozzjoni ta' l-ugwaljanza tas-sessi u l-ħarsien tad-drittijiet tan-nisa fil-politiki tiegħu kollha u b'koperazzjoni ma' partiti politiċi, imsieħba soċjali, NGOs u l-midja.

PROĊEDURA

Il-progress tat-Turkija lejn l-adeżjoni

Numru tal-proċedura

Kumitat responsabbli

Opinjoni mogħtija minn Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja

Koperazzjoni aktar mill-qrib – data tat-tħabbir fis-seduta plenarja

Rapporteur għal opinjoni Data tal-ħatra

Rapporteur għal opinjoni preċedenti

Eżami fil-kumitat

Data ta' l-adozzjoni

Riżultat tal-votazzjoni finali

Membri preżenti għall-votazzjoni finali

Sostitut(i) preżenti għall-votazzjoni finali

Sostitut(i) skond l-Artikolu 178(2) preżenti għall-votazzjoni finali

Kummenti (informazzjoni disponibbli b'lingwa waħda biss)

PROĊEDURA

Il-progress tat-Turkija lejn l-adeżjoni

Numru tal-proċedura

Kumitat responsabbli Awtorizzazzjoni tad-data mħabbra fis-seduta plenarja

Kumitat(i) mitlub(a) jagħtu opinjoni Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja

Opinjoni(jiet) mhux mogħtija Data tad-deċiżjoni

Koperazzjoni aktar mill-qrib Data tat-tħabbir fis-seduta plenarja

Rapporteur(s) Data tal-ħatra

Rapporteur(s) preċedenti

Eżami fil-kumitat

Data ta' l-adozzjoni

Riżultat tal-votazzjoni finali

Membri preżenti għall-votazzjoni finali