Dan l-artiklu jipprova jistabbilixxi l-kriterji li jiddistingwu ttraduzzjoni letterarja mill-adattament letterarju.

Jibda billi jingħataw l-għanijiet tat-traduzzjoni.

Fih tiġi diskussa l-ekwivalenza letterarja u kif din tista‟ titwassal billi tiġi evitata l-lokalizzazzjoni kif proposta minn Nida u Taber u r-rilevanza kif suġġerita minn Gutt.

Fl-artiklu jintwera wkoll kif il-lokalizzazzjoni twassal għal adattament u kif traduzzjoni kelma b‟kelma jew dik interlineari permezz tal-istrutturi paralleli aktar twassal għal traduzzjoni diretta u għal ekwivalenza intenzjonata jew għal replikazzjoni tax-xogħol letterarju tradott.

Jingħataw eżempji minn xogħlijiet tradotti bil-Malti biex jintwera kif analiżi testwali li twassal għal ċerti persentaġġi tista‟ tistabbilixxi jekk xogħol tradott jirriżultax fi traduzzjoni jew adattament.

Dan lartiklu janalizza wkoll it-traduzzjoni biblika u l-ekwivalenza letterarja fit-traduzzjoni jew fl-adattament tal-isem ta‟ xogħol letterarju.

traduzzjoni, adattament, ekwivalenza, replika, replikazzjoni, letterarju/letterarja, traduzzjoni diretta, traduzzjoni indiretta, lokalizzazzjoni, esternalizzazzjoni, persentaġġ, analiżi, interlineari, struttura parallela, lingwa sors, lingwa mira, traduttur, awtur, kampjuni, testwali, bibliku, biblika.

L-għanijiet tat-traduzzjoni

Iż-żewġ għanijiet ewlenin tat-traduttur letterarju għandhom ikunu dawk li jwasslu lil qarrej tal-lingwa mira – minħabba li dan ma għandux għarfien tallingwa sors – it-test letterarju kemm jista‟ jkun eżattament kif jinsab fillingwa oriġinali u li jevita jekk jista‟ jkun li jaqa‟ fin-nassa tal-adattament sakemm dan ma jkunx l-intenzjoni espressa minnu.

Għalhekk is-suċċess ta‟ xogħol letterarju tradott jiddependi għalkollox fuq kemm jintlaħqu dawn iżżewġ għanijiet.

Traduzzjoni tajba toffri lill-qarrej li ma jafx il-lingwa sors il-possibbiltà li jaqra xogħol letterarju b‟mod awtentiku f‟lingwa li kapaċi jifhimha.

Persuna li qatt ma tgħallmet il-Franċiż u li tixtieq taqra b‟mod mhux mimsus ixxogħlijiet ta‟ Balzac fost awturi Franċiżi oħrajn għandha dawn iż-żewġ għażliet quddiemha:

li titgħallem il-Franċiż biex b‟hekk taqra lil Balzac b‟dik il-lingwa – attività li żgur se teħodilha għadd konsiderevoli ta‟ snin; jew

li taqra x-xogħol ta‟ Balzac tradott b‟lingwa li tkun kapaċi tifhem – dan mhux neċessarjament għandu jkun bil-lingwa materna, pereżempju jekk it-traduzzjonijiet ta‟ Balzac ma jeżistux bil-Malti wieħed dejjem jista‟ jaqrahom bi lsien ieħor li jkun kapaċi jaqra bih ngħidu aħna fil-każ ta‟ bosta Maltin bl-Ingliż jew bit-Taljan.

Madankollu jibqa‟ firxa ta‟ qarrejja li assolutament ma jafux jaqraw b‟lingwi barranin u l-unika lingwa li jafu biha hi biss dik ta‟ lsien pajjiżhom, pereżempju, bosta Ingliżi ma għandhomx kompetenza biżżejjed fl-Ispanjol biex jaqraw lil Cervantes fl-oriġinal, għalhekk biex igawdu l-kitba tiegħu jeħtiġilhom jirriferu għat-traduzzjoni Ingliża ta‟ xogħlijietu.

In-nuqqas ta‟ qari b‟lingwi barranin bħala regola ma japplikax għalina l-Maltin għax filbiċċa l-kbira tagħna, jekk xogħol letterarju għadu ma ġiex tradott għallMalti, kapaċi naqrawh tal-anqas bl-Ingliż; il-problema f‟Malta hi pjuttost bilmaqlub: bosta Maltin ma jħobbux jaqraw bil-Malti u jippreferu anki jekk jeżistu traduzzjonijiet bil-lingwa Maltija li jirrikorru għal waħda bl-Ingliż jew xi ftit anqas minna b‟xi lingwa barranija oħra!

Madankollu fil-każ ta‟ dawk fostna li ma jafux jaqraw ħlief bi lsien pajjiżhom hi t-traduzzjoni billingwa materna biss li tista‟ twasslilhom bl-aktar mod prattiku l-ekwivalenza letterarja tat-testi oriġinali.

It-traduzzjoni għandha tibqa' fidila lejn is-sors

Jekk traduttur jixtieq jakkwista l-fiduċja tal-qarrejja tiegħu, hu dejjem għandu jżomm f‟moħħu l-għanijiet ewlenin tat-traduzzjoni li saret referenza għalihom hawn fuq.

B‟hekk hu għandu jitlaq mill-premessa li t-traduzzjoni għandha tkun kemm jista‟ jkun possibbli fidila lingwistikament, stilistikament u kulturalment għall-kitba oriġinali.

Fil-fatt it-traduzzjoni għandha tkun sa fejn hu possibbli replika tal-oriġinal.

Il-proċess tattraduzzjoni mhux għajr dak tar-replikazzjoni tat-test sors fil-lingwa mira.

Għalhekk it-traduttur ma għandux jinterpreta t-test letterarju (fis-sens li jagħti fi kliemu għamla ta‟ kitba li ma tistax titqies bħala traduzzjoni/replikazzjoni), iħalli aspetti barra jew iżid jew jelabora fejn ma għandux jagħmel dan.

Min jaħdem b‟dan il-mod ikun qed jiżvija mill-għan tat-traduzzjoni u jsir sempliċement "interpretu" ta‟ test miktub minflok ta‟ wieħed mitkellem.

Kif jgħid tajjeb Longfellow:

Ir-rwol tat-traduttur mhux li jużurpa dak tal-awtur l-anqas li jikkoreġih jew li jeditjah.

Pereżempju fit-traduzzjoni tiegħi ta‟ Salammbô minħabba li jien intiż fl-istorja Rumana indunajt li Flaubert fir-rumanz mhux kredibbli meta p.e. jgħid li Ħanno wieħed mis-sufeti Kartaġiniżi ma kienx jaf jitkellem bil-Grieg.

Sorsi dokumentati kif ukoll arkeoloġiċi li kienu diġà jeżistu saħansitra fi żmien Flaubert jagħtu xhieda li f‟Kartaġni l-kitba uffiċjali kienet dejjem tkun kemm bil-Puniku kif ukoll bil-Grieg.

Mela kif qatt seta‟ Ħanno

– wieħed mill-aktar persunaġġi influwenti f‟Kartaġni fiż-żmien ir-rewwixta tal-Merċenarji – ma jkunx jaf il-Grieg!

Eżempju ieħor hu li fl-istess rumanz Flaubert jagħti ħafna attributi lill-Kartaġiniżi li normalment nassoċjawhom mar-Rumani p.e. meta jirreferi għall-formazzjonijiet militari Kartaġiniżi bħala koorti jew leġjuni.

Il-fatt li indunajt b‟dawn l-ineżattezzi ma jagħtinix madankollu d-dritt li nikkoreġihom jew l-obbligu li noqgħod nispjegahom lill-qarrej bħalma jissuġġerixxi li għandu jsir Ernst-August Gutt li jimxi fuq Sperber u Wilson f‟dik li tissejjaħ it-teorija tar-rilevanza.6 Kif jgħid tajjeb Longfellow xogħol it-traduttur hu biss dak li jwassal kemm jista‟ jkun kopja ekwivalenti tat-test oriġinali saħansitra kif kont spjegajt fl-introduzzjoni ta‟ Id-Dar tal-Qattus bir-Rakketta f'Idu bl-iżbalji kollha li jinsabu fih u xejn aktar.

Meta dan l-għan jintlaħaq it-traduzzjoni ssir verżjoni/replika tat-test letterarju oriġinali, dan ifisser li l-verżjoni Franċiża pereżempju ta‟ La maison du chat-qui-pelote ta‟ Balzac ikollha l-verżjonijiet daqsinsew ekwivalenti tagħha b‟lingwi oħrajn pereżempju bil-Malti, f‟dan il-każ Id-Dar tal-Qattus bir-Rakketta f'idu jew bl-Ingliż At the Sign of the Cat and Racket eċċ. Fil-ħolqien tal-verżjoni b‟lingwa ġdida t-traduttur għandu għalhekk joqrob kemm jista‟ jkun lejn l-ekwivalenza letterarja u xejn aktar.

Hu ma għandux jittradixxi la lill-awtur, la lill-qarrej u wisq anqas lilu nnifsu u għandu jevita għall-aħħar li jirrendi t-test letterarju mil-lingwa sors b‟tali mod li dan ikun eħfef biex jinqara bil-lingwa mira milli kieku kellu jinqara bil-lingwa li oriġinalment inkiteb biha.

L-iskuża li traduttur qed jagħti traduzzjoni eħfef mill-verżjoni oriġinali biex iwassal it-tifsira tal-messaġġ aħjar mhix għajr mod kif jgħatti n-nuqqasijiet tiegħu milli jwassal ix-xogħol oriġinali minn kif effettivament hu.

Fi kliem ieħor biex traduzzjoni tkun tajba l-qarrej li jaqraha ma jrid ikun qed jitlef jekk jista‟ jkun xejn mill-elementi li jinsabu fit-test oriġinali u dan jinkludi kemm il-forma kif ukoll it-tifsiriet magħżulin mill-awtur innifsu.

Jekk dan in-nuqqas ikun jinħass allura ttraduzzjoni tkun falliet milli tilħaq l-għanijiet ewlenin tagħha u tkun waqfet f‟nofs it-triq li twassalha lejn l-ekwivalenza letterarja.

F‟każijiet bħal dawn it-traduttur jitlef mir-rwol tiegħu ta‟ medjatur bejn l-awtur u l-qarrej li ma għandux għarfien sħiħ tal-lingwa li minnha tkun qed issir it-traduzzjoni.

Ikun sempliċement interpretu li jgħid fi kliemu dak li jidhirlu u kif jidhirlu hu bilkonsegwenza li wieħed ma jkunx jista‟ jafda t-tagħrif li jkun qed iwassal lil min ma jifhimx dak li jingħad fl-oriġinal.

Kif jista' traduttur iwassal din l-ekwivalenza u jevita l-adattament?

Biex inwieġbu din il-mistoqsija jeħtiġilna nifhmu li l-aktar ħaġa importanti, li kull traduzzjoni trid titlaq minnha, hi l-kompetenza tattraduttur innifsu fil-lingwa sors.

Biex nagħti eżempju klassiku, Jean-François Champollion irnexxielu jsib it-tifsira tal-Ġebla ta‟ Rożetta għax kellu għarfien aktar profond tal-Koptiku milli kellhom ir-rivali tiegħu.

Min ma jafx is-sors biżżejjed jista‟ jagħmel "traduzzjoni" iżda r-riżultati f‟termini ta‟ ekwivalenza letterarja żgur li ma jkunux l-istess bħal dawk li jikseb min ikun għadda ħajtu jistudja l-lingwa li minnha jkun qed jittraduċi.

Id f‟id it-tieni laktar importanti hu li t-traduttur ikollu ħakma sħiħa tal-lingwa mira li preferibbilment tkun il-lingwa materna mingħajr ma din tkun mittiefsa millingwi barranin li jkun tgħallem.

Jeħtieġlu jkun kapaċi jaħkem l-għodod li lsien pajjiżu kapaċi joffrilu biex hu jasal għall-prodott finali, speċjalment dawk tal-idjoma u tal-ortografija, fejn tal-ewwel hi kruċjali u tat-tieni hi sekondarja għas-suċċess tat-traduzzjoni.

Din ir-riflessjoni tgħodd għallkuntest lokali fejn niltaqgħu ma‟ bosta persuni li għandhom kemm għarfien tajjeb ta‟ lingwi barranin kif ukoll ħakma fuq l-idjoma Maltija iżda li jbatu meta jiġu biex jiktbu bil-Malti.

Dawn sfortunatament jaqtgħu qalbhom għax jaħsub li l-ortografija bil-Malti hi kollox u ma jifhmux li din mhix għajr ta‟ importanza sekondarja.

U minħabba din ix-xorta ta‟ raġunament ħafna drabi ma jinvolvux ruħhom fil-kamp tat-traduzzjoni.

Fix-xena lokali dan hu telf kbir meta wieħed iqis li nies bħal dawn għandhom bosta x‟joffru lill-Malti billi jistgħu jwessgħulu l-firxa tax-xogħlijiet letterarji tradotti fih u fl-istess waqt iżidu l-għadd ta‟ kotba bil-Malti fuq l-ixkefef tal-librariji tagħna.

Ittielet element importanti hu li t-traduttur ta‟ test letterarju jrid qabel xejn jifhem l-awtur, żminijietu u x-xogħol letterarju li jkun qed jittraduċi u dan jista‟ jagħmlu biss billi jirriċerka dwarhom u jiskopri xi nkiteb mill-kritiċi u l-istudjużi dwar ix-xogħol u l-awtur partikulari li jkun qed jittraduċi.

Traduttur li ma jagħmilx dan jissogra fost ħwejjeġ oħrajn:

li ma jwassalx dak li hu kulturalment konnotattiv;

li jaħarbulu detalji li jistgħu jgħinuh biex iżomm l-estetika tat-test oriġinali; u

(ċ) li jitlef milli jwassal l-istil proprju tal-awtur li jkun qed jittraduċi.

Fi ftit kliem it-traduzzjoni letterarja jeħtiġilha analiżi testwali li tmur lil hinn mill-aspetti lingwistiċi.

Din l-analiżi tista‟ ssir biss b‟riċerka mittraduttur fil-kamp letterarju li tkun tinvolvi l-awtur li fuqu jkun qed jaħdem.

Se nagħti eżempji ta‟ kif irnexxieli bis-saħħa tar-riċerka negħleb dawn iddiffikultajiet fit-traduzzjonijiet li saru minni li s‟issa ġew ippubblikati u qed jinqraw mill-pubbliku.

Fil-każ tal-punt (a) hawn fuq se nieħu eżempju mittraduzzjoni ta‟ Le Grand Meaulnes/Meaulnes it-Twil fejn kif se jintwera fil-kwotazzjonijiet t‟hawn taħt l-aġġettiv muniċipali jintuża minn AlanFournier tliet darbiet biss fir-rumanz kollu.

Dawn huma:

Dik il-ħabta, sakemm kien ikun għadu d-dawl, kont noqgħod fil-bini muniċipali, maqful fl-uffiċċju tal-arkivji mimli dubbien mejjet, b‟karti tal-avviżi jħabbtu bir-riħ, u noqgħod naqra bilqiegħda fuq siġġu jitbandal ħdejn it-tieqa li kienet tagħti għal fuq il-ġnien. p. 10.

… Bilkemm konna ħriġna mill-bieb il-kbir li, minn wara l-miżien muniċipali, li kien iserraħ mal-ħajt tal-bitħa tagħna, għaddew b‟ġirja waħda, donnhom żewġ faġani maħsudin, żewġ individwi b‟rashom mgħottija b‟barnuża. p. 90

Wistin u ommu kienu joqogħdu f‟dar qadima ta‟ skola.

Meta miet missieru, li għal żmien twil kien ilu rtirat mix-xogħol u li kien stagħna bil-wirt, Meaulnes kien xtaq li jixtru l-iskola fejn l-għalliem xiħ kien għallem għal għoxrin sena, fejn hu stess kien tgħallem jaqra.

Ma tantx kellha dehra tant amabbli: kienet dar wiesgħa forma ta‟ kaxxa mibnija biex tintuża bħala bini muniċipali; it-twieqi tas-sular t‟isfel li kienu jagħtu għat-triq kienu tant fl-għoli li ħadd ma seta‟ jittawwal minnhom; u l-bitħa ta‟ wara, fejn ma kienx hemm siġra waħda u li b‟ħajt għoli kienet tgħatti d-dehra tal-kampanja, kienet tabilħaqq bitħa ta‟ skola abbandunata li qatt ma kont rajt oħra niexfa u mħarbta daqsha … p. 165.

Biex wieħed jifhem sew għaliex in-narratur jgħid li "kont noqgħod fil-bini muniċipali" jew għaliex il-miżien muniċipali kien jinsab ħdejn il-bieb il-kbir tal-iskola u għaliex l-iskola li jixtri Meaulnes kienet "mibnija biex tintuża bħala bini muniċipali" wieħed jeħtieġlu jkun jaf li fl-imgħoddi fi Franza speċjalment fil-kampanja l-għalliem kien jieħu ħsieb tal-uffiċċju muniċipali li kien jagħmel sewwa sew parti mill-bini tal-iskola.

It-traduttur jeħtieġlu jifhem din il-konnotazzjoni kulturali iżda mill-banda l-oħra, kif diġà stqarrejt aktar 'il fuq, hu u jittraduċi t-test fil-lingwa mira mhux marbut li jkun espliċitu f‟dan ir-rigward.

Fir-rumanz Salammbô ta‟ Flaubert il-punt (b) għeni biex inħalli l-aċċent ċirkonfless fuq l-ismijiet Salammbô u Mâtos.

Mirriċerka li għamilt skoprejt li l-aċċent fuq l-/ô/ ta‟ dawn iż-żewġ persunaġġi għandu rabta estetika u li kieku ma sirtx konxju minnha kieku kont inwarrab l-aċċent ċirkonfless u b‟hekk kont inkun qed innaqqas mill-ekwivalenza letterarja billi nċaħħad lill-verżjoni bil-Malti minn din ir-rabta unika.

Għallpunt (ċ) se nirreferi lil qarrej ta‟ dan l-artiklu għat-traduzzjoni tiegħi ta‟ La maison du chat-qui-pelote/Id-Dar tal-Qattus bir-Rakketta f'Idu.

L-ewwel ħaġa li wieħed jinnota f‟dan ir-rakkont huma l-paragrafi estremament twal, ta‟ spiss aktar minn paġna waħda, li jistgħu jidhru li mhumiex adatti għallMalti.

Pereżempju t-tieni paragrafu tan-novella jibda f‟paġna 18 u jispiċċa f‟paġna 23!

Iżda dan mhux superfluwu għax Balzac fil-paragrafi tiegħu kif skoprejt mill-qari u r-riċerka tiegħi dwaru kien jipprova jpitter bil-kliem dak li pittur ipitter biż-żejt fuq tila.

L-istil ta‟ Balzac jista‟ jitqies bħala prożapittura.

Jekk il-paragrafi ta‟ Balzac jinqasmu f‟paragrafi iqsar bħalma jsir pereżempju fil-verżjoni Ingliża ta‟ Clara Bell li ġġib l-isem At the Sign of the Cat and Racket l-istil tiegħu jkun qed jintilef.

Fil-fatt minħabba dan l-indħil ta‟ Bell, dak li kellu f‟moħħu l-awtur ma jingħatax fil-verżjoni Ingliża bilkonsegwenza li din titlef f‟dan il-livell wieħed mill-aspetti tal-ekwivalenza letterarja, li jirrifletti l-istil Balzacjan.

L-esperjenza li akkwistajt bittraduzzjoni ta‟ Balzac wasslitni biex niddistakka lili nnifsi għalkollox minn Nida u Taber meta dawn isostnu li:

Fi kliem ieħor Nida u Taber – apparti li inġustament qed jiġġeneralizzaw dwar it-tradutturi tal-passat u jakkużawhom li ma jagħtux l-istess importanza lill-messaġġ tax-xogħlijiet tradotti minnhom bħalma kienu jagħtu lill-forom tagħhom – qed jagħtu x‟wieħed jifhem li t-traduzzjoni għandha ssir adattament biex jitwassal il-messaġġ permezz tal-ekwivalenza dinamika u li titwarrab il-forma letterarja tax-xogħlijiet letterarji!

Dan l-avviċinament ifisser li t-traduttur a priori jirraġuna fost affarijiet oħrajn li l-qarrejja tallingwa mira huma anqas intelliġenti mill-qarrejja tal-lingwa sors u li biex ittraduzzjoni tiegħu tkun ta‟ suċċess jeħtieġlu jitmagħhom bl-imgħarfa!

Ifisser ukoll li jekk p.e. qed nittraduċi u niltaqa‟ mal-isem Stonehenge jkolli nittraduċih bħala Ħaġar Qim billi dawn it-tnejn huma tempji megalitiċi u lMaltin li qatt ma żaru Stonehenge qatt ma jistgħu jikkonċepixxuh ħlief billi ssir sostituzzjoni kulturali permezz ta' post lokali li jista' jiġi b'xi mod assoċjat miegħu!

It-traduttur għall-kuntrarju ta‟ dak li jissuġġerixxu Nida u

Taber għandu jqarreb xogħlu kemm jista‟ jkun possibbli lejn il-forma użata mill-awtur imbagħad bħalma jsir fl-oriġinal permezz tagħha jwassal ilmessaġġ intenzjonat fil-livelli lingwistiċi u kulturali kollha maħsubin millistess awtur.

Meta traduttur josserva dak li ntqal hawn fuq ikun qed jibni xogħlu b‟tali mod u manjiera li jevita l-adattament letterarju.

Aktar mat-traduttur jifhem u jirriċerka x-xogħol li jkun qed jaħdem fuqu aktar jirnexxilu jwassal traduzzjoni awtentika fil-lingwa mira milli kieku jipprova jinterpreta xxogħol sempliċement fuq bażi personali.

L-evitar tal-lokalizzazzjoni

Dan għandu jsir għax wieħed jeħtieġlu jifhem li l-awtur jikteb għal pubbliku ta‟ pajjiżu u li hu primordjali li t-traduttur – jekk verament ma jridx ikun traditur bħalma jgħidu t-Taljani – iwassal lill-qarrejja tiegħu dak li l-awtur xtaq/jixtieq jgħaddi lill-pubbliku ta' żmienu u ta' pajjiżu fi kliem ieħor tal-kuntest li fih ġie ppubblikat xogħlu.

Għalhekk it-test tradott għandu jsir Malti kemm jista‟ jkun fl-element lingwistiku biss, iżda jibqa‟ ankrat filkultura u fiż-żmien li għalih kien maħsub.

Dan mhux faċli u l-iċken dettall jista‟ għaldaqstant ifixklek milli tagħmel dan.

Se nagħti eżempju ta' dan minn Meaulnes it-Twil.

Fejn fit-test oriġinali tintuża l-kelma kilomètre traduċejtha bil-kelma mil billi fl-1913 meta ġie ppubblikat għall-ewwel darba r-rumanz il-kelma kilometru ma kinitx għadha qed tintuża fil-Malti.

Dan kien att ta‟ lokalizzazzjoni għalhekk ta‟ adattament li faċilment stajt għaddejt mingħajru għax wara kollox il-qarrej kontemporanju tat-traduzzjoni jifhem perfettament it-terminu kilometru.

Iżda billi t-traduzzjoni bħal kull kitba oħra hi proċess ta‟ raġunament f‟dak il-mument kont ħsibt li kien ikun aħjar u aktar korrett li nimxi fuq il-pariri ta‟ Nida u ta‟ Taber u nillokalizza dan laspett tar-rumanz għall-Malti kif kien jintuża fl-1913.

Madankollu, illum wara riflessjoni jkolli nammetti li mil-lat formali u kulturali naħseb li kont inkun aktar preċiż li kieku żammejt mal-oriġinal u minflok mil użajt kilometru.

Dan mhux għajr punt trivjali u ma jħassarx il-valur tat-test tradott iżda dak li nixtieq nuri b‟dan l-eżempju hu li l-esternalizzazzjoni għandha tingħata aktar importanza mil-lokalizzazzjoni għas-sempliċi raġuni li xogħol letterarju barrani jeħtieġ li jingħata lill-pubbliku lokali bl-istess mod li jkun għaddih l-awtur lill-pubbliku f‟pajjiżu.

Wara kollox, il-qarrej lokali li jitħajjar jaqra xogħlijiet letterarji tradotti bil-Malti jagħmel dan għax juri xxewqa li jiffamiljarizza ruħu ma‟ dik il-kultura barranija partikulari.

Jekk ittraduttur jillokalizza xogħlu jkun qed inġustament iċaħħad lill-qarrej tallingwa mira milli jiskopri fost affarijiet oħrajn il-kultura tal-lingwa sors.

Eżempju tipiku, fejn din ix-xorta ta‟ lokalizzazzjoni twassal għal adattament hu mhux għal traduzzjoni, iltqajt miegħu fid-dissertazzjoni tal-MA fittraduzzjoni ta' Rebecca Cachia fejn din għamlet it-traduzzjoni għall-Malti ta‟ The Colonel's Lady ta‟ William Somerset Maugham.

Cachia, li flopinjoni tiegħi b'mod ġenerali għamlet biċċa xogħol tajba u li tista‟ faċilment tiġi ppubblikata, f'ċerti mumenti, xeqilbet ftit iżżejjed lejn iddomestikazzjoni tat-test permezz tal-lokalizzazzjoni.

Eżempju li kont ikkummentajt dwaru kienet it-"traduzzjoni" ta' selling like hot cakes14 fejn hi tissuġġerixxi qed jinbigħ bħall-pastizzi.15 Fl-opinjoni tiegħi Cachia kienet tkun aktar korretta li kieku żammet f'moħħha li minħabba l-bilingwiżmu f'Malta kulħadd jaf x'inhuma hot cakes u ttraduċiet din ir-referenza kulturali kelma b'kelma billi tħalliha kif misjuba fit-test bl-Ingliż.

Jew inkella billi sempliċement sabet idjoma Maltija li toqrob aktar lejn dik Ingliża bħal ngħidu aħna kien qed jinbiegħ bħal pasti sħan jew qisu qed jingħata b'xejn.

Kieku segwiet il-parir ta' Schleiermacher li ma jaqbilx mat-taħlit taddomestikazzjoni u l-esternalizzazzjoni fit-traduzzjoni milli dak ta' Umberto Eco li hu favur dan it-tip ta' taħlit kieku l-eżempju partikulari li għadni kif tajt kien f‟dan ir-rigward ikun javviċina aktar lejn it-traduzzjoni milli lejn ladattament.

Fil-kuntest għall-aħħar Anglo-Sassonu li fih hu ambjentat The Colonel's Lady il-kelma pastizzi tidher għal kollox bħala intrużjoni.

Illum il-ġurnata naħseb li l-unika lokalizzazzjoni li jeħtiġilha ssir hi lbidla lingwistika mil-lingwa sors għal-lingwa mira.

Din sintendi għandha tinkludi l-lokalizzazzjoni tal-ismijiet ġeoġrafiċi u dawk ta‟ persunaġġi storiċi użati b‟mod universali u sa ċertu punt stabbiliti; madankollu fir-rigward talismijiet ta‟ postijiet u tal-persunaġġi li jeżistu fil-fittizzju wieħed jeħtieġlu jelabora aktar fit-tul.

Pereżempju dilemma li nqalgħetli jien u nittraduċi Salammbô kienet jekk kellix nittraduċi Alexandrie u l-isem tal-belt ta‟ Tunis bħala Lixandra u Tuneż rispettivament.

Lixandra daħlet fil-Malti millIsqalli filwaqt li Tuneż hi l-verżjoni Taljana tal-belt Tuneżina.

Għażilt li nuża Alessandrija u Tunis għar-raġuni li l-kartografija ta‟ żmien il-qedem għandha żżomm mal-ismijiet kif kienu użati dak iż-żmien u ma għandhiex tiġi adattata għall-ismijiet kif jintużaw illum il-ġurnata.

Pereżempju, listudjużi Ingliżi tal-Istorja ta‟ Ruma għandhom l-għażla li jużaw Londinium meta jkunu qed jirreferu għal London isem il-belt kapitali Ingliża kif nafuh llum, għalhekk ma narax għaliex fil-Malti għandna nillimitaw ruħna u nużaw Lixandra flok Alessandrija meta l-forma Lixandra ma tmurx lura għal żmien il-qedem.

Saħansitra anke fit-Taljan tintuża l-kelma Alessandria għal belt li ġġib l-isem ta‟ Alessandru l-Kbir.

Eżempju ieħor li jista‟ jingħata hu dak talbelt ta‟ Kostantinopli li llum il-ġurnata nafuha bħala Istanbul.

Ċertament li ma jkunx adatt li wieħed li jkun qed jittraduċi dan l-isem juża l-isem Istanbul meta jkun qed jirreferi għall-perjodu Biżantin!

Il-lokalizzazzjoni twassal għall-adattament u mhux għat-traduzzjoni

Bla dubju ta' xejn il-lokalizzazzjoni kulturali tressaq xogħol tradott lejn ladattament (bil-mertu kollu tiegħu billi dan jista‟ jitqies ukoll bħala att kreattiv) iżda xi ftit jew wisq tbiegħdu mill-ekwivalenza letterarja tax-xogħol oriġinali.

L-adattament fejn fost aspetti oħrajn il-lokalizzazzjoni tiddomina jaqdi qabel kollox il-funzjoni tal-gost tal-qari bil-lingwa mira u mhux lekwivalenza letterarja bl-ogħla limitu li tista‟ toqrob lejha traduzzjoni ta‟ min joqgħod fuqha.

Dan li qed ngħid japplika b‟mod speċjali għal testi letterarji b‟rabta storika.

Ngħidu aħna jekk l-Illìjade bil-Malti ta‟ Victor Xuereb ġiet tradotta b‟dan il-mod ikun ifisser li hi tilfet mill-veriċità storika li tinsab fiha.

Testi klassiċi tradotti li huma studjati għal finijiet storiċi jkunu qed jirrendu ruħhom inutli għal dan il-għan jekk isirulhom adattamenti li jinkludu fosthom il-lokalizzazzjoni.

L-istess jista‟ jingħad għat-traduzzjoni biblika.

Hawnhekk għal darb‟oħra ma naqbilx ma dak li jissuġġerixxi Nida li jekk lInnuit fl-Alaska qatt ma raw ħrief jeħtieġlek tirriferi għalihom billi minflok tuża foki għax kulturalment fl-Alaska jitqiesu li huma l-ekwivalenti għallħrief fil-Palestina!

X‟jiġri mbagħad mill-aspetti simboliċi u allegoriċi li lħaruf għandu fl-istudji bibliċi?

B‟dan ir-raġunament aħna l-Maltin nispiċċaw irridu nfittxu kliem għal annimali fost ħwejjeġ oħrajn li ma jinsabux f‟Malta p.e. l-iljuni, it-tigri, l-ilpup eċċ. Jekk it-traduzzjoni tkun lokalizzata b‟dan ilmod allura jeħtiġilha li titqies bħala adattament tal-oriġinal u xejn aktar.

Dan ma jfissirx kif diġà semmejt li adattament għandu jintrema jew jitwarrab.

L-adattament għandu wkoll l-importanza tiegħu fl-iskala taxxogħlijiet letterarji u għandu jiġi valutat skont il-mertu tiegħu iżda bl-ebda mod ma għandu jingħata l-mertu tal-ekwivalenza letterarja tax-xogħol oriġinali.

Kif għandu jiġi determinat jekk xogħol letterarju tradott hux adattament jew traduzzjoni?

F‟dan l-istadju wieħed għandu jżomm f‟moħħu li ebda traduzzjoni letterarja ma tista‟ tkun mija fil-mija ekwivalenti għax-xogħol oriġinali.

Kull traduzzjoni jeħtiġilha xi forma jew oħra ta‟ tibdil: ta' adattament.

Għalhekk biex naslu għal valutazzjoni li biha xogħol jista‟ jissejjaħ traduzzjoni jew adattament jeħtiġilna nirrikorru għall-analiżi tas-sentenzi.

Jekk dawn juru li jistgħu jwasslu għall-hekk imsejħa traduzzjoni lura allura jkun ifisser li jkun intlaħaq il-livell mixtieq tal-ekwivalenza biex ix-xogħol jiġi deskritt bħala traduzzjoni affidabbli.

Minn din il-perspettiva t-test jissejjaħ traduzzjoni jekk il-persentaġġ tas-sentenzi fit-test sħiħ tax-xogħol letterarju jkun ta‟ 75% jew aktar ibbażat fuq traduzzjoni kelma b‟kelma jew diretta (speċjalment fejn jidħlu l-forma u l-kontenut tal-elementi lessikali u listrutturi sintattiċi tagħhom dik li tissejjaħ ukoll traduzzjoni interlineari) u jekk il-25% l-oħrajn ikunu biss tibdiliet fil-livell tas-sintassi u dak idjomatiku li joriġinaw minħabba d-differenzi bejn il-lingwa sors u l-lingwa mira.

Inklużi f'dawn il-25% hemm ukoll id-difetti bħal ommissjonijiet jew lokalizzazzjonijiet kulturali li jistgħu jiġu evitatati jew ikkoreġuti.

Lattribuzzjoni ta' traduzzjoni tingħata minħabba li fl-eventwalità ta‟ traduzzjoni lura ma jkun hemm ebda problema fil-biċċa l-kbira tal-livelli lingwistiċi biex terġa‟ tinkiseb il-kważi totalità tat-test oriġinali.

B‟hekk aktar mal-persentaġġ ikun qed jiżdied lejn it-tibdiliet fis-sentenzi u jonqos mit-traduzzjoni kelma b‟kelma aktar ir-riżultat aħħari jkun javviċina ladattament.

Hu wisq laborjuż li wieħed joqgħod janalizza test letterarju sħiħ speċjalment meta jkun jinvolvi mijiet ta‟ paġni għalhekk din l-analiżi tista‟ ssir bl-għażla ta‟ kampjuni li jittieħdu b‟mod xjentifikament validu u li jwasslu għal statistika korretta.

Biex nagħti eżempji ta' kif din l-analiżi tista‟ ssir se nagħti daqqa t'għajn ħafifa lejn ix-xogħlijiet li ġejjin: Candide ta' Alfred Palma, Il-Grajja ta' Żewġt Ibliet ta' Karmenu Vassallo, Il-Vjaġġ tal-Beagle ta' Paul Sammut, L-Avvanz tal-Pellegrin ta' Joseph Farrugia, Il-Glorja ta' Missieri ta' Josette Attard u fl-aħħar nett lejn it-tliet rumanzi tradotti minni jiġifieri: Meaulnes it-Twil, Id-Dar tal-Qattus bir-Rakketta f'Idu, u Salammbô.

Candide ta' Alfred Palma

Candide écoutait attentivement, et croyait Candide kien jisma' b'attenzjoni, u bi innocemment; car il trouvait mademoiselle twemmin assolut; għax lil Lady Cunegonde Cunégonde extrêmement belle, quoiqu'il ne kien jaraha sabiħa għall-aħħar għad li qatt prît jamais la hardiesse de le lui dire. ma kollu l-kuraġġ igħidilha hekk. p.16

Fis-sentenza hawn fuq fejn Voltaire jgħid li "Candide … croyait innocemment" Palma jagħti "Candide … bi twemmin assolut" u b'hekk jibdel dak li kiteb Voltaire.

Dan is-segment tas-sentenza seta' faċilment ġie tradott: "Candide … kien jemmen innoċentament" b'hekk fit-test Malti mingħajr bdil ta' xejn kien jitwassal il-messaġġ ta' Voltaire.

Ħaġa oħra li tidher f'din issentenza hu l-użu ta' Lady biex tiġi "tradotta" l-kelma mademoiselle.

Hawnhekk Palma qed juża kelma Ingliża għal waħda Franċiża u

jillokalizzaha f‟kuntest Malti!

Li kieku kellha ssir traduzzjoni lura lejn ilFranċiż Lady jkollha tiġi tradotta madame u mhux mademoiselle!

Din issitwazzjoni setgħet faċilment tiġi evitata bl-użu fit-test Malti tal-kelma mażmażella kif mogħtija fid-dizzjunarju ta' Joseph Aquilina.

L-aħħar parti ta' din is-sentenza turi wkoll, minn naħa ta' Palma, interpretazzjoni tat-test miktub li fl-opinjoni tiegħi seta' jiġi tradott prattikament kelma b'kelma: "billi kien isib lill-mażmażella estremament sabiħa, għalkemm qatt ma kellu l-kuraġġ li jgħidilha dan."

F'din is-sentenza hawn fuq se nibda biex nirrimarka dwar l-ommissjonijiet li jinsabu fit-test "tradott".

Fit-test ta' Palma s-segwenza numerika mogħtija minn Voltaire hi nieqsa.

Dan ovvjament iwassal għal telf flekwivalenza letterarja u jressaq ix-xogħol ta' Palma aktar lejn l-adattament milli lejn it-traduzzjoni.

B'hekk, minħabba dawn l-ommissjonijiet Palma jitlef l-okkażjoni li jwassal lill-qarrej Malti u finalment lil-letteratura Maltija l-istil Votairejan kif jinsab fix-xogħol oriġinali.

Ta' min jinnota wkoll li Palma javviċina aktar lejn l-adattament meta jagħmilha eħfef għall-qarrej billi jagħti "le plus grand philosophe de la province" bħala "l-akbar filosfu f'Westphalia"!

Il-Grajja ta' Żewġt Ibliet ta' Karmenu Vassallo

Kif qed ninnotaw f'din is-sentenza Vassallo jħalli barra of Our Lord li setgħet faċilment titħalla bil-Malti: "Kienet is-sena tal-Mulej elf seba' … ."

Hawn min forsi joġġezzjona u jgħid li qed niffitta xi ftit iżżejjed u li Vassallo ma kellux għaliex jittraduċi din il-frażi iżda f'dan il-każ l-anqas Dickens ma kellu għaliex jużaha biex iwassal dak li kellu f'moħħu!

Madankollu la Dickens użaha t-traduttur jeħtieġlu jħalliha għax frażijiet bħal dawn jiffurmaw parti intrinsika mill-istil kumpless tal-kitba ta' Dickens.

Spiritual revelations were conceded to Kif għadu jiġri s‟issa kien ukoll dik il-ħabta England at that favoured period, as at this. (żmien imbierek tassew!) p. 19.

Kif nistgħu naraw it-"traduzzjoni" ta' din is-sentenza għall-Malti mhix qed tingħata għajr fi kliem Vassallo.

Ta' min jinnota wkoll il-parentesijiet użati minn Vassallo li ma jinsabux fl-oriġinal.

Għal darb'oħra f'din is-sentenza nosservaw adattament ta' Dickens għallMalti u mhux traduzzjoni.

Ta' min jgħid ukoll li billi n-norma hi li test tradott ħafna drabi jkun xi ftit itwal minn dak tal-oriġinal jidher ċar li Vassallo f‟dawn il-kampjuni qed jagħmel adattament jew traduzzjoni indiretta u mhux traduzzjoni tat-test letterarju.

Il-Vjaġġ tal-Beagle ta' Paul Sammut

Fit-traduzzjoni ta‟ din is-sentenza Sammut iżomm mal-oriġinal.

In our passage to the Plata, we saw nothing Fil-vjaġġ tagħna għall-Plata ma ltqajna ma' particular, excepting on one day a great xejn ta' interess ħlief, f'ġurnata minnhom, shoal of porpoises, many hundreds in ma' ġliba kbira ta' mijiet kbar ta' foċeni. p. number. 	26.

F‟din is-sentenza ninnotaw it-tibdil fil-pożizzjoni tal-punteġġatura li setgħet faċilment tinżamm fil-Malti bħalma hi fl-Ingliż.

Sammut jitbiegħed xi ftit mit-test oriġinali iżda ma jaħrabx minnu.

L-ewwel ħaġa li wieħed jinnota hi l-qsim fi tnejn tas-sentenza misjuba f‟Darwin.

Jispikka wkoll il-fatt li s-sentenza bil-Malti hi iqsar minn dik blIngliż.

Dan jirriżulta mill-adattament li Sammut jagħmel billi jgħid fi kliemu dak li jinsab fit-test Ingliż.

Dan it-tip ta‟ adattament jiċħad l-istil ta‟ Darwin billi joħloq pawża u jibdel ir-ritmu tas-sentenza.

Fis-sentenza bil-Malti hemm nieqes il-kliem these animals.

Din hi ommissjoni aktarx intenzjonata mit-traduttur li fl-opinjoni tiegħi mhix ġustifikata.

L-avverbju very jinsab nieqes fis-sentenza bil-Malti.

Postu qed jitteħidlu minn għadu li fl-Ingliż kieku kellha ssir traduzzjoni lura jingħata t-tifsira ta' still.

F‟din is-sentenza titħalla barra l-kelma dark u l-virgola wara noises.

Dawn huma ommissjonijiet bla bżonn u nuqqasijiet fit-traduzzjoni bil-Malti li jqarrbuha lejn l-adattament.

L-Avvanz tal-Pellegrin ta' Joseph Farrugia

Jispikka fit-test bil-Malti l-korsiv tal-ismijiet personalizzati tan-nomi astratti: Ħolma, Fidil u Paċpaċi.

Farrugia apparentament ħass li ma kienx biżżejjed li dawn jinkitbu b‟ittra kapitali bħalma jsir fit-test originali ta‟ Bunyan.

Ta‟ min josserva wkoll l-użu tal-parentesijiet li huma assenti fl-oriġinal u għalhekk għandhom jitqiesu bħala żidiet li jwasslu għal tibdil fl-istil ta‟ Bunyan.

Din is-senteza toffri xifts sintassiċi mingħajr ma titbiegħed mit-traduzzjoni.

Il-Glorja ta' Missieri ta' Josette Attard

Un beau jeudi matin, nous pûmes installer, le Għodwa waħda tal-Ħamis, fl-aħħar konna long du corridor de l'immeuble, le mobilier kapaċi niskjeraw l-għamara kollha tal-btajjel des grandes vacances. isfel tul il-kuritur. p. 62.

F‟din is-sentenza l-kliem grandes vacances qed jiġi maqlub għall-Malti bħala btajjel.

Dan iħalli barra l-idea li l-grandes vacances huma l-vaganzi tas-sajf meta l-iskejjel jagħlqu għal kollox.

Attard setgħet użat il-vaganzi tassajf u l-qarrej kien jasal waħdu għall-konnotazzjoni tal-iskejjel li jwassal ilkliem Franċiż grandes vacances.

L-aġġettiv beau jitħalla barra mittraduzzjoni filwaqt li fil-Malti jiddaħħal l-avverbju fl-aħħar li mhux użat minn Pagnol.

Tibdiliet bħal dawn iqarrbu x-xogħol ta‟ Attard lejn ladattament aktar milli lejn it-traduzzjoni ta‟ Pagnol.

Hawnhekk naraw tibdil fil-punteġġatura fejn jidħlu l-virgoli u l-aħħar parti tas-sentenza qed tingħata fi kliem Attard għalkemm is-sens tal-oriġinal jinżamm dan jagħmilha diffiċli li kieku kellha ssir traduzzjoni lura.

Iż-żiju beda jammira u r-reġettier beda jfaħħar bi kliem ta‟ espert. p. 62.

Għal darb‟oħra naraw l-intrużjoni ta‟ element li ma jinsabx fit-test oriġinali din id-darba tal-verb beda li jidher darbtejn f‟din is-sentenza qasira.

Nistgħu ngħidu li din is-sentenza mhix għajr adattament tas-sentenza oriġinali.

Il loua les tenons, il approuva les mortaises, Huwa kellu kliem ta' tifħir għall-minċotti, et trouva les collages parfaits. approva l-ingasti tagħhom u ddikjara li lmuntaġġ kien perfett. p. 62.

Hawnhekk Attard tittraduċi l-verb loua bħala kellu kliem ta' tifħir meta faċilment setgħet użat il-verb Malti faħħar.

Jeżisti wkoll fis-sentenza Maltija tibdil fil-puntaġġetura li jbiegħed mill-istil tat-test Franċiż.

Il-verb trouva qed jingħata bħala ddikjara meta faċilment seta‟ ntuża l-verb sab.

F‟din is-sentenza naraw adattament fi kliem Attard tas-sentenza misjuba f‟Pagnol.

Attard taħrab mill-ekwivalenza formali u inkonxjament tippreferi dik dinamika bil-konsegwenza li t-traduzzjoni tispiċċa f'adattament u titbiegħed mill-ekwivalenza letterarja tat-test oriġinali.

Meaulnes it-Twil ta' Paul Zahra

F‟din is-sentenza pjutost twila qed nimxi kelma b‟kelma mat-test oriġinali biex b‟hekk inħaddem it-traduzzjoni diretta jew interlineari – li kuntrarjament għal dak li jaħsbu bosta teoristi fil-qasam tat-traduzzjoni – hi possibbli jekk issir bir-reqqa biex b‟hekk jiġi evitat l-adattament u tkun faċilitata t-traduzzjoni lura.

F‟din is-sentenza deherli li jkun aħjar li jingħata s-sens milli ssir traduzzjoni kelma b‟kelma.

Madankollu għalkemm qed isir dan, is-sentenza tradotta mhix tingħata fi kliemi jiġifieri mhix qed jiddaħħlu fost oħrajn elementi li ma jinstabux fit-test oriġinali.

Meaulnes marchait de long en large, allait Meaulnes kien qed jippassiġġa minn naħa auprès des fenêtres, regardait dans le jardin, għal oħra, jersaq lejn it-twieqi, iħares lejn ilpuis revenait et regardait vers le bourg, ġnien; imbagħad jerġa‟ lura u jħares lejn iscomme s'il eût attendu quelqu'un qui ne subborg, bħallikieku kien qed jistenna lil xi viendrait certainement pas. ħadd li żgur ma kellux jerġa‟ jiġi lura. p. 120.

F‟din is-sentenza żammejt kemm jista‟ jkun mat-test oriġinali kemm fil-livell tas-sintassi kif ukoll f'dak lessikali.

Id-Dar tal-Qattus bir-Rakketta f'Idu ta' Paul Zahra

Hawnhekk qed issir traduzzjoni kelma b‟kelma u titħaddem it-teknika talistruttura parallela.

L-istil tas-sentenzi twal ta‟ Balzac jinżamm mingħajr ma jiġi mbagħbas biex l-effett tal-proża-pittura li kellu f‟moħħu l-awtur jippersisti fil-Malti.

Din is-sentenza hi eżempju ieħor tat-traduzzjoni diretta jew interlineari.

L-istess kummenti, li għamilt għas-sentenza ta‟ qabel din, jgħoddu għal din is-sentenza.

L-ewwel preferenza fi traduzzjoni diretta dejjem għandha

Għal darb‟oħra naraw it-tħaddim dirett tat-traduzzjoni interlineari bbażata fuq il-preservazzjoni tal-istruttura tat-test oriġinali biex b‟hekk jinħoloq paralleliżmu bejn it-test sors u t-test mira.

Kif qed nuri fit-test hawn fuq fit-traduzzjoni tiegħi mxejt kelma b'kema mattest ta' Flaubert.

La t-test ippermettieli nagħmel dan ma rajtx għaliex kelli noqgħod indawwar l-istruttura tas-sentenza.

Anke fuq livell lessikali żammejt kemm stajt mal-forma u mal-kontenut.

Dan hu eżempju ċar ieħor tat-traduzzjoni interlineari jew diretta li tista‟ titħaddem irrispettivament middiversi stili ta‟ awturi differenti.

L-istess kummenti, li għamilt għas-sentenza ta' qabel din, jgħoddu għal din

bogħod kultant id-duħħan ta‟ sagrifiċċju li kien għadu qed jinħaraq kien qed jaħrab minn bejn il-madum tal-bronż, u ż-żiffa tqila kienet qed iġġib magħha l-irwejjaħ aromatiċi mħalltin mar-riħa tal-baħar u nnefħa tas-swar imsaħħnin mix-xemx. p. 38.

B'din l-aħħar sentenza minn Salammbô qed nuri li bir-reqqa żammejt malprinċipju li nimxi kelma b'kema mat-test mingħajr ma nirrikorri għal "traduzzjoni" fi kliemi.

Ta' minn jinnota li għal kelma hydrauliques stajt użajt il-kelma idroloġika madankollu tal-ilma hi perfettament għażla tajba għax ma xxekkilx it-traduzzjoni lura lejn il-Franċiż.

Kif qed naraw fl-eżempji ta' hawn fuq meta ssir analiżi testwali li tinvolvi t-tqabbil tat-test sors ma' dak tat-test mira wieħed ikun jista' jasal biex jistabbilixxi jekk ix-xogħol jiġix definit bħala traduzzjoni jew adattament.

Fix-xogħlijiet li s'issa ġew tradotti minni nasal biex ngħid, iżda dejjem f‟dan l-istadju fuq impressjoni, li: Meaulnes it-Twil fih 90% traduzzjoni u 10% adattament; Id-Dar tal-Qattus bir-Rakketta f'Idu fih 95% traduzzjoni u 5% adattament; u Salammbô fih 95% traduzzjoni u 5% adattament.

Nixtieq ngħid ukoll li l-persentaġġ tal-adattament li qed nirriferi għalih hawnhekk kien wieħed immirat lejn l-ekwivalenza letterarja u mhux wieħed imħaddem biex tingħata "traduzzjoni" fi kliemi.

Jinkludi wkoll forsi xi nuqqasijiet bħal ommissjonijiet jew żidiet li b‟nuqqas ta‟ attenzjoni stajt ikkawżajt fit-testi tradotti.

Ħadd m'hu infallibbli u t-traduzzjonijiet tiegħi jistgħu f‟xi mumenti juru wkoll dawn id-dgħufijiet.

Madankollu l-għan aħħari tiegħi bħala traduttur, sa fejn umanament hu possibbli, hu dejjem dak tal-perfezzjoni.

L-adattament fit-traduzzjoni biblika

Eżempju ieħor ta‟ kemm xogħol tradott jista‟ jvarja bejn it-traduzzjoni u ladattament hu offrut mit-traduzzjonijiet taż-żewġ verżjonijiet tal-Bibbja bilMalti: dik ta‟ Pietru Pawl Saydon u l-oħra tal-Għaqda Biblika Maltija.

Saydon żamm aktar mal-aspett letterarju u mal-hekk imsejjaħ Malti safi milli għamlet l-Għaqda.

Minħabba dan fuq il-livell letterarju l-verżjoni biblika ta‟ Saydon hi superjuri għal dik tal-Għaqda u aktar toqrob fil-forma mat-testi oriġinali.

Dan għax l-għan ewlieni tal-Għaqda Biblika Maltija kien wieħed kommunikattiv mhux wieħed letterarju u minħabba dan l-iskop il-prodott aħħari jista‟ jitqies bħala adattament tax-xogħol ta‟ Saydon sabiex illingwaġġ ikun jixbah aktar lil-lingwa mitkellma.

Dan it-tip ta‟ kuntrast lessikali bejn iż-żewġ verżjonijiet fost oħrajn jinsab f‟dawn l-eżempji u juri dak li qed nipprova nispjega hawnhekk:

Ta‟ min jinnota l-użu tal-isem Lixandra (Atti 18:24).

Fil-fatt, huma u jittraduċu l-Atti t-tradutturi bibliċi ltaqgħu mal-isem Lixandra li jien ukoll iltqajt miegħu f‟Salammbô u li għalih għamilt referenza aktar 'il fuq.

Iż-żewġ verżjonijiet iżommu mal-isem li daħal fil-Malti mill-Isqalli, mentri għallisem tal-abitanti ta‟ Alessandrija (l-isem tal-belt li effettivament kien jintuża fil-qedem) Saydon donnu b'mod aktar korrett ħass u qorob xi ftit jew wisq lejn dak li għamilt jien f'Salammbô jiġifieri għażel il-kelma Alessandrini u mhux Lixandrini kif għamlet l-Għaqda Biblika Maltija.

Analizi tat-traduzzjoni jew adattament ta' titlu ta' xogħol letterarju

Fil-livell tat-titlu ta‟ xogħol letterarju wkoll tidħol id-dikotomija bejn traduzzjoni u adattament.

Rigward id-diffikultajiet li kelli biex nittraduċi lisem tar-rumanz Meaulnes it-Twil nissuġġerixxi lill-qarrej ta' din ilkontribuzzjoni sabiex jaqra l-introduzzjoni li ktibt fl-istess rumanz.

It-titlu ta' La maison du chat-qui-pelote ma' ħoloqlix problemi billi faċilment ittraduċejtu kelma b'kelma.

Rigward Salammbô kelli nħalli l-forma Franċiża għall-raġunijiet estetiċi li wkoll spjegajthom fl-introduzzjoni tiegħu.

Ngħaddi għalhekk biex nanalizza t-titlu tat-traduzzjoni tal-Pilgrim's

Farrugia "jittraduċih" bħala L-Avvanz tal-

Pellegrin li fl-opinjoni tiegħi hu aktar adattament milli traduzzjoni.

Fittixt ftit f'Wikipedia biex nivverifika kif jingħata t-titlu ta' dan ir-rumanz b'lingwi oħrajn u fost il-lingwi li stajt nifhem sibt:

Kif qed naraw bil-Franċiż u bil-Portugiż qed tintuża l-kelma vjaġġ flok avvanz kif jagħmel Farrugia.

Mentri fil-verżjoni Spanjola qed tintuża l-kelma progresso.

It-traduttur Spanjol għażel li jżomm mal-forma u l-kontenut talkelma progress u b'hekk wassal l-ekwivalenza letterarja li toqrob l-aktar lejn dak li kellu f‟moħħu Bunyan.

Fost dawn it-tradutturi Farrugia hu l-anqas wieħed li wasal lejn traduzzjoni adatta tat-titlu.

Anki, Aquilina fiddizzjunarju Ingliż/Malti joqrob aktar lejn l-ekwivalenza letterarja milli għamel Farrugia.

F‟paġna 2425 Aquilina effettivament jagħti "traduzzjoni" kemxejn aħjar ta' dan it-titlu partikulari bħala l-vjaġġ tal-pellegrin.

Fil-fehma tiegħi Farrugia seta‟ bla xkiel ta‟ xejn jittraduċih b‟mod dirett jew interlineari bħala Il-Progress tal-Pellegrin.

Konklużjoni

Nixtieq nikkonkludi dan l-artiklu billi nistqarr li kontrarjament għal dak li jinsab f‟ċerti oqsma tat-teorija tat-traduzzjoni l-esternalizzazzjoni twassal għat-traduzzjoni filwaqt li d-domestikazzjoni jew il-lokalizzazzjoni tqarreb aktar lejn l-adattament.

It-teoriji li jappoġġjaw traduzzjoni dinamika u li jenfasizzaw ir-rilevanza fil-kuntest tal-lingwa sors iwasslu għall-adattament u mhux għat-traduzzjoni jew għar-replika mistennija mill-qarrej tal-lingwa mira.

B‟hekk f‟dan l-artiklu ppruvajt ukoll inneħħi l-istigmatizzazzjoni minn fuq it-traduzzjoni kelma b'kelma.

Kull traduttur hu u jittraduċi għandu dejjem jagħti l-ewwel preferenza lit-traduzzjoni diretta jew interlineari li twasslu biex iħaddem it-teknika tal-istruttura parallela.

Dan l-avviċinament fil-fehma u mill-esperjenza tiegħi jwassal għal ekwivalenza letterarja u jevita l-adattament letterarju.

It-traduzzjoni indiretta jew l-adattament f‟testi letterarji tradotti għandu jintuża biss fejn assolutament meħtieġ u jiġi evitat kemm jista‟ jkun biex ix-xogħol oriġinali mil-lingwa sors ikun verament rifless fit-traduzzjoni.

It-traduzzjoni lura l-aktar li tista' ssir hu meta titħaddem traduzzjoni diretta jew kelma b'kelma fi kliem ieħor interlineari.

It-traduzzjoni lura hi mezz li bih jista‟ jiġi stabbilit il-livell traduttiv jew ta‟ adattament ta‟ test letterarju.

Il-metodu suġġerit minni kif jintwera hawn fuq hu dak ta‟ analiżi ta‟ kampjuni meħudin b‟mod xjentifiku li permess tagħhom ikunu jistgħu jingħataw il-persentaġġi li wieħed jasal għalihom li jistabbilixxu jekk xogħol tradott hux verament traduzzjoni b'ekwivalenza letterarja jew inkella jxeqlibx lejn l-adattament letterarju.


Billi x-xogħlijiet ta' kittieba Franċiżi ma jdurux daqstant ta' spiss fl-orbita tal-qarrej Malti meta ltqajt għall-ewwel darba f'Servitude et grandeur militaires ta' Alfred de Vigny eżattament mal-kapitlu li proprjament iġib l-isem 'Malte' ħassejtni intrigat.

Għalhekk iddeċidejt nittraduċi bil-Malti din is-silta qasira biex b'hekk naqsam din l-esperjenza ma' min hu interessat fil-letteratura Franċiża u ma' dawk li tinteressahom l-istorja ta' Malta fi żmien issentejn tal-ħakma Napoleonika u li ma jafux jaqraw bil-Franċiż.

U fuq kollox biex naqsam din ir-referenza għal pajjiżna magħmula minn dan il-kittieb Franċiż mal-qarrejja li jħobbu jaqraw bil-Malti.

Il-poeta, drammaturgu u rumanzier Alfred Victor de Vigny twieled fis-27 ta' Marzu 1797 u miet fis-17 ta' Settembru 1863.

Għalhekk ta' min jinnota li Vigny ma setax kien preżenti għad-dħul ta' Bonaparti f'Malta fl-1798.

Madankollu dak li jirrakkonta l-persunaġġ tiegħu, ilKaptan Renaud, dwar id-dħul tal-Franċiżi f'Malta hu bbażat fuq informazzjoni storika li

Vigny akkwista minn sorsi dokumentati kontemporanji Franċiżi.

Jissemmew pereżempju lKaptan ta' l'Orient Luce de Casabianca, il-Ġeneral Desaix, il-frejgata la Junon u l-Ġeneral

Vaubois u l-erbat elef suldat tiegħu li tħallew Malta.

Jingħata wkoll tagħrif dwar it-tluq ta' wieħed mit-tliet konvojs li telaq minn Korsika lejn Malta għall-Eġittu (hawnhekk ma rridux ninsew li t-teħid ta' Malta kien ippjanat u mhux aċċidentali) u fl-aħħar nett tissemma d-data li fiha wasal Malta Bonaparti.

Sfortunatament, is-silta li fir-rumanz tirreferi għal Malta hi qasira u mhix għajr xena deskrittiva u drammatika meħtieġa min-narrattiva.

Iżda minkejja l-qosor tagħha ta' min japprezzaha billi għandna nkunu kburin b'kull referenza għal pajjiżna f'xogħlijiet letterarji ta' awturi tal-kalibru ta' Vigny u fuq kollox importanti li wieħed ikun jaf dwar referenzi ta' din ix-xorta f'każ li jkun hemm bżonn li ssir referenza għalihom.


Il-Varjetajiet tal-Malti, li hu s-77 ktieb fil-Kullana Kulturali, għadu kif issieħeb mal-kotba l-oħrajn li fis-sensiela jittrattaw il-lingwa Maltija.

Fost dawn insibu: Il-Malti Elf Sena ta' Storja (Nru 10) ta' Joseph Brincat, Il-Kitba bil-Malti sal-1870 (Nru 31) u Kitbiet Oħra tas- Seklu Dsatax (Nru 37) ta' Ġuże Cassar Pullicino, L-Istorja tal-Alfabett Malti (Nru 62) ta' Marisa Farrugia u Dizzjunarju tal-Kullana Kulturali (Nru 73) ta' Charles Briffa.

F'Il-Varjetajiet tal-Malti l-Professur Charles Briffa rnexxielu jgħaqqad fi ktieb wieħed loqsma kollha li fihom ilu jaħdem bla heda għal dawn l-aħħar deċennji.

F'din il-ħarġa talKullana Kulturali li tagħha Briffa hu l-editur ġenerali, hu jittratta b'mod pragmatiku lvarjetajiet li jeżistu fil-Malti billi jħares lejhom kemm mil-lentijiet tal-lingwistika, illetteratura u l-ġurnaliżmu kif ukoll minn dawk tat-traduzzjoni u t-terminoloġija.

Fl-ewwel tliet taqsimiet u fit-tliet appendiċijiet tal-ktieb, Briffa jagħmel dak li wieħed jista' jsejjaħlu studju antropoloġiku/etnografiku tal-użu tal-varjetajiet tal-kitba bil-Malti bħala riflessjoni tal-lingwa mitkellma fil-ħajja soċjali Maltija.

Dan jagħmlu billi janalizza b'mod kemm dijakroniku kif ukoll sinkroniku t-tħaddim tar-reġistri tal-Malti f'kuntesti u perjodi differenti tal-kultura Maltija.

L-istudju deskrittiv tiegħu hu bbażat fuq analiżi mifruxa talvarjetajiet li nsibu fil-Gżejjer Maltin u lil hinn minnhom fejn il-Maltin jgħixu f'komunita f'pajjiżi barranin.

Fost dawn il-pajjiżi għall-ewwel darba, fi ktieb ta' din ix-xorta, qed jissemmew, fit-test kif ukoll fit-tielet appendiċi, il-komunitajiet Maltin fi Brussell u fil-Lussemburgu.

Il-qofol talistudju ta' Briffa jirriżulta wkoll mill-osservazzjonijiet u l-kuntatti li kellu mal-erba'rkejjen ta' Malta u Għawdex matul iż-żmien li fih wettaq ir-riċerka estensiva tiegħu.

Permezz ta' lingwaġġ li jiftehem faċilment, Briffa jagħmilha possibbli li anki l-qarrej li ma għandux għarfien sħiħ tat-termini lingwistiċi jkun jista' jifhem dak li qed jispjega fit-test tiegħu.

Hu jiżgura dan billi kull terminu lingwistiku jingħatalu spjegazzjoni bejn parentesi li l-qarrej faċilment jista' jsegwiha.

B'hekk dan tal-aħħar ikun jista' jixtarr bla diffikulta u ħela ta' ħin dak li jkun qed jiġi diskuss mill-kittieb.

Mingħajr dubju ta' xejn, Il-Varjetajiet tal-Malti għandu jservi bħala sors ta' riflessjoni għal min hu impenjat bit-traduzzjonijiet ta' testi li spiss l-istil tagħhom ivarja minn wieħed għall-ieħor.

Dan l-għan jintlaħaq b'suċċess minn Briffa permezz tal-eżempji li jagħti, janalizza u jiddiskuti.

Bis-saħħa ta' din il-metodoloġija li faċilment tiġi segwita lqarrej/traduttur jasal jiddistingwi bejn id-diversi forom ta' kitba jew stili ta' proża meħtieġa li kif jgħid Briffa stess ta' spiss jintużaw għal skopijiet partikulari.

Fir-raba' taqsima tal-ktieb Briffa jelabora b'mod espliċitu fuq it-traduzzjoni speċjalment dwar il-kunċett tal-ekwivalenza kemm fil-livell lessikali kif ukoll f'dak tal-frażi u tassentenza.

Bl-eżempji li jagħtina, jirnexxilu joħroġ fid-dieher kemm l-ekwivalenza hi kunċett bażiku fl-istudju tat-traduzzjoni.

Kunċett li t-traduttur irid jifhmu sew biex tassew jirnexxi f'xogħlu.

Fost aspetti oħrajn marbutin mal-varjetajiet lingwistiċi hemm spjegat ukoll fir-raba' taqsima l-użu newbi (alternat) li t-traduttur kontinwament ikollu jagħmel meta jħaddem laspett denotattiv jew konnotattiv ta' tifsir il-kliem.

Niltaqgħu wkoll mal-fenomenu talespressjonijiet fissi missellfa mill-Ingliż bħal answering machine u air-freshener li ma jistgħux jiġu tradotti bil-Malti.

Id-diskussjoni dwar il-varjetajiet vis-à-vis it-traduzzjoni tissokta billi tagħti ħarsa wkoll lejn ir-rwol importanti li l-kultura għandha biex il-varjetajiet ikunu jistgħu jiġu tradotti kemm lejn il-Malti kif ukoll lejn l-Ingliż.

Wara kollox it-traduzzjoni, kif jagħti x'jifhem l-awtur, hi wkoll eżerċizzju interkulturali.

Għal din ir-raġuni, it-traduttur bħala medjatur bejn iż-żewġ kulturi jeħtieġlu joqgħod b'seba' għajnejn biex ma jispiċċax jiġġustifika l-għajdut Taljan u jirrendi lilu nnifsu traditur kulturali!

S'issa fil-Malti ftit sar xogħol dwar il-varjabbiltà li, bħal-lingwi l-oħrajn, tant hu mħawwar biha.

Għal din ir-raġuni Il-Varjetajiet tal-Malti hu xogħol seminali li żgur se jservi bħala punt ta' referenza fi studji li għad iridu jsiru fil-Malti, speċjalment fl-oqsma tat-traduzzjoni u tatterminoloġija.

Għalhekk, min għandu għal qalbu t-traduzzjoni jiswielu ta' ġid li ma jitlifx lopportunità li jaqra u fl-istess waqt jifli dan ix-xogħol bir-reqqa u jduq b'mod dirett it-taħwir kollu li joffrulna l-varjetajiet ta' lsien pajjiżna.


entertainment, culture, folklore, traditions, games

TREASURE HUNTS LOGHOB TRADIZZJONALI PRIVATE TOURS Logħob Malti Ħafna minna l-Maltin iqisu li r-rikkezza tal-istorja u l-kultura tagħna bħala xi ħaġa għat-turisti biss, u ma tantx nippruvaw niskopruha aħna stess.

Loghobmalti.com ħejja programmi li jqanqlu kurżità u joffru lilek u lill-grupp tiegħek l-opportunità li tidħlu fil-fond fil-preżent u l-passat ta' Malta permezz ta' logħob u attivitajiet divertenti u b'mod interattiv.

Hemm firxa ta' attivitajiet: logħob Malti tradizzjonali li jerġa' jagħti l-ħajja lill-ispirtu ferrieħi tal-komunitajiet tal-imgħoddi, kaċċa għat-teżor li permezz tagħha l-grupp tiegħek isir jaf fatti u informazzjoni fuq Malta, u dawriet speċjalizzati ma' Malta u Għawdex minn prespettiva Maltija.

Għal min huma dawn il-programmi?

Huma addattati għal ħafna okkażjonijiet u għal gruppi differenti.

Jistgħu jkunu għażla mill-aqwa bħala avvenimenti organizzati minn kumpaniji u attivitajiet ta' team building, kif ukoll bħala ħarġiet divertenti għall-iskejjel li jgħaqqdu flimkien l-attività fiżika u t-tagħlim tal-kultura.

Permezz tagħhom il-kunsilli lokali jistgħu ikattru l-għaqda fost il-komunitajiet tagħhom waqt li l-paroċċi ikollhom xi jżidu maċ-ċelebrazzjonijiet ta' żmien il-festa.

Loghob Tradizzjonali Malti

Ġieli tixxennaq għal dawk iż-żminijiet ħelwin tat-tfulija?

Jew, forsi, tixtieq iżżur żmien imgħoddi meta l-ħajja kienet iktar sempliċi, inqas mgħaġġla u meta għad-divertiment ma kienx hemm bżonn it-teknoloġija avvanzata?

Read More Loghob Tradizzjonali Malti


Loghob Tradizzjonali Malti
Read More Loghob Tradizzjonali Malti


Din il-pagna fiha informazzjoni dwar min ahna.


Tours Privati Ilna norganizzaw tours f'Malta għal ħafna snin u permezz ta' din l-esperjenza sirna nafu il-vjaġġatur sofistikat x'ikun qed ifittex: li jkollu esperjenza tal-kutura bil-ħafna aspetti tagħha minn kif jaraha il-popu tal-post.

Eżattamemt minħabba din ir-raġuni, qegħdin noffru sit tours privati speċjalizzati fi gruppi intimi ta' bejn 2 -8 persuni.

Is-sitt tours huma dawn:

– Tour Privat tat-Tliet Ibliet u l-Kavallieri

– Il-Belt Valletta tul iż-Żminijiet Tour Privat

– It-Tour Privat tal-Imdina u Tnaqqir ta' Ikel Malti

– L-Esperjenza tal-Passiġġata Moħbija Mal-Kosta Tour Privat

– Ir-Rabat u l-Esperjenza Ikonika tal-Ġebla Tour Privat

– L-Esperjenza ta' Ghar Lapsi and u l-Qtates Maltin Tour Privat

– Is-Seħer Moħbi ta' Għawdex Tour Privat

Dawn it-tours privati huma addattati ħafna għal dawk il-vjaġġaturi li jixtiequ jitbiegħdu mill-mogħdijiet li jgħaddi minnhom kulħadd u, minflok, iterrqu minn fejn jistgħu jifhmu il-gżejjer Maltin billi jħarsu lejkom minn għajnejn il-Maltin.

Dawn it-tours jippermettulek li tifhem il-bażi tal-ħajja Maltija tal-lum billi teżamina l-istorja.

Tqatta' kemm tqatta' żmien f'Malta, dejjem se ssib affarijiet li jqanqlulek interess.

Bilkemm temmen kif pajjiż daqshekk żgħir huwa miżgħud b'tant faxxinu u misteru.

Kemm jekk qiegħed Malta l-ewwel darba u tixtieq tiskopri dawn il-gżejjer minn perspettiva iktar personali u lokali, u kemm jekk ilek Malta imma tixtieq tidħol aktar fil-fond, tour privat ma' gwida ta' esperjenza huwa dak li teħtieġ biex issir taf mill-qrib dawn l-għeġubjiet.

Billi tkun fi grupp żgħir, tiffranka l-konfużjoni u l-ħela ta' ħin ta' tour bi grupp kbir u jkollok esperjenza informattiva u mingħajr stress ma' gwida Malti li huwa espert kbir tax-xena Maltija u jsegwiha b'passjoni liema bħalha.

Jekk l-ebda wieħed minn dawn is-seba' tours ma huwa eżatt dak li qed tfittex waqt iż-żjara tiegħek f'Malta, tista' tikuntattjana u jkun pjaċir tagħna li nfasslulek tour li jkun eżatt kif jixtiequ l-grupp tiegħek.

Għalina huwa ta' sodisfazzjon ngħinuk issib it-taħlita perfetta ta' elemnti li minħabba fihom, iż-żjara tagħhom f'Malta tkun waħda li ma jinsewhiex.

It-tour jitfassal skont l-interessi u x-xewqat tal-grupp tiegħek kemm jekk huma l-kċina Maltija, l-arkitettura, il-festi, l-arkeoloġija, xi interess storiku partikolari jew kwalunkwe ħaġa oħra li għandha mnejn tiġbdek lejn Malta.

It-Tour Privat tat-Tliet Ibliet u l-Kavallieri

Jekk hemm waħda fost is-setgħat li ħakmet lil Malta li ħalliet wirt li għad idum is-sekli, din hija l-Ordni qalbiena ta' San Ġwann.

Fis-16-il seklu ġabet l-fama u l-ġid f'Malta, wara wieħed mill-eħrex konflitti fl-istorja – l-Assedju l-Kbir tal-1565.

Il-Belt Valletta, hija waħda mill-ibliet kapitali Ewropej li forsi mhix apprezzata biżżejjed u li, sa ftit ilu, ftit li xejn kienet magħrufa .

Fil-fatt hija ħaġra prezzjuża dehbiena.

Veru li żgħira, imma x'rikkezza storika għandha u kemm stejjer li jsaħħruk għandha x'tirrakkonta.

Il bini ta' dan il-belt stupenda beda fl-1565, eżatt wara l-Assedju l-Kbir.

Il-viżjoni kienet ta' belt fortizza li b'xejn ma tinterbaħ, anke jekk kellu jkun hemm invażjoni Ottomama oħra – li fil-fatt qatt ma seħħet.

L-Esperjenza ta' Għar Lapsi u l-Qtates ta' Malta Tour Privat

Bla dubju, wieħed mill-aqwa sigrieti li l-Maltin iħobbu jostru, hija dik id-daħla kwieta u pittoreska magħrufa lokalment bħala Għar Lapsi.

Dan l-irħajjel ħelu huwa maħbub ħafna mal-Maltin u popolari fix-xhur tas-sajf , imma t-turisti ftit li xejn jersqu 'l hemm, u bil-kemm jisimgħu bih.

Il-Maltin hekk iridu: iqisuh bħala roqgħa mill-Ġenna li hija tagħhom biss.

l-Esperjenza tal-Passiġġata Sigrieta Tul Il-Kosta Tour Privat

Malta hija mbierka b'rikkezza ta' xenarju tul il-kosta li bis-saħħa tagħha passiġġata ssir esperjenza mill-aktar pjaċevoli.

Se noħdukom passiġġata mal-kosta li ftit jafu biha; tibda mill-Ġnejna fil-Majjistral tal-gżira.

It-Tour Privat tal-Imdina u t-Tnaqqir tal-Ikel Malti

Malta saret nazzjon żgħir kożmopolita li jista' jiftaħar li jagħtik iċ-ċans li tiekol ikel minn madwar id-dinja kollha.

Filwaqt li din hija ħaġa tajba, minħabba f'hekk jaf ikun diffiċli li wieħed isir jaf liema huma l-ispeċjalitajiet awtentiċi tal-kċina Maltija, dawk li l-Maltin trabbew bihom u li jikluhom illum fil-kommunitajiet tagħhom.

Ħafna semgħu bl-Imdina, il-belt kapitali antika u majestuża, imma mhux ħafna huma dawk li jafu lir-Rabat is-subborg li huwa affaxxinanti daqs l-Imdina.

Fi żmien ir-Rumani, il-belt tal-Imdina kienet tokkupa l-parti l-kbira tal-inħawi li llum huma magħrufa bħala r-Rabat.

Imma llum ir-Rabat sar importanti fih innifsu.

Kemm bħala arkitettura u kemm bħala storja, ir-Rabat għandu ħafna x'joffri għax fih nistgġu naraw l-iktar arkitettura attraenti mibnija bil-ġebla tal-ġir tul diversi sekli.

Read More Is-Seħer Moħbi ta' Għawdex Tour Privat

Żjara f'Malta żgur ma tkunx kompluta jekk ma tinkludix il-gżira msaħħra ta' Għawdew – dik li ż-żmien ma jgħaddix minn fuqha.

Din il-gżira tnixxi l-karattru Mediterraneju pur.

Hekk kif jinżlu minn fuq il-vapur, kemm it-turisti u kemm il-Maltin jintebħu li l-ħajja f'Għawdex hija iktar kajmana.

Donnu l-istess art qed tgħid: tant rajt ħwejjeġ jiġu u jmorru tul l-eluf ta' snin li ili hawn li m'hemmx għalfejn ninkwetaw jew inħallu l-istress jaħkimna.

Diffiċli temmen li Għawdex għandu rikkezza tant kbira ta' lokalitajiet x'tara, meta tqis id-daqs żgħir tiegħu.

Knejjes grandjużi kull waħda daqs kattidral – li jidhru barra minn lokhom għax iħarsu mill-għoli lejn rħula rustiċi żgħar – xenarji drammatiċi ta'rdumijiet, widien mill-isbaħ, xtajtiet li jħajruk , daħliet blatin u nies dħulin: Għawdex issib minn kollox.

It-tour privat tiegħek jista' jkollu massimu ta' tmien persuni u jippermettilek iżżur uħud mill- lokalitajiet li ma tistax ma tarax, bħalma hija ċ-Ċitadella imponenti.

Tistħajjilha kastell minn dinja ta' fantasija, l-iktar waqt inżul ix-xemx meta s-swar qishom jiddawlu b'nar tad-deheb.

Imma mhux dan biss; noħduk fuq vjaġġ mhux tas-soltu sakemm inti jirnexxilek tħoss tassew lil Għawdex kif inhu.

Inżuru l-Għar ta' Calypso li jingħad li hija l-grotta msemmija minn Omeru fl-Odissea.

F'din il-poeżija in-ninfa sbejħa Clypso iżżomm lil Odissew ħabsi tal-imħabba għal seba' snin.

Naraw salini antiki eżatt mat-tarf tal-ilma, bil-kuntrast brillanti ta' kulurhom dehbi mal-ikħal tal-baħar.

L-esperjenza tinkludi wkoll l-irdumijiet straordinarji ta' Għawdex.


Loghob Tradizzjonali Malti Ġieli tixxennaq għal dawk iż-żminijiet ħelwin tat-tfulija?

Jew, forsi, tixtieq iżżur żmien imgħoddi meta l-ħajja kienet iktar sempliċi, inqas mgħaġġla u meta għad-divertiment ma kienx hemm bżonn it-teknoloġija avvanzata?

Logħob Tradizzjonali Malti jħallik tagħti daqqa t'għajn lil dak id-divertiment tal-imgħoddi waqt li tkun qed titgħallem fuq il-kultura ġenwinament Maltija – jekk mhux ukoll tgħixha.

Il-biċċa l-kbira tal-logħob li Loghob Tradizzjonali Malti joffri laħaq il-quċċata tal-popolarità fi żmien l-Ingliżi meta fil-gżejjer Maltin kien hawn ċerta stabilità.

Għal ħafna familji l-ġugarelli kienu lussu u fit-toroq ftit li xejn kien ikun hemm traffiku.

It-tfal kienu jivvintaw il-logħob u d-divertiment huma stess billi jużaw il-ftit mezzi li kellhom.

Loghob Tradizzjonali Malti se jgħinek tiskopri jew terġa' tiskopri logħob li ġenerazzjonijiet ilu kien jintlagħab Malta u li jista' jkun Malti minn ġuf ommu, jew addattat minn pajjiżi oħra fil-Mediterran jew misluf minn inħawi iktar imbiegħda.

Dan il-logħob kollu kien jintlagħab hawn Malta f'żgħożitna, jew inkella minn missirijietna u nannietna.

Kien logħob sempliċi imma li jqanqal sentiment, li ta sens lill-kultura u li lil xi wħud se jġibilhom lura memorji qawwija u li lil dawk li m'ilhomx wisq li twieldu se jsaħħarhom.

Li nerġgħu nqajmu dan il-logħob u ngħallmhom lill-ġenerazzjoni iżgħar ifisser li dan il-logħob ma jmutx – u ma jibqax biss parti mill-istorja.

It-tfal Maltin tal-ġenerazzjonijiet ta' qabilna kellhom ikunu kreattivi biex ikunu jistgħu jieħdu pjaċir ġaladarba kienu jgħixu f'dinja li kien għad ma kellhiex teknoloġija.

Issa għandna divertiment kemm irridu, minnufih, u mingħajr ma jkollna nħaddmu moħħna jew ġisimna.

Logħbiet bħalma huma ċ-Ċirku, il-Passju u l-Boċċi tal-Ħġieġ u ħafna oħrajn, fi żmien in-nanniet tagħna kienu maħbuba madwar il-Mediterran.

Aħna, li ġejna warajhom, għandna xhieda ta' kif kienu jintlagħbu.

Mhumiex biss pjaċir, imma wkoll storja ħajja.

Dan il-logħob huwa ideali għal attivitajiet ta' team building li jistgħu ikunu mezz ta' għaqda għal membri ta' kommunitajiet bħal parroċċi, irħula u skejjel, u, fl-istess ħin, jgħinuhom biex jgħixu mill-ġdid l-imgħoddi kuturali tagħhom.

Din il-logħba li trid ġiri b'ħeffa kbira hija ta' pjaċir kbir għal min jilgħabha u toffrilek iċ-ċans ta' eżerċizzju mill-aqwa.

Trid spazju ġmielu biex tilgħab din il-logħba.

Wieħed mill-parteċipanti jgħolli l-ballun u jsejjaħ isem wieħed mill-parteċpianti l-oħra li jrid jara kif jagħmel u jaqbad il-ballun qabel ma jmiss mal-art.

Bocci tal-Hġieġ (Marbles)

Meta konna tfal, ta' sikwit konna nqattgħu s-sigħat nokkempetu bl-aħrax biex nirbħu l-boċċi ta' sħabna.

Kienet tkun kompetizzjoni akkanita u min jirbaħ kien ikun kburi immens li kiseb ħafna boċċi.

Kien hemm anke aspett ta' spettaklu għaliex il-boċċi kienu jkunu ta' kulur u għamla differenti.

Il-Brilli, li mkien fid-dinja m'hawn eżatt bħala, tintlagħab b'dawk li bl-Ingliż jgħidulhom 'skittles' .

Il-logħba tal-Brilli ilha magħrufa sa minn qabel ma ġew il-Kavalieri ta' San Ġwann u tixbah lit-10-pin bowling li jintlagħab taħt is-saqaf, imma tintlagħab għall-apert.

Jintużaw disa' brilli u ballun tal-injam.

Ir-regoli huma kemxejn ikkumplikati.

Kien hemm għadd ta' ġugarelli magħmula bl-idejn għat-tfal: papri tal-injam, klieb, żwiemel, trenijiet, trakkijiet, djar tal-pupa u ċippitati.

Il-bniet kienu jilagħbu bil-pupi tad-drapp u ġugarelli maħdumin bis-suf.

Kienu jagħmluha tan-nisa tad-dar u erħilhom jagħġnu t-tajn f'forma ta' ħobżiet żgħar

Waħda mil-logħbiet li ma tantx tara bħalha hija ċ-Ċirku.

Anke jekk qatt ma rajt lil ħadd jilgħab din il-logħba fir-realtà, jaf rajtha f'xi film antik li, permezz tagħha kien jipprova joħloq l-ambjent tal-inħawi ċentrali tal-Mediterran qabel is-snin sittin.

Fil-fatt hija marbuta mill-qrib ma' din in-naħa tad-dinja.

Il-Fatt

Il-Fatt hija logħba sempliċi imma popolari ħafna li kient tintlagħab fit-toroq tal-irħula Maltin u llum, sfortunatament, kważi ntesiet għal kollox.

Il-Ġbid tal-Ħabel (Tug of War)

Għall-kuntrarju ta' xi wħud mil-logħbiet l-oħra, għall-Ġbid tal-Ħabel trid is-saħħa aktar milli strateġija u kordinazzjoni bejn l-idejn u l-għajnejn.

Il-Karretta u Il-Iskuter

Bħalma ħafna minna jafu, it-toroq f'Malta kienu ħafna inqas traffikużi milli huma llum, u dan kien jippermetti lil ħafna tfal u żgħażagħ jieħdu sehem f'logħob, li ta' sikwit kien jikkonsisti fi tlielaq ta' skuters u go-carts, magħmulin b'mod sempliċi imma li kienu jdumu jservu żmien twil.

Forsi l-iktar logħba antika li jilagħbu l-Maltin hija l-boċċi.

Fi żmien il-Kavalieri ta' San Ġwann, logħba jisimha ''Maglio'' kient tintlagħab Malta u kienet tixbah ħafna l-logħba li kien li kellha tkun magħrufa bħala Boċċi.

Il-Logħba tal-Maktur tixbah ħafna lill-Ballun Stop f'dawk li huma livelli ta' enerġija u eċċitament.

Dil-il-logħba jilagħbuha żewġ timijiet li jissieltu bejniethom biex jiksbu maktur.

Il-Qbiz tal-Habel

Il-Qbiż tal-Ħabel f'xi forma jew oħra ilu magħna minn żmien żemżem u ħadd ma jaf fejn jew meta tnissel; imma nafu li l-Feniċi u l-Eġizzjani kienu jaqbżu l-ħabel.

Fl-Ewropa din l-attività saret popolari fost l-Olandiżi, li fis-sittax-il seklu ħaduha magħhom l-Amerika.

Il-Qbiz tal-Lastiku

Il-Qbiż tal-Lastiku hija logħba li trid ħafna enerġija li tikxef kemm dawk li jilagħbuha għandhom bilanċ u nifs.

Kif juri l-isem, Il-Qbiż tal-Lastikuj intlagħab b'biċċa lastiku twila u fl-imgħoddi kien popolari mal-bniet li kien għadhom imorru l-iskola.

Il-Wadab (slingshot)

Il-Wadab (jew żbandola) modern ilu magħna minn, bejn wieħed u ieħor, l-1839, meta l-ispiżjar Amerikan Charles Goodyear ivvinta l-lastiku vulkanizzat.

Dan il-ġugarell żgħir u arma sempliċi kien jogħġob lil ħafna tfal, l-iktar lis-subien.

It-Tlieqlaq ta 'Tliet Saqajn (3 legged race)

Bħal ħafna mil-logħob tal-antik, il-bidu tat-Tlielaq ta' Tliet Saqajn huwa mċajpar, imma ċertament kienu l-Ingliżi, li jħobbu ħafna din l-attività, i ġabuha Malta.

Il-Passju (Hopscotch bl-Ingliż) tnissel fil-Brittanja fi żmien l-Imperu Ruman.

Oriġinarjament, il-passju kien jintlagħab fuq meded ta' art li kienu jkunu twal aktar minn 100 pied u li kienu jintużaw għat-taħriġ tas-suldati.

Waqqa' il-Landa

Logħba komuni li kienet tintlagħab f'għamliet differenti f'ħafna kulturi madwar id-dinja, inkluż f'Malta.

Biex tiftakar kif kienet titlagħab fl-għamlit bikrin tagħha din il-logħba , irid ikollok aktar minn 50 jew saħansitra 60 sena.

Dawn iż-żugragi kienu magħmula b'mod li jgħaġġbek u kienu jsiru biex joffru divertiment sempliċi u biex idumu jservu.


Kaċċa għat-teżor fi bliet u rħula differenti Il-kaċċa għat-teżor hija attività mill-aqwa għat-team building; dawk li jieħdu sehem fiha jidħlu fiha b'ruħhom u ġisimhom.

Malta hija post eċċellenti għal attività bħal din.

Hemm varjeta' ta' loklitajiet – u mhux imbiegħda minn xulxin – kollha kemm huma konnessi mill-qrib mal-istorja, addattati ħafna għal din l-attività .

Ma tantx se ssib aħjar minnhom għal attivitajiet għal kumpanija jew għal team building.

Noffru firxa wiesgħa ta' attivitajiet ta' kaċċa għat-teżor li jgħoddu għal etajiet differenti u l-ħtiġijiet ta' gruppi partikolari.

Il-grupp tiegħek se jiskopri aspetti ta' Malta li ma kienx jaf bihom; noffrulhom sfida iebsa li se tagħtihom esperjenza rikka, kompetittiva u divertenti se jibqgħu jiftakruha għal żmien twil, billi nagħmlu użu bl-aspetti uniċi, il-ġografija u l-istorja intriganti ta' lokalitajiet varji madwar Malta.

Organizzajna diversi attivitajiet ta' kaċċa għat-teżor f'lokalitajiet mill-aktar interessanti f'dawn il-gżejjer, imma nistgħu nadattawhom għal irħula u lokalitajiet f'Malta skont il-ħtiġijiet tagħkom.

L-eċċitament tal-kaċċa m'hawnx bħalu.

Il-parteċipanti jikkompetu f'timijiet kontra xulxin f'attivita li tirrikjedi strateġija, konoxxenzi u veloċità.

Noffru kaċċa għat-teżor kemm bil-mixi u kemm bil-karozzi f'Malta u Għawdex.

It-tnejn li huma joffri sfidi diretti differenti ħalli l-grupp tagħkom ikollu fiex jogħxa.

It-timijiet fil-kaċċa għat-teżor bil-mixi jingħataw ħjilijiet li jwassluhom minn naħa għal oħra waqt li jiġbru informazzjoni u punti sakemm jaslu sad-destinazzjoni finali li toffri l-akbar għadd ta' punti.

Imma din mhix garanzija ta' rebħa għax matul il-kompetizzjoni jistgħu jinħabru punti u punti ta' bonus.

Aħna ċerti li jekk il-grupp jew il-komunità ikunu ħadu sehem f'attività minn dawn, terġgħu tiġu għandna drabi oħra.

Dawk li qatt ħadu sehem f'kaċċa għat-teżor bil-karozzi għandhom assolutament jippruvawha.

Hemm elementi li f'kaċċa għat-teżor bil-mixi ma ssibhomx, għax trid tkopri firxa ta' art ikbar u dawk li jieħdu sehem iridu juru x'jafu f'dawk li huma l-istorja, ġografija u kultura ta' Malta u Għawdex.

Dawn l-attivitajiet ta' kaċċa għat-teżor huma ideali bħala logħob li jsaħħaħ it-teamwork għax iħajru lill-parteċipanti jaħdmu stratetiġakment flimkien bl-għan li jirbħu.

Kaċċa għat-Teżor bil-karozzi fiċ-ċentru ta' Malta

In-Naħa tan-Nofs ta' Malta hija taħlita tan-Naħa t-Isfel u n-Naħa ta' Fuq.

Filwaqt li n-Nofsinhar huwa iktar wati u jgħodd fih lil-bliet u l-irħula l-aktar qodma, in-Naħa ta' Fuq hija aktar riċenti bl-art ta' sikwit bit-tlugħ u l-inżul u spazji miftuħa, Iċ-ċentru huwa taħlita ta' dawn l-għamliet kollha.

Din il-kaċċa għat-teżor taqsam lil Għawdex mit-tul u mill-wisa', u, tista' tgħid, tgħaddi minn kull rokna tiegħu, ibda mill-belt brillanti u glorjuża tar-Rabat u ċ-ċittadella tagħha, -irdumijiet maestużi , il-lokalitajiet fejn saru films magħrufa, daħliet fil-baħar, monumenti storiċi, u mkejjen imwarrba li l-biċċa l-kbira tal-Maltin qatt ma jaraw meta jżuru lil Għawdex.

Kaċċa għat-Teżor bil-karozzi Għawdex

Kaċċa Għat-Teżor fit-Tramuntana ta' Malta

Mela, ejjew skopru dawn l-inħawi permezz ta-kaċċa għat-Teżor u taraw it-Tramuntana minn angolu differenti, filwaqt li tkunu qegħdin tieħdu pjaċi sfrenat ma' sħabkom il-ħin kollu.

Għal ħafna Maltin in-naħa t'Isfel hija darhom.

Imma kemm tafu tassew dwar in-naħa t'Isfel?

Għaliex ma turux lil kulħadd x'issarrfu tassew u tieħdu rikba eċċitanti permezz tal-Kaċċa għat-Teżor tan-Nofsinhar?

Kaċċa Għat-Teżor fin-Nofsinhar ta' Malta

Kaċċa Għat-Teżor fil-Punent ta' Malta

Il-Punent ta' Malta mimli sa ruħ ommu b'xenarju li jgħaġġbek u storja ta' sekli sħaħ.

Hawn fejn issib l-Irdumijiet ta' Ħad-Dingli, il-belt kapitali l-qadima ta' Malta u xtajtiet mill-isbaħ.

Dawn kollha se tiltaqa' magħhom fil-Kaċċa għat-Teżor tal-Punent ta' Malta.

Jekk il-programmi ta' Kaċċa għat-Teżor tagħna mhumiex dawk li l-grupp jew organizajjoni tagħkom kellu f'moħħu, nistgħu nfasslu wieħed skont il-ħtiġijiet speċifiċi tagħkom.

Forsi tridu li l-Kaċċa għat-Teżor tagħkom issir f'lokalità partikulari jew inkella li tkun ibbażata fuq tema li tagħżlu intom.

Kaċċa għat-Teżor Mfassla Għalik

Kaċċa għat-Teżor bil-mixi fl-Imdina

L-Imdina hija ġawhra taż-żminijiet Medjevali, imżejna b'ħafna sbuħija arkitettonika u storja twila, tistrieħ fl-għoli tħares lejn iċ-ċentru ta' Malta kif ilhas tagħmel sekli sħaħ.

Jista' jkun hawn lokalità iktar ideali għal kaċċa għat-teżor f'Malta?

Vittoriosa (Birgu) hija lokalità oħra li kważi titlob b'leħen awtorevoli li norganizzaw fiha Kaċċa għat-Teżor.

U proprju dik li se nagħtukom – u waħda speċjali wkoll.

Hemm ħafna x'tiskopri f'din il-belt straordinarja; x'hemm aħjar minn kompetizzjoni bħalma hija kaċċa għat-teżor biex issr taf x'għandha x'toffri.

Il-Kaċċa Għat-Teżor bil-mixi fil-Vittoriosa (Birgu)

Kaċċa għat-Teżor bil-mixi fil-Belt Valletta

Il-Belt Valletta , il-kapitali ta' Malta, hija waħda mill-iprem bliet Rinaxximentali fid-dinja; imma kemm tafu fuqha?

Għaliex ma tgħaqqdux xi gruppi u toħduha ma' gruppi oħra u tara kif tmorru?


Bocci tal-Hġieġ (Marbles)

Il-Fatt

Il-Ġbid tal-Ħabel (Tug of War)

Il-Karretta u Il-Iskuter

Il-Qbiz tal-Habel

Il-Qbiz tal-Lastiku

Il-Wadab (slingshot)

It-Tlieqlaq ta 'Tliet Saqajn (3 legged race)

Waqqa' il-Landa


Għar Lapsi & Maltese Cats Experience Private Tour


Ir-Rabat u l-Esperjenza Ikonika tal-Ġebla Tour Privat Ħafna semgħu bl-Imdina, il-belt kapitali antika u majestuża, imma mhux ħafna huma dawk li jafu lir-Rabat is-subborg li huwa affaxxinanti daqs l-Imdina.

Fi żmien ir-Rumani, il-belt tal-Imdina kienet tokkupa l-parti l-kbira tal-inħawi li llum huma magħrufa bħala r-Rabat.

Imma llum ir-Rabat sar importanti fih innifsu.

Kemm bħala arkitettura u kemm bħala storja, ir-Rabat għandu ħafna x'joffri għax fih nistgġu naraw l-iktar arkitettura attraenti mibnija bil-ġebla tal-ġir tul diversi sekli.

Jekk Malta għandha riżorsa prezzjuża barra l-kreattività ta' niesha, din hija l-ġebla tal-ġir li tinstab mal-ħzejjer kollha fil-bini storiku ta' Malta.

Il-ġebla mhix iebsa u faċli li taħdimha f'disinji u

għamliet kkumplikati li tista' gtarahom fil-gallariji, turġien u faċċatri tal-bini madwar il-ġżejjer Maltin, speċjalment ir-Rabat, li huwa l-post ideali biex taraha.

F' dan it-tour se ssir taf fuq il-kwalitajiet straordinarji ta' din il-ġebla u t-tipi differenti taż ġebal ta' din ix-xorta li jinstabu madwar Malta, kif ukoll dwar kif u għaliex f'Malta tintuża biex jinbnew id-djar, knejjes u palazzi.


It-Tour Privat tal-Imdina u t-Tnaqqir tal-Ikel Malti Malta saret nazzjon żgħir kożmopolita li jista' jiftaħar li jagħtik iċ-ċans li tiekol ikel minn madwar id-dinja kollha.

Filwaqt li din hija ħaġa tajba, minħabba f'hekk jaf ikun diffiċli li wieħed isir jaf liema huma l-ispeċjalitajiet awtentiċi tal-kċina Maltija, dawk li l-Maltin trabbew bihom u li jikluhom illum fil-kommunitajiet tagħhom.

ż-żjara f'Malta jkollha xi ħaġa nieqsa jekk ma dduqx xi ftit mill-ikel delizzjuż tradizzjonali bħal pereżempju l-pastizzi (mingħand il-famuż Serkin tal-Crystaal Palace, qagħaq tal-għasel (l-eqdem u l-iktar deżerta magħrufa, u l-ħobż Malti (tassew delizzjuż u għadu ħiereġ mill-forn ta' ħanut tradizzjonali).

M'hemm imkien aħjar mill-belt antika tal-Imdina u l-madwar fejn idduq dawn, u ikel ieħor.

Hawnhekk tista' tgawdi dan l-ikel li jħajrek f'kuntest Malti mill-aktar tradizzjonali.

Il-gwida jkun fejn tista' dduq l-aqwa minn dan l-ikel: forn tal-ħobż li ħafna lanqas biss jindunaw bih u dak li aktarx hija l-iprem pastizzerija li hawn f'Malta.

U, jekk dan m jkunx biżżejjed, se jkollok l-esperjenza grandjuża tal-Imdina u l-arkitettura meraviljuża tagħha.


l-Esperjenza tal-Passiġġata Sigrieta Tul Il-Kosta Tour Privat Malta hija mbierka b'rikkezza ta' xenarju tul il-kosta li bis-saħħa tagħha passiġġata ssir esperjenza mill-aktar pjaċevoli.

Se noħdukom passiġġata mal-kosta li ftit jafu biha; tibda mill-Ġnejna fil-Majjistral tal-gżira.

Filwaqt li hija poplari mal-Maltin li jgħixu f'dawk l-inħawi, Il-Ġnejna (waħda mit-tliet bajjiet, flimkien mal-Mixquqa u Għajn Tuffieħa, qrib xulxin f'dawk in-naħat) hija żgur l-inqas waħda frekwentata mit-Turisti.

Se nimirħu tul il-kosta bil-baħar turkin ma' naħa waħda u l-blajjet ġganteski ma' naħa oħra sakemm naslu f'daħliet żgħar blatin.

Tul it-triq taraw il-fjuri u l-ħxejjex tipikament Mediterranji bil-fwejjaħ uniċi tagħhom.

Bis-saħħa ta' din l-esperjenza tibqgħu tiftakru ż-żmien li qattajtu Malta għal ħafna snin.

Tal-istagħġib li, anke hawn, f'din il-parti iżolata ta' Malta, issib l-istorja permezz tat-Torri tal-Lippija imperreċ fuq irdum li jagħti fuq il-bajja.

Huwa wieħed minn diversi torrijiet tal-għassa li jdawru l-kosta Maltija u li kienu jservu biex jagħtu sinjal bikri ta' xi invażjoni jew attakk mill-furbani.

It-torri imponenti, l-irdumijiet, l-għoljiet imtarrġin u l-baħar ikħal kollha flimkien ipaxxu l-għajn u s-sensi l-oħra.


L-Esperjenza ta' Għar Lapsi u l-Qtates ta' Malta Tour Privat Bla dubju, wieħed mill-aqwa sigrieti li l-Maltin iħobbu jostru, hija dik id-daħla kwieta u pittoreska magħrufa lokalment bħala Għar Lapsi.

Dan l-irħajjel ħelu huwa maħbub ħafna mal-Maltin u popolari fix-xhur tas-sajf , imma t-turisti ftit li xejn jersqu 'l hemm, u bil-kemm jisimgħu bih.

Il-Maltin hekk iridu: iqisuh bħala roqgħa mill-Ġenna li hija tagħhom biss.

Nibdew nimxu matul l-irdum sabiħ tan-naħa t'isfel ta' Malta lejn Għar Lapsi, waqt li ngawdu l-veduti tal-baħar li jgħaġġbuk u nieħdu pjaċir bil-fwejjaħ tal-flora Mediterranja.

F'Ġħar Lapsi, ikollna ħin li ngawdu dawk l-inħawi u l-arja safja tal-baħar.

Nammiraw l-ilma ċar kristall ta' din id-daħla li qisha ġnien imsaħħar taħt l-ilma.

Minbarra s-sbuħija naturali, dawk li jħobbu l-qtates żgur japprezzaw il-kolonja ta' qtates li tinstab hawn.

Veru li jgħixu fit-triq, imma lanqas tinduna li huma hekk.

Il-Maltin iħobbhum lill-qtates u dawn mitmugħin kif suppost u kkurati tajjeb, u allura huma f'saħħithom u dħulin għax imdorrijin bl-attenzjoni li kemm il-Maltin u kemm it-turisti jagħtuhom.


Kaċċa għat-Teżor bil-mixi fil-Belt Valletta Il-Belt Valletta , il-kapitali ta' Malta, hija waħda mill-iprem bliet Rinaxximentali fid-dinja; imma kemm tafu fuqha?

Għaliex ma tgħaqqdux xi gruppi u toħduha ma' gruppi oħra u tara kif tmorru?

Din il-kaċċa għat-teżor hija mfassla b'mod li tridu turu x'tafu fuq il-Belt Valletta, imma wkoll tridu jkollkom il-ħila analitika, u l-intelliġenza li ssolvu ħaġa moħġaġa u logħob misterjuż biex tlestu l-biċċiet tax-xogħol mistennija minnkom.

Dan kollu jrid isir waqt li tkunu qegħdin tħaffu mat-toroq storiċi tal-Belt biex tiksbu r-rebħa finali.

Għall-inqas dik tkun ix-xewqa tagħkom għax ir-rivali tagħkom ukoll se jkunu determinati li jirbħu.

Il-Belt tant hemm x'tara, x'tisma' u xi xxomm li mhux se tkun ħaġa sempliċili tifhem il-ħjilijiet u lnqas mhu se jkun fażli li tagħmlu dak li jkun mitlub minnkom wara li tkunu sibtu t-tweġibiet, U tintilfux fżli ssibu madwarkom u lanqas mżgħandu jkun moħħkom fin-nies li taraw, għaliex għan wieżed biss għandu jkollkom – ir-rebħa.

Aħna ċerti li se tieħdu pjaċir – li se terġgħu tiġu drabi oħra.


Kaċċa Għat-Teżor fil-Punent ta' Malta Il-Punent ta' Malta mimli sa ruħ ommu b'xenarju li jgħaġġbek u storja ta' sekli sħaħ.

Hawn fejn issib l-Irdumijiet ta' Ħad-Dingli, il-belt kapitali l-qadima ta' Malta u xtajtiet mill-isbaħ.

Dawn kollha se tiltaqa' magħhom fil-Kaċċa għat-Teżor tal-Punent ta' Malta.

Din in-naħa ta' Malta hija forsi r-reġjun l-iktar iżolat u l-anqas magħruf ta' pajjiżna.

Il-popolazzjoni mhix daqshekk sfiqa f'Malta m'hawn imkien li għandu dashekk spazju miftuħ.

Ħuf magħna f'din in-naħa ta' Malta u ssir taf lill-pajjiż aħjar.

Ma rridux nikxfu wisq fuq x'għandna lest għalik, imma hemm inklużi diversi lokalitajiet li l-biċċa l-kbira tal-Maltin qatt ma żaru.

Din il-kaċċa għat-teżor tista' turik lil Malta kif qatt ma rajtha s'issa u twasslek biex issir taf sbuħitha.

Din il-Kaċċa għat-Teżor tal-Punent tibda mill-parkeġġ ta' Raħal is-Snajja' ta' Ta' Qali.


Kaċċa Għat-Teżor fin-Nofsinhar ta' Malta Għal ħafna Maltin in-naħa t'Isfel hija darhom.

Imma kemm tafu tassew dwar in-naħa t'Isfel?

Għaliex ma turux lil kulħadd x'issarrfu tassew u tieħdu rikba eċċitanti permezz tal-Kaċċa għat-Teżor tan-Nofsinhar?

L-ammont ta' kultura u storja li hemm f'din in-naħa ta' Malta bilkemm jitwemmen.

Fost il-irħula hemm uħud li huma tassew antiki u jġorru magħhom sekli ta' storja.

B'tant aspetti u biċċiet ta' informazjoni interessanti marbutin ma' dan ir-reġjun, din il-kaċċa għat-teżor żgur se tkun ta' sfida – imma għalhekk se toffri gost u pjaċir.

Dawn l-inħawi jinkludu Marsaxlokk, is-Siġġiewi, Ħal-Qormi, Ħaż-Żebbuġ, Ħal-Għaxaq, u ż-Żurrieq, fost oħrajn.

Dun il-kaċċa għat-teżor fiha minn kollox.

Din Il-Kaċċa għat-Teżor fiha minn kollox, baħar, knejjes, djar, ġonna, lukandi u ħafna aktar.

Ikun hemm bżonn tħaddmu moħħkom.

Din il-Kaċċa għat-Teżor tibda minn ħdejn it-Torri ta' San Luċjan, Marsaxlokk.


Kaċċa Għat-Teżor fit-Tramuntana ta' Malta Forsi għalik in-naħa ta' Fuq ta' Malta hija x-xtajtiet pjaċevoli u l-post minn fejn bilfors trid titlaq biex tasal Għawdex, imma fil-fatt kemm tafha sew din in-naħa ta' Malta, assoċjata mal-vaganzi?

It-Tramuntana ta' Malta mhix biss lukandi u xtajtiet.

Il-Mellieħa li tinstab fil-qalba goġrafika tat-Trumantana, hija r-raħal li l-aktar jolqtok f'Malta, bil-knisja maestuża tiegħu mitluqa fuq għolja qisha tal-kotba tal-ħrejjef, tħares kburija lejn il-medda baħar ikħal skur magħruf bħala l-Bajja tal-Mellieħa.

It-Tramuntana tħaddan fiha topgrafija varjata li fit li xejn issib bħalha f'Malta u toffri veduti drammatiċi li huma Meditarrenji sa għarqubhom.

Imma l-faxxinu ta' dan ir-reġjun ma jiqafx hawn: it-torrijiet li ilhom mibnija sekli sħaħ issibhom mal-kosta flimkien ma' kappelli mistura u u lokalitajiet oħra ftit li xejn magħrufa.

Huwa pjaċir kbir li tmur in-naħa ta' Fuq ta' Malta, u b'din il-kaċċa għat-Teżor bil-karozzi se jkollok skuża oħra biec iżżurha.

Mela, ejjew skopru dawn l-inħawi permezz ta-kaċċa għat-Teżor u taraw it-Tramuntana minn angolu differenti, filwaqt li tkunu qegħdin tieħdu pjaċi sfrenat ma' sħabkom il-ħin kollu.

Tkunu qegħdin tiġru wara l-ħjilijiet biex tispiċċaw fl-ewwel post u jkollkom is-sodisfazzjon li l-grupp tagħkom kien jaf l-iktar, imma anke jekk titilfu se tkunu qattajtu saghtejn mill-aqwa.

Din il-Kaċċa għat-Teżor tibda qudddiem il-Palazz ta' Selmun.


Kaċċa għat-Teżor bil-karozzi Għawdex Lil Għawdex kulħadd iħobbu.

Kif tista' ma tħobbux?

Gzira li ssaħħrek mimlija serenità, storja misterjuża, kosta mill-isbaġ, irħula rustiċi donnhom bin-ngħas u trankwillità unika għalih.

Għawdex jogħġob liż-żgħażagħ u x-xjuħ, u din il-gżira hija Ġenna tal-Art għal dawk li jħobbu l-kaċċa għat-teżor, minħabba l-konfini ġografiċi u t -toroq ħiemda.

Imma tintilfux fl-isfond qisu tal-istampi li għandu, għax se jkollkom il-mistoqsijiet misterjużi u l-ħaġa moħġaġa x'issolvu u l-isfidi x'taffrontaw jekk tridu tkunu t-tim rebbieħ.

Din il-kaċċa għat-teżor taqsam lil Għawdex mit-tul u mill-wisa', u, tista' tgħid, tgħaddi minn kull rokna tiegħu, ibda mill-belt brillanti u glorjuża tar-Rabat u ċ-ċittadella tagħha, -irdumijiet maestużi , il-lokalitajiet fejn saru films magħrufa, daħliet fil-baħar, monumenti storiċi, u mkejjen imwarrba li l-biċċa l-kbira tal-Maltin qatt ma jaraw meta jżuru lil Għawdex.

Sagħtejn forsi mhumiex twal, imma dejjem tistgħu terġgħu tmorru dduru kif tispiċċa l-kaċċa għat-teżor.

Mela, ejja u ssieħeb magħna għal din l-esperjeza unika.


Kaċċa għat-Teżor bil-karozzi fiċ-ċentru ta' Malta In-Naħa tan-Nofs ta' Malta hija taħlita tan-Naħa t-Isfel u n-Naħa ta' Fuq.

Filwaqt li n-Nofsinhar huwa iktar wati u jgħodd fih lil-bliet u l-irħula l-aktar qodma, in-Naħa ta' Fuq hija aktar riċenti bl-art ta' sikwit bit-tlugħ u l-inżul u spazji miftuħa, Iċ-ċentru huwa taħlita ta' dawn l-għamliet kollha.

Din il-kaċċa għat-teżor se tippermettilkom tesploraw xi aspetti ewlenin taċ-Ċentru ta' Malta bħalma huma t-Tliet Irħula antiki u gustużiu l-Mosta bil-koppla tal-knisja , kif ukoll dettalji oħra lil lil dak li jkun spiss jaqbżulu imma li tant jarrikkixxu l-inħawi.

Ma rridux nikxfu wisq x'hemm lest għalikom u nħassrulkom is-sorpriżi; kemm tiġu u tippruvaw.

Aħna ċerti li se tiskopru lokalitakijiet li qatt ma rajtu, jew smajtu bihom.

L-isbaħ ħaġa hi li se tagħmlu dan bħala grupp u tgħinu lil xulxin tmorru tajjeb ħafna fil-kompetizzjoni u, fl-istess ħin, issiru tafu karatteristiċi ġodda ta' dan in-naħa ta' Malta.

Din il-Kaċċa għat-Teżor tibda fil-parkeġġ ta' Raħal is-Snajja' ta' Ta' Qali.


Il-Kaċċa Għat-Teżor bil-mixi fil-Vittoriosa (Birgu) Għalkemm inqas magħrufa mill-Belt jew l-Imdina, il-belt nobbli tal- Vittoriosa (Birgu) mhix inqas mgħaddsa fl-istorja.

Imsemmija għar-rebħa tal-Assedju l-Kbir tal-1565, din il-belt għandha l-pożizzjoni ewlenija fl-istorja ta' Malta għax kien proprju hemm li nkisbet l-ikbar rebħa fl-istorja ta' Malta.

Jgħaddi kemm jgħaddi ż-żmien din ir-rebħa se tibqa' mfakkra.

Vittoriosa (Birgu) hija lokalità oħra li kważi titlob b'leħen awtorevoli li norganizzaw fiha Kaċċa għat-Teżor.

U proprju dik li se nagħtukom – u waħda speċjali wkoll.

Hemm ħafna x'tiskopri f'din il-belt straordinarja; x'hemm aħjar minn kompetizzjoni bħalma hija kaċċa għat-teżor biex issr taf x'għandha x'toffri.

Mill-forti kolossali ta' Sant'Anġlu sal-knejjes barokki grandjużi u t-toroq antiki u gustużi li jserrpu mal-belt, se tgħinek biex tapprezzaw aspetti ta' din il-ġawhra ta' belt li qatt ma bsartu li kellha.

Il-veloċità u l-eċċitament ta' din il-Kaċċa għat-Teżor ċertament se tibqgħu tiftakruhom għal żmien twilu, mżgħandniex dunju li se jħajrukom terġgħu tidħlu għal din l-isfida mill-ġdid.


Kaċċa għat-Teżor bil-mixi fl-Imdina L-Imdina hija ġawhra taż-żminijiet Medjevali, imżejna b'ħafna sbuħija arkitettonika u storja twila, tistrieħ fl-għoli tħares lejn iċ-ċentru ta' Malta kif ilhas tagħmel sekli sħaħ.

Jista' jkun hawn lokalità iktar ideali għal kaċċa għat-teżor f'Malta?

Magħluqa fil-konfini tal-ħitan maestużi tagħha, it-timijiet se joħduha kontra xulxin bies isibu t-tweġibiet għal ħjilijiet fl-iiqsar żmien ħalli jaslu għar-rebħa.

Mhix faċli imma fiha mitt gost.

Id-daqs żgħir tal-belt u t-toroq dojoq ikomplu jżidu mal-eċċitament tal-kompetizzjoni tal-Kaċċa għat-Teżor fl-Imdina.

Mhux biss il-ħin kollu se tiskopru lokalitajiet u fatti interessanti u ġodda li forsi ma kontx taf bihom qabel imma se tidħqu bil-kbir tul il-kompetizzjoni għax se jkollkom tagħmlu attivitajiet li jnisslu tbissima biex tippruvaw li t-tim tagħkon fehem il-ġjiel u solva l-misteru.


Kaċċa għat-Teżor Mfassla Għalik (Marbles) Jekk il-programmi ta' Kaċċa għat-Teżor tagħna mhumiex dawk li l-grupp jew organizajjoni tagħkom kellu f'moħħu, nistgħu nfasslu wieħed skont il-ħtiġijiet speċifiċi tagħkom.

Forsi tridu li l-Kaċċa għat-Teżor tagħkom issir f'lokalità partikulari jew inkella li tkun ibbażata fuq tema li tagħżlu intom.

Aħna nifhmu li kull grupp ikun qiegħed ifittex li Kaċċa għat-Teżor li tagħtih xi ħaġa unika, kemm jekk l-iskop ikun li jinbena t-tim, kemm jekk il-membri tal-grupp ikunu jixtiequ jirrilassaw jew jedukaw ruħhom u kemm jekk ikunu sempliċiment jixtiequ l-eċċitament tal-kaċċa; ikunu xi jkunu ċ-ċirkustanzi nfasslulkom kompetizzjoni li ddaħħalkom fl-ispirtu tagħha u tkun ta' sfida, u eċċitanti, għal dawk kollha li jieħdu sehem.

Inqabbdu individwi ta' esperjenza li kapaċi joħolqu avvenimenti ta' Kaċċa għat-Teżor professjonali, differenti u imaġinattivi li jispirawkom.

Aħna norganizzaw Kaċċa għat-Teżor għal istituzzjonijiet negattivi, kunsilli lokali, kumpaniji, għaqdiet volontarji, klabbijiet sportivi jew anke gruppi ta' ħbieb li jkunu qegħdin ifittxu divertiment li bħalu ma ssibx.

Il-lokalità tista' tkun anke fl-istess binja tal-għaqda tagħkomjew fi kwalunkwe lokalità oħra fil-gżejjer Maltin.

Xi ngħidu fuq it-temi?

Naħsbu li aħna nistgħu norganizzaw Kaċċa għat-Teżor dwar kważi kull tema li tiġikom f'raskom.

Pereżempju, forsi tixtiequ tema bbażata fuq "Id-Diversifikazzjoni tal-Isport f'Malta'' għal istituzzjoni edukattiva jew klabb sportiv, jew kaċċa għat-teżor għal dawk li qegħdin jattendu konferenza medika jew tema bbażata fuq perjodu partikolari.

Jekk il-grupp tagħkom huwa magħmul minn individwi li jqisu lilhom infushom fanatiċi tal-moda, għaliex ma tippruvax tema konnessa max-shopping.

M'hemmx limitu għall-possibiltajiet.

Nieħdu gost meta tisfidawna bit-talbiet tagħkom.


How to play About Il-Karretta u Il-Iskuter


Waqqa' il-Landa Draw Waqqa' il-Landa Logħba komuni li kienet tintlagħab f'għamliet differenti f'ħafna kulturi madwar id-dinja, inkluż f'Malta.

Kif Tilgħab Waqqa' l-Landa L-idea hija sempliċi.

Bottijiet bit-toqol fihom jitqiegħdu bil-galbu f'linja u fuq xulxin f'forma ta' torri.

L-għan, naturalment, huwa li twaqqagħhom permezz ta' ballun tal-lastku minn pożizzjoni wieqfa ftit metri 'l bogħod.


Passju Il-Passju Il-Passju (Hopscotch bl-Ingliż) tnissel fil-Brittanja fi żmien l-Imperu Ruman.

Oriġinarjament, il-passju kien jintlagħab fuq meded ta' art li kienu jkunu twal aktar minn 100 pied u li kienu jintużaw għat-taħriġ tas-suldati.

Is-suldati Rumani, libsin l-armatura tal-gwerra sħiħa u jġorru l-barżakki tal-ikel kienu jiġru tul il-medda kollha biex isaħħu riġlejhom, tista' tgħid bħalma l-players tal-football illum meta jiġru wadwar it-tyres tal-karozzi.

It-tfal Rumani fasslu meded ta' art iżgħar, żiedu sistema ta' marki biex jikkalkulaw min kien ikun rebaħ, u l-logħba nfirxet mal-Ewropa.

Kien taħt l-Ingliżi li l-Passju, kif saret magħrufa fil-gżejjer tagħna, saret popolari ħafna u kienet tinlagħab ħafna fl-iskejjel u mit-tfal fl-irħula sa ftit għaxriet tas-snin ilu.

B'xorti ħażina, il-popolarità ta' din il-logħba naqset bil-kbir u ftit li xejn għadek tara t-tfal jieħdu pjċir jilagħbuha.

Kif Tilgħab il-Passju

Kull min jilgħab ikollu ġeneralment ġebla komuni.

L-ewwel tifel jixħet il-ġebla fl-eqrab kaxxa mmarkata fl-art.

Il-ġebla riedet tasal fil-kaxxa li suppost tinżel fiha mingħajr ma tmiss mallija jew taqbeż 'il barra mil-linji.

Jekk ma jiġrix hekk, jew jekk il-ġebla tinżel f'kaxxa ħażina, it-tifel li jkun lagħab jitlef it-tefgħa.

Jekk il-ġebla tinżel fejn suppost, it-tifel jaqbeż fuq sieq waħda u jibda mill-kaxxa numru wieħed.

It-tifel irid jaqbeż fil-kaxxi maġenb xulxin bis-sieq ix-xellugiija tinżel fil-kaxxa x-xellugija u s-sieq il-leminija fil-kaxxa l-leminija.

Fejn isib kaxxa waħidha, it-tifel irid jaqbeż ġo fiha fuq sieq waħda; jagħżel hu liema tkun.

Fil-kaxxi weħidhom li jmiss, it-tifel irid jaqbeż darba b'sieq u darba b'oħra.


It-Tlieqlaq ta 'Tliet Saqajn (3 legged race) Dwar It-Tlieqlaq ta 'Tliet Saqajn (3 legged race) Bħal ħafna mil-logħob tal-antik, il-bidu tat-Tlielaq ta' Tliet Saqajn huwa mċajpar, imma ċertament kienu l-Ingliżi, li jħobbu ħafna din l-attività, u ġabuha Malta.

Kif Tilgħab It-Tlieqlaq ta 'Tliet Saqajn (3 legged race)

Tellieqa tat-tliet saqajn hija kompetizzjoni li fiha jieħdu sehem pari ta' parteċipanti li jiġru bis-sieq ix-xellugija ta' parteċipant minnhom marbuta ma' sieq il-leminija ta' sieħbu.L-għan tal-attività huwa li ż-żewġ parteċipanti li jiġru flimkien jaslu sal-linja tat-tmiem qabel il-kompetituri l-oħra.

Logħba bħal din tgħin biex jinbena spirtu ta' kommunità, għax għalkemm hija tellieqa titlagħab għall-pjaċir u tqanqal ħafna daħq hekk kif dawk li jieħdu sehem jaħdmu flimkien biex joqomsu lejn il-linja tat-tmiem – spiss jaqgħu mal-art b'mod ftit u xejn goff.


Il-Wadab (slingshot) Dwar Il-Wadab (slingshot) Il-wadab (jew żbandola) modern ilu magħna minn, bejn wieħed u ieħor, l-1839, meta l-ispiżjar Amerikan Charles Goodyear ivvinta l-lastiku vulkanizzat.

Dan il-ġugarell żgħir u arma sempliċi kien jogħġob lil ħafna tfal, l-iktar lis-subien.

Kif Tilgħab bil-Wadab (slingshot)

l-Għamla klassika tikkonsisti f'zokk jew plastik forma ta' Y bil-lastiku marbut magħha.

Dak li jkun kien jiġbed lura l-ġilda, bil-ġebla ġo fiha, u jimmira lejn il-bottijiet tal-metall mqiegħda fuq ħajt.

Kienet meħtieġa ċerta ħila biex timmira bi preċiżjoni u twaqqa' l-bottijiet, wieħed, wieħed, minn fuq il-ħajt.


How to play Bocci tal-Hġieġ (Marbles)


Il-Qbiz tal-Lastiku Dwar Il-Qbiz tal-Lastiku Il-Qbiz tal-Lastiku hija logħba li trid ħafna enerġija li tikxef kemm dawk li jilagħbuha għandhom bilanċ u nifs.

Kif juri l-isem, Il-Qbiż tal-Lastikuj intlagħab b'biċċa lastiku twila u fl-imgħoddi kien popolari mal-bniet li kien għadhom imorru l-iskola.

Fis-snin 60 u 70 kient logħba komuni u anke fis-snin ta' wara kont issibha imma mhux daqs qabel.

Kif Tilgħab Il-Qbiz tal-Lastiku

Biċċa lastiku kbira titgeżwer ma' saqajn tnejn min-nies bilwieqfa b'saqajhom miftuħinu diversi passi 'l bogħod minn xulxin.

Tifla oħra taqbeż filwaqt li t-tnejn l-oħra (u anke min ikun qiegħed jara, jekk ikun hemm nies) ilissnu taqbila biex jgħinu li dik li qed tkun taqbeż iżżomm itr-ritmu.

It-tnejn li jkollhom il-lastiku madwar saqajhom jibdlu l-għoli tal-lastiku billi jgħolluha sal-pexxun imbagħad sal-irkoppa.

Dan jagħmilha aktar diffiċli għal dik li tkun qiegħda taqbeż biex togħla aktar 'il fuq u żżomm il-bilanċ.

Jirbaħ min jirnexxilu jaqbeż il-livelli differenti kollha kemm huma ta' għoli mingħajr ma jagħmel żball jew jitfixkel fil-lastiku.

Biċċa xogħol ġmielu.


Il-Qbiż tal-Ħabel Dwar Il-Qbiż tal-Ħabel Il-Qbiz tal-Ħabel (skipping rope)f'xi forma jew oħra ilu magħna minn żmien żemżem u ħadd ma jaf fejn jew meta tnissel; imma nafu li l-Feniċi u l-Eġizzjani kienu jaqbżu l-ħabel.

Fl-Ewropa din l-attività saret popolari fost l-Olandiżi, li fis-sittax-il seklu ħaduha magħhom l-Amerika.

L-Ewropej kien ilhom jaqbżu l-ħabel sekli, imma l-Ingliżi ma kinux dilettanti wisq, u aktarx li ma kinux huma li daħħlu din l-attività f'Malta fejn damet popolari għal snin twal.

Kif isir Il-Qbiż tal-Ħabel

Hemm diversi modi kif din l-attività kienet issir.

Kien jintuża ħabel twil bi tnejn min-nies, xi tnax-il pied imbegħdin minn xulxin, iżommu tarf kull wieħed.

Dawn it-tnejn min-nies kienu jdawru l-ħabel b'mod li dan jifforma ark u jaqbdu ritmu.

Waqt li diversi għanjiet kienu jitkantaw, il-parteċipanti kienu jaqbżu l-ħabel flimkien meta l-ħabel kien ikun fil-baxx jew imiss mal-art.

Jekk ma taqbiżx fil-waqt preċiż, kont itellef ir-ritmu tat-tidwir tal-ħabel u jeliminawk mil-logħba.

Dan kin ikompli sakemm ikunu eliminati l-kompetituri kollha barra waħda, li, kienet tkun ir-rebbieħa.


Il-Loghba tal-Maktur (Lions & Tigers) Dwar Il-Loghba tal-Maktur (Lions & Tigers) Il-Logħba tal-Maktur tixbah ħafna lill-Ballun Stop f'dawk li huma livelli ta' enerġija u eċċitament.

Dil-il-logħba jilagħbuha żewġ timijiet li jissieltu bejniethom biex jiksbu maktur.

Kif Tilgħab Il-Loghba tal-Maktur (Lions & Tigers)

Ir-regoli tal-logħba huma sempliċi.

Kull membru taż-żewġ timijiet jingħata numru (pereżempju, jekk ikun hemm tmienja min-nies f'kull tim, Tim Nru 1 ikollu parteċipanti bin-numri minn 1-8.

Parteċipant newtrali joqgħod fin-nofs iżomm maktur u jgħajjat numru bl-addoċċ.

Iż-żewġ parteċipanti mit-timijiet b'dak in-numru joħorġu bil-ħeffa, jippruvaw jieħdu l-maktur u jiġru lejn il-linja tat-tim tagħhom qabel mal-avversarju tagħhom jilħaq imisshom.

It-tim li jakkwista l-aktar imkatar joħroġ rebbieħ.

Il-livell ta' diffikulta' u l-eċċitament jiżdiedu jekk ikun hemm aktar minn parteċipant wieħed f'kull tim bl-istess numru, għax ikun hemm erba' parteċipanti jikkompetu għall-maktur.


Il-logħba tal-Boċċi Dwar Il-Logħba tal-Boċċi Forsi l-iktar logħba antika li jilagħbu l-Maltin hija l-boċċi.

Fi żmien il-Kavalieri ta' San Ġwann, logħba jisimha ''Maglio'' kient tintlagħab Malta u kienet tixbah ħafna l-logħba li kien li kellha tkun magħrufa bħala Boċċi.

Hemm ħafna provi li l-Boċċi ilha tintlagħab f'Malta.

Wahħa minn dawn il-provi hija l-fatt li l-Ingliżi riedu jdaħħlu f'Malta l-logħba li kienu akkaniti fuqha jisimha Bowls, li tixbah lill-Boċċi (għalkemm l-art li tintalgħab fuqha differenti hafna min dik tal-Boċċi) imma ma rnexxilhomx għax il-Boċċi kienet qabdet sew f'Malta.

Kif Tilgħab il-Logħba tal-Boċċi

Il-Logħba tal-Boċċi tintlagħab fuq wiċċ ċatt miksi bir-ramel u kull tim ikollu tliet players.

Il-boċċa msejħa l-likk hija bejn wieħed u ieħor daqs boċċa tal-ħġieġ li jiagħbu biha t-tfal.

Il-boċċi l-oħra qishom boċċi tal-isnooker.

Wieħed mit-timijiet jilgħab bil-boċċi l-ħomor, l-ieħor bil-blu.

It-tir tal-logħba huwa li tqarreb kemm tista' l-boċċi tat-tim tiegħek lejn il-likk.

Ir-regoli għandhom ħabta jinbidlu minn klabb għall-ieħor.


Bocci tal-Hġieġ (Marbles) Dwar Il-Ġbid tal-Ħabel (Tug of War) Għall-kuntrarju ta' xi wħud mil-logħbiet l-oħra, għall-Ġbid tal-Ħabel trid is-saħħa aktar milli strateġija u kordinazzjoni bejn l-idejn u l-għajnejn.

M'hemmx għalfejn ikollok età avvanzata biex tiftakar din il-logħba.

Imma hija ħafna anqas popolari llum milli kienet meta ħafna minnhom kien għadhom tfal.

Kif Tilgħab Il-Ġbid tal-Ħabel (Tug of War)

Kull wieħed minn żewġ timijiet ta' perteċpanti jaqbad it-tarf ta' ħabel twil u oħxon u waqt li jiġbdu b'saħħithom kollha jippruvaw ikaxkru lill-avversarji lil hinn mil-linja tan-nofs.

Dak it-tim li jirnexxilu jagħmel hekk jirbaħ.


Il-Fatt Dwar Il-Fatt Il-Fatt hija logħba sempliċi imma popolari ħafna li kient tintlagħab fit-toroq tal-irħula Maltin u llum, sfortunatament, kważi ntesiet għal kollox.

Kif tilgħab il-Fatt It-tfal kienu jpinġu żewġt iċrieki fuq il-bankina jew fit-triq, wieħed minnhom iżgħar mill-ieħor u ġo fih.

Imbagħad kien jqiegħdu muniti jew (jekk ma kienx ikollhom muniti) qxur tal-ġellewż (mingħajr il-ġewwieni, imma biċ-ċomb biex itaqqal il-qxur) ġoċ-ċirku ż-żgħir ta' gewwa.

L-iskop tal-logħba kien li wieħed jipprova jtajjar il-muniti jew il-ġellewż 'il barra miċ-ċirku ta' ġewwa.

Il-player li itajjar l-aktar joħroġ rebbieħ.


Iċ-Ċirku Ic-Cirku Waħda mil-logħbiet li ma tantx tara bħalha hija ċ-Ċirku.

Anke jekk qatt ma rajt lil ħadd jilgħab din il-logħba fir-realtà, jaf rajtha f'xi film antik li, permezz tagħha kien jipprova joħloq l-ambjent tal-inħawi ċentrali tal-Mediterran qabel is-snin sittin.

Fil-fatt hija marbuta mill-qrib ma' din in-naħa tad-dinja.

Kif Tilgħab iċ-Ċirku

Kont teħtieġ il-ħila li tikkontrolla rota antika dejqa, parti minn bicycle,f'xi triq dejqa permezz ta' bastun b'biċċa wire irqiq imwaħħal miegħu.

It-tfal fl-irħula ż-żgħar f'Malta kienu jtellqu dawn iċ-ċrieki b'ħeffa kbira f'toroq u sqaqien kemxejn għan-niżla, u l-pika kienet tkun ħarxa.


Brilli Dwar Brilli Il-Brilli, li mkien fid-dinja m'hawn eżatt bħala, tintlagħab b'dawk li bl-Ingliż jgħidulhom 'skittles' .

Il-logħba tal-Brilli ilha magħrufa sa minn qabel ma ġew il-Kavalieri ta' San Ġwann u tixbah lit-10-pin bowling li jintlagħab taħt is-saqaf, imma tintlagħab għall-apert.

Jintużaw disa' brilli u ballun tal-injam.

Ir-regoli huma kemxejn ikkumplikati.

Kif Tilgħab Il-Brilli

Il-brilli jkunu skjerati f'forma ta' djamant-kwadru, fi tliet fillieri bi tlieta.

It-tir tal-logħba huwa li twaqqa' l-brilli u ttella' l-punti.

Biex jirbaħ, min qed jilgħab irid itella' 24 punt eżatt.

Jekk xi ħadd itella' aktar minn hekk, ikun eliminat sal-logħba li jmiss.

Hemm brilli differenti li għandhom isem u jiswew punti differenti.

Tan-nofs jissejjaħ 'is-sultan' u jiswa 9 punti.

Il-brilli tat-truf jgħidulhom 'sekondi' u jiswew 6 punti.

Il-bqija jgħidulhom 'qarmuċ' u jiswew punt wieħed biss.

Kull parteċipant jilgħab darbtejn.

L-ewwel darba jitfa' l-ballun min post miftiehem minn qabel u t-tieni darba minn fejn ikun waqaf il-ballun.

Biex il-logħba tkun aktar interessanti, l-ewwal tefgħa tagħti aktar punti mit-tieni waħda: ittik id-doppju tal-punti.

Imma, jekk jekk iktar minn tip wieħed ta' brilla jitwaqqa' fl-ewwel tefgħa (is-sultan, is-sekondi u l-qarmuċ), min qed jilgħab jieħu biss 2 punti ta' kull brilla.

Is-sempliċità ta' din il-logħba flimkien mas-sistema ta' punteġġ interessanti u l-ħtieġa li tuża l-istrateġija iġegħlek tilgħabha u terġa' tilgħabha.

Għaliex m'għandikx tieħu gost tilgħabha u, fl-istess ħin, tgħin biex iżżomm ħajja din it-tradizzjoni li bħalha m'hawnx?

Logħba li tagħti pjaċir immens!


Bocci tal-Hġieġ (Marbles) Dwar il-Boċċi tal-Ħġieġ (Marbles) Meta konna tfal, ta' sikwit konna nqattgħu s-sigħat nokkempetu bl-aħrax biex nirbħu l-boċċi ta' sħabna.

Kienet tkun kompetizzjoni akkanita u min jirbaħ kien ikun kburi immens li kiseb ħafna boċċi.

Kien hemm anke aspett ta' spettaklu għaliex il-boċċi kienu jkunu ta' kulur u għamla differenti.

L-ewwel boċċi li nafu bihom instabu f'Mojenjo-daro, f'dak li illum huwa l-Pakistan, u jmorru lura xi 2,500 sena Q.K..

Kienu jkunu blalen tal-ġebel innaqqxa b'mod mirqum.

Anke fil-Meżopotamja u l-Eġittu tal-qedem kienu jużaw il-boċċi, li kienu jkunu tat-tafal, ġebel, jew anke ħġieġ.

Tal-ħġieġ wara baqgħu popolari anke fiż-żminijiet moderni.

Kif tilgħab bil-Boċċi tal-Ħġieġ (Marbles)

Hemm ħafna tipi ta' logħob differenti li jista' jintlagħab bil-boċċi, imma l-iktar komuni huwa dak li fih dawk li jilagħbu ipinġu ċirku jew kwadru fl-art u kull wieħed iqiegħed numru speċifiku ta' boċċi – kultant ta' għamla partikulari – f'dan iċ-ċirku jew kwadru.

Pereżempju, jekk ikun hemm erbat itfal jilagħbu, kull wieħed minnhom iqiegħed tliet boċċi fil-kwadru u b'hekk ikun hemm 12-il boċċa fin-nofs.

Dawk li jkunu qegħdin jilaghbu jiftiehmu fuq id-distanza u jpinġu linja minfejn iwaddbu l-boċċa tagħhom.Wieħed, wieħed iwaddbu l-boċċa tagħhom fil-kwadru u jippruvaw itajru l-boċċa tar-rivali tagħhom barra 'il barra mill-kwadru, u b'hekk jirbħuha.Din tkompli sakemm il-boċċi kollha jispiċċaw barra mill-kwadru.

Ir-rebbieħ kien ikun dak li jkollu l-aktar boċċi.

L-għan kien li jkollok jkollok akatr boċċi minn dawk li bdejt bihom.


Ballun Stop Dwar Ballun Stop Din il-logħba li trid ġiri b'ħeffa kbira hija ta' pjaċir kbir għal min jilgħabha u toffrilek iċ-ċans ta' eżerċizzju mill-aqwa.

Kif Tilgħab Ballun Stop Trid spazju ġmielu biex tilgħab din il-logħba.

Wieħed mill-parteċipanti jgħolli l-ballun u jsejjaħ isem wieħed mill-parteċpianti l-oħra li jrid jara kif jagħmel u jaqbad il-ballun qabel ma jmiss mal-art.

Jekk jirnexxilu, imiss lilu li jitfa' l-ballun 'il fuq.

Jekk ma jaqbadx il-ballun dak li jkun irid jolqot lil wieħed mit-tfal l-oħra billi jitfagħlhom il-ballun waqt li huma jippruvaw jiskappaw milli jintlaqtu.

Jekk dak li jwaddab il-ballun ma jolqotx lil dak li jimmira lejh, jinqala' mil-logħba.

L-istess jiġri lil kull parteċipant li jintlaqat erba' darbiet.

Din il-logħba kapaċi tkun ta' mogħdija taż-żmien eċċellenti għall-avvenimenti organizzati mill-kumpaniji.


It-Tour Privat tat-Tliet Ibliet u l-Kavallieri Jekk hemm waħda fost is-setgħat li ħakmet lil Malta li ħalliet wirt li għad idum is-sekli, din hija l-Ordni qalbiena ta' San Ġwann.

Fis-16-il seklu ġabet l-fama u l-ġid f'Malta, wara wieħed mill-eħrex konflitti fl-istorja – l-Assedju l-Kbir tal-1565.

Dwar l-istorja tal-Kavallieri ta' San Ġwann tista' faċilment issir sensiela ta' għaxar films mill-kbar nett ta' Hollywood.

Minn żmien żemżem, dawk li jħobbu l-istejjer jinħallu wara l-r-rakkonti ta' galanterija, qlubija, sagrifiċċju u meta ċ-ċkejken joħroġ rebbieħ.

L-istorja tal-Kavallieri ta' Ġerusalemm u ta' Rodi u ta' Malta għandha dawn l-elementi kollha, imma għall-kuntrarju tal-ħrejjef tal-films, hija mibnija fuq fatti storiċi li seħħew tassew.

Dan it-tour, immexxi minn gwida espert, jippermettilkom li tiskopruhom.

Issiru tafu dan kollu eżattament f'dawk il-postijiet fejn il-Kavallieri laħqu l-quċċata tal-fama tagħhom.