Diskors mill-Eċċellenza Tiegħu George Vella fl-okkażżjoni tal-Inawgurazzjoni tal-uffiċini l-ġodda tal-AME Health and Saftey Services Ltd. – 3 ta' Ottubru 2019, Gwardamangia

Onorevoli Ministri Persuni Distinti Għeżież ħbieb

Nirringrazzja lid-Diretturi u l-ħaddiema tal-AME Health and Safety Services Ltd għas-servizz li qed jagħtu lis-soċjetà dwar l-għarfien u l-importanza tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, fil-ħajja ta' kuljum u anke barra mill-post taxxogħol.

Fil-professjoni tiegħi bħala tabib, ħdimt mill-viċin ma' bosta ħaddiema fuq postijiet varji tax-xogħol, fosthom it-Tarzna, u nifhem sew l-importanza ta' dan is-suġġett.

Hija realtà li l-għodod u r-ritmu ta' ħafna xogħlijiet inbidlu maż-żmien u f'ħafna mis-setturi daħlu aktar l-użu tal-kompjuters u teknoloġija avvanzata.

Dawn il-bidliet huma neċessarji u jikkumplimentaw l-avvanzi fix-xjenza.

Sfortunatament baqgħu magħna wkoll perikli fit-triq, fil-postijiet ta' divertiment, u fuq kollox fid-djar tagħna.

Għalhekk huwa essenzjali li jkollna kumpaniji

organizzati u b'mod professjonali fil-qasam tas-saħħa u s-sigurtà.

Dan sabiex bħala poplu, jista' jkollna moħħna mistrieħ li teżisti rieda kemm fil-qasam talintrapriżi kif ukoll fil-qasam politiku, biex is-saħħa u s-sigurtà f'pajjiżna jkomplu jissaħħu.

Liġijiet dwar dan is-settur għandna kemm trid.

Li forsi m'għandniex biżżejjed huwa l-infurzar.

Bħalma lkoll nafu, meta persuna tweġġa' fuq il-post tax-xogħol, apparti l-ġrieħi fiżiċi, iġġarrab ukoll ġrieħi psikoloġiċi, li ħafna drabi jaffetwaw lill-familjari u lil dawk viċin il-persuna.

Dan inissel sens ta' qtigħ il-qalb, u kultant ftit li xejn jitħalla lok għal ħsieb pożittiv u ta' tama.

Dan iħalli wkoll impatt fuq sħabu tax-xogħol.

Is-saħħa u s-sigurtà mhux qegħdin hemm minħabba xi liġi jew infurzar.

Anzi bilkontra – il-liġi ġiet imfassla preċiżament minħabba l-importanza illi s-saħħa u ssigurtà jiġu mħarsa dejjem.

Mat-twelid, persuna tesponi ruħha għal riskji ta' saħħa u sigurtà u għalhekk importanti illi s-soċjetà tkun taf u tagħraf sewwa x'inhuma r-riskji u xi prekawzjonijiet għandhom jittieħdu biex faċilment jiġu evitati inċidenti.

Meta wieħed ikun pro-attiv u jagħti kas is-saħħa u s-sigurtà mhux biss fuq il-post tax-xogħol iżda saħansitra kull fejn ikun, allura dan mhux biss jevita li jweġġa' hu iżda jkun qed jgħin ukoll lil dawk ta' madwaru.

Il-ħaddiema qatt ma nistgħu nħarsu lejhom bħala sempliċiment numru.

Il-ħajja ta' kull individwu, irrispettivament mix-xogħol li jagħmel għandha tiġi mħarsa.

Għaldaqstant nemmen, li kull ħaddiem irid ikollu aċċess għall-għarfien meħtieġ dwar id-drittijiet legali, kif ukoll l-għodda u t-taħriġ biex ħidmietu bl-inqas riskju possibbli.

Kif jgħid il-Malti, "bniedem avżat, nofsu armat."

Jiena nemmen li meta l-persuna tkun infurmata dwar kif għandha tipproteġi saħħitha, tkun f'pożizzjoni li tista' tagħmel għażliet aktar adattati għall-bżonnijiet partikolari tagħha.

Barra minn hekk, aħna nafu li l-edukazzjoni hija ċ-ċavetta tal-għerf.

Għalhekk, linformazzjoni b'lingwa li jifhimha kulħadd, u li tingħata b'mod adegwat, għandha tkun fuq quddiem tal-għanijiet tagħna.

Ngħid li "jifhimha kulħadd", anki fil-kuntest tat-taħlit ta' ħaddiema barranin li llum jaħdmu f'pajjiżna, u li mhux neċessarjament jifhmu l-Malti jew l-Ingliż.

Nemmen ukoll li t-tagħlim tal-ħiliet u tal-imġiba korretta huma ta' importanza kritika, sabiex l-individwi jħarsu s-saħħa u s-sigurtà emozzjonali u psikoloġika tagħhom, anke f'sitwazzjoni ta' riskju serju.

Biex nieħdu ħsieb lill-ħaddiema kif inhu mistħoqq irridu nqisu l-umanità ta' kull persuna.

Jinħtieġ mela, li nkomplu nisimgħu lil xulxin, naqsmu bejnietna lperspettiva ta' xulxin u niftħu moħħna aktar għat-tagħlim.

Dan ifisser li għad hemm bżonn li l-awtoritajiet jingħaqdu mal-privat sabiex flimkien jindirizzaw dawn is-sitwazzjonijiet mill-aktar fis u jaraw li r-rati ta' dawn l-inċidenti fuq il-post tax-xogħol, speċjalment fil-qasam tal-kostruzzjoni, iniżżluhom b'mod drastiku.

Għal din ir-raġuni, irridu niżguraw li jkun hemm aktar attenzjoni biex is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol tkun aktar iffukata fuq il-persuna u fuq il-familja, biex ikun hemm ambjent li jirrispetta d-diversità tar-reliġjonijiet u tal-kulturi li jeżistu fil-gżejjer Maltin illum.

Irrid nieħu wkoll din l-opportunità biex nifraħ ix-xogħol bla heda li qed isir millAME Health and Safety Ltd., li qed jagħtu attenzjoni partikolari għal nies li qed jaħdmu f'diversi lantijiet tax-xogħol fejn ir-riskju huwa għoli kif ukoll fil-ħajja ċivili.

Ta' min wieħed jirrikonoxxi s-solidarjetà li qed twettqu, u li qed tkunu wkoll ta' xempju ta' kif għandhom joperaw kumpaniji oħra fil-qasam tagħkom.

Fl-aħħar nett inħeġġeġ lil kull wieħed u waħda minna, sabiex dan is-suġġett nibdew nindirizzawh fuq livell mhux biss politiku (fejn tidħol il-bżonn ta' leġiżlazzjoni aħjar u aktar infurzar) iżda saħansitra akkademiku sabiex minn età żgħira t-tfal tagħna jibdew jagħmlu distinzzjoni bejn dak li jissalvagwardjana u dak li jista' jkun ta' periklu għalina.

Nawgura li, bħala soċjetà Maltija, nibqgħu magħqudin flimkien, biex inkomplu nappoġġjaw lil xulxin biex ngħixu ħajja b'saħħitha u produttiva il-bogħod millkorrimenti u l-konsegwenzi li jġibu magħhom.

Jien konvint li bir-reżiljenża u bid-dinjità nistgħu naffaċċjaw dawn l-isfidi.


Punti għall-ET George Vella, waqt il-5 edizjoni tal-Golden Bay Triathlon, 5 ta' Ottubru 2019

L-iSport huwa wieħed mill-aktar attivitajiet li jwassal għal ġid personali u dak kollettiv.

Kulħadd jaf kemm hu tajjeb għas-saħħa li wieħed jsegwi xi dixxiplina sportiva jew oħra.

Li wieħed jieħu sehem fi-3 dixxiplini differenti juri livell għoli ta' stamina u kundizzjoni fiżika mill-aqwa.

Minnbarra dan, il-parteċipazzjoni tagħkom hawnekk hija wkoll turija ta' sens ċiviku b'saħħtu.

F'isem il-poplu Malti ngħidilkom grazzi tal-impenn tagħkom biex tkunu ta' sostenn lil mijiet ta' persuni li jersqu lejn il-MCCFF għall-għajnuna

Id-domanda għall-għajnuna qed tkompli dejjem tiżdied u għalhekk l-għajnuna matul issena, u mhux biss dakinhar tal-iStrina, hija importanti ħafna biex il-MCCFF tkun tista' tagħti l-għajnuna li hemm bżonn.

Bħal ma tkellimt diversi drabi oħra, is-solidarjetà u l-għaqda nazzjonali huma priorità għal Presidenza tiegħi.

Nemmen li f'okazzjonijiet bħal dawn, nkunu verament qed nimxu ma' dawn il-prinċipji u nkomplu nwasslu l-messaġġ favur poplu b'saħħtu u li jaħseb f'ħaddieħor

Nħeġġeġ biex aktar nies ikunu parteċipi f'din l-inizjattiva u permezz tal-iSport u ħbiberiji ġodda tkunu qed toffru appoġġ lil dawk l-aktar vulnerabbli u fil-bżonn


DISKORS TAL-ET GEORGE VELLA, PRESIDENT TA' MALTA WAQT JUM GĦAWDEX U GĦOTI TAL-PREMJU ĠIEĦ GĦAWDEX, 28 TA' OTTUBRU 2019.

Onor. Justyne caruana, Ministru għal Għawdex Onor. Membri Parlamentari Sindki u Presidenti varji Sinjuri

Grazzi li ghogobkom tistiednuni lili u l-marti biex inkunu maghkom illum biex niċċelebraw Jum Għawdex, u flimkien nagħtu ġieħ lil personalitajiet Għawdxin li b'xi mod jew ieħor komplew jgħollu l-fuq isem ta din il-gżira, ċkejkna fid-daqs imma kbira fil-ħila u fit-talent.

Minn hawn nirringrazzja lil-Ministeru għal Għawdex, ir-reġjun Għawdex u c-Circolo Gozitano tal-ħidma tagħhom u l-impenn kostanti biex jiġi imfakkar dan il-jum li fih jiġu ippremjati u mfakkra personalitajiet distinti Għawdxin.

Ghal dawn l-ahhar 14 il-sena minn meta beda jiġi ċċelebrat dan il-jum kienu bosta dawk il-persuni u organizzazzjonijiet li bis-sehem tagħhom fil-qasam soċjali, reliġjuż u artistiku kienu tassew taw kontribut importanti fil-kommunitajiet immedjati tagħhom.

F'ħafna mid-drabi, il-ħidma ta' dawn kienet strumentali biex bħala pajjiż inkomplu nagħrfu l-firxa u l-kobor tat-talenti lokali filwaqt li nifirħu u nirrikonoxxu wkoll lil dawk li b'xi mod jew ieħor joffru sostenn u għajnuna lil min għaddej minn xi problemi soċjali u ta' saħħa.

Il-premju għal Ġieħ Għawdex huwa turija ta' rispett u apprezzament għal ċittadini u organizzazzjonijiet li mingħajr ħafna storbju jew riklami kienu pedina importanti fl-iżvilupp tal-istorja kulturali u soċjali ta' Għawdex.

Din it-turija ta' rispett huwa l-anqas li nistghu naghmlu biex naghtu gieh lill-dawn il-persuni, jew entitajiet.

Meta nħarsu lejn l-istorja ta' pajjizna, speċjalment dawk is-snin mqallba lejn it-tmiem tas-seklu 18, naraw lil għawdex fiċ-ċentru tat-taqbida mal-ħakkiema franċiżi.

F'dan iż-żmien il-viżjoni u d-dedikazzjoni tal-arċipriet Saverio Cassar, personalita li qeghdin infakkru llum, maħtur kap tal-gvern Għawdxi, kienu importanti ħafna biex din il-gżira tkeċċi lis-suldati franċiżi li kienu gew ma bonaparti, u tieħu r-riedni f'idejha.

F'Għawdex dan seħħ qabel il-maltin irnexxielhom jagħmlu l-istess ghaliex il-francizi fic-cittadella setghu jigu assedjati kompletament, filwaqt li dawk assedjati fil-Belt Valletta, apparti li sabu aktar mezzi biex ikomplu jirrezistu l-assedju f'belt akbar, kellhom anke xi ghajnuna li setghet kienet qieghda taslilhom bil-mohbi bil-bahar.

It-tmexxija ta' Cassar u s-sens b'saħħtu ta' għaqda li dak iż-żmien tkattar fil-gżira ta' għawdex huma turija ta' poplu li għaraf jieqaf fuq saqajh u jipproteġi dak li jemmen fih.

Bi pjacir nosserva li maz-zmien dawn is-sentimenti zviluppaw f'espressjonijiet artistici unici, u fi progetti ohra socjo kulturali li essenzjalment ikomplu jibnu fuq il-vizjoni tal-arcipriet cassar, jigifieri ta' gzira li tahseb f'uliedha, u tahdem biex tkabbar il-patrimonju taghha.

Ippermettuli nirrimarka li bhala maltin u ghawdxin ahna daqsxejn xhah mir-rispett li obbligati naghtu lillpersonalitajiet Maltin u Ghawdxin li matul is-snin ikkontribwew bis-shih ghall-izvilupp politiku u socjali ta' pajjizna.

Naghmlu xi bust jew xi statwa l-hemm u l-hawn, u nsemmu xi toroq biex infakkruhom, imma ghad m'ghandniex, bhal ma ghandhom pajjizi ohra, muzew tal-istorja politika u socjali ta' pajjizna, u lanqas portrait gallery ta' nies prominenti Maltin u Ghawdxin li ghamlu dan il-pajjiz dak li huwa fejn nistghu naghtuhom il-gieh li jixirqilhom, u naghtu cans lill-uliedna isiru jafuhom aktar, jitghallmu dwarhom, u jsiru kburin bihom.

Mill-ġdid nifraħ lill-organizzaturi għal din l-inizjattiva u nirringrazzja lis-sur charles bezzina u lis-sur michael grech tal-kontribut distint tagħhom.

Il-passjoni kbira tas-sur bezzina għall-istorja, il-letteratura u l-estetika għawdxija joħolqu stampa aktar kompleta ta' kif kien Għawdex il-bieraħ u kif inhu għawdex illum.

Bla dubju ta' xejn, dan jikkontribwixxi bis-sħiħ għat-tisħiħ tal-identità Għawdxija u jiżgura li l-ġenerazzjonijiet futuri jkunu konxji ta' dak li jsawwarna bħala gżira u bħala nazzjon.

Is-Sur Michael Grech ġej mill-qasam finanzjarju u l-kontribut tiegħu huwa differenti minn dak tas-Sur Bezzina.

Madankollu, bis-sehem tiegħu fil-Victoria Scouts u x-xogħol tiegħu fi ħdan il-malta community chest fund foundation u organizzazjonijiet filantropiċi oħra, is-sur grech huwa xempju ta' persuna li għarfet taħseb f'ħaddieħor u tagħti mill-ħin liberu tagħha biex tgħin persuni bi problemi soċjali, ta' mard jew ekonomiċi.

Mingħajr ma' ntawwal aktar nagħlaq billi nawgura li aktar żgħażagħ għawdxin ikomplu jimxu fuq il-passi ta' nies bħas-Sur Grech u s-Sur Bezzina.

Inħeġġiġhom biex jagħrfu li l-patrimonju kulturali u soċjali Għawdxi huwa patrimonju ħajj u li dejjem għandu bżonn element żagħżugħ jixprunaħ 'il quddiem u jiftaħlu l-bibien għall-futur.


Diskors tal-E.T. George Vella, President ta' Malta Ċerimonja Jum Għawdex u Għotja tal-Premju Ġieħ Għawdex, 28 ta' Ottubru 2020

Onor. Ministru Onor. Membri Parlamentari President tar-Reġjun Sinjuri Sindki Kunsilliera Sinjuri

Nibda billi nirringrazzjakom talli għoġobkom tistednuni, flimkien ma' marti Miriam, sabiex għal darb'oħra nattendu din l-okkażjoni.

Ma nistax, fil-kuntest tal-lum, ma nibdiex u nsellem lill-kollega u ħabib tagħna lOnor.

Frederick Azzopardi, li tlifnieh ftit tal-ġranet ilu.

Fiż-żmien li qattajna bħala kollegi fil-Kamra tar-Rappreżentanti, fil-qadi ta' dmirijietna u waqt safar uffiċjali flimkien, dejjem sibt li Frederick kien raġel

korrett, rispettuż u fuq kollox ġentlom, mgħoni wkoll bid-don ta' sens talumoriżmu, mhux daqstant komuni fost il-politiċi.

Minn hawn insellem il-memorja tiegħu, u ntenni l-kondoljanzi tiegħi u ta' Miriam lill-familja tiegħu, lill-uliedu, u l-għeżież tiegħu.

Bix-xieraq insemmi wkoll l-unuri li qed ikompli jikseb il-Mons.

Mario Grech, lIsqof uxxenti ta' Għawdex, mhux lill-Għawdex biss, imma anke għall-gżira Maltija.

Il-Poplu Malti u Għawdxi kollu bil-ħatra tiegħu kuntent u m'hemmx dubju li wieħed jistenna l-festeġġamenti għada pitgħada meta jiġi maħtur Kardinal mill-Qdusija Tiegħu l-Papa Franġisku.

Minn hawnhekk insellimlu.

M'għandi l-ebda dubju li, f'dan l-irwol ġdid, Mons. Grech ser jagħmel użu millgħarfien, mill-għerf li għandu, mill-esperjenza u l-umiltà tiegħu għall-ġid ta' kulħadd.

Filwaqt li din hija waħda mill-karigi l-aktar għolja u impenjattiva talKnisja Kattolika, naf biċ-ċert li l-Mons.

Grech ser jibqa' jżomm lill-komunità Għawdxija fuq quddiem ta' ħsibijietu u talbu.

Kif titlob l-okkażjoni tal-lum ser insellem bi pjaċir liż-żewġ personalitajiet li ser jiġu ppremjati llejla – Dr Justyne Caruana u Dr Chris Said.

Ftit nista' nżid ma' dak li qalu ta' qabli.

Ningħaqad ma' dak li għadu kemm qal il-Ministru, bil-kliem sabiħ li uża fuqhom it-tnejn, u jien inżid li dan il-premju huwa xhieda ta' kemm tul il-karriera politika tagħhom, dawn iż-żewġ Membri Parlamentari, u anki lil hinn minn kull ħatra jew titlu li kellhom fil-karrieri tagħhom, poġġew dejjem il-komunità Għawdxija fuq quddiem nett ta' ħidmiethom.

Għalkemm intom – Dr Caruana u Dr Said – tirrappreżentaw żewġ partiti differenti, dejjem ħabriktu mhux għal xi struttura jew oħra iżda għall-interess, lewwel u qabel kollox, ta' Għawdex.

Dejjem bqajtu qrib iċ-ċittadin u ħaristu l-bżonnijiet tiegħu.

Jien dejjem emmint li l-umiltà m'għadha qatt titwarrab mill-politika.

Il-vera premju għal min joħroġ għall-ħajja pubblika hija dik il-'Grazzi' li jgħidlek min hu l-aktar batut fis-soċjetà tagħna.

Ninsab konvint li intom it-tnejn, bħalma għamlu ta' qabilkom, ser tgħożżu dan ilpremju - u li ser ikun ta' motivazzjoni għalikom biex tkomplu ttejbu il-ħajja ta' ħutna l-Għawdxin.

Kif ġa ssemma, 222 Sena ilu, Saverio Cassar, Arċipriet tal-Katidral, ħareġ rebbieħ fuq il-forzi Franċiżi.

Għawdex kien meħlus, l-Ingliżi rrikonoxxew x'kien għamel l-Arċipriet Cassar għall-gżira Għawdxija, għalkemm imbagħad iktar tard, lgħeluq ta' ħajtu ma tantx kien wieħed feliċi.

Kien ġust u mistħoqq, li dan il-persunaġġ beda jiġi mfakkar mill-2005 'l hawn, fl-istess waqt meta beda jiġi mfakkar "Jum Għawdex".

Jiena nirringrazzja b'mod partikolari liċ-Centro Gozitano, ir-Reġjun t'Għawdex, u l-Ministru għallGħawdex li jtellgħu din il-kommemorazzjoni kull sena.

Ilkoll nafu kemm dawn huma żminijiet diffiċli u kemm l-imxija tal-COVD biddlet bosta xejriet minn ħajjitna.

Imma xorta sibt kull mezz, b'rispett lejn irregolamenti tal-awtoritajiet tas-saħħa biex din iċ-ċerimonja ma nħassruhiex.

Wieħed mill-impatti immedjati ta' din il-pandemija, kien propju t-tnaqqis, jew inkella tibdil, f'avvenimenti li jgħaqqdu lill-komunità.

Nifraħ għaldaqstant lill-organizzaturi talli ma qatgħux qalbhom u ħejjew ilpreparamenti kollha, kif jitolbu r-regolamenti tas-Saħħa.

Huwa dejjem gost u pjaċir tiegħi niġi Għawdex jew inkella niltaqa' malGħawdxin.

Dawn l-aħħar ġimgħat kelli l-opportunità nżomm kuntatti ma' bosta minnkom, bosta Għawdxin, li għoġobhom iwassluli l-messaġġi tagħhom.

Smajt kif iċ-ċirkostanzi preżenti kellhom effett fuq l-oqsma kummerċjali u soċjali, u fuq kollox fuq il-ħajja taċ-ċittadin u l-familji tagħhom.

Rajt kif, bħal dejjem, l-ispirtu Għawdxi jibqa' dejjem wieħed kumbattiv u jara dejjem il-pożittività fl-isfidi.

Naf ukoll kemm hemm sens ta' inċertezza fuq il-ġejjieni hekk kif l-ivvjaġġar kważi waqaf għalkollox.

Qed nirreferi għall-ivvjaġġar tat-turisti.

Dan kollu ovvjament kellu impatt dirett u indirett tista' tgħid fuq kull qasam u kull livell.

L-element komuni li jgħaqqad dawn l-isfidi hija r-rieda li tingħeleb din linċertezza.

Hemm bżonn li lkoll naħdmu lejn għan wieħed, inkomplu nsibu soluzzjonijiet flimkien mibnija fuq id-diversifikazzjoni, il-flessibbilità u linnovazzjoni.

Fuq kollox m'għandniex nitilfu t-tama li ma ndumux ma niġu lura għan-normal.

B'xorti tajba, l-ispinta li ngħatat lit-turiżmu intern, voldieri dak ta' bejn Malta u Għawdex, taffa xi ftit jew wisq minn dan l-impatt.

Is-sbuħija naturali ta' din il-gżira ġibdet eluf ta' Maltin li flok ivvjaġġaw lil hinn minn xtutna għoġobhom iqattgħu xi btajjel qosra hawnhekk ġewwa Għawdex.

U dan iġibni għall-punt li nixtieq insemmi u li nsemmi ta' sikwit fil-kuntest nazzjonali, u ser nisħaq fuqu, hawnhekk, f'Għawdex ukoll, b'mod partikolari minħabba l-ġmiel naturali ta' din il-gżira.

Qed nitkellem dwar il-ħarsien tal-ambjent naturali.

Sabiħ l-iżvilupp - u tajjeb li nkomplu niġġeddu.

Iżda dan m'għandux jiġi għad-detriment tal-ambjent naturali, karatteristiku tant ta' din il-gżira ta' Għawdex.

Hemm bżonn, dan għadni kif għidtu riċenti wkoll u nerġa' nirrepetih, li jinstab bilanċ sostenibbli bejn bini u proġetti ta' kostruzzjoni li huma ġodda u ħarsien tal-ambjent, li wara kollox għandna dmir u dover li nipproteġuh, għalina u għal min ġej warajna.

Dan jekk verament nirrispettaw u nħobbu l-gżira ta' Għawdex.

Ma ninsewx kemm l-ambjent naturali huwa essenzjali mhux biss biex jiġu ippreservati l-attrazzjonijiet li nsibu ġewwa Għawdex, iżda wkoll għas-saħħa fiżika u s-saħħa mentali tal-Għawdxin stess.

Issa, iktar minn qatt qabel, qed immissu b'idejna realtà fejn l-ispazji miftuħa u lambjent naturali huma bżonnjużi.

Nappella għalhekk biex tingħata iktar attenzjoni lil dawn il-kunsiderazzjonijiet meta niġu biex nieħdu dan it-tip ta' deċiżjonijiet.

Irridu nkomplu nikbru u niġġeddu, però dan irid isir b'sens ta' moderazzjoni.

Punt ieħor li nixtieq nitkellem dwaru hawnhekk huwa l-impatt li qed ikollha lpandemija fuq dawk li jinsabu f'kundizzjoni ta' vulnerabilità, hawnhekk f'Għawdex.

Naf li diġà hawn numru ta' entitajiet governattivi, reliġjużi u oħrajn volontarji li diġà qegħdin iħarsu lejn dan l-aspett u jagħtu l-għajnuna f'diversi forom.

Għalhekk inrodd ħajr lil dawk kollha involuti f' din il-ħidma u nħeġġiġhom ikomplu jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' din il-kategorija ta' ċittadini.

Dan ma jgħoddx biss mil-lat ta' saħħa medika jew fiżika, is-sitwazzjoni finanzjarja ta' wħud mill-familji iżda wkoll il-ħarsien tas-saħħa mentali li għadna ma drajniex nagħtuha l-attenzjoni li jixirqilha.

Min kien diġà waħdu, dgħajjef u mitluf qabel il-pandemija kompla ħa tisbita dawn l-aħħar xhur, u għalhekk għandu bżonn l-attenzjoni tagħna u tagħkom.

Ejjew nagħmlu l-għalmu tagħna biex ħadd ma jibqa' l-art u noħorġu lkoll kemm aħna minn din il-fażi kerha, noħorġu minnha b'saħħitna u magħqudin.

Dan huwa konformi wkoll mal-messaġġ li għadu kemm ta l-Isqof fil-quddiesa li għadu kemm qaddes u fl-istess ħin ikun riflessjoni ta' dak li qegħdin niċċelebraw illum.

Niċċelebraw Ġieħ Għawdex, xi jfisser Għawdex, xi tfisser li tkun Għawdxi.

Li tkun Għawdxi jfisser li inti dejjem ħsiebek, li inti tagħmel li jkun hemm bżonn u fl-istess ħin ukoll tagħmel minn kollox biex tara li ħadd ma jibqa' lura.

U għalhekk nixtiqilkom ilkoll kull hena u kull barka, u fuq kollox nixtiqilkom issaħħa.

Grazzi ħafna.


Diskors mill-Eċċellenza Tiegħu George Vella, President tar-Repubblika ta' Malta fl-okkażjoni tal-Premju Anzjanità Attiva 2020 MUŻA, Berġa ta' Aragona, il-Belt Valletta 30 ta' Ottubru 2020 L-ewwel nett, il-lejla t-tajba lil kulħadd u nirringrazzjakom illi stedintuni, lili u lil Miriam, biex inkunu hawnhekk magħkom għal din iċ-ċerimonja tant sabiħa u sinifikattiva.

Però rrid qabelxejn nibda billi nsellem ovvjament lill-Onorevoli Silvio Parnis, insellem lil kull min qiegħed hawnhekk, il-Profs.

Borg, Dr Degabriele u Dr Vella u fuq kollox l-organizzaturi ta' dan il-premju li bħalma semma l-Onorevoli Parnis ilu jsir u wieħed jittama li dan ikompli jsir minn sena għall-oħra.

Irrid ukoll nirringrazzja lill-Bord tal-Għażla li diġà smajniehom jagħtu l-opinjonijiet tagħhom, speċjalment il-Profs.

Borg li spjega kif issir l-għażla u nifhem li ħafna drabi probabbilment ma tkunx għażla faċli imma wieħed b'xi mod irid jieħu deċiżjoni u jagħżel min ikun ir-rebbieħ.

Irrid ukoll insellem lill-anzjani kollha, li wara kollox qegħdin hawnhekk biex aħna niċċelebraw l-anzjanità, niċċelebraw l-anzjani li għadhom igawdu saħħithom, li għadhom igawdu l-fakultajiet mentali tagħhom u li għadhom 1

jagħtu eżempju lil ħaddieħor kif jgħixu l-ħajja ladarba l-ħallieq ikun għoġbu jżommhom f'saħħithom.

Irrid ukoll, bla dubju ta' xejn, insellem lil dawk l-anzjani kollha li ħallewna u nagħmel enfasi ovvjament fuq dawk tal-COVID, però ma ninsewx illi ħafna anzjani matul dal-perjodu ħallewna għal ħafna kawżi oħra u nista' ngħid illi kull anzjan li jitlaq ovvjament iħalli l-vojt u jħalli l-pwieni fil-familja tiegħu.

Minn hawnhekk irrid insellem u nagħti l-għomor lil dawk kollha illi tilfu lil xi ħadd għażiż anzjan tagħhom.

Imbagħad fuq kollox nifraħ ukoll lin-nominati kollha li kienu nnominati għal dawn il-premjijiet li kien hawn hawnhekk, għaliex kif dejjem ngħidu, mhux importanti biss li tirbaħ imma anki l-fatt li tkun magħżul biex tiġi kkunsidrat hija diġà xi ħaġa illi jkun hemm bilfors xi ħaġa li ġġiegħel lil xi ħadd jinnominak u jpoġġi ismek 'il quddiem.

Ovvjament imbagħad nifraħ ħafna lir-rebbieħa għaliex, bħalma rajna anki mir-reazzjonijiet ta' min rebaħ, hija xi ħaġa sabiħa li wieħed jiġi rikonoxxut u jiġi magħżul għal dawn il-premjijiet differenti illi tkellimna fuqhom.

U għalhekk ma nistax ma ngħidx kemm hu verament pjaċir għalija li qegħdin hawnhekk illum.

Kif semma is-Segretarju Parlamentari, ir-restrizzjonijiet marbuta mal-COVID setgħu b'xi mod qatgħu qalb lil min jorganizza però, kif qegħdin naraw, qegħdin hawnhekk f'ċirkostanzi mhux tas-soltu, qegħdin numru limitat ħafna biex insegwu l-pariri tal-awtoritajiet tas-saħħa però fl-istess ħin, imbagħad bit-teknoloġija, qegħdin nittrażmettu dan kollu għal kull min irid jarana u anki nagħmlu kuntatt ma' min kien hemm bżonn li nagħmlu kuntatt miegħu.

Però dan huwa prova ta' kemm hemm rieda soda li dal-premjijiet jibqgħu jingħataw xorta u bix-xieraq għaliex dawn in-nies kollha li ġew innominati u li ħadu l-premjijiet uħud minnhom, huma nies li kien jixirqilhom li jiġu rikonoxxuti u bir-rikonoxximent li wieħed qed jagħtihom qiegħed jaġevolahom, qiegħed jagħmlilhom il-kuraġġ ħalli kemm huma u kemm oħrajn jipprovaw jagħmlu dak li għamlu huma.

M'hemmx għalfejn wieħed jirrepeti l-fatt illi l-anzjanità attiva hija tassew xi ħaġa għal qalb kulħadd.

Kulħadd jieħu pjaċir jara anzjan jikber fl-età però jibqa' b'saħħtu, jibqa' mentalment attiv u anki jbati mill-inqas kemm jista' jkun kundizzjonijiet li ġġib magħha x-xjuħija.

Dan mhux biss għax nagħmel parti minn din il-kategorija tas-soċjetà jien, imma għax, kif semmejt dakinhar stess li nħtart President, huwa suġġett li nixtieq li jiġi diskuss aktar spiss, speċjalment fejn tidħol is-solitudni fost l-anzjani.

Jiena kien wieħed mill-ewwel affarijiet li tkellimt fuqu fejn tkellimt mhux biss fuq is-solitudni imma l-iżolament, apparti mill-mard tal-COVID, li jistgħu jiġu suġġetti għalih ċertu anzjani li 3

sfortunatament, u rrid ngħid hawnhekk, ġieli jiġu abbandunati mit-tfal tagħhom u tarahom illi jkunu fid-djar tal-anzjani jgħaddu ġranet u ġimgħat bil-pwieni illi mhux qed ikun hemm min imur jarahom.

U qed nibda fuq dan il-punt negattiv għax din hija ferita kbira li f'pajjiż żgħir bħal tagħna m'għandhiex tkun.

Fejn hemm pajjiżi kbar, fejn forsi skuża tad-distanzi u skuża ta' min qiegħed f'pajjiż ieħor, mod, imma f'din in-naqra ta' qoxra, f'din in-naqra ta' ħolqa ma jistax ikollna iktar u mhux sew li jkollna anzjani illi jgergru mat-tobba, magħna meta kont għadni nipprattika, jgħidulek "Uliedi ma jiġux jarawni".

Din hija xi ħaġa ta' wġigħ u qed insemmiha ħalli kemm jista' jkun inġibu kuxjenza fuqha u forsi min qiegħed 'il bogħod mill-ġenituri tiegħu jew inkella mill-qraba tiegħu, iħoss li din wara kollox m'għandhiex tkun.

Ukoll, din il-pandemija, li mhix se tħallina ngħixu n-normalità li konna nafu qabel, mill-inqas sa ftit xhur oħra żgur, urietna biċ-ċar kemm hi kiefra s-solitudni.

Din laqtet lil kulħadd.

U kif qal l-Onorevoli Parnis, il-fatt li inti tkun qiegħed f'dar tal-anzjani jew fir-residenza tiegħek, li inti ma tistax tagħmel kuntatt mal-qraba tiegħek, man-neputijiet tiegħek hija xi ħaġa li hija tant ta' wġigħ u li kellha u għandha ħafna effetti negattivi fuq is-saħħa mentali tal-anzjani.

Għaliex wara kollox nafu, u se nitkellem anki mill-esperjenza, li

meta tikber fil-ħajja ma jibqagħlek xejn ħlief il-familja u li tistenna li dak l-affett, dak il-kuntatt mal-familja tiegħek jibqa' hemmhekk u tibqa' tgawdih.

Però meta, kif rajna, sibna fost l-anzjani tagħna, kemm min qiegħed fir-residenzi u kemm min qiegħed fid-djar privati, min baqa' magħluq minħabba l-kwarantina jew inkella miżmum ġewwa għax vulnerabbli u qagħad attent, u, bħalma t-tobba jafu daqsi, kien hemm min anki daħal f'tant ossessjoni li qed jibża' li lanqas irid joħroġ minkejja li kienu jgħidulu "Isma' mur agħmel ġiex passi, mur sal-ħanut tal-qrib" jew hekk, imma baqgħu hemm ġew magħluqin u għaddew minn martirju kbir.

Dawn l-anzjani li sabu ruħhom waħedhom, u li kienu maqtugħin mill-preżenza ta' dawk kollha li b'xi mod jew b'ieħor kienu jżommulhom kumpanija.

U hawnhekk irrid insellem lil dawk kollha li jaħdmu fid-djar tal-anzjani, il-helpers kollha illi taw xhieda ta' kif ikun id-dedikazzjoni għax-xogħol tagħhom speċjalment fl-ewwel xhur meta rajna lil dawn il-helpers li ddeċiedew li jorqdu ġewwa d-djar tal-anzjani, jibqgħu magħhom, ma jmorrux id-dar ħalli jkunu jistgħu ma jdaħħlux ċans ta' tniġġis jew infezzjoni ġewwa l-home.

Hemm min jgħidli forsi xorta ma rnexxiex.

Veru, kien hemm żmien fejn kien hemm problemi, illi għall-grazzja t'Alla wieħed jista' jgħid issa li huma kkontrollati.

Mhux imneħħija għalkollox, imma kkontrollati.

Fejn kien hemm żmien illi minħabba li dan il-virus huwa ġdid u ftit li xejn wieħed kien jaf fuqu, allura 5

wieħed kellu jiffaċċja dawk il-kumplikazzjonijiet li tfaċċaw u jagħmel dak li jista'.

Però hawnhekk ma nistax ma nsellimx lil dawn il-carers u ovvjament in-nurses u t-tobba illi kif għidt anki f'dikjarazzjonijiet li għamilt, kontinwament qegħdin fil-periklu, iħarsu lejn min qed jippruvaw ma jħalluhx f'ħalq il-mewt u jiġbduh lura, u fl-istess ħin qegħdin jipperikolaw saħħithom huma.

U waqt li qegħdin nitkellmu fuq l-anzjani ma nistgħux ma nsemmux lil dawn il-frontliners u nirringrazzjawhom ta' dak kollu li għamlu u għadhom qegħdin jagħmlu.

Jiena nħoss li dawn il-premjijiet li ngħataw, ingħataw f'mument f'waqtu ħafna, fejn aħna qed inroddu ħajr lill-anzjani u l-ħidma tagħhom fit-tisħiħ tal-ġid komuni.

Kif qed ngħid, din forsi tagħmel daqsxejn balzmu fuq it-tbatijiet u fuq id-dwejjaq u s-solitudni li l-anzjani għaddew minnhom u nsellem lil kull min qed jarana, dawk li qegħdin fid-djar tal-anzjani u dawk li huma anzjani illi m'hemmx dubju li qed iħossuhom iktar kuntenti li għall-inqas hemm spotlight fuqhom, hemm attenzjoni għalihom, għall-inqas f'dal-mument li qed nitkellmu u allura jħossuhom li huma utli u anki parti importanti ħafna mis-soċjetà tagħna.

L-oqsma tal-premjijiet li ġew imqassma llejla huma riflessjoni tas-soċjetà tagħna.

Li persuna tikber fl-età hija grazzja li ma tingħatax lil kulħadd.

Għaldaqstant, li ssir anzjan hu diġà premju minnu nnifsu.

B'dan il-ħsieb, 6

persuna li ssir anzjana ma tiqafx tagħmel parti mill-komunità, tibqa' parti sħiħa u parti importanti, u m'għandhiex tħossha li għandha tieqaf tagħti kontribut b'mod

laqatni

il-Premju

tal-Kooperazzjoni

Interġenerazzjonali għaliex nemmen illi l-anzjani tagħna mhux talli m'għandhomx ikunu mwarrbin, talli għandhom jiġu utilizzati ħafna biex jgħaddu kemm l-għerf, kemm l-esperjenza, kemm it-twissijiet tagħhom u dak kollu li jafu lill-ġenerazzjonijiet iż-żgħar.

Għaliex b'hekk biss ħafna mill-għerf u ħafna mill-kultura tal-pajjiż jista' jgħaddi minn ġenerazzjoni għall-oħra.

Jiena nemmen li soċjetà li ma tweġġaħx lill-anzjani, hija tassew waħda fqira.

Ma ninsewx li l-anzjani tal-lum kienu ż-żgħażagħ tal-passat mhux daqstant 'il bogħod.

Huma l-istess nies li ħaddnu u li eventwalment għaddew il-valuri ta' missirijiethom lit-tfal u n-neputijiet tagħhom tul is-snin.

Huma l-anzjani tal-lum li fi żmienhom għenu jkomplu jsawru l-identità ta' pajjiżna.

Bis-saħħa tagħhom aħna lkoll ninsabu hawn, ingawdu frott ħidmiethom.

Ħafna drabi, sfortunatament, inqisu l-anzjani, speċjalment in-nanniet bħala sempliċi "baby sitters".

Filwaqt li dan huwa kontribut siewi ħafna lejn il-familja u s-soċjetà, u naf biċ-ċert li hu rwol li ħafna minna użaw u anki jkunu ħerqana li jwettqu, nemmen ukoll li l-anzjani huma ħafna aktar minn hekk.

Jien ukoll fi tfuliti qattajt ħafna ħin man-nanniet, nista' ngħid li trabbejt għand in-nanniet, u

għadni ngħożż ħafna dawk il-memorji u dawk iċ-ċirkostanzi kollha li gawdejt man-nanniet tiegħi.

L-anzjani huma l-aqwa esperti li qatt jista' jkollu pajjiżna, kemm jekk hux mgħallmin f'xi sengħa partikolari, professjoni jew vokazzjoni.

U huma wkoll iċ-ċavetta sabiex ħafna mill-għarfien ma jispiċċax magħhom iżda jkompli jiġi mgħallem lill-ġenerazzjonijiet iż-żgħar.

Dan jista' jsir kemm b'mod formali fuq il-postijiet tax-xogħol, forsi anki f'workshops organizzati, u kemm b'mod informali bis-saħħa tal-volontarjat.

U hawnhekk jien nappella illi l-Kunsilli Lokali jistgħu jieħdu ideat minn dawn u anki jipprovdu l-postijiet fejn jista' jkun hemm dan it-tip ta' tlaqqigħ bejn anzjani attivi li għandhom x'jagħtu lis-soċjetà, liż-żgħażagħ tagħna, u żgħażagħ li jkunu interessati li jużufruwixxu mill-esperjenza u dan il-fonti kbir ta' għerf u esperjenza.

Il-benefiċċji ta' dan huma ħafna, m'hemmx għalfejn noqogħdu nispjegaw.

L-anzjan li jibqa' attiv, jibqa' jħossu b'saħħtu fuq livell fiżiku u psikoloġiku.

U dan joħroġ anki mill-esperjenza medika fejn hemm anzjan illi jintefa' f'home, ħafna drabi, u ma jkollux fiżjoterapija jew inkella ma jgħallmuhx u ma jgħidulux kif jagħmel ċertu xogħol ħa jedha, tispiċċa tarah illi fi tliet xhur, jibda jintefagħlek fuq is-sufan bilqiegħda fil-kuritur, jongħos, ma jagħmel xejn, u jibda jħossu li mhuwiex utli.

Huwa importanti li fid-djar tal-anzjani jkun hemm l-occupational therapy, ikun hemm il-mod kif dawn jinvolvuhom, mhux biss 8

f'eżerċizzji fiżiċi biex anki jżommu saħħithom imma fl-istess ħin iżommuhom attivi biex jagħmlu xi ħaġa ħalli jżommu moħħhom għaddej.

U nafu li ħafna drabi, l-iktar biża' u l-iktar oġġett li nibżgħu minnu llum huwa d-dimensja, huwa n-nuqqas tal-fakultajiet tal-moħħ u allura wieħed jipprova kemm jista' jkun li jġegħelhom lill-anzjani jġeddu l-fakultajiet mentali tagħhom anki b'affarijiet sempliċi bħal jigsaw puzzles u affarijiet bħal dawn u eżerċizzji jew tinvolvihom biex jagħmlu hobbies ħalli kemm jista' jkun jibqgħu attivi.

Kif qed ngħid, il-benefiċċji ta' dawn huma ħafna, ma jfissirx li kulħadd jintlaqat l-istess.

Ovvjament kulħadd jirrispondi bil-mod tiegħu, però anzjan li jibqa' attiv, jibqa' jħossu b'saħħtu anki mil-lat mentali u psikoloġiku.

Dawk li jibqgħu jaħdmu ma jsirux finanzjarjament dipendenti, speċjalment fejn il-pensjoni tagħmel restrizzjonijiet fuq il-kwalità tal-ħajja li jgħixu l-anzjani rtirati.

U ovvjament mhux kulħadd ikollu dik is-saħħa li jkompli jaħdem.

Meta ngħidu anzjan attiv ma jfissirx li tibqa' kapaċi tmur fil-barriera u taqta' l-ġebel, imma tkun kapaċi li għall-inqas tieħu ħsieb ruħek.

Fl-istess ħin, imma, dawk li kapaċi anki jżommu xi job, part-time job jew xi ħaġa, ma jagħmilx ħażin illi wieħed jara li jkun qiegħed anki jkollu s-sodisfazzjon li jgħin lilu nnifsu finanzjarjament biex anki jżid mal-pensjoni li jkollu.

Ovvjament imbagħad hemm il-qasam tal-volontarjat, li ħafna anzjani nħeġġuhom li jekk kemm-il darba jkunu għadhom f'saħħithom, jistgħu jieħdu 9

parti f'dan is-settur tal-volontarjat li f'pajjiżna hu wieħed kbir u b'saħħtu.

U l-anzjan b'daqshekk mhux talli jibqa' indipendenti, iżda wkoll isir ta' għajnuna lil ħaddieħor.

U jibqa' produttiv.

Bħalma rajna anki f'xi wħud minn dawn li kellna nominati llejla.

Napprezza ferm għalhekk kull inizjattiva sabiex l-anzjani tagħna jkunu jistgħu jibqgħu jagħtu kontribut sħiħ fis-soċjetà.

Eżempju ta' dan huma ċ-ċentri tal-anzjanità attiva fl-irħula tagħna.

Nemmen ukoll li hemm bżonn ta' aktar kuxjenza fost il-poplu fuq dan.

Veru li llum il-ħajja hija mgħaġġla, veru li kulħadd għandu l-ħinijiet tax-xogħol tiegħu estiżi kemm jista' jkun, però l-kuxjenza dwar ir-rispett lejn l-anzjani, u anki kif nistgħu nżommu lill-anzjani tagħna attivi u integrati fis-soċjetà huma importanti ħafna.

U nemmen li dan irid jibda jiġi mgħallem u jiġi ppritkat liż-żgħażagħ tagħna, lit-tfal tagħna mill-iskejjel għaliex minn hemmhekk jidħlu l-ideat, li jsiru minquxin f'moħħ it-tfal li mbagħad iġorruhom magħhom meta jikbru.

Jien nemmen li għandu jkollna qafas politiku li huwa tajjeb biex dan iseħħ, però jiena nemmen li bħalissa ma naħsibx li qiegħed isir biżżejjed.

Hemm bżonn ta' bidla soċjokulturali li tagħraf u tħobb iktar u taċċetta iktar il-kunċett ta' anzjanità attiva.

Jiena nagħlaq billi nawgura mill-ġdid lil dawk kollha li ġew innominati, kif ukoll il-mijiet ta' anzjani f'pajjiżna li ta' kuljum, bil-mod tagħhom, jagħtu kontribut kif jistgħu.

Intom kollha rebbieħa u f'isem il-poplu Malti nirringrazzjakom ta' dak kollu li wettaqtu u li għad trid twettqu għall-ġid ta' pajjiżna.

Nirringrazzjakom.


Diskors – Serata L-Akkademja tal-Malti 4 ta' Diċembru 2020

Il-lejla t-tajba lil kulħadd,

L-ewwel nett, nagħtikom merħba fil-Palazz ta' Sant'Anton għal din is-serata fejn qegħdin fil-fatt niċċelebraw l-Ilsien Malti.

Nixtieq nibda, l-ewwel nett, billi nifraħ lis-Sinjura Brockdorff għal dak li akkwistat matul ħajjitha bħala fama, bħala kapaċità u qed naraw każ ieħor fejn dak li jkun, bix-xogħol tiegħu, jirbaħ ir-rispett u jirbaħ anki lunuri li jkunu jixirqulu.

F'dal-każ huwa importanti għaliex qed nitkellmu fuq xi ħadd illi dak li għamel kien kontribut għal-lingwa Maltija.

Kontribut għal dak li jiena nemmen li hija waħda mill-iktar pilastri sodi tas-sovranità tagħna, ta' dak li jagħmilna Maltin.

U għalhekk, filwaqt li nifraħ lis-Sinjura Brockdorff u anki lil dawk kollha li jkunu ħadmu magħha u kif smajna wkoll dawk li jikkooperaw u jaħdmu flimkien, nixtieq ukoll nifraħ għal darb'oħra anki lill-Akkademja talMalti li ta' kull sena bħal dan iż-żmien tagħraf tirrikonoxxi l-kontribut ta' wieħed minn fostna.

U dan kif qed ngħid illi dak li jkun għamel illi bil-pinna tiegħu, kif semmitilna s-Sinjura Brockdorff, ħa ngħid hekk, kważi minn ġo darha, maqtugħa, spiss ukoll b'għemilhom, imma iktar bil-pinna, jagħrfu jseddqu l-letteratura u l-għarfien tal-lingwa Maltija.

B'dan il-ġest l-Akkademja tagħraf il-valuri u l-impenn tal-ħidma.

M'hemmx dubju li min jirċievi unur bħal dan tal-lejla żgur li jkun qiegħed jagħti eżempju lil ħaddieħor biex jitħabat, biex iħabrek, ħalli jimxi 'l quddiem u anki jkun rikonoxxut.

Din id-darba l-Akkademja għarfet tagħżel, kif qegħdin ngħidu, lisSinjura Lina Brockdorff li tagħha għadna kemm smajna bijografija interessantissima.

Is-Sinjura Brockdorff kelli l-opportunità niltaqa' magħha ftit tax-xhur ilu f'waħda mil-laqgħat ma' awturi tal-letteratura Maltija li kienet issir kull xahar qabel ma l-pandemija ħallietna mbegħdin - fiżikament għalkemm mhux fil-ħsieb u fl-impenn biex nibżgħu għal xulxin.

Dakinhar skoprejt li din il-veterana tal-letteratura ta' pajjiżna, li hi fost dawk li ilha l-aktar tikteb, kemm proża kif ukoll poeżija, kitbet ammont

konsiderevoli li jixhed għal ħajja attiva u impenn sħiħ favur l-ilsien Malti.

Tgħarrfitli dwar ħidmietha fil-qasam tax-xandir u l-programmi li tellgħet minn żmien għal żmien - numru pjuttost imdaqqas ta'

produzzjonijiet, kif smajna anki fl-intervisti li saru, inkluż irradjudrammi li kitbet għar-radju bħalma smajna ftit tal-ħin ilu.

Bħala awtriċi, Lina Brockdorff hija fost dawk il-ftit li l-istorja qasira għamluha waħda mill-isbaħ ġeneri fil-letteratura Maltija.

Lina tintgħaraf mill-iċken dettall li hi pittriċi ta' ruħ il-bniedem.

Mhix irritrattista ta' karattri li ma jeżistux.

Illejla, kif għidt, qegħdin inroddu ħajr lil mara li tat ħajjitha għal-lingwa Maltija mhux biss bil-kitba, li nstemgħet ukoll 'il bogħod minn xtutna fl-Awstralja, iżda wkoll bix-xandir tagħha.

U fakkritni meta konna għadna żgħar, il-Professur Aquilina, li kien iħajjarna konna studenti… niftakar darba wasalt fil-programm tiegħu, poeżija li kien ħeġġiġni biex naqraha hemmhekk, u kien qalli bħalma kien qal lilha: "Kompli ejja", però darba biss mort.

U niftakar konna rċevejna ħlas ta' nofs lira, dik il-ħabta, għall-kontribuzzjoni tal-programm.

Affarijiet li forsi dawn qed jintesew imma ta' min wieħed… Kif qalet hi r-redifjuxin kien l-unika sfog li kien hemm u kien il-post fejn wieħed jisma' l-letteratura, jisma'

l-qari tar-rumanzi u anki min jikkontribwixxi għall-qari tal-Malti.

Dan kollu jorbot ħafna mal-impenn ta' din il-Presidenza li l-ilsien Malti jintuża tajjeb u mingħajr tħassir għaliex ma' kull tixlifa mhux f'postha, ma' kull marka jew tebgħa mhux mixtieqa nkunu qegħdin inħassru l3

għelm per eċċellenza ta' dak li jagħmilna Maltin - ilsien pajjiżna.

U ma niddejjaqx kull darba nerġa' nirrepeti dak li għidt kemm-il darba.

Din il-ġimgħa miet l-Ex President Franċiż Giscard d'Estaing.

U niftakar għal sena u tliet xhur konna niltaqgħu pjuttost regolari meta konna qed infasslu l-kostituzzjoni tal-Ewropa, mill-pajjiżi kollha tal-Ewropa.

Però wara dak ix-xogħol kollu, wara sena u tliet xhur, fl-aħħar mill-aħħar meta qbilna fuq kollox u ffirmajna kull wieħed minna, ħareġ biex jgħidilna: "Dan kollu se jintbagħat lill-Akkademja Franċiża, l-Académie Française, ħalli jkollhom il-libertà li jbiddlu l-punteġġjatura, l-ispelling, il-frażijiet u jekk hemm bżonn il-kliem, basta ma jbiddlux is-sustanza".

Qed ngħidu dan fis-sens illi wara dak ix-xogħol kollu, dawk il-politiċi kollha, afdajna b'għajnejna magħluqa f'idejn l-Akkademja Franċiża li

tieħu ħsieb il-lingwa Franċiża, l-oriġinal kien bil-Franċiż.

U jiena qed nipprova nagħmel din l-analoġija għaliex l-Akkademja tal-Malti, u hawnhekk anki rrid nirringrazzja lill-Akkademja tal-Malti għax-xogħol li għamlet fil-Librerija Anton Buttigieg hawn ġewwa l-Palazz, tat ħafna u ħafna kontribut f'dak li huwa, l-iktar mod, kif jinkiteb il-Malti, lortografija.

Huwa fatt illi fil-kotba ppubblikati u anki fl-istampa

ppubblikata, wieħed ma tantx jista' jsib wisq difetti ħlief l-għażla talkliem.

Li jien qed inweġġa' ħafna, ħafna, ħafna, li ħadd mhu qiegħed jikkontrolla l-Malti mitkellem, speċjalment fuq ix-xandir.

U qegħdin nisimgħu atroċitajiet ta' kliem illi m'għandu x'jaqsam xejn mal-lingwa.

M'iniex qed nirreferi għal-loan words, ngħidulhom, dak li inti qed iġġib bħalma kien qed jagħmel Vince issa, 4

interessanti uża l-kliem li daħal fil-lingwa tagħna emails u webcam u dawn l-affarijiet kollha, dak m'hemmx alternattiva għalihom.

Però meta għandna kliem li diġà jeżisti, kliem li diġà użat, kliem li jinftiehem minn kulħadd illi qed jiġi mwarrab biex nużaw xi ħaġa differenti… kelli xi ħaġa proprju llum, sinċerament, meta qegħdin ngħidu "ċittadini pprivati", "ċittadini privati" – apparti li l-ispelling kien ħażin, li kienet "ċittadini privati" u mhux "ipprivati" – flok ngħidu "ċittadini mċaħħda" – għaliex qed inħallu dan jiġri.

U mhux qed ngħollu leħinna biżżejjed, fl-opinjoni tiegħi, biex inwaqqfu l-Malti li qed jiġi mitkellem, speċjalment fuq il-midja tagħna.

Dan jien ngħidu u ngħidu b'commitment għax inħoss illi rridu nagħmlu dan l-isforz jekk irridu nkomplu nsalvaw… għax inutli nsalvaw il-Malti fil-kotba miktub tajjeb,

b'punteġġjatura tajba u ortografija tajba, jekk kemm-il darba l-lingwa li nitkellmu sejra mill-ħażin għall-agħar kuljum.

Jiena aktar minn kollox nixtieq, f'din l-okkażjoni, nagħti ġieħ lil Lina bħala eżempju sabiħ, barra ta' kittieba, anki ta' anzjanità attiva, blaħħar tliet pubblikazzjonijiet friski, friski li żdiedu mal-kullana twila li ġġib isimha ftit tal-ġimgħat ilu.

Nifhem aktar meta stqarret kemm-il darba li l-ħin prezzjuż u li mhux ta' min jaħlih u li - din fil-fatt hi forsi l-aktar ħaġa li tolqotni - qatt ma hu tard biex wieħed jibda jistudja.

It-tagħlim u l-għarfien jagħtuk skop fil-ħajja, u dan tistqarru u tixhdu s-Sinjura Brockdorff.

istqarrija tlissnet minn fomm ta' għalliema iżda siewi u li jgħodd għal kull ġenerazzjoni.

Fl-aħħar u mhux l-anqas, lil Lina nixtieq nirrikonoxxiha għas-sehem sħiħ li tat, kif semmiet tajjeb hi, bħala President tal-Għaqda Letterarja

Maltija u hawn nixtieq nislet ukoll il-bżonn u l-ħtieġa ta' aktar parteċipazzjoni minn kull ġeneru, u mhux biss min-nisa, fil-ħajja politika, fil-ħajja soċjali, kulturali u anki oqsma oħra ta' pajjiżna.

Jiena nemmen bis-sħiħ li t-talent ma għandux ġeneru, il-ħila mhix frott iddistinzjoni bejn is-sessi.

Pajjiżna għandu ħafna talenti, u jeħtieġ li jagħmel użu minn kull talent li għandu, għaliex dan hu l-veru riżors tal-pajjiż li jrid, issa ħafna aktar minn qatt qabel, jixpruna u jnebbaħ u jdawwal it-triq lejn għarfien ġdid ta' min aħna u ta' dak kollu li jgħaqqadna flimkien u ta' dak li jrid iżommna fil-futur biex inkomplu nżommu l-identità tagħna.

Nirringrazzjakom u nixtiqilkom il-lejla t-tajba.

Grazzi ħafna.


Diskors mill-Eċċellenza Tiegħu George Vella, President ta' Malta, waqt isSerata Premju Nazzjonali Ħaddiem tas-Sena 2020 Dar il-Mediterran Għall-Konferenzi 11 ta' Diċembru 2020

Onorevoli Ministru, Sinjura Abela, Sur Mario Cutajar, Segretarju Permanenti Ewlieni, Mistednin Distinti, Nibda billi l-ewwel u qabel kollox nifraħ lil dawk kollha nominati għal dawn ilpremjijiet differenti li ttieħdu llejla.

Il-fatt li tkun innominat għalija diġà jfisser li tkun spikkajt, li tkun ġbidt l-attenzjoni ta' xi ħadd u xi ħadd ħass li għandu jimbottalek ismek – jimbotta ismek 'il quddiem ħalli tiġi għall-attenzjoni talġurija.

Hawnhekk ukoll nirringrazzja lill-ġurija li nemmen li tkun għarblet sew u kif spjegalna tajjeb is-Sur Portughese kif dawn in-nomini ġew mgħarbula u kif waslet biex tagħmel l-għażliet tagħha.

Fuq kollox, għan-nom ta' kulħadd preżenti nifraħ lis-Sinjura Rodry Ann Maria Celeste ta' dan il-premju prestiġjuż li għadha kif rebħet issa.

Sinjura, il-fatt li ġejt nominata u saħansitra magħżula bħala l-Ħaddiem Nazzjonali tas-Sena, ifisser li bħala ħaddiema, bla dubju ta' xejn, urejt li kellek kwalitajiet sbieħ li ma jurux biss il-kapaċitajiet tiegħek fuq livell professjonali, iżda wkoll fuq livell personali.

Fi kliem ieħor, m'hemmx dubju li inti mort lil hinn minn dak li hu mistenni minnek bħala dover, li mhux biss taqdi dmirijietek, iżda wkoll tkun ta' servizz għall-kollegi u għall-klijenti tiegħek.

Jiena ċert li rċevejt dan il-premju għax dawk ta' madwarek għarfu l-kapaċitajiet tiegħek u apprezzaw ħidmietek.

Fl-ispirtu ta' dan insellem ukoll lilkom ilkoll li kontu nnominati li bl-istess mod tas-Sinjura Celeste tagħmlu l-almu tagħkom, bla interess jew stennija ta' rikonoxximent, fil-qadi ta' dmirijietkom.

Intom ilkoll rebbieħa llum.

Intom ilkoll ix-xempju tal-karattru tal-ħaddiem Malti.

Il-ħaddiem Malti huwa magħruf li huwa bieżel u huwa ddedikat sabiex ix-xogħol jew is-servizz li jagħti jew li jagħmel ikun tal-aqwa kwalità.

Tul l-istorja tagħna dejjem hekk konna magħrufin u jien nieħu gost nara li dawn il-kwalitajiet għadna tassew inħaddnuhom, speċjalment f'dawn l-aħħar xhur li biddlu kompletament il-mod ta' kif ngħixu u kif naħdmu.

Bħalma lkoll tafu, l-imxija tal-COVID-19 affettwat lil kulħadd, irrispettivament mill-età, l-istat jew ix-xogħol ta' dak li jkun.

Kellna nerġgħu nitgħallmu millġdid metodi ġodda ta' kif inkomplu naħdmu u nagħtu sehemna sabiex fil-futur qarib, nerġgħu niksbu dik in-normalità li tant ilna nixxenqu għaliha u nistennew.

Hawnhekk, irrid inrodd ħajr pubblikament lill-Awtoritajiet u lil min iħaddem, li qed jużaw kemm jistgħu, sistemi ta' teleworking, u fejn dan mhux possibbli, jaraw li kull ħaddiem jinżamm sikur skont id-direttivi maħruġin mill-Awtoritajiet tas-Saħħa.

Jien napprezza ferm li qed jiġu rikonoxxuti wkoll trejdjunjins u għaqdiet ta' min iħaddem.

Bil-ħidma tagħkom, u hawn qed nindirizza lit-trejdjunjins, tiżguraw li jinżamm bilanċ bejn id-drittijiet u d-dmirijiet ta' kull ħaddiem, biex b'hekk naraw li nkattru xogħol li jagħti valur lis-soċjetà kollha, u fuq kollox tinżamm il-paċi industrijali, li hi tant bżonnjuża jekk wieħed irid jara ġej f'pajjiżna investiment ġdid.

L-apprezzament tiegħi jmur ukoll għall-fatt, li minkejja li għaddejjin minn żminijiet diffiċli, bqajtu tħaddnu l-importanza ta' miżuri favur il-familja kif ukoll favur is-sostenibbiltà u r-responsabbiltà soċjali.

Dawn huma żewġ elementi li llum ukoll ġew ippremjati.

U dan huwa ġust u xieraq ħafna hekk kif jiġi żgurat li l-ħaddiem ma jitqiesx bħala numru jew parti minn makkinarju, iżda jkun meqjus bħala individwu sħiħ bid-dinjità kollha li tixraqlu.

Il-benefiċċju ta' dawn il-miżuri u din il-politika favur il-ħaddiem għandu impatt pożittiv, kemm għas-saħħa tal-individwu, kif ukoll għall-produttività tiegħu fuq il-post tax-xogħol.

Inħeġġeġ għalhekk lil kull min iħaddem, sabiex ikomplu jinvestu fl-iktar riżorsa importanti li għandu x'joffri pajjiżna: li huwa l-ħaddiem.

Komplu rrikonoxxu lil dawk li ta' kuljum, bla ħafna daqq ta' trombi, jagħtu valur miżjud lil xogħolhom filwaqt li jdaħħlu prattiċi ġodda ta' xogħol sabiex il-kwalità ta' ħidmiethom titjieb.

Filwaqt li napprezza li dawn huma żminijiet diffiċli, kif diġà ntqal, ejja ma ninsewx lil dawk fostna, li minkejja l-bżulija tagħhom, u mhux tort tagħhom, sfortunatament tilfu l-impjiegi tagħhom.

Ejjew inkomplu naħdmu flimkien bħala pajjiż magħqud sabiex dawk kollha li tilfu xogħolhom jerġgħu jsibu impjieg mill-aktar fis possibbli, u jsibu posthom lura fid-dinja tax-xogħol kif kienu qabel u jakkwistaw mill-ġdid id-dinjità li jagħtik ix-xogħol.

Hekk kif inħares lejn din l-udjenza, nagħmel kuraġġ u nemmen li flimkien, bilħidma ta' kulħadd, se negħlbu dawn iż-żminijiet diffiċli.

Pajjiżna jiddependi mix-xogħol ta' kulħadd u għaldaqstant insellem lil ħafna, inkluż dawk li llum huma rtirati, li taw kontribut validu matul ħajjithom sabiex pajjiżna jimxi 'l quddiem.

Nixtieq nagħlaq billi nirringrazzja mill-ġdid lill-Ministeru u lill-Bord tal-Għażla li għal sena oħra organizzaw dan il-Premju, u lil min innomina għaliex permezz tagħhom, tajna rikonoxximent fil-kategoriji rispettivi lil min kien jistħoqqlu.

Mill-ġdid nifraħ lil dawk kollha nominati u lil dawk ippremjati u nawguralhom ilkoll aktar ħidma għal ġid ta' pajjiżna.

Nirringrazzjakom.

Nixtiqilkom il-lejl it-tajjeb.


Messaġġ ta' xewqat għall-Milied u għas-Sena l-Ġdida mill-Eċċellenza Tiegħu George Vella għall-Maltin li jgħixu barra 14 ta' Diċembru 2020

Għeżież Maltin u Għawdxin li tgħixu barra minn xtutna,

Hu ta' pjaċir għalija, li għat-tieni sena konsekuttiva, qed nibgħat f'ismi, f'isem marti Miriam, u l-kumplament tal-Poplu kollu tagħna, l-isbaħ xewqat lilkom kollha, għall-Milied u s-Sena l-Ġdida.

Din is-sena kienet twila u diffiċli għalina lkoll.

Tista' tgħid kull wieħed millpajjiżi fejn tgħixu, inkluż Malta, ġie milqut mill-imxija tal-pandemija tal-Covid19.

Ħafna minna esperjenzaw 'lock-downs' twal.

Xi wħud għadhom għaddejjin.

Tlifna wkoll membri għeżież għalina u li tajjeb li insellmu l-memorja tagħhom f'dan iż-żmien.

Żammejna 'l bogħod minn xulxin, mhux għax xtaqna iżda bħala turija ta' mħabba u rispett.

Għamilna sagrifiċċji, iżda tgħallimna wkoll.

Adattajna għaċ-ċirkostanzi.

Rajna kif dawwarna dawn ir-restrizzjonijiet f'ġesti ta' altruwiżmu u solidarjeta' li fil-fatt qarrbuna aktar lejn xulxin.

F'dinja mgħaġġla, sibna l-ħin ukoll li nitkellmu aktar ta' spiss.

Għarafna għalhekk, li d-distanza qatt ma kienet problema li tifridna.

Sibna mezz kif inqattgħu siegħat nitkellmu, permezz tal-mezzi tat-teknoloġija, meta f'ċirkustanzi normali ma konna qatt naħsbu li dan jista' jkun possibbli.

Nawgura, li meta din il-pandemija tispiċċa, nibqgħu nsibu l-ħin għal xulxin.

Ċert li fi żmien fil-qrib, se nkunu nistgħu nerġgħu nżuru lil xulxin bla restrizzjonijiet.

Sakemm naslu s'hemm, ibqgħu f'kuntatt ta' spiss, speċjalment ma' dawk li huma l-iktar fil-bżonn jew li jeħtieġu attenzjoni speċjali.

Naħsbu f'min anki fi żmien ta' Festi, jinsab waħdu.

Dan huwa l-vera spirtu tal-Milied.

Dan hu li dejjem spikka fil-karattru Malti.

L-għaqda u l-imħabba lejn il-familja tagħna hu dak li vera jgħodd.

Id-distanza qatt ma tista' tibdel dawn il-valuri.

Nitlobkom għalhekk li meta tkunu qed jiżżejnu s-siġra tal-Milied jew tarmaw ilpresepju, iżżommu f'moħħkom il-familji u l-ħbieb tagħkom hawn Malta.

Tajjeb li tipparteċipaw bis-sħiħ fit-tradizzjonijiet tal-pajjiżi adottivi tagħkom, iżda żommu wkoll ħaj il-wirt Malti tagħkom.

Ibqgħu Maltin fi drawwietkom.

Fejn tistgħu ħaddnu l-Malti u għallmuh lil uliedkom u n-neputijiet tagħkom.

Għalina intom tibqgħu dejjem parti mill-familja tagħna.

Speċjalment f'dawn ilġranet, inħossu n-nuqqas tagħkom magħna.

Nittama li dawk li xtaqu jkunu Malta għall-Festi iżda li meta setgħux jivvjaġġaw minħabba r-restrizzjonijiet, ma jdumux ma jaqtgħu xewqithom u jkunu fostna f'qasir żmien.

Irrid nieħdu din l-opportunita` ukoll, biex nirringrazzja lil dawk kollha fostkom, li waqt dawn iż-żminijiet diffiċli kienu minn ta' quddiem sabiex jiżguraw is-saħħa u s-sigurtà tal-komunitajiet tagħkom. tagħmluh mingħajr interess u b'ħafna dedikazzjoni.

Ċert li xogħolkom

Għeżież ħutna,

Lilkom ilkoll, kif nagħmel mal-familji tagħkom f'Malta, ngħaddilkom messaġġ ta' tama.

Ejjew ilkoll insegwu id-direzzjoni maħruġa mill-awtoritajiet tas-saħħa rispettivi tagħna sabiex inżommu lil kulħadd b'saħħtu.

Din li se tintemm kienet sena iebsa.

Niftakru iżda li l-festa tal-Milied u t-tifsira kbira tagħha m'humiex imħassra jew imtappna, sakemm aħna stess nibqgħu nrawwmu l-valuri tagħha ġewwa fina.

Nagħlaq dan il-messaġġ billi ngħidilkom li intom fejn intom – aħna kburin bikom.

B'dak li tagħmlu turu lid-dinja li l-kobor ta' pajjiżna ma jinsabx fiddaqs ġeografiku, iżda fil-poplu tiegħu.

Nawgura lilkom u lill-familji tagħkom Milied hieni u mimli mħabba.

Nixtieqilkom ukoll sena ġdida mimlija risq, hena u fuq kollox is-saħħa.


Diskors mill-Eċċellenza Tiegħu George Vella, President ta' Malta flOkkażjoni tal-Jum Internazzjonali kontra l-Ġlieda tal-Kanċer waqt ilKonferenza Diġitali – Pazjenti bil-Kanċer f'Ċirkostanzi Straordinarji – organizzata min-National Cancer Platform 4 ta' Frar 2021

Professur Galea, Ċermen tan-National Cancer Platform Sinjuri,

Meta pazjent jingħata l-aħbar li nstablu xi forma ta' kanċer, minn hemm 'l quddiem ħajtu u dik ta' dawk madwaru ma tibqax l-istess.

Minn hemm 'il quddiem il-pazjent jibda jgħix ħajja li kif ngħidu bil-Malti "ma tkunx bħal ma kienet is-soltu".

Jibda jgħix ċirkostanzi straordinarji.

Testijiet, il-kura b'pilloli li jagħmlulu ħafna ħsara f'sistemi oħra biex jattakkaw iċ-ċelloli tal-kanċer, it-trattament bir-raġġi, l-operazzjonijiet meħtieġa, ilpossibilità li wieħed ikollu jsiefer barra minn pajjiżna biex jieħu kura aħjar, itthewdin dwar kemm hu aggressiv il-kanċer li jkun instab.

Dawn huma kollha fatturi li jiddeterminaw moħħ il-pazjent.

Dawn huma ftit mill-fatturi li immedjatament jibdew igerfxu moħħ il-pazjent malli ssir id-djanjosi.

Ma' dawn jiddependi mill-età, u fatturi oħra, jiżdied it-thewdin dwar il-futur talfamilja tal-pazjent u kif se tkampa skont kif tiżviluppa l-marda.

F'dawk ta' età relattivament żgħira, ħafna drabi dan l-inkwiet ikun akbar minn dak li jikkonċerna lill-pazjent stess.

Fejn hemm it-tfal morda bil-kanċer, id-dinja tinqaleb ta' taħt fuq.

Ħafna, bħali, jħossu li f'dawn il-każi n-natura qiegħda tkun inġusta mat-tfal li ġew fid-dinja biex jikbru u jkollhom futur, u mhux ibatu u jmutu ħalib ommhom fi snienhom.

Dan hu kontra n-natura.

Nafu li t-tfal li jgħaddu minn dawn l-esperjenzi, jixjieħu qabel iż-żmien, u meta tirbħilhom il-marda, kif jiġri f'xi każi, jħallu ġerħa f'qalb dawk kollha li ħabbewhom, li ma titfejjaq qatt.

Dan kollu li qiegħed ngħid mhu xejn ġdid għal dawk li jaħdmu, jipprattikaw, u huma f'kuntatt kontinwu mal-pazjenti li għaddejjin minn din it-tbatija fiżika, u tbatija daqstant ieħor kbira – jekk mhux aktar!

Irid jingħad li bil-kunsiderazzjonijiet li għadni kif semmejt il-ħajja għal dawk ilpazjenti u min jieħu ħsiebhom ma' hi faċli xejn.

Is-sena l-oħra fejn jidħol mard, kienet waħda eċċezzjonali minħabba t-tixrid talCoronavirus li spiċċa xtered ma' kullimkien u mela d-dinja bil-Covid-19.

Minkejja l-miżuri ta' prevenzjoni kollha li ħadna u li ġew irrakomandati millAwtoritajiet tas-Saħħa, il-virus xorta għamel ħerba minn nies vulnerabbli.

Fost dawn insibu l-anzjani, nies b'ċerti kundizzjonijiet ta' saħħa li jagħmluhom vulnerabbli u oħrajn li qiegħdin jirċievu kura li tista' tbaxxilhom ir-reżistenza immunitarja tagħhom.

Irid jingħad li l-istatistika tagħtina l-impressjoni li sfortunatament huma l-anzjani minn sebgħin sena 'l fuq li huma l-aktar milquta.

Iżda għadu kmieni biex inkunu nafu eżatt x'inhuma l-konsegwenzi fuq pazjenti oħra li ġew infettati u żviluppaw il-Covid-19, imma li għaddewha u rritornaw għall-ħajja 'normali'.

Għad irridu naraw dak 'in-normali' xi jfisser.

Għal dawk li qiegħdin jiġġieldu mal-kanċer, din il-pandemija kellha ħafna sfidi, mhux biss mill-lat mediku.

Il-kura li kienet tingħata s-soltu ma ġietx affettwata.

Tbiddel biss l-aspett uman ta' din il-kura.

Minħabba l-Covid-19, waħda mill-ewwel miżuri li laqtu l-pazjenti tal-kanċer kienet dik li ma setgħux jibqgħu jkollhom żjarat mill-qraba u ħbieb tagħhom bħal ma' kien isir qabel.

Dan biex jitnaqqas iċ-ċans ta' tixrid ta' infezzjonijiet.

Din il-miżura hija, bla dubju ta' xejn, fl-interess tal-pazjent, iżda wieħed jifhem x'impatt negattiv dan seta' ħalla fuq l-istat mentali, u l-'wellbeing' tal-pazjenti.

Is-sens ta' solitudni ta' dawn il-pazjenti kiber, u dan wassal biex ħafna jieħdu limpressjoni li setgħu ġew minsijin, u li ġew iżolati.

Dawn il-fatturi għenu biex żdiedu s-sintomi ta' dipressjoni f'dawn il-pazjenti.

Din il-miżura wasslet ukoll għall-frustrazzjoni f'ħafna membri tal-familja talpazjenti, li normalment, speċjalment pazjenti żgħar (tfal), kienu jsibu sfog jiltaqgħu ma' ħuthom u anki jiċċelebraw kif jistgħu avvenimenti bħal għeluq sninhom etc…

Din is-sena lanqas il-Milied ma seta' jiġi ċċelebrat u jitgawda kif suppost.

Dan għen biex iżid it-tħarbit fil-familji, miżjud ma' dak li tkun diġà ġabet magħha ddijanjosi tal-marda.

Ir-regolamenti ta' ħarsien tal-kwarantina, speċjalment meta wieħed iqis, kemm hu għoli r-riskju jekk wieħed imur qrib pazjent li jkun vulnerabbli, komplew iggravaw is-sitwazzjoni.

L-istess restrizzjonijiet kellhom ukoll impatt fuq dawk il-pazjenti li kellhom bżonn kura barra minn pajjiżna.

Ir-regolamenti imposti mill-Awtoritajiet tas-Saħħa fl-isptarijiet barranin, ittnaqqis fit-titjiriet lejn il-pajjiżi fejn solitu jintbagħtu l-pazjenti, u l-bżonn li pazjenti jagħmlu perjodu ta' kwarantina kif jaslu, qabel jiddaħħlu għall-kura, kellhom effett qawwi fuq is-sistema kollha.

Il-figuri ta' kemm intbagħtu pazjenti għall-kura barra fis-sena li għaddiet jitkellmu waħidhom.

Filwaqt li fis-sena 201 madwar ħames mija u ħdax -il pazjent (511) għamlu użu minn seba' mija u ħamsin riferiment (750), fi sptarijiet fir-Renju Unit, u wieħed u erbgħin (41) għamlu użu ta' ħamsa u erbgħin (45) riferiment fi sptarijiet barra mir-Renju Unit, fis-sena 2020 in-numru ta' pazjenti riferuti fir-Renju Unit niżel għal mitejn u wieħed u tmenin (281), b' tlett mija u tnejn u għoxrin (322) riferiment, u dawk riferuti barra mir-Renju Unit niżel għal dsatax (19) -il pazjent, b'sebgħa u għoxrin (27) riferiment.

Dan kien għaliex dawn il-każi ta' pazjenti li kienu verament urġenti biss ġew mibgħuta għall-kura barra.

Waħda mir-raġunijiet kienet anke biex tnaqqas ilpossibilità li dawn il-pazjenti hekk vulnerabbli jieħdu l-infezzjoni waqt li qed jivvjaġġaw u jagħmlu kuntatti oħra.

Il-pazjenti li jintbagħtu barra għall-kura, normalment ikollhom kollox imħallas mill-Gvern ta' Malta.

Il-Malta Commmunity Chest Fund Foundation tgħin billi tħallas passaġġi biex qarib jew ħabib jakkumpanja l-pazjent u anke tħallas kontijiet ta' ikel u vjaġġar lejn u mill-isptar waqt li jkunu barra minn Malta.

Filwaqt li l-ispiża totali naqset, għaliex intbagħtu barra anqas pazjenti, dawk li ntbagħtu ras għal ras ġew iqumu ħafna aktar minħabba li damu aktar barra minħabba ż-żmien li kellhom jgħaddu fil-kwarantina.

Kif urejt, jidher ċar li l-effett tal-Covid-19 tefa' fuq il-pazjent tal-kanċer komplikazzjonijiet mhux tas-soltu, kemm mil-lat mediku, dak psikoloġiku, soċjali u anke finanzjarju.

Ma' dawk trid tiżdied ukoll il-kunsiderazzjoni tat-tilqim kontra l-Covid-19 talpazjenti.

Minħabba l-kura li ħafna minnhom qiegħdin jieħdu, it-tilqima kontra lCovid-19 mhux dejjem ikollha l-effett mixtieq, għaliex l-immunità ta' dawn ilpazjenti taf tkun miżmuma baxxa u tirrispondi bil-mod, jew xejn minħabba l-kura li jkunu qegħdin jieħdu.

Din hija kunsiderazzjoni oħra li tkompli tpoġġi lil dawk il-pazjenti f'aktar żvantaġġ minħabba dawn iċ-ċirkostanzi straordinarji.

Nagħlaq billi minn qalbi nappella lill-pazjenti kollha biex jagħmlu kuraġġ, għaliex wara Alla, għandna professuri, tobba, infermiera u paramediċi bl-aqwa kwalifiki, u bl-akbar rispett lejn il-marid.

Dan iż-żmien diffiċli se jgħaddi u t-tama hija li niġu lura għaċ-ċirkostanzi normali li mdorrijin fihom.

Grazzi.


Diskors tal-E.T. President George Vella, waqt żjara fid-Dar tal-Mediterran għall-Konferenzi 30 ta' Settembru 2020 Ministru għat-Turiżmu, l-On.

Nibda billi nirringrazzjakom għal dan it-tour mifrux li tajtuni dalgħodu u ta' din l-opportunita' li nsellem lill-impjegati u diriġenti kollha tad-Dar tal-Mediterran Għal Konferenzi.

Qed niltaqgħu fi żmienijiet ta' sfidi, għal kulħadd.

Intom li qed toperaw fis-settur turistiku u li mdorrijin taħdmu fuq avvenimenti tal-massa jew li jinvolvu numri kbar ta' nies - id-daqqa ħassejtuha fil-laħam ilħaj.

Tista' tgħid illi li kieku ma kontux proattivi u innovattivi, ix-xogħol hawnhekk kien jieqaf għal kollox hekk kif bdiet l-imxija tal-virus f'Marzu.

Minflok ma qtajtu qalbkom u bkejtu xortikhom, rajtu x'għamiltu biex tagħmlu użu tajjeb minn dawn ix-xhur ta' pawża.

Fil-laqgħat u żjarat kollha li kelli sa issa ma'istituzzjonijiet u entitajiet oħra simili għal din tagħkom, sħaqt li f'dawn iċ-ċirkostanzi irridu nagħmlu eżerċizzju ta' riflessjoni u barra mill-miżuri relatati ma' saħħa u ndafa naraw ukoll kif jista' jittejjeb l-operat.

Dan intom għamiltuh - u b'entużjażmu - u r-riżultati diġa qegħdin jidhru.

Minn ċertu aspetti dan kien mument idejali li waqtu tagħmlu eżerċizzju ta' tiġdid mingħajr, ma toħolqu inkonvenjent għall-eluf ta' klijenti tagħkom.

Għaldaqstant, inrodd ħajr lilkom u lill-kollegi kollha tagħkom, talli tajtu sehemkom, kull wieħed skond il-qasam u r-responsabbiltajiet tiegħu, u għallisforzi li għamiltu sabiex jirnexxu numru ta' proġetti siewja.

Dak li sar b'mod tanġibbli u fattwali, ser ikun ta' ġid u benfiċċju dejjiemi għallistruttura, bħal per eżempju titjib fl-aċċessibilita', tiġdid operazzjonali, tibdil flaperturi, installazjonijiet tal-elettriku etc. Eżempju ċar u prominenti huwa propju dan il-bejt li ġie inawgurat waqt l-imxija tal-pendemija, f' Awwissu li għadda.

Kif ninsab infurmat, dan il-bejt jikkonsisti f'area ta' 1,100 metri kwadri u sewa €2.5 miljun u huwa parti minn investiment totali ta' €8 miljuni mibdi mill-Ministeru għat-Turiżmu u ko-finanzjat minn fondi tal-Unjoni Ewropea tul dawn l-aħħar ħames snin.

Minbarra xogħol ta' tisbiħ u rinovar tal-bejt, dan l-investiment ikopri wkoll ilMużew Virtwali li għadni kemm ħadt pjaċir inżur ftit tal-minuti ilu.

Nifirhilkom għax sewwa sew, dan il-Mużew huwa l-ewwel tax-xorta tiegħu f'pajjiżna fejn permezz tal-użu tat-teknoloġija ta' augmented reality joffri esperjenza unika ta' 18-il xena marbuta mal-istorja ta' pajjiżna.

Naħseb li dan kien pass verament għaqli minn naħa tagħkom, għaliex fl-aħħar mill-aħħar tkunu qegħdin tedukaw intom u tispjegaw - b'mod mill-iktar simpatiku - x'kienu funzjonijiet ta' dan iċ-ċentru tul l-istorja ta' pajjiżna, bħala 2

sptar fi żmien il-Kavallieri, għat-Tieni Gwerra Dinjija, sa ma niġu għall-ġurnata tal-lum.Niftakru snin twal imwaqqa', u nagħmel wieħed mill-eżamijiet tal-'O' Levels f'parti mis-Sala li kienet għadha wieqfa.

Niftakar l-ispeċjalista Paul Cassar, Storiku tal-istorja tal-Mediċina f'Malta, u Awtur tal-Ktieb 'Medical History of Malta' dejjem jisħaq biex dan l-isptar jerġa' jinbena.

Niftakar meta nbeda' x-xogħol b'ħafna għaġġla biex jilqa' Konferenza talCSCE (OSCE) fl-1979.

Inħaraq u reġa' nbena.

Konferenzi li nżmmew fih: EU-Africa Summit dwar l-Immigrazzjoni, icCHOGM ta' 2005 u dak ta' 2015, xogħlijiet teatrali u spettakli.

Sinjuri, Il-meravilja ta' dan il-proġett li wrejtuni llum, tinsab fil-fatt li qed titħaddem teknoloġija mill-iktar moderna biex tingħata ħajja lill-imgħoddi.

Nista' ngħidilkom b'garanzija, li Maltin, barranin, kbar u tfal ser jitpaxxew b'dan il-proġett.

Dawn affarijiet li dari lanqas biss konna noħolmuhom, u llum jinsabu biss għafsa ta' buttuna 'l bogħod.

Għandkom għaliex tkunu kburin bil-viżjoni wiesgħa li nisslet u tat ħajja lil dawn l-inizjattivi.

Hekk kif kif dan il-bejt mhux biss jista' jitgawda mill-Maltin u mit-turisti li jiġu jżuru l-mużew virtwali imma jista' jintuża wkoll għal konferenzi u għal attivitajiet oħra.

Dan kollu bil-ġmiel tal-Port il-Kbir bħala xenarju.

Dan li għamiltu jilħaq ukoll qofol importanti ieħor li jikkonċerna l-benefiċċji li Malta qed tgawdi minn Fondi Ewropej.

Mill-perspettiva tal-iżvilupp kontinwu ta' pajjiż, ħadt pjaċir nara kif Fondi Ewropej qed ikollhom effetti pożittivi, diretti fuq il-wirt u l-infrastruttura storiko-kulturali Maltin.

B'sodisfazzjon ninnota li minn €8 miljun għal dan il-proġett, b'€4.2 miljun minnhom huma Fondi Ewropej u li dan qed jimxi id f' id ma' żewġ proġetti oħra b'fondi Ewropej ukoll, li huma r-restawr tal-parti ta' fuq ta' Sant'Iermu u l-proġett ta' riġenerazzjoni ta' Marsamxett.

Taqblu miegħi li dawn huma proġetti fundamentali li permezz tagħhom ikompli jisaħħaħ l-investiment fin-naħa ta' isfel tal-Belt Valletta.

Huwa propju dan l-ispirtu ta' innovazzjoni u tiġdid kontinwu li għandu jkompli jmexxikom tul dawn il-ġimgħat, jekk mhux xhur ta' inċertezza.

B'hekk, la nerġgħu niġu għan-normalita', id-Dar tal-Mediterran għallKonferenzi mhux talli tkun tista' terġa topera, iżda tkun iktar attrezzata u kompetittiva, mhux biss lokalment iżda fir-reġjun kollu tal-Mediterran u lil' hinn.

Nisħaq hawnhekk fuq l-element reġjonali u internazzjonali, u nitkellem millesperjenza tiegħi stess.

Fl-2016, fil-kapaċita' tiegħi ta' Ministru għall-Affarijiet Barranin kont laqqajt hawnhekk, ' l fuq minn 600 żagħżugħ u żagħżugħa mill-Mediterran kollu f'laqgħa unika msejjħa 'Young Mediterranean Forum'.

Qabel dan, fl-1997, kont stedint hawnhekk ukoll laqgħa ta' importanza reġjonali kbira, il-EuroMed Conference, li ġabret Ministri oħra bħali mir-reġjun għal-taħdidiet sensittivi, u li biha ġie salvat il-proċess Ewro-Mediterranju, magħruf bħala l-Proċess ta' Barcelona, li kien twaqqaf fl-1995.

Qed insemmi dawn l-istanzi partikolari għaliex ninsab verament konvint illi, apparti mill-qasam strettament turistiku, dan iċ-ċentru huwa tassew ideali biex tkompli tissaħħaħ il-vokazzjoni ta' pajjiżna bħala ċentru ta' djalogu internazzjonali.

It-taħlita ta' struttura moderna ma' element qawwi storiku u kultuali li huma uniċi għal pajjiżna, jagħmlu l-MCC attrazzjoni ewlenija fil-Mediterran bħala ċentru t'eċċellenza li jilqa' avvenimenti u konvenzjonijiet internazzjonali.

Biżżejjed insemmi kif fl-2019 biss madwar 167,000 viżitatur żaru Dar ilMediterran fejn 15,000 minnhom kienu biss għall-konferenzi.

Ir-rwol tad-Dar tal-Mediterran għall-Konferenzi huwa għalhekk kruċjali biex pajjiżna jkompli jgħolli l-livell u l-kwalità tal-prodott bl-iskop li Malta terġa ssib saqajha f'din in-niċċa, u tkompli tkun apprezzata bħala destinazzjoni ewlenija, jekk mhux unika, fil-Mediterran.

Intom ilkoll, f' kull livell - mill-kbir saż-żgħir, issawru ħolqa prezzjuża li biha għad tirpilja l-ekonomija Maltija meta noħorġu minn dan il-kapitlu iswed, birrieda qawwi li tant aħna magħrufin għaliha aħna l-Maltin.

Inroddilkom ħajr għall-hidmietkom, u nixtieq lilkom u lill-familji tagħkom kull barka u saħħa.

Grazzi.


Diskors tal-E.T. George Vella, President ta' Malta waqt it-tnedija tal-Kampanja Nazzjonali dwar il-Psikożi, 28 ta' Settembru, 2020 Nibda billi nirringrazzja lir-Richmond Foundation u Hearing Voices tal-impenn tagħhom biex jippromwovu s-saħħa mentali u ta' din l-inizjattiva biex tiġi varata kampanja nazzjonali ta' għarfien dwar il-psikożi.

Ninsab ċert li permezz ta' din il-kampanja ser titqajjem kuxjenza aħjar dwar l-isfidi li jħabbtu wiċċhom magħhom n-nies li jsofru minn psikożi u anki lfamiljari tagħhom.

Kemm fid-diskors tal-ħatra tiegħi u kemm fil-Konferenza Nazzjonali dwar is-Saħħa mentali li saret il-Palazz tal-Verdala f'Settembru 2019, tkellimt dwar il-bżonn ta' djalogu aktar miftuħ biex tiġi miġġielda l-istigma assoċjata ma' dan il-mard.

Mhux biss il-pazjent jiġi mgħoti l-kura biex joħroġ minn din il-kundizzjoni, imma fl-istess ħin irridu nirriabilitaw lill-pazjent biex jirritorna għall-ħajja normali – u aktar minn hekk, nippreparaw u nedukaw lis-soċjetà biex twarrab kull stigma soċjali li sfortunatament sal-lum għad hawn fostna.

Ferħan li din l-istigma naqset ħafna.

Imma għad fadlilna ħafna x'nibbdlu.

Mhux biss, iżda nemmen li s-saħħa mentali għandha tiġi indirizzata b'aktar empatija u li jkun hemm għarfien aħjar ta' xi tfisser li tgħix b'dan il-mard u kif bħala komunita' nistgħu naħdmu flimkien għal soċjeta' aktar ġusta.

Fuq kollox dejjem sħaqt fuq il-bżonn li ngħarfu li l-problemi ta' saħħa, inkluż dawk ta' saħħa mentali, mhumiex xi ħaga tal-mistħija jew li jolqtu lil xi faxxa speċjali tas-soċjeta', iżda jaffettwaw lil kulħadd f'perjodi differenti talħajja.

U għalkemm mhux kulħadd jesperjenza episodji ta' psikożi, importanti li nispjegaw li din il-marda, għalkemm tippreżenta sfidi differenti, u aktar gravi minn dawk relatati mad-

dipressjoni u l-ansjeta', ma tnaqqas xejn mid-dritt għas-saħħa, għal privatezza u d-dinijta' tal-persuna.

Nieħu pjaċir nosserva li l-għanijiet prinċipali ta' din il-kampanja; (a) Jiżdied l-għarfien u ledukazzjoni fuq il-psikożi; u (b) Titnaqqas l-istigma billi nagħtu attenzjoni għal termini li nużaw meta nitkelllmu fuq din il-marda u nies li jsofru minnha, huma projpu mibnija fuq limportanza tal-edukazzjoni, d-djalogu u l-użu tal-lingwa bħala sisien b'saħħithom biex min għaddejj minn dawn id-diffikultajiet isib għajnuna u appoġġ, mhux biss mil-kamp mediku u dak tal-psikjatrija, iżda wkoll minn kull wieħed u waħda minnha.

Ilkoll kemm aħna xi darba jew oħra smajna minn juża' termini dispreġattivi u kattivi filkonfront ta' min ikun għaddej minn xi episodju mhux daqshekk feliċi.

Dawn kollha tabelli jew tikketti li nwaħħlu fuq persuni li b'xi mod jew ieħor ikunu qed juru sintomi relatati malpsikożi.

Dawn it-tabelli joħolqu sitwazzjoni ta' 'aħna (bla mard)' kontra 'huma (bil-mard)' u li ħafna drabi tiġi riflessa fil-mod ta' kif aħna naġixxu fil-konfront ta' dawn in-nies u anka kif nitkellmu fuqhom fil-komunita'.

Kienu termini li kienu nibtu meta x-xjenza medika kient taf ħafna anqas dwar dawn ilkundizzjonijiet.

Bdew fi żminijiet oħra u żgur li ma għadx hemm lok għalihom fi kliemna llum.

Sirna nafu ħafna aktar fuq dawn il-kundizzjonijiet u għall-grazzja ta' Alla għandna ħafna mediċini li kapaċi jagħtu fejqan lil min ikun affettwat.

Illum nafu ħafna aktar fuq dan il-mard u m'għandniex inqiesuh differenti minn mard ieħor.

Ninsew li dawn in-nies bħalna għandhom rwoli oħra fil-ħajja, bħal ngħidu aħna l-irwol ta' ġenitur, jew dak relatat mal-professjoni tagħhom.

Mhux biss, iżda dawn in-nies għandhom talenti u aspirazzjonijiet bħal kulħadd, inkluż ix-xewqa li wieħed jirnexxi fil-ħajja, isib limħabba u jifforma familja.

It-tikketta li nkunu qed nagħtu lil dawn in-nies meta nużaw 2

ċertu lingwaġġ toħloq dell li jiżboq it-talenti l-oħra kollha u jħalli lil persuna bi ftit opportunita' biex tħares lejha nnifisha mingħajr il-marda.

Bi kliemna nkunu aħna stess li nweġgħu lill-pazjent.

Nistgħu nwasslu messaġġi negattivi dwar dak li jkun.

Nagħtuh x'jifhem li aħna narawh bħala 'inferjuri', 'marid', 'mhux tajjeb' u b'hekk ma ngħinuh xejn isib mill-ġdid self respect u self confidence li trid biex tfiq.

L-umanita' u l-empatija huma ċ-ċavetta biex bħala poplu nadottaw politika nazzjonali li tħares lil dawk l-aktar vulnerabbli u tkun konxja u tikkoreġi prattiċi li flok joħolqu ambjent inklussiv u li jwassal għal ġid komuni, ikunu qed joħolqu diskriminazzjoni u jkattru kultura ta' esklużjoni Nagħlaq billi nawgura lir-Richmond Foundation and Hearing Voices Malta kull suċċess biex din il-kampanja tinfirex mal-pajjiż kollu u tasal għand kulħadd.

Nemmen li din il-kampanja ser tkun qed toħloq diskussjoni u tagħti lok biex inkunu aktar kritiċi ta' kif qed naġixxu ma' persuni li għaddejin minn dawn l-isfidi u noħolqu sistemi li jagħtu dinjita' u vuċi lil kulħadd.

Niftaħru ħafna li l-livell ta' edukazzjoni f'pajjiżna għola u għola ħafna f'dawn l-aħħar deċenni.

Ħafna ħrejjef, anka dawk dwar is-saħħa inġenerali u s-saħħa mentali in partikolari kienu frott in-nuqqas ta' għarfien fil-kamp mediku Illum nafu ħafna aktar dwar l-oqsma kollha tal-mediċina Dan jgħodd għall-għarfien dwar saħħa mentali.

Għalhekk ma hemm ebda raġuni jew ġustifikazzjoni għaliex għandna nħarsu lejn mard mentali, inkluża l-psikożi, b'mod differenti minn kif inħarsu lejn kull mard ieħor.

Dan hu l-messaġġ li din il-kampanja trid twassal.


Diskors mill-E.T. George Vella, President tar-Repubblika, waqt il-Lejla f'Ġieħ Dun Karm 29 ta' Ottubru 2020 Fil-Palazz ta' Sant'Anton Nirringrazzjakom għall-ħafna memorji sbieħ li ġibtuli waqt li qed nassisti.

Niftakar li ltqajt ma' Dun Karm darba jien.

Kont għadni student, kont dieħel illibrerija, u qed narah nieżel it-taraġ, figura twila twila, irqiq.

Ma tantx kellu suttana miżmuma tajjeb, niftakarha għax bqajt impressjonat.

U saqsieni "Ġuvnott, x'sejjer tagħmel?

X'qed tagħmel?"

U għamilna diskursata qasira ħafna, għidtlu "Jiena student l-università, ġejt nara xi ħaġa…".

"Tajjeb, tajjeb" qalli.

U baqa' nieżel.

Dik baqgħet dejjem f'moħħi.

Ovvjament imbagħad ilmemorja tal-Kardinal Prospero Grech, bħalma semmejt inti Father.

L-aħħar li ltqajt miegħu fit-tul kien ovvjament fl-esibizzjoni li għamilna hawnhekk wara li konna ltqajna Ruma u kilna flimkien.

U mbagħad anki tlajt Ruma għall-quddies tal-funeral tiegħu għaliex ovvjament kien bniedem ta' ċertu rispett u bħalma għidt tajjeb inti kellu sense of humour, kien b'dik l-età kollha però kien għadu żgħir.

Moħħu kien kbir, kien enċiklopedista, kien jitkellem fuq kollox, kien jaf kollox, u kull min kien jafu kien impressjonat bih għall-kobor tal-għerf li kellu u anki tal-umanità tiegħu.

Infatti kien anki dilettant tal-fotografija u anki ċertu ritratti kienu veru sbieħ.

Dan ma kienx biss saċerdot imma dan kellu anke ħafna

u ħafna interessi.

Skużawni qed niddevja ftit, imma ma stajtx ma ngħidhomlkomx.

Meta spiċċat il-quddies tal-funeral ġie l-kap tal-protokoll qalli, "Il-Papa xtaq ikellmek".

Għidtlu "Nitla' jien ħdejh?

Jiġi hu?".

Qalli "Issa naraw".

U kif spiċċa l-Papa, liebes l-aħmar, niżel u ġie fuqi.

U fost affarijiet oħra, l-aħħar ħaġa li għidtlu, għidtlu "Jiena taf x'nixtieq?"

Għidtlu "Prospero Grech la jkun il-ġenna jsib hemmhekk kamera tar-ritratti u motorino", għax kien dilettant tal-Lambretta.

Tant, li kien jgħid li kieku kien jaf meta offrewlu li jsir Kardinal u kellu jitlaq il-Lambretta, kien jippreferi joqgħod bil-Lambretta milli jsir Kardinal.

Dawn qed ngħidhom għax vera huma affarijiet ħelwin.

Sinjuri, Nindirizzaw ukoll lil dawk li qegħdin isegwuna f'dan il-mument,

Ta' kull sena l-Akkademja tal-Malti tiċċelebra t-tifkira tal-Poeta Nazzjonali Dun Karm Psaila.

U dan tagħmlu dejjem fix-xahar ta' Ottubru.

Għat-tieni darba f'din il-Presidenza huwa l-gost u l-pjaċir tiegħi li nilqagħkom fil-Palazz ta' Sant'Anton biex inkomplu fit-tradizzjoni li żammew ukoll il-predeċessuri tiegħi.

Jien għandi l-isfortuna però li nkunu qegħdin niċċelebraw din lokkażjoni f'dawn iċ-ċirkostanzi li tikkontrollalna bl-iktar mod strett l-ammont ta' nies li jistgħu jkunu preżenti u anki d-distanzi u dawn l-affarijiet kollha, li

b'xi mod wieħed irid jipprova jirkibha din billi kif qegħdin tippruvaw tagħmlu tmorru anki online.

Kif qed ngħid, qegħdin niċċelebraw din il-lejla f'ġieħ Dun Karm minkejja ssitwazzjoni li għaddejjin minnha, u b'ħarsien sħiħ għal saħħitna permezz talmiżuri kif rakkomandati mill-awtoritajiet tas-saħħa f'pajjiżna.

Qegħdin ngħixu mument storiku - ġrajjiet li ser iwasslu għal tibdil fil-mod kif inħarsu lejn id-dinja ta' madwarna.

U anki mument li ġegħelna nirrealizzaw kemm aħna fraġli.

Tgħallimna kif flimkien nistgħu negħlbu l-ostakli li minn żmien għal żmien ifeġġu quddiemna.

U tgħallimna wkoll li aħna nazzjon wieħed - familja waħda - u għemilna jħalli l-marka tiegħu fuq dawk ta' madwarna u fuq dawk ta' warajna.

Dan qed ngħidu, fil-fatt, anki Dun Karm, kif spjegajtu tajjeb intom, li m'għandi dubju ta' xejn li ilkom ħafna iktar intiżi fuqu milli jien jien, ukoll kien jipprova jippromwovi l-kunċett ta' nazzjon wieħed.

Li huwa n-nazzjoni Malti li, kif nafu sew, kien għadu emerġenti, għadu ħiereġ, kien għadu qed jipprova jistabbilixxi lilu nnifsu anki bil-fatt tal-lingwa imma wkoll kien jaħdem biex jippromwovi din l-identità.

L-istorja ta' dan il-ġens, kif minsuġa fil-kitba ta' Dun Karm, turina li aħna nistgħu mmorru lura għat-tradizzjoni Pawlina u l-miġja ta' San Pawl fostna.

Jingħata prominenza mhux biss żmien l-Ordni ta' San Ġwann, iżda wkoll żmien 3

l-Imblokk tal-Franċiżi u l-perjodu kolonjali Ingliż.

Dun Karm jiċċelebra wkoll listorja u l-mixja kostituzzjonali ta' pajjiżna ma' kull pass.

L-istorja dejjem kienet dik li tnebbħu - fiha kien ifittex tifsira biex minnha jislet messaġġ.

Ir-rakkont storiku ta' Dun Karm hu xprunat mit-tiftix għal identità sħiħa - dik lidentità Maltija - u kif din l-identità tista' tinkiseb fl-għaqda nazzjonali li titwaħħad mill-frammenti varji li nġemgħu flimkien mal-milja taż-żmien; jiġifieri dak li jagħmilna Maltin u li jgħaqqadna flimkien.

Dun Karm għex fi żmien fejn wieħed kien għadu jfittex li tissawwar verament lidentità Maltija.

Minkejja t-toqol tal-influwenza ta' amministrazzjoni kolonjali xorta baqa' għaddej u minkejja t-taqtigħa biex tinfatam minn irbit ta' kulturi oħra.

Ħafna jafu l-influwenza tat-Taljan fuq il-lingwa f'dak iż-żmien u anki ovvjament l-amministrazzjoni Ingliża li kienet qed tipprova illi tidħol iktar fittessut tal-ħajja normali Maltija.

Dun Karm iressaq dan kollu għall-attenzjoni tagħna fl-Innu Malti - wieħed millgħeliem ewlenin tal-identità Maltija li t-tifsira tiegħu kibret ma' kull pass li għamel dan in-nazzjon tul l-istorja reċenti tiegħu.

Meta wieħed jirrifletti fuq ilkliem tal-innu Malti, jien li llum l-ixjeħ wieħed fostkom hawnhekk, isib li dejjem jirrifletti dak li tkun għaddej minnu dak iż-żmien u kull meta tisimgħu u kull meta tkantah issib li qed japplika, qisu bejn wieħed u ieħor bħall-Vanġelu li 4

tapplikah għal kull żmien.

Meta inti qed terġa' tirrepeti l-kliem li hemm fl-Innu Malti, f'kull żmien li niftakar jien: l-Indipendenza, il-problemi li kellna… kull stadju sal-lum, japplika għal dak iż-żmien li tkun qiegħed titkellem fuqu.

L-Innu Malti hu ħsieb kumpless ta' Dun Karm hekk kif narawh minsuġ fid-damma sħiħa ta' kitbietu, b'relazzjoni stretta mal-ġrajjiet kurrent ta' dak iż-żmien u lbiżgħat ta' poeta li permezz ta' kitbietu, jibqa' juri awtonomija u sovranità ta' poplu mingħajr ma jixxellef mal-ħakkiema imperjali.

Huwa espressjoni ta' nazzjon li kien qiegħed jissawwar.

Huwa identità marbuta ma' bandiera nazzjonali, ma' lsien nazzjonali waħdieni u twemmin fil-ħniena u fl-imħabba tal-kbir Alla.

Qed torbot is-sens patrijottiku anki mar-reliġjon u mattwemmin ta' pajjiżna.

Għal Dun Karm l-identità tal-omm li tatna isimha mhux rifless biss fit-twaħħid simboliku tal-ilsien Malti ma' art twelidna.

L-Innu Nazzjonali jerġa' jagħtina din it-tfittxija u x-xenqa għall-għaqda.

Filwaqt li "Alla" jsir il-missier u l-"art" issir l-omm - il-Maltin isiru l-ulied.

Aħna lkoll kemm aħna wlied art twelidna.

Dan kien il-poplu Malti għal Dun Karm.

Tabilħaqq, Dun Karm jixpruna ċ-ċelebrazzjonijiet ta' dak kollu li hu Malti fi ġrajjiet pajjiżna, kemm dawk minn passat imbiegħed kif ukoll dawk aktar reċenti.

Dawn l-istess ġrajjiet li nebbħu lil Dun Karm, jgħallmuna wkoll li 5

flimkien bħala wlied l-istess omm nistgħu nirbħu kull ostaklu u sfida, kull inkwiet u kull theddid.

Ma ninsewx iżda, li ma kinitx faċli għal dan il-ġgant tal-lingwa Maltija jiddefendi lsien li kien għadu qed jiżviluppa.

Nammira tassew ir-reżiljenza tiegħu fejn f'kitbietu stess jistqarr li sakemm kien jikteb bit-Taljan u bl-Ingliż, kien meqjus u stmat, filwaqt li kif beda jikteb bil-Malti l-ewwel maqdruh u kien hemm anki min żebilħu, minkejja li kiteb poeżiji li jvarjaw fl-istil tagħhom, u kienu jħabbtuha ma' dawk tal-awturi kontinentali tal-istess perjodu.

Bħalma sħaqt fil-messaġġ tiegħi s-sena l-oħra, nixtieq, u bħalma xtaq anki Dun Karm, li l-ilsien Malti jibqa' jingħata l-ġieħ li jistħoqqlu.

Napprezza ferm li bħala lingwa ħajja, il-Malti jissellef u jassimila kliem minn lingwi oħra sabiex iżomm pass mal-progress.

Filwaqt li dan huwa proċess naturali li jseħħ f'kull ilsien mitkellem, nixtieq nieħu spunt minn kliem Dun Karm stess.

Fil-poeżija tiegħu 'Lill-Bandiera Maltija', huwa jwissi li "kull lewn li jitħallat ma' lwienek", qed jirreferi għall-bandiera Maltija, "iħassarlek ismek."

Ejja naraw li l-iżvilupp tal-lingwa tagħna jkun studjat u li ma nitilfux dak li jsawwarna bħala Maltin.

U hawnhekk qed nirreferi għall-ħafna kliem li qed jiddaħħal fil-Malti illi qed iwarrab kliem li diġà jeżisti li jwassal il-messaġġ u huwa aċċettat, imma qed jiġi minsi jew imwarrab minn kliem ieħor li huwa estranju għal-lingwa

U dan huwa xi ħaġa li qed ibiddel it-tessut tal-istess lingwa li għalija hija waħda mill-elementi importanti tas-sovranità tal-poplu Malti.

Mela ejjew nibqgħu nkunu kburin bl-ilsien Malti u naraw li ngħożżuh, inħaddnuh u nħaddmuh b'mod sħiħ u korrett biex ma jiġix abbużat u jitbiddel f'xi djalett fqir ta' xi lsien ieħor.

Qabel nagħlaq nixtieq nirringrazzja lill-Akkademja tal-Malti u l-organizzaturi ta' din il-lejla li ta' kull sena jġeddu t-tifkira tal-poeta nazzjonali - simbolu talidentità Maltija - tal-għaqda u l-mixja 'l quddiem li għandna nagħmlu aħna bħala ġens wieħed.

Jalla Dun Karm ikun ta' ispirazzjoni kif nistgħu naħdmu aktar id f'id bħala ġens wieħed, sabiex flimkien negħlbu l-isfidi li għandna quddiemna u nkunu wlied denji ta' dan il-pajjiż.

Nirringrazzjakom.


STQARRIJA MILL-UFFIĊĊJU TAL-PRESIDENT

Is-Sinjurija Tiegħu l-Onorevoli Prim Imħallef

L-Eċċellenza Tiegħu Mons. Arċisqof

Eċċellenzi

Diffiċli nispjega u nesprimi l-emozzjonijiet li qed inħoss bħalissa.

Nistqarr illi l-akbar sentiment huwa dak ta' umiltà profonda quddiem l-inkarigu għoli li għoġobkom tagħżluni għalih, u r-responsabbiltajiet kbar li jġorr miegħu.

Nixtieq nirringrazzja lill-Onor.

Prim Ministru li għoġbu jinnominani, u nwassal il-gratitudni tiegħi lill-Parlament li għoġbu jaċċettani u jagħtini fiduċja, u dan b'kunsens, f'isem il-poplu Malti kollu.

Inħossni tassew onorat li ser inkun parti minn lista ta' persunaġġi illustri li nħatru s'issa f'dan l-inkarigu ta' President ta' pajjiżna, u wettqu ħidma straordinarja għall-ġid tal-poplu Malti u Għawdxi.

Hawnhekk ma nistax nonqos milli nsellem il-memorja ta' dawk minnhom li ħallewna, u nawgura ħafna barka u saħħa lil dawk li għadhom magħna.

Inwiegħed li nwieżen it-tajjeb kollu li wettqu u nipprova fejn nista', nibni u nżid fuqu.

Ippermettuli nsellem f'dan il-mument il-memorja tal-ġenituri tiegħi, u ta' dawk kollha li edukawni u ggwidawni matul ħajti, u li żergħu fija valuri etiċi u morali sodi li fuqhom bnejt ħajti.

Ringrazzjament speċjali jmur għall-mara tiegħi, Miriam, u wliedi li mlewli ħajti u tawni daqstant sodisfazzjon.

Fuq kollox irrid nirringrazzja lil ħanin Alla li wassalni s'hawn, u nitolbu jżomm idejh fuqi u fuq pajjiżna.

Huma bosta l-għanijiet li għalihom aċċettajt li nokkupa din il-kariga.

Dak ewlieni huwa li niksbu l-aqwa ġid għall-pajjiżna u għall-Maltin u l-Għawdxin kollha.

Aktar minn dan, irridu naraw li jkun hemm tqassim ekwu ta' dan il-ġid, bl-aktar mod ġust u li l-piż tat-tmexxija u l-ħarsien soċjali jintrefa' minn kullħadd, skond kemm jiflaħ kull wieħed minna.

Il-kunċett ta' karità bilkemm għad fadal żmienu fis-soċjetà tagħna.

Ninsab konvint li min għandu bżonn l-għajnuna għandu jirċieviha bi dritt u mhux bħala karità jew favur.

Fl-istess ħin, ma nistgħux inħallu qagħda ekonomika tajba f'pajjiżna, tilludina li m'għandniex faqar materjali fost iċ-ċittadini tagħna.

Din hija sfida, u nwiegħed li, safejn nista', ma nnaqqas xejn mill-impenn soċjali lejn min jinsab fil-bżonn, li wriet mingħand l-Eċċ.

Nemmen li l-ewwel u qabel kollox jiġi l-interess tal-individwu, il-ħarsien tad-drittijiet soċjali, u l-kwalità tal-ħajja - kemm għaċ-ċittadin Malti, għall-ħaddiem barrani, u kif ukoll għall-immigranti li obbligati naċċettaw f'pajjiżna.

Il-presidenza se tkompli tagħti widen għall-karba ta' min għaddej minn xi għawġ, u tkompli tkun ta' kenn għal min ikollu bżonn.

Bħala President li ġej mill-qasam mediku, se ninteressa ruħi bis-sħiħ fl-iżvilupp tal-qasam tas-saħħa f'pajjiżna.

Dan billi nsegwi u nħeġġeġ l-applikazzjoni tal-iżviluppi ma jaqtgħu xejn f'dan il-qasam hekk vitali għall-soċjetà b'saħħitha.

Nispera li nibqa' nara r-rispett li sa issa dejjem kien hemm, lejn l-etika u l-morali fil-professjoni medika- fuq kollox ir-rispett għall-ħajja mill-bidu nett tagħha, sal-aħħar nifs tal-individwu.

Huwa dan il-ħarsien u r-rispett lejn valuri etiċi, morali, u soċjali, li jgħollu d-dinjità tal-individwu fis-soċjetà tagħna.

Filwaqt li nifirħu naraw jitwal l-għomor ta' ħutna Maltin u Għawdxin, u filwaqt ukoll li nħeġġuhom jibqgħu attivi, irridu nieħdu kull pass meħtieġ sabiex is-sitwazzjoni ekonomika tal-anzjani tagħna, ma ġġielhomx ibaxxu il-livell u l-kwalità tal-ħajja dinjituża li jixirqilhom jgħixu.

Illum niftaħru, kif inhu xieraq, b'soċjetà mħallta, soċjetà aktar liberali, li tħaddan valuri u użanzi differenti minn dawk ta' dari.

Iżda daqstant ieħor għandna biex niftaħru li tagħna m'hix soċjetà amorali…is-soċjetà tagħna xorta taf tħenn, taf tgħader, taf tgħin, u taf tħoss għal ħaddieħor.

Ta' dan għandna ħafna eżempji.

Matul il-Presidenza tiegħi se nimpenja ruħi ukoll f'qasam daqstant ieħor għal qalbi; dak tal-edukazzjoni – kemm dik akkademika kif ukoll dik vokazzjonali.

Mingħajr edukazzjoni m'hemmx mobiltà soċjali.

Mingħajr edukazzjoni m'hemmx żvilupp ekonomiku.

Mingħajr edukazzjoni m'hemmx l-għodda meħtieġa biex jitfassal futur aħjar għall-pajjiżna.

B'edukazzjoni, nifhem waħda mifruxa u mhux biss utilitarja, iżda waħda mżejna u mgħonija mill-apprezzament tal-arti, il-kultura, u fuq kollox l-għarfien tad-dinja ta' madwarna.

B'edukazzjoni nifhem ukoll investiment personali f'kompetenzi fl-oqsma ġodda tal-industrija, l-ekonomija, ix-xjenzi, is-servizzi varji, it-teknoloġija – speċjalment dik tal-informatika, u d-diversi għodod fil-qasam tal-mezzi tal-komunikazzjoni soċjali, li narawhom jiżviluppaw kuljum.

Bi ħsiebni nagħmel dak kollu possibli biex nixpruna ż-żgħażagħ tagħna lejn it-tħaddin ta' dawn il-kapaċitajiet li permezz tagħhom jistgħu jaħtfu l-opportunitajiet li jiġu mat-tixrid, it-tisħieħ, u t-twessiegħ ta' professjonijiet u dixxiplini li wieħed jistenna li jsib fid-dinja tax-xogħol tal-lum u t'għada.

Lil kull żagħżugħ u żagħżugħa irridu nagħtuhom kull opportunità li jiżviluppaw it-talenti li twieldu bihom u rawmu waqt it-trobbija tagħhom.

L-aspett politiku tal-ħarsien tal-ambjent kien għalija l-ewwel qasam politiku li nteressani meta dħalt il-Parlament fl-1978.

Minn dak iż-żmien 'l hawn id-dinja nbidlet bis-sħiħ.

Iżda d-daqs u r-riżorsi ta' pajjiżna ma nbidlux.

Inbidlet biss il-pressjoni fuq l-ambjent naturali tagħna u żdiedet l-isfida għas-sostennibbiltà.

It-theddida tal-ambjent 'mibni', fuq dak 'naturali', qiegħda dejjem tikber u tissaħħaħ.

Matul din il-Presidenza ħa nkun qiegħed nirrakkomanda lill-awtoritajiet konċernati il-ħarsien strett tar-regolamenti, u li d-deċiżjonijiet jittieħdu bl-akbar skruplu u responsabbiltà, fil-ħarsien tas-sostenibbiltà, u l-obbligi tagħna lejn il-ġenerazzjonijiet futuri.

Dan mhux biss fil-konfront tal-ambjent mibni, imma daqstant ieħor fil-ħarsien tal-kwalità tal-arja, fil-passi kontra t-tniġġis tal-baħar, u miżuri oħra biex ma ngħollux it-temperatura tad-dinja.

Matul il-Presidenza tiegħi, inwiegħed, li minbarra li nara titjib u żviluppi f'dawn l-oqsma, se nagħti importanza assoluta, u naħdem bis-sħiħ biex f'pajjiżna tissaħħaħ l-għaqda nazzjonali.

Din l-għaqda ma tiġix biss bix-xewqa.

Irridu naħdmu għaliha.

Filwaqt li għandu jibqa' d-dritt għal opinjonijiet differenti u diverġenti, irid ikollna rispett reċiproku ġenwin.

Irid ikollna djalogu matur u diskussjonijiet li jsiru b'mod dinjituż, li juru mġieba ċivika u korretta u li fuq kollox qatt ma jwasslu għal attakki personali.

Irridu nkomplu nsaħħu l-libertajiet ċivili li pajjiżna tant stinka għalihom f'dawn l-aħħar snin.

Irridu nneħħu kull forma ta' diskriminazzjoni.

Irridu nkomplu nsaħħu l-irwol tal-mara fis-soċjetà, u fid-dinja tax-xogħol.

F'dan il-qasam irridu naraw li n-nisa jkomplu jiksbu dawk id-drittijiet, li sal-lum għadhom imċaħħdin minnhom, u li mingħajrhom għadha teżisti l-inugwaljanza bejn is-sessi.

Filwaqt li napprezza l-kontribut kbir li taw il-media soċjali biex iqarrbu n-nies lejn xulxin, u jsostnu l-espressjoni ħielsa, nixtieq li jonqsu l-abbużi li jsiru fuq dawn il-mezzi, fejn nieħu l-impressjoni li ma japplikawx in-normi u limiti li japplikaw għall-media stampata u x-xandir.

Dan żgur mhux qed jikkontribwixxi għal aktar għaqda nazzjonali.

Fil-kuntest ta' kif żviluppat is-soċjetà Maltija f'dawn l-aħħar snin, għaqda nazzjonali tfisser ukoll għaqda li tinkludi d-djalogu bejn l-istat u l-knejjes u t-twemmin differenti li jħaddnu kemm Maltin kif ukoll barranin li llum jgħixu fostna.

L-appell sinċier tiegħi hawnhekk imur għall-parlamentari tagħna li nħeġġiġhom, matul id-dibattiti tagħhom, speċjalment meta qegħdin jindirizzaw l-avversarji politiċi tagħhom, jużaw lingwaġġ, ton u kontenut li jixraq u jagħmel ġieħ lill-ogħla istituzzjoni tal-pajjiż.

Dejjem emmint li l-eżempju jkaxkar.

Irridu ndaħħlu mill-ġdid rispett ġenwin lejn dawk li huma s-simboli tan-nazzjon tagħna.

Rispett lejn il-bandiera Maltija u dak li tirrapreżenta.

Rispett lejn l-innu nazzjonali tagħna.

Rispett lejn l-ilsien nazzjonali tagħna.

Rispett lejn l-istorja u l-kultura tagħna.

Rispett lejn l-istrutturi Kostituzzjonali tagħna u l-liġijiet tagħna.

Fuq kollox rispett lejn il-liġi suprema ta' pajjiżna…il-Kostituzzjoni.

Dawn huma l-bażi ta' għaqda nazzjonali.

Din tissaħħaħ meta hemm il-ftehim, meta hemm ir-rispett, meta m'hemmx tensjoni ċivili, u meta m'hemmx inkwiet industrijali.

Fil-passat, kullħadd – min ftit u min ħafna, ħadem u ta sehemu biex inbena dan il-ġojjel ta' pajjiż li għandna llum.

Żgur li mhux kollox perfett.

Għad għandna ħafna x'nagħtu lil dan il-pajjiż biex ngħadduh aħjar milli huwa llum, lill-ġenerazzjonijiet ta' warajna.

Għad għadna diverġenzi dwar it-tħaddim u l-operat tal-istituzzjonijiet f'pajjiżna, dwar is-saltna tad-dritt, dwar poteri amministrattivi, dwar l-istrutturi eżekuttivi.

Għadna nġorru fuq il-kuxjenza nazzjonali tagħna it-tbajja suwed ta' atti atroċi bħal qtil ta' Karen Grech, Raymond Caruana, u s-Sinjura Daphne Caruana Galizia.

Dan żgur ma jixraqx u jistona bil-kbir mal-karattru twajjeb tal-poplu Malti.

Din hija l-isfida prinċipali li beħsiebni naħdem bis-sħiħ fuqha matul il-Presidenza tiegħi, u nwiegħed li se nagħmel ħilti kollha, bil-koperazzjoni ta' kulħadd biex titneħħa din il-firda.

Biex ikollna l-għaqda irid jinħass li hemm sigurtà fil-pajjiż.

Is-sigurtà, biex isseħħ, għandha bżonn ħarsien u għassa kontinwa, kemm kontra fatturi interni, kif ukoll fatturi li ġejjin barra minn pajjiżna.

Hawnhekk, f'isimkom, irrid insellem u nirringrazzja lil dawk kollha involuti fil-ħarsien tas-sigurtà tas-soċjetà Maltija, u ta' pajjiżna, għas-sagrifiċċji li jagħmlu ta' kuljum biex aħna norqdu b'moħħna mistrieħ.

F'isem il-poplu Malti u Għawdxi nesprimi r-rikonoxximent, u r-rispett li għandi għall-forzi tal-ordni, l-Armata, il-Pulizija, il-Protezzjoni Ċivili, it-tobba u l-paramediċi kollha, kif ukoll dawk kollha fil-qasam tal-volontarjat li jgħinu u jagħtu sehemhom kull meta meħtieġ.

Lil dawn kollha ngħidilhom – grazzi kbira.

Is-sigurtà tinħass ukoll meta s-sitwazzjoni ekonomika tkun tajba.

Dan ma jiġix b'xejn, u meta jseħħ, għandu jiġi apprezzat.

Dan huwa frott ta' ħidma kontinwa tal-investituri, in-negozjanti, l-operaturi ekonomiċi, l-istrutturi ta' amministrazzjoni, u fuq kollox frott il-ħidma ta' dawk il-Maltin u l-barranin li kuljum imiddu għonqhom għax-xogħol.

Lil dawn ukoll ngħidilhom – grazzi.

Dan huwa kif jien nixtieq nara l-poplu, magħqud flimkien, jiċċelebra l-avvenimenti politiċi importanti li se nfakkru din is-sena : il-55 sena mill-akkwist tal-Indipendenza ta' pajjiżna, il-45 sena minn meta pajjiżna sar Repubblika, u l-40 sena mill-Ħelsien.

Dawn huma ġrajjiet storiċi, u żviluppi politiċi li sawwru lil pajjiżna kif nafuh illum.

Barra minn dawn, din is-sena niċċelebraw ukoll il-mitt sena mill-ġrajjiet storiċi li seħħew fis-7 ta' Ġunju 1919.

Bħala President nistenna li l-ewwel turija ta' din l-għaqda u tal-maturità politika tagħna, tintwera' fil-ġimgħat li ġejjin meta se jkollna l-elezzjonijiet għar-rappreżentanti tagħna fil-Parlament Ewropew.

Minn qalbi nappella li eżerċizzju demokratiku bħal dan, jitmexxa bil-kalma, bir-rispett dovut kemm lejn il-votanti kif ukoll lejn il-kandidati, u b'turija ta' maturità politika, kif mistenni f'demokrazija matura.

Bħala President tar-Repubblika, wieħed mill-ewwel doveri tiegħi huwa li nkun il-gwardjan tal-Kostituzzjoni, allavolja l-Kostituzzjoni tagħna mkien ma ssemmi jew tiddeskrivi d-doveri marbutin mal-kariga tal-President tar-Repubblika.

Id-dover tiegħi huwa dak li nħarisha u nara li tiġi rrispettata.

L-istess jgħodd għal dawk l-istrutturi Kostituzzjonali li huma bżonnjużi biex ingawdu aktar demokrazija u saltna tad-dritt.

Dawn huma oqsma bżonnjużi li rridu nħarsu f'soċjetà moderna, demokratika, progressiva, u ekonomikament dinamika.

Huwa bit-tħaddim ta' din l-għodda li nistgħu ngħassu kontra kull tnawwir fid-demokrazija.

Fejn biż-żmien indunajna li jew m'hemmx biżżejjed salvagwardji, jew li hemm bżonn ta' aġġornament, nibtet ix-xewqa ta' tibdil fil-Kostituzzjoni biex jagħmel tajjeb għal dawn in-nuqqasijiet.

Din ix-xewqa diġà ssarfet f'ħidma preliminari minn kummissjoni parlamentari taħt it-tmexxija tal-President Emeritu Marie-Louise Coleiro Preca.

Dan l-eżerċizzju, għalkemm għadu fil-bidu, diġà rċieva ħafna kontribuzzjonijiet f'termini ta' pariri, suġġerimenti, u materjal relevanti ieħor.

Irrid nirrikonoxxi l-fatt li f'dawn l-aħħar ġranet saru żviluppi konsiderevoli biex jibdew jiġu attwati r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni Venezja.

Bħala President għandi ħerqa kbira biex dan il-proċess inwettquh bis-serjetà mistħoqqa, b'konsultazzjoni ma' esperti fil-qasam, b'pariri minn studjużi u akkademiċi f'din il-materja, bil-kontribut tal-politiċi, il-kontribuzzjoni tas-soċjetà ċivili, l-għaqdiet volontarji, individwi interessati, u bil-kontribut tal-oqsma kollha tas-soċjetà.

Dan irid ikun eżerċizzju l-aktar wiesgħa, li jinkludi diskussjonijiet maturi u nfurmati tajjeb, biex naslu għal dak li għandna bżonn inbiddlu u naqblu fuqu.

B'hekk insaħħu l-Kostituzzjoni tagħna għall-aħjar.

Dan l-eżerċizzju għandu jkun miftuħ kemm jista' jkun, u jaf possibilment anke jiżvolġi f'Konvenzjoni Kostituzzjonali.

Minkejja li jinħass il-bżonn li jsir it-tibdil meħtieġ mingħajr dewmien, jien nemmen li rridu nimxu bil-galbu, u filwaqt li jkun hemm l-effiċjenza, hemm bżonn li wieħed jevita l-għaġġla bla bżonn.

Fl-aħħar mill-aħħar, dak li jgħodd mhux dak li jkun ġie maqbul u inkiteb, imma li jkollna r-rieda li nosservaw u nirrispettaw dak li nkunu qbilna fuqu biex inservu aħjar lill-poplu Malti u Għawdxi.

Ma nistennewx li nirċievu rispett minn ħaddieħor jekk aħna ma nirrispettawx lil xulxin.

Jien se nimpenja ruħi li nnaqqas, jew kemm jista' jkun inxejjen, il-firdiet, wħud kbar, oħrajn żgħar, li għandna f'pajjiżna.

Dan jgħodd b'mod partikulari llum, meta f'pajjiżna id-dibattitu politiku m'għadux aktar fuq fejn se nieħdu lil pajjiżna, imma pjuttost jikkonsisti f'tellieqa b'saħħitha bejn min kapaċi joffri l-aħjar triq għas-suċċess ekonomiku u l-aħjar kwalità ta' ħajja għaċ-ċittadini tagħna.

Illum qegħdin ngħixu f'dinja mibdula għall-aħjar.

M'għandix il-ħin insemmi fid-dettall il-beżgħat tiegħi fuq id-direzzjoni li qed taqbad il-komunità internazzjonali, beżgħat li jvarjaw mill-effetti negattivi ta' movimenti populisti, il-politika tal-lemin estrem, ir-relazzjonijiet bejn il-potenzi politiċi u l-blokki ekonomiċi madwar id-dinja, it-tibdil fil-klima, il-kriminalità organizzata, id-disperazzjoni marbuta mal-immigrazzjoni rregolari, u elf ħaġ' oħra.

Jien nemmen li kemm fil-kuntest Ewropew, kif ukoll internazzjonali, pajjiżna għandu rwol importanti x'jagħti.

Pajjiż żgħir fid-daqs, imma li jaf ikun effettiv.

Nemmen li nistgħu nkunu influwenti bħalma konna f'diversi okkażjonijiet fil-passat.

Fil-qasam internazzjonali nimxu 'l quddiem biss jekk inkunu rispettati.

M'aħniex potenza militari jew ekonomika.

M'għandniex saħħa politika biex nimponu.

Imma nkunu rispettati, u nsiru rilevanti jekk inkunu kredibbli u nuru li aħna kompetenti.

Hekk ġara fil-passat meta konna pijunieri saħansitra fuq livell globali.

Għandna rwol importanti x'nilgħabu fil-kuntest Ewro-Mediterranju, fit-tqarrib tal-Ewropa lejn id-dinja Għarbija, fil-politika dwar l-iżvilupp tal-kontinent Afrikan, u fid-djalogu inter-kulturali u inter-reliġjuż.

Fil-fora internazzjonali irridu nkunu ċari dwar l-appell tagħna għall-paċi u għall-waqfien tal-kunflitti internazzjonali u reġjonali.

Irridu nkomplu ninsistu dwar il-ħarsien u d-difiża tad-drittijiet ta' minoranzi, ta' popli spustati, u ta' popli okkupati u dawk li għadhom imċaħħda mid-drittijiet bażiċi u fundamentali tagħhom.

Irridu nkunu ċari fil-kundanna tagħna għall-isfruttament ta' ħaddiema barranin ġejjin minn pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw.

Ma niddejqux insemmu leħinna kontra in-nuqqas ta' kontrolli fuq il-manifattura, bejgħ, u ġarr ta' armi, armamenti, u munizzjon.

Kontra it-traffikar ta' droga u ta' bnedmin mill-kriminalità organizzata.

Għandhna nkunu kburin insostnu li, anke fil-politika barranija, għandha tmexxi l-moralità.

Dan inkunu nistgħu nagħmluh b'aktar saħħa u prominenza jekk kif nawgura, jirnexxielna bħala pajjiż niġu magħżula biex nokkupaw wieħed mis-siġġijiet mhux permanenti fil-Kunsill tas-Sigurtà tal-Ġnus Magħquda fis-snin 2023/24.

Ikun fl-interess ta' pajjiżna u tar-reġjun Mediterranju, li nħabirku biex pajjiżna jkun ċentru ta' paċi, u ta' djalogu interkulturali, u inter-reliġjuż f'reġjun daqshekk sensittiv.

Qabel intemm id-diskors tiegħi irrid insellem il-Maltin kollha tad-dijaspora Maltija madwar id-dinja, u nassigurahom mir-rispett li għandi lejhom.

Nemmen li anke huma għandhom x'jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-għanijiet li tkellimt fuqhom illum.

Ninsab ċert li fosthom hemm talenti u kapaċitajiet kbar li jistgħu jintużaw biex inżommu dejjem ogħla l-isem tal-maħbuba Malta tagħna.

Eċċellenzi, Sinjuri,

Ħassejt li llum, f'din l-okkażjoni fejn għażiltuni biex inkun il-President ta' pajjiżna, u tagħkom ilkoll, kelli niftaħ qalbi magħkom u naqsam il-viżjoni tiegħi dwar x'nixtieq nara jseħħ matul il-Presidenza tiegħi.

Wegħdtkom ukoll li nixtieq nagħmel ħafna affarijiet għall-ġid ta' pajjiżna.

Dan ma jistax iseħħ jekk ma nsibx l-appoġġ u l-għajnuna ta' kullħadd.

Mill-eżempji li ħadt minn dawk li ġew qabli f'din il-kariga hekk għolja, nixtieq li nkun verament ir-rappreżentant u r-repożitorju tal-għaqda nazzjonali ta' pajjiżna.

Se nkun qed inwettaq Presidenza siekta, Presidenza imparzjali, li sservi ta' gwida morali għal pajjiżna u punt ta' għaqda nazzjonali.

Ħa nagħmel minn kollox biex inkun dehen tal-fiduċja li tajtuni u nkun rappreżentant tal-poplu Malti u Għawdxi kollu.

Ħa nkun mera li tirrifletti l-bżonnijiet ta' kull kategorija tal-poplu tagħna u għajnuna biex dawn il-bżonnijiet jittaffew.

Ħa nkun il-leħen ta' dawk il-ftit li jħossu li leħinhom mhux jinstema' biżżejjed u wens għal min iħossu mwarrab.

Ħa nkun qiegħed nagħmel l-almu tiegħi kollu, biex flimkien ma' marti Miriam, nirrapreżentaw lill-poplu Malti bid-dinjità li jixraqlu.

Biex jirnexxielna nagħmlu dan, nitlob l-għajnuna ta' Alla, u ta' kull wieħed u waħda minnkom.

Viva Malta Repubblika.