Komunikazzjoni f'Malta

Komunikazzjoni f'Malta

Linji prinċipali wżati: 187,000 (1997)

Preżentament, hawn monopolju fis-settur tat-telefonija fejn l-unika kumpanija li toffri s-servizz hija l-Maltacom, li tifforma parti mill-Maltacom Group.

Sistema awtomatika tissodisfa ir-rekwiżiti normali

Domestika: "cable" taħt il-baħar u microwave radio relay bejn Malta u Għawdex Internazzjonali: 2 "cables" taħt il-baħar u "satellite earth station" - 1 Intelsat (Oċean Atlantku)

Is-servizz tat-telefonija ċellulari huwa pprovdut minn żewġ kumpaniji:

Dawn huma n-numri ta' abbonati matul l-aħħar għaxar snin:

Wieħed jista' jinnota l-qabża fin-numru ta' klijenti minn meta ġie lliberat is-suq permezz ta' l-introduzzjoni tat-tieni kumpanija.

Malta Amateur Radio League (1922)

Madwar 500 'Radio Amateur' Liċenzjat f'Malta u Għawdex

Dan is-settur jaqa' taħt l-Awtorità tax-Xandir

Dan is-settur jaqa' taħt l-Awtorita' tax-Xandir.

Insibu żewġ sevizzi prinċipali: dak ta' l-"aerial" pprovdut mill-PBS (Public Broadcasting Services) u dak tal-"cable" ipprovdut mill-Melita Cable plc.

Għalkemm ħafna huma dawk li huma abbonati għas-servizz tal-"cable", titħallas liċenzja fis-sena lill-PBS fuq kull sett tat-televiżjoni (anke jekk ma jagħmilx użu mis-sistema l-antika ta' l-"aerial").

Amateur TV Repeater

Callsign: 9H1ATV

Installat l-Mdina (2004) mill-Malta Amateur Radio League

Jittrażmetti fuq il-frekwenza ta' 10.475GHz u jirċievi fuq 1.275GHz u juża s-sistema tat-televiżjoni 'PAL'

Internet Service Providers (ISPs): 6 (2002)

Abbonati ta' l-Internet:

Kodiċi tal-pajjiż / Top level domain (TLD): MT

"Ara wkoll": Malta Link ghal-Malta Amateur Radio League


Giuseppe Calì

Giuseppe Calì

Giuseppe Calì (Valletta, 14 ta' Awwissu 1846 - Valletta, 1 ta' Marzu 1930) kien pittur Malti ta' nisel Naplitan ta' bejn is-sekli 19 u 20, li pinġa ħafna pitturi reliġjużi fil-knejjes ta' Malta u Għawdex.

Giuseppe kien iben Raffaele, xenografu fit-Teatru Rjali u Giovanna Padiglione li kienet mezzo-sopran.

Il-ġenituri tiegħu kienu t-tnejn Naplitani.

Ġie mgħammed fil-Knisja ta' Portu Salvu l-Belt Valletta.

Fost familtu kien hemm ukoll żewġ artisti li setgħu wasslu sabiex Calì irawwem fih imħabba lejn l-arti.

Fl-1871, iżżewweġ lil Perennia Pace, mill-Isla, u kellu għaxart itfal, fosthom, Ramiro Calì, li kien ukoll pittur.

Sa minn età żgħira, Calì kien wera potenzjal u talent kbir.

Ta' sbatax-il sena mar jistudja l-arti taħt in-Neoklassiku Giuseppe Mancinelli fl-"Accademia delle Belle Arti" f'Napli.

L-akbar xogħlijiet tiegħu li għadhom meqjusa bħala fost l-aqwa kapulavuri tiegħu huma, "Il-Mewt ta' Dragut" (1867) fil-Mużew tal-Arti, il-Belt Valletta, u dik ta' "San Ġlormu" (1881) li tinstab fil-knisja tas-Sacro Cuor f'Tas-Sliema.

Calì kien għamel impatt immedjat fuq is-soċjetà Maltija ta' dak iż-żmien u ismu kien sar magħruf sew.

Kien magħruf għall-pittura b'mod partikulari tal-wiċċ.

Beda jaħdem fuq ħafna xogħol kummissjonat għal dekorazzjoni ta' djar privati, veduti, kif ukoll ritratti ta' suġġetti Maltin.

L-ewwel xogħol b'tema reliġjuża ta' Calì kien il-kwadru intitolat "Il-Verġni tar-Rużarju" li kien maħdum għall-knisja parrokjali tal-Mosta.

Numru kbir ta' knejjes f'Malta jagħtu xhieda tas-sengħa u l-versatilità ta' dan il-pittur prolifiku.

Kien ukoll il-fundatur tal-iskola moderna tal-arti Maltija.

Il-kapaċità u l-virtwożitá ta' Calì jidhru sew fil-kwadru titulari ta' "San Duminku" għall-knisja parrokjali tal-Belt Valletta ddedikata lill-Madonna ta' Porto Salvo, "Il-Profeti"; fil-knisja tal-Mosta, ir-ritratti tan-negozjant Agostino Cassar Torregini u l-maġistrat Carbone; It-"Tre Rome u Natività"' fil-parroċċa ta' Ħal Luqa.

"L-Apoteosi ta' San Franġisk" fil-knisja ta' San Franġisk fil-Belt Valletta hija ukoll xhieda tal-virtwożità kbira ta' dan il-pittur.

Hemm għajdut li kien magħruf bħala "ix-xitan tal-pinzell", għall-ħeffa u l-kilba li kellu għax-xogħol.

Barra li kien pittur, kien ukoll skultur, minjaturista u kif ukoll ritrattista.

Giuseppe Calì miet il-Belt Valletta fl-1 ta' Marzu 1930, fl-eta ta' 84 sena.

Huwa ġie kommemorat mir-Repubblika ta' Malta b'sett ta' erba' bolol fl-1996, u b'munita fl-2004.

L-isem ta' Giuseppe Calì hu isem marbut mal-knejjes Maltin.

Uħud mix-xogħlijiet tiegħu jinkludu:


Alfred Sant

Alfred Sant

Alfred Sant (Sliema, 28 ta' Frar, 1948) huwa politiku, ekonomista, awtur, u kien Prim Ministru ta' Malta bejn l-1996 u l-1998.

Huwa kap tad-delegazzjoni tal-ewroparlamentari Laburisti Maltin fil-Parlament Ewropew.

Fl-Elezzjonijiet Ewropej tal-2014 huwa kien l-iktar kandidat li ġab voti, 48,730 vot, it-tieni l-aktar li ġab voti fl-istorja tal-elezzjonijiet Ewropej kollha.

Bin Joseph u Josephine, imwielda Mizzi, Alfred Sant twieled Tas-Sliema nhar it-28 ta' Frar 1948.

Alfred Sant kien l-akbar fost ħamest aħwa, erba' subien u tifla.

Kienu joqogħdu f'appartament żgħir, isfelnett f'bini ta' xi ħames sulari, fil-ponta ta' Tignè, fejn dak iż-żmien kienu għadhom stazzjonati s-suldati Ingliżi, fil-barracks li llum twaqqgħu u minflokhom qed jinbnew appartamenti ta' lussu.

Meta kellu tmien snin marru joqogħdu Birkirkara, minn fejn kienu ommu u missieru (missieru proprja kien mill-Imsida, fejn missieru kien jaħdem bħala skarpan, iżda hu għex ħafna ma' zijuh f'Birkirkara).

Missieru kien skrivan fiċ-Ċivil.

Bħala żagħżugħ, fis-snin tletin, missieru xtaq jidħol l-Università iżda peress li missieru (in-nannu ta' Alfred Sant) kellu ħafna tfal u kien bżonn il-flus, daħal jaħdem mal-Gvern.

B'ħafna sagrifiċċju, fl-1957 missieru bena dar f'Birkirkara f'parti mill-ġnien ta' dar li kienet tal-familja ta' omm Alfred.

Meta marru joqogħdu Birkirkara, minħabba t-tħeġġiġ ta' ommu, għamel żmien jattendi għal-laqgħat ta' għaqda mmexxija mill-Ġiżwiti fil-Kulleġġ San Alwiġi mhux bogħod minn fejn kienu joqogħdu.

Iżda hu kien jippreferi jibqa' d-dar jaqra u jilgħab ma' ħutu.

Sant ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-iskola tas-sorijiet Franġiskani, Tas-Sliema, li kellhom fergħa fi Triq Manwel Dimech, u fergħa għall-primarji fis-Savoy, bl-isem ta' St Elizabeth School u l-iskola tal-Gvern f'Tas-Sliema minn fejn għamel l-eżami għad-dħul fil-Liċeo.

Fl-1957, beda fil-Liċeo, ftit wara li kien fetaħ fil-Ħamrun, u għamel ħames snin li wassluh għall-eżami tal-O Level fl-1962.

Kien mixħut l-aktar għal-lingwi, iżda kienet bdiet tiżdied l-importanza tax-xjenza, bħala dixxiplina li fuqha kellha tkun imsejsa s-soċjetà tal-futur.

Missieru ħajru li fis-Sixth Form jidħol għaliha.

Għamel hekk u prattikament kellu jibda ħafna affarijiet mill-qiegħ bħal fil-matematika u fil-fiżika.

Matul is-sentejn Sixth Form fil-Liceo, trawwem sew fix-xjenza mingħajr ma nesa l-ġibda li kellu għal-letteratura.

Wara s-Sixth Form, daħal l-Universita ta' Malta fil-kors tax-xjenza.

Ħaseb li se jkun fih għal sena biex wara jkompli fil-kors tal-inġinerija ċivili.

Iżda baqa' sal-aħħar tal-kors tal-bacellerat tax-xjenza (fiżika u matematika) u wara daħal għal sena oħra li wasslitu għall-grad ta' M.Sc. fil-fiżika.

Studja l-amministrazzjoni pubblika u d-diplomazija fl-"Institut International d'Administration Publique" ta' Pariġi u ġab id-diploma tal-I.I.A.P. Sant kiseb M.B.A. summa cum laude mill-Universita ta' Boston fl-1976 u dottorat D.B.A. mill-Harvard Business School fl-1979.

Bejn l-1970 ul-1975, Sant kien Second Secretary u First Secretary.

Sant speċjalizza fl-affarijiet Ewropej u fir-relazzjonijiet bilaterali ma' pajjiżi tal-Ewropa tal-Punent, fil-Missjoni ta' Malta mal-Komunita Ekonomika Ewropea fi Brussel, li kienet isservi wkoll bħala ambaxxata mal-Benelux, il-Ġermanja tal-Punent, Franza u Spanja.

Sant kien konsulent għal negozji privati u għas-settur pubbliku.

Bejn l-1979 ul-1982, kellu l-kariga ta' deputat chairman tal-Malta Development Corporation.

Wara kien chairman tal-Bortex u tal-Metalfond.

Bejn l-1978-1992, Sant kien il-korrispondent minn Malta ghall-"Economist Intelligence Unit", u bejn l-1986 u l-1992, korrispondent għal "The European Review".

Daħal fil-politika meta nħatar chairman tad-Dipartiment tal-Informazzjoni tal-Malta Labour Party fl-1982, u fl-1984 laħaq President tal-partit, kariga li żamm sa l-1988.

Fl-1987 ġie "co-opted" fil-Parlament wara l-mewt ta' Joseph Sciberras; u ġie elett fil-Kamra tar-Rappreżentanti fl-elezzjonijiet tal-1992.

Wara r-riżenja ta' Karmenu Mifsud Bonnici li kien propona lil George Vella bħala Mexxej tal-Partit u dan ma aċċettax, Sant kien elett Mexxej tal-Partit Laburista mill-Konferenza Ġenerali tal-Partit nhar is-26 ta' Marzu 1992, f'elezzjoni li għaliha kkontestaw ukoll l-eks-ministri Lino Spiteri u Joe Brincat.

Tmien snin wara, Lino Spiteri allega li f'din l-elezzjoni kien hemm min bagħbas fil-voti biex ma jitlax hu, tbagħbis li Spiteri qal Alfred Sant ma kellux x'jaqsam miegħu u lanqas kien jaf bih.

Sant ħa l-ġurament bħala Kap tal-Oppożizzjoni.

Fi żmien it-tmexxija ta' Alfred Sant, il-Partit Laburista bena Kwartieri ġodda fil-Ħamrun, fetaħ stazzjon tat-televixin "Super One TV", iktar tard ONE TV, u beda joħroġ ġurnal ġdid "Kullħadd".

Il-Partit Laburista mmexxi minn Alfred Sant, u d-deputati mexxejja George Vella u George Abela, rebaħ l-elezzjonijiet tal-1996 b'maġġoranza ta' 132,497 vot, żieda ta' 17,000 -il vot fuq l-elezzjoni ta' qabel, u nhar is-26 ta' Ottubru Alfred Sant ħa l-ġurament bħala Priministru.

Kien ġab maġġoranza ta' 7000 vot iktar mill-Partit Nazzjonalista imma kellu biss siġġu wieħed iktar.

Immedjatament kif kien wiegħed qabel l-elezzjoni, Sant ħareġ lil Malta mill-Partnership for Peace tan-NATO u beda l-proċess biex titneħħa l-VAT li fil-fatt tneħħiet u minflokha daħlet taxxa bl-isem CET.

Fi żmien il-Gvern ta' Sant, inħatret l-ewwel Speaker mara fl-istorja tal-Parlament Malti, l-Avukat Miriam Spiteri Debono.

Inħatret ukoll l-ewwel mara bħala kap ta' agenzija tal-Gvern meta nħatret Sina Bugeja bħala Kap Eżekuttiv ta' Sedqa.

Alfred Sant kien l-ewwel Prim Ministru Laburista li ħa sehem fiċ-ċelebrazzjonijiet nazzjonali tal-Indipendenza, fil-21 ta' Settembru 1997.

F'April 1997, il-Gvern ta' Sant ospita l-Konferenza Ewro-Mediterranja li fiha seħħet laqgħa importanti bejn il-mexxej Palestinjan Yasser Arafat u l-Ministru tal-Affarijiet Barranin Iżraeljan, David Levy.

Fit-22 xahar li dam, il-Gvern ta' Sant ħatar numru ta' kumitati u kummissjonijiet:

Il-Gvern ta' Sant għamel il-Proġett ta' Buġibba, irrestawra l-Berġa tal-Baviera u l-Palazz Vilhena.

Tnaddaf u ġie rranġat Wied il-Fiddien, il-moll ta' Lazzarett.

Sar il-pavimentar ta' Triq ir-Repubblika fil-Belt.

Saret l-ewwel fażi tal-proġett ta' Chadwick Lakes.

Sar proġett ta' tisbiħ f'Wied il-Għajn, Marsaxlokk, Birżebbuġa, Ħaġar Qim, fil-bajja tal-Ġnejna, madwar il-Ġonna ta' San Anton, fil-bajja tar-Rinella, il-Magħluq f'Wied il-Għajn li fih inbena teatru Grieg u ddikjarat riserva naturali u ġnien gdid fil-Baħrija.

Il-Prim Ministru Sant ikkummissjona żewġ rapporti fuq it-Tarzna li t-tnejn urew il-qagħda ħażina li kienet fiha.

Sant ra l-ħtieġa ta' sehem dirett fit-tmexxija tat-Tarznari mill-Gvern f'isem il-poplu, li kien qiegħed iħallas għat-telf li nġema', u l-ħtieġa ta' ristrutturar tal-operat tat-tarznari.

Il-Kunsill tat-Tarzna sar kompost minn erbgħa membri magħżula mill-Gvern, erbgħa magħżula mill-ħaddiema u Chairman magħżul mill-Gvern.

Il-Gvern ta' Sant daħal fi ftehim mal-isptar Capua Palace sabiex operazzjonijiet tal-qalb li ma setgħux isiru St. Luke's jibdew isiru privat.

Fetaħ unit gdid f'St. Luke's għal kirurgija mhux maġġuri.

Biddel il-pjanti għall-isptar Tal-Qroqq, li iktar tard issemma Mater Dei, biex dan ikun sptar ġenerali, xi ħaġa li l-Gvern Nazzjonalista ta' wara żamm.

Fetaħ Dipartiment tal-Emerġenza ġdid fl-isptar ġenerali t'Għawdex.

Inbniet dar għall-anzjani f'Bormla.

Infetaħ Day Care Centre għall-anzjani f'Tas-Sliema u ieħor fiż-Żurrieq.

Infetaħ uffiċjalment il-kumpless għal taħriġ gġall adulti b'diżabilità f'Wied il-Għajn.

Iddaħħlu regolamenti ġodda ta' rmunkar u clamping.

Sar il-proġett tat-traffiku tal-Marsa.

Beda jsir il-breathalyser test fuq is-sewwieqa tal-vetturi, u daħlet fis-sehh is-sistema tal-VRT ghall-karozzi.

Tħabbar l-ewwel Ombudsman għall-Università.

Bdiet skema tal-Education Business Industry fejn edukaturi setgħu jitħarrġu dwar l-aħħar teknoloġija u proċessi industrijali.

Fis-sajf tal-1998 sar xogħol ta' manutenzjoni fi 86 skola tal-Gvern.

Infetah ir-Rinella Movie Park.

F'Settembru 1997 twaqqfet l-Orkestra Nazzjonali ta' Malta.

L-ewwel ma beda jberraq kien meta rriżenja Lino Spiteri minn Ministru tal-Finanzi ħames xhur biss wara l-ħatra tiegħu, li wara ħareġ li ma kienx qabel mat-tneħħija tal-VAT.

F'Novembru 1997 George Abela irriżenja minn Konsulent tal-Priministru.

Imma l-ewwel problema kbira għall-Gvern kienu l-Estimi Finanzjarji, il-"Budget", tal-1998 li f'ħafna minnhom Dom Mintoff astjena u kellhom jgħaddu bil-"casting vote" tal-Ispeaker.

Il-kwistjoni kienet l-iktar fuq it-tariffi tad-dawl u l-ilma proposti mill-Gvern.

Fit-8 ta' Ġunju 1998, Dom Mintoff ivvota kontra l-proġett għall-iżvilupp tal-Kottonera kif propost mill-Prim Ministru Alfred Sant.

L-għada li l-Gvern kien tilef dan il-vot importanti fil-Parlament, fix-Xatt tal-Birgu, il-Prim Ministru Sant ta konferenza tal-aħbarijiet li fiha qal li Mintoff għandu jirriżenja mill-Parlament u sejjaħlu "traditur".

Din il-frażi baqgħet tikkundizzjona r-relazzjoni bejn Mintoff u Sant, tant li d-diversi attentati ta' medjazzjoni bejn it-tnejn fallew.

Nhar id-9 ta' Lulju saret Konferenza Ġenerali Straordinarja tal-Partit Laburista li ddiskutiet mozzjoni proposta mill-Priministru Sant li tikkundanna l-aġir ta' Mintoff u li tissejjaħ elezzjoni ġenerali fl-iqsar żmien possibbli.

Wara li Sant rabat vot ta' fiduċja mal-vot fuq il-Proġett tal-KOttonera u dan m'għaddiex wara li Mintoff ivvota kontra, Sant ma kellu l-ebda triq oħra ħlief li jsejjaħ elezzjoni ġenerali prematura.

Nhar it-3 t'Awwissu Sant mar għand il-President Ugo Mifsud Bonnici biex xolja l-Parlament u ħabbar id-data tal-Elezzjoni għall-5 ta' Settembru 1998, wara biss 22 xahar ta' tmexxija – liema elezzjoni ġiet mirbuħa mill-Partit Nazzjonalista mmexxi minn Dr. Edward Fenech Adami.

Nhar l-20 ta' Ottubru 2009, meta mistoqsi mill-PBS fuq l-avvenimenti politiċi li kienu wasslu għall-waqgħa tal-Gvern Laburista ħdax-il seba qabel, Alfred Sant qal li dakinhar ma setax joqgħod għar-rikatt ta' Mintoff u li Mintoff kien qed jiġi 'immanipulat' - mhux finanzjarjament - mill-Partit Nazzjonalista, kif skond Sant deher ċar fil-budget tal-1997, fil-mozzjoni dwar l-UE meta sparixxa l-Libja meta kien hemm vot kruċjali.

Huwa qal li f'dak li ġara fl-1998, kien hemm ħafna fatti li għadhom ma ħarġux u jikkonfermaw dak li qed isostni hu.

Sant qal li ma jħossx rimors għal dak li għamel fl-1998, iżda jħoss li għamel żball f'deċiżjonijiet li ħa qabel l-1996.

Mistoqsi jekk ħafirx lil Mintoff, Alfred Sant qal li din mhix kwistjoni ta' maħfra jew apoloġija għaliex il-fatti huma fatti.

Qal li m'għandux iħares lura iżda jkompli miexi 'l quddiem.

Wara l-elezzjoni bikrija tal-1998, Sant reġa' ġie kkonfermat mexxej tal-Partit b'iktar minn 98% tad-delegati tal-Konferenza Ġenerali tal-Partit Laburista.

F'Mejju 2000, Lino Spiteri allega li fl-elezzjoni għall-ħatra ta' mexxej ġdid tal-Partit fl-1992, Pawlu Muscat, sindku Laburista ta' Bormla, kien bagħbas fil-voti biex ma jitlax hu, tbagħbis li Spiteri qal, u anke Muscat qal, Alfred Sant ma kellux x'jaqsam miegħu u lanqas kien jaf bih.

Muscat kien tressaq quddiem il-Bord ta' Viġilanza u Dixxiplina tal-Partit Laburista u rtira dak li kien qal.

Meta l-Gvern Nazzjonalista ħabbar referendum għat-8 ta' Marzu 2003 dwar is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea fl-2003, Sant sejjaħ bojkott parzjali fuq ir-referendum u talab lil-Laburisti biex jew jivvutaw 'Le', jew inkella jastjenu jew iħassru l-vot.

Lejlet ir-referendum tat-8 ta' Marzu 2003, il-Priministru Fenech Adami,fl-aħħar intervent tiegħu fl-aħħar dibattitu televiżiv allega li Sant bħala chairman tal-Bord tal-Għażla tal-Università ta' Malta intervista lill-iben Fenech Adami u ċaħħdu milli jidħol bħala student l-Università.

F'sentenza tal-Qorti tal-2004 intqal hekk: "Il-Qorti tiddikjara li waqt id-dibattitu politiku mxandar fuq Television Malta, nhar il-Ħamis, 6 ta' Marzu tas-sena 2003 il-konvenut għamel allegazzjonijiet foloz u malafamanti fit-terminu tal-Artikolu 28 tal-Kap 248 fil-konfront tal-attur bil-għan li jtellef jew inaqqas ir-reputazzjoni tiegħu meta allega li bħala Chairman' tal-Bord tal-Għażla tal-Università ta' Malta intervista lill-iben il-konvenut u ċaħħdu milli jidħol bħala student l-Università."

Il-Qorti żiedet tgħid li Fenech Adami kellu l-mezzi kollha disponibbli biex jivverifika jekk l-indikazzjonijiet li ngħatawlu kienux minnhom, iżda ma jirriżultax li għamel dan.

Sant m'aċċettax ir-riżultat tar-referendum, li kien 54% ivvutaw iva u 46% ivvutaw le.

Ħafna analisti politiċi jgħidu li dan ta' Sant kien żball li ma aċċettax ir-riżultat tar-referendum.

Kien hemm 27 elf ruħ li ma ġabrux il-vot u kważi 4 elef li ħassru l-vot.

Mid-9 pajjiżi li fl-2003 kienu qed jagħmlu referendum biex jidħlu, Malta kien l-iktar pajjiż li vvutaw nies, kważi 91%, imma l-iktar li ma riduhiex, 46%.

Meta tħabbar ir-riżultat, Sant wissa lill-Unjoni Ewropea biex tieħu kont tar-riżultat tar-referendum fejn 48 % biss ta' dawk eliġibbli biex jivvutaw kienu favur sħubija sħiħa, u qal li l-Gvern Nazzjonalista għandu jsejjaħ elezzjoni ġenerali minnufih.

L-għada tar-referendum, Fenech Adami ħabbar elezzjoni bikrija għat-12 t'April 2003 li l-Partit Laburista tilifha bi 12,000 vot inqas mill-Partit Nazzjonalista.

Sant irreżenja mill-kariga ta' Mexxej tal-Partit.

Għall-ewwel ma kienx se jikkontesta imma mbagħad ikkonvinċewh mod ieħor.

U fil-fatt, fis-16 ta' Mejju, Sant reġa' rebaħ l-elezzjoni għat-tmexxija tal-Partit b'mod konvinċenti b'68% tal-voti.Fl-istorja politika ta' Malta din kienet l-ewwel darba li l-mexxej attwali ta' partit politiku kien ikkontestat meta kien għadu fil-kariga.

Iż-żewġ kontestanti l-oħra, Anġlu Farrugia u John Attard Montalto kisbu 24% u 8% tal-voti rispettivament.

Fl-2004, il-Partit Laburista, immexxi minn Sant, għamel attakk qawwi fuq il-Priministru Eddie Fenech Adami għall-maħfra presidenzjali, li kienet ingħatat fuq parir tiegħu, lil Joseph Fenech, magħruf bħala Żeppi l-Ħafi, fil-każ tal-attentat fuq il-ħajja tal-Assistent personali tal-Priministru, Richard Cachia Caruana.

Fit-13 ta' Ġunju 2004, il-Partit Laburista mmexxi minn Alfred Sant rebaħ l-ewwel elezzjonijiet Ewropej li saru f'Malta u ġab iktar minn 48% tal-voti, 21,000 vot iktar mill-Partit Nazzjonalista u ħa 3 siġġijiet minn 5 fil-Parlament Ewropew: Joseph Muscat (li erba' snin wara sar Mexxej tal-Partit), Louis Grech u John Attard Montalto.

Fl-2005, Alfred Sant kien strumentali biex il-Konferenza Ġenerali tal-Partit Laburista tappoġġja l-Kostituzzjoni Ewropea, opposta minn Karmenu Mifsud Bonnici, eks-mexxej tal-Partit.

Din imbagħad ġiet ratifikata unanimament fil-Parlament Malti.

Il-Partit Laburista kien mistenni ħafna jirbaħ din l-elezzjoni.

Għall-kampanja elettorali tal-2008, ippreżenta programm "Pjan għal bidu ġdid" taħt l-għajta għall-bidla fil-tmexxija tal-pajjiż.

F'Diċembru 2007, ftit qabel il-kampanja elettorali, Sant daħal l-isptar għal operazzjoni serja.

Il-Programm elettorali kien fih bosta affarijiet kontroversjali, fosthom il-proposta ta' "reception class" li ħolqot ħafna kontroversji matul il-kampanja, tnaqqis bin-nofs tas-"surcharge" tad-dawl kif ukoll l-ebda taxxa fuq l-"overtime".

Matul il-kampanja Sant ikkampanja bil-kbir kontra l-korruzzjoni, speċjalment il-każ tal-Mistra.

Minkejja dan, f'Marzu 2008 il-Partit Laburista tilef l-elezzjoni għat-tielet darba konsekuttiva, bl-iżgħar marġini ta' differenza fil-voti: 1,580 vot.

Il-Partit Nazzjonalista ġab 49.3% tal-voti u l-Partit Laburista 48.9%.

Sant irreżenja minn mexxej tal-Partit l-għada tat-telfa iżda xorta żamm postu bħala membru fil-Parlament Malti, u sakemm inħatar il-mexxej il-ġdid tal-Partit huwa baqa' Kap tal-Oppożizzjoni, filwaqt li Charles Mangion kien aġent mexxej tal-Partit.

Nhar it-12 ta' Mejju 2008, Alfred Sant li kien għadu Kap tal-Oppożizzjoni (għalkemm mhux iktar mexxej tal-Partit Laburista) għamel diskors bi tweġiba għad-Diskors tal-President ta' Malta fil-Ftuħ ta' Leġislatura ġdida.

Sant reġa' tkellem dwar l-iskandlu tal-Mistra u qal li dan mhux xi każ iżolat imma parti minn sistema ta' pjaċiri u arranġamenti ta' gvern Nazzjonalista.

Semma maħfra ta' flus dovuti f'income tax matul is-snin, maħfra ta' VAT dovuta u multi relatati mal-VAT u oħrajn kif ukoll laxkezza fil-prosekuzzjoni ta' każi fil-qrati li għandhom x'jaqsmu ma' pussess jew użu ta' artijiet tal-Gvern jew f'każi ta' kuntratti mal-Gvern.

Fl-istess diskors, Dr Sant tkellem dwar dawk li ġew jivvutaw minn barra minn Malta fl-elezzjoni tal-2008.

Huwa qal li l-Kostituzzjoni hi ċara dwar dan fejn tgħid li jistgħu jivvutaw fl-elezzjoni dawk iċ-ċittadini li fl-aħħar sentejn, ikunu ssodisfaw ċerti regoli dwar kemm ikunu damu joqogħdu fil-pajjiż - tal-inqas sitt xhur.

Sant qal li matul l-aħħar snin, il-Gvern żarma s-sistemi li bihom setgħu jsiru verifiki dwar kemm qed tiġi rispettata din ir-regola.

Numru ta' ċittadini daħlu fir-reġistru elettorali jew baqgħu fuqu, meta ma kellhomx dritt bil-Kostituzzjoni, għax ma tistax issir verifika serja dwar kemm jissodisfaw ir-regoli dwar residenza.

Sant qal li d-demokrazija f'pajjiżna qed tiffaċċja theddida ġdida għax infirxet fostna xibka ta' poter, magħmula minn nies li ħafna minnhom, għall-inqas fid-deher, mhumiex fil-quddiem tax-xena politika, imma li għandhom kontroll fuq mezzi kbar pubbliċi u privati ffukati biex id-deċizjonijiet il-kbar fil-pajjiż jittieħdu skond l-għanijiet u l-interessi tagħhom.

Nhar l-20 ta' Ottubru 2009, waqt il-programm tal-PBS "Dissett", Alfred Sant bħala eżempju ta' pjaċir politiku qabel l-elezzjoni semma l-każ tal-Gunner Matthew Psaila, li miet mgħerreq waqt taħriġ fiċ-Chadwick Lakes nhar it-13 ta' Frar 2009.

Il-familja ta' Psaila għamlet protest ġudizzjarju li fih ċaħdu li kien hemm xi nuqqas politiku billi Matthew kien daħal suldat wara u mhux qabel l-elezzjoni u li l-fatt li kien jew ma kienx jaf jgħum mhux rilevanti billi dan ma kienx wieħed mir-rekwiżiti għall-ingaġġ ta' suldati.

Il-Kap tal-Oppożizzjoni Joseph Muscat stqarr li din kienet opinjoni ta' Sant u mhux tiegħu jew tal-Partit Laburista.

Nhar it-8 ta' Novembru 2009 Alfred Sant kien mistieden bħala eks-Priministru biex jagħti diskors f'Berlin bl-isem ta' "Is A World Without Walls Compatible with Cultural Diversity and Regional Autonomy?

A Look at the Medium and Long-Term" f'konferenza li saret biex tfakkar l-20 sena mill-waqgħa tal-Ħajt ta' Berlin, imtella' mill-Institute for Cultural Diplomacy, bit-titlu "A World Without Walls: An International Congress on Soft Power, Cultural Diplomacy, and Interdependence".

Nhar it-28 ta' Diċembru 2010, Alfred Sant bagħat ittra lill-Ispeaker tal-Parlament Dr Michael Frendo, li fiha akkuża lill-Gvern b'disprezz lejn il-Parlament, b'referenza għall-ħlas tal-Onorarja lill-Membri Parlamentari.

Fl-ittra Sant qal li aktar minn sentejn u nofs qabel, il-Gvern, bla ma nforma lill-Kamra tar-Rappreżentanti, żied l-Onorarja tad-Deputati.

Huwa qal li din id-deċiżjoni ġiet implimentata b'mod immedjat biss għall-Ministri u s-Segretarji Parlamentari.

Qal li deċiżjoni li ttieħdet daqstant żmien ilu fir-rigward tad-Deputati, kienet għadha fil-"proċess" li tiġi implimentata sa Novembru 2010.

Sant qal li Parlamenti oħrajn għandhom proċessi trasparenti u anke stabbiliti b'riżoluzzjonijiet parlamentari dwar kif jiġu determinati l-ħlasijiet lid-Deputati.

Huwa minnu li dan qatt ma eżista, kif messu ġara, fis-sistema parlamentari Maltija.

Madankollu, qatt qabel il-Parlament ma ġie trattat b'dan il-mod.

"Li żieda fil-ħlas tad-Deputati ma titħabbarx għal aktar minn sentejn u nofs u ma titwettaqx tul dan iż-żmien waqt li titwettaq fir-rigward ta' Ministeri u Segretarji Parlamentari biss, li żieda bħal din titħabbar baxx baxx, li din l-informazzjoni tiġi ppubblikata fi żmien fejn il-poplu ikun qiegħed iħoss l-għafsa ta' awsterità f'taxxi, ħlasijiet u ristrutturar ta' impjiegi, huma fatturi li jservu biex jesponu lill-Membri tal-Kamra tad-Deputati għar-redikolu, għall-għadab u għad-disprezz taċ-ċittadini...

Huwa f'dan il-kuntest li qiegħed nitolbok tikkunsidra u tiddeċiedi jekk b'dak li sar, il-Gvern għandux jitqies bħala ħati ta' disprezz lejn il-Kamra u għandux ikun ordnat li jagħmel dak li jitqies bħala meħtieġ biex din is-sitwazzjoni tkun rimedjata."

L-Ispeaker wieġeb fit-23 ta' Jannar 2011 u qal li ma jħossx li dak li ġara huwa "an act or ommision which obstructs or impedes the House of Parliament in the performance of its functions" kif jgħid l-Erskine May, partikolarment fid-dawl tal-fatt li sal-lum qatt ma kienet il-prassi tal-Parlament li l-ħlasijiet lid-deputati jiġu ddeterminati b'riżoluzzjoni parlamentari, iżda b'deċiżjoni tal-Eżekuttiv.

Min-naħa tiegħu Sant, li f'risposta li bagħatlu lura ddikjara li wara li qara l-ittra tiegħu b'kull attenzjoni, din kienet l-ewwel darba kemm ilu membru tal-Kamra tar-Rappreżentanti li qed iħossu jistħi jgħid li huwa deputat.

Filwaqt li rriserva d-dritt li aktar 'il quddiem jirrispondi fid-dettal għall-ittra tal-Ispeaker, Sant iddikjara li bħala ġest personali biex jesprimi s-sentiment tiegħu, iddeċieda li l-għada, 24 ta' Jannar ma jattendix għas-seduta tal-Parlament li se tiġi indirizzata mill-President tal-PE Jerzy Buzek, u dan bl-ebda sens ta' disprezz lejh jew lejn il-persuni l-oħra li se jindirizzaw il-Kamra.

Żied jgħid li dan se jkun il-mod tiegħu kif juri tħassib kbir għal kif l-aqwa istituzzjoni tad-demokrazija kostituzzjonali qed tiġi mżebilħa u mminata, u qisu ma ġara xejn.

Intant, l-Ispeaker sostna li huwa obbligat u marbut li japplika t-terminu "disprezz lejn il-Kamra" kif definit min-normi viġenti tal-Kamra fiċ-ċirkostanzi kollha tal-każ.

Madankollu Michael Frendo ddikjara li huwa anomalu kif id-deċiżjoni tal-Kabinett dwar iż-żieda fl-onorarja baqgħet ma ġiet notifikata bl-ebda mod lill-istituzzjoni tal-Parlament inkluż lilu bħala Speaker, qabel mal-Ministru tal-Finanzi Tonio Fenech fit-18 ta' Novembru li għadda ħtieġlu jwieġeb mistoqsija li saritlu fejn kellu jispjega d-deċiżjoni tal-Kabinett meħuda fil-5 ta' Mejju 2008 u l-mod tal-implimentazzjoni tagħha.

Waqt li saħaq li dan m'għandux isir, l-Ispeaker qabel ma' dak li qallu d-Deputat Sant fl-ittra tiegħu, li Parlamenti oħrajn għandhom proċessi trasparenti u anke stabbiliti b'riżoluzzjonijiet parlamentari, dwar kif jiġu ddeterminati l-ħlasijiet lid-deputati.

Għaldaqstant, filwaqt li tenna li sal-lum żidiet fl-onorarja saru b'deċiżjonijiet tal-Eżekuttiv u mhux tal-Parlament, l-Ispeaker sostna li dan kollu jitfa' dawl ċar fuq il-ħtieġa għal awtonomija tal-Parlament inġenerali, materja li tqajmet minn diversi Speakers ta' qablu, u dan partikolarment fuq il-ħtieġa li affarijiet bħall-onorarja tal-MPs jiġu 'l quddiem regolati bi proċeduri tal-Kamra fl-aħjar interess tad-demokrazija parlamentari ta' pajjiżna.

Fl-Elezzjonijiet Ewropej ta' Mejju 2014 huwa kien l-iktar kandidat li ġab voti, 48,730 vot, it-tieni l-aktar li ġab voti fl-istorja tal-elezzjonijiet Ewropej kollha.

Huwa ntagħżel bħala kap tad-delegazzjoni tal-ewroparlamentari Laburisti Maltin fil-Parlament Ewropew.

Alfred Sant kien membru fundatur fil-grupp ta' teatru sperimentali Xsenuru (1967-1968), wara li fl-1966, rebaħ l-ewwel premju fl-ewwel konkors għall-kitba ta' drammi televiżivi b' "Min hu Evelyn Costa?" u fl-1967, l-ewwel premju f'konkors nazzjonali għall-kitba ta' radjudrammi b' "Meta Tqum il- Principessa".

Kien ukoll membru tal-Moviment Qawmien Letterarju.

Sant kien editur tal-magazine "Ferment" fis-snin sittin; tar-rivista ta' kull xahar "Tomorrow" (1982-1984); "Society" (1989-1992); u editur fil-magazine letterarju bil-Malti ta' kull tliet xhur "NEO" (1989-1991).

Kien jikteb regolarment artiklu ta' kull ġimgħa fil-"Malta News" (1979-1988); "It-Torċa" (1983-1988, 1996-2008), u fit-"Times" (1999-2008).

Għal numru ta' snin kien jieħu ħsieb is-"Sensiela Kotba Soċjalisti".

Fuq il-kitbiet ta' Sant, Frans Sammut jgħid hekk:

Alfred Sant huwa awtur ta' seba' rumanzi:

Dan ir-rumanz kien inqara minn Charles Arrigo fuq ir-Rediffusion sena wara u għamel skandlu għax tqies bħala laxk iżżejjed.

Fl-istess sena, kien pubblikat f'faxxikli fi "It-Torċa".

Dan ir-rumanz kien jimmira biex jidher bħala l-ewwel rumanz dwar in-negozju bil-Malti; fit-tradizzjoni letterarja Amerikan , il-ġeneru tal-"business novel" hu wieħed stabbilit ħafna u dan ħajru.

Rumanz miktub fl-istil ta' kummiedja sewda.

"Jien u naqra r-rumanz ma stajtx inżomm lili nnifsi milli ninfaqa' nidħaq quddiem kulħadd," kiteb kummentatur.

Il-vampiri, il-problemi tal-ħxuna, inċidenti farseski ta' sess bejn il-protagonisti, in-negozju fid-droga, il-ħajja fl-Università, il-korruzzjoni – fost suġġetti oħra – kollha jidħlu b'xi mod fl-istorja tar-rumanz li jagħti stampa panoramika tas-soċjetà Maltija tal-lum.

Kritiku letterarju faħħru għall-mod kif lejn l-aħħar tiegħu, ir-rumanz jgħaqqad flimkien it-trufijiet kollha tal-istorja fi tmiem "kiefer", mimli orrur.

Meta intervistat, Sant qal hekk:

F'Ġunju 2011, ir-rumanz ħareġ għall-bejgħ f'edizzjoni ġdida għal kollox, did-darba bl-Ingliż bit-titolu "The Iscariot Field".

Jidher li din hi l-ewwel darba fl-istorja tal-pubblikazzjoni f'Malta li rumanz li jkun inbiegħ kollu, jerġa' jinħareġ b'dal-mod.

Dan hu l-ewwel rumanz bil-Malti li tista' tibdieh u tkomplih minn fejn trid, taqra minn fejn taqra, mill-bidu jew min-nofs jew mit-tmiem u tispiccah kif trid, bħal f'dizzjunarju.

Twelid ... tfulija ... imħabba ... skola ... xogħol ... tradiment ... vjaġġi ... mewt ... dak kollu li ngħixu tul ħajjitna, twila jew qasira: "Bħal f'Dizzjunarju" jdaħħalna fir-rakkont ta' ħajjet Anglu Debono, hekk kif għexha skont xewqatu... bil-ħlewwiet u bl-imrar tagħha ... bil-hena u t-thewdin li jitgerbu fiha ...

Miegħu, ngħixu kwazi hamsin sena minn dak li gara f'Malta sal-lum.

Nagħmlu dan mhux bl-arloġġ.

Nagħmluh hekk kif kull episodju minn hajtu jitpoġġa quddiemna skont il-kelma li biha għadu jitqanqal fil-memorja.

Grupp ta' terroristi internazzjonali jlestu pjan ħalli jassassinawh.

Eċitament, tensjoni, avventuri bla waqfien, waqtiet farseski u xeni finali mimlija tensjoni.

Barra minn George Bush innifsu, il-karattru prinċipali hi Vonnie B, investigatriċi privata ta' esperjenza.

Tingħata kuntratt biex tinvestiga żewġ kumpaniji li kienu qed jibagħtu messaġġi elettroniċi suspettużi dwar iż-żjara ta' Bush.

Malajr, Vonnie tispiċċa fil-mira ta' skwadra mibgħuta biex joqtluha, hekk kif tiskopri konfoffa mill-aktar sofistikata biex il-qtil ta' Bush isir avveniment globali mxandar fuq l-internet.

Hi Vonnie nnifisha li tirrakkonta l-istorja.

Permezz tax-xhieda li tagħti, insegwu l-wasla tal-eks President fl-ambaxxata Amerikana, l-attakk fuq il-kumpless tal-ambaxxata u l-miżuri ddisprati li jittieħdu biex jipproteġu lil Bush.

Fl-aħħar mumenti terribbli ta' din il-ħidma, jiskattaw żviluppi splussivi u tal-waħx.

Huma jispiċċaw jibdlu għal dejjem l-ambjent ġeografiku Malti.

Sant isejjaħ dar-rumanz "divertiment", u jsegwi l-istil ta' rumanz ieħor tiegħu li kiseb suċċess enormi erba' snin qabel, "L-Għalqa tal-Iskarjota".

Dak ir-rumanz kien waddab dawl komiku għall-aħħar fuq il-qagħda ta' Malta fi żminijietna waqt li ppreżenta storja mill-aktar stramba fejn komputers u firien rifsu fid-dinja tal-okkult u s-supranaturali.

Fil-fatt, uħud mill-karattri memorabbli ta' dak ir-rumanz jagħmlu dehra qasira, bħala mistiedna, f'"George Bush f'Malta".

Din id-darba jidher li Alfred Sant esperimenta bir-rumanz f'forma ta' thriller dwar l-ispjunaġġ biex jikkummenta dwar id-dinja tal-lum.

Rappreżentanti ewlenin tas-settur tal-bini, tal-qrati, tal-pulizija, tas-servizzi sigrieti, tal-Knisja u tas-servizz pubbliku tal-indafa jidħlu fl-avventura, u magħhom rappreżentanti oħra tas-soċjetà kontemporanja Maltija.

Fi blogg Sant kiteb hekk:

Alfred Sant ippubblika 3 ġabriet ta' drammi:

B'dan id-dramm Sant kien rebaħ l-ewwel konkors li qatt sar f'Malta għal drammi bil-Malti għat-TV.

Bil-ħamsin lira li rebaħ, siefer għall-ewwel darba fis-sajf tas-sena 1966.

Ma' tlieta minn ħbiebu mar il-Ġermanja, jaħdmu f'razzett.

Dan id-dramm kien kitbu Boston fis-sebgħinijiet u kien rebaħ it-tieni premju f'konkors għad-drammi organizzati mill-Gvern.

Kien tellgħu Joe Friggieri fi produzzjoni li Sant innifsu ma laħaqx raha għax saret fl-Università Tal-Qroqq xi ġimagħtejn qabel wasal lura Malta.

Dan id-dramm kien ħa l-ewwel premju f'konkors organizzat mill-MADC u ntwera snin wara, fl-1993.

Fl-1984 Sant iżżewweġ lil Mary Darmanin u kellhom tifla, Marta.

Huma isseparaw fl-1988.

F'Diċembru 2007 Sant daħal l-isptar fejn ġie operat b'suċċess minħabba kanċer fil-musrana.

Alfred Sant għandu website personali b'artikli politiċi, soċjali, ekonomiċi u kulturali: http://www.alfredsant.org


Guido de Marco

Guido de Marco

Guido de Marco (Valletta, 22 ta' Lulju 1931 – Tas-Sliema, 12 ta' Awwissu, 2010) kien politiku Malti li serva bħala l-President ta' Malta bejn l-1999 u l-2004.

Kien ukoll Viċi Prim Ministru u Ministru tal-Intern u tal-Ġustizzja, u wara tal-Affarijiet Barranin fejn kien strumentali biex Malta ssieħbet fl-Unjoni Ewropea.

Bejn l-1990 u l-1991 kien ukoll President tal-Assemblea Ġenerali tal-Ġnus Magħquda

Guido De Marco twieled il-Belt Valletta nhar it-22 ta' Lulju, 1931, l-uniku iben ta' Emanuele u Giovanna mwieleda Raniolo.

Ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-Iskola Sekondarja ta' San Ġużepp, fil-Kulleġġ ta' San Alwiġi u aktar tard fl-Università ta' Malta.

Mill-Università ggradwa fil-Baċellerat tal-Arti fl-1952, fil-Filosofija, l-Ekonomija u t-Taljan, u fl-1955 bħala Duttur tal-Liġi.

Għal xi żmien serva bħala avukat tal-gvern.

Fit-23 ta' Marzu, 1999, De Marco fl-aħħar diskors tiegħu bħala Membru tal-Parlament, kien qal hekk:

Hu daħal fix-xena politika fl-1962, l-ewwel mal-Partit Demokratiku Nazzjonalista ta' Herbert Ganado, fi żmien ta' tensjoni ta' qabel l-Indipendenza. u kkontesta għall-ewwel darba l-elezzjoni ġenerali imma ma telax.

Bejn l-1964 u l-1966 serva bħala l-Avukat tal-Kuruna tal-Gvern Malti.

Fl-1966, ikkontesta t-tieni elezzjoni tiegħu, l-ewwel waħda f'isem il-Partit Nazzjonalista (PN) fl-1966, fejn kiseb 12.82% tal-voti mill-ewwel distrett u 64.39% tal-voti mit-tmien distrett.

B'hekk, ġie elett għall-ewwel darba fil-Parlament Malti f'April tal-1966, fejn baqa' jiġi elett sal-1998.

Fl-1967, il-Kamra tad-Deputati ta' Malta eleġġiet lil de Marco bħala wieħed mir-rappreżentanti tagħha fl-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa, fejn baqa' jżomm din il-pożizzjoni għal għoxrin sena.

Fl-1972 inħatar Segretarju Ġenerali tal-PN.

Fl-1977 ikkontesta l-elezzjoni għal kap tal-partit tiegħu flimkien ma' Eddie Fenech Adami, fejn dan tal-aħħar rebaħ din l-elezzjoni interna bi Guido de Marco jieħu l-post ta' Deputat Mexxej.

F'din il-kariga serva sal-1999,

Wara l-elezzjoni ta' Mejju 1987 beda jservi ta' Deputat Prim Ministru u Ministru tal-Intern u l-Ġustizzja.

Fiż-żmien li kien iħaddan dan ir-rwol, il-Professur de Marco introduċa numru ta' abbozzi fil-Parlament li kienu jinkorporaw ġo fihom konvenzjonijiet importanti, bħall-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.

Bħala Ministru tal-Intern hu wassal għal riformi u l-imodernizzar tal-Korp tal-Pulizija u waqqaf l-Akkademja tal-Pulizija.

F'Mejju tal-1990 inħatar Ministru tal-Affarijiet Barranin u fost l-ewwel impenji tiegħu kien hemm li ressaq l-applikazzjoni ta' Malta biex tissieħeb fil-Kommunità Ewropea fi Brussell nhar is-16 ta' Lulju, 1990.

Hu kompla jippromwovi u jsegwi l-prinċipju li d-djalogu Ewro-Mediterranju kien element bażiku sabiex jinħolqu strutturi li jikkonsolidaw is-sigurtà u l-kooperazzjoni reġjonali.

Ħidmietu wasslet biex Malta issieħbet f'numru ta' organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-Ġnus Magħquda, l-OSCE, il-Kunsill tal-Ewropa u l-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.

Kien il-Professur de Marco wkoll li bħala Deputat Prim Ministru u Ministru tal-Affarijiet Barranin reġa' rreattiva l-applikazzjoni ta' Malta biex tissieħeb fl-Unjoni Ewropea, nhar il-11 ta' Settembru, 1998, wara l-iffriżar ta' din l-istess applikazzjoni mill-Partit Laburista.

Tul il-karriera parlamentari tiegħu huwa rrappreżenta lill-Parlament Malti għal kważi 20 sena fl-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill tal-Ewropa, fejn serva f'ħafna kumitati.

Nhar it-18 ta' Settembru, 1990, il-Professur de Marco ġie elett President tal-ħamsa u erbgħin sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tal-Ġnus Magħquda – l-ogħla kariga li persuna Maltija qatt ħadet fil-kamp internazzjonali.

Hu ħa bosta inizjattivi b'risq il-paċi u biex il-Ġnus Magħquda tkun organizzata aħjar.

Il-ħatra tiegħu f'din il-kariga wasslet ukoll fi żmien ta' tensjoni wara l-invażjoni tal-Iraq fil-Kuwajt.

Bħala l-President, huwa żar numru ta' kampijiet ta' refuġjati fit-territorji okkupati u fil-Ġordan, l-Etjopja u l-Albanija.

F'Mejju tal-1991, żar ir-Repubblika Demokratika tal-Korea u r-Repubblika tal-Korea għal laqgħa li wasslet għall-ammissjoni tagħhom fin-Nazzjonijiet Uniti.

Bejn l-1996 u l-1998 serva bħala "shadow minister".

Fl-1998, reġa' ġie appuntat bħala Deputat Prim Ministru u Ministru tal-Affarijiet Barranin, fejn żamm din il-kariga san-nominazzjoni tiegħu bħala President ta' Malta.

Bejn Jannar tal-2005 u Diċembru tal-2008 kien ċermen tal-Fondazzjoni tal-Commonwealth.

Nhar it-23 ta' Marzu, 1999, De Marco għamel l-aħħar diskors tiegħu bħala Membru tal-Parlament.

Din hija silta minnu:

Fl-4 ta' April 1999, Guido Demarco nħatar bħala s-sitt President ta' Malta, fejn issuċċeda lil Ugo Mifsud Bonnici.

Il-presidenza tiegħu damet sal-4 ta' April, 2004.

Nhar is-6 ta' Awwissu 2010, waqt intervent regulari f'qalbu, żviluppaw ċerti kumplikazzjonijiet.

Il-kundizzjoni tiegħu kienet definita bħala waħda "kritika imma stabbli" mill-kap tal-Kura Intensiva tal-Isptar Mater Dei.

Erbat ijiem wara inħareġ mill-isptar, minkejja li t-tim mediku kompla xorta jsegwi l-istat ta' qalbu.

Madanakollu, jumejn biss wara li kien irritorna lura d-dar, nhar it-12 ta' Awwissu, 2010, Guido de Marco ittieħed b'urġenza l-isptar wara li ħassu ħażin fir-residenza tiegħu ġewwa Tas-Sliema, fejn aktar tard ġie ċċertifikat li kien miet fl-età ta' ta' 79 sena.

Stqarrija mid-Dipartiment tal-Informazzjoni ħarġet li hu miet fil-ħin tal-4.18 ta' wara nofsinhar, fejn aktar tard ħareġ li kien miet waqt l-irqad u kienu għalxejn it-tentattivi li saru sabiex isalvawlu ħajtu.

Il-funeral tiegħu sar fis-16 ta' Awwissu, 2010, ġewwa l-Kon-Katidral ta' San Ġwann preseduta mill-Arċisqof ta' Malta Pawlu Cremona.

Il-gvern nazzjonali ħabbar tliet ijiem ta' luttu nazzjonali.

Nhar is-Sibt 14 ta' Awwissu, 2010, mill-Isptar Materi Dei telaq korteo bit-tebut ta' Guido de Marco fejn għadda minn quddiem id-Dar Ċentrali tal-Partit Nazzjonalista, qabel ma mbagħad wasal fil-Palazz tal-President fejn ġie espost il-katavru mikxuf għall-qima tal-pubbliku.

Immedjati kienu l-messaġġi ta' kondoljanzi li nħarġu mill-President tar-Repubblika, mill-Partit Nazzjonalista, mill-Partit Laburista, u entitatjiet u korpi diplomatiċi oħra.

Il-kondoljanzi waslu wkoll min-naħa tal-President tal-Parlament Ewropew Jerzy Buzek li stqarr "Guido de Marco kien iħaddan l-aqwa kwalitajiet bħala politiku modern: hu kien patrijott tassew li ħabb lil pajjiżu u lil niesu u kien bniedem ta' moħħu miftuħ u statista Ewropew kommess, li kien rispettat bil-kbir madwar l-Ewropa kollha".

Reazzjonijiet oħra kienu jinkludu dak tal-President Emeritu Ugo Mifsud Bonnici li ddeskrivieh bħala "persuna determinat li qatt ma qata' qalbu minn xejn u dejjem ottimist", tal-Ministru tal-Affarijiet Barranin u Viċi-Prim Ministru Tonio Borg li ddeskrivieh bħala "patrijott li pajjiżu dejjem sabu meta kien hemm bżonn u meta kien meħtieġ rikonċiljazzjoni", u tal-eks-Prim Ministru Alfred Sant li stqarr kif it-telfa ta' Guido de Marco kienet telfa ta' "protagonista tal-istorja moderna tal-pajjiż".

F'messaġġ lill-President George Abela, il-president tal-Kummissjoni Ewropea José Manuel Durão Barroso tkellem dwar kif "Il-Kummissjoni u jien nibqgħu niftakruh għall-kburija li kellu li kien Malti u l-isforzi kbar li għamel sabiex iressaq lil Malta qrib l-Unjoni Ewropea".

Hu kien miżżewweġ lil Violet (imwielda Saliba), fejn kellhom tifel, Mario, u żewġt ibniet, Gianella u Fiorella, ilkoll membri tal-professjoni legali.

Fl-2008, Demarco ippubblika l-awtobijografija tiegħu bl-isem ta' "The Politics Of Persuasion".

Sena wara ħarġet it-traduzzjoni tal-ktieb bil-Malti ta' Charles Abela Mizzi bl-isem "Il-Politika tal-Persważjoni".

Fit-12 ta' Settembru 2014 inkixef il-monument f'ġieħ il-President Guido De Marco quddiem il-bini tal-qorti.

"Huwa pjaċir u unur għalija li qiegħed hawn illum biex nagħtu ġieħ lill-memorja tal-President Guido de Marco, wieħed mill-akbar statisti ta' pajjiżna" qal il-Prim Ministru Joseph Muscat fil-bidu taċ-ċerimonja.

"Kien fl-isfond ta' teżi li kont qed nagħmel li ltqajt mal-Professur de Marco fil-bini tal-Parlament.

It-tema li xtaqt inkellmu dwarha kienet pjuttost dejqa.

Ridt nistaqsi kif wieħed jista' jiddefinixxi lil pajjiżna, u ridt nara x'jaħseb dwar definizzjonijiet bħal"small state, city state, micro state".

Tbaqbaq mhux ħażin fuq kull waħda minn dawn id-definizzjonijiet u argumenta li kulħadd jaf id-daqs ta' pajjiżna u minħabba f'hekk wieħed m'għandux juża kategoriji u definizzjonijiet li jistgħu jċekknu r-rilevanza tagħna f'għajnejn ħaddieħor."

Il-monument hu magħmul mill-bronż, xogħol l-artisti Alfred u Aaron Camilleri Cauchi u turi lil Guido de Marco b'id waħda qisu biex jieħu b'idejn lin-nies u f'id l-oħra qed iżomm kopja tal-bijografija tiegħu li għandha t-titlu 'Il-politika tal-persważjoni.'

Preżenti għall-inawgurazzjoni kien hemm uliedu Mario, Giannella u Fiorella, il-Kap tal-Oppożizzjoni Simon Busuttil, il-Presidenti Emeriti George Abela, Eddie Fenech Adami u Ugo Mifsud Bonnici, l-Ispeaker Anġlu Farrugia, Membri Parlamentari, dinjitarji u persuni distinti oħra.


L-Isla

L-Isla

L-Isla (Senglea) tinsab fin-nofsinhar ta' Malta.

Din il-belt hija waħda mit-tlett ibliet (it-tnejn l-oħra huma l-Birgu u Bormla) li jiffurmaw iż-żona tal-Kottonera.

L-Isla hija magħrufa wkoll bħala 'Città Invicta', minħabba l-fatt li din il-belt baqgħet mhux mirbuħa fl-Assedju l-Kbir ta' l-1565.

L-isem ta' din il-belt huwa derivat mill-kelma Taljana "Isola" li tfisser gżira.

Dan minħabba li l-art ta' l-Isla fil-fatt hi penisola.

Fi żmien il-Kavallieri ta' San Ġwann, l-Isla kienet tintuża wkoll bħala riserva għall-kaċċa, iżda maż-żmien il-Gran Mastru De La Sengle (li minnu ħadet l-isem bit-Taljan Senglea) iddeċieda li jibdilha f'belt abitata.

Biss tajjeb insemmu illi għalkemm ħafna jaħsbu illi l-isem l-Isla huwa il-verżjoni bil-Malti ta Senglea, dan mhux minnu, fil-fatt dan kien l-isem li dan il-Gran Mastru ta lil din il-belt, li ried isemmi għalih innifsu.

Għall iktar informazzjoni dwar din il-belt wieħed jista jżur is-sit tal-kunsill lokali li hija www.islalocalcouncil.com

Michelangelo Vella (7 ta' Novembru, 1710 – 25 ta' Diċembru 1792) kien kompożitur, organista u pedagogu Malti li twieled l-Isla.

Charles Clews (27 ta' Settembru 1919 – 29 ta' Jannar 2009), attur, twieled l-Isla.

L-artista grafiku Olandiż, Maurits Cornelis Escher, magħruf għall-inċiżjonijiet fl-injam, il-litografiji u l-mezzitinti tiegħu sikwit ispirati mill-matematika, għamel inċiżjoni fl-injam bi tliet kuluri ta' veduta tal-Isla.

Juan Bautista Azopardo (20 ta' Frar 1772 – 23 ta' Ottubru 1847),suldat, kursar, u kurunell, twieled l-Isla.


President ta' Malta

President ta' Malta

Il-President ta' Malta huwa l-kap tal-istat kostituzzjonali tar-Repubblika ta' Malta, bil-poter jibqa' f'idejn il-Prim Ministru.

Il-President jiġi elett mir-Riżoluzzjoni tal-Kamra tad-Deputati għal mandat ta' ħames snin.

Il-President ta' Malta huwa l-gwardjan tal-Kostituzzjoni ta' Malta fejn hu biss li jieħu dan il-ġurament quddiem il-Kamra.

Jekk il-President jiddubita fuq kemm il-kostituzzjonalità ta' liġi anke jekk l-avviż tal-Avukat Ġenerali jgħid li timxi skont il-kostituzzjoni, dan jista' jistaqsi għal aktar kjarifika.

Il-President jifforma parti, kemm b'mod dirett u dak indirett, tat-tliet fergħat tal-istat.

Jifforma parti tal-Parlament (Kapitolu VI, sezzjoni 51), jaħtar il-ġudikatura (Kapitolu VIII, sezzjoni 96) u l-awtorità eżekuttiva hi eżerċitata mill-President (Kapitolu VII, sezzjoni 78).

Din il-kariga inħalqet l-ewwel darba fit-13 ta' Diċembru, 1974, meta Malta saret repubblika fost il-Commonwealth.

L-aħħar Gvernatur Ġenerali, is-Sur Anthony Mamo, sar l-ewwel President tar-Repubblika biex ħa post ir-Reġina Eliżabetta II bħala l-kap tal-istat.

Mamo serva bħala President sal-1976.

L-ewwel mara li laħqet din il-kariga għolja kienet is-Sinjorina Agatha Barbara, li kienet ministru fi żmien il-gvern preċedenti Laburista.

Mill-1989, il-mandat tal-President beda u spiċċa fl-4 ta' April.

Attwalment, il-President ta' Malta huwa t-Tabib George Vella.

Sal-1988, ma kienet teżisti l-ebda bandiera għall-President ta' Malta, u għalhekk kienet tintuża l-bandiera nazzjonali.

Iżda f'dik is-sena, eżattament fit-12 ta' Diċembru 1988, ġiet introdotta bandiera ġdida.

Din tikkonsisti mill-arma fuq sfond blu, u s-simbolu tas-Salib ta' Malta b'kulur id-deheb f'kull rokna.

Din il-bandiera tperper fuq ir-residenzi u l-uffiċini uffiċjali tal-President, fuq il-vettura tiegħu, u f'kull okkażjoni fejn hu preżenti.

L-uffiċċju uffiċjali tal-President huwa l-Palazz tal-Gran Mastru fil-Belt Valletta.

Residenzi presidenzjali oħra jinkludu:


Polonja

Polonja

Il-Polonja, magħrufa uffiċjalment bħala r-Repubblika tal-Polonja ("Rzeczpospolita Polska"), hi pajjiż fl-Ewropa Ċentrali.

Il-pajjiż imiss mal-Ġermanja fil-Punent; ir-Repubblika Ċeka u s-Slovakkja fin-Nofsinhar; l-Ukrajna, il-Bjelorussja u l-Litwanja fuq il-Lvant; u l-Baħar Baltiku u l-Oblast ta' Kaliningrad fit-Tramuntana.

Il-Polonja, b'żona territorjali ta' 312,696 kilometru kwadru (120,726 mi kwd), hi d-70 (2013) l-ikbar pajjiż fid-dinja u d-9 wieħed fl-Ewropa.

B'popolazzjoni ta' 38 miljun ruħ, dan il-pajjiż hu l-34 pajjiż l-aktar popolat fid-dinja u fost l-iktar wieħed mill-membri tal-Unjoni Ewropea.

Il-Polonja huwa stat unitarju, magħmul minn sittax-il provinċja li jissejħu "województwo" bl-ilsien Pollakk.

Varsavja hi l-belt kapitali tal-Polonja u tinsab fil-provinċja ta' Mazowieckie.

Il-Polonja hi wkoll membru tal-Unjoni Ewropea, tan-NATO, tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, u tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Kummerċjali (OECD).

Il-Polonja hija repubblika parlamentari b'kap tal-gvern - il-prim ministru - u kap tal-istat - il-president.

L-istruttura tal-gvern hija ċċentrata fuq il-kunsill tal-ministri.

Il-pajjiż huwa maqsum f'16-il provinċja, l-aktar fuq il-bażi tar-reġjuni storiċi tal-pajjiż.

L-awtorità amministrattiva fil-livell provinċjali hija kondiviża bejn gvernatur maħtur mill-gvern, assemblea reġjonali eletta u eżekuttiv elett mill-assemblea reġjonali.

L-aktar setturi importanti tal-ekonomija tal-Polonja fl-2018 kienu l-kummerċ bl-ingrossa u bl-imnut, it-trasport, l-akkomodazzjoni u s-servizzi tal-ikel (26.2%), l-industrija (25.6%) u l-amministrazzjoni pubblika, id-difiża, l-edukazzjoni, is-saħħa tal-bniedem u l-attivitajiet ta' xogħol soċjali (14.0%).

Il-kummerċ fi ħdan l-UE jammonta għal 80% tal-esportazzjonijiet tal-Polonja (il-Ġermanja 28%, iċ-Ċekja u Franza 6% t-tnejn li huma), filwaqt li barra mill-UE 3% jmorru kemm fir-Russja kif ukoll fl-Istati Uniti.

F'termini ta' importazzjonijiet, 69% jiġu minn Stati Membri tal-UE (il-Ġermanja 27%, in-Netherlands 6% u l-Italja 5%), filwaqt li barra mill-UE 8% jiġu miċ-Ċina u 7% mir-Russja.

Hemm 51 membru fil-Parlament Ewropew mill-Polonja.

Fil-Kunsill tal-UE, il-ministri nazzjonali jiltaqgħu b'mod regolari biex jadottaw il-liġijiet tal-UE u jikkoordinaw il-politiki.

Il-laqgħat tal-Kunsill jattendu għalihom regolarment rappreżentanti tal-gvern Pollakk, skont il-qasam tal-politika li jkun qed jiġi indirizzat.

Il-Kunsill tal-UE m'għandux persuna waħda permanenti bħala president (bħal pereżempju, il-Kummissjoni jew il-Parlament).

Minflok, ix-xogħol jitmexxa mill-pajjiż li jkollu l-Presidenza tal-Kunsill, li jinbidel kull sitt xhur.

Matul dawn is-6 xhur, il-ministri mill-gvern ta' dak il-pajjiż jippresiedu u jgħinu jiddeterminaw l-aġenda tal-laqgħat tal-Kunsill f'kull qasam ta' politika, u jiffaċilitaw id-djalogu ma' istituzzjonijiet oħra tal-UE.

Dati tal-Presidenzi Pollakki: Lul-Diċ 2011

Il-Kummissarju nominat mill-Polonja għall-Kummissjoni Ewropea hu Janusz Wojciechowski, li hu responsabbli għall-Agrikoltura.

Il-Kummissjoni hija rrappreżentata f'kull pajjiż tal-UE minn uffiċċju lokali, imsejjaħ "rappreżentanza".

Il-Polonja għandha 21 rappreżentant fil-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew.

Dan il-korp konsultattiv – li jirrappreżenta lil dawk li jħaddmu, il-ħaddiema u gruppi oħra ta' interess – huwa kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex ikun hemm idea aħjar tal-bidliet possibbli tas-sitwazzjonijiet soċjali u tax-xogħol fil-pajjiżi membri.

Il-Polonja għandha 14-il rappreżentant fil-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, l-assemblea tal-UE tar-rappreżentanti reġjonali u lokali.

Dan il-korp konsultattiv jiġi kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex jiżgura li dawn il-liġijiet iqisu l-perspettiva minn kull reġjun tal-UE.

Il-Polonja tikkomunika wkoll mal-istituzzjonijiet tal-UE permezz tar-rappreżentanza permanenti tagħha fi Brussell.

Bħala l-"ambaxxata għall-UE" tal-Polonja, il-kompitu ewlieni tagħha huwa li tiżgura li l-interessi u l-politiki tal-pajjiż huma segwiti b'mod effettiv kemm jista' jkun fl-UE.

L-ammont li jħallas kull pajjiż tal-UE fil-baġit tal-UE huwa kkalkulat b'mod ġust, skont il-mezzi.

Aktar ma tkun kbira l-ekonomija tal-pajjiż, aktar iħallas – u viċi versa.

L-għan tal-baġit tal-UE mhuwiex li jipprova jqassam mill-ġdid il-ġid, iżda pjuttost jiffoka fuq il-ħtiġijiet tal-Ewropej b'mod ġenerali.

Ċifri tal-2018 għall-Polonja:

Il-flus imħallsa fil-baġit tal-UE mill-Polonja jgħinu biex jiġu ffinanzjati programmi u proġetti fil-pajjiżi kollha tal-UE – bħall-bini ta' toroq, is-sussidjar ta' riċerkaturi u l-ħarsien tal-ambjent.


Lista ta' kodiċi telefoniċi

Lista ta' kodiċi telefoniċi

Din hija lista ta' kodiċi telefoniċi, magħrufa wkoll bħala "international direct dialing (IDD) codes", li jiġu wżati biex wieħed ikollu aċċess għal servizz internazzjonali tat-telefon.

In-numru huma assenjati mill-Unjoni Internazzjonali tat-Telekomunikazzjoni fi standard E.164.

In-numri huma kodiċi prefiss sabiex l-ebda numru ma jkollu l-parti inizzjali li tkun numru ieħor eżistenti.

Il-kodiċi jiġi wżat biex wieħed iċempel fil-pajjiż speċifikat; kull pajjiż għandu wkoll prefiss internazzjonali li jiġi wżat biex wieħed ikun jista' jċempel barra l-pajjiż.

Ċerti pajjiżi (per eżempju, il-Ġermanja u r-Renju Unit) jirrikjedu li min iċempel ma jużax iż-"0" li jkun fil-bidu tal-kodiċi nazzjonali meta użat internazzjonalment.

Dan għaliex iż-żero huwa indikazzjoni li warajh hemm prefiss nazzjonali u mhux sempliċi numru lokali.

Dan huwa simili għal użu ta' "trunk code" f'pajjiżi bħall-Istati Uniti, li tuża' l-"1" fil-bidu biex tindika li warajh hemm kodiċi nazzjonali.

Għal telefonati internazzjonali, il-prefiss nazzjonali huwa dejjem użat allura t-"trunk code" m'għandux użu.

Per eżempju, biex iċempel lil xi ħadd il-Ġermanja bin-numru nazzjonali tat-telefon "089" 123456, xi ħadd minn barra l-Ġermanja jkollu iċempel "+49" 89 123456, fejn il-"+" ifisser il-prefiss internazzjonali.

Din iżda, ma tappellax għal kull pajjiż (e.ż. l-Italja).

Żero (0) mhux assenjat.


Varsavja

Varsavja

Varsavja (Pollakk: Warszawa) hija l-belt kapitali tal-Polonja u l-akbar belt tal-pajjiż.

Tinsab fil-parti tal-lvant nofsani tal-Polonja fil-vojvodat ta' Mazowieckie, fuq ix-xmara Vistula.

Varsavja hu ċ-ċentru prinċipali għax-xjenza, kultura, pulitka u ekonomija tal-Polonja.

Varsavja hija wkoll il-kapitali tal-vojvodat ta' Mazowieckie.


Juli Zeh

Juli Zeh

Juli Zeh (Bonn, 30 ta' Ġunju 1974) hija kittieba Ġermaniża.

L-ewwel ktieb tagħha kien "Adler und Engel" (bil-Malti: "Ajkli u Anġli").

Fl-2001 żaret il-Bożnija u Ħerzegovina u kitbet il-ktieb "Die Stille ist ein Geräusch".

Kotba oħra tagħha huma "Spieltrieb" u "Ein Hund läuft durch die Republik".

Juli Zeh ilha tgħix f'Leipzig mill-1995.

L-aħħar ktieb li ħarġet kien jismu "Kleines Konversationslexikon für Haushunde".


Albanija

Albanija

L-Albanija, uffiċjalment magħrufa bħala r-Repubblika tal-Albanija (Albaniż: "Republika e Shqipërisë"), huwa pajjiż fl-Ewropa tax-Xlokk.

Dan huwa mdawwar mill-Montenegro għall-majjistral, il-Kosovo għall-grigal, il-Maċedonja lejn il-lvant u l-Greċja lejn in-nofsinhar u l-lbiċ.

Il-kosta tiegħu tmiss mal-Baħar Adrijatiku lejn il-punent, u l-Baħar Joniku fil-lbiċ.

Huwa inqas minn 72 km (45 mi) mill-Italja, madwar l-Istrett ta' Otranto li jgħaqqad il-Baħar Adrijatiku lejn il-Baħar Joniku.

L-Albanija hija demokrazija parlamentari b'ekonomija fi stat ta' transizzjoni.

Fil-belt kapitali Albaniża, Tirana, joqgħodu 421,286 mill-popolazzjoni tal-pajjiż ta' 2,831,741.

Ir-riformi tas-"Suq Ħieles" fetħu l-pajjiż għall-investimenti barranin, speċjalment fl-iżvilupp tal-enerġija u fl-infrastuttura tat-trasport.

L-Albanija ġiet magħżula bħala l-ewwel destinazzjoni fil-lista tal-"Lonely Planet" minn għaxar pajjiżi.

L-applikazzjoni tal-Albanija għas-sħubija fl-UE ġiet ippreżentata fl-24 ta' April 2009.

Fis-16 ta' Novembru 2009, il-Kunsill approva l-applikazzjoni tal-Albanija u stieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tressaq l-opinjoni tagħha.

Fid-9 ta' Novembru 2010, il-Kummissjoni vvalutat li qabel ma jkunu jistgħu jinbdew formalment in-negozjati, l-Albanija kienet għad trid tikseb livell meħtieġ ta' konformità mal-kriterji ta' sħubija.

F'Ottubru 2012, il-Kummissjoni Ewropea rrakkomandat li l-Albanija tista' tingħata l-istatus ta' kandidat għall-UE, soġġett għall-finalizzazzjoni ta' miżuri f'ċerti oqsma.

L-Albanija ngħatat status ta' kandidat fl-2014.

F'April 2018, il-Kummissjoni Ewropea ħarġet rakkomandazzjoni biex jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni mal-Albanija.

F'Ġunju 2018, il-Kunsill adotta konklużjonijiet, li fihom qabel li jwieġeb b'mod pożittiv għall-progress li għamlet l-Albanija, u stabbilixxa t-triq biex jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni f'Ġunju 2019, skont il-progress li jkun sar f'ċerti oqsma ewlenin, bħar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata.

F'Ġunju 2019, il-Kunsill iddiskuta l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea tad-29 ta' Mejju 2019 dwar il-politika tat-tkabbir tal-UE u r-rapport dwar l-Albanija.

Fid-dawl taż-żmien limitat disponibbli u l-importanza tal-kwistjoni, huwa ddeċieda li jerġa' lura, sa mhux aktar tard minn Ottubru 2019, għall-kwistjoni tal-ftuħ tan-negozjati tal-adeżjoni mal-Albanija bil-ħsieb li tintlaħaq deċiżjoni ċara u sostantiva.

Fil-15 ta' Ottubru 2019, il-Kunsill iddiskuta t-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni fir-rigward tal-Albanija u r-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq.

Wara d-diskussjoni, il-presidenza ħarġet konklużjonijiet proċedurali fejn innutat li l-Kunsill ser jerġa' lura għall-kwistjoni wara l-Kunsill Ewropew ta' Ottubru.

Il-Kunsill Ewropew tas-17 u t-18 ta' Ottubru 2019 iddeċieda li jerġa' lura għall-kwistjoni tat-tkabbir qabel is-summit UE-Balkani tal-Punent f'Zagreb, f'Mejju 2020.

Fl-24 ta' Marzu 2020, il-ministri għall-affarijiet Ewropej qablu politikament li jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni mal-Albanija u mar-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq.

Fil-25 ta' Marzu, il-konklużjonijiet dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u assoċjazzjoni ġew formalment adottati bi proċedura bil-miktub.

Fis-26 ta' Marzu, il-membri tal-Kunsill Ewropew approvaw il-konklużjonijiet.


Kroazja

Kroazja

Il-Kroazja, uffiċjalment ir-Repubblika tal-Kroazja (Kroat:"Republika Hrvatska"), hija repubblika parlamentari unitarja demokratika f'salib it-toroq tal-Ewropa Ċentrali, il-Balkani, u l-Mediterran.

Il-Belt kapitali u l-akbar belt hija Żagreb.

Il-pajjiż huwa maqsum f'20 kontej u l-belt ta' Żagreb.

Il-Kroazja tkopri f'56,594 kilometru kwadru (21,851 mil kwadru) u għandha diversi, aktar klima kontinentali u Mediterranja.

Il-kosta Kroata tal-Baħar Adrijatiku fiha aktar minn elf gżira.

Il-popolazzjoni tal-pajjiż hija 4.19 miljun, li ħafna minnhom huma Kroati, l-aktar denominazzjoni reliġjuża hi l-Kattoliċiżmu Ruman.

Il-Kroazja hi l-aktar membru ġdid tal-Unjoni Ewropea peress li ngħaqdet fl-1 ta' Ġunju 2013.


Serbja u Montenegro

Serbja u Montenegro

Is-Serbja u il-Montenegro kienet nazzjon fl-Ewropa.

F' Ġunju 2006 wara referendum il-Montenegro ħareġ stat għalih, u is-Serbja ħareġ stat għalih.


Rumanija

Rumanija

Ir-Rumanija ( (Rumen:"România") hi pajjiż li tinsab fl-intersezzjoni tal-Ewropa Ċentrali u l-Ewropa tax-Xlokk, bi fruntiera mal-Baħar l-Iswed.

Ir-Rumanija għandha fruntiera komuni mal-Ungerija u s-Serbjalejn il-punent, l-Ukrajna u l-Moldova għall-grigal u l-lvant, u l-Bulgarija fin-nofsinhar.

B'238,391 kilometru kwadru (92,043 mi kw), ir-Rumanija hija t-tmien l-akbar pajjiż tal-Unjoni Ewropea mill-erja, u għandha s-seba' l-akbar popolazzjoni tal-Unjoni Ewropea b'20,121,641 persuni (Ottubru 2011).

Il-belt kapitali u l-ikbar belt hija Bukarest, li hija s-sitt l-akbar belt fl-Ewropa.

Il-Prinċipalitajiet Uniti ħarġu meta t-territorji tal-Moldavja u Wallachia kienu magħquda taħt il-Prinċep Alexander Ioan Cuza fl-1859.

Fl-1866, il-Prinċep Karl tal-Hohenzollern-Sigmaringen kien imsejjaħ għat-tron bħala l-prinċep renjanti tal-Prinċipat Rumen u fl-1881 kien finalment inkurunat bħala Re Carol I l-ewwel monarka tar-Renju tar-Rumanija.

L-indipendenza mill-Imperu Ottoman kienet iddikjarata fid-9 ta' Mejju 1877, u kienet internazzjonalment rikonoxxuta fis-sena ta' wara.

Fl-aħħar tal-Ewwel Gwerra Dinjija, it-Transilvanja, Bukovina u Bessarabja ngħaqdu mar-Renju tar-Rumanija.

Ir-Rumanija hija repubblika semi-presidenzjali b'kap tal-gvern - il-prim ministru - u kap tal-istat - il-president.

Il-funzjonijiet eżekuttivi huma miżmuma kemm mill-gvern kif ukoll mill-president.

Il-pajjiż huwa maqsum f'41 kontea u l-muniċipalità ta' Bukarest.

Kull kontea hija amministrata minn kunsill tal-kontea, responsabbli għall-affarijiet lokali, u minn prefett responsabbli għall-amministrazzjoni tal-affarijiet nazzjonali fil-livell tal-kontea.

L-aktar setturi importanti tal-ekonomija tar-Rumanija fl-2018 kienu l-industrija (26.1%), il-kummerċ bl-ingrossa u bl-imnut, it-trasport, l-akkomodazzjoni u s-servizzi tal-ikel (20.2%), l-amministrazzjoni pubblika, id-difiża, l-edukazzjoni, is-saħħa tal-bniedem u l-attivitajiet ta' xogħol soċjali (14.5%).

Il-kummerċ fi ħdan l-UE jammonta għal 77% tal-esportazzjonijiet tar-Rumanija (il-Ġermanja 23%, l-Italja 11% u Franza 7%), filwaqt li barra mill-UE 3% jmorru fit-Turkija u 2% fl-Istati Uniti.

F'termini ta' importazzjonijiet, 75% jiġu minn Stati Membri tal-UE (il-Ġermanja 20%, l-Italja 9% u l-Ungerija 7%), filwaqt li barra mill-UE 5% jiġu miċ-Ċina u 4% mit-Turkija.

Hemm 32 membru tal-Parlament Ewropew mir-Rumanija.

Fil-Kunsill tal-UE, il-ministri nazzjonali jiltaqgħu b'mod regolari biex jadottaw il-liġijiet tal-UE u jikkoordinaw il-politiki.

Il-laqgħat tal-Kunsill jattendu għalihom regolarment rappreżentantiFittex it-traduzzjonijiet disponibbli tal-link preċedentiEN••• tal-gvern Rumen, skont il-qasam tal-politika li jkun qed jiġi indirizzat.

Il-Kunsill tal-UE m'għandux persuna waħda permanenti bħala president (bħal pereżempju, il-Kummissjoni jew il-Parlament).

Minflok, ix-xogħol jitmexxa mill-pajjiż li jkollu l-Presidenza tal-Kunsill, li jinbidel kull sitt xhur.

Matul dawn is-6 xhur, il-ministri mill-gvern ta' dak il-pajjiż jippresiedu u jgħinu jiddeterminaw l-aġenda tal-laqgħat tal-Kunsill f'kull qasam ta' politika, u jiffaċilitaw id-djalogu ma' istituzzjonijiet oħra tal-UE.

Dati tal-presidenzi Rumeni: Jan-Ġun 2019

Il-Kummissarju nominat mir-Rumanija għall-Kummissjoni Ewropea hi Adina-Ioana Vălean, li hi responsabbli għat-Trasport.

Il-Kummissjoni hija rrappreżentata f'kull pajjiż tal-UE minn uffiċċju lokali, imsejjaħ "rappreżentanza".

Ir-Rumanija għandha 15-il rappreżentant fil-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew.

Dan il-korp konsultattiv – li jirrappreżenta lil dawk li jħaddmu, il-ħaddiema u gruppi oħra ta' interess – huwa kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex ikun hemm idea aħjar tal-bidliet possibbli tas-sitwazzjonijiet soċjali u tax-xogħol fil-pajjiżi membri.

Ir-Rumanija għandha 14 rappreżentanti fil-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, l-assemblea tal-UE ta' rappreżentanti reġjonali u lokali.

Dan il-korp konsultattiv jiġi kkonsultat dwar il-liġijiet proposti, biex jiżgura li dawn il-liġijiet iqisu l-perspettiva minn kull reġjun tal-UE.

Ir-Rumanija tikkomunika wkoll mal-istituzzjonijiet tal-UE premezz tar-rappreżentanza permanenti tagħha fi Brussell.

Bħala l-"ambaxxata għall-UE" tar-Rumanija, il-kompitu ewlieni tagħha hu li l-interessi u l-politiki tal-pajjiż huma segwiti bl-aktar mod effettiv possibbli fl-UE.

L-ammont li jħallas kull pajjiż tal-UE fil-baġit tal-UE huwa kkalkulat b'mod ġust, skont il-mezzi.

Aktar ma tkun kbira l-ekonomija tal-pajjiż, aktar iħallas – u viċi versa.

L-għan tal-baġit tal-UE mhuwiex li jipprova jqassam mill-ġdid il-ġid, iżda pjuttost jiffoka fuq il-ħtiġijiet tal-Ewropej b'mod ġenerali.

Ċifri tal-2018 għar-Rumanija:

Il-flus imħallsa fil-baġit tal-UE mir-Rumanija jgħinu biex jiġu ffinanzjati programmi u proġetti fil-pajjiżi kollha tal-UE - bħall-bini ta' toroq, is-sussidjar ta' riċerkaturi u l-ħarsien tal-ambjent.


Moldova

Moldova

Il-Moldova , uffiċjalment ir-Repubblika tal-Moldova (Moldovan/Rumen:"Republica Moldova") hu pajjiż interkjuż li jinsab fl-Ewropa tal-Lvant bejn ir-Rumanija lejn il-punent u l-Ukrajna lejn it-tramuntana, lvant u n-nofsinhar.

Il-belt kapitali hija Chișinău.

Il-Moldova ddikjarat lilha nnifsa stat indipendenti bl-istess konfini bħar-Repubblika Sovjetika Soċjalista Moldovana fl-1991 bħala parti mix-xoljiment tal-Unjoni Sovjetika.

Fid-29 ta' Lulju, 1994, ġiet adottata kostituzzjoni ġdida tal-Moldova.

Strixxa tat-territorju rikonoxxut internazzjonalment tal-Moldova fuq il-bank tal-lvant tax-xmara Dniester ilha taħt il-kontroll "de facto" tal-gvern mifrud ta' Transnistrija mill-1990.

Mill-Waqgħa tal-Unjoni Sovjetika, il-piż relattiv tas-settur tas-servizzi fl-ekonomija tal-Moldova bdew jikbru u bdew jiddominaw il-PGD (issa madwar 63.5%), bħala riżultat ta' tnaqqis fl-industrija u l-agrikoltura.

Madankollu, il-Moldova għadha pajjiż fqir fl-Ewropa.


Belgrad

Belgrad

Belgrad (bis-Serb: "Београд / Beograd") hija l-belt kapitali u l-ikbar belt tas-Serbja.

Din tinsab fil-punt ta' konfluwenza tax-xmajjar Sava u Danubju, fejn it-territorju tal-Peninsula Balkanika tiltaqa' mal-Pannonja.

L-isem jittraduċi għall-"Belt il-bajda".

Il-belt għandha popolazzjoni ta' iktar minn 1.2 miljun ruħ; 1.6 miljun ruħ jgħixu fil-limiti amministrattivi.

Belgrad għandha status amministrattiv speċjali fis-Serbja u hi waħda mill-ħames reġjuni tas-Serbja.

It-territorju metropolitan huwa maqsum fi 17-il muniċipalità, li kull wieħed minnhom għandu l-kunsill lokali tiegħu.

Din il-belt tkopri 3.6% tat-territorju Serb, u 22.5% tal-popolazzjoni tal-pajjiż jgħixu f'din il-belt.

Belgrad ingħatat numru ta' titli, u ġiet nominata għall-Kapitali Ewropea tal-Kultura 2020.


Żagreb

Żagreb

Żagreb hija l-belt kapitali tal-Kroazja fuq ix-xmara Sava u hija waħda mill-ikbar bliet tal-pajjiż.

Hija ċentru industrijali u fiha impjanti li jipproduċu kimiki, makkinarji, ħwejjeġ magħmulin minn ġlud, karti, metalli u tessuti.

Bħala ċentru kemm dak kulturali kif ukoll kummerċjali, Żagreb tospita università, teatru tal-opra, akkademji tal-mużika, l-arti u tal-films, mużewijiet, galleriji tal-arti u l-Akkademja tax-Xjenza u l-Arti ta' dik li kienet il-Jugożlavja.

Fost l-attrazzjonijiet storiċi nsibu l-Katidral ta' San Stiefnu li jmur lura għas-seklu ħmistax, palazz tas-seklu tmintax u l-fdalijiet ta' katidral tas-seklu ħdax.


Mdina

Mdina


Kung fu

Kung fu

Il-Kung fu huwa tip ta' arti marzjali li oriġina miċ-Ċina.


Il Canto degli italiani

Il Canto degli italiani

Il Canto degli Italiani (Il-Kant tat-Taljani) huwa l-innu nazzjonali Taljan; il-kliem inkiteb minn Goffredo Mameli, filwaqt li l-kompożitur kien Michele Novaro.

L-innu huwa aħjar magħruf bħala Fratelli d'Italia (Aħwa tal-Italja), frażi meħuda mill-ewwel vers; xi drabi anki Inno di Mameli jew Canto degli Italiani jiġu użati biex jirreferu għalih.

Fl-1847, il-poeta Goffredo Mameli, kiteb Il Canto degli Italiani; dil-poeżija kienet tesprimi il-ġlieda għall-unifikazzjoni u l-indipendenza tal-Italja, u għalhekk nfirxet u saret popolari immens fi żmien ir-"Riżorġiment" (lit.

"Qawmien", il-proċess tal-unifikazzjoni tal-Italja fis-seklu 19).

Wara l-unifikazzjoni (1861), l-innu tal-Familja tas-Savoja kien ukoll użat bħala innu nazzjonali.

Meta, fl-1946, l-Italja saret repubblika, La Canzone degli Italiani ntgħażlet biex isservi ta' innu nazzjonali temporanju.

Ta' min jinnota li din l-għażla baqgħet ma ġiet qatt riveduta, u La Canzone degli Italiani ilu innu nazzjonali temporanju għal aktar minn ħamsin sena.

Fratelli d'Italia, l'Italia s'è desta, dell'elmo di Scipio s'è cinta la testa.

Dov'è la vittoria?

Le porga la chioma, che schiava di Roma Iddio la creò.

Kor

Stringiamoci a coorte, siam pronti alla morte.

Siam pronti alla morte, l'Italia chiamò.

Siam pronti alla morte, l'Italia chiamò!

Noi fummo da secoli calpesti, derisi, perché non siam popolo, perché siam divisi.

Raccolgaci un'unica bandiera, una speme: di fonderci insieme già l'ora suonò.

Kor

Uniamoci, uniamoci, l'unione e l'amore rivelano ai popoli le vie del Signore.

Giuriamo far libero il suolo natio: uniti, per Dio, chi vincer ci può?

Kor

Dall'Alpi a Sicilia Dovunque è Legnano, Ogn'uom di Ferruccio Ha il core, ha la mano, I bimbi d'Italia Si chiaman Balilla, Il suon d'ogni squilla I Vespri suonò.

Kor

Son giunchi che piegano Le spade vendute: Già l'Aquila d'Austria Le penne ha perdute.

Il sangue d'Italia, Il sangue Polacco, Bevé, col cosacco, Ma il cor le bruciò.

Kor

Reċentement, fl-Itajla kien hemm diskussjonijiet dwar jekk għandux jintgħażel innu ieħor minflok "Fratelli d'Italia".

Ħafna nies (kemm nies komuni kif ukoll esperti) jaħsbu li l-mużika ta' "Fratelli d'Italia" hija pjuttost fqira, speċjalment meta tikkumparaha mat-tradizzjoni rinomata tal-mużika klassika Taljana (bħal, ngħidu aħna, Giuseppe Verdi jew Giacomo Puccini).

Il-lirika, mhix universali, u tirreferi għal episodji speċifiċi fl-istorja Taljana; filwaqt li kienu adattati għas-seklu 19, illum il-ġurnata tilfu ħafna mis-sinifikat tagħhom.

Iżda allavolja hemm dawn l-argumenti kollha kontra "Fratelli d'Italia", dan l-innu daħal fil-qlub ta' ħafna u mhux daqshekk probabbli li jinbidel kif ġieb u laħaq.


Portugall

Portugall

Il-Portugall (, (Portugiż: "Portugal"), uffiċjalment ir-Repubblika Portugiża (Portugiż: "República Portuguesa"), huwa pajjiż li jinsab fil-Lbiċ tal-Ewropa, fil-Peninżula Iberjana.

Il-pajjiż huwa mdawwar mill-Oċean Atlantiku mill-punent u n-nofsinhar u Spanja fit-tramuntana u l-lvant.

Aparti mill-Portugall kontinentali, ir-Repubblika Portugiża għandha sovranità fuq l-arċipelagi Atlantiċi ta' Ażori u Madejra, li huma reġjuni awtonomi tal-Portugall.

Il-pajjiż huwa msemmi wara t-tieni l-akbar belt tiegħu, Porto, isem Latin li kien "Portus Cale".


Lawrence Gonzi

Lawrence Gonzi

Lawrence Gonzi (Pietà, 1 ta' Lulju 1953) huwa avukat u kien Priministru ta' Malta u Kap tal-Partit Nazzjonalista mill-2004 sal-2013.

Kien ukoll Speaker tal-Kamra tad-Deputati għal żewg leġislaturi bejn 1988 u 1996.

Bin Luigi u Ineż, Lawrence Gonzi huwa ukoll in-neputi tal-Arċisqof Mikiel Gonzi u huwa miżżewweġ lil Catherine magħrufa bħala Kate, u għandhom tliet ulied: David, Mikela u Paul.

Gonzi qatta' ħafna mit-tfulija tiegħu fl-Azzjoni Kattolika.

Huwa kien student fis-Seminarju tal-Arċisqof, ir-Rabat.

Minkejja li zijuh, l-Arċisqof Gonzi, ħeġġu biex isir saċerdot, Lawrence Gonzi għażel li jkompli l-istudji tiegħu, billi jidħol għall-kors tal-Liġi fl-Università ta' Malta, fejn eventwalment laħaq avukat fl-1975.

Waqt il-kors Gonzi beda jinteressa ruħu fil-politika.

Huwa beda jipprattika l-professjoni tiegħu f'kumpanija privata, u ftit wara ħadem ta' avukat għal Mizzi Organisation, fejn serva ta' Ċermen tal-grupp mill-1987 sal-1997.

Ftit wara il-gradwazzjoni tiegħu Gonzi beda jieħu sehem fis-settur volontarju, partikularment fis-settur relatat mad-diżabilità u l-mard mentali.

Huwa kien ukoll President tal-"Moviment Azzjoni Kattolika ta' Malta" bejn l-1976 u l-1986.

Lawrence Gonzi ikkontesta għall-ewwel darba l-elezzjonijiet ġenerali fl-1987 bla suċċess mal-Partit Nazzjonalista.

Intgħażel "Speaker" tal-Kamra tad-Deputati fl-1988 u wkoll fl-1992.

Gonzi ikkontesta b'suċċess l-elezzjonijiet tal-1996.

Bħala membru parlamentari fl-oppożizzjoni, serva bħala "Shadow Minister" għas-Sigurtà Soċjali.

Matul iż-żmien hu serva bħala Segretarju Parlamentari għall-Grupp Parlamentari Nazzjonalista, "Whip" tal-Partit Nazzjonalista, u Segretarju Ġenerali tal-Partit.

Fl-elezzjonijiet tal-1998 u l-2003 reġa' ġie elett bħala membru parlamentari u serva bħala Ministru tas-Sigurtà Soċjali u wara li fl-1999 Guido de Marco laħaq President tar-Repubblika, Gonzi ikkontesta b'suċċess il-kariga ta' Viċi-Kap tal-partit.

Ftit wara inħatar Viċi-Prim Ministru ta' Malta u "Leader of the House" tal-Kamra tad-Deputati.

Wara r-riżenja tal-eks-Prim Ministru u Kap tal-Partit Nazzjonalista Eddie Fenech Adami, Gonzi rebaħ l-elezzjoni għat-tmexxija tal-Partit Nazzjonalista f'elezzjoni li saret fi Frar 2004.

Hu laħaq Prim Ministru f'Marzu tal-istess sena.

Mill-2004 huwa żamm il-Ministeru tal-Finanzi f'idejh.

Bħala Ministru tal-Finanzi huwa rnexxielu jġib lil Malta fil-pożizzjoni biex tikkwalifika għall-kriterji ta' Maastricht sabiex tidħol fiż-Żona Ewro u tadotta l-munita ewlenija Ewropea, l-ewro.

Gonzi kellu jiffaċċja l-ewwel elezzjoni bħala Kap tal-Partit u Prim Ministru ta' Malta fl-2008.

Waqt il-kampanja elettorali Gonzi ta importanza kbira lill-ambjent fejn jara l-ambjent l-akbar sfida li Malta għandha tiffaċja.

Fit-8 ta' Marzu 2008, il-Partit Nazzjonalista rebaħ l-elezzjoni ġenerali b'distakk minimu ta' kważi 1,500 vot fuq il-Partit Laburista immexxi minn Alfred Sant, li wara din it-tielet telfa konsekuttiva, irriżenzja minn kap tal-partit.

Jumejn wara din ir-rebħa Gonzi ġie konfermat mill-ġdid bħala Prim Ministru.

Kif kien stqarr qabel l-elezzjoni, Gonzi ma baqax fil-kariga ta' Ministru tal-Finanzi.

Fil-fatt huwa żamm l-Awtorità tal-Ippjanar u s-settur tat-turiżmu taħt l-uffiċċju tiegħu direttament.

Nhar l-10 ta' Marzu filgħodu tħabbar li l-Partit Laburista għamel waħda mill-akbar rebħiet elettorali fl-istorja politika ta' Malta, meta rebaħ l-Elezzjonijiet Ġenerali 2013 b'maġġoranza ta' 55% jew 35,000 vot.

Gonzi mill-ewwel ikkonċeda t-telfa u feraħ lill-Priministru l-ġdid Joseph Muscat.

Huwa ħabbar li kien se jirriżenja minn Kap tal-Partit u kien se jibqa' fil-kariga sakemm il-Partit jagħżel Kap ġdid, kif fil-fatt għamel fit-8 ta' Mejju 2013.

Fis-17 ta' Lulju 2013 irriżenja ukoll is-siġġu tiegħu ta' Deputat tal-Kamra u rtira mill-ħajja politika.


Alternattiva Demokratika

Alternattiva Demokratika

Alternattiva Demokratika hija partit politiku ekoloġista Malti affiljat mal-Partit Ewropew tal-Ħodor.

Alternattiva Demokratika (AD) twaqqfet fl-1989.

Il-President tal-Malta Labour Party Toni Abela kif ukoll il-"whip" tal-Partit Wenzu Mintoff irriżenjaw mill-karigi rispettivi tagħhom bħala protesta għall-mod kif kien qed jitmexxa l-Partit.

Ta' dan kienu tkeċċew mill-Partit.

Abela u Mintoff ingħaqdu ma' numru ta' attivisti ambjentali u waqqfu l-Alternattiva Demokratika.

Mintoff żamm is-siġġu parlamentari tiegħu u nħatar l-ewwel "Chairperson" tal-Partit.

L-AD ikkontestat l-ewwel elezzjonijiet ġenerali tagħha fl-1992 meta kisbet 1.69% ta' l-ewwel preferenzi (l-aħjar riżultat tagħhom s'issa) iżda l-ebda siġġu.

Fl-elezzjonijiet suċċessivi (1996, 1998 u 2003) is-sehem tal-vot tagħhom naqas dejjem sa 0.7% fl-2003.

Wara r-riżultat ta' l-1998 Abela u Mintoff telqu u marru lura fi ħdan il-Malta Labour Party (Mintoff fil-fatt ikkontesta l-elezzjoni għall-Parlament Ewropew fl-2004 f'isem il-Malta Labour Party).

Fl-2003 l-AD ikkampanjat għall-"Iva" fir-referendum ta' dik is-sena.

Fl-2004 il-Partit ppreżenta lil Prof Arnold Cassola bħala kandidat għall-Parlament Ewropew fejn kiseb riżultat tajjeb ta' 9.3% ta' l-ewwel preferenzi.

Dan, iżda, ma kienx biżżejjed biex jeleġġi MPE.

1989-1998 Dr Wenzu Mintoff

1998-2008 Dr Harry Vassallo

2008-2009 Profs Arnold Cassola

2009-2013 Michael Briguglio

2013- Profs Arnold Cassola


Unjoni Ewropea

Unjoni Ewropea

L-Unjoni Ewropea (abbrevjata bħala UE) hija unjoni politika u ekonomika ta' 27 stat membru li jinsabu prinċipalment fl-Ewropa.

L-UE ġiet stabbilita taħt l-isem attwali permezz tat-Trattat ta' Maastricht tas-7 ta' Frar 1992 (li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Novembru 1993), liema stati aderenti ġew miżjuda wara t-triq twila tal-Komunitajiet Ewropej li kienu jeżistu qabel.

L-organi prinċipali tal-UE jinvolvu lill-Kunsill (denominazzjoni li ħadet post dik tal-"Kunsill tal-Ministri" mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Maastricht), il-Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Parlament, il-Kunsill Ewropew u l-Bank Ċentrali Ewropew.

Il-membri tal-Parlament Ewropew huma eletti kull ħames snin miċ-ċittadini Ewropej.

Il-belt kapitali "de facto" tal-UE hija Brussell.

L-UE żviluppat suq komuni permezz ta' sistema standardizzata ta' liġijiet li japplikaw fl-istati membri kollha.

Fi ħdan iż-Żona Schengen (li tinkludi 22 stat tal-UE u 4 stati non-UE) kontrolli fuq il-passaport ġew aboliti.

Il-politiki tal-UE jassiguraw il-moviment ħieles ta' nies, merkanzija, servizzi u kapital, jiddekretaw leġiżlazzjoni fil-ġustizzja u l-affarijiet interni, u jżommu politiki komuni għall-kummerċ, l-agrikoltura, is-sajd u l-iżvilupp reġjonali.

Fil-preżent, l-Unjoni Ewropea hija l-aktar organizzazzjoni reġjonali potenti.

F'ċerti postijiet fejn l-istati membri ttrasferew ammont ta' sovranità lill-Unjoni, l-UE tidher tixbah iktar lil xi federazzjoni jew kofederazzjoni.

Iżda l-istati membri jibqgħu jikkontrollaw it-trattati, jiġifieri l-Unjoni m'għandhiex is-setgħa li tieħu l-poter minn fuq il-pajjiżi mingħajr il-kunsens tagħhom.

Dan apparti l-fatt li l-pajjiżi membri jibqgħu jħaddnu l-politika tagħhom f'dawk l-oqsma ta' importanza nazzjonali, bħal relazzjonijiet barranin u d-difiża.

Din l-istruttura unika, probabbilment iġġiegħlek tħares lejn l-Unjoni Ewropea iktar bħala entità "sui generis".

L-istat attwali u futur tal-UE huwa s-suġġett ta' ħafna battibekki politiċi fost il-pajjiżi membri.

Il-bażi ġuridika tal-Unjoni Ewropea hija sekwenza ta' trattati bejn il-pajjiżi membri.

Dawn ġew emendati ħafna drabi tul is-snin, b'kull trattat ġdid jemenda u jissupplimenta dak ta' qablu.

L-ewwel trattat li seħħ kien it-Trattat ta' Pariġi tal-1951 li stabbilixxa l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar ("European Coal and Steel Community"; ECSC) bejn grupp oriġinali ta' sitt pajjiżi Ewropej li kienu jinkludu lil Franza, il-Belġju, il-Pajjiżi Baxxi, il-Lussemburgu, l-Italja, u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

Minn dak iż-żmien 'l hawn, dan it-trattat skada u l-funzjonijiet tiegħu ġew meħuda minn trattati oħra li ġew warajh.

Minn naħa l-oħra, it-Trattat ta' Ruma tal-1957 għadu jgħodd sal-lum, avolja ġie emendat, partikolarment bit-Trattat ta' Maastricht tal-1992, li stabbilixxa l-Unjoni Ewropea taħt dan l-isem.

It-Trattat ta' Ruma kien essenzjali biex tiġi stabbilità l-Komunità Ekonomika Ewropea ("European Economic Community"; EEC) kif ukoll l-Komunità tal-Enerġija Atomika Ewropea ("European Atomic Energy Community"; EAEC jew Euratom).

Il-ħolqien ta' suq komuni kellu jkun wieħed mill-għanijiet ewlenija tal-unifikazzjoni tal-Ewropa għal ħafna żmien.

L-aħħar modifiki li saru fuq it-Trattat ta' Ruma ġew miftiehma bħala parti mit-Trattat tal-Adeżjoni ta' 10 Stati Membri ġodda, li ġie implimentat fl-1 ta' Mejju, 2004.

Reċentement, l-Istati Membri tal-UE qablu mal-kontenut ta' trattat kostituzzjonali li, jekk jiġi ratifikat mill-pajjiżi membri, għandu jkun l-ewwel kostituzzjoni uffiċjali tal-UE, li tirrimpjazza t-trattati kollha preċedenti b'dokument wieħed.

F'każ li t-trattat tal-kostituzzjoni ma jiġix ratifikat mill-membri kollha tal-UE, ikun hemm bżonn li jerġgħu jinfetħu n-negozjati fuqu.

Ħafna politiċi u uffiċjali jaqblu li l-istrutturi prekostituzzjonali huma ineffiċjenti għal Unjoni ta' 27 Stat Membru li qiegħda dejjem tikber maż-żmien.

Politiċi f'ċerti pajjiżi membri (partikolarment fi Franza), issuġġerew li jekk ikun hemm biss ftit pajjiżi li ma jirratifikawx it-trattat, il-bqija tal-Unjoni għandha tinjorahom u timxi mingħajrhom.

Dan l-aġir pjuttost kontroversjali jista' possibbilment joħloq unjoni oħra iktar "Avant Garde" ta' pajjiżi li impenjaw ruħhom għal dan it-trattat, ġewwa l-unjoni preżenti.

"Ara wkoll:"

L-UE m'għandha l-ebda kapitali uffiċjali u l-istituzzjonijiet tagħha huma mifruxa f'ħafna bliet:

L-UE għandha numru ta' agenziji speċializzati u deċentralizzati b'mandat sabiex ikunu ta' għajnuna għall-Istati Membri tal-UE:

Aġenziji tal-Politika Komuni tal-Affarijiet Barranin u s-Sigurtà (CFSP):

Aġenziji komunitarji

Aġenziji tal-pulizija u l-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali

Aġenti Eżekuttivi

Aġenziji u entitajiet tal-EURATOM

'Artikli prinċipali: Pajjiżi membri tal-Unjoni Ewropea, Tkabbir tal-Unjoni Ewropea, Pajjiżi ġirien li jdawru l-Unjoni Ewropea, Il-kriterji tal-isħubija".

Sa mill-1 ta' Mejju, 2004, l-Unjoni Ewropea tikkonsisti f'25 pajjiż membru.

L-erja totali ta' dawn il-25 pajjiż (2004) hija 3,892,685 km2.

Kieku kienet pajjiż, l-UE kienet tkun is-seba' l-akbar pajjiż fid-dinja mid-daqs.

In-numru ta' ċittadini tal-UE (kull ċittadin ta' pajjiż membru tal-UE, skont it-termini stipulati fit-Trattat ta' Maastricht) fil-25 stat, jammonta, bejn wieħed u ieħor, 453 million (Marzu 2004).

Din il-figura hija it-tielet l-akbar fid-dinja wara ċ-Ċina u l-Indja.

Fl-1952/1958 is-sitt pajjiżi fundaturi tal-UE kienu: il-Belġju, Franza, il-Ġermanja tal-Punent, l-Italja, il-Lussemburgu u l-Pajjiżi l-Baxxi.

Minn dakinhar, 19-il pajjiż ieħor ingħaqdu mal-UE fi tkabbir sussegwenti:

Noti:

Bħalissa hemm tliet stati li jissejħu kandidati, dawn huma s-Serbja, it-Turkija (ma' dawn l-istati, in-negozjati għadhom għaddejjin) u l-ex Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja.

Il-pajjiżi li applikaw biex isiru membri tal-Unjoni huma l-Albanija, l-Islanda u l-Montenegro.

Iktar informazzjoni fuq tkabbir futur jista' jinsab fl-artiklu "Tkabbir tal-Unjoni Ewropea".

Xi pajjiżi bħan-Norveġja u l-Isvizzera li fil-preżent mhumiex membri tal-UE, xorta għandhom ftehim speċjali mal-unjoni.

"(Ara l-artiklu dwar relazzjonijiet ta' terzi pajjiżi ma l-UE)".

Ħafna mill-membri tal-"EFTA" ("European Free Trade Association") huma sħab mat-Trattat tal-"EEA" ("European Economic Area"), li jfisser li dawn il-pajjiżi jistgħu jipparteċipaw ukoll fis-suq komuni.

Ċerti postijiet għandhom konnessjonijiet jew assoċjazzjonijiet mal-istati membri tal-UE minħabba l-passat kolonjali tagħhom, rabtiet kulturali jew ġeografiċi.

Għar-relazzjoni tal-UE ma' Groenlandja, l-Isle of Man, l-Ażores u Madejra, fost oħrajn, ara l-artiklu dwar Territorji ta' stati membri speċjali u r-relazzjoni tagħhom mal-UE.

Il-liġijiet tal-Unjoni Ewropea jinkludu numbru kbir ta' strutturi legali u istituzzjonali li huma sovvrapposti fuq xulxin.

Dan huwa r-riżultat tal-ħafna trattati internazzjonali suċċessivi li seħħew maż-żmien.

Fi żminijiet riċenti, saru ħafna sforzi konsiderevoli biex jiġu konsolidati u simplifikati dawn it-trattati, li fl-aħħar mill-aħħar wasslu għall-abbozz tat-Trattat li jistabbilixxi Kostituzzjoni Ewropea.

Jekk dan it-trattat propost jiġi adottat, dan jispiċċa biex jieħu post it-trattati l-oħra li attwalment jiffurmaw il-kostituzzjoni tal-UE.

Storikament l-Unjoni Ewropea żviluppat l-attivitajiet ta' politika reġjonali tagħha u ddistribwit il-fondi tal-politika ta' koeżjoni permezz ta' proċess ta' sħubija, li jinkludi kontribuzzjoni sinifikanti mill-Istati Membri.

Il-ħidma tas-sħubija tkopri l-proċess ta' programmazzjoni sħiħ, mill-istadju preparatorju, matul l-implimentazzjoni sal-valutazzjoni tar-riżultati.

Dan l-approċċ għandu jwassal għal riżultati aħjar tal-programm u jiżgura li l-flus mill-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (FSIE) jintnefqu b'mod effiċjenti.

Fil-perjodu ta' programmazzjoni tal-2014-20, il-prinċipju ta' sħubija ġie msaħħaħ aktar, u jinkludi mhux biss lill-Istati Membri, iżda anke lill-partijiet interessati bħat-trade unions, l-impjegaturi, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs), u korpi oħrajn li jippromwovu, pereżempju, l-inklużjoni soċjali, l-ugwaljanza bejn is-sessi, u n-nondiskriminazzjoni.

Il-Kummissjoni fasslet Kodiċi ta' Kondotta Ewropew dwar is-Sħubija li l-Istati Membri jridu jikkonformaw miegħu fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali tagħhom.

Barra minn hekk, kull Stat Membru adotta Ftehim ta' Sħubija mal-Kummissjoni Ewropea li jistabbilixxi kif l-awtoritajiet nazzjonali jippjanaw li jużaw u jiddistribwixxu l-finanzjament mill-FSIE fil-perjodu ta' programmazzjoni tal-2014-20.

L-Istati Membri tal-UE jikkontribwixxu għal baġit tal-UE komuni sabiex jilħqu objettivi komuni.

L-Istati Membri jikkontribwixxu direttament fuq il-bażi tad-dħul nazzjonali gross (DNG) tagħhom.

Id-dazji doganali u r-riċevuti tal-VAT jipprovdu dħul addizzjonali.

Il-limitu massimu tal-baġit fil-preżent huwa stabbilit għal 1,23 % tal-UE DNG.

F'termini tal-proċedura tal-baġit, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi abbozz ta' baġit li jirrifletti l-objettivi prinċipali tal-politika tal-UE bħat-tkabbir u l-impjiegi, ir-riċerka, it-tibdil fil-klima u l-enerġija.

L-Istati Membri mbagħad jidħlu f'negozjati mal-Parlament Ewropew sabiex jemendaw l-abbozz u jadottaw il-baġit.

Il-Kummissjoni hija responsabbli wkoll biex tiżgura li l-baġit tal-UE jintnefaq skont ir-'Regolament Finanzjarju tal-UE.

Il-qafas tal-baġit attwali jkopri l-perjodu 2014-2020; il-pjanijiet tal-baġit annwali jagħtu dettalji speċifiċi dwar l-infiq.

Matul dan il-perjodu, il-Fondi Strutturali u ta' Koeżjoni sejrin jirċievu madwar 32,5 % tal-baġit globali, ekwivalenti għal madwar EUR 351,8 biljun (fil-prezzijiet tal-2014).


Francis Ebejer

Francis Ebejer

Francis Ebejer (Ħad-Dingli, 28 ta' Awwissu, 1925 – San Ġiljan, 10 ta' Ġunju, 1993) kien drammaturgu ewlieni matul it-tieni nofs tas-seklu 20.

Huwa kiteb iżjed minn ħamsin dramm għall-palk, televiżjoni u radju, li fil-maġġoranza tagħhom kienu bil-Malti.

Fix-xogħlijiet innovattivi tiegħu introduċa introspezzjoni profonda tas-soċjetà Maltija permezz ta' stil eleganti li jixhed is-sengħa kbira li kellu Ebejer fil-mod kif kien juża l-lingwa Maltija.

Francis Ebejer twieled u trabba Ħad-Dingli.

Kien l-ikbar fost sebat aħwa.

Kemm missieru kif ukoll ommu kienu għalliema.

Missieru Ġużè kien is-Surmast tal-iskola Primarja f'Ħad Dingli waqt li ommu kienet għalliema tal-Matematika fl-iskola sekondarja ċentrali fil-Belt Valletta.

Studja fl-iskola primarja tal-Gvern u fil-Liċeo.

Ebejer studja l-mediċina fl-Università ta' Malta bejn l-1942 u l-1943 imma telaq biex jaħdem bħala interpretu tal-Ingliż-Taljan mal-"8th Army" tal-Forzi Brittaniċi fit-Tripolitanja, l-Afrika ta' Fuq (1943–1944).

Ħa sena kors tal-Letteratura fl-Università ta' Malta.

Imbagħad mexa fuq il-passi ta' missieru u sar għalliem tal-Ingliż u wara sentejn taħriġ f'St Mary's Training College, f'Middlesex, l-Ingilterra (1948–1950), hu nħatar kap tal-iskejjel primarji tal-Gvern fejn baqa' sal-1978.

Kien kap tal-iskola primarja tas-Siġġiewi u mbagħad taż-Żurrieq.

Sadanittant, bejn l-1961 u l-1962 huwa ngħata l-"Fulbright Travel Grant" għall-Istati Uniti, fejn dam tmien xhur.

Sal-1950 Ebejer kiteb biss bil-lingwa Ingliża.

Ix-xogħlijiet tiegħu jikkonsistu f'poeżiji, novelli, artikli u saġġi.

Fl-1953, ippubblika novella fil-"Woman's Own."

Ebejer kiteb ir-rumanzi kollha tiegħu bl-Ingliż, barra wieħed: Il-Ħarsa ta' Rużann.

L-aħħar rumanz "The Malta Baron and I Lucian" kien ippubblikat fl-2002, disa' snin wara mewtu.

Dan jista' jitqies bħala tewmi ma' "Requiem for a Malta Fascist" (1980).

Iż-żewġ rumanzi jittrattaw il-Faxxiżmu u t-Tieni Gwerra Dinjija.

Dawn is-suġġetti kienu importanti ħafna fil-ħajja tiegħu.

Ir-rumanzi ta' Ebejer ġew ippubblikati fl-Ingilterra, fl-Amerka u f'Malta.

Rumanzi bl-Ingliż:

Ebejer kien id-drammaturgu prinċipali f'Malta fit-tieni nofs tas-seklu 20.

Id-drammi oriġinali tiegħu, miktubin bi stil eleganti li juri sengħa kbira fl-użu tal-ilsien Malti, ippruvaw idaħħlu introspezzjoni iżjed profonda fis-soċjetà Maltija.

Fis-snin ħamsin kien jikteb l-iżjed għar-radju.

Beda l-karriera tiegħu permezz ta' drammi fuq ir-radju, televiżjoni u stejjer qosra li kienu ppubblikati fi New York bejn l-1980 u 1992 u oħrajn imxandra fuq il-BBC.

Beda jikteb bil-Malti fl-1950, meta daħal għall-kompetizzjoni tal-"Malta Drama League" għar-Rediffusion.

Ir-radjudramm "Ċpar fix-Xemx" rebbħu l-ewwel premju.

Aktar tard ġie ppubblikat f'"Leħen il-Malti."

Minn hawn 'il quddiem ir-radjudrammi kotru bis-sħiħ.

Fost l-oħrajn ta' min isemmi "Bwani, Sefora", "Is-Sejħa ta' Sarid", "Dawra Durella", "Majjistral", "Ix-Xorti ta' Mamżell" u "Il-Bidu Jintemm."

Is-snin sittin raw lil Ebejer, issa iżjed matur, jikteb ix-xogħlijiet teatrali importanti tiegħu.

It-tliet opri kbar tiegħu "Vaganzi tas-Sajf" (1962), "Boulevard" (1964), u "Menz" (1967) li ttellgħu fit-Teatru Manoel, kisbu suċċess immedjat għax offrew lill-pubbliku xi ħaġa li kienet nieqsa fis-soċjetà Maltija ta' dak iż-żmien: il-kunċett ta' drama intellettwali.

"Vaganzi tas-Sajf," li għalih ingħata l-ewwel premju fl-ewwel kompetizzjoni għad-drammi organizzati mill-Kumitat tat-Tmexxija tat-Teatru Manoel, inqaleb għall-Franċiż, għat-Taljan u għall-Ġermaniż u ġie ippubblikat fi Franza, fl-Italja u f'Malta.

Min-naħa l-oħra d-dramm "Menz" ittella' fi Spanja, f'Tokyo u anke f'Venezja.

L-aħħar dramm ta' Francis Ebejer kien "Il-Ġaħan ta' Binġemma", miktub fl-1986 għas-Sena Internazzjonali taz-Żgħażagħ u li kien dirett għall-Ministeru tal-Edukazzjoni minn Mario Azzopardi.

F'dan il-ktieb huwa jirnexxielu jidħol fil-qalb tal-ġrajjiet ta' Malta u jifli sewwa t-tradizzjoni, ir-Reliġjon u l-Kultura waqt li jgħaqqad dan kollu taħt il-maġija sublimi ta' Ġaħan – is-suppost baħnan li m'hu baħnan xejn, imma l-iktar wieħed "għaref".

Il-ktieb huwa ta' valur storiku u antroplogu, imma l-valuri l-iktar importanti tiegħu, huma mill-aspett filosofiku u għall-estetika tal-Letteratura jekk tqabblu max-xogħlijiet letterarji tal-ħassieba tad-Dinja.

Ebejer kiteb ukoll xi drammi bl-Ingliż, fosthom "Bloddy in Bolivia" u" The Golden Tut"kif ukoll "The Cliffhangers," li mbagħad qalbu għall-Malti bħala "L-Imwarrbin."

Fost l-aqwa drammi bl-Ingliż li kiteb insibu "Summer Holidays" li ġie tradott għall-Franċiż, Taljan u Ġermaniż.

Ebejer kiteb dwar temi universali imma applikahom għall-ambjent Malti.

Huwa kien jitħasseb dwar il-futur kulturali, ekonomiku u ġeopolitiku tal-Mediterran.

Spiss jorbot l-imgħoddi mal-preżent bħala mod kif jingħaraf il-ġejjieni.

Il-karattri tiegħu huma studjati b'mod psikoloġiku u jirrappreżentaw it-tiftixa tan-nazzjon għall-identità.

Ebejer jesplora l-ħtija, it-tpattija, il-libertà, il-kuxjenza, l-impotenza, id-destin, is-solitudni, id-delużjoni u t-tiftixa falluta għall-verità.

Drammi bil-Malti:

Ebejer fl-istejjer u d-drammi tiegħu jirrifletti ħafna fuq il-ħajja personali tiegħu, il-fatti u disfatti li għadda minnhom f'ħajtu, fuq l-ambjent li kiber fih u li serva bħala l-bażi tal-personalità tiegħu.

Fil-fatt l-ossessjoni għall-għeruq tiegħu jinħassu fil-biċċa l-kbira tax-xogħlijiet ta' Ebejer.

Ossessjoni oħra li tinħass f'ħafna fil-kitbiet ta' Ebejer hija dik tal-fertilità.

Ebejer juża l-mara bħala simbolu tal-fertilità, mod speċjali l-mara tradizzjonali Maltija li, għal Ebejer, hija simbolu tal-ġabra, ta' min jaħdem b'mod altruwistiku mingħajr kundizzjonijiet.

Din il-mara Maltija, li l-figura tagħha tidher ta' sikwit fix-xogħol tiegħu, toffri kuntrast qawwi mal-figuri femminili l-oħra, li jidhru fid-drammi tiegħu.

Hemm, per eżempju, il-mara isterika li tirrappreżenta lill-klassi 'artifiċjali' u li tipprova ċċekken il-figura tar-raġel; din ukoll tagħmel parti mill-bijografija intima tal-awtur.

Insibu wkoll ħafna burdati differenti fix-xogħlijiet ta' Ebejer.

Kultant naraw burdata serja, drabi oħra sarkastika, drabi oħra xewqa kbira għat-tisfija mid-dnubiet.

Hemm ukoll sens kontinwu ta' tfittxija.

Dan joħroġ mill-kuntrast li jagħmel l-awtur bejn il-mixi u l-waqfien li jbeżża'.

Il-ħajja tal-awtur tkompli toħroġ minn dawn il-kuntrasti u konflitti, parodiji u ironiji, li jagħmlu parti mit-teatru ta' Ebejer daqs kemm jagħmlu minn ħajtu.

Ebejer kien membru tal-P.E.N. (L-Għaqda Internazzjonali tal-Awturi), President Onorarju tal-Moviment Letterarju Malti u membru tal-Kunsill tal-Akkademja tal-Malti mill-1984 sal-1988.

Kien ukoll membru onorarju tal-"Accademie de Vaucluse" ta' Franza.

Ebejer rebaħ bosta premjijiet u unuri għax-xogħlijiet teatrali kif ukoll televiżivi tiegħu.

Huwa rebaħ il-Premju Letterarju Malti erba' darbiet, iċ-"Cheyneh Award for the Best Producer" fl-1984, il-"Phoenicia Trophy for Culture" fl-1982 u fl-1985, u l-premju "Città di Valletta" fl-1989.

Fl-1986 irċieva il-"Medaille d'Honneur de la Ville d'Avigona" fi Franza għal wieħed mid-drammi tiegħu li ġie tradott għall-Franċiż.

Fl-2017, huwa ingħata Ġieħ ir-Repubblika (wara mewtu).

Xi xogħlijiet tiegħu nqalbu għat-Taljan, Olandiż, Franċiż, Ġermaniż, Ungeriż, Ċek, Żvediż,u saħansitra għall-Ġappuniż.

Ebejer miet ħabta u sabta, ta' 68 sena, fir-residenza tiegħu fis-Swieqi fl-1993, u ndifen fil-ċimiterju ta' Ħad-Dingli.

Għall-funeral tiegħu f'Ħad-Dingli attendew ħafna membri parlamentari, atturi, produtturi tal-palk u pubblikaturi.

Monument f'ġieħu maħdum mill-iskultur Anton Agius ġie inawgurat f'raħal twelidu, Ħad-Dingli, mill-President Guido de Marco f'Diċembru 1999.

Ħuh huwa l-Isqof Walter Michael Ebejer, li kien Isqof ta' União da Vitória fil-Brażil bejn l-1977 u l-2007.

Huwa erba' snin biss iżgħar minn Francis Ebejer.

Il-Premju Francis Ebejer huwa kompetizzjoni nazzjonali ta' kitba għat-teatru u r-radjudrammi.

Fl-2015, il-Premju Francis Ebejer għadda minn eżercizzju ta' ristrutturar li kien jinkludi taħriġ għall-kittieba u huwa mmirat lejn kittieba ġodda u stabbiliti biex jaqsmu xogħlijiethom ma' udjenza wiesgħa u joffri pjattaforma b'saħħitha għal iktar skritti promettenti bil-Malti.

Il-premju ma jinkludix biss premji fi flus, iżda wkoll għajnuna biex id-drammi rebbieħa jittellgħu u jiġu ppubblikati.

Il-Premju Francis Ebejer huwa miftuħ għal kittieba ta' kull età, grad ta' esperjenza u nazzjonalità u l-ilsien ewlieni li fih jinkitbu l-iskritti għandu jkun il-Malti.

Bħala parti mir-ristrutturar tal-Premju fl-2015, ġie ffurmat "core group" biex jiddiskuti l-futur tal-Premju u t-taħriġ meħtieġ biex jiġu żvilupatti skritti ta' kwalità gћolja.


Ruġġieru I ta' Sqallija

Ruġġieru I ta' Sqallija

Ruġġieru I ta' Sqallija (1031-1101), li kien l-iżġħar iben ta' Tankredi ta' Altavilla, kien mexxej fi Sqallija.

Goffredu Malaterra, is-segretarju u bijografu ta' Ruġġieru I, kiteb fuqu hekk: "Kien żaġħżuġħ mibni sabiħ u għaref fil-kliem, u l-pariri li jagħti u jħares lejn il-futur, u gwerrier qalbieni."

Wasal l-Italja t'isfel qrib is-sena 1055.

Qasam il-konkwista ta' Kalabrija (fl-Italja) ma' Robert Guiscard, u fl-1062 bi trattat li għamlu, qasmu kull belt tar-reġjun bejniethom.

Wara xi żmien invada Sqallija u rebaħha minn taht il-ħakma tal-Misilmin.

Kellu kuntatti mas-Santa Sede, fejn kien jinnomina l-isqfijiet fid-djoċesijiet ta' Sqallija.

Ta' mexxej għaref ħalla fil-libertà lil Misilmin li jagħmlu kummerċ u jipprattikaw ir-reliġjon tagħhom.

Ħafna gwerriera li kellu, kienu magħżula minn fost il-Misilmin.

Fl-istorja ta' Malta hu magħruf bħala l-Konti Ruġġieru, meta fl-1090 niżel Malta u ħadha minn taħt idejn l-Għarab.

Jingħad ukoll li l-Konti Ruġġieru ta bidu għall-bini tal-ewwel katidral fl-Imdina.

Kull sena fl-4 ta' Novembru fil-Katidral issir quddiesa ghal ruħ il-Konti Ruġġieru.

Leġġenda Maltija tgħid kif meta niżel l-art il-Konti Ruġġieru sab xi Maltin jilqgħuh u li riedu jgħinuh jikseb il-gżejjer u talbuh jagħtihom bandiera.

Il-Konti qabad l-istandard tieghu li jingħad li kien jikkonsisti f'kaxxi bojod u ħomor, qasmu minn nofs u rregalah lil Maltin.

Il-Maltin baqgħu jżommuh bħala l-bandiera tagħhom u għadha l-bandiera nazzjonali sal-lum.

Jingħad ukoll li dak ir-raġel li ħa l-bandiera kien jismu Ben Said.

Fir-Rabat il-banda tas-Soċjetà ta' San Pawl hi msemmija għall-Konti Ruġġieru.


Kelb tal-Fenek

Kelb tal-Fenek

Il-Kelb tal-Fenek ġej minn razza ta' klieb li tiklassifika bħala membru tal-familja tal-"hound" jew "pariahs"

Din ir-razza ta' klieb aktarx hija mrawma mill-istess linja ta' klieb li ġew minnha r-razzez ta' klieb bħal "Ibizian Hound (Castellano: Podenco Ibicenco, Català: Ca Eivissenc)", li għandu forma tixbah lill-kelb tal-fenek imma b'kulur abjad u ftit kannella, u s-"Sicilian Greyhound (Cirneco dell'Etna)" li hu iżgħar mill-kelb tal-fenek.

Il-kelb tal-fenek hu kollu kemm hu kannella-ħamrani.

Jeżistu klieb tal-fenek b'dabra bajda fuq rashom, ftit abjad fuq il-ponta ta' denbhom, tarf ta' saqajhom jew fuq żaqqhom.

Id-dilettanti tal-kaċċa tal-fniek jippreferu kelb kollu kannella, biex il-kelb ma jiġix milmuħ mill-fniek meta d-dawl tal-qamar jirrifletti fuq l-abjad tal-kelb.

Fost ir-raħħala, kelb tal-fenek bl-abjad huwa magħruf bħala "faċċol"

Minn analiżi tad-DNA fuq ir-razza li saret riċentament fl-Amerika, instab li l-kelb tal-fenek mhix razza ta' klieb antika bħalma kien maħsub, iżda razza li żviluppat fi' żminijiet iktar riċenti.

B'dan nifmhu kemm hu żbaljat l-isem bl' Ingliż "Pharaoh Hound" meta din ir-razza hi purament Maltija u m'għandha x'taqsam xejn mal-klieb irjali tal-fargħuni.