Kewkba ta' Betlehem

Kewkba ta' Betlehem

Il-kewkba ta' Betlehem hu l-fenomenu astronomiku li, skont ir-rakkont tal-"Evanġelju skont Mattew" (Mt:2:1-2.12 u 2:16), mexxa 'l-Maġi biex isibu l-Ġesù ftit wara li twieled.

L-istoriċità tar-rakkont hi s-suġġett ta' ħafna diskussjoni.

L-istoriċi mhux Insara u xi biblisti Nsara jqisuh bħala detall ta' rakkont Midraxi ta' karattru Haggadi.

Xi biblisti Nsara jaċċettaw il-veraċità storika tagħha.

Oħrajn jidentifikaw l-istilla mal-konġunzjoni astronomika tlitija ta' Ġove, Saturnu u Marte li seħħet fil-kostellazzjoni tal-Ħut.

Fl-antikità diġà kien hemm nuqqas ta' qbil bejn l-Insara billi anki l-fehmiet tal-filosfi dwar in-natura tal-korpi tas-sema kienu konfużi.

Skont il-filosfu Lhudi Filun ta' Lixandra u qablu Platun u l-Stojċi, il-kwiekeb "huma ħlejjaq ħajjin, imma ta' ġeneru għal kollox spiritwali".

L-identifikazzjoni tal-kwiekeb mal-anġli tidher f'ħafna testi bibliċi jew tal-letteratura Lhudija.

Għalhekk diversi Missirijiet tal-Knisja, fosthom Ġwanni Kriżostmu, ma jaraw l-ebda kontradizzjoni fil-fatt li stilla, jiġifieri anġlu, niżlet fl-art biex tmexxi l-Maġi sal-istalla ta' Ġesù, skont ir-rakkont popolari u b'analoġija mat-tmexxija li kellu il-poplu ta' Iżrael matul l-Eżodu.

F'Oriġene ta' Lixandra insibu linja ta' ħsieb kompletament differenti, li ssostni li għandna nittrattawha bħala ġrajja naturali u mhux mirakuluża.

San Ġlormu kkumbatta l-idea li l-istilel jistgħu jkunu anġli u fl-aħħar fil-553 il-Kunċilju ta' Kostantinopli II eskluda darba għal dejjem li l-pjaneti jew il-kwiekeb jista' jkollhom ruħ.

Il-parti l-kbira tal-eżetiċi l-antiki, mela, kienu jinterpretaw l-istilla bħala fenomenu ċelesti inanimat, naturali jew bħala sinjal, imma mingħajr ma identifikawh ma' pjaneta.

Fl-ikonografija Nisranija antika, infatti, il-kewba qatt ma tiġi rappreżentata bid-denb.

L-eżempju l-iżjed antik hu affresk fil-Katacombi ta' Prixxilla (Seklu 3-4).

Ir-rappreżentazzjoni komuni f'għamla ta' "stilla kometa" ġejja mill-fatt li Giotto, impressjonat mill-mogħdija tal-Kometa ta' Halley fl-1301, pinġieha bħala kometa b'denb twil fil-"Cappella degli Scrovegni", Padova.

Mill-bidu tas-seklu 15 bdiet tiġi rappreżentata hekk fil-pitturi tat-twelid ta' Ġesù u fil-presepju.

Id-denb jikkorrispondi wkoll max-xewqa li jiġi rappreżentat oġġett ċelesti li jindika direzzjoni, skont l-interpretazzjoni popolari tat-test evanġeliku.

Dan it-test fl-evanġelju ta' Mattew:

Kif nistgħu naraw, ir-rakkont bibliku ma jikkorrispondix eżattament mat-tradizzjoni popolari Nisranija, għalhekk ta' min jissottolinja xi dettalji:

Il-preżenza tal-istilla fit-twelid ta' Ġesù hu simbolu messijaniku.

Dan hu riferiment Bibliku għall-profezija ta' Balgħam fuq kewkba, li "għad titla' kewkba minn Ġakobb" .

Minkejja li l-istilla kienet identifikata mar-Re David, qabel it-twelid ta' Kristu xi Lhud diġà kienu identifikawha mal-Messija.

Fit-tieni seklu Oriġene u Irenew ta' Lione jirreferu għal din il- profezija eżattament f'relazzjoni mal-Kewkba ta' Betlehem.

L-identifikazzjoni messijanika hi iżjed u iżjed ċara fil-verżjoni tas-Septwaġinta (li s-soltu jużaw l-evanġelisti), li fiha x-"xettru", li jqum minn Iżrael, hi tradotta għal-Grieg bħala "bniedem".

Bi qbil mal-profezija ta' Balgħam, it-tema tad-"dawl" titfaċċa f'ħafna profeziji oħra tradizzjonalment applikati għall-Messija, fosthom Is:60:1-6.

Il-karattru "nazzjonalistiku" tal-profezija ta' Balgħam jista' jkun għaliex l-istilla ma tissemiex fl-evanġelju ta' Luqa, billi dan kienet dirett lejn il-"ġentili" u l-Lhud ellenizzati.

Xi biblisti moderni għadhom isegwu s'issa l-ideat ta' Ġwanni Kriżostmu spjegati hawn fuq, u jintegranwahom mal-metodu storiku-kritiku tal-qari tat-testi bibliċi: L-istilla ta' Betlehem, allura, tista' tkun invenzjoni narrativa li tappartjeni għall-ġeneru letterarju Lhudi tal-midrax.

In-narratur sempliċement ried jafferma b'mod indirett li Ġesù kien il-Messija mħabbar fit-Testament il-Qadim u uża għal dan l-għan l-istess elementi simboliċi użati mill-profeti, x'aktarx mingħajr ma induna jew kellu l-intenzjoni li jdaħħal elementi sopranaturali, li sekli wara (imma mhux fi żmienu, kif ġie diskuss hawn fuq) ħafna qarrejja sabuhom mhux plawżibbli.

L-indikazzjonijiet astronomiċi użati fl-ispjegazzjoni tan-narrazzjoni tal-Evanġelju ta' Mattew huma ta' żewġ tipi: ġrajjiet astronomiċi eċċezzjonali ta' effett viżibbli kbir bħala l-mogħdija ta' kometa jew il-formazzjoni ta' xi supernova inkella xi konġunzjonijiet planetarji ta' sinjifikat astroloġiku speċjali.

Dawn tal-aħħar jispjegaw aħjar kif il-Maġi setgħu jifhmu li kellhom imorru Ġerusalemm, billi l-orjentament ta' kull stilla jew ġrajja astronomika b'rispett il-punti kardinali tinbidel kontinwament minħabba t-tidwir tad-dinja; l-istilla polari biss tibqa' fissa.

Allura ġrajja astronomika naturali ma setgħetx tindika d-direzzjoni mill-Babilonja sa Ġerusalemm u infatti għad-distanza qasira ħafna bejn Ġerusalemm u Betlehem (8 km) biss Mattew jgħid li l-istilla "imxiet quddiem" il-Maġi, li juri li kienet fid-direzzjoni ta' nofsinhar bejn wieħed u ieħor matul l-aħħar parti tal-vjaġġ.

Iż-żewġ tipi ta' ġrajjiet jistgħu jiġu kkombinati flimkien, il-konġunzjoni planetarja tiġi assenjata ir-rwol "informattiv" u supernova jew kometa ir-rwol "direzzjonali".

Din l-ipoteżi ġiet proposta għall-ewwel darba minn Kepler u wara adottata minn diversi awturi, anki reċenti.

Billi l-mewt ta' Erodi ma kinetx iżjed tard minn 4 QK, il-parti l-kbira tal-istudjużi eżaminaw il-perjodu 8-4 QK; xi xogħlijiet, però, sabu ġrajjiet astronomiċi interessanti anki fil-perjodu ta' wara 3-1 QK, is-sentejn immedjatament qabel id-data tradizzjonali tat-twelid ta' Ġesù.

L-ipoteżi ta' ġrajja eċċezzjonali taqbel mad-deskrizzjoni li nsibu fil-Protoevanġelju ta' Ġakmu, kitba apokrifa tat-tieni seklu, li skontha "l-kewkba kienet tiddi tant bil-qawwa li l-istilel l-oħra ma baqgħux jidhru".

Dan is-sors, però, mhux ta' min joqgħod fuqu biżżejjed biex dan id-dettall inqisuh sod.

Barra minn hekk xi ġrajja eċċezzjonali kien jinduna biha kulħadd u Erodi ma kienx ikollu bżonn jitlob lill-Maġi id-data preċiża tal-bidu tal-ġrajja.

Il-ġrajja eċċezzjonali, jekk veru ġrat, kienet preċeduta minn ġrajjiet astronomiċi oħra li t-tifsira tagħhom kienu jifhmuha l-astroloġi biss.

L-ipoteżi li l-istilla ta' Betlehem kienet kometa, jew xi ħaġa simili, ġejja minn Oriġene ta' Lixandra, li ma bbażax ruħu fuq it-tradizzjonijiet preċedenti, imma propona li kien hemm "stilla" ġdida, jiġifieri ġrajja eċċezzjonali, x'aktar bl-iskop li ma jmurx kontra d-drawwa tal-Insara li ma jipprattikawx l-astroloġija.

Oriġene ikkwota t-trattat mitluf "Dwar il-kometi", miktub mill-preċettur ta' Neruni, Kajremon, li skontu d-dehra tal-kometi jew kwiekeb ġodda kien sinjal li twieled bniedem importanti u allura kien plawżibbli li l-Maġi bdew il-vjaġġ tagħhom meta dehret xi kometa jew stilla ġdida.

Hemm min ippropona li l-istilla setgħet kienet il-kometa ta' Halley, li dehret fit-12 QK, imma din ma taqbilx mal-opinjoni tal-parti l-kbira tal-istoriċi moderni li jaħsbu Ġesù twieled bejn is-7 Qk u l-4 QK.

Ma nafux bil-mogħdija ta' kometi oħra fil-perjodu ta' interess, barra waħda fil-5 QK deskritta mill-astronomi Ċiniżi bħala kometa, imma llum spiss reinterpretata bħala supernova.

L-identifikazzjoni tal-Kewkba bħala din il-kometa jaqbel magħha pereżempju Colin Humphreys, li jużaha biex jagħti madwar l-Għid tal-5 QK bħala d-data ta' meta twieled Kristu.

Kif għedna hawn fuq, l-identifikazzjoni tal-"Kewkba" bħala kometa saret opinjoni komuni fis-seklu 16, wara l-pittura ta' Giotto.

Mill-banda l-oħra, xi studji sabu traċċi ta' splużjoni ta' supernovi:

Xi studjużi issuġġerew li l-istilla ta' Betlehem ma kinitx stilla jew kometa, imma dija ġejja mill-pjaneta Ġove f'konġunzjoni ma' pjaneti oħra li jiddu inqas.

Johan Kepler ("De anno natali Christi", 1614) kien l-ewwel li ġibed l-attenzjoni għall-fatt li fis-7 QK kien hemm konġunzjoni trippla ta' Ġove ma' Saturnu u Marte fil-Kostellazzjoni tal-Ħut.

Il-fenomenu ġibed ukoll l-attenzjoni tal-astronomi Kaldej, li kienu pprevedewh mis-sena ta' qabel.

It-tavletta bit-tbassir tal-fenomenu, iddatata it-8 QK, instabu xi erba' kopji tagħha f'siti diversi (fatt rari ħafna); dan juri l-interess tal-astroloġi antiki fil-fenomenu.
 Konġunzjoni Ġove-Saturnu fl-istess kostellazzjoni, jekk neskludu il-preċessjoni tal-ekwinozji, skont Kepler tiġri kull xi 800 mitt sena solari.
 Ġenerikament, il-pjaneti Ġove u Saturnu, li jiddu ħafna fis-sema, jallinjaw ruħhom max-Xemx kull 19-il sena u 314 jum, u dawn il-konġunzjonijiet huma qsar ħafna u jidhru biss għal xi ftit sigħat mas-sebħ jew ma' nżul ix-xemx, jew anki ma jidhru xejn, meta, pereżempju il-pjaneta tagħna tkun fin-naħa opposta.

Però, billi l-perjodu tad-tidwir tad-dinja hu ħafna iqsar minn dak tal-pjaneti l-oħra, l-Art jirnexxilha tallinja ruħha kwalitativament max-Xemx, Ġove u Saturnu qabel ma jitbiegħdu sinjifikament minn xulxin.

Għalhekk jiġri li l-allinjament ġeoċentriku taż-żewġ pjaneti għandu l-istess perjodu medju bħall-allinjament eljoċentriku tagħhom, imma b'mod iżjed irregolari (jiġifieri tantiċipa u tippostiċipa b'xi xhur) minħabba it-tidwir tad-dinja.

Meta l-Art tkun eżattament allinjata maż-żewġ pjaneti meta jkunu allinjati max-Xemx, ngħidu li l-konġunzjoni saret b'allinjament tat-tip eljoċentriku; f'dan il-każ, ikun hemm żewġ konġunzjonijiet oħra, xi mitt jum qabel u wara dak il-jum u dawn huma kkawżati minn allinjament wieħed tat-tip ġeoċentriku (jiġifieri li jġri biss mal-pjaneta Art).

Dan it-tip ta' konġunzjonijiet jissejħu trippli jew tlitija, għaliex jiġru tliet darbiet f'perjodu ristrett taż-żmien (6-7 xhur).

Dawn huma effett dovut għall-fatt li l-veloċità angolari tal-Art hi akbar, u għalhekk Ġove u Saturnu, jidhru jimxu lura fil-perjodu bejn l-ewwel u t-tielet konġunzjoni.

L-effett jidher l-iżjed għall-pjaneta li hi l-eqreb lejna jiġifieri Ġove; din tidher timxi lura b'iżjed għaġla u ma ddumx ma tiltaqa' it-trajettorja ta' Saturnu.

Meta ma tibqax timxi lura il-veloċità apparenti taċċelera fid-direzzjoni normali u fl-aħħar isseħħ it-tielet konġunzjoni.

L-astronomi, matul is-sekli, ikkonfermaw l-eżistenza ta' waħda minn dawn il-konġunzjonijiet trippli proprju bejn is-6 u s-7 Qk, jew matul is-sena 7 QK biss.

Pereżempju skont Kepler, din il-konġunzjoni trippla seħħet fid-dati tal-kalendarju Gregorjan tad-29 ta' Mejju, id-29 ta' Awwissu ul-5 ta' Diċembru tas-sena 7 QK, imma l-kalkoli ta' awturi oħra imexxuha bi ftit jiem, qabel jew wara.

Ġove u Saturnu daħlu fil-kostellazzjoni tal-Ħut mal-ekwinozju tar-rebbiegħa, u kienu jidhru fil-Lvant ftit wara s-sebħ, u baqgħu hemm għal xi sena u qorbu lejn xulxin tliet darbiet.

Qabel ma ħarġu ingħaqdet magħhom Marte wkoll.

Fi Frara tas-6 QK kienu hemm simultanjament il-konġunzjonijiet ta' Ġove mal-Qamar u ta' Marte ma' Saturnu, it-tnejn fil-kostellazzjoni tal-Ħut.

Ftit wara Ġove daħlet fil-kostellazzjoni tal-Muntun, fejn skont l-astronomu Michael Molnar kellha żewġ konġunzjonijiet mal-qamar, tant qrib li kien hemm okkultamnent, jiġifieri setgħet tinħeba (ġrajja li tista' tiġi kkalkulata fuq il-kompjuters ta' daż-żmien, imma mhux prevedibbli fil-qedem).

Skont Molnar l-okkultament tas-17 ta' April u l-waqfien ta' Ġove fid-19 ta' Diċembru tas-6 QK kienu partikularment sinjifikattivi.

Kien x'kien fis-snin 7-6 QK kien hemm sensiela ta' ġrajjiet astrali li damet madwar tmintax-il xhar li kellha interpretazzjonijiet varji mill-istudjużi bl-użu ta' testi Ebrajċi, Ellenistiċi u Babiloniżi.

Is-sensiela kellha bħala ċentru il-pjaneta Ġove, l-iżjed li tiddi wara Venere u li fil-mitologija antika kienet l-alla maskili li ħallaq il-bnedmin (Marduk għall-Babiloniżi]], Żews għall-Griegi).

Imma kif setgħu dawn il-konġunzjonijiet planetarji jħajru l-Maġi jmorru għand Erodi?

Jidher li l-ġrajja kienet meqjusa eċċezzjonali u li kellha tifsira astroloġika sinjifikanti.

Fis-seklu 8 WK, l-astrologu Persjan Maxagħalla ibn Atari, diġà kien isostni bl-użu ta' dati u teoriji astroloġiċi ta' nisel Iranjan u Babiloniż, li kull bidla reliġjuża jew politika bejn it-twelid ta' Kristu u ta' Muħammed, kienet marbuta mal-konġunzjoni bejn Ġove u Saturnu.

F'Rosenberg insibu interpretazzjonu iżjed dettaljata, ibbażata fuq aħbarijiet forniti minn Iżakk Abrabanel, kittieb medjevali Lhudi.

Il-pjaneta Saturnu setgħet kienet il-Missier Etern, Ġove l-iben u l-kostellazzjoni tal-Ħut setgħet kellha rabta mal-poplu ta' Iżrael.

Anki skont l-assirjologu Simo Parpola il-ġrajja tas-7 QK kellha importanza kbira għall-astroloġi Kaldej u ħabbret "it-tmiem tal-ordni l-qadim tad-dinja u t-twelid ta' re ġdid mibgħut minn Alla".

Fl-aħħar Ettore Bianchi, Mario Codebò u Giuseppe Veneziano issottolinjaw li proprju f'din l-epoka tat-twelid ta' Kristu kien hemm il-mgħodija mill-Era tal-Muntun għall-Era tal-Ħut, li matul l-ekwinozji tagħha ix-Xemx daħlet fil-kostellazzjoni tal-Ħut u tal-Verġni u kienet ġejja lura l-Età tad-Deheb.

Kwalinkwe ġrajja astrali fil-kostellazzjoni tal-Ħut bilfors kellha riżonanza qawwija fost l-astroloġi ta' kull kultura tkun liema tkun, kif turi wkoll il-kitba fl-Eclogæ IV ta' Virġilju, dwar jil-ġrajja tas-"Saturnia Regna".

Skont l-astroloġija Iranjana u Indjana l-età tad-deheb tiġi kull tnax-il elf sena.

Id-dati astronomiċi msemmija hawn fuq huma numerużi u l-inċertezzi tad-datazzjoni tat-twelid ta' Ġesù hi tant wisgħa, li m'hemmx diffikultà li nsibu bosta posibilitajiet li jaqblu.

Il-possibilitajiet jiżdiedu wkoll bl-għadd tal-ġrajjiet Bibliċi: L-ewwel sinjal astroloġiku seta' jikkorrispondi mhux mat-twelid imma mal-konċepiment ta' Ġesù jew jista' jkun ukoll mal-aħbar li ngħata Żakkarija, li tat bidu għas-sensiela ta' ġrajjiet.

Għalhekk kemm hi sinjifikanti kull koinċidenza hu limitat.

Ejja nagħmlu riassunt ta' xi possibilitajiet:


Il-Premju Rothmans ghal-Letteratura

Il-Premju Rothmans ghal-Letteratura

Il-Premju Rothmans ghal-Letteratura tal-1974 kien kollaborazzjoni bejn il-Moviment Qawmien Letterarju u l-kumpanija Rothmans ta' Pall Mall (Malta) Limited.

Filwaqt li l-edizzjoni tal-1973 kienet giet iddedikata ghall-palk - u kien rebahha Kilin (Mikiel Spiteri) - l-edizzjoni tal-1974 kienet iddedikata ghar-rumanzi.

Ir-rebbieh kien imwieled is-somma ta' ₤m 100 imma kellu jcedi l-jeddijiet tal-awtur (il-"copyright") ghall-ewwel 1000 kopja lill-Moviment Qawmien Letterarju; dawn l-1000 kopja kellhom jigu ppubblikati spejjez tal-Moviment u tal-kumpanija Rothmans.

Ir-rumanzi, li ma kellhomx ikunu itwal minn 400 pagna u mhux aqsar minn 250, kellhom ikunu xoghlijiet originali miktubin bil-Malti u li qatt ma kienu gew ippubblikati qabel.

Kellhom jittrattaw problemi jew suggetti tas-seklu 20, jew li tal-anqas kienu ghadhom relevanti fis-seklu 20.

Il-manuskritti kellhom jitressqu sa mhux aktar tard minn nofsinhar tat-30 ta' Marzu 1974.

Qrib il-gheluq tal-iskadenza, il-Kumitat Organizzattiv kellu jaghzel gurija maghmula minn tlieta min-nies.

Din il-Gurija kellha taghzel l-ahjar fost il-manuskritti mressqa, li mbaghad kellhom jigu miflijin mill-gdid mill-istess Gurija u minn gurija ohra, sigrieta, ukoll maghmula minn tlieta min-nies, izda maghzulin minn fost il-pubbliku.

Dawn it-tliet membri tal-pubbliku kellhom ikunu ta' livell tajjeb ta' edukazzjoni izda mhux attivi fil-qasam letterarju.

Iz-zewg gurijiet kellhom imbaghad jiltaqghu fil-pubbliku u jiddikjaraw l-ghazliet taghhom skont ordni ta' mertu.

Il-membri tal-ewwel Gurija kienu Peter Serracino Inglott, Paul Xuereb, u Guzè Chetcuti.

L-edizzjoni tal-1974 intrebhet minn Frans Sammut bir-rumanz tieghu "Samuraj".


Provinċja ta' Kaltanissetta

Provinċja ta' Kaltanissetta

Kaltanissetta (Taljan:"Provincia Regionale di Caltanissetta"; Sqalli: "Pruvincia Riggiunali di Nissa") hija provinċja li tinsab fir-reġjun tal-gżira awtonima ta' Sqallija, fl-Italja.

Din il-provinċja tkopri ż-żona ta' 2,128 kilometru kwadru, u l-popolazzjoni totali hija ta' 270 519 (2016).

Hemm 22 komun fil-provinċja.

L-iktar bliet importanti huma: Gela, Niscemi, San Cataldo, Il-port ta' Empedocle u l-belt Kapitali li tipposjedi l-isem tal-provinċija stess, Kaltanissetta.

L-aktar bliet importanti huma San Kataldo, Gela, Niscemi, u l-kapitali, Kaltanissetta.


Liora

Liora

Liora Fadlon (bir-Ebrajk: ליאורה פדלון) (Ashkelon, 1970) hi kantanta Iżraeljana li ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision 1995 li sar f'Dublin, fit-Irlanda.


Mark A. Sammut

Mark A. Sammut

Mark A. Sammut hu kittieb Malti.

Bin il-kittieb Frans Sammut u Catherine "née" Cachia, Mark A. Sammut twieled fl-1973 f'Malta.

Studja fl-Iskola Santa Monika, fil-Kullegg Stella Maris, fil-Liċeo Vassalli, u fil-Liċeo GF Abela.

Kompla jistudja fl-Università ta' Malta (liġi u traduzzjoni) u f'dik ta' () (storija tad-dritt u teorija tad-dritt) ) (management) u fl- (studji storiċi).

Sammut kien Kunsillier Lokali f'Ħaż-Żebbuġ (1993–96), Membru tal-Bord tal-Koperattivi (1997–98), Segretarju tal-Kunsill Notarili (2000–03), Konslu Onorarju tal-Latvja (2001–06), u President tal-Għaqda tal-Malti - Università (2007–09).

Sammut kien politikament attiv bejn l-1993 u l-2003; mill-1996 'il quddiem fi ħdan il-Partit Laburista.

Kellu rwol prominenti fil-kampanja elettorali tal-2003.

Kien attakkat bil-goff mill-blogger Daphne Caruana Galizia, imma mar il-Qorti u hu wieħed mill-ftit li rebħilha libell biex b'hekk ġie stabbilit li dak li kienet kitbet dwaru ma kienx minnu.

Il-każ kien dwar artiklu li kitbet Caruana Galizia dwar inċident li kien imdaħħal fih Sammut.

Sammut kien safa mhedded minn persuna magħrufa mill-pulizija, u minkejja li talab il-protezzjoni tal-Pulizija, din qatt ma ngħatatlu.

Għal din ir-raġuni Sammut kiseb arma tan-nar u żammha fuqu għall-awto-difiża, u meta kien se jirkeb ajruplan, l-awtoritajiet sabuha fuqu.

Caruana Galizia allegat li Sammut ried jitla' apposta fuq l-ajruplan bl-arma.

Iżda meta Sammut fittex lil Caruana Galizia, il-Qorti tat raġun lil Sammut, fis-sens li kien nesa l-arma fuqu u ma kellu l-ebda intenzjoni jtella' l-arma fuq l-ajruplan.

Caruana Galizia qalet li se tmur il-Qorti Ewropea tal-Jeddijiet tal-Bniedem, imma baqgħet qatt m'għamlet hekk..

Fit-3 ta' Novembru tal-2016, Sammut ħareġ ktieb, jismu "L-Aqwa fl-Ewropa.

Il-"Panama Papers" u l-Poter" li fih ikkritika l-politiki neoliberali tal-Prim Ministru Joseph Muscat u d-difiża li ta lill-Ministru Konrad Mizzi u liċ-"Chief of Staff" tiegħu Keith Schembri fl-iskandlu tal-kumpaniji sigrieti fil-Panama.

Hu membru tar-"Royal Historical Society", tal-"European Society for Comparative Legal History", tal-"Malta Historical Society" u tas-"Society for Advanced Legal Studies".

Bejn l-2014 u l-2016, Sammut għallem l-istorja tal-Kodiċi Kriminali fl-Università ta' Malta.

Mill-2017, Sammut beda jikteb regolarment fl-edizzjoni ta' nhar ta' Ħadd ta' "The Malta Independent".

It-traduzzjoni li għamel Sammut tan-novella ta' Ġużè Bonnici "La Pazza" kienet imfaħħra mill-Professur Charles Briffa fil-ktieb tiegħu "Il-Letteratura Maltija: L-Istorja tan-Narrattiva" (Malta University Press, 2008).

Sammut kiteb dwar il-"Codice Municipale di Malta" u temi oħrajn marbutin mal-Istorja u t-Teorija tad-Dritt.


Joseph Spiteri

Joseph Spiteri

L-Isqof Joseph Spiteri (Ħal-Luqa, 20 ta' Mejju 1959) huwa Nunzju Appostoliku għar-Repubblika tas-Sri Lanka.

Bin Ernest, Supretendent fil-Korp tal-Pulizija u Emanuela mwielda Cassar, Joseph kien l-ewwel tifel minn ħamest aħwa: żewġ subien u tlett ibniet.

Ħa l-edukazzjoni tiegħu fl-iskola primarja ta' Ħal Luqa kif ukoll is-Seminarju Minuri fl-1976.

Studja fis-Seminarju Maġġuri tal-Virtù' fir-Rabat Malta.

Kien ordnat saċerdot fid-29 ta' Ġunju 1984 minn Mons Ġużeppi Mercieca, Arċisqof ta' Malta.

Wara li serva għal ftit xhur iservi fil-parroċċa ta' Ħaż-Żabbar, Joseph Spiteri intbagħat ikompli l-istudji tiegħu fil-Pontificia Accademia Ecclesiastica f'Ruma li huwa kulleġġ fejn jingħataw taħriġ id-diplomatiċi tal-Vatikan.

Wara erba' snin studju ħa d-Dottorat fid-Dritt Kanoniku mill-Università Pontifiċja ta' San Tumas t'Aquino magħruf bħala l-Angelicum.

Bħala l-ewwel 'posting' tiegħu fid-Diplomazija vatikana, ntbagħat fil-Panama fejn hemmhekk kien hemm bħala Nunzju Appostoliku l-Arċisqof Mons Josè Sebastian Laboa li wara kien maħtur bħala Nunzju Appostoliku għal Malta.

Fi żmienu saret l-invażjoni minn truppi Amerikani fil-Panama.

Wara intbagħat iservi fl-Iraq, fil-Ġordan, fil-Messiku, fil-Portugall u fil-Greċja.

Fl-2004 irritorna lejn l-Amerika Latina fil-Veneżwela, sakemm fl-2009 beda jagħti s-servizzi tiegħu fis-Segreterija tal-Istat tal-Vatikan.

Fl-2009 inħatar Nunzju Appostoliku għar-Repubblika ta' Sri Lanka (qabel magħrufa bħala Ceylon), mill-Papa Benedettu XVI, li ħatru wkoll bħala Arċisqof Titulari ta' Serta.

Fl-2013 inħatar Nunzju Appostoliku għall-Kosta tal-Avorju.

Mons Spiteri jistqarr li l-vokazzjoni tiegħu jafha lill-familja tiegħu iktar u iktar lill-ġenituri tiegħu, il-parroċċa li fiha trabba u għex, is-soċjetà' tal-MUSEUM kif ukoll is-Seminarju.


Sergio Mattarella

Sergio Mattarella

Sergio Mattarella (Palermo, 23 ta' Lulju 1941) huwa t-tnax-il President tar-Repubblika Taljana.

Bin Bernardo u ħu Piersanti Mattarella, it-tnejn membri tal-Partit Demokristjan, it-tieni wieħed maqtul mill-Mafja.

Kien elett fl-1983 mal-fazzjoni xellugija tal-Partit Demokristjan; meta xolja ingħaqad mal-Popolari (PPI), u fl-aħħar mal-Partit Demokartiku.

Kien Ministru fil-gvernijiet ta' Giovanni Goria, Ciriaco De Mita u Andreotti.

Irriżenja fl-1990 wara li għaddiet il-Liġi Mammì li privileġġjat lil Berlusconi.

Wara r-referendum ta' 1993 ħejja liġi elettorali ġdida.

Kien Deputat Prim Ministru fil-gvern ta' D'Alema (1999-2000).

Fl-1999 sar Ministru tad-Difiża u baqa' hekk fil-gvern ta' Amato.

Reġa' kien elett fil-Parlament fl-2001 u fl-2006.

Fl-2011 kien elett Imħallef fil-Qorti Kostituzzjonali.

Fil-31 ta' Jannar 2015, wara erba' votazzjonijiet, kważi żewġ terzi tal-Parlamentari ivvutaw biex Mattarella ikun President.

Huwa kien il-kandidat tal-Partit Demokratiku immexxi mill-Prim Ministru Matteo Renzi.


Bażilka u Parroċċa Matriċi San Duminku

Bażilka u Parroċċa Matriċi San Duminku

ID-DUMNIKANI FIL-BELT VALLETTA (Noti meħudin mill-ktieb ta' P. Mikiel Fsadni OP Id-Dumnikani fil-Belt 1569-1619, Veritas Press 1971)

Wara l-Assedju l-Kbir tas-sena 1565, il-Gran Mastru fra Giovanni La Vallette, bla telf ta' żmien, ħaseb biex jibni belt-fortizza għall-ħarsien ta' Malta minn xi ħbit ieħor tat-torok.

Fit-28 t' Marzu 1566, tqegħdet l-ewwel ġebla.

Għal sentejn sħaħ eluf ta' ħaddiema, maltin u barranin, ħadmu bla mistrieħ fil-bini tas-swar.

Il-Gran Mastru fra Pietro del Monte ried, imbagħad, li jinbeda wkoll il-bini tad-djar; għalhekk, fit-3 ta' Frar 1569, waqqaf kummissjoni biex, flimkien mal-ajjutant tiegħu u l-kaptan Francesco Laparelli, tfassal u tqassam l-art ta' ġewwa l-Belt Ġdida għall-bini tad-djar.

Il-patrijiet dumnikani tal-kunvent tal-Lunzjata, il-Birgu, basru bit-tidbil li kien sejjer jinħoloq malli l-Ordni ta' San Ġwann jitlaq mill-Birgu u jmur lejn il-Belt il-Ġdida.

Huma ma qisux biss li l-kunvent tagħhom fil-Birgu kien sejjer jitlef l-importanza li kellu, imma, wisq aktar li jifirxu ħidmiethom fost eluf ta' ħaddiema li kienu jaħdmu, saħansitra fil-festi kmandati, biex ifittxu jlestu s-swar.

Għalhekk, P. Damjan Taliana, pirjol tal-Lunzjata u Vigarju Provinjcali għall-kunventi dumnikani f'Malta, bl-approvazzjoni tal-patrijiet tal-kunvent tiegħu, talab post fil-Belt Ġdida biex hemm jibni u jwaqqaf kunvent.

Il-Gran Mastru Del Monte laqa' t-talba ta' P. Taliana, u ta b'xejn lid-dumnikani kwartier sħiħ immarkat numru 8 fil-pjanta tal-Belt.

Dan il-post kien sewwa sew fejn illum hemm il-kunvent u l-knisja tal-Portu Salvu, u bosta djar magħqudin magħhom.

P.Taliana beda, bil-mod il-mod, idawwar bil-ħitan il-kwartier imsemmi u jibnih mill-aħjar li seta'.

Barra minn hekk, l-istess patri, imqanqal mill-ħtieġa li kellhom l-għadd kbir ta' nies li kienu jaħdmu fil-Belt, bena wkoll knisja żgħira fil-post li kiseb; hu, bħala pirjol, beda jibgħat mill-kunvent tiegħu tal-Lunzjata, l-Birgu, daqqa patri u daqqa ieħor, ħalli jqaddsulhom.

Hekk kellu bidu t-twaqqif tad-dar u tal-knisja żgħira, jew kappella, li l-patrijiet dumnikani tal-Birgu bnew fil-Belt Valletta.

Dan seħħ fis-sena 1569.

Il-patrijiet dumnikani tal-Lunzjata ma damux wisq ġejjin u sejrin ħalli jqaddsu fil-knisja żgħira li bnew.

Hu wisq probabbli li qabel żmien sena mindu kisbu l-art, kienu diġà marru jgħammru hemm.

Waħda mill-kundizzjonijioet fl-għoti ta' l-art għall-bini f'din il-Belt kienet li, l-post ried jinbena fi żmien sena taħt piena li s-sid jitlef l-art u kull ma jkun għamel fiha.

Ċertament qabel id-9 ta' Marzu 1571, diġà kien hemm komunità' ta' patrijiet.

F'din id-data, infatti, Giacomo Bonnici, mill-Birgu, ħalla legat ta' quddies lill-patrijiet tal-Lunzjata, il-Birgu, bil-kundizzjoni li, jekk dawn ma jaċċettawhx, jingħata lll-patrijiet dumnikani tal-Belt!

Il-Kappella tad-dumnikani fil-Belt kienet iffrekwentata mhux biss mill-ħaddiema fil-bini tal-istess Belt u mill-familji li mill-Birgu marru jgħammru hemm, iżda wkoll minn bosta baħħara.

Għalhekk, f'qasir żmien, il-patrijiet raw il-ħtieġa li, minflok il-kappella, jibnu knisja xierqa; huma ddeċidew li din il-knisja tkun dedikata lil S. Marija tal-Portu Salvu, għad-devozzjoni tal-baħħara anke għax min dejjem f`dawk l-akwati kinn hemm kappella ddedikata lil-istess titlu.

___________________________________________

TWAQQIF TAL-PARROĊĊA MILL-BIDU SAL-KONSAGRAZZJONI TAGĦHA FL-1889 Id-dumnikani kienu minn tal-ewwel li mill-Birgu kienu jiġu biex igħinu lill-ħaddiema li kienu qed jibnu l-Belt il-ġdida Valletta.

Il-Gran Mastru Pietro DelMonte, fil-bidu ta' Marzu 1571, b'rikonoxxenza, lill-patrijiet tahom biċċa art kbira u sabiħa, immarkata fil-pjanta bin-numru 8, biex jibnu knisja u kunvent.

Il-patrijiet sejħu lill magħruf Girolamo Cassar biex jibniha u, fid-19 ta' April 1571, qegħdu solennement l-ewwel ġebla u ddedikawha lil Santa Marija tal-Portu Salvu, minħabba l-għadd kbir ta' nies tal-baħar li kienu jiffrekwentaw il-kappella li kellhom.

Parroċċa Matriċi

Ġara però li l-parroċċa ta San Ġorġ li sa dak iż-żmien l-għolja xib-er-ras kienet taqa fil-konfini tagħha sostnew li huma kellhom id-dritt ta parroċċa.Sadattant, Ħal Qormi baqa' mingħajr kappillan u, qabel ma seta' jinħatar ragħaj spiritwali ġdid, kellu jiġi aċċertat li Dun Gioannello Cilia kien tabilħaqq mejjet.

Hekk ġara, iżda ma kienx qabel l-1569 li tneha kull dubju u laħaq kappillan ġdid. ( L-għażla waqgħet fuq Dun Marjanu Briffa, imwieled f'Ħal Luqa f'Diċembru 1545, (9) li kien għadu kjeriku meta ħa l-pusses f'Ġunju 1569 u mbagħad ġie ordnat saċerdot fil-31 ta' Diċembru 1569.(10) Dak iż-żmien mhux darba jew tnejn kjeriku kien jilħaq kappillan qabel ikun ordnat saċerdot.

Billi l-belt Valletta kienet qed tinbena fuq territorju tal-parroċċa ta' Ħal Qormi, il-Kappillan Briffa ħass ir-responsabbiltà' tal-kura spiritwali tal-ħaddiema li kienu jaħdmu f'dan il-proġett hekk kbir.

Dan ġara għax il-lokal kien imtela bit-tined tal-ħaddiema li marru jgħixu fuq il-post biex jaqilgħu aktar flus billi kienu jitħallsu bl-imqieta.

Diversi Ordnijiet reliġjużi ta' patrijiet, fosthom id-Dumnikani, bdew jagħmlu xogħol spiritwali fost il-ħaddiema li x-xogħol tagħhom beda jidher sew l-ewwel fit-tiswir tas-swar u mbghad fit-tqasim u l-bini tal-belt.(11)

L-ewwel ġebla ufficjail kienet tqiegħdet nhar it-28 ta' Marzu 1566(12) u x-xogħol mexa b'mod li, ħames snin wara, sewwa sew fit-18 ta' Marzu 1571, il-Gran Mastru Pietru del Monte ċaqlaq il-kwartieri ta' l-Ordni ta' San Ġwann mill-Birgu għal Valletta, għalkemm kien għad ma kienx hemm djar u palazzi lesti.

Dan il-pass ittieħed biex jiġi żgurat li l-bini jitla' b'pass iżjed mgħaġġel għax il-kbarat ma kinux jieħdu gost jgħixu f'ħafna bini temporanju.(13) Il-problema tal-kura spiritwali ta' l-abitanti Maltin baqgħet hemm u, minkejja x-xogħol tal-kappillan ta' Ħal Qormi, il-patrijiet Dumnikani ħasbu kif setgħu jwaqqfu parroċċa ġdida Dumnikana fil-Belt.

Il-kappillan Briffa donnu basar x'kien ser jiġri u bħal ipprova jieħu passi biex dan it-twaqqif ma jseħħx għax, propju fl-1 ta' Lulju 1571, fir-reġistru tal-magħmudijiet ta' Ħal Qormi nbdiet taqsima ġdida biex fiha jibdew jirreġistraw dawk it-trabi li jitwieldu fil-belt il-ġdida.

Iżda tarbija waħda biss laħqet ġiet ireġistrata f'din is-sezzjoni, tifla jisimha Pawlina.(14) Il-Papa Dumnikan San Piju V, benefattur kbir u Patrun tal-Belt il-ġdida, fit-2 ta' Lulju 1571, b'Motu Proprio Ex Debito Pastorali għolla l-knisja, li kienet għadha kif bdiet tinbena, bit-titlu u grad ta' parroċċa ewlenija u matriċi prinċipali tal-belt il-ġdida kollha kemm hi għal dejjem.

B'hekk, minkejja l-opposizzjoni li kien hawn mhux biss mill-Kappillan Briffa iżda wkoll mill-Kurja Episkopali Maltija, twaqqfet l-ewwel parroċċa fil-belt il-ġdida.

Din il-ġrajja ma kenitx tfisser biss li naqsu l-konfini tal-Parroċċa San Ġorġ ta' Ħal Qormi iżda wkoll li issa saret matriċi, jiġifieri omm ta' parroċċa oħra.

Il-Kappillan Briffa ma qatax qalbu li jġibha żewġ u jannulla t-twaqqif tal-parroċċa l-ġdida, kif fil-fatt riedet il-Kurja, iżda fit-23 ta' Settembru 1577, il-Papa Gregorju XIII warrab għal kollox il-pretensjonijiet tiegħu jew aħjar, bħalma jingħad b'mod aktar popolari, impona fuqu s-silenzju perpetwu u anke thedida ta Skomunika lilu, lil-patrijiet karmelitani kif ukoll lil kull min jipprova imerri il-fatti tal-Bolla.

Għalkemm b`mod uffiċjali din il-kwistjoni ingħalqet, l-inkwiet kompla sas sena 1723 meta mil-Vatikan ħarġu il-konfini taż-żewġ parroċċi fejn il-maggorranza kbira ta l-art beltija ingħatat kif xieraq lid-dumnikani filwaqt li l-parroċċa l-oħra ingħatat parti iżgħar mil-belt flimkien mal-furjana.

Dawn il-fatti juru kemm kull Belti għandu jkun kburi bl-istorja tat-twaqqif tal-Parroċċa Matriċi Omm il-Belt Valletta.

Matul iz-zmenijiet id-dumnikani gol belt dejjem qamu għar responsabilita ta Parroċċa Matriċi biżżejjed insemmu iż-żewġ flaġelli tal-Pesta li għal kurragg li urew il-patrijiet il-Parroċċa Matriċi tagħna ġiet mgħollija bħala l-Ewwel Bazilika ġewwa Malta.

Ta min ukoll jiftakar ukoll li matul il-Gwerra il-patrijiet baqgħu ġewwa il-kapitali u b`kurragg kbir ta Omm il-belt Valletta qdew dmirijithom mal-belt Kollha inkluż ġewwa il-konfini tal-parroċċa l-oħra fejn il-kapitlu kien telaq kollu barra il-belt u tħalla biss l-arċipriet.

Għalhekk Omm il-Belt Valletta kolla kemm hi għal dejjem...mhux bid-digrieti biss (Li qedin hemm) imma wkoll bl-għemil ukoll tal-Kommunità Dumnikana.


George Sand

George Sand

Amantine-Lucile-Aurore Dupin (1 ta' Lulju 1804 – 8 ta' Ġunju 1876), magħrufa l-aktar bil-psewdonimu George Sand , kienet rumanziera u drammaturga Franċiża.

Hi magħrufa wkoll għar-relazzjonijiet romantiċi li kellha ma' għadd ta' artisti, fosthom Frédéric Chopin u Alfred de Musset.


Maurizio Malvestiti

Maurizio Malvestiti

Maurizio Malvestiti (Marne di Filago, 25 ta' Awwissu 1953) hu l-Isqof tal-Djoċesi ta' Lodi.

Twieled fil-Marne di Filago, Provinċja ta' Bergamo u ġie ordnat saċerdot fil-11 ta' Ġunju 1977.

Mill-1978 sal-1994 kien jgħallem fis-seminarju ta' Bergamo.

Mill-1994 sal-2009 kien uffiċjal fil-Kongregazzjoni għall-Knejjes Orjentali.

Fid-29 ta' Ġunju 2009, huwa sar sottosegretarju tal-kongregazzjoni u wara sar l-segretarju privat tat-tliet prefetti, il-kardinali Achille Silvestrini, Ignace Moussa Daoud u Leonardo Sandri.

Fit-26 ta' Awwissu 2014 il-Papa Franġisku ħatru Isqof ta' Lodi.

Irċieva l-ordinazzjoni episkopali fil-11 ta' Ottubru 2014, mill-kardinal Leonardo Sandri fil-Bażilika ta' San Pietru u ħa l-pussess tad-djoċesi fis-26 ta' Ottubru ta' wara fil-katidral ta' Lodi.

Laqgħu il-kardinal Angelo Scola.

Il-liturġija solenni kienet uffiċjata mis-saċerdoti tad-djoċesi, mill-kapitlu tal-katidral, mil-kardinal Leonardo Sandri, u minn diversi isqfijiet, fosthom mons.

Claudio Baggini, mons.

Giacomo Capuzzi, mons.

Diego Coletti u mons.

Bassano Staffieri.


Provinċja ta' Bergamo

Provinċja ta' Bergamo

Bergamo (Taljan:"Provincia di Bergamo"; Lumbaart:"Pruvincia de Bèrghem") hija provinċja li tinsab fir-reġjun tal-gżira awtonima ta' Lombardija, fl-Italja.

Din il-provinċja tkopri ż-żona ta' 2,723 kilometru kwadru, u l-popolazzjoni totali hija ta' 1.098.740 (2010).

Hemm 244 komun fil-provinċja. .

L-aktar bliet importanti huma Caravaggio, Filago, Leffe, Orio al Serio, Selvino, Treviglio, u l-kapitali, Bergamo.


Giuseppe Merisi

Giuseppe Merisi

Giuseppe Merisi (Treviglio, 25 ta' Settembru 1938) hu l-Isqof Emeritu tal-Djoċesi ta' Lodi, Italja.


Provinċja ta' Lodi

Provinċja ta' Lodi

Lodi (Taljan:"Provincia di Lodi"; Lumbaart:"Pruíncia de Lôd") hija provinċja li tinsab fir-reġjun tal-gżira ta' Lombardija, fl-Italja.

Din il-provinċja tkopri ż-żona ta' 782,99 kilometru kwadru, u l-popolazzjoni totali hija ta' 229.214 (2014).

Hemm 61 komun fil-provinċja. .

L-aktar bliet importanti huma Abbadia Cerreto, Casalpusterlengo, Caselle Landi, Caselle Lurani, Codogno San Rocco al Porto, Sant'Angelo Lodigiano, Santo Stefano Lodigiano, Tavazzano con Villavesco, u l-kapitali, Lodi.


George Anthony Frendo

George Anthony Frendo

L-Isqof George Anthony Frendo (Qormi, 4 ta' April 1946) huwa patri Duminikan u l-Arċisqof ta' Tirana-Durres, il-kapitali tal-Albanija.

George Frendo (isem tal-magħmudija Anthony) twieled Ħal Qormi, l-ħames minn sebat' aħwa, fl-4 ta' April 1946.

Wara li temm l-istudji primarji u sekondarji huwa ħaddan l-Ordni tal-Predikaturi (Dumnikan) fl-1962 u s-sena ta' wara għamel l-ewwel professjoni tieghu.

Studja l-filosofija u t-tejoloġija fil-Kulleġġ ta' San Tumas t' Akwinu ġewwa r-Rabat, Malta.

Huwa għamel il-professjoni solenni f' April tal-1967, u ġie ordnat saċerdot fis-7 ta' April 1969.

Matul dawn is-snin huwa kellu bħala kumpann tal-grupp lil P. Pawl Cremona, illum Arċisqof Emeritu ta' Malta.

Mill-Kulleġġ San Tumas t' Akwinu tar-Rabat huwa kiseb il-Lettorat fit-Tejoloġija bit-teżi Baptism as the Sacrament of Faith in the Doctrine and Practice of the Church.

Wara ssokkta l-istudji tiegħu fl-Universita Pontifiċja ta' San Tumas t' Akwinu (Angelicum) ġewwa Ruma fil-fakulta tad-Dritt Kanoniku.

Huwa kiseb id-dottorat fid-Dritt Kanoniku bit-teżi: Indissolubility and Divorce in the Theology of Thirteenth Century Scholastics.

Lura Malta beda jgħallem it-tejoloġija dommatika fil-Kulleġġ Dumnikan San Tumas t' Akwinu ġewwa r-Rabat.

Fl-istess żmien beda jgħati korsijiet fit-tejoloġija dommatika (Sagramenti tal-Bidu u Eskatoloġija) fil-Fakulta tat-Tejoloġija ta' Malta u kors ieħor fuq l-Atejiżmu Kontemporanju ġewwa s-Seminarju ta' Għawdex.

Fl-Albanija huwa għallem it-tejoloġija dwar it-Trinita Mqaddsa u l-Kristoloġija fis-seminarju interdjoċeżan ġewwa Scutari.

1974 – 1979 : Surmast tan-Novizzi u Studenti

1979 – 1981: Pirjol tal-Kunvent ta' G' Manġa

1981 – 1989: Kappillan tal-Parroċċa Madonna ta' Fatima, G' Manġa

1989 – 1997: Provinċjal tal-Provinċja San Piju V, ta' Malta

1992 – 1996: President tal-Konferenza tas-Superjuri Maġġuri tar-Reliġjużi

1974 – 1976: Defensor Vinculi fit-Tribunal tal-Prima Istanza

1976 – 1980: Defensor Vinculi fit-Tribunal Inter-Djoċeżan tas-Seconda Istanza

1980 – 1989: Imħallef fit-Tribunal Inter-Djoċeżan tas-Seconda Istanza

Membru tal-Kummissjoni mwaqqfa mill-Konferenza Episkopali Maltija biex tfassal il-liġijiet komplimentari wara l-promulgazzjoni tal-Kodiċi l-ġdid tad-Dritt Kanoniku.

1997 – 1999: Inkarigat biex tfassal il-liġijiet komplimentari wara l-promulgazzjoni tal-Kodiċi l-ġdid tad-Dritt Kanoniku.

1998 - 2018: Vigarju Ġenerali tal-Arċidjoċesi Tirana – Durres

1999 – 2005: President tal-Konferenza tas-Superjuri Maġġuri tar-Reliġjużi ġewwa l-Albanija

2001 – 2006 : Membru tal-Kunsill Ġenerali Ewropew tal-UCESM

2001 – 2006: Vicarius Judicialis tat-Tribunal Inter-Djoċeżan (prima istanza)

Mill-23 ta' Settembru 2006: Isqof Awżiljarju ta' Tirana

Fl-2007 ġie maħtur membru tal-Kunsill Pontifiċju għad-Djalogu Inter-Reliġjuż

Segretarju tal-Konferenza Episkopali tal-Albanija u Amministratur Djoċeżan tal-Arċidjoċesi Tirana – Durres.

Huwa awtur ta' Diversi kotba ta' natura dottrinali jew spiritwali (e.g.

L-Ewkaristija, is-Sagramenti.

Marija Santissma, tlett kotba b' temi differenti bħala tħejjija għall-Ġublew il-Kbir, il-Familja, sintesi tal-Katekiżmu tal-Knisja Kattolika, Adorazzjonijiet tal-Ewkaristija ecc.)

Ħa sehem f' diversi laqgħat internazzjonali kemm bħala Provinċjal tad-Dumnikani Maltin kif ukoll bħala president tal-Konferenza tas-Superjuri Maġġuri tar-Reliġjużi f' Malta u fl-Albanija, kif ukoll bħala membru tal-esekuttiv tal-Unio Conferentiarum Europearum Superiorum Maiorum (UCESM) kif ukoll bħala delegate tal-Konferenza Episkopali tal-Albanija.

Papa Franġisku, nhar is-17 ta' Novembru 2016, ħabbar l-għażla ta' Mons Ġorġ Frendo O.P. Isqof Awżiljarju ta' Tirana–Durres, bħala Arċisqof tal-istess Djoċesi, jiġifieri Tirana–Durres ġewwa l-Albanija.

Il-ħatra uffiċjali tiegħu saret nhar is-Sibt 3 ta' Diċembru 2016, fil-Katidral ta` San Pawl ġewwa Triana l-Albanija.

Nhar il-5 ta' Frar 2018, inħatar i-President il-ġdid tal-Konferenza Episkopali fl-Albanija (KISH).

Dan seħħ waqt il-laqgħa tal-istess konferenza fejn ġie appuntat il-grupp ġdid ta' mexxejja ta' din l-unjoni ekkleżjali.


Birdman (film)

Birdman (film)

Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) huwa film black comedy Amerikan tal-2014 miktb, prodott u dirett minn Alejandro Gonzales Inarritu.

Rebaħ l-Oscar għall-Aqwa Film fl-2015.

L-atturi ewlwnin huma Michael Keaton, Edward Norton, u Naomi Watts.

Riggan Thomson huwa attur li issa qed jikber fiż-żmien.

Għoxrin sena ilu kien populari ħafna bħala l-istilla tas-serje ta' films Birdman li kien suċċess kbir.

Wara t-tieni film ta' din is-serje, madankollu, Riggan ma ridx ikompli jaħdem f'dawn il-films imma beda jaħdem f'films oħra, li l-ebda wieħed minnhom m'għamel suċċess.

Issa, biex jipprova juri li kapaċi jagħmilha ta' affarijiet oħra minbarra 'Birdman', adatta storja ta' Raymond Carver għal palk u issa qegħdin isiru l-provi tagħha fi Broadway.

Minbarra li Riggan huwa l-kittieb ta' din il-play, huwa wkoll id-direttur tagħha u l-attur prinċipali.

Il-provi fil-biċċa l-kbira jmorru ħażin.

Imma l-affarijiet imorru minn ħażin għal għar meta, wara fjask waqt waħda mill-provi, Riggan jingaġġa lil Mike Shiner, attur ta' fama imma li hu mgħaruf li jagħmila li jaf aktar mid-diretturi.

L-atturi l-oħra jinkludu lil Lesley, ħabiba antika tiegħu u li se twettaq ħolma li dejjem kellha li tirreċta fi Broadway; u l-ħabiba tiegħu Laura.

Binthu Sam, li għadha kif spiċċat kors ta' riabilitazzjoni mid-droga, toqgħod wara l-kwinti, filwaqt li l-aqwa ħabib tiegħu, Brandon, huwa l-manager.

Sadanittant, il-kritiku influwenti tat-teatru tan-New York Times qed iħuf biex ilesti ħa jattakka din il-produzzjoni.

Film drammatiku u kummiedja dwar it-teatru u li jesprimi ċerta rabja għal fatt li l-films blockbusters moderni jagħmlu suċċess filwaqt li l-vera arti, dik li tittela' fuq il-palk, ikollha inqas suċċess.


Rota

Rota

Rota, jew biċikletta, hi vettura mħaddma mill-bniedem, b'żewġ roti mwaħħlin ma' frejm, waħda wara l-oħra.

Xi ħadd li jsuq rota jissejjaħ ċiklist.

Ir-roti daħlu fis-seklu 19 fl-Ewropa u, fl-2003 kien hemm iktar minn biljun madwar id-dinja kollha, id-doppju mill-karozzi.

Huma l-mezz ta' trasport ewlieni f'ħafna reġjuni.

Jipprovdu wkoll forma popolari ta' rikreazzjoni, u ġew addattati għall-użu ta' ġugarelli għat-tfal, fitness ġenerali, fil-militar u l-pulizija, servizzi courier, u tlielaq tar-roti.

Il-forma bażika u konfigurazzjoni ta' rota ftit inbidlet mindu l-ewwel mudell b'katina ġie żviluppat fl-1885.

Imma ħafna dettalji tjiebu, speċjalment mill-miġja tal-materjali u d-disinji megħjuna mill-kompjuter.

Dawn wasslu għat-tkattir ta' disinji speċjalizzati għal ħafna tipi ta' ċikliżmu.

L-invenzjoni tar-rota kellha effett enormi fuq is-soċjetà, kemm f'termini ta' kultura u kemm għall-avvanzi moderni tal-metodi industrijali.

Numru ta' elementi li eventwalment kellhom parti mill-irwol tal-iżvilupp tal-karozza kienu inizjalment ivvintati għall-użu tar-rota, bħall-ball bearing, tajers pnewmatiċi, sprockets b'katina, u r-roti bl-ispokes bit-tensjoni.

Il-kelma "bicycle" bl-Ingliż dehret l-ewwel darba fl-Ingliż fil-gazzetta The Daily News fl-1868, biex tiddeskrivi "Bysicles u trysicles" fuq ix-"Cahamps Elysées u Bois de Boulogne."

Il-kelma kienet l-ewwel darba intużat fl-1847 f'pubblikazzjoni Franċiża biex tiddeskrivi vettura mhux identifikata ta' żewġ roti, possibbilment ta' karreġġa.

Id-disinn tar-rota kien avvanz fuq il-veloċipede, għalkemm il-kliem kienu ntużaw b'ċertu grad ta' overlap għal xi kliem.

Fil-Unicode, il-kodiċi ħeksadeċimali għal "rota" hi 1F6B2.

L-istring codice_1 tipproduċi 🚲.


Teorija ta' kollox

Teorija ta' kollox

It-Teorija ta' kollox (jew ToE għall-akronimu bl-Ingliż, "Theory of everything") hija teorija ipotetika tal-fiżika teoretika li tispjega u tgħaqqad il-fenomeni fiżiċi magħrufa kollha.

Fil-bidu, it-terminu intuża b'konnotazzjoni ironika u kien jirreferi għal diversi teoriji ġeneralizzati ż-żejjed.

Imbagħad it-terminu sar popolari fil-fiżika kwantistika biex jiddeskrivi teorija li tista' tunifika jew tispjega permezz ta' mudell sempliċi l-interazzjonijiet fundamentali kollha tan-natura.

Hemm termini oħra, mhux sinonimi għal kollox, li jintużaw biex jirreferu għall-istess kunċett: it-Teorija Unifikata, it-Teorija unifikata l-Kbira, it-Teorija tal-Kampi Unifikata u t-Teorija tal-Kamp Unifikat.

Il-matematiku, fiżiku u astronomu Franċiż Pierre-Simon Laplace fl-1814 kiteb hekk: Din l-intelliġenza sikwit jirreferu għaliha bħala "id-dimonju ta' Laplace", imma Laplace stess qatt ma uża l-kelma "dimonju", li kienet tiżjina li ġiet iżjed tard.

Il-kunċett ta' "teorija ta' kollox" huwa msejjes fuq il-prinċipju ta' kawżalità u l-iskoperta tagħha kieku tkun mezz kif naraw kollox minn għajnejn id-dimonju ta' Laplace.

Għalkemm din il-possibbiltà tista' tiġi kkonsidrata bħala deterministika, xorta tista' teżisti "formola sempliċi" jekk il-fiżika tkun fundamentalment probabbilistika, kif inhu l-każ fil-formolazzjoni kurrenti tal-mekkanika kwantistika.

Dan hu hekk billi anke jekk il-mekkaniżmi li jmexxu l-imġiba tal-partiċelli huma intrinsikament każwali, jekk inkunu nafu r-regoli li jiggvernaw din il-każwalità, nistgħu nikkalkolaw l-probabbiltajiet ta' okkorrenza għal kull grajja possibbli.

Madankollu, xi interpretazzjonijiet oħra tal-Ekwazzjoni ta' Schrödinger jagħtu ftit importanza lill-każwalitá, din importanti biss ġewwa l-atomu u tintilef fid-dinja makroskopika; oħrajn però jiċħduha kompletament u jikkunsidrawha interpretazzjoni żbaljata tal-liġijiet kwantistiċi.

Għalhekk, l-akbar diffikultà li niltaqgħu magħha fis-sejba ta' teorija unifikata hi li narmonizzaw il-liġijiet li jirregolaw qasam żgħir tan-natura biss u nibdluhom f'teorija unika li tispjega kollox b'mod konsistenti, kemm fid-dinja mikroskopika u kemm makroskopika u tispjega l-eżistenza tal-interazzjonijiet fundamentali kollha:il-forza gravitazzjonali, elottromanjetika, nukleari qawwija u nukleari dgħajfa.

Fl-aħħar seklu kien hemm bosta teoriji ta' kollox proposti mill-fiżiċi teoretiċi, iżda s'issa l-ebda waħda ma kienet kapaċi tgħaddi minn prova sperimentali.

L-ewwel problema li tipproduċi teorija ta' kollox hi li t-teoriji aċċettati, bħall-mekkanika kwantistika u r-relattività ġenerali, huma deskrizzjonijiet radikalment differenti tal-univers.

Il-modi faċli li jgħaqqduhom iwasslu malajr għar-"rinormalizzazzjoni" tal-problema, fejn it-teorija ma tagħtiniex riżultati finiti għal data kwantitattiva sperimentali.

Il-filosofi ilhom minn żmien il-Griegi tal-qedem jispekulaw li taħt id-diversità apparenti ta' dak kollu li jidher hemm unità, u għalhekk il-lista tal-forzi tista' titqassar u forsi tispiċċa b'entrata waħda.

Pereżempju, il-filosofija mekkanika tas-seklu 17 issuġġerit li l-forzi finalment jistgħu kollha jiġu ridotti f'forza ta' kuntatt bejn partiċelli solidi żgħar.

Din il-proposta ġiet abbandunata meta ġiet aċċettata forza tal-gravità li taġixxi fuq distanza twila proposta minn Isaac Newton fix-xogħol tiegħu "Philosophiae Naturalis Principia Mathematica"; li pprovdiet l-ewwel xhieda empirika drammatika tal-unifikazzjoni tal-forzi li dak iż-żmien kienu jidhru differenti: ix-xogħol ta' Galileo fuq il-gravità terrestri, il-liġijiet ta' Kepler tal-moviment planetarju u l-fenomeni tal-mili u l-frugħ tal-baħar li setgħu kollha jiġu spjegati kwantitattivament permezz ta' liġi sempliċi, imsejħa l-gravità universali.

Fl-1820, Hans Christian Oersted skopra konnessjoni bejn l-elettriku u l-manjetiżmu u ħafna snin ta' xogħol wasslu għat-teorija tal-elettromanjetiżmu ta' Clerk Maxwell James.

Matul is-sekli 19 u 20, bilmod bdew jidru ħafna eżempji ta' forzi ta' kuntatt, l-elastiċità, il-viskożità, il-frizzjoni, - riżultati ta' interazzjonijiet elettriċi bejn partiċelli żgħar tal-materja.

Fl-aħħar tal-1920, il-mekkanika kwantistika l-ġdida wriet li r-rabtiet kimiċi fl-atomi kienu eżempji tal-forzi elettriċi (kwantistiċi).

Għalhekk il-fiżiku Ingliż Dirac seta' jiftaħar li "l-liġijiet fiżiċi sejjiesa meħtieġa għat-teorija matematika għal parti l-kbira tal-fiżika u l-kimika kollha huma kompletament magħrufa".

Kien, hemm bżonn għalhekk, li dawn il-forzi fundamentali jiġu magħqudin f'mudell wieħed li jispjega b'mod effettiv l-interazzjonijiet kumplessi ta' forzi li huma apparentement differenti u mhux korrelati.

It-tentattivi biex jiġu unifikati l-gravità u manjetiżmu jmorru lura għall-esperimenti ta' Michael Faraday fl-1849-1850.

Wara t-teorija gravitazzjonali tar-Relattività Ġenerali ta' Einstein ippubblikata fl-1915, it-tfittxija għal teorija tal-kamp unifikata li tgħaqqad il-gravità mal-elettromanjetiżmu saret aktar serja.

Fl-istess ħin, ma kinitx ħaġa barra minn lokha li wieħed jissuspetta li jeżistu forzi fundamentali oħra.

Kien hemm kontribuzzjonijiet prominenti minn Gunnar Nordström, Hermann Weyl, Arthur Eddington, Theodor Kaluza, Oskar Klein, u l-aktar notevoli minn Einstein u l-kollaboraturi tiegħu.

L-ebda waħda minn dawn il-proposti ma rnexxiet.

It-tfittxija ġiet interrotta mill-iskoperta tal-forza nukleari dgħajfa u l-forza nukleari qawwija, li ma setgħux jiġu aggregati fil-gravità jew l-elettromanjetiżmu.

Ostaklu ieħor kien l-aċċettazzjoni li l-mekkanika kwantistika kienet trid tiġi inkorporata mill-bidu u ma tirriżultax minn teorija unifikata deterministika, kif ittama Einstein.

Il-gravità u l-elettromanjetiżmu setgħu dejjem jikkoeżistu b'mod konsistenti bħala tipi ta' forzi ta' Newton, iżda għal ħafna snin kien diġà ġie osservat li l-gravità ma tistax tiġi inkorporata fil-panorama kwantistika, u allura ma tistax tiġi unifikata ma' forzi fundamentali oħra.

Għalhekk dan ix-xogħol ta' unifikazzjoni fis-seklu għoxrin iffoka fuq l-għarfien tat-tliet forzi "kwantistiċi": l-elettromanjetiżmu u l-forzi nukleari dgħajfa u qawwija.

L-ewwel tnejn ġew unifikati fl-1967-8 minn Sheldon Glashow, Steven Weinberg u Abdus Salam.

Il-forzi qawwija u elettrodgħajfa jikkoeżistu fil-Mudell Standard tal-partiċelli, iżda jibqgħu distinti.

Ħafna teoriji unifikati (jew GUTs bl-akronimu Ingliż) ġew proposti biex junifikawhom.

Minkejja li l-esperjenza ta' qabel ġiegħlet is-sempliċità tal-GUTS titwarrab, l-idea ġenerali, speċjalment bir-rabta mas-Supersimetrija, għadha deċiżament favorita fil-komunità tal-fiżika teorika.

Fil-kurrent prinċipali tal-fiżika kontemporanja, it-teorija ta' kollox tkun tista' tgħaqqad l-interazzjonijiet fundamentali kollha tan-natura, li huma meqjusa bħala erbgħa: il-gravità, il-forza nukleari qawwi, il-forza nukleari dgħajfa u l-elettromanjetiżmu.

Billi l-forza qawwija tista' tittrasforma partiċelli elementari minn klassi għal oħra, bit-teorija ta' kollox inkunu nistgħu nifhmu iżjed fil-fond id-diversi tipi differenti ta' partiċelli, kif ukoll tal-forzi differenti.

Jistennew li l-mudell ta' teoriji se jkun xi ħaġa hekk:

Barra l-forzi llistjati hawn, il-kożmoloġija moderna teħtieġ forza inflazzjonarja, enerġija skura u materja skura komposta minn partiċelli fundamentali barra s-sistema tal-Mudell standard.

L-unifikazzjoni elettrodgħajfa hi simetrija miksura: l-elettromanjetiżmu u l-forza dgħajfa nistgħu niddistingwuhom fil-każ ta' enerġiji baxxi billi l-partiċelli li jittrażmettu l-forzi dgħajfa, il-bożoni W u Z għandhom massa ta' madwar 100 GeV/c, filwaqt li l-foton, li jittrażmetti l-forza elettromanjetika, m'għandux massa.

Fil-każ ta' enerġiji għolja il-bożoni W u Z jistgħu faċilment joħolqu l-massa u mbagħad tidher in-natura unifikata tal-forzi.

It-Teorija tal-Unifikazzjoni l-Kbira mistennija li topera bl-istess mod, iżda l-enerġiji fil-medda ta' 10 jew ferm ogħla ma jistgħu jintlaħqu bl-ebda aċċelleratur tal-partiċelli fid-dinja.

B'analoġija, l-unifikazzjoni tal-forzi tal-GUT mal-gravità mistennija li sseħħ meta l-enerġija tilħaq l-Enerġija ta' Planck, madwar 10 GeV.

Forsi għadu kmieni wisq biex infittxu teorija ta' kollox meta għad m'hemmx xhieda diretta għal enerġija elettronukleari u hekk jew hekk hemm ħafna proposti differenti għal GUTs.

Madankollu, ħafna fiżiċi jemmnu li l-unifikazzjoni hi possibbli, in parti, minħabba l-istorja ta' konverġenza lejn teorija waħda.

Is-Supersimetrija hi plawżibbli mhux biss minħabba s-"sbuħija" teoretika tagħha, iżda minħabba kif tipproduċi b'mod natrurali ammonti kbar ta' materja skura, u l-forza inflazzjonarja tista' tkun relatata ma' GUT fiżika (għalkemm ma' tidhirx li tifforma parti inevitabbli tat-teorija).

U l-GUTs mhumiex is-soluzzjoni finali.

Kemm il-mudell standard attwali kif ukol il-GUT proposta, huma teoriji kwantistiċi tal-kampi li għandhom il-problema teknika tar-rinormalizzazzjoni f'oqsma sensittivi.

Barra minn hekk, l-inkonsistenza bejn il-mekkanika kwantistika u relattività ġenerali timplika li waħda minnhom trid tiġi sostitwita minn teorija li tinkorpora fiha l-gravità kwantistika.

L-unika teorija kandidata serja għat-teorija ta' kollox hi t-teorija tas-"superstrings".

Ir-riċerka għaddejja bħal issa fuq il-gravità kwantistika tal-"loops" tista' 'l quddiem ikollha rwol fundamentali fit-teorija ta' kollox, iżda dan mhuwiex l-għan ewlieni tagħha.

It-teorija tas-"superstrings" u s-supergravità (hemm min jaħseb li t-tnejn huma każijiet speċjali ta' teorija M mhux definita) jassumu li l-univers fil-fatt għandu aktar dimensjonijiet milli nistgħu naraw b'għajnejna: tlieta spazjali u waħda temporali.

Dan l-approċċ beda bit-teorija ta' Kaluza-Klein fejn kien innutat li bl-applikazzjoni tar-relattività ġenerali f'univers ta' 5 dimensjonijiet tinżamm l-ekwivalenza tar-relattività ġenerali, f'4 dimensjonijiet, mal-ekwazzjonijiet ta' Maxwell tal-elettromanjetiżmu (ukoll f'4 dimensjonijiet).

Dan wassal għal sforzi għal ħidma fuq teoriji ta' ħafna dimensjonijiet li fihom hemm tama li jistgħu joħorġu ekwazzjonijiet li huma simili għal dawk magħrufa fil-fiżika.

Il-kunċett ta' dimensjonijiet miżjuda tgħin ukoll biex insolvu l-problema tal-ġerarkija, il-kwistjoni ta' għala l-gravità hija iktar dgħajfa minn kwalunkwe forza oħra.

Ir-risposta komuni tgħid li l-gravità għandha tkun dimensjoni miżjuda mal-forzi l-oħra.

Lejn l-aħħar tal-1990 ġie nnutat li waħda mill-problemi li għandhom ħafna kandidati kollha għat-teorija ta' kollox (iżda b'mod partikolari it-teorija tal-i"strings") kienet li ma fihomx karatteristiċi li jipprevedu l-univers.

Per eżempju, ħafna teoriji ta' gravità kwantistika jistgħu joħolqu universi b'numru arbitrarju ta' dimensjonijiet jew b'kostanti kożmoloġiċi arbitrarji.

Anke t-teorija tal-i"strings" standard b'10 dimensjonijiet tippermetti d-dimensjonijiet "spirali" li jkunu kumpatti f'ħafna modi differenti (stima waħda hija 10 fejn kull waħda tikkorrispondi ma' ġabriet differenti ta' partiċelli fundamentali u forzi ta' enerġija baxxa).

Hemm soluzzjoni spekulattiva fejn ħafna minn dawn il-possibbiltajiet huma realizzabbli f'wieħed jew ieħor mill-universi possibbli, iżda numru żgħir minnhom biss huma abitabbli, u għalhekk il-kostanti universali fundamentali huma finalment ir-riżultat ta' prinċipju antropiku bħala konsegwenza ta' teorija ta' kollox.

Il-kritika ta' dan l-approċċ antropiku hu, li billi t-teorija hija flessibbli biżżejjed biex tkopri kważi kull osservazzjoni, ma nistgħu nagħmlu l-ebda tbassir utli (oriġinali, falz jew verifikabbli).

Minn dan il-lat, it-teorija tal-i"strings" tista' tiġi meqjusa bħala psewdoxjenza, fejn teorija infalsifikabbli tiġi kontinwament adattata għar-riżultati sperimentali biex jaqblu magħha.

Hemm diversi fenomeni li teorija ta' kollox għandha jkollha l-ħila li tiċċara:

Dan l-aħħar deheru żewġ teoriji li jistgħu xi darba jevolvu fit-teorija unifikata li semmejna.

Waħda hi t-Teorija M, varjanti tat-teorija tal-i"strings" ibbażata fuq l-ispazju ta' 11-il dimensjoni.

It-tieni hi dik msejjħa it-teorija kwantistika tal-"loops", li tippostula li l-ipazju-ħin stess hu kwantizzat dimensjonalment, xi ħaġa li s'issa għadha ma ġietx murija.

Numru żgħir ta' xjenzati jwissu li t-teorema ta' inkompletezza ta' Gödel timplika li kwalunkwe tentattiv biex tinbena teorija ta' kollox hu ddestinat li jfalli.

It-teorema ta' Gödel tgħid li kull teorija matematika li hi kompluta biżżejjed hi jew inkonsistenti jew mhux veru kompluta.

Stanley Jaki innota fil-ktieb tiegħu tal-1966, "Ir-Rilevanza tal-Fiżika", li teorija ta' kollox trid tkun teorija matematika konstantement mhux trivjali, u għalhekk bilfors se tkun kompluta.

Jaki għalhekk jidhirlu li din allura tirvina teorija deterministika ġenwina ta' kollox .

Freeman Dyson sadanittant iddikjara li Ħafna interpretaw dan il-kwotazzjoni bħala appoġġ għall-pożizzjoni ta' Jaki.

Stephen Hawking oriġinarjament kien jemmen fit-teotija ta' kollox, imma wara li qies it-teorema ta' Gödel, ikkonkluda li ma setgħetx tinkiseb.

Din l-opinjoni tiegħu fl-argument kontra Solomon Feferman u oħrajn.

Ħafna xjenzjati u matematiċi jemmnu li t-teorema ta' Gödel hi kompletament irrilevanti fid-diskussjoni dwar it-teorija ta' kollox.

It-teorema ta' Gödel hija dikjarazzjoni dwar dawk it-teoremi li "fl-aħħar" isiru sistemi matematiċi fejn "fl-aħħar" tfisser wara żmien arbitrarju.

It-teorema ta' Gödel ma żżommx lil xi matematiku milli jikkalkula x'jiġri wara xi tul ta' żmien, jew ma żżommx lil xi ħadd li jaf ir-regoli milli jagħmel il-kalkoli.

Kulma tgħid it-teorema ta' Gödel hu li, anke jekk inkunu nafu r-regoli kollha, ikun impossibbli li nbassru liema mudelli ġodda fl-aħħar se jipproduċi r-regoli.

Biex nispjegaw aħjar x'qed ngħidu, ħa nieħdu l-ktieb "Il-Logħba tal-Ħajja" ta' Conway.

Dan l-awtoma ċellulari hu komplut, ifisser li varjanti tal-argument ta' Gödel turi li l-imġiba tal-awtoma fit-tul ma tistax titbassar minn konfigurazzjoni inizjali arbitrarja.

U għalhekk, kreatura ipotetika li tkun tgħix fil-logħba tal-ħajja tkun tista' tkun taf ir-regoli kollha.

Ir-regoli tal-awtoma huma t-teorija ta' kollox, u jafuhom ukoll il-kreaturi ġewwa l-awtomaton.

L-ebda teorija fiżika ma tkun meqjusa eżatta għall-kollox f'ċertu mument.

Minflok, il-fiżika tipproċedi permezz ta' serje ta' "approssimazzjonijiet suċċessivi" li jippermettu predizzjonijiet dejjem aktar preċiżi fuq firxa wiesgħa ta' fenomeni.

Ħafna fiżiċi jemmnu li hemm ħafna żbalji fil-mudelli teoretiċi konfużi tan-natura vera tar-realtà u jaċċettaw li s-serje ta' approssimazzjonijiet qatt ma tintemm fil-"verità."

Einstein esprima ruħhu bosta drabi dwar dan is-suġġett.

Skontu, nistgħu b'mod raġonevoli nittamaw li tinsab teorija ta' kollox konsistenti - fiha nfisha - li tinkorpora il-forzi kollha magħrufa f'dak il-mument, iżda m'għandniex nittamaw li jkollna s-soluzzjoni finali.

Minflok, kien tal-idea li minkejja l-kumplessità matematika li tidher f'kull teorija, assoċjata f'sens profond mas-simetrija tal-gauge sottostanti fihom u man-numru ta' kostanti universali fiżiċi, it-teoriji jissimplifikaw ruħhom.

Imma anke jekk dan iseħħ, il-proċess ta' simplifikazzjoni ma jistax jibqa' sejjer għal dejjem.

Hemm dibattitu filosofiku fil-komunità tal-fiżika dwar jekk jew le teorija ta' kollox tistax teżisti jew le, u jekk għandhiex tissejjaħ "il-" liġi fundamentali tal-univers.

Wieħed jista' jieħu l-pożizzjoni reduzzjonista li skontha t-teorija ta' kollox hi l-liġi fundamentali u li kwalinkwe teorija oħra li tapplika fl-univers hi konsegwenza tal-liġi ta' kollox.

Hemm punto di vista ieħor li jgħid li l-liġijiet emerġenti li jirregolaw l-imġiba ta' sistemi kumplessi għandhom ikunu ugwalment fundamentali.

Pereżempju hemm it-tieni liġi ta-termodinamika u t-teorija tas-selezzjoni naturali.

Dawk li jappoġġaw dan il-punto di vista jirraġunaw li l-liġijiet emerġenti, speċjalment dawk li jiddeskrivu sistemi komplessi jew sistemi ħajjin ma jiddipendux mill-liġijiet mikrospiċi ta' livell baxx u l-liġijiet emerġenti hu fundamentali daqs teorija ta' kollox.

Id-dibattitu li kien hemm bejn Steven Weinberg u Philip Anderson dwar dan il-punt sar magħruf ħafna .

Id-dibattitu ma' jiċċarax il-punt diskuss.

Jista' jkun li dak li hu importanti hawn hu biss jekk it-terminu prestiġjuż "fundamentali" jistax jiġi applikat għad-diversi oqsam ta' riċerka.

Għalkemm l-isem "teorija ta' kollox" jissuġġerixxi d-determiniżmu msemmi minn Laplace, din jagħti impressjoni qarrieqa.

Id-determiniżmu hu mrażżan min-natura probabbilistika tal-predizzjonijiet tal-mekkanika kwantistika, mis-sensittività estrema għall-kundizzjonijiet inizjali li jwasslu għall-kaos matematiku u mid-diffikultà matematika estrema fl-applikazzjoni tat-teorija.

Għalhekk, għalkemm il-mudell standard kurrenti tal-fiżika tal-partiċelli "fil-prinċipju" jista' jipprevedi l-fenomeni mhux gravitazzjonali magħrufa kollha, fil-prattika ftit riżultati biss ġew derivati mit-teorija sħiħa (pereżempju, il-mases ta' xi wħud mill-ħadroni l-aktar sempliċi) u dawn ir-riżultati (speċjalment il-massa tal-partiċelli li huma l-aktar rilevanti għall-fiżika tal-enerġija baxxa) huma inqas preċiżi mill-kejl esperimentali kurrenti.

Teorija vera ta' kollox kważi żgur ħa tkun iżjed diffiċli biex napplikawha biex inbassru riżultati esperimentali, u allura ma tantx ħa tkun utli.

Il-motivazzjoni għat-tfittxija għal teorija ta' kollox ġejja, barra purament mis-sodisfazzjon intellettwali tal-kompletar ta' investigazzjoni li ilha sejra għal sekli sħaħ, mill-fatt li l-eżempji ta' unifikazzjoni li saru qabel ipprevedew fenomeni ġodda, li xi wħud minnhom kellhom importanza prattika kbira.

U bħal f'dawn l-eżempji ta' qabel ta' unifikazzjoni, it-teorija ta' kollox x'aktarx tippermettilna li niddefinixxu b'ċertezza l-iskop tal-validità u d-diverġenza reżidwali tal-approssimazzjonijiet b'enerġija baxxa għat-teorija.

Il-Mudell Standard


Karnival ta' Malta

Karnival ta' Malta

Il-"'Karnival ta' Malta" ilu jkollu post importanti fuq il-kalendarju kulturali Malti għal ftit anqas minn ħames sekli, ġie introdott għall-Gżejjer Malin mill-Gran Mastru Piero de Ponte fl-1535.

Il-Karnival isir fil-jiem qabel Ras ir-Randan, u tipikament jinkludi ballijiet bil-maskri, fancy dress u kompetizzjonijiet tal-maskra grotteski, festi lussużi tard billejl, ikkuluriti, parata mimlija kuluri ta' karrijiet allegoriċi ppreseduta mir-Re tal-Karnival, baned jimmarċjaw u xalaturi bil-kostum.

Il-Karnival ta' Malta ilu jsir mill-1400 meta introduċewh il-Kavallieri ta' San Ġwann.

Dawn it-tlitt ijiem ta' bagħrid, xalar u ċajt jiġi eżatt qabel ir-Randan li hu żmien ta' sawn astinenza fejn il-poplu jħejji ruħu għall-festi tal-Ġimgħa l-Kbira.

Dak iż-żmien in-nies kienu jsumu 40 ġurnata sħaħ u allura kienu jagħmlu l-Karnival biex jixxalaw għal tlitt ijiem imbagħad jagħmlu s-sagrifiċċju.

Fil-fatt Karnival ġejja minn Carne Vale jiġifieri hu permess li tiekol laħam għaliex fl-erbgħin jum tar-Randan ma setax jittiekel laħam.

Illum il-Karnival jiġbed ħafna turisti lejn Malta.

Dan hu żmien ta' kulur, ċajt u xalar fejn il-Belt tkun mimlija bil-karrijiet tal-karnival, nies libsin kull tip ta' kostumi, u kompetizzjonjiet ta' żfin.

Illum ħafna jilbsu ta' karattri moderni Iżda fl-antik aktar kienu jilbsu ta' xi ħares jew pirata

Il-Karnival jibda s-sibt bil-Parata din hija żifna bix-xwabel li turi ġlieda.

Il-Parata bdiet issir biex tiġi mfakkra r-rebħa tal-Kavallieri fuq it-Torok fl-Assedju ta' l-1565.

Fiha jkun hemm żewġ gruppi wieħed liebes ta' Kavallieri u l-ieħor liebes ta' Torok u dawn jibdew ġlieda bix-xwabel, naturalment iż-żifna tispiċċa bir-rebħa tal-Kavallieri.

Fl-aħħar taż-żifna dawk lebsin ta' Kavallieri jgħollu fuq l-idejn tifla bi stallett f'idha msejħa l-Għarusa li tirrappreżenta r-rebħa.

Fi żmien il-Kavallieri l-Parata kienet tittieħed bis-serjeta` u f'Sibt il-Karnival fil-għodu kmieni nies mill-irħula kien jmorru ħdejn il-Palazz il-Belt biex jitolbu l-permess tal-Gran Mastru biex jagħmlu l-Parata għaliex mingħajr dan il-permess il-Parata ma kinitx issir u jekk ma ssirx il-parata ma kienx isir Karnival.

Kienu jdendlu ġebla mal-bini imsejjaħ il-Kastellanija fi triq merkanti u jibdew isawtu lil din il-ġebla imsejħa Strappado, bħal sinjal li fit-tlett ijiem tal-karnival ma kienx hemm ġustizzja.

Il-Prinjolata: Il-Prinjolata hija kejk tradizzjonali tal-Karnival.

Huwa kejk miksi bil-krema u mimli biċ-ċikkulata, sponge, frott u ġewz.

Il-Perlini: Huma ħelu żgħir li jkunu b'ħafna kuluri.

Fl-antik il-maskarati kienu jwaddbu l-perlini lin-nies li jkunu qed jammirawhom fit-toroq.Din hija poeżija żgħira fuq il-perlini:

"Maskarata tin perlina"
 "Għax warajk għandek xadina"
 "Minflok waħda tini tnejn"
 "Għax tiddobba xi daqtejn."

Għalkemm il-karnival illum sar aktar fejn in-nies jixtru u jonfqu l-flus kif ukoll jagħmlu n-negozju u spettaklu turistiku jibqa' festa folkloristika importanti ħafna li miegħu hemm marbutin tradizzjonjiet antiki li sfortunatament ħafna minnhom intesew.


Materja skura

Materja skura

Fil-kożmoloġija, it-terminu materja skura jfisser il-komponent ipotetiku tal-materja li mhuwiex osservabbli direttament, billi ma jarmix radjazzjoni elettromanjetika bħall-materja magħrufa u jidher biss permezz tal-effetti gravitazzjonali

Jistmaw li l-materja skura tagħmel il-parti l-kbira, kważi d-90%, tal-massa li hemm fl-univers.

Minkejja l-mapep dettaljati tal-Univers viċin, li jkopru l-ispettru elettromanjetiku kollu mill-mewġ tar-radju għar-raġġi gamma, instabu biss 10% tal-massa tiegħu, kif stqarr fl-2001 lin-"New York Times" Bruce H. Margon, astronomu fl-Università ta' Washington:

L-aħħar kalkoli juru li l-materja skura tagħmel madwar 86% tal-massa tal-univers u madwar 26% tal-enerġija tiegħu.

Fil-bidu kienu jsejħulha "massa nieqsa", minkejja li effettivament hi materja li l-effetti gravitazzjonali tal-massa tagħha huma osservabbli.

Però din il-materja ma tarmi l-ebda radjazzjoni elettromanjetika; għalhekk ma tistax tiġi osservata mill-istrumenti tal-analiżi spettroskopika u għal din ir-raġuni ngħatat l-aġġettiv "skura".

It-terminu massa nieqsa jista' jqarraq bina billi mhux il-massa li hi nieqsa imma d-"dawl" tagħha biss.

Irridu nagħmluha ċara li l-kunċett ta' materja skura jagħmel sens biss fil-kuntest tal-mudell standard tal-kożmoloġija li nużaw illum ibbażat fuq il-Big Bang.

Dan minħabba żewġ raġunijiet fundamentali:

Min-naħa l-oħra, jekk it-teorija li nużaw illum tinsab żbaljata, jista' jkun li ma jkunx hemm bżonn tal-materja skura, billi l-ipoteżi tal-eżistenza tagħha ġejja biss mill-ksur ta' mudell matematiku u mhux minn evidenza sperimentali ċerta.

Irridu noqogħdu attenti li ma nħalltux il-materja skura ma' ipoteżi oħra li jsejħulha "enerġija skura".

Fl-1933 l-astronomu Fritz Zwicky kien qiegħed jistudja l-mixi tal-ġemgħat ta' galassji tal-bogħod u ta' massa kbira, fil-każ partikolari tal-ġabra ta' Coma u ta' Virgo.

Zwicky stima l-massa ta' kull galassja tal-ġemgħa mill-luminożità tagħha u għadd il-mases galattiċi flimkien biex jikseb il-massa totali tal-ġemgħa.

Imbagħad għamel stima oħra indipendenti mill-massa totali, ibbażata fuq il-kejl tad-dispersjoni tal-veloċitajiet individwali tal-galassji fil-ġemgħa; Din it-tieni stima ta' massa dinamika kienet 400 darba akbar mill-istima bbażata fuq id-dawl tal-galassji.

Minkejja li l-evidenza sperimentali kienet diġà teżisti fi żmien Zwicky, kien biss fis-sittinijiet li x-xjenzjati bdew jiflu din id-diskrepanza b'mod sistematiku u l-eżistenza tal-materja skura bdiet tiġi kkonsidrata.

L-iskoperta tagħha mhux biss solviet in-nuqqas tal-massa fil-ġemgħat ta' galassji, imma kellha konsegwenzi fil-wisgħa iżjed fuq il-kapaċità tal-bniedem li jbassar l-evoluzzjoni u d-destin tal-Univers.

Fl-2008, bis-saħħa tal-istudju ta' diversi riċerkaturi, fosthom Franċiżi u Kanadiżi fl-Istitut tal-Astrofiżika ta' Pariġi, għandna xhieda definittiva tal-preżenza tal-materja skura.

Difatti, bl-użu tat-teleskopju Canada-France-Hawaii Telescope (Cfht), li jinsab fuq il-muntanja Mauna Kea fil-Ħawaii, l-istudjużi ħarsu lejn eluf ta' xbihat biex jivverifikaw id-devjazzjoni tad-dawl fil-vjaġġ kożmiku tiegħu u kkonfermaw li dan jiddevja anki f'postijiet fejn m'hemmx mases viżibbli.

Kien bis-saħħa ta' dawn l-osservazzjonijiet li instabet il-materja skura li minkejja li ma tidhirx għandha effetti gravitazzjonali.

Il-kurvi tar-rotazzjoni tal-galassji spirali fornew evidenza osservattiva importanti għall-ħtieġa tal-materja skura.

Dawn il-galassji fihom popolazzjoni vasta ta' kwiekeb fuq orbiti kważi ċirkolari madwar iċ-ċentru galattiku.

Kif jiġri fil-każ tal-orbiti planetarji, skont it-tielet liġi ta' Kepler l-istilel bl-ikbar orbiti galattiċi għandhom l-iċken veloċitajiet orbitali; Imma t-tielet liġi ta' Kepler tapplika biss għall-kwiekeb qrib il-periferija ta' galassja spirali, billi nissoponu minn qabel li l-massa magħluqa mill-orbita hi kostanti.

Ma dan kollu l-astronomi għamlu osservazzjonijiet tal-veloċitajiet orbitali tal-istilel fir-reġjuni periferiċi ta' għadd kbir ta' galassji spirali, u sabu li fl-ebda każ ma jssegwu t-tielet liġi ta' Kepler dawn il-veloċitajiet.

Bil-kontra minnflok jonqsu iżjed ma tkun kbira d-distanza miċ-ċentru, il-veloċitajiet jibqgħu kostanti.

L-implikazzjoni hi li l-massa magħluqa mill-orbiti tikber iżjed ma jkun kbir ir-raġġ, anki għall-istilel li mid-dehra jinstabu viċin il-limitu tal-galassja.

Minkejja li tinsab ħdejn il-konfini tal-parti luminuża tal-galassja, din għandha profil ta' massa li tidher li jkompli 'l hemm sewwa mir-reġjuni okkupati mil-kwiekeb.

Fil-każ tal-istilel qrib il-periferija ta' galassja spirali, b'veloċitajiet orbitali osservati normalment ta' 200 kilometru fis-sekonda, kieku l-galassja kienet magħmula mill-materja li tidher biss, dawn l-istilel ma jdumux ma jitilquha billi l-veloċitajiet orbitali tagħhom huma erba' darbiet ikbar mill-veloċità tal-ħrib tal-galassja.

La ma nosservawx galassji li qegħdin jinfirxu b'dan il-mod, fil-ġewwieni tagħhom bilfors irid ikun hemm ammont ta' massa li mhux qegħdin inqiesuha meta ngħoddu flimkien il-massa tal-partijiet viżibbli.

Il-lentijiet gravitazzjonali jistgħu jkunu prova oħra tal-eżistenza tal-materja skura.

Il-massa viżibbli mhijiex biżżejjed biex toħloq lenti gravitazzjonali, għalhekk għal din il-lenti hemm bżonn il-preżenza ta' kwantitajiet enormi ta' materja skura biex ikun hemm massa totali kapaċi li tgħawweġ il-mogħdija tad-dawl.

Fil-21 ta' Awwissu 2006, in-NASA ħarġet starrija għall-istampa li skontha it-teleskopju Chandra sab xhieda diretta tal-eżistenza tal-materja skura fejn jiltagħu żewġ ġemgħat ta' galassji.

Fil-bidu tal-2007, l-astronomi tal-Cosmic Evolution Survey u t-Teleskopju spazjali Hubble, permezz ta' tgħarif miksub mit-teleskopju Hubble u minn strumenti fl-art, pinġew mappa tal-materja skura u wrew li dawn jippermeaw l-univers; fejn insibu materja viżibbli jkun hemm ukoll kwantitajiet kbar ta' materja skura, imma din hi preżenti wkoll fiż-żoni fejn m'hemmx materja viżibbli.

Fit-3 Ta' April 2013, ix-xjenzjati tan-NASA qalu li l-"Alpha Magnetic Spectrometer" fuq l-Istazzjon Spazjali Internazzjonali x'aktarx innota traċċja ta' materja skura.

L-ewwel riżultati tal-i"Space-borne Alpha Magnetic Spectrometer" urew eċċess ta' pożitroni b'enerġija għolja fir-raġġi kożmiċi, li nistgħu nispjegah bil-preżenza tal-materja skura.

Fil-letteratura dehru bosta teoriji biex jispegaw in-natura ta' dik li tissejjaħ "massa nieqsa", marbuta ma' diversi fenomeni.

Il-materja skura kieku tinsab fid-"dlam" madwar il-kwiekeb u tinqasam b'mod fondamentali f'barjonika u mhux barjonika:

Jaħsbu li mill-inqas 90% tal-materja skura mhijiex barjonika.

Infatti, billi l-abbondanza kożmika tad-dewterju (atomu tad-dewterju għal kull 100 000 ta' idroġenu) hi estremament sensibbli għad-densità tal-materja fil-forma ta' barjoni, kieku d-densità barjonika kienet ogħla il-preżenza tad-dewterju kienet tkun ħafna iżjed baxxa.

Bil-kuntrarju l-abbundanza osservata tad-dewterju hi kompatibbli mad-densità tal-materja osservata.

Qed issir ukoll distinzjoni bejn il-"materja skura kisħa", irrappreżentata essenzjalmente mill-partiċelli ipotetiċi tal-"lenti" WIMP, u l-"materja skura sħuna", irrappreżentata min-newtrini, li, kif għedna, huma partiċelli superveloċi.

Hemm minoranza ta' riċerkaturi li l-ipoteżi tal-materja skura ma jqisuhiex soddisfaċenti bħala spjegazzjoni tal-effetti osservati.

Fosthom:

It-teoriji li jipproponu xi modifika tad-dipendenza tal-kamp gravitazzjonali fuq id-distanza intwerew li mhumiex adattati biex jispjegaw il-kurvi ta' rotazzjoni tal-galassji spirali, għax il-previżjonijiet tagħhom jirriżultaw f'kunflitt ma' xhieda osservattiva oħra li hi universalment aċċettata.

S'issa l-ebda teorija mhi aċċettata għal kollox mill-komunità astronomika billi attwalment hu impossibbli li tiġi verifikata b'mod risoluttiv.

Esperimenti għat-tfittix tal-materja skura:


Deportivo Cali

Deportivo Cali

Asociación Deportivo Cali, magħruf ukoll bħala sempliċement Deportivo Cali u xi drabi Cali, huwa klabb tal-futbol professjonali Kolombjano, ibbażat ġewwa l-belt ta' Cali, fi Kolombja.

Huma jilgħabu fl-ogħla diviżjoni Kolombjana, Categoría Primera A.


San Ġwann Battista

San Ġwann Battista

San Ġwann il-Battista kien predikatur u figura reliġjuża.

Insibu dan il-karattru kemm fir-reliġjon Kristjana kif ukol fl-Iżlam.

Ġwanni kellu l-mod tiegħu kif jgħammed u jaħfer id-dnubiet.

Ġesù stess kien segwaci ta' Ġwanni.

Insibu l-istorja tiegħu fit-Testment il-ġdid.

Ġwanni kien jippriedka fid-deżert, u ħafna kienu jmorru jisimgħuh.

Kien wissa lir-re Erodi u qallu li ma jistax iżomm għandu l-mara ta' ħuh.

Hawnhekk beda t-tilwim bejniethom.

Ġara li Salomè, żifnet żifna li tant għoġbot lil Erodi, li qallha li tista' tistolbu li trid, anke sa nofs is-saltna.

Hawnhekk mġegħla min ommha, talbitu ras Ġwanni l-Battista.

Erodi ma xtaqx, però minħabba li kien taha l-kelma tiegħu, u minħabba n-nies, kellu jwettaq dak li wiegħed.

Erodi bagħat jordna biex jaqtgħu ras Ġwanni l-Battista.

Hekk ġara, u din ngħatat lil Salomè.

Il-ġisem ta' Ġwanni ġie meħud mid-dixxipli tiegħu u difnuh.


Karmenu Mallia

Karmenu Mallia

Karmenu (sive Carmel) Mallia (Ħal Qormi, 9 ta' Novembru 1929 - ) hu kittieb u Esperantista Malti.

Karmenu Mallia għamel l-istudji tiegħu fl-iskola primarja tal-gvern f'Ħal Qormi u wara s-Seminarju.Għamel tliet snin studju fil-filosofija u l-lingwa Franċiża f'Vals-pres-le Puy, Franza.

Wara, għallem il-Franċiż u l-Istorja fil-Kulleġ San Alwiġi.

Kien Spettur Anzjan tas-Saħħa.

Għallem il-Franċiż u l-Malti fil-Junior Lyceums tal-Gvern u fil-Kulleġġ Mount Carmel (illum Saint Elias College).

Għallem ukoll l-Esperanto f'korsijiet organizzati mill-Malta Esperanto-Societo.

Hu membru tal-Akkademja tal-Esperanto.

Awtur ta' diskorsi dwar il-letteratura Maltija u l-Istorja ta' Malta f'dawn il-kungressi universali tal-Esperanto: f"Varsavja, Polonja u Montpelier, Franza.

Artikli tiegħu dwar il-letteratura Maltija dehru f'diversi antoloġiji bl-Esperanto.

Għandu l-Liċenzjat fl-Esperanto mill-British Esperanto Assoc., il-BA.Hons. fil-Franċiż mill-università ta' Londra,u dottorati fin-Naturopatija, fil-letteratura u fl-Istudji Bibliċi.

Kiteb diversi radjudrammi, esejs u traduzzjonijiet minn kittieba Franċiżi li nstemgħu fuq ir-Rediffusion (illum il-PBS).

Dawn id-drammi għadhom ma nħadmux: Eros - dramm fi tliet atti; Il-Profeta (dramm miktub f'versi fi tliet atti u epilogu); Dun Mikiel Xerri.

e) Diskorsi: 2013:It-Tabib Louis A. Buttigieg, MD; Il-Poeżija tat-Tbatija b'riferenza għal Alfred de Vigny.

226 Mallia hu fundatur u l-ewwel editur ta' dawn ir-rivisti tal-poeżija: a)Versi (1986-90) li wara ħaditha f'idejha l-Għaqda Poeti Maltin; u b) Il-Muża (1991-94).

Kien editur ukoll ta' dawn il-fuljetti:Leħen Ħaż-Żabbar (1993-950);Kikkra Kulturali(2000-):fuljett ta' proża u poeżija li jkunu nqraw f'serati tal-istess isem organizzati mill-Kunsill Ċiviku Żabbar; Altior ab Imo (=il-motto ta' Ħal Qormi, Ġunju 2012-): fuljett tal-Għaqda Ġużè Muscat Azzopardi/Awturi Qriema.

Kapricaj Raketoj (1981), it-2i edizzjoni dehret taħt l-isem: Cent Kapricaj Raketoj (2000); Marionetoj (1999); Distre, libere (2005).

Ĉielarka Estonto (Ġejjieni lewn il-qawsalla) (2000), storja storika matul l-aħħar gwerra dinjija f'Malta.

Dan hu l-ewwel rumanz ta' Mallia bl-Esperanto u l-ewwel wieħed minn Malti.

(miktub f'versi), 2012: Najbaroj (Ġirien), li ħa l-ewwel premju fil-konkors internazzjonali tad-drammi bl-Esperanto mniedi kull sena mill-Universala Esperanto-Asocio.

(i)poeżiji: Diversi poeżiji ta' awturi Maltin li mbagħad dehru maqlubin f'diversi rivisti bl-Esperanto: 1973: Dun Karm: La 'Mio' Kaj Lia Pretero (Il-'Jien' U Lilhinn Minnu) li fiha wkoll it-traduzzjoni ta' Il-Musbieħ tal-Mużew (La Pralampo en La Muzeo).

1981: Revija - Nru 3, pp. 41-49: poeżiji ta' poeti Maltin maqluba minn Mallia għall-Eo u mbagħad maqluba fil-Jugoslav.

Hemm ukoll bijografija tiegħu.

1981: Malte, IKS, Zagreb: poeżiji ta' poeti Maltin maqluba minnu għall-Eo u mbagħad mit-traduzzjoni tiegħu qalbuhom għall-Jugoslav.

1983: Maż-żifna tar-Rebbiegħa/Printempa Danco (Mario F. Bezzina/Karmenu Mallia),traduzzjoni parallela.

1985: Antologio de Maltaj Poetoj (Antoloġija ta' poeti Maltin).

Il-poeżiji kollha huma maqluba minnu).

2001: L-Epopea ta' Ġensna ta' V.M. Pellegrini - La Malta Epopeo; 227 2009: Malta Nuntempa Poezio -- Traduzzjoni ta' poeżiji tal-membri tal-Għaqda Poeti Maltin.

NB-2010 -Traduzzjoni mill-Ispanjol tal-isbaħ tliet poeżiji ta' San Ġwann tas-Salib:Cántico Espiritual (poeżija twila), En Una Noche Oscura u Llama de Amor Viva.

(ii)Proża: 2007: La Malta Revo (Il-Ħolma Maltija, rumanz ta' Frans Sammut) ippubblikat minn Mondial, New York, USA.

2011: Proverboj (traduzzjoni ta' diversi proverbi Maltin)

(iii) Bijografija: 2011: Mi Manwel Dimech (Jien, Manwel Dimech ta' P. Mark Montebello, OP).

d)Traduzzjonijiet mill-Esperanto għall-Malti:

Kumewawa, ġabra ta' stejjer tal-kittieb esperantista Jugoslav Tibor Sekelj dwar l-avventuri tiegħu fl-Amażonja.

Dan deher f'Sagħtar (1995-96); ippubblikat fi ktieb minn Wise Owl (2009) u wara minn FARAXA (2014).

Bil-Franċiż, bl-Ingliż u bit-Taljan: Poeżija: Shadows of Fire (1986); Pâquerettes (2002); Lights & Shadows (2004).

Antoloġija ta' Poeżija oriġinali bl-Esperanto, bil-Franċiż, bl-Ingliż, bil-Malti u bit-Taljan: Poe (2014).

Bl-Ingliż 2009: That perturbing light on the way to Damascus (Master's thesis).

2012: Isaiah (Doctorate thesis).

Grammatika: 1976: L-Ewwel Kors fl-Esperanto, Malta Esperanto-Societo; 1985: Il-Kors tal-Esperanto ta' Zagreb, Malta Esperanto-Societo.Dal-kors jintuża fil-korsijiet tal-Esperanto li torganizza l-istess Għaqda.

2013: L-Esperanto (kors bil-Malti fl-Esperanto), Malta Esperanto-Societo.


Carlos Alazraqui

Carlos Alazraqui

Carlos Jaime Alazraqui (New York, Stati Uniti tal-Amerika, 20 ta' Lulju, 1962) kien attur, "stand-up comedian", produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.


Charles Dierkop

Charles Dierkop

Charles Dierkop (Wisconsin, Stati Uniti tal-Amerika, 1936) kien attur, "stand-up comedian", produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.


Steve Zahn

Steve Zahn

Steven James "Steve" Zahn (Minnesota, Stati Uniti tal-Amerika, 13 ta' Novembru, 1967) kien "stand-up comedian", attur, produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.


Larry David

Larry David

Lawrence Gene "Larry" David (New York, Stati Uniti tal-Amerika, 2 ta' Lulju, 1947) kien attur, "stand-up comedian", produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.


James Aaron Ellul

James Aaron Ellul

James Aaron Ellul (3 ta' Lulju, 1995) huwa Kunsillier ta' 20 sena fil-lokalità tal-Furjana.

Ellul huwa l-iżgħar kunsiller li qatt kien hemm fil-Kunsill Lokali tal-Furjana, huwa kien elett meta kellu biss 19 il-sena.

Il-familja t'Ellul ilha isservi n-nies tal-Furjana mill-1881 bin-negozju li jinsab fil-lokal stess.

Il-laqam tal-familja huwa dak 'ta' Quattromani'.

Ellul huwa wkoll il-kuġin tal-plejer li jilgħab mal-Floriana FC Andre' Scicluna.

James Aaron jaħdem bħala ġurnalist ma' Net TV.

James Aaron Ellul jokkuppa l-kariga ta' President tal-Partit Nazzjonalista fil-Furjana.

Huwa ilu jservi dan l-irwol mill-2014.

Ellul huwa l-iżgħar persuna li qatt okkuppa l-kariga ta' President fil-Partit Nazzjonalista.

Huwa beda b'dan l-irwol meta kellu biss 18-il sena.

Ellul ikkontesta għall-elezzjoni tal-Kunsill Lokali f'isem il-Partit Nazzjonalista.

Huwa ġie elett b'numru tajjeb ħafna ta' voti, fejn ħafna jikkunsidraw l-eta' żgħira tiegħu.

Huwa beda jokkuppa l-kariga ta' kunsillier mill-1 ta' Mejju 2015.

Huwa wkoll kien attiv fl-għaqda tal-Istudenti Demokristjani Maltin (SDM) mill-2011 sas-sena 2014.

Bħalissa Ellul qiegħed jistudja fl-Università ta' Malta, il-kors tal-Istudji Ewropej.

Il-paġna ta' James Aaron Ellul fuq Facebook

L-artikli fuq MaltaRightNow


Jeff Garlin

Jeff Garlin

Jeffrey Todd "Jeff" Garlin (Illinois, Stati Uniti tal-Amerika, 5 ta' Ġunju, 1962) kien attur, "stand-up comedian", produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.


Jemaine Clement

Jemaine Clement

Jemaine Clement (Wellington, Stati Uniti tal-Amerika, 10 ta' Jannar, 1974) kien attur, "stand-up comedian", produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.


Chris Hardwick

Chris Hardwick

Christopher Ryan "Chris" Hardwick (Kentucky, Stati Uniti tal-Amerika, 23 ta' Novembru, 1971) kien attur, "stand-up comedian", produttur tal-films, u xeneġġjatur Amerikan.


Kotba-Argo Limited

Kotba-Argo Limited

Kotba-Argo Limited hi dar tal-pubblikazzjonijiet Maltija li ppubblikat dawn il-kotba:


Osama bin Laden

Osama bin Laden

Osama bin Moħammed bin Awad bin Laden (bl-Għarbi: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن, "ʾUsāmah bin Muḥammad bin ʿAwaḍ bin Lādin"; Riyad, 10 ta' Marzu 1957 – Abbottabad, 1 ta' Mejju 2011) kien membru tal-familja bin Laden, familja biljunarja Sawdija u fundatur tal-organizzazzjoni ġiħadija al-Qagħida, responsabbli għall-attakki tal-11 ta' Settembru fuq l-Istati Uniti tal-Amerka u ħafna attakki fuq miri ċivili u militari b'eluf ta' vittmi.

Minħabba dan bin Laden tilef iċ-ċittadinanza Sawdija tiegħu u ġie miċħud minn familtu.

bin Laden kien fuq il-listi tal-"American Federal Bureau of Investigation" tal-iktar għaxar maħruba mfittxija u l-iktar terroristi mfittxija, għall-involviment tiegħu fl-isplużjonijiet ta' ambaxxati Amerikani fl-1998.

Wara l-2001, bin Laden kien il-mira ewlenija tal-"War on Terror" tal-Istati Uniti. bin Laden u l-mexxejja l-oħra ta' al-Qagħida kien maħsub li kienu mistoħbija fuq il-fruntiera bejn l-Afganistan u l-Pakistan.

Nhar l-1 ta' Mejju 2011, Barack Obama ħabbar li unita' żgħira speċjali tal-Istati Uniti fetħet attakk dirett fuq bin Laden, fil-belt ta' Abbottabad, madwar 60 mil 'il barra mill-kapitali tal-Pakistan, Islamabad.

Ingħad li bin Laden ċaħad l-għażla li ingħata li jagħti ruħu b'idejh, bil-konsegwenza li spiċċa maqtul fl-isparatura li żviluppat bejn iż-żewġ naħat.

Ingħad ukoll li fl-attakk inqatlu wkoll membri oħra tal-familja tiegħu, b'wieħed minnhom ikun iben l-istess bin Laden.

Wara li ħarġet l-aħbar ta' din il-mewt, ċentri diplomatiċi Amerikani madwar id-dinja tpoġġew fuq l-ogħla livell ta' twissija, filwaqt li ċittadini madwar id-dinja qed jitwissew biex joqgħodu iktar attenti, minħabba l-biża' li sostenituri ta' bin Laden jistgħu jirritaljaw.

Malli ħarġet l-aħbar, mijiet ta' nies inġabru quddiem il-White House u b'mod spontanju kantaw diversi innijiet, fosthom, l-innu nazzjonali.


Ayman al-Zawahiri

Ayman al-Zawahiri

Ayman Mohammed Rabie al-Zawahiri (bl-Għarbi: أسامة بن محمد بن عوض بن لادن, Aymān Muḥammad Rabie al-Zawahiri; Maadi, 19 ta' Ġunju 1951) kien membru tal-familja al-Zawahiri, familja biljunarja Sawdija u fundatur tal-organizzazzjoni ġiħadija al-Qagħida.