Nicolae Ceaușescu

Nicolae Ceaușescu

Nicolae Ceaușescu (Scornicești, 26 ta' Jannar 1918 – Târgoviște, 25 ta' Diċembru 1989) kien politiku Komunista Rumen.

Hu kien Segretarju Ġenerali tal-Partit Komunista Rumen bejn l-1965 u l-1989, u b'hekk it-tieni u l-aħħar kap Komunista tar-Rumanija.

Hu kien ukoll il-mexxej tal-pajjiż mill-1967 bħala President tal-Kunsill tal-Istat u mill-1974 bħala President tar-Repubblika sakemm ġie mneħħi fir-Rivoluzzjoni Rumena tal-1989.

Ceaușescu twieled fir-raħal żgħir ta' Scornicești, fid-distrett ta' Olt, nhar is-26 ta' Jannar 1918.

Il-familja Ceaușescu kienet familja fqira ta' bdiewa ta' għaxart itfal.

Missieru Andruță kellu tliet ettari ta' art agrikola u xi ftit nagħaġ, u kien jissupplixxi lil familtu mit-tfassil ta' ħwejjeġ.

Ommu Alexandrina kienet ukoll taħdem.

Nicolae kien jattendi erba' klassijiet fl-iskola tar-raħal, fejn l-għalliema kienet tgħallem numru ta' klassijiet fl-istess ħin għal studentii ta' klassijiet diffferenti.

Ceaușescu ma kellux kotba u mhux l-ewwel darba li kien imur l-iskola ħafi.

Hu wkoll ma kellux ħbieb, kien maqtugħ u imprevedibbli.

Hu studja fl-iskola tar-raħal sal-età ta' ħdax-il sena, meta ħarab lejn Bukarest u mar jgħix ma' oħtu Niculina Rusescu.

F'Bukarest daħal bħala skarpan apprentist, u beda jaħdem fil-ħanut ta' wieħed Alexandru Săndulescu, skarpan li kien ukoll membru attiv tal-Partit Komunista, li dak iż-żmien kien illegali.

Ceaușescu ftit dam biex beda jieħu sehem fl-attivitajiet tal-Partit Komunista (hu sar membru fl-1932), però bħala tfajjel fiż-żgħożija tiegħu kien jingħata affarijiet żgħar x'jagħmel.

Fl-1933, ta' ħmistax-il sena, ġie arrestat għall-ewwel darba minħabba ġlied fi strajk u għal darb'oħra fl-1934, l-ewwel minħabba li kien ġabar firem għal petizzjoni li kienet tipprotesta l-proċess ġudizzjarju kontra ħaddiema tal-ferrovija u darbtejn oħra għal attivitajiet simili.

Sa nofs it-tletinijiet, hu kien f'missjonijiet f'Bukarest, Craiova, Câmpulung, u Râmnicu Vâlcea, fejn ġie arrestat numru ta' drabi.

Il-profil tiegħu mill-pulizija sigrieta tas-Siguranța Statului niżżlitu bħala "aġitatur Komunista perikoluż" u "distributur ta' materjal ta' propaganda Komunista u kontra l-Faxxisti".

Hu mifhum li fl-1936 Ceaușescu kien segretarju reġjonali tal-"Uniunea Tineretului Comunist" (UTC), l-organizzazzjoni taż-żgħażagħ tal-Partit Komunista.

F'Jannar tal-istess sena, hu u Vladislav (jew Vladimir) Tarnovski, aġitatur Pollakk, żaru Ulmi qrib Târgoviște biex jiġbru aktar sostenituri mal-Partit.

Madanakollu, il-laqgħa ġiet imxejjna mill-informatur Ion Olteanu, u Ceaușescu ġie arrestat għal darb'oħra ma' Tarnovski, u Komunisti oħrajn.

Fit-tribunal ta' Brașov hu ngħata sentenza ta' sentejn ħabs, u sitt xhur oħra ġew miżjuda wara li nstab ħati ta' disprezz lejn il-qorti.

Hu u Tarnovski rċevew l-ogħla piena mill-grupp ta' tlettax-il attivista Komunista mħarrka.

Hu qatta' ħafna mis-sentenza tiegħu fil-ħabs ta' Doftana.

Meħlus fl-1938, Ceaușescu baqa' ħieles sentejn biss għax fl-1939 ġie ikkundannat "in absentia" għal tliet snin ħabs minħabba li kompla jxerred propaganda Komunista.

F'dan iż-żmien qasir ta' libertà hu ltaqa' ma' Elena Petrescu, attivista Komunista f'Bukarest, li kellha tilgħab rwol importanti fil-karriera politika tiegħu.

Minkejja li kien qiegħed jiskonta sentenza fil-ħabs ta' Jilava, hu baqa' jkollu laqgħat regolari ma' Elena.

Minbarra Jilava, hu kien immexxi fil-ħabsijiet ta' Caransebeș (1942), Văcărești (1943) u Târgu Jiu (1943).

F'din tal-aħħar, hu qasam ċella ma' Gheorghe Gheorghiu-Dej, fejn sar il-"protégé" tiegħu.

L-awtoritarjiet korrotti tal-kamp ta' internament bdew jagħtu aktar libertajiet lill-ħabsin Komunisti biex imexxu l-blokkok taċ-ċelel tagħhom, bil-patt u l-kundizzjoni li ma jippruvawx jaħarbu mill-ħabs.

F'Târgu Jiu, Gheorghiu-Dej beda jmexxi "sessjonijiet ta' awtokritika" fejn diversi membri tal-Partit kellhom jistqarru quddiem il-mmebri l-oħra li ma fehmux id-dogma ta' Marx-Engels-Lenin-Stalin kif interpretata minn Gheorghiu-Dej; il-ġurnalista Edward Behr stqarr li r-rwol ta' Ceaușescu f'dawn is-sessjonijiet kien ta' infurzatur, bil-ġuvni jsawwat lil dawk il-membri li ma kinux entużjasti biżżejjed fuq dawn is-sessjonijiet.

Dawn is-"sessjonijiet ta' awtokritika" mhux biss issiġillaw il-kontroll ta' Gheorghiu-Dej fuq il-Partit, iżda taw stima għolja lil Ceaușescu.

Kien dan iż-żmien li mmarka l-bidu tat-telgħa għall-poter.

Hu nħeles nhar l-4 ta' Awwissu 1944.

Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, meta r-Rumanija bdiet taqa' taħt l-influwenza Sovjetika, Ceaușescu serva bħala segretarju tal-UTC (bejn l-1944 u l-1945).

Meta l-Komunisti ħadu lura l-poter fir-Rumanija fl-1947, wara li r-Re Mikiel I abdika fit-30 ta' Diċembru, ir-Repubblika Popolari tar-Rumanija ġiet imwaqqfa u fi Frar tal-1948 sar l-ewwel kungress tal-"Partidul Muncitoresc Român" (PMR), l-isem taħt liema l-Partit Komunista beda jaħdem.

Sussegwentament, fit-13 ta' Mejju 1948, Ceaușescu ġie maħtur sotto-segretarju tal-istat fil-ministeru tal-agrikoltura fil-Gvern ta' Petru Groza, u fit-18 ta' Marzu 1950, Ceaușescu sar ġenerali maġġuri wara li nħatar deputat ministru fil-ministeru tal-forzi armati.

Nicolae sar ġeneral f'Jannar tal-1950 minkejja li qatt ma kien għamel l-armata.

Fil-post tiegħu fi ħdan il-ministeru tal-agrikoltura, hu infurza l-kollettivizzazzjoni tal-agrikoltura u ordna l-arrest ta' bdiewa li ma jikkoperawx.

Fl-1952, Gheorghiu-Dej ġabu miegħu fil-Kumitat Ċentrali, xhur wara li tneħħiet il-"fazzjoni Muskovita" mill-partit immexxiha minn Ana Pauker.

Fl-1954, Ceaușescu sar membru sħiħ tal-Politburo u eventwalment tela' sabiex jokkupa t-tieni l-ogħla kariga fil-ġerarkija tal-partit.

Fil-ħarifa tal-1956, meta kien fi Cluj, Ceaușescu lagħab rwol importanti fit-trażżin ta' movimenti ta' simpatija lejn ir-rivoluzzjoni Ungeriża.

Nhar l-4 ta' Diċembru 1957, Nicolae mexxa lil unitajiet militari biex joħonqu rewixxti tal-bdiewa ta' Vadu Rosca, fid-distrett ta' Vrancea, li kienu rrifjutaw il-kollettivizzazzjoni obbligatorju.

B'żewġ tankijiet, Ceaușescu personalment ordna li jinfetaħ in-nar u disa' bdiewa ġew maqtula, bi 48 persuna feruta.

Meta Gheorghiu-Dej miet fid-19 ta' Marzu 1965, Ceaușescu ma kienx fost is-suċċessuri minkejja li kien qrib ħafna tiegħu.

Madanakollu, kawża ta' numru ta' ġlied u kunflitti interni bejn uffiċjali wassal lill-Politburo li jagħżlu lil Ceaușescu bħala kandidat.

Hu ġie elett segretarju ġenerali fit-22 ta' Marzu 1965, tliet ijiem wara l-mewt ta' Gheorghiu-Dej.

Waħda mill-ewwel mossi tiegħu kienet li jbiddel l-isem tal-partit minn Partit tal-Ħaddiema Rumeni lura għal Partit Komunista tar-Rumanija, u li jiddikjara l-pajjiż bħala repubblika soċjalista minflok repubblika popolari.

Fl-1967, hu kkonsolida l-poter tiegħu meta sar President tal-Kunsill tal-Istat, biex b'hekk sar il-kap tal-istat "de jure".

L-hekk imsejħa "Baruni" tal-partit (Ion Gheorghe Maurer, Emil Bodnăraș u Chivu Stoica) ftit li xejn raw periklu biż-żieda fil-poter ta' Ceaușescu u aċċettaw il-vjolazzjoni ta' Artiklu 13 tal-istatut li kien jipprojbixxi l-akkumulazzjoni ta' funzjonijiet.

Ceaușescu baqa' jkompli jkabbar il-poteri tiegħu fil-Kunsill tal-Istat, fejn naqqas is-saħħa u l-importanza tal-Kunsill Ekonomiku fl-1967 u tal-Kunsill tad-Difiża maħluq fl-1968.

Għall-bidu Ceaușescu sar figura popolari kemm fir-Rumanija u anke fil-Punent minħabba l-politika barranija indipendenti tiegħu, li kienet sfidat l-awtorità tal-Unjoni Sovjetika.

Fis-sittinijiet iffaċilita ċ-ċensura tal-istampa u temm l-partiċipazzjoni tar-Rumanija fil-Patt ta' Varsavja, għalkemm ir-Rumanija uffiċjalment baqgħet membru; mhux biss ma bagħatx it-truppi Rumeni fiċ-Ċekoslovakkja fl-1968, imma kkundanna l-invażjoni b'mod espliċitu f'diskors pubbliku li sar fil-21 ta' Awwissu 1968.

Dan id-diskors baqa' wieħed mill-aktar diskorsi famużi tiegħu, fejn quddiem 100,000 ruħ stqarr li kien "żball gravi u jikkostitwixxi periklu serju għall-paċi fl-Ewropa u għall-prospetti tas-Soċjaliżmu fid-dinja.

Hu żar Praga ġimgħa qabel l-invażjoni sabiex joffri s-sosten morali lill-kontraparti Ċekoslovakk tiegħu, Alexander Dubček.

Minkejja li l-Unjoni Sovjetika kienet tittollera l-azzjonijiet ta' Ceaușescu, it-tbegħid tiegħu minn Moska poġġiet lir-Rumanija bħala dissidenti fil-Blokk tal-Lvant.

Il-politika ekonomika, barranija u demografika ta' Ceaușescu kienet li tagħmel lir-Rumanija bħala saħħa dinjija.

Għall-"Conducător" (il-"Mexxej"), kif Ceaușescu kien iħobb isejjaħ lilu nnifsu, "id-demografija hija d-destin" u pajjiżi b'popolazzjonijiet li qed jikbru kienu potenzi.

Biex iwettaq dan il-pjan, fl-1966, reġġa' lura d-Digriet tal-1957 li pprojbixxa l-abort (sa dak iż-żmien l-abort kien permess biss f'ċerti pajjiżi Komunisti).

Permezz tad-Digriet 770/1966, l-abort fl-ewwel tliet xhur tat-tqala kienu permessi biss fuq preskrizzjonijiet mediċi stretti u f'każijiet eċċezzjonali l-qtil tal-fetu kien permess sa sitt xhur tqala.

Dan id-digriet ġie infurzat bid-Digriet 441 tas-26 ta' Diċembru 1985 li kien iħalli l-abort biex isir biss minn nisa li qabżu t-42 sena jew li diġà kellhom ħamest itfal.

Il-gvern ukoll ra r-rati tad-divorzji u għamilha iktar diffiċli biex jinkiseb; kien iddekretat li żwieġ seta' jiġi xolt biss f'każijiet eċċezzjonali.

Filwaqt li ż-żieda fil-popolazzjoni kienet imħeġġa, eluf ta' tfal spiċċaw abbandunati fl-orfanatrofji.

Huwa stmat li fil-bidu tal-1990 fir-Rumanija kien hemm mal-100,000 tifel u tifla fl-orfanatrofji jgħixu f'kundizzjonijiet ħarxa.

Ir-rata tal-mortalità tat-trabi baqgħet l-ogħla fl-Ewropa.

Bejn l-1988 u l-1992, eluf ta' tfal madwar ir-Rumanija sfaw infettati bil-marda tal-HIV.

F'ħafna mill-każi, ir-raġuni kienet ta' prattika medika ħażina u t-trobbija fqira.

L-isplużjoni tal-AIDS fir-Rumanija kienet kawża ta' injezzjonijiet b'siringi skaduti u trasfużjonijiet tad-demm.

Ir-reġim ta' Ceaușescu injora l-epidemija tal-HIV/AIDS abbażi li din kienet speċifika għas-soċjetà kapitalista.

Fir-Rumanija tat-tmeninijiet ma kinux isiru testijiet tal-HIV la għad-donaturi tad-demm u lanqas għat-trasfużjonijiet tad-demm.

Din wasslet biex il-pajjiż ikun it-tieni fost il-pajjiżi Ewropej bl-aktar infezzjonijiet marbutin mal-HIV.

Ceaușescu żar iċ-Ċina, il-Korea ta' Fuq, ir-Repubblika Popolari tal-Mongolja u l-Vjetnam ta' Fuq fl-1971.

Fl-okkażjoni taż-żjara tiegħu fiċ-Ċina u l-Korea ta' Fuq, Ceaușescu baqa' affaxxinat bl-idea ta' trasformazzjoni totali nazzjonali kif implimentati fil-programmi tal-"Juche" tal-Korea ta' Fuq u r-Rivoluzzjoni Kulturali taċ-Ċina.

Hu kien ukoll ispirat mill-kult tal-personalità lejn Kim Il-sung tal-Korea ta' Fuq u Mao Zedong taċ-Ċina.

Ceaușescu ammira kemm lil Mao u 'l Kim bħala kapijiet li mhux biss iddominaw lil pajjiżhom imma wkoll użaw metodi totalitarji flimkien mas-sens ta' ultra-nazzjonaliżmu mwaħħad mal-Komuniżmu biex ittrasformaw kemm liċ-Ċina u l-Korea ta' Fuq bħala potenzi dinjija.

Barra minn hekk, il-fatt li Kim u aktar minn hekk Mao kienu qatgħu l-irbit Sovjetiku kien aktar sors ta ammirazzjoni għal Ceaușescu.

Il-ġurnalista Brittaniku Edward Behr kiteb li l-possibilità li dak li Ceaușescu kien ra ċ-Ċina u l-Korea ta' Fuq fejn "irħula Potemkin użati biex jingannaw viżitaturi barranin" kienet xi ħaġa li qatt ma għaddiet minn moħħu.

Ftit wara li wasal lura r-Rumanija hu beda jimita s-sistema tal-Korea ta' Fuq.

Kotba Nord-Koreani fuq il-"juche" ġew tradotti bir-Rumen u mqassma fil-pajjiż.

Fis-6 ta' Lulju 1971, hu għamel diskors quddiem il-Kumitat Eżekuttiv tal-PCR.

Dan id-diskors, li kien jixbah lil wieħed ta' Mao, li baqa' magħruf bħala t-Teżijiet ta' Lulju, kien jikkonsisti minn sbatax-il proposta.

Fost dawn kien hemm: tkabbir kontinwu fir-"rwol ewlieni" tal-Partit; titjib tal-edukazzjoni tal-Partit u azzjoni politika kbira; parteċipazzjoni taż-żgħażagħ fuq proġetti kbar ta' kostruzzjoni bħala parti tax-"xogħol patrijottiku" tagħhom; intensifikazzjoni tal-edukazzjoni politika-ideoloġika fi skejjel u universitajiet, kif ukoll f'organizzazzjonijiet għat-tfal, żgħażagħ u studenti; u tkabbir tal-propaganda politika fi programmi televiżivi u tar-radju, kif ukoll fi djar tal-pubblikazzjoni, teatri u ċinema, opri, ballet, għaqdiet tal-artisti, biex jippromwovu karattru "militant, rivoluzzjonarju" fi produzzjonijiet artistiċi.

Il-liberalizzazzjoni tal-1965 kienet ikkundannata u lista ta' kotba u awturi pprojbiti ġiet maħluqa.

Il-pjanijiet ta' Ceauşescu għall-futur tas-soċjetà Rumena kienu jikkonflittu ma' dawk tal-Prim Ministru Maurer.

Id-disgwit kien fuq il-pass mgħaġġel tal-industrijalizzazzjoni ta' Ceaușescu, b'iktar enfasi fuq l-industrija t-tqila, filwaqt li Maurer ried li jimxu iktar kawti mingħajr ma jittraskurawx l-industrija tal-oġġetti tal-konsum konformi mar-riżorsi domestiċi, umani, naturali u teknoloġiċi tal-pajjiż.

Maurer tneħħa minn postu f'Marzu tal-1974 wara li Ceauşescu ġie elett bħala President, u minfloku nħatar Manea Mănescu.

Fil-11-il Kungress f'Novembru tal-1974, Maurer tilef postu fil-Kumitat Ċentrali.

Fit-28 ta' Marzu 1974, il-Gran Assemblea Nazzjonali stabilixxiet l-uffiċċju tal-President tar-Repubblika Soċjalista tar-Rumanija, u Nicolae Ceauşescu ġie elett b'mod unanimu u b'hekk sar l-ewwel President tar-Rumanija.

Minkejja li Ceauşescu kien kap tal-istat fl-isem mill-1967, l-unika poter tiegħu kien ġej mill-istatus tiegħu bħala kap tal-partit.

Madanakollu, il-kariga l-ġdida għamlitu l-ogħla fil-pajjiż kemm fl-isem u fil-fatt.

Hu kellu l-qawwa li jieħu deċiżjonijiet mingħajr il-bżonn li kulħadd fil-Kunsill tal-Istat ma jkun preżenti.

Mill-1974 'il quddiem, Ceauşescu mexxa regolarment bid-digriet hekk kif il-partit kollu l-istituzzjonijiet statali kienu jaqgħu taħtu.

Permezz tal-politika barranija tiegħu hu pprova jeħles mid-dominju Sovjetiku, fejn ġab is-simpatija u l-apprezzament ta' kapijiet politiċi kbar bħal Charles de Gaulle u Richard Nixon.

Fil-COMECON, organizzazzjoni ekonomika tal-Blokk tal-Lvant tal-Ewropa u pajjiżi Komunisti oħrajn, id-delegazzjonijiet Rumeni opponew għall-proposti li kienu ġejjin mill-Unjoni Sovjetika.

Waħda minn dawn id-deċiżjonijiet kienet li r-Rumanija kienet waħda minn żewġ pajjiżi Komunisti Ewropej li ħadu sehem fl-Olimpjadi tal-1984 ġewwa l-Istati Uniti.

Ir-Rumanija kienet ukoll l-unika pajjiż fil-Blokk tal-Lvant, bl-eċċezzjoni tal-Unjoni Sovjetika, li żammet relazzjonijiet diplomatiċi mal-Komunità Ewropea, flimkien mal-Iżrael u l-Ġermanja tal-Punent.

Trattat li kien jinkludi lir-Rumanija fil-lista ta' pajjiżi favoriti mill-Komunità Ewropea ġie ffirmat fl-1974, u fl-1980 intlaħaq qbil fuq l-iskambju ta' prodotti industrijali bejn ir-Rumanija u l-Komunità Ewropea.

Dan wassal għaż-żjara uffiċjali mill-President tal-Istati Uniti, Richard Nixon.

Nixon żar ir-Rumanija fit-2 ta' Awwissu 1969, u wara diskussjonijiet mal-President Rumen, Nixon kellu l-impressjoni li "Ceauşescu huwa Marksita Stanlista diffiċli, u diskussjonijiet miegħu jeskludu l-banalitajiet diplomatiċi tas-soltu."

Din kienet l-ewwel żjara ta' President Amerikan f'pajjiż Komunista li wasslet għal reazzjonijiet ostili kemm mill-Unjoni Sovjetika u t-Tajwan, din tal-aħħar kienet iżomm post iċ-Ċina fil-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti.

Minħabba hekk, Moska bagħtet twissija ċara lir-Rumanija permezz tal-Ministru għall-Affarijiet Barranin Andrei Gromyko li stqarr li d-"Duttrina Brezhnev" kienet tgħodd għall-membri kollha tat-Trattat ta' Varsavja u li "mhux se tħalli s-sigurtà tal-istati firmatarji u l-kisba tas-soċjaliżmu f'dawn il-pajjiż biex tiġi kompromessa."

Ceauşescu rreċiproka din iż-żjara, bi żjara fl-Istati Uniti f'Ottubru 1970.

Din wasslet għall-għotja ta' serje ta' favuri ekonomiċi min-naħa tal-Amerikani.

Barra minn hekk, l-Istati Uniti sostniet lir-Rumanija fl-adeżjoni f'numru ta' korpi internazzjonali bħall-GATT fl-1971 u l-Fond Monetarju Internazzjonali u l-Bank Dinji fl-1972.

Mal-bidu tal-embargo Għarbi taż-żejt fl-1973-74 kontra l-Punent, perjodu ta' prezzijiet għolja ta' żejt ikkaratterizzaw il-kumplament tas-sebgħinijiet.

Ir-Rumanija, bħala prodottur kbir taż-żejt ibbenefikat bil-qawwi minn dawn il-prezzijiet għolja, li wassal lil Ceaușescu għal pjan ambizzjuż biex jinvesti bil-qawwi f'impjanti tar-raffinament taż-żejt.

L-għan ta' Ceaușescu kien li jagħmel lir-Rumanija bħala l-aqwa fl-Ewropa mhux biss għar-raffiniment taż-żejt prodott fil-pajjiż, imma wkoll għaż-żejt minn statii tal-Lvant Nofsani bħall-Iraq u l-Iran, u mbagħad ibiegħu bi profitt fis-suq ta' Rotterdam.

Hekk kif ir-Rumanija ma kellhiex flus biżżejjed biex tibdni l-impjanti neċessarji, Ceaușescu silef mill-banek tal-Punent bis-suppożizzjoni li meta s-self ikun wasal biex jitħallas, il-profitti mill-bejgħ taż-żejt raffinat kienu jkunu biżżejjed biex ikopru s-self.

Problema kbira fil-pjan tar-raffinament taż-żejt ta' Ceaușescu li wassal biex ir-Rumanija tissellef aktar flus, kienet il-produttività tal-ħaddiema Rumeni li wassal biex l-impjanti tlestew snin wara iż-żmien skedat.

It-terrimot tal-1977 li qered il-biċċa l-kbira ta' Bukarest wassal ukoll għad-dewmien fil-pjan.

Maż-żmien li l-impjanti kienu tlestew fil-bidu tas-snin tmenin, waqgħa fil-prezzijiet taż-żejt ġab problemi finanzjarji kbar lir-Rumanija.

F'Awwissu tal-1977, 'il fuq minn 30,000 minatur mar fuq strajk fil-wied tax-xmara Jiu fejn ilmentaw fuq il-paga baxxa u l-kundizzjonijiet ħżiena li kienu qegħdin jaħdmu fihom.

Dan l-istrajk kien l-ikbar forma ta' oppożizzjoni li Ceaușescu sab quddiem wiċċu sal-aħħar tat-tmeninijiet.

Il-ħaddiema kienu ispirati minn stejjer simili fil-kosta Baltika tal-Polonja f'Diċembru tal-1970, u talbu għal negozjati wiċċ imb'wiċċ mal-kap tal-pajjiż.

Meta Ceaușescu sema' li s-suldati naqsu li jiftħu n-nar fuq il-kompatrijotti, hu nnegozja kompromess biex jieqaf l-istrajk.

Fis-snin wara l-istrajk, il-maġġoranza ta' dawk li mexxew l-istrajk mietu bil-marda tal-kanċer, u wara l-1989, kien ġie żvelat li s-Securitate kellha tobba tagħti lill-mexxejja tal-istrajk raġġi-X għal ħames minuti fuq sidirhom biex jassiguraw l-iżvilupp tal-kanċer.

Fl-1978, Ion Mihai Pacepa, membru għoli fil-pulizija politika Rumena, is-Securitate, ħarab il-pajjiż u kiseb l-ażilu fl-Istati Uniti.

Hu kien id-difettur bl-ogħla kariga mill-Blokk tal-Lvant matul il-Gwerra l-Bierda.

Dan l-att kien daqqa ta' ħarta lejn l-amministrazzjoni, fejn wassal lil Ceaușescu biex ibiddel kompletament l-istrattura tas-sigurtà.

Il-ktieb ta' Pacepa tal-1986, "Red Horizons: Chronicles of a Communist Spy Chief", Pacepa kixef dettalji fuq ir-reġim ta' Ceaușescu fosthom fuq kif l-gvern kien qiegħed jikkollabora ma' organizzazzjonijiet terroristiċi Għarab, spjunaġġ qawwi fuq l-industrija Amerikana u pjanijiet elaborati biex jiksbu sosten politiku mid-dinja tal-Punent.

Din waslet fi żmien fejn l-iżolament tar-Rumanija fuq livell internazzjonali kien qiegħed jiskala u s-sitwazzjoni ekonomika kienet qiegħdha tmur lura.

Servizzi tal-intelliġenza barranin kienu qegħdin isaħħu l-isforzi tagħhom sabiex jinfiltraw is-Securitate, filwaqt li l-kontroll ta' Ceaușescu fuq din l-aġenzija kien qiegħed jonqos.

L-indipendenza politika ta' Ceaușescu mill-Unjoni Sovjetika u l-protesta tiegħu kontra l-invażjoni taċ-Ċekoslovakkja fl-1968 tefgħet interess mill-potenzi tal-Punent fuq ir-Rumanija, fejn dawn il-gvernijiet rawh bħala anti-Sovjetiku u ttamaw li permezz tiegħu joħolqu l-bsaten fir-roti fit-Trattat ta' Varsavja.

Ceaușescu ma ndunax li l-finanzjament li ngħata mhux dejjem kien favoribbli.

Fis-snin tal-era ta' Ceaușescu nbnew il-metro ta' Bukarest, il-Kanal tad-Danubju u l-Baħar l-Iswed u eluf ta' blokok ta' appartamenti, fost programmi ekonomiċi oħra.

Ceaușescu kien ukoll laħaq qbil fuq żejt irħis mill-Iran, però l-qbil falla meta x-Xa tneħħa fir-Rivoluzzjoni Iranjana.

Minkejja dan kollu, id-dejn kien mażra m'għonq l-ekonomija Rumena fejn bejn l-1971 u l-1982 id-dejn barrani żdied minn $1.2 biljun għal madwar $13-il biljun.

Fl-1982, id-dħul mill-kummerċ barrani tar-Rumanija waqa' għal 17% fuq is-sena ta' qabel.

F'attentat sabiex iħallas minnufih dan id-dejn mingħajr ma jikbru l-interessi, Ceaușescu organizza referendum li bih irnexxielu jbiddel il-kostituzzjoni fejn żied klawżola li ma ħallietx lir-Rumanija tissellef aktar flus minn barra.

Skont ir-riżultati uffiċjali, ir-referendum kien kważi vot unanimu favur din il-kundizzjoni.

Ceaușescu ordna l-esportazzjoni ta' ħafna mill-produzzjoni agrikola u industrijali tal-pajjiż sabiex jitħallas id-dejn, bil-popolazzjoni tiċċaħħad mill-affarijiet l-iktar bażiċi.

Ir-razzjonar fuq prodotti bażiċi ġie introdott, u gass u ikel bħal ħobż, żejt, zokkor, dqiq u ross bdew jingħataw bi skambju ta' vawċers.

Matul it-tmeninijiet, li kien hemm nuqqas qawwi fil-livell ta' għajxien tal-popolazzjoni Rumena, speċjalment fid-disponibbiltà u l-kwalità tal-ikel u prodotti oħrajn fil-ħwienet.

Matul dan iż-żmien, kull stazzjon tar-radju reġjonali ġie magħluq, u t-televiżjoni ġie limitat għal kanal wieħed li kien ixandar sagħtejn kuljum biss.

Il-provvista tad-dawl bdiet tiġi interrotta kuljum minn tal-inqas għal siegħa filgħaxija, mingħajr ebda raġuni u mingħajr avviż minn qabel.

Fl-istess ħin, in-nies kienu mħeġġa biex jiffrankaw id-dawl billi jitfu l-friġġis matul ix-xitwa, ma jużawx il-magni tal-ħasil, jew billi ma jużawx il-lifts.

Bejn l-1979 u l-1982, il-konsum tal-enerġija naqas b'20%, imbagħad b'50% fl-1983 u b'50% oħra fl-1985 ikkumparat mas-sena ta' qabel.

It-temperaturi fid-djar kienet tilħaq bejn il-5 u 12-il grad fix-xitwa f'appartamenti ta' ħafna mir-Rumeni.

Ir-rapport tal-Kummissjoni Presidenzjali għall-Analisi tad-Dittatorjat Komunista fir-Rumanija rrefera għall-"obbligazzjoni tal-popolazzjoni biex jgħixu f'temperaturi insupportabbli ta' inqas minn 10 gradi Celsius.

Eventwalment id-dejn ġie mħallas kompletament fis-sajf tal-1989, ftit qabel ma' Ceaușescu tneħħa mill-poter.

Madanakollu, l-esportazzjoni baqgħet issir b'mod qawwi sar-rivoluzzjoni ta' Diċembru.

F'Novembru tal-1989, l-14-il Kungress tal-Partit Komunista Rumen (PCR) ra lil Ceaușescu, issa ta' 71 sena, elett mill-ġdid għal ħames snin bħala kap tal-PCR.

Matul il-Kungress, Ceaușescu għamel diskors fejn iddenunzja r-rivoluzzjonijiet anti-Komunisti li kienu qegħdin jiġru fl-Ewropa tal-Lvant.

Fix-xahar ta' wara, il-gvern ta' Ceaușescu nnifsu waqa' wara serje ta' avveniment f'Timișoara u Bukarest.

Dimostrazzjonijiet fil-belt ta' Timișoara ġraw meta saru attentati min-naħa tal-gvern biex ikeċċu lil László Tőkés, qassis etniku Ungeriż, akkużat li xerred tixwix ta' mibegħda.

Membri tal-kongregazzjoni etnika Ungeriża daru madwar l-appartament tiegħu bħala sinjal ta' sosten.

Studenti Rumeni minn ragħajhom ingħaqdu fid-dimostrazzjoni li ftit damet biex saret dimostrazzjoni kontra l-gvern attwali.

Forzi militari, il-pulizija u s-Securitate sparaw fuq id-dimostranti fis-17 ta' Diċembru 1989, u ħallew numru ta' rġiel, nisa u tfal mejta jew midruba.

Fit-18 ta' Diċembru, Ceaușescu mar fuq żjara statali fl-Iran, u ħalla f'idejn martu u ta' taħtu biex joħonqu r-rivolti f'Timișoara.

Mar-ritorn tiegħu fl-20 ta' Diċembru, is-sitwazzjoni kienet iddeġenerat u Ceaușescu għamel diskors televiżiv mill-istudjo ġewwa l-bini CC tal-PCR, fejn iddiskriva l-avvinmenti f'Timișoara bħala "attentat minn forzi barranin fl-affarijiet interni tar-Rumanija" u "aggressjoni barranija fuq is-sovranità Rumena".

Sad-diskors ta' Ceaușescu, l-istampa naqset li tagħmel referenza għal dak li kien qiegħed jiġri, bl-uniku sors ta' informazzjoni kien ġej minn stazzjonijiet tar-radju barra l-pajjiż bħal Radio Free Europe u Voice of America.

Il-ġurnata ta' wara, fil-21 ta' Diċembru, Ceaușescu ppjana laqgħa tal-massa f'Bukarest.

L-istampa uffiċjali ppreżentata bħala "moviment spontanju ta' sosten lejn Ceaușescu", simili għal-laqgħa tal-1968 fejn Ceaușescu kien tkellem dwar l-invażjoni taċ-Ċekoslovakkja mill-forzi tat-Trattat ta' Varsavja.

Il-laqgħa tal-21 ta' Diċembru f'dik li illum hi l-Pjazza tar-Rivoluzzjoni, bdiet bħal ħafna mid-diskorsi ta' Ceaușescu matul is-snin.

Ceaușescu tkellem fuq il-kisbiet tar-"rivoluzzjoni Soċjalista" u r-Rumeni "żviluppaw s-soċjetà Soċjalista minn ħafna lati."

Hu wkoll tefa' l-ħtija fuq r-rewwixti ta' Timișoara fuq "aġitaturi Faxxisti li riedu jeqirdu s-soċjaliżmu."

Madanakollu, Ceaușescu ma kienx fehem eżatt l-istat tal-folla.

Madwar tmien minuti fid-diskors, ħafna nies bdew jibbuwjaw, jagħmlu ħsejjes ta' diżapprovazzjoni u oħrajn bdew jagħjtu "Timișoara!"

Hu pprova jikkalmahom billi jerfa' idu l-leminija u jsejjaħ għall-attenzjoni tal-folla qabel mal-ordni ġiet temporanjament imreġġa' lura.

Hu kompla billi ħabbar riformi ta' benefiċċji soċjali li kienu jinkludu żieda fil-paga minima b'200 lei fix-xahar.

Immaġini tal-espressjoni fuq wiċċ Ceaușescu hekk kif il-folla bdiet tinterrompi b'ibbuwjar kienu fost l-aktar imxandra bħala simbolu tal-waqgħa tal-Komuniżmu fil-Ewropa tal-Lvant.

Meta falla jikkontrolla l-folla, Ceaușescu u martu daħlu jistkennu fil-bini li kienet iżomm fiha il-Kumitat Ċentrali tal-Partit Komunista Rumen.

Il-kumplament tal-ġurnata rar rivoluzzjoni miftuħa tal-popolazzjoni ta' Bukarest, li nġabret fi Pjazza tal-Università u kkonfrontat il-pulizija u l-armata.

Il-militar ikkontrolla s-sitwazzjoni u sgumbrat it-toroq sa nofsillejl u wettqet l-arrest ta' mijiet ta' persuni.

Sal-għodwa tat-22 ta' Diċembru, ir-rivolta kienet diġà nfirxet f'kull belt tal-pajjiż.

Il-mewt suspettuża ta' Vasile Milea, il-Ministru tad-Difiża, iktar tard ikkonfermata bħala suwiċidju, ġiet imħabbra mill-istampa.

Immedjatament wara, Ceaușescu mexxa l-laqgħa tal-Kumitat Eżekuttiv Politiku tal-PCR u ħa t-tmexxija tal-armata f'idejh.

Bil-fehma li Milea kien ġie maqtul, is-suldati qalbu l-pożizzjoni tiegħu, filwaqt li l-kmandanti m'għamlu l-ebda sforz sabiex jipperswadu lil nieshom biex jibqgħu leali lejn il-gvern.

Ceaușescu għamel l-aħħar tentattiv iddisprat biex jindirizza 'l-folla miġbura quddiem il-bini tal-Kumitat Ċentrali, però n-nies bdew jitfgħu ġebel u projettili oħra, u kellu jirritorna lura ġewwa l-bini.

Grupp ta' dimostranti rnexxielhom jiftħu l-bibien tal-bini u għelbu lill-gwardji tas-sigurtà ta' Ceaușescu, u ġrew għall-uffiċċju tiegħu u għall-gallarija.

Għalkemm ma kinux jafu, huma kienu ftit metri 'l bogħod minn Ceaușescu, li kien imwaħħal fil-lift.

Hu, Elena u erbgħa oħra rnexxielhom jaslu fuq il-bejt u ħarbu bil-ħelikopter, ftit sekondi qabel ma' grupp ta' dimostranti kienu segwewhom.

Matul il-kors tar-rivoluzzjoni, l-istampa tal-Punent ippubblikat stimi tan-numru ta' nies maqtula mill-forzi tas-Securitate f'attentat biex issostni lil Ceaușescu u toħnoq ir-rivoluzzjoni.

In-numru kiber mal-ewwel sakemm l-ewwel paġni tal-gazzetti bdew jirrappurtaw madwar 64,000 imwiet.

L-attaché militari Ungeriż esprima d-dubju fuq dawn il-figuri, u wara l-mewt ta' Ceaușescu, l-isptarijiet madwar il-pajjiż irrappurtaw il-mewt ta' inqas minn elf ruħ, u probabbilment ħafna inqas minn hekk.

Ceaușescu u martu Elena ħarbu l-kapitali ma' Emil Bobu u Manea Mănescu u bil-ħelikopter kienu sejrin lejn ir-residenza ta' Ceaușescu fi Snagov, u ħarbu għal darb'oħra din id-darba lejn Târgoviște.

Qrib Târgoviște kellom jabbandunaw il-ħelikopter hekk kif ġew ordnati mill-armata, li sa dak il-ħin kienet irrestrinġiet it-titjir fl-ispazju tal-arju tar-Rumanija.

Iċ-Ceaușescu ġew miżmuma mill-pulizija u wara ngħataw lill-armata.

Nhar il-Milied, il-25 ta' Diċembru 1989, f'kamra żgħira, Nicolae u Elena ġew imressqa quddiem qorti mfassal fuq ordnijiet tal-Front ta' Salvazzjoni Nazzjonali, il-gvern proviżorju tar-Rumanija.

Huma affaċċjaw akkużi ta' ġenoċidju u ġbir illegali ta' ġid.

Ceaușescu kontinwament baqa' jiċħad il-validità u l-awtorità ta' din il-qorti biex jikkastigawh, u saħaq li hu kien għadu legalment il-president tar-Rumanija.

Fi tmiem il-proċess, iċ-Ceaușescu nstabu ħatja b'dawn l-akkużi u kkundannati għall-mewt:

Suldat li kien qiegħed gwardja f'dan il-proċess kien ordnat biex jieħu liċ-Ceaușescu 'l barra wieħed wieħed u jisparalhom, imma huma talbu li jinqatlu flimkien.

Is-suldati qabblu u bdew jorbtu idejhom minn wara darhom fost il-protesti taċ-Ceaușescu.

Huma ġew maqtula minn ġabra ta' suldati inklużi l-Kaptan Ionel Boeru, is-Surġent-Maġġuri Georghin Octavian u Dorin-Marian Cîrlan.

L-iskwadra tal-isparar bdiet tispara hekk kif it-tnejn li huma kienu mal-ħajt.

Ekwipaġġ televiżiv li kienu hemm biex jiġbu l-eżekuzzjoni rnexxielhom iġibu l-aħħar ftit hekk kif iċ-Ceaușescu kienu mal-art fost trab mill-balli li ħabtu mal-ħajt u mal-art.

Qabel ma tkompliet is-sentenza, Nicolae Ceaușescu kanta "L-Internazzjonali" waqt li kien qiegħed jittieħed għall-post tal-qatla.

L-immaġini tal-mewt taċ-Ceaușescus mal-ewwel waslu fil-pajjiżi tal-Punent, u iktar tard dik il-ġurnata ntwerew fuq it-televiżjoni Rumena.

Il-mod kif tmexxa l-proċess kien ikkritikat bil-qawwi kemm ġewwa u barra r-Rumanija.

Madanakollu, Ion Iliescu, il-President proviżorju tar-Rumanija, qal fl-2009 li l-proċess kien "tal-mistħija, imma bżonnjuż" sabiex itemm l-istat ta' anarkija li l-pajjiż kien fih fit-tliet ijiem minn meta ċ-Ceaușescus ħarbu minn Bukarest.

Fuq l-istess nota, Victor Stănculescu, li kien il-Ministru tad-Difiża qabel ma qaleb man-naħa tar-rivoluzzjoni, qal fl-2009 li l-alternattiva kienet li ċ-Ceaușescus jinqatlu fit-toroq ta' Bukarest.

Nicolae u Elena Ceaușescu kienu l-aħħar nies li ġew maqtula fir-Rumanija qabel ma ġiet abolita l-piena kapitali fis-7 ta' Jannar 1990.

Fil-bidu, Nicolae u Elena Ceaușescu ġew midfuna f'oqbra fiċ-Ċimiterju ta' Ghencea f'Bukarest; l-oqbra tagħhom kienu ħafna drabi mżejna bi fjuri u simboli tat-tmexxija Komunista.

Fl-20 ta' Lulju 2010, xjentisti forensiċi għamlu eżumazzjoni tal-iġsma sabiex jagħmlu testijiet tad-DNA u jikkonfermaw li l-fdalijiet kienu tassew taċ-Ceaușescus.

Il-ġisem ta' Elena kien fi stat wisq dekompost sabiex jiġi identifikaw, però Nicolae ġie identifikat mal-ewwel, hekk kif kien liebes il-kowt xitwi mimli balal.

Familtu organizzat servizz funebri għall-koppja, u huma ġew midfuna mill-ġdid f'Ghencea taħt lapida modesta.

Ceaușescu ħoloq kult tal-personalità diffuż, fejn ħa titli bħal ""Conducător"" ("Mexxej") u ""Geniul din Carpați"" ("Il-Ġenju tal-Karpati"), ispirat mill-kultura Proletarja.

Wara l-elezzjoni tiegħu bħala President tar-Rumanija hu anke għamel xettru jixbah lil tar-rejiet..

L-iktar ġurnata importanti tas-sena matul it-tmexxija ta' Ceaușescu kienet għeluq snin, is-26 ta' Jannar, ġurnata li rat lill-istampa Rumena timtela b'tifħir lejh.

Skont l-istoriku Victor Sebstyen, kienet waħda mill-ftit ġranet tas-sena meta persuna Rumena komuni kienet turi wiċċ ferħan minħabba li kien wisq riskuż li turi li hi skuntenta f'din il-ġurnata.

Dawn l-eċċessitajiet wasslu lill-pittur Salvador Dalí sabiex jibgħat telegramma ta' tifħir lill-"Conducător", fejn sarkastikament feraħ lil Ceaușescu fuq l-"introduzzjoni tax-xettru presidenzjali".

Il-gazzetta tal-Partit Komunista "Scînteia" ppubblikat dan il-messaġġ, mingħajr ma kienet konxja ta' dan ix-xogħol satiriku.

Ma kinitx ta' sorpriża li Ceaușescu kien ikkonċernat fuq id-dehra pubblika tiegħu.

Għal numru ta' snin, kważi kull ritratt uffiċjali tiegħu kien jurih ta' erbgħin sena.

It-televiżjoni tal-istat Rumena kienet taħt ordinijiet stretti sabiex juruh fl-aħjar dawl.

Barra minn hekk, il-produtturi kellhom jagħtu każ li t-tul ta' Ceaușescu qatt ma kellha tiġi enfasizzata fuq l-iskrin.

Li tikser dawn ir-regoli kienu jwasslu għal konsegwenzi serji; produttur wera filmat ta' Ceaușescu jpetpet u jtemtem, u kien ipprojbit għal tliet xhur.

Martu Elena, li kellha biss edukazzjoni ta' skola primarja, kienet "xjentista ta' fama dinjija" u "omm ta' mħabba".

Elena rċiviet diversi titli minn universitajiet madwar id-dinja, u setgħet tiffirma isimha bid-dottorat "honoris causa".

Hi daħlet membru tal-Akkademja Rumena u akkademji oħra, fosthom l-Akkademja tax-Xjenza fl-Istati Uniti.

Il-kult tal-personalità ta' Ceaușescu kienet tixbah lil dik taċ-Ċina u l-Korea ta' Fuq, fejn għamlet lill-familtu mhux biss is-sors tal-għarfien politiku imma wkoll fl-aspett kulturali u xjentifiku.

Il-President "kiteb" kotba tal-filosofija, l-ekonomija politika u l-istorja fost oħrajn.

Bħala parti mill-propaganda, iċ-Ceaușescus irċevew ordnijiet u titli minn diversi stati u istituzzjonijiet.

Franza tat lil Nicolae l-Leġjun ta' Unur, fl-1978 hu ngħata n-"Knight Grand Cross" tal-Ordni tal-Banju fir-Renju Unit, titlu li tneħħielu fl-1989.

Il-politika interna ta' Ceaușescu kienet tinvolvi l-kontroll assolut fuq il-popolazzjoni.

F'Marzu tal-1983, il-Kunsill tal-Istat iddeċieda li jirreġistra l-magni tal-istampaturi u dan sabiex uffiċjalment jipprevjeni l-użu tagħhom minn nies "li huma ta' theddida għall-ordni pubblika jew is-sigurtà tal-istat", għalkemm dan kollu kien biex irażżan l-istampar ta' manifesti.

Skont id-digriet il-ġdid, l-awtorizzazzjoni għall-użu ta' tajprajters kellu jingħata mill-Ministeru tal-Intern li seta' "jikkontrolla wkoll l-użu tagħhom."

Karta bl-ittri, figuri u s-sinjali ortografiċi ta' kull magna kellha tintbagħat lill-militar; dan biex jiġi identifikat il-post fejn manifest seta' ġie kkreat.

Il-gvern ta' Ceaușescu għadda liġijiet speċjali u digrieti sabiex iżomm u jikkontrolla l-kuntatti li ċ-ċittadini Rumeni jagħmlu mal-barranin.

Fl-1982, kien ġie mniedi limitu tan-numru ta' telefonati li setgħu jsiru 'l barra mir-Rumanija, biex b'hekk għamilha iktar faċli sabiex irażżan id-dissens.


Vasile Milea

Vasile Milea

Vasile Milea (Lerești, 1 ta' Jannar 1927 – Bukarest, 22 ta' Diċembru 1989) kien politiku u ġeneral tal-armata Rumen li eżerċita l-irwol ta' kap ta' "Statul Major General" fl-Armata Rumena u Ministru tad-Difiża taħt Nicolae Ceaușescu.

Hu kien involut fil-perjodu ta' ritrattazzjoni matul ir-Rivoluzzjoni Rumena li kkważat il-mewt ta' 162 ruħ.

Fit-22 ta' Diċembru 1989, Ceaușescu keċċieh mill-kariga tiegħu minħabba li ma kienx ordna li jinfetaħ in-nar fuq id-dimostranti li kienu okkupaw it-toroq ta' Bukarest ġurnata qabel.

Skont sors uffiċjali, Ceaușescu kkunsidra din bħala att ta' tradiment u Milea għamel suwiċidju ftit wara.

Madanakollu, diversi membri ta' familtu allegaw li kien maqtul wara ordni ta' Ceaușescu.

Milea kien diġà f'pożizzjoni skomda meta bagħat truppi mingħajr munizzjon biex irażżnu r-rewwixta f'Timișoara.

Il-mewt ta' Milea wasslet sabiex is-suldati jxaqilbu favur ir-rivoluzzjoni, li effettivament temmet il-ħakma Komunista fir-Rumanija.

Rapport mill-2005 wara investigazzjoni sħiħa li kienet tinkludi awtopsja, ikkonkludiet li Milea qatel lilu nnifsu meta uża arma ta' wieħed minn sħabu.

Hu mifhum li hu ried li jiġi inkapaċitat sabiex jitneħħa mill-uffiċċju tiegħu, però l-balla laqtet l-arterja u miet ftit wara.


Luis Vargas Peña

Luis Vargas Peña

Luis Vargas Peña (Asunción, 1905 – 1994) kien futboler Paragwajan, ikkunsidrat fost l-aqwa plejers tal-pajjiż qabel it-Tieni Gwerra Dinjija.

Hu kien l-ewwel Paragwajan li skorja għat-tim nazzjonali f'Tazza tad-Dinja.

Dan għamlu fil-logħba valida għall-fażi tal-gruppi tat-Tazza tad-Dinja 1930 kontra l-Belġju li ntlagħbet fl-10 ta' Lulju.

Vargas Peña kellu wkoll l-unur li jkun l-ewwel kaptan li mexxa lill-Paragwaj fit-Tazza tad-Dinja.

Il-karriera tiegħu qattagħha mal-klabb ta' Olimpia Asunción.


Ivan Bek

Ivan Bek

Ivan "Ivica" Bek jew Yvan Beck (bis-Serb: Иван Бек; Belgrad, 29 ta' Ottubru 1909 – Sète, 2 ta' Ġunju 1963) kien eks-plejer tal-futbol Jugożlav.

Bek twieled f'Čubura, fis-subborg tal-kapitali Serba ta' Belgrad, minn missier Ġermaniż u omm Ċeka.

Ta' sittax-il sena beda jilgħab ma' BSK Beograd fejn skorja 51 gowl f'50 logħba.

Fl-1928, Bek ingħaqad ma' Mačva u ftit wara ssieħeb mat-tim Franċiż ta' Sète.

Fl-ewwel staġun tiegħu wasal sal-finali tat-tazza, però tilfu 2–0 kontra Montpellier.

Fis-sena ta' wara, Sète għal darb'oħra laħqu l-finali u din id-darba għelbu 3–1 lil RC France b'Bek jiskorja żewġ gowls fil-ħin miżjud.

Wara li mar ma' Urania Genève Sport, erba' snin wara ma' Sète, Bek ifforma parti mill-ewwel tim li għamel id-Doppjetta tat-trofej fi Franza.

Fuq livell internazzjonali, Bek għen lill-Jugożlavja jikklassifikaw fit-tielet post tat-Tazza tad-Dinja fl-Urugwaj.

Mal-Jugożlavja lagħab it-Tazza tad-Dinja tal-1930 u spiċċa bi tliet gowls.

Aktar tard, eżattament fl-1933, Bek kiseb iċ-ċittadinanza Franċiża u fi Frar tal-1935 ġie magħżul għall-ewwel darba mat-tim Franċiż fil-logħba kontra l-Italja.

Hu miet f'Ġunju tal-1963 kawża ta' attakk tal-qalb u ġie midfun fiċ-ċimiterju ta' Le Py f'Sète fil-15 ta' Ġunju 1963.


Andrea Santoro

Andrea Santoro

Don Andrea Santoro (Priverno, 7 ta' Settembru 1945 – Trabzon, 5 ta' Frar 2006) kien qassis Taljan tal-Knisja Kattolika li ġie maqtul fit-Turkija.

Imwieled fil-provinċja ta' Latina, fl-Italja Ċentrali, hu ġie reġistrat bl-isem ta' Andrea Silvio.

Għex fi Priverno sas-16 ta' Jannar 1956, meta l-familja tiegħu ġarret għal Ruma.

Fl-1958 daħal is-Seminarju Minuri ta' Ruma, fejn kien jattendi it-tielet sena medja u l-istudji fil-Liċeo.

Meta lesta l-istudji fit-teoloġija fl-Università Pontifiċja tal-Lateran, ġie ordnat saċerdot fit-18 ta' Ottubru 1970.

Għamel ix-xogħol tiegħu pastorali bħala viċi-kappillan fil-parroċċi ta' San Marċellinu u San Pietru bejn l-1970 u l-1971 u f'dik tat-Trasfigurazzjoni bejn l-1972 u l-1980.

Fl-1980 talab li jqatta' sitt xhur fil-Lvant Nofsani qabel ma jibda x-xogħol tiegħu bħala Kappillan, li ġie mogħti lilu fil-periferija ta' Ruma, kwartier ġdid ta' Verderocca, sabiex "jibni" il-Knisja (komunita' ta' "ġebel ħaj" u tal-ġebel).

Don Andrea semma l-parroċċa "Ġesù ta' Nazaret" u mexxa din il-parroċċa bħala kappillan mill-1981 sal-1993.

Għadda xi xhur fil-Lvant Nofsani qabel ma beda x-xogħol ta' kappillan fl-1994 fil-parroċċa ta' San Fabjan u San Venanzju, minn fejn telaq lejn it-Turkija fil-11 ta' Settembru 2000.

Fil-5 ta' Frar 2006, inqatel fil-knisja ta' Santa Marija fi Trabzon waqt li kien qiegħed jitlob bil-Bibbja bl-ilsien Tork f'idejh, milqut minn balal li laqtuh fil-pulmun.


Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2018

Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2018

It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2018 kienet il-21 edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja li saret fir-Russja bejn l-14 ta' Ġunju u l-15 ta' Lulju 2018.

Minbarra li hija l-ewwel darba għar-Russja li ospitat din il-kompetizzjoni, din kienet l-ewwel darba mill-2006 li pajjiż Ewropew ospita fih it-Tazza tad-Dinja.

Bi spiża stmata għal 'il fuq minn $14.2 biljun, din kienet l-aktar Tazza tad-Dinja għolja fl-istorja.

Din kienet ukoll l-ewwel darba li ntużat is-sistema tal-"video assistant referee" (VAR).

Il-finali saret fil-15 ta' Lulju fil-Luzhniki Stadium f'Moska bejn Franza u l-Kroazja.

Franza rebħu l-konfront 4–2 biex kisbu t-tieni titlu tat-Tazza tad-Dinja, ir-raba' rebħa konsekuttiva għal tim Ewropew.

Il-proċess tal-għażla għall-pajjiżi ospitanti għat-Tazza tad-Dinja 2018 u 2022 beda f'Jannar tal-2009, u l-assoċjazzjonijiet nazzjonali kellhom sat-2 ta' Frar 2009 biex jgħarrfu lill-FIFA bl-interess tagħhom.

Għall-bidu disa' pajjiż irreġistraw għat-Tazza tad-Dinja 2018, però iktar tard il-Messiku rtirat l-offera tagħha, u l-Indoneżja ġiet irrifjutata mill-FIFA fi Frar tal-2010 wara li l-gvern Indoneżjan falla li jibgħat ittra biex isostni l-offerta tagħhom.

Matul il-proċess, l-Awstralja, il-Ġappun u l-Istati Uniti ftit ftit irtiraw il-kandidatura tagħhom.

Finalment, l-aħħar offerti għat-Tazza tad-Dinja kienu ġejjin mill-Ingilterra, ir-Russja, il-Pajjiżi l-Baxxi/il-Belġju, u l-Portugall/Spanja.

It-22 membru tal-Kumitat Eżekuttiv tal-FIFA ltaqa' f'Żurigu fit-2 ta' Diċembru 2010 sabiex jivvota għall-pajjiż ospitanti, u r-Russja rebħet dan id-dritt fit-tieni rawnd tal-votazzjoni.

Ir-riżultat finali kien:

Għall-ewwel darba fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja, kull pajjiż eleġibbli – il-209 assoċjazzjoni membru tal-FIFA minbarra l-ospitanti tar-Russja li kkwalifikaw awtomatikament – daħlu fil-proċess ta' kwalifikazzjoni.

Iż-Żimbabwe u l-Indoneżja kienu skwalifikati qabel ma lagħbu l-ewwel logħba, u Ġibilità u Kosovo daħlu għall-ewwel darba fil-kompetizzjoni wara li ngħaqdu mal-FIFA fit-13 ta' Mejju 2016.

L-ewwel logħba ta' kwalifikazzjoni saret f'Timor Leste fit-12 ta' Marzu 2015 bħala parti mir-rawnd ta' kwalifikazzjoni taż-Żona Ażjatika, u t-tlugħ tal-poloz għall-fażi ta' kwalifikazzjoni prinċipali saru f'San Pietruburgu, ir-Russja, fil-25 ta' Lulju 2015.

Mit-32 pajjiż li kkwalifikaw għall-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja, għoxrin minnhom ikkompetew fl-edizzjoni preċedenti tal-2014.

Kemm l-Iżlanda u l-Panama kkwalifikaw għall-ewwel darba, b'tal-ewwel issir l-iżgħar pajjiż f'termini ta' popolazzjoni li qatt laħaq din il-fażi.

Pajjiżi oħra li rritornaw wara nuqqas ta' mill-inqas żewġ edizzjonijiet jinkludu: l-Eġittu, li rritornaw għall-finai wara assenza ta' 28 sena mill-1990; il-Marokk, li l-aħħar li kkompeta kien fl-1998; il-Perù, wara waqfa ta' 36 sena mill-1982; u s-Senegal, li kkwalifikat għat-tieni darba wara li waslet sal-kwarti tal-finali fl-2002.

B'kuntrast, pajjiżi ta' stoffa fallew li jikkwalifikaw: l-Italja (rebbieħa ta' erba' titli), l-Olanda (finalisti telliefa għal tliet darbiet), iċ-Ċili (detentur tal-Copa América), il-Kamerun (detentur tat-Tazza Afrikana) u l-Istati Uniti (detentur tal-Gold Cup).

It-tlugħ tal-poloz saru fl-1 ta' Diċembru 2017 ġewwa Moska.

It-32 tim ġew mifruxa fi tmien grupi ta' erbgħa.

Għat-tlugħ tal-poloz, it-timijiet ġew allokati f'erba' urni skont il-pożizzjoni tagħhom fil-klassifika dinjija tal-FIFA ta' Ottubru 2017.

L-ewwel urna kellha lir-Russja bħala l-pajjiż ospitanti u l-aqwa sebgħa timijiet, it-tieni urna bl-aqwa tmien timijiet ta' wara, u l-kumplament għaż-żewġ urni li jsegwu.

Din kienet tvarja mit-tlugħ tal-poloz li saru għall-edizzjonijiet ta' qabel, fejn is-soltu l-ewwel urna kienet tkun ibbażata skont il-klassifika tal-FIFA u l-urni l-oħra skont raġunijiet ġeografiċi.

L-iskeda sħiħ ġiet imħabbra mill-FIFA fl-24 ta' Lulju 2015 (mingħajr ħinijiet tal-bidu tal-logħob).

Ir-Russja ġiet pożizzjonata f'A1 fil-fażi tal-gruppi u se tilgħab fil-logħba tal-ftuħ kontra l-Arabja Sawdija fl-14 ta' Ġunju fil-Luzhniki Stadium.

Dan l-istess grawnd se jospita fih it-tieni semifinali tal-11 ta' Lulju u l-finali tal-15 ta' Lulju.

Il-Krestovsky Stadium f'San Pietruburgu se jżomm fih l-ewwel semifinali tal-10 ta' Lulju u l-logħba għat-tielet post fl-14 ta' Lulju.

It-timijiet jilgħabu darba kontra xulxin, bl-aqwa tnejn minn kull grupp javvanzaw għar-rawnd tal-aħħar sittax.

Fil-fażi eliminatorja, jekk logħba tispiċċa fi dro wara l-ħin regulari, jintlagħab il-ħin supplementari (żewġ perjodi ta' kwarta kull wieħed) u, jekk ikun neċessarju, jingħataw l-għoti tal-penalties biex jiddeterminaw ir-rebbieħ.


UTC+5

UTC+5 huwa żona tal-ħin li jidentifika ħin għal ħames sigħat 'il quddiem il-UTC.

Dan il-ħin huwa wżat f'dawn it-territorji:

Ħadd miż-żona UTC+5 ma josserva l-ħin tas-sajf, fejn jużaw UTC+6, filwaqt li l-Ażerbajġan li tinsab f'UTC+4, taddotta l-ħin tas-sajf u tmur fil-UTC+5 fis-sajf.


UTC+4

UTC+4 huwa żona tal-ħin li jidentifika ħin għal erba' sigħat 'il quddiem il-UTC.

Dan il-ħin huwa magħruf ukoll bħala l-Ħin tal-Urali mill-isem tar-reġjun muntanjuż li jġib l-istess isem.

Minn dawn il-pajjiżi t-tliet repubbliki tal-Kawkasu tal-Ġeorġja, l-Armenja u l-Ażerbajġan jużaw dan il-ħin bħala forma ta' ħin tas-sajf permanenti.


Thomas & Friends

Thomas & Friends

Thomas the Tank Engine & Friends (sempliċement riferut bħala Thomas & Friends jew Thomas the Tank Engine) huwa programm tat-televiżjoni tat-tfal Brittaniċi.


Moderato Wisintainer

Moderato Wisintainer

Moderato Wisintainer, magħruf sempliċement bħala Moderato (Alegrete, 14 ta' Lulju 1902 – Pelotas, 31 ta' Jannar 1986) kien futboler Brażiljan.

Ta' żagħżugħ, Moderato beda jilgħab ma' Esporte Clube 14 de Julho fil-belt ta' Santana do Livramento qabel ma ngħaqad ma' Guarany f'belt twelidu.

Fl-1921, issieħeb ma' Palestra Itália (illum magħruf bħala Cruzeiro) u sena wara mar fil-kapitali Rio de Janeiro biex jilgħab ma' Flamengo.

Magħhom baqa' jilgħab sal-1930 u rnexxielu jirbaħ il-kampjonat lokali ta' Rio de Janeiro fl-1925 u fl-1927.

F'din tal-aħħar, hu skorja l-gowl tar-rebħa fil-logħba deċisiva kontra America fir-rebħa ta' 2–1.

Mat-tim nazzjonali Brażiljan iddebutta fis-6 ta' Diċembru 1925 kontra l-Paragwaj, f'logħba valida għall-Kampjonat Sud-Amerikan 1925.

Hu ħa sehem ukoll fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja li saret fl-Urugwaj, u fit-tieni logħba tal-grupp hu skorja żewġ gowls kontra l-Bolivja fir-rebħa ta' 4–0, biex sar it-tieni plejer Brażiljan wara Preguinho li skorja għall-Brażil fit-Tazza tad-Dinja.

Lura fil-Brażil, wara li pajjiżu ma rnexxielhomx joħorġu 'l barra mill-grupp, hu temm il-karriera tiegħu fl-1932 mal-klabb li beda magħhom, Guarany.

Magħhom wasal sal-finali tal-Campeonato Gaúcho, fejn tilfu fil-finali 3–0 kontra Grêmio.

Moderato miet ta' 83 sena f'Jannar tal-1986.


Héctor Castro

Héctor Castro

Héctor Castro (Montevideo, 29 ta' Novembru 1904 – Montevideo, 15 ta' Settembru 1960) kien plejer u kowċ tal-futbol Urugwajan.

Castro twieled fil-kapitali Montevideo.

Ta' 13-il sena, tilef idu l-leminja f'inċident fuq il-post tax-xogħol meta kien qiegħed juża serrieq elettriku.

Għal din ir-raġuni, il-partitarji tawh il-laqam "el Manco" (l-immankat), li aktar tard inbidel għal "el divino Manco" għal-logħob sabiħ u l-gowls li skorja.

Minkejja dan id-difett fiżiku, Castro ddebutta ta' 17-il sena fil-kampjonat Urugwajan bil-flokk ta' Lito ta' Montevideo.

Castro mill-ewwel beda jimpressjona, u f'temp ta' tliet snin spiċċa jinxtara mill-wieħed mill-aktar klabbs prestiġjużi tal-kapitali, Nacional.

Mat-"Tricolores" mal-ewwel rebaħ it-titlu nazzjonali.

Il-forma fil-kampjonat lokali wassluh għal sejħa mat-tim nazzjonali u magħhom kiseb l-ewwel unur internazzjonali fl-1926.

L-Urugwaj ħadet sehem fil-Kampjonat Sud-Amerikan tal-1926 (dik li hi llum il-Copa América) fiċ-Ċili.

Castro skorja fid-debutt kontra ċ-Ċileni (partita mirbuħa mill-Urugwaj 3–1), imbagħad skorja gowl ieħor kontra l-Arġentina f'rebħa ta' 2–0.

Wara l-logħba kontra l-Bolivja (mirbuħa 6–0) li fiha ma skorjax, Castro sab ix-xibka erba' darbiet fl-aħħar logħba kontra l-Paragwaj (mirbuħa 6–1).

Fi tmiem il-kompetizzjoni spiċċa bħala t-tieni l-aqwa skorer b'sitt gowls, wara ċ-Ċilen Arellano b'sebgħa.

Sentejn wara rebaħ il-midalja tad-deheb fl-Olimpjadi tal-1928, fejn l-Urugwaj poġġiet ruħha bħala l-aqwa fid-dinja u Castro kkonferma lilu nnifsu bħala wieħed mill-protagonisti tas-"Celeste".

Il-qofol ta' dan kollu kien fit-Tazza tad-Dinja 1930.

L-Urugwaj iddebuttaw kontra il-Perù u Castro skorja l-gowl li bih l-Urugwajani rebħu l-logħba.

Huma baqgħu sejrin sal-finali, u fil-finali kontra l-Arġentina, Castro skorja r-raba' u l-aħħar gowl li temm kull tama għall-avversarji li jittentaw rimonta.

Fl-1932, ingħaqad mal-Arġentini tal-Estudiantes, imma sena biss wara reġa' mar ma' Nacional.

Magħhom reġa' rebaħ żewġ titli nazzjonali fl-1933 u l-1934.

Minkejja li kellu aktar minn 30 sena, hu ħa sehem għall-aħħar darba mat-tim nazzjonali f'kompetizzjoni internazzjonali fil-Kampjonat Sud-Amerikan tal-1935.

Fit-turnew li ntlagħab fil-Perù, "el Manco" skorja l-gowl tar-rebħa fl-ewwel konfront, kontra l-pajjiż ospitanti.

Bir-rebħa ta' 2–1 kontra ċ-Ċili, kemm l-Arġentina u l-Urugwaj spiċċaw bl-istess punti.

Il-logħba deċiżiva ntlagħbet fit-28 ta' Jannar f'Lima u hawnhekk Castro fetaħ l-iskor fit-18-il minuta.

L-Urugwaj rebħu 3–0 u Castro żied dan it-trofew mal-unuri personali tiegħu.

Fl-1936, wara 231 logħba uffiċjali u 145 gowl ma' Nacional, irtira mil-logħba tal-futbol.

Fl-1939, mal-istess klabb laħaq assistent tal-kowċ Skoċċiż William Reaside.

Wara r-rebħ tat-titlu, Castro ħa f'idejh ir-riedni tat-tim u taħtu t-tim irnexxielu jirbaħ erba' titli konsekuttivi.

L-aħħar titlu magħhom kien fl-1952.

Fl-1959, ġie fdat bit-tmun tat-tim nazzjonali, però l-kundizzjonijiet tas-saħħa tiegħu sfurzawh jerħi postu wara ftit xhur.

Is-sena ta' wara, nhar il-15 ta' Settembru 1960, Castro miet b'attakk tal-qalb f'Montevideo fl-età ta' 55 sena.


Pablo Dorado

Pablo Dorado

Pablo Dorado (Montevideo, 22 ta' Ġunju 1908 – Montevideo, 18 ta' Novembru 1978) kien futboler Urugwajan li kien jilgħab bħala attakkant.

Dorado għamel isem għalih ma' Bella Vista u ta' 22 sena lagħab fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja.

Hu skorja l-ewwel gowl tal-finali kontra l-Arġentina hekk kif l-Urugwaj ħarġu rebbieħa 4–2.

Wara t-Tazza tad-Dinja, ingħaqad ma' River Plate, fejn magħhom rebaħ it-titlu nazzjonali fl-1932.


Victoriano Santos Iriarte

Victoriano Santos Iriarte

Victoriano Santos Iriarte (Canelones, 2 ta' Novembru 1902 – Montevideo, 10 ta' Novembru 1968) kien futboler Urugwajan li kien jilgħab bħala attakkant.

Imlaqqam bħala "el Canario", mill-isemm ta' belt twelidu, fil-karriera tiegħu lagħab ma' Racing Club u Peñarol.

Lagħab mat-tim nazzjonali Urugwajajn fit-Tazza tad-Dinja 1930, fejn skorja żewġ gowls: gowl fis-semifinali kontra l-Jugożlavja (megħluba mill-Urugwaj 6–1) u t-tielet gowl fil-finali kontra l-Arġentina li ta vantaġġ ta' 3–2 lill-Urugwaj.

Eventwalment, l-Urugwaj rebħu 4–2 għall-ewwel titlu mirbuħ f'edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja.

Iriarte lagħab fl-erba' logħbiet tat-Tazza tad-Dinja.


Đorđe Vujadinović

Đorđe Vujadinović

Đorđe "Đokica" Vujadinović (bis-Serb: Ђорђе Вујадиновић; Smederevo, 29 ta' Novembru 1909 – Belgrad, 5 ta' Ottubru 1990) kien plejer u kowċ tal-futbol Serb.

Vujadinović twieled f'Kolari, subborg ta' Smederevo, u ta' età żgħira mar jgħix Belgrad ma' zijuh.

Waqt li kien qiegħed jilgħab ma' sħabu f'park, hu ġie mistieden flimkien ma' tnejn oħra biex jippruaw ma' fost l-akbar klabbs Jugożlavi ta' dak iż-żmien, BSK.

Hu ssieħeb mat-tim taż-żgħażagħ u aktar tard ifforma parti mill-ewwel tim li kien jinkludi fost oħrajn lil Tirnanić, Valjarević, Krčevinac, Zloković, li ddomina x-xena tal-futbol lokali tat-tletinijiet.

L-aħħar tas-snin għoxrin kien żmien favoreli għall-futbol Jugożlav, fejn il-plejers bdew isiru professjonali u jitħallsu.

Madankollu, Vujadinović irrifjuta li jitħallas minħabba li s-salarju bħala impjegat ta' bank kien biżżejjed u l-logħba tal-futbol kien jilgħaba għall-gost.

Sal-1940, lagħab madwar 400 logħba għall-klabb, rebaħ il-kampjonat għal ħames darbiet u spiċċa l-aqwa skorer darbtejn.

Mat-tim nazzjonali Jugożlav, Vujadinović lagħab 44 logħba bejn l-1929 u l-1940.

Hu kien wieħed mill-plejers tat-tim li ħadu sehem fl-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja.


Alejandro Scopelli

Alejandro Scopelli

Alejandro Scopelli Casanova (La Plata, 12 ta' Mejju 1908 – Belt tal-Messiku, 23 ta' Ottubru 1987) kien plejer u kowċ tal-futbol Arġentin, b'ċittadinanza Taljana.

Bħala attakkant hu lagħab mat-tim nazzjonali Arġentin bejn l-1929 u l-1941, fejn lagħab fl-ewwel Tazza tad-Dinja.

Hu wkoll irrappreżenta lit-tim nazzjonali Taljan f'logħba waħda.

Scopelli beda l-karriera tiegħu f'art twelidu ma' Estudiantes, fejn għamel parti mill-iskwadra leġġendarja magħrufha bħala "Los Profesores".

Fl-1931 skorja 31 gowl fil-kampjonat, fejn ġie maqbuż mill-kollega tiegħu Alberto Zozaya bi 33.

Mat-tim nazzjonali Arġentin ħa sehem fit-Tazza tad-Dinja tal-1930, fejn lagħab fis-semifinali mirbuħa kontra l-Istati Uniti u skorja gowl fir-rebħa ta' 6–1.

Fl-1933, Scopelli mar l-Italja u ssieħeb ma' Roma.

Matul dan il-perjodu ġab iċ-ċittadinanza Taljana (bħala "oriundo") u lagħab bil-flokk tat-tim nazzjonali Taljan fil-konfront kontra Franza tas-17 ta' Frar 1935.

Nhar l-20 ta' Settembru 1935, flimkien ma' sħabu Enrique Guaita u Andrés Stagnaro, ukoll Taljani-Arġentini, ħarbu bil-moħbi lejn il-fruntiera tal-Italja u Franza, bil-biża li setgħu jiġu skjerati fl-eżerċitu għall-Gwerra tal-Etjopja.

Fl-1936, Scopelli reġa' lura l-Arġentina biex jilgħab ma' Racing Club de Avellaneda u għal darb'oħra ġie msejjaħ mat-tim nazzjonali Arġentin.

Hu ħa sehem fil-Copa América tal-1937 u skorja żewġ gowls.

Fil-karriera tiegħu lagħab ukoll fi Franza ma' Red Star ta' Pariġi; mal-bidu tat-Tieni Gwerra Dinjija mar f'territorju newtrali biex jilgħab fil-Portugall ma' Belenenses.

Hu temm il-karriera lura fl-Amerika t'Ifel biex jilgħab fiċ-Ċili ma' Universidad de Chile

Wara li rtira, sar kowċ ta' numru ta' klabbs fosthom Club América fil-Messiku, Valencia, Espanyol u Deportivo de La Coruña fi Spanja, Belenenses, Sporting CP u Porto fil-Portugall, u Universidad de Chile.


Luis de Souza Ferreira

Luis de Souza Ferreira

Luis Alfonso de Souza Ferreira Huby (Lima, 6 ta' Ottubru 1908 – Distrett ta' La Punta, 29 ta' Settembru 2008) kien plejer tal-futbol mill-Perù.

Souza studja l-inġinerija u ddebbutta ma' Universitario fl-1926.

Hu baqa' mal-klabb tul il-karriera professjonali tiegħu ta' tmien snin.

Barra minn hekk, lagħab mat-tim nazzjonali Pervujan bejn l-1929 u l-1934.

Fl-1930, irrappreżenta lil pajjiżu fit-Tazza tad-Dinja 1930 fl-Urugwaj, fejn skorja l-ewwel gowl Peruvjan f'edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja.

"Don Lucho" miet f'Settembru 2008, ftit jiem bogħod mill-għeluq tal-100 sena.


Adalbert Deșu

Adalbert Deșu

Adalbert Deșu (Gătaia, 24 ta' Marzu 1909 – Timişoara, 6 ta' Ġunju 1937) kien plejer tal-futbol Rumen.

Deșu twieled f'Gătaia b'orġini Ungeriżi.

Wara li beda l-karriera tal-futbol f'raħal twelidu, hu mexa f'Reșița u lagħab għal sentejn ma' UDR.

Fl-1929, ġie msejjaħ għall-ewwel darba mat-tim nazzjonali Rumen, fejn skorja fil-logħba ta' ħbiberija kontra l-Bulgarija.

Hu ġie wkoll magħżul biex jieħu sehem mat-tim Rumen fit-Tazza tad-Dinja tal-1930.

Il-president tal-klabb li kien jilgħab magħhom, Wolfgang Auschnit, irrifjuta li jħallsu s-salarju fiż-żmien li kien qiegħed fit-Tazza tad-Dinja.

Deșu skorja l-ewwel gowl tar-Rumanija kontra l-Peru, u lagħab l-aħħar logħba tiegħu mat-tim nazzjonali fit-tieni logħba tat-Tazza tad-Dinja għar-Rumanija, kontra l-Urugwaj.

Wara t-Tazza tad-Dinja, Deșu ħalla 'l-klabb minħabba l-atteġġjament tal-president ta' UDR.

Hu ngħaqad ma' Banatul Timişoara, imma fl-1933 kellu jirtira minħabba pnewmonja.

Fl-1937, hu miet kawża tal-istess marda fl-età ta' 28 sena.


.gr

.gr

.gr huwa d-dominju nazzjonalji tal-aqwa livell għal-Greċja.

Reġistrazzjonihet huma fit-tielet livell taħt dawn l-ismijiet:


Adeodato Micallef

Adeodato Micallef

Monsinjur Francis George Adeodato Micallef (B'Kara, 17 ta' Diċembru 1928 - 3 ta' Jannar 2018), kien Isqof Malti fil-Kuwajt u patri tal-Ordni tal-Karmelitani Tereżjani.

Huwa ingħaqad mal-Ordni tal-Karmelitani fl-1947, fl-età ta' 19-il sena.

Tliet snin wara ġie ordnat qassis.

Fi tmiem l-istudji tiegħu f'Ruma hu rritorna f'pajjiżna fejn għallem it-teoloġija morali u serva wkoll bħala Superjur tal-Monasteru kif ukoll Superjur Provinċjali tal-Provinċja Maltija tal-Karmelitani Tereżjani u Rettur tal-Kulleġġ Internazzjonali tal-Karmelitani f'Ruma.

L-Isqof Micallef kien bniedem sempliċi, dejjem lest li jgħin anke fl-aktar ħidma umli tal-kunvent.

Il-motto tiegħu kien Magnus Deus Noster, Kbir hu Alla tagħna.

Kien fil-5 ta' Novembru 1981 li l-Papa Ġwanni Pawlu t-Tieni ħatru bħala t-tielet Vigarju Apostoliku tal-Kuwait.

Kien ikkonsagrat isqof mill-istess Papa fis-6 ta' Jannar 1982.

Matul il-ħidma tiegħu, hu kien wieħed mill-ftit Ewropej li baqgħu fil-pajjiż waqt l-invażjoni tal-Iraq fl-1990.

Meta ntemm il-kunflitt, kemm it-truppi Amerikani u kif ukoll l-uffiċjali Kuwajtani faħħruh għal dan l-att kuraġġuż tiegħu.

Bħala Isqof, għaraf jorganizza l-Knisja hemmhekk u ħabrek ħafna għat tiġdid u organizzazjoni anke tas-sistema skolastika tal-Knisja.

Huwa irtira minn Kuwait fl-14 ta' Lulju 2005 u ġie joqgħod Malta.

Il-funeral sar nhar is-Sibt 6 ta' Jannar 2018 fil-Konkatridal ta' San Ġwann, il-Belt.

Preżenti għall-funeral kien hemm ukoll Mons. Paul Darmanin O.F.M. Cap., Isqof Emeritu ta' Garissa fil-Kenja u Mons. Camillo Ballin M.C.C.J., Isqof u Vigarju Appostoliku fil-Kuwajt.

Fl-Omelija tiegħu, l-Arċisqof Charles Scicluna qal li jittama li t-tifkira tal-Isqof Adeodato Micallef fis-sempliċità u dedikazzjoni tiegħu tkun bħal kewkba tiddi, mhux biss fil-memorja tal-Knisja fil-Kuwajt iżda fil-Knisja Universali.

Scicluna fakkar il-memorja tal-Isqof Malti bit-tama li jibqa' imfakkar is-sagrifiċċju u l-ġenerożità tal-Isqof.

Bħala ragħaj tajjeb l-Isqof Micallef iddeċieda jibqa' mal-poplu tiegħu minkejja l-periklu li kien jiffaċċja.

Ħafna huma dawk li jiftakru lil Micallef, li kien jgħix ħajja ddedikata lill-Mulej, għall-ġesti kbar tal-umiltà tiegħu.


Emmanuel Barbara

Emmanuel Barbara

Mons. Emmanuel Barbara (Gżira, Malta, 27 ta' Ottubru 1949 - Malindi, Kenja, 5 ta' Jannar, 2018) kien Isqof Malti f'Malindi fil-Kenja għal sitt snin wara 20 sena missjunarju fl-Afrika.

F'Settembru 1966, huwa professa Patri Franġiskan Kapuċċin.

Barbara studja l-Filosofija u t-Teoloġija u ġie ordnat qassis fl-1974.

Serva ta' Viċi Kappillan fil-Parroċċa ta' San Ġwann, kien jgħallem fis-Seminarju Maġġuri ta' Għawdex u kien jifforma parti mill-Moviment ta' Kana.

Għamel sentejn bħala l-Kappillan tal-Isptar San Luqa u anke Rettur tal-Istitut ta' Ħajja Kkonsagrata.

Serva bħala Provinċjal tal-patrijiet Kappuċċini u President tal-Konferenza Ewropea tal-Kappuċċini.

Fl-1992, beda xogħol missjunarju fil-Kenja.

Ġie ordnat Isqof ta' Malindi fil-Kenja mill-Isqof ta' Nairobi f'Ottubru 2011 u b'kollox ħadem għal 26 sena mal-foqra fl-Afrika.

Fl-2013 il-Papa Franġisku ħatar lill-Isqof Emanuel Barbara O.F.M. Cap. bħala Amministratur Appostoliku tad-Djoċesi ta' Mombasa fejn dam sentejn f'din il-kariga.

L-Isqof Barbara nstab mejjet kmieni filgħodu tal-5 ta' Jannar 2018, fis-sodda tar-residenza tiegħu f'Malindi.

L-aħbar ħasdet lil ħafna, fosthom anke għaliex l-Isqof Barbara kien għadu attiv ferm u kien għadu jaħdem bla waqfien biex itejjeb il-ħajja tal-foqra waqt li joħlom b'diversi proġetti.

Hu kien l-aħħar intervistat f'Lulju 2017 meta kien f'Malta u fl-intervista li xxandret fuq Net Television tkellem dwar il-missjoni tiegħu.

Fl-istess ġimgħa wkoll miet Isqof Malti ieħor, il-Vigarju Apostoliku Emeritu tal-Kuwait, Monsinjur Francis Adeodato Micallef.

Il-funeral tal-Isqof Barbara sar fil-Kon-Katidral ta' San Ġwann fis-27 ta' Jannar.

Preżenti għall-quddiesa kien hemm il-Kardinal John Njue, Arcisqof ta' Nairobi, u Mons. Martin Kivuva Musonde, Arcisqof ta' Mombasa.

Fl-Omelija, l-Arċisqof Scicluna ddeskriva lil Barbara "bniedem li ħaddan il-faqar bħala reliġjuż kapuċċin u għexu sal-aħħar qatra bħala isqof missjunarju, tgħallem jitlob bħala kapuċċin u reliġjuż u tgħallem jittallab bħala isqof missjunarju, tgħallem jagħti ħajtu bħala kapuċċin u ta ħajtu sal-mewt bħala isqof missjunarju."

Żied jgħid li Barbara ma kienx biss ambaxxatur ta' Kristu, imma ambaxxatur ta' dak kollu li hu glorjuż fil-familja Franġiskana.

L-Arċisqof ikkwota mill-Iskrittura meta qal, "Kemm huma sbieħ fuq il-muntanji r-riġlejn ta' min ixandar il-bxara t-tajba", meta rrimarka wkoll kemm l-Isqof Barbara kien sar iħobb il-kontinent Afrikan fejn il-Mulej sejjaħlu.


Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1934

Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1934

It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1934 kienet it-tieni edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja, il-kampjonat internazzjonali organizzat mill-FIFA.

Din saret fl-Italja bejn is-27 ta' Mejju u l-10 ta' Ġunju 1934.

Din l-edizzjoni kienet l-ewwel darba fejn it-timijiet kellhom jikkwalifikaw biex jieħdu sehem.

31 pajjiż daħlu għal din il-kompetizzjoni, u wara l-kwalifikazzjoni, 16-il tim ipparteċipa fil-fażi finali.

Iċ-ċampjins renjanti, l-Urugwaj, irrifjutaw li jieħdu sehem minħabba l-fatt li erba' timijiet Ewropej biss kienu aċċettaw li jipparteċipaw fil-kampjonat tal-1930.

L-Italja saret it-tieni ċampjin tat-Tazza tad-Dinja u l-ewwel Ewropew li rebaħha, wara li għelbet liċ-Ċekoslovakkja 2–1 fil-finali.

Wara proċess twil ta' teħid ta' deċiżjoni fejn il-kumitat eżekuttiv tal-FIFA iltaqa' tmien darbiet, l-Italja ġiet magħżula bħala l-pajjiż ospitanti f'laqgħa fi Stokkolma fid-9 ta' Ottubru 1932.

Id-deċiżjoni ttieħdet mill-kumitat eżekuttiv mingħajr votazzjoni.

Il-kandidatura Taljana ġiet magħżula fuq dik Żvediża, bil-gvern Taljan jalloka baġit ta' 3.5 miljun Lira għall-kompetizzjoni.

36 pajjiż applikaw sabiex jieħdu sehem fil-kompetizzjoni, u b'hekk kienu neċessarji logħbiet ta' kwalifikazzjoni sabiex inaqqsu dan in-numru għal 16.

Fost dawn kien hemm nieqsa l-Urugwaj, li rrifjutaw li jieħdu sehem bi protesta għall-fatt li diversi pajjiżi Ewropej naqsu li jmorru l-Amerika t'Isfel għall-edizzjoni preċedenti tat-Tazza tad-Dinja li l-Urugwaj ospitat fl-1930.

Għalhekk, it-Tazza tad-Dinja tal-1934 hi l-unika waħda fl-istorja fejn iċ-ċampjin renjanti ma ħax sehem.

Il-"Home Nations" Brittaniċi wkoll irrifjutaw li jipparteċipaw, fi żmien ta' eżilju impost minnhom infushom fuq il-FIFA.

Minkejja r-rowl tagħhom bħala l-pajjiż ospitanti, l-Italja kellha xorta waħda tidħol fil-fażi ta' kwalifika, b'din id-darba tkun l-ewwel u l-unika darba li l-ospitu tal-kompetizzjoni ma ngħatax kwalifikazzjoni awtomatika.

Il-logħbiet ta' kwalifikazzjoni ġiew maqsuma skont fatturi ġeografiċi.

L-irtirar kmieni taċ-Ċili u l-Perù fisser li l-Arġentina u l-Brażil ikkwalifikaw mingħajr ma lagħbu logħba waħda.

Tnax mis-sittax-il post ġew allokati lill-Ewropa, tlieta lill-kontinent Amerikan, u wieħed lill-Afrika u l-Asja.

Kienu biss għaxra mit-32 pajjiż, u erbgħa mis-sittax-il tim kwalifikat kienu barra mill-Ewropa.

L-Eġittu sar l-ewwel tim Afrikan li kkwalifika għall-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja.

L-aħħar logħba ta' kwalifikazzjoni kienet bejn l-Istati Uniti u l-Messiku u din saret tliet ijiem biss 'il bogħod mill-bidu tal-kampjonat f'logħba milgħuba fil-kapitali Ruma, li l-Istati Uniti rebħu.

Is-sittax-il tim li kkwalifikaw għall-fażi finali kienu:

Il-fażi tal-gruppi li ġiet użata fl-ewwel edizzjoni ġiet imwarrba u minflok intlagħab kampjonat b'eliminazzjoni diretta.

Jekk logħba baqgħet indaqs wara disgħin minuta, tletin minuta ta' ħin barrani kien jintlagħab.

Jekk ir-riżultat kien jispiċċa fi dro, il-partita terġa' tintlagħab fil-ġurnata ta' wara.

L-ewwel tmien logħbiet tal-ewwel rawnd intlagħabu fl-istess ħin.

L-Italja, li kienet magħmula fil-maġġoranza mill-plejers ta' Juventus, bdiet b'rebħa konviċenti ta' 7–1 fuq l-Istati Uniti.

Diżgwit intern fost l-iskwadra Arġentina fisser li għal dan il-kampjonat ma kien hemm l-ebda membru li wasal sal-finali tal-1930.

Kontra l-Iżvezja, l-Arġentina marru fil-vantaġġ darbtejn, però żewġ gowls ta' Sven Jonasson u gowl ta' Knut Kroon taw l-Iżvezja rebħa ta' 3–2.

Il-ġirien Sud-Amerikani tal-Brażil ukoll sofra minn eliminazzjoni bikrija hekk kif Spanja rebħitilhom bi skor konvinċenti ta' 3–1.

Għall-unika darba fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja, l-aħħar tmien timijiet kienu kollha Ewropej.

Fil-kwarti tal-finali, wara li l-ewwel konfront bejn l-Italja u Spanja spiċċa fi dro ta' 1–1, il-logħba kellha terġa' tintlagħab fil-ġurnata ta' wara b'diversi plejers mibdula miż-żewġ timijiet kawża ta' għeja u problemi fiżiċi.

Ricardo Zamora għal Spanja kellu jaqbeż it-tieni logħba wara li weġġa' fl-ewwel waħda, u fuq in-naħa l-oħra, Mario Pizziolo lagħab l-aħħar logħba tiegħu mat-tim nazzjonali wara li f'intervent kiser saqajh.

Il-logħba, deskritta mill-kronaka ta' dak iż-żmien bħala waħda diffiċli u vjolenti, ra lill-Italja toħroġ rebbieħa 1–0, fost il-protesti tal-Ispanjoli għal gowl imħassar.

Fis-semifinali l-Italja ltaqgħet mal-Awstrija, li kienet għadha kemm ġejja minn konfront kontra l-Ungerija li l-kowċ Awstrijakk Hugo Meisl iddeskriva bħala "ġlieda, mhux logħba futbol".

L-Italja rebħet għal darb'oħra bi skor ta' 1–0, b'gowl kontroversjali ta' Enrique Guaita.

Fis-semifinali l-oħra ċ-Ċekoslovakkja assigurat postha fil-finali b'rebħa ta' 3–1 kontra l-Ġermanja.

Fil-finali bejn l-Italja u ċ-Ċekoslovakkja, li ntlagħbet fi Stadio del Partito Nazionale Fascista, it-Taljani ħarġu rebbieħa b'riżultat ta' 2–1 wara l-ħin barrani.

Iċ-Ċekoslovakki marru fil-vantaġġ b'gowl ta' Antonín Puč b'għoxrin minuta 'l bogħod mit-tisfira finali.

Madanakollu, l-Italja sabu x-xibka fit-80 minuta b'gowl ta' Raimundo Orsi.

Il-logħba marret għall-ħin supplementari u t-Taljani sabu l-gowl tar-rebħa minn Angelo Schiavio, sabiex ġew inkurunati ċampjins tad-dinja.


Nicolae Kovács

Nicolae Kovács

Nicolae Kovács (Mehadia, 29 ta' Diċembru 1911 – Timişoara, 7 ta' Lulju 1977) kien plejer u kowċ tal-futbol Rumen-Ungeriż.

Kovács lagħab għal numru ta' klabbs Rumeni, għal Valenciennes fi Franza u Gamma Budapest fl-Ungerija.

Mat-tim nazzjonali tar-Rumanija hu ħa sehem fit-tliet edizzjonijiet tat-Tazza tad-Dinja ta' qabel it-Tieni Gwerra Dinjija.

Aktar tard hu lagħab f'logħba waħda waħda f'isem it-tim nazzjonali tal-Ungerija.

Ħuh iż-żgħir, Ștefan Kovács, kien il-kowċ famuż li wassal lil AFC Ajax għal żewġ Tazzi taċ-Ċampjins fl-1972 u l-1973.


Logħob Olimpiku

Logħob Olimpiku

Il-Logħob Olimpiku jew Olimpjadi fil-qasir (bil-Franiċiż: "Jeux olympiques") huwa avveniment sportiv b'kompetizzjonijiet sportivi tas-sajf u x-xitwa li fih jipparteċipaw eluf ta' atleti minn madwar id-dinja.

Il-Logħob Olimpiku huwa kkunsidrat bħala l-iktar kompetizzjoni sportiva prominenti fid-dinja b'iktar minn 200 pajjiżi parteċipanti.

Dawn il-Logħob isiru kull erba' snin, bil-Logħob tas-sajf u l-Logħob tax-xitwa jaletrnaw bejniethom kull sentejn.

Il-ħolqien ta' dan l-avveniment ġie ispirat mil-Logħob Olimpiku Antik, li kienu jsiru fil-belt ta' Olimpja, fil-Greċja, bejn it-8 seklu q.K. u r-4 seklu q.K. Il-Baruni Pierre de Coubertin ifforma l-Kumitat Olimpiku Internazzjonali (KOI) fl-1894, u l-ewwel Logħob moderni saru f'Ateni fl-1896.

Il-KOI jiggverna u jmexxi l-moviment Olimpiku, bil-Karta Olimpika tiddeskrivi l-istruttura u l-awtorità.

L-evoluzzjoni tal-Moviment Olimpiku matul is-sekli 20 u 21 irriżulta f'numru ta' bidliet fil-Logħob Olimpiku.

Fost dawn kien hemm il-ħolqien tal-Logħob Olimpiku tax-xitwa għal sports fuq is-silġ u dak xitwi, il-Logħob Paralimpiku għal atleti b'diżabilita, u l-Logħob Olimpiku taż-Żgħażagħ għal atleti żgħażagħ.

Il-Logħob Olimpiku tat-Truxa ("Deaflympics") u l-Olimpjadi Speċjali huma wkoll approvati mill-KOI.

Il-Moviment Olimpiku jikkonsisti minn federazzjonijiet sportivi internazzjonali (FI), Kumitati Olimpiċi Nazzjonali (KON) u kumitati organizzattivi għal Logħob Olimpiku speċifiku.

Bħala l-awtorità tal-kompetizzjoni, il-KOI huwa responsabbli li jagħżel il-belt ospitanti għal kull Logħob, u jorganizza u jagħti l-fondi skont il-Karta Olimpika.

Il-KOI jiddetermina wkoll il-programm Olimpiku, bil-lista ta' sports li se jintlagħabu fil-Logħob.

Hemm diversi riti u simboli Olimpiċi, fosthom il-bandiera u t-torċ Olimpiku, kif ukoll iċ-ċerimonji tal-ftuħ u l-għeluq.

'Il fuq minn 13-il elf atleta jikkompetu fil-Logħob Olimpiku tas-sajf u x-xitwa f'33 dixxiplina sportiva u f'madwar 400 avveniment.

Dawk li jikklassifikaw fl-ewwel, it-tieni u t-tielet post jingħtaw midalja Olimpika tad-deheb, fidda u bronż, rispettivament.

Il-Logħob Olimpiku Antik kien festival reliġjuż u atletiku li kien isir kull erba' snin fis-santwarju ta' Żews f'Olimpja, il-Greċja.

Il-kompetizzjoni kienet issir bejn rappreżentati ta' diversi bliet-stati u renji fil-Greċja Antika.

Dawn il-Logħob kienu jinkludu prinċiparjament atleti, imma wkoll sports kumbattiv fosthom il-lotta u l-pankrazju, u tlielaq taż-żwiemel u l-karri.

Huwa mifhum li l-Olimpjadi Antiki bdew fis-sena 776 q.K. Dan hu skont skrizzjonijiet f'Olimpja li telenka r-rebbieħa tal-ġiri li saru kull erba' snin mis-776 q.K. Id-dixxiplini sportivi f'dawn il-Logħob kienu jinvolvu l-ġiri, pentatlon (tikkonsisti minn ġiri, tfigħ tad-diska u tal-"javelin", boksink, lotta, pankrazju u avvenimenti ekwestri.

It-tradizzjoni tgħid li Koroibos, kok mill-belt ta' Elis, kien l-ewwel rebbieħ Olimpiku.

L-Olimpjadi kienu ta' importanza reliġjuża fundamentali, b'avvenimenti sportivi li kienu jsiru flimkien ma' riti ta' sagrifiċċju għal Żews u Pelops, eroj divin u re mitiku ta' Olimpja.

Il-Logħob kien isir kull erba' snin, u dan il-perjodu kien użat mill-Griegi bħala wieħed mill-unitajiet ta' kejl tal-ħin.

Il-Logħob laħaq il-quċċata fis-sekli 6 u 5 q.K., però gradwalment beda jonqos fl-importanza hekk kif ir-Rumani ħadu l-poter fil-Greċja.

Hu mifhum li s-sena 393 w.K. kienet l-aħħar darba li fiha saru l-Logħob, meta l-Imperatur Teodosju ddekreta t-tneħħija ta' kull kult u prattika pagana.

L-isem "Olimpjadi" biex jiddeskrivi avvenimenti atletiċi bdew jidhru sa mis-seklu 17.

L-ewwel avveniment ta' dan it-tip kien il-Logħob ta' Cotswold fl-Ingilterra.

Dan kien organizzat mill-avukat Rober Dover bejn l-1612 u l-1642.

L"'Olympiade de la République" kien festival Olimpiku nazzjonali li kien isir kull sena bejn l-1796 u l-1798 fi żmien ir-Rivoluzzjoni Franċiża, u kien jinkludi diversi dixxiplin sportivi mill-Olimpjadi Griegi antiki.

Fl-1821, fi żmien il-Gwerra Griega tal-Indipendenza mill-Imperu Ottoman, reġa' qawwa l-interess fil-Logħob Olimpiku.

Evangelos Zappas, filantropu Grieg-Rumen sinjur, kiteb personalment lir-Re Oton tal-Greċja fl-1856 sabiex jiffinanzja l-Logħob Olimpiku.

Zappas sponsorizza l-Logħob fl-1859 li saru fil-pjazza tal-belt ta' Ateni.

Atleti mill-Greċja u l-Imperu Ottoman ipparteċipaw.

Zappas ħallas ukoll għar-restawr tal-Istadju Panatinajku sabiex fih isiru l-Logħob Olimpiku tal-futur.

Dan l-impjant ospita fih l-Olimpjadi fl-1870 u l-1875.

Tletin elf spettatur attendew il-Logħob fl-1870, għalkemm m'hemm l-ebda statistika uffiċjali ta' attendenza disponibbli għal-Logħob tal-1875.

Fl-1890, wara li attenda l-Logħob Olimpiku tal-Wenlock Olympian Society, il-Baruni Pierre de Coubertin ġie ispirat sabiex joħloq il-Kumitat Olimpiku Internazzjonali.

Coubertin bena fuq l-ideat u x-xogħol tal-predeċessuri tiegħu bl-għan li jistabbilixxi l-Logħob Olimpiku fuq skala internazjonali li jsir kull erba' snin.

Hu ppreżenta dawn l-ideat matul l-ewwel Kungress Olimpiku tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali l-ġdid.

Din il-laqgħa, li saret bejn is-16 u t-23 ta' Ġunju 1894 fl-Università ta' Pariġi, ġie deċiż li l-ewwel Logħob Olimpiku li kienu se jsiru taħt l-awspiċji tal-KOI kienu se jsiru f'Ateni fl-1896.

Il-KOI eleġġa lill-kittieb Grieg Demetrius Vikelas bħala l-ewwel president tagħha.

Għall-ewwel Olimpjadi ħadu sehem 14-il pajjiż, b'241 atleta jikkompetu fi 43 avveniment.

L-uffiċjali Griegi u l-pubbliku kienu entużjasti bl-esperjenza u s-suċċess li l-Logħob ġab, u saħansitra talbu sabiex l-Greċja ssir s-sede permanenti tal-Logħob Olimpiku.

Madanakollu, din ir-rikjesta ġiet irrifjutata mill-KOI li fil-pjanijiet tagħha kien hemm li tmexxi l-organizzazzjoni ta' dawn il-Logħob minn belt għal oħra f'pajjiż differenti.

Il-Moviment Olimpiku juża simboli li jirrapreżentaw l-ideali tal-Karta Olimpika.

Is-simbolu Olimpiku, magħruf aħjar bħala ċ-ċrieki Olimpiċi, jikkonsisti minn ħafna ċrieki minsuġa ma' xulxin li jfissru l-għaqda tal-ħames kontinenti fid-dinja (l-Afrika, l-Amerika, l-Asja, l-Awstralja u l-Ewropa).

Il-verżjoni kulurita taċ-ċrieki (blu, isfar, aħdar u aħmar) fuq sfond abjad jifforma l-bandiera Olimpika.

Dawn il-kuluri ġew magħżula minħabba li kull pajjiż kellu wieħed minn dawn il-kuluri fil-bandiera tiegħu.

Il-bandiera ġiet adottata fl-1914 però ġiet imtajjra biss fl-Olimpjadi tas-sajf tal-1920 f'Antwerp, il-Belġju.

Il-mottu Olimpiku, "Citius, Altius, Fortius", hi espressjoni bil-Latin li tfisser "Eħfef, Ogħla, Aqwa" u ġie propost minn Pierre de Coubertin fl-1894 u ilu uffiċjalment użat mill-1924.

Dan ġie maħluq mill-qassis Dumnikan Henri Didon OP, ħabib ta' Coubertin, għal-laqgħa taż-żgħażagħ fl-1891.

Xhur qabel il-bidu tal-Logħob, il-fjamma Olimpika tinxtegħel f'Olimpja f'ċerimonja li tirrifletti r-ritwali antiki Griegi.

Din tinxtegħel permezz tar-raġġi tax-xemx u wara jibda l-vjaġġ li jieħu din il-fjamma lejn il-belt ospitanti.

Għalkemm il-fjamma kienet simbolu Olimpiku mill-1928, il-ġiri bit-torċa ġie introdott fil-Logħob tas-sajf tal-1936.

Diversi elementi jiffurmaw iċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-Logħob Olimpiku.

Din iċ-ċerimonja, li ssir qabel il-bidu tal-avveniment, ġeneralment tibda bit-tlugħ tal-bandiera tal-pajjiż ospitanti u jindaqq l-innu nazzjonali.

Il-pajjiż osipitanti wara jippreżenta esebizzjoni artistika ta' mużika, kant, żfin u rappreżentazzjoni teatrali tal-kultura tiegħu.

Il-preżentazzjonijiet artistiċi bdew jikbru maż-żmien kemm fl-iskala u anke fil-kumplessità hekk kif kull belt tipprova tagħti ċerimonja li tiżboq fuq dik preċedenti.

Iċ-ċerimonja tal-ftuħ tal-Logħob ta' Bejġing swew madwar $100 miljun, b'ħafna mis-somma tkun iddedikata għall-element artistiku.

Wara l-parti artistika taċ-ċerimonja, l-atleti jidħlu f'parata fl-istadju skont pajjiżhom.

Il-Greċja tradizzjonalment tidħol l-ewwel ad unur l-oriġini tal-Olimpjadi.

Sussegwentament, il-pajjiżi jidħlu b'mod alfabetiku skont il-lingwa magħżula mill-pajjiż ospitanti, bl-atleti tal-pajjiż ospitanti jidħlu l-aħħar.

Wara li jsiru xi diskorsi li uffiċjalment jiftħu l-Logħob, it-torċa Olimpika tidħol fl-istadju u tingħadda lill-aħħar persuna, li tipikament tkun atleta Olimpika ta' suċċess għall-pajjiż organizzattiv, li tixgħel il-fjamma fil-bajla.

Iċ-ċerimonja tal-għeluq tal-Logħob Olimpiku ssir wara l-avvenimenti sportivi kollha jkunu saru.

Il-ġarrejja tal-bnadar minn kull pajjiż parteċipanti jidħlu fl-istadju, u warajhom jidħlu l-atleti kollha mingħajr distinzjoni ta' nazzjonalità.

Tliet bnadar nazzjonali jiġu mtellgħin filwaqt li jindaqq l-innu nazzjonali tagħhom: il-bandiera tal-pajjiż ospitanti, il-bandiera tal-Greċja sabiex tonora l-post fejn twieldu l-Olimpjadi, u l-bandiera tal-pajjiż li se jospita l-edizzjoni ta' wara tal-Logħob tas-sajf jew tax-xitwa.

Il-president tal-kumitat organizzattiv u l-president tal-KOI jagħmlu diskorsi tal-għeluq.

Il-fjamma Olimpika tintefa' li tissimbolizza l-għeluq tal-Logħob.

Is-sindu tal-belt li tkun għadha kif organizzat il-Logħob jgħaddi bandiera Olimpika speċjali lill-president tal-KOI, li jgħaddiha lis-sindku tal-belt li tkun se tospita l-edizzjoni sussegwenti tal-Logħob Olimpiku.

Il-pajjiż li se jospita l-Olimpjadi f'erba' snin jingħata ħin sabiex jesebixxi f'serata ta' żfin u rappreżentazzjoni teatralii tal-kultura tiegħu.

Il-Greċja, l-Awstralja, Franza u r-Renju Unit huma l-uniċi pajjiżi li ħadu sehem f'kull edizzjoni tal-Logħob Olimpiku mill-bidu tagħhom fl-1896.

Filwaqt li pajjiżi xi drabi naqsu li jipparteċipaw minħabba nuqqas ta' atleti, oħrajn ibbojkottjaw iċ-ċelebrazzjoni tal-Logħob għal raġunijiet differenti.

Għall-edizzjoni ta' Melbourne 1956, il-Pajjiżi l-Baxxi, Spanja u l-Iżvizzera rrifjutaw li jieħdu sehem minħabba l-oppressjoni tar-Rivoluzzjoni Ungeriża mill-Unjoni Sovjetika, għalkemm bagħtu delegazzjoni ekwestri fi Stokkolma; il-Kambodja, l-Eġittu, l-Iraq u l-Libanu bbojkottjaw il-Logħob minħabba li l-Kriżi ta' Suez; u ċ-Ċina (ir-"Repubblika Popolari taċ-Ċinja) rrifjutat li tieħu sehem minħabba li Tajwan ġew permessi li jieħdu sehem fil-Logħob bħala r-"Repubblika taċ-Ċina".

Fl-1972 u l-1976, numru kbir ta' pajjiżi Afrikani heddew lill-KOI b'bojkott sabiex jisfurzaw sabiex jipprojbixxu lill-Afrika t'Isfel u lir-Rodeżja minħabba r-reġimi ta' segregazzjoni.

New Zealand kienet ukoll fil-mira tal-bojkott Afrikan minħabba lit-tim nazzjonali tar-rugby kien dar f"'tour" lill-Afrika t'Isfel.

Il-KOI qabel mal-ewwel żewġ każijiet, però New Zealand tħallew jipparteċipaw abbażi li r-rugby ma kienx sport Olimpiku.

B'riżultat t'hekk, flimkien mal-għoxrin pajjiż Afrikan ingħaqdu wkoll l-Gujana u l-Iraq u rtiraw mill-Logħob ta' Montreal, minkejja li uħud mill-atleti tagħhom kienu diġà kkompetew.

Fl-1980 u l-1984, l-avversarji tal-Gwerra l-Bierda ma ħadux sehem fil-Logħob ta' xulin.

L-Istati Uniti u 65 pajjiżi ieħor ibbojkottjaw l-Logħob ta' Moska fl-1980 minħabba l-invażjoni Sovjetika fl-Afganistan.

Dan il-bojkott naqqas in-numru ta' parteċipanti għal 80, l-inqas numru mill-1956.

L-Unjoni Sovjetika u 15-il pajjiż ieħor irritaljaw u ma ħadux sehem fl-Olimpjadi ta' Los Angeles tal-1984, fejn stqarrew li ma setgħux jiggarantixxu s-sigurtà tal-atleti tagħhom.

104 Kumitat Olimpiku Nazzjonali ħa sehem, li kien rekord sa dak iż-żmien.

Il-fatt li r-Rumanija, pajjiż li kien jagħmel parti mit-Trattat ta' Varsavja, ħa sehem minkejja t-talbiet Sovjetiċi wasslu għal laqgħa entużjażmanti fl-Istati Uniti.


Silvestru Magro

Silvestru Magro

L-Isqof Silvestru Carmel Magro (Ir-Rabat (Malta), 14 ta' Frar, 1941 - 20 ta' Jannar 2018) kien patri Franġiskan Malti u Vigarju Appostoliku ta' Bengażi fil-Libja bejn l-1997 u l-2016.

Studja fil-Kulleġġ Stella maris tal-Gżira u ngħaqad mal-Patrijiet Franġiskani fl-1957.

Studja l-filosofija u t-teologija fis-Seminarju Franġiskan tar-Rabat.

Hu pprofessa fl-1962 u kien ordnat saċerdot fl-1966.

Huwa kompla l-istudji tiegħu fl-Università Pontificja Antonianum u f'dik tal-Lateran f'Ruma fejn ħa d-dottorat fit-teoloġija dommatika u fit-teoloġija pastorali.

Meta ġie lura Malta, Mons. Magro beda jgħallem it-teoloġija fis-Seminarju Franġiskan.

Fl-1982 inħatar kappillan tal-Parroċċa tas-Sacro Cuor f'Tas-Sliema.

Fl-1988 huwa ngħaqad fil-missjoni Franiskana tal-provinċja ta' Milan fil-Libja, li aktar tard f'Mejju tal-1991 għaddiet f'idejn il-provinċja tagħna ta' Malta.

Fl-istess żmien hu nħatar vigarju ġenerali tal-Isqof Giovanni Martinelli.

Inħatar ukoll kappillan tal-komunità Kattolika Maltija u tal-komunitajiet kattoliċi li jitkellmu bl-Ingliż.

Fl-1997 huwa inħatar isqof ta' Salde u vigarju appostoliku ta' Benghazi fil-Libja.

Fll-2002, Mons. Magro ingħata 'The cross of the Equestrian Order of Merit' mill-President Pollakk, għall-ħidma tiegħu fost il-komunità Kattolika Pollakka fil-Libja.

Monsinjur Magro jibqa' magħruf għall-umiltà tiegħu u għad-determinazzjoni tiegħu, meta għażel li jibqa' mal-poplu Libjan anke fl-aktar żminijiet diffiċli u perikolużi.

Fi Frar tal-2006 il-knisja u d-dar tal-Isqof Magro ġew attakkati, misruqa u ngħataw in-nar

Fl-aħħar xhur tal-2017, huwa irtira fil-Kunvent tal-Franġiskani tar-Rabat, biswit il-knisja li fiha trabba.

L-Isqof Magro, li kellu 76 sena, huwa t-tielet Isqof Malti li miet f'inqas minn xahar wara l-mewt tal-Isqof Adeodato Micallef li miet fit- 3 ta' Jannar u u ftit warajh tal-Isqof Emmanuel Barbara fil-5 ta' Jannar.

Il-funeral tal-Isqof Magro sar fit-22 ta' Jannar fil-Katidral tal-Imdina.

Fl-omelija tal-funeral, l-Arċisqof Charles Scicluna sellem lill-Isqof Magro bħala martri li minkejja li ma ċarċarx demmu ta ħajtu fiżikament għall-komunità ċkejkna li kien jieħu ħsieb.

Scicluna tkellem dwar it-tbatijiet fiżiċi u psikoloġiċi li għadda minnhom l-Isqof Magro biex jibqa' mal-komunità fdata lilu, il-faqar, il-periklu u l-allarm kontinwu li kellu jġarrab.

Spjega kif kellu jgħix diversi xhur f'żewġt ikmamar u kien jivjaġġa sigħat twal biex jilħaq il-merħla tiegħu.

Iddeskrivih ukoll bħala "fjakkola ħelwa u umli li tidwi fi dlam kbir" u iben dehen ta' San Franġisk li minkejja l-persekuzzjoni kien xhud tal-paċi u d-djalogu.

"Fil-persuna tal-Isqof Magro l-Knisja tidher fix-xbiha vera tagħha u fil-martirju tagħha.

Il-Mulej sejjaħlu biex ikun f'ambjent fejn Ġesù kien sinjal li jmeruh."

Kien hawn li tkellem dwar il-persekuzzjoni li Monsinjur Magro u l-komunità tiegħu għaddew minnha minħabba dawk li ma jġerrħux lil min ma jaqbilx magħhom.

Kompla jiddeskrivih bħala "ambaxxatur ta' dak kollu li jagħmilna Maltin."

L-Arċisqof fakkar li l-Maltin jibqgħu magħrufa fl-iskrittura għall-akkoljenza u l-qalb kbira tagħhom meta laqgħu lil San Pawl u dawk li miegħu ġarrbu n-nawfraġju.

"Kull fejn kien, l-Isqof Magro kien ambaxxatur ta' din il-qalb kbira li hemm bżonn nindukraw u nippromovu," kompla jgħid Monsinjur Scicluna waqt li spjega kif fil-persuna umli u modesta tiegħu, wieħed kien iħossu fil-preżenta ta' Alla.

L-Arċisqof irringrazzja lill-Awtoritajiet Maltin li kienu dejjem isegwu l-passi tal-Isqof Magro fi żminijiet ta' periklu għalih u sellem ukoll lill-Isqof George Bugeja li llum qed ikompli l-missjoni tal-Isqof Magro f'Bengażi, iżda anke fi Tripli.

Monsinjur George Bugeja ma laħħaqx jasal għall-funeral minħabba li l-ajruport ta' Tripli kien jinsab magħluq.


Fabrizio Sceberras Testaferrata

Fabrizio Sceberras Testaferrata

Il-Kardinal Fabrizio Sciberras Testaferrata (Valletta, 1 ta' April 1757 - 3 ta' Awwissu, 1843) kien l-ewwel Kardinal Malti u l-uniku wieħed Malti għal kważi 200 sena sa meta sar Prospero Grech.

Kien mgħammed fit-3 ta' April 1757.

Fl-1770 laħaq Kanonku Kuġitur.

Kien Gvernatur u Delegat Appostoliku fl-Italja, ġewwa Narni, Città di Castello, Fano, Tolentino u Macerata.

Ħa l-edukazzjoni tiegħu fil-Collegio Clementino, Ruma (1771), La Sapienza, Ruma (ħa dottorat fil-utroque iure, fis-26 ta' Novembru, 1785).

Irċieva l-Crucem Aureaum Devotionis mill-Gran Mastru tal-Ordni f'Malta fit-12 ta' Diċembru, 1786.

Qaddes fil-1802, u fl-istess sena, nhar l-20 ta' Settembru, 1802, inħatar Arċisqof Titulari ta' Berito u rċieva l-Ordinazzjoni Episkopali u l-Pussess fil-21 ta' Diċembru, tal-istess sena ġewwa Ruma mill-Kardinal Giuseppe Maria Doria Panpilj (1751-1816).

Inħatar Nunzju għall-Iżvizzera fl-20 ta' Settembru, 1803 u Segretarju għal Kongregazzjoni tal-Isqfijiet u Regulari fil-1815.

Maħtur Kardinal u baqa' reservat in pectore fil-Konċistorju ta' nhar it-8 ta' Marzu, 1816 mill-Papa Piju VII (1800-1823) fl-età ta' 59 sena.

Dan kien l-10 Konċistorju li fih kienu saru 31 Kardinal.

Fost dawn il-Kardinali kienu laħqu żewġ Papiet .

Ismu ġie ippublikat fil-konċestorju tas-6 ta' April, 1818 u rċieva l-kappell l-aħmar taħt it-titlu djoċesan ta' Santa Pudenziana nhar it-22 ta' Mejju tal-istess sena.

Ġie trasferit għad-dioċesi ta' Senigallia fejn baqa hemm sa mewtu.

Il-Kardinal Sciberras kellu sehem fi tliet Konklavi (elezzjonijiet sa biex jeleġu Papa) li fl-ewwel żewġ konklavi laħqu Papiet mill-istess Konċistorju tiegħu (jiġifieri laħqu Kardinali miegħu).

Dan ifisser li f'dawn it-tliet konklavi l-Kardinal Sciberras seta' ġie elett Papa.

Fl-ewwel konklavi li ha sehem kienu saru mit-2 sa 28 ta' Settembru 1823 (kwazi xahar) fejn kienu ivvutaw 49 min 53 Kardinal u kien ġie magħżul Annibale della Grengo li ħa l-isem ta' Ljun XII, Papa (1823 sa 1829);

Fit-tieni darba li ħa sehem f'konklavi, kien sitt snin wara, u kienu saru bejn 24 ta' Frar sa 31 ta' Marzu, 1829 (ħames gimgħat) fejn kienu ivvutaw 50 min 58 Kardinal u kien ġie magħżul Francesco Saverio Castiglioni li ħa l-isem ta' Piju VIII, Papa (1829 sa 1830);

Fit-tielet u l-aħħar konklavi li kellu sehem, f'inqas min sentejn wara, bejn 14 ta' Dicembru, 1830 sa 2 ta' Frar, 1831 (xahar u nofs) fejn kienu ivvutaw 45 min 54 Kardinal u kien ġie magħżul Mauro Alberto Cappellaci, O.S.B. Cam, ħa l-isem ta' Gregorju XVI, Papa (1831 sa 1846).

Il-Kardinal Fabrizio Sceberras Testaferrata miet fit-3 ta' Awissu, 1843 fl-eta ta' 86 sena.

Tpoġġa għal qima u wara l-funzjoni funebri ġie midfun fil-Katidral ta' Senigallia.


Joseph Grech

Joseph Grech

L-Isqof Joseph Grech (Ħal Balzan, Malta, fl-10 ta' Dicembru 1948 - 28 ta' Diċembru 2010) kien Isqof Malti fl-Awstralja.

Ġie ordnat saċerdot fil-parroċċa ta' Ħal-Balzan fit-30 ta' Novembru 1974.

Kien ikkonsagrat Isqof fl-10 ta' Frar 1999.

Inħatar Isqof ta' Sandhurst fit-8 ta' Marzu 2001.

Huwa serva bħala membru tal-Kummissjoni ta' l-Isqfijiet għall-Formazzjoni tal-Ħidma Missjunarja u ta' Fidi u wara taż-Żgħażagħ u Refuġjati.

Kien l-ewwel isqof Malti maħtur fl-Awstralja.

Għal ħafna snin wettaq il-missjoni tiegħu bħala saċerdot u bħala isqof fl-Awstralja kemm għall-emigranti Maltin f'dak il-kontinent, kif ukoll għall-Kattoliċi fl-Awstralja fdati f'idejh.

Miet ta' 62 sena.


Alphonse Daudet

Alphonse Daudet

Alphonse Daudet (Franċiż: [dodɛ]; 13 ta' Mejju 1840 – 16 ta' Diċembru 1897) kien rumanzier Franċiż.

Kien żewġ il-kittieba Julia Daudet u missier Edmée Daudet, u l-kittieba Léon Daudet u Lucien Daudet.

Daudet twieled Nîmes, Franza.

Niesu, miż-żewġ naħat, kienu membri tal-"bourgeoisie".

Missieru, Vincent Daudet, kien produttur tal-ħarir — bniedem li ħajtu kienet mimlija sfortuna u falliment.

Alphonse kien jiskarta ħafna mill-iskola u kellu tfulija mimlija dwejjaq.

Fl-1856 ħalla Lyon, fejn għex matul il-parti l-kbira tas-snin tal-iskola, u beda karriera bħala għalliem tal-iskola f'Alès, Gard, fin-nofsinhar ta' Franza.

Daudet sab dan l-impjieg intollerabbli u aktar tard kien jgħid li kien jistenbaħ imwerwer, jaħseb li għadu fil-klassi qalb l-istudenti bla dixxiplina li kellu.

Insibu dawn l-esperjenzi riflessi fir-rumanz tiegħu "Le Petit Chose".

Fl-1 ta' Novembru 1857, abbanduna t-tagħlim u mar joqgħod ma' ħuh Ernest Daudet, xi tliet snin akbar minnu, li kien qiegħed jipprova jagħmel karriera bħala ġurnalista Pariġi.

Alphonse beda jikteb u ppubblika l-poeżiji tiegħu f'volum żgħir, "Les Amoureuses" (1858), li intlaqa' tajjeb mhux ħażin.

Sab impjieg ma' "Le Figaro", li dak iż-żmien kienet taħt Cartier de Villemessant, editur enerġetiku, kiteb tnejn jew tliet drammi, u beda jsir magħruf fil-kommunitajiet letterarji bħala bniedem ta' distinzjoni li jipprometti.

Id-Duka ta' Morny, il-ministru ta' qawwa kbira ta' Napuljun III, ħatru bħala wieħed mis-segretarji tiegħu — impjieg li żamm sal-mewt tad-duka fl-1865.

Fl-1866, il-kollezzjoni ta' novelli ta' Daudet's "Lettres de mon moulin" ("Ittri mill-Mitħna tiegħi"), li kiteb Clamart, qrib Pariġi, li fiha jalludi għal mitħna f'Fontvieille, Provenza, ġibdet l-attenzjoni ta' ħafna qarrejja.

L-ewwel mill-kotba tiegħu aktar fit-tul, "Le Petit Chose" (1868), però, ma' tantx kien popolari.

Fil-parti l-kbira kien l-istorja taż-żgħożija tiegħu, irrakkontata b'ħafna ħlewwa u ħniena.

Fl-1872 ħareġ il-famuż "Aventures prodigieuses de Tartarin de Tarascon", u dramm fi tliet atti "L'Arlésienne".

Imma "Fromont jeune et Risler aîné" (1874) kien suċċess kbir.

Il-kreatività tiegħu irriżultat f'karattri realistiċi u tipiċi.

"Jack", rumanz dwar tifel illeġittmu, martri tal-egoiżmu ta' ommu, li ħareġ sentejn wara, serva biex isaħħaħ l-istess impressjoni.

Minn hemm 'il quddiem kellu karriera letterarja, il-parti l-kbira jikteb ir-rumanzi: "Le Nabab" (1877), "Les Rois en exil" (1879), "Numa Roumestan" (1881), "Sapho" (1884), "L'Immortel" (1888), jikteb għall-palk u jikteb ir-reminixxenzi: "Trente ans de Paris" (1887) u "Souvenirs d'un homme de lettres" (1888).

Dawn, mat-tliet Tartarins - "Tartarin de Tarascon", "Tartarin sur les Alpes", "Port-Tarascon" - u n-novelli, il-parti l-kbira miktubin qabel kisib il-fama, jifformaw il-korp tax-xogħlijiet ta' ħajtu.

"L'Immortel" hu attakk aċituż kontra l-Académie Française, organizzazzjoni prestiġjuża li Daudet qatt ma kien membru tagħha.

Daudet kiteb ukoll xi stejjer għat-tfal, fosthom "La Belle Nivernaise", storja dwar dgħajsa qadima u l-ekwipaġġ tagħha, fl-1867 Daudet iżżewweġ lil Julia Allard, l-awtur ta' "Impressions de nature et d'art" (1879), "L'Enfance d'une Parisienne" (1883), u xi studji letterarji oħra miktubin taħt l-isem tal-pinna ta' "Karl Steen".

Daudet ma kien bl-ebda mod fidil fiż-żwieġ, u kien wieħed minn ġenerazzjoni ta' kittieba sifilitiċi Franċiżi.

Matul iż-żwieġ kollu kellu relazzjonijiet sesswali ma' ħafna mill-maħbubin ta' sħabu.

Daudet kellu jsofri bosta kuri u operazzjonijet ta' wġiegħ kbir għall-marda paralizzanti.

L-entrati fid-djarju tiegħu dwar l-uġiegħ li bata mill-marda tabes dorsalis ġabarhom fil-volum "La Doulou (La Douleur)".

Daudet miet Pariġi fis-16 ta' Diċembru 1897, u ndifen fiċ-Ċimiterju Père Lachaise tal-stess belt.

Daudet kien monarkista u oppona r-Repubblika Franċiża b'ħerqa kbira.

Daudet kien ukoll kontra 'l-Lhud, però ma kienx magħruf għalhekk daqs ibnu Léon.

Il-karattru prinċipali ta' "Le Nabab" kien ispirat minn politiku Lhudi li ġie elett bħala deputat għal Nîmes.

Daudet ħareġ kontra tiegħu imma tilef.

Daudet kellu ħafna nies letterarji fost ħbiebu, fosthom Edouard Drumont, li waqqaf il-Lega antisemitika ta' Franza u beda u kien jedidta il-gazzetta antisemitika "La Libre Parole".

Daudet kellu wkoll xi korrispondenza antisemitika ma' Richard Wagner.

Hemm min jgħid li Daudet kien jesaġera apposta r-rabta tiegħu ma' Provenza biex jippromwovi l-karriera letterarja u s-suċċess soċjali tiegħu (wara s-suċċess ta' Frederic Mistral), u anki ġibeb lil martu qabel iżżewġu dwar l-oriġni Provenzali tiegħu.

Franza hemm ħafna kulleġġi u skejjel imsemmijin għalih u l-kotba tiegħu għadhom jinqraw u jiġu stampati.

Din lista tax-xogħlijiet ewlenin ta' Daudet.

Biblijografija


Constantin Stanciu

Constantin Stanciu

Constantin Stanciu (Giurgiu, 23 ta' April 1911 – ...) kien plejer tal-futbol Rumen.

Stanciu beda l-karriera fil-futbol ma' Venus București fejn lagħab għal għaxar snin bejn l-1923 u l-1935.

Matul dan il-perjodu, fl-1926, mar jilgħab għal sena fil-Moldova.

Wara, lagħab ma' Juventus Bucureşti u spiċċa l-karriera tiegħu ma' Metalosport Bucureşti.

Matul il-karriera tiegħu lagħab għal tmien darbiet mat-tim nazzjonali tar-Rumanija, u skorja erba' gowls fosthom gowl fil-logħba kontra l-Perù fit-Tazza tad-Dinja 1930.

Mat-tim nazzjonali ħa sehem ukoll fit-Tazza tal-Balkani.


Galizia

Galizia
Galizia jista' jirreferi għal:


UEFA Nations League

UEFA Nations League

Il-UEFA Nations League hija kompetizzjoni internazzjonali tal-futbol li se tintlagħab mit-timijiet nazzjonali tal-futbol tal-assoċjazzjonijiet membri tal-UEFA.

L-ewwel kampjonat se jibda f'Settembru tal-2018, wara t-Tazza tad-Dinja 2018, u r-rebbieħ se jiġi deċiż f'Ġunju tal-2019.

Il-kompetizzjoni se tieħu post il-biċċa l-kbira tal-logħbiet ta' ħbiberija internazzjonali li attwalment jintlagħbu fil-kalendarju internazzjonali tal-FIFA.

F'Ottubru 2013, il-President tal-Federazzjoni tal-futbol tan-Norveġja Yngve Hallén ikkonferma li saru taħdidiet sabiex isir it-tielet kampjonat internazzjonali għall-membri tal-UEFA, però kienu għadu f'fażi bikrija.

Il-kunċett tal-UEFA Nations League jara lit-timijiet nazzjonali tal-55 membru tal-UEFA maqsum f'serje ta' gruppi skont klassifika mibnija mir-riżultati riċenti, fejn jiġu promossi u relegati fi gruppi oħrajn skont ir-riżultati fil-grupp tagħhom.

Ġie propost li dan il-kampjonat jintlagħab f'dati fil-kalendarju internazzjonali li huma allokati għal-logħbiet ta' ħbiberija, u mhuwiex se jaffettwa t-Tazza tad-Dinja jew il-Kampjonati Ewropej.

F'Marzu tal-2014, is-segretarju ġenerali tal-UEFA Gianni Infantino stqarr li wieħed mill-benefiċċji tal-proposta kien sabiex jgħin lill-assoċjazzjonijiet nazzjonali inqas stmati sabiex jilgħabu kontra timijiet ta' profil għoli anke f'logħbiet li mhumiex ta' kwalifikazzjoni, minħabba li ġeneralment fil-logħbiet ta' ħbiberija kienu jilgħabu timijiet tal-istess livell.

Iċ-ċermen tal-Football Association Ingliża Greg Dyke ddikjara li l-proposta hija "attraenti ħafna", hekk kif it-tim nazzjonali Ingliż seta' jilgħab kontra timijiet nazzjonali tal-ogħla livell.

Is-segretarju ġenerali tal-Federazzjoni Belġjana Steven Martens qal li timijiet klassifikati fil-baxx setgħu jibbenefikaw minn iktar dħul finanzjarju grazzi għaċ-ċentralizzazzjoni tad-drittijiet televiżivi mill-UEFA.

Il-UEFA Nations League ġiet uffiċjalment adotta mill-54 assoċjazzjoni membru tal-UEFA (il-Kosovo kien għadu mhuwiex membru) fit-38 Kungress Ordinarju tal-UEFA li sar f'Astana, il-Każakistan, fis-27 ta' Marzu 2014.

Skont il-format approvat, il-55 tim nazzjonali tal-UEFA se jiġu maqsuma f'erba' diviżjonijiet: 12-il tim f'Diviżjoni A, 12-il tim f'Diviżjoni B, 15-il tim f'Diviżjoni Ċ u 16-il tim f'Diviżjonii D. F'kull diviżjoni, erba' gruppi jiġu ffurmati bi tlieta jew erba' timijiet f'kull grupp, u kull wieħed minnhom jilgħabu kontra xulxin ġewwa u barra darhom.

Fl-ogħla diviżjoni, kull rebbieħ tal-erba' gruppi jikkwalifikaw biex jilgħabu fil-finali, b'żewġ semifinali u finali sabiex jiddetermina r-rebbieħa tal-UEFA Nations League.

Timijiet jistgħu jiġu promossi u relegati għal diviżjonijiet ogħla jew inqas.

Kull rebbieħ tal-grupp awtomatikament jiġi promoss għad-diviżjoni superjuri għall-edizzjoni sussegwenti.

Kull tim li jispiċċa l-aħħar fil-grupp awtomatikament jiġi relegat għad-diviżjoni inferjuri.

Il-UEFA Nations League se jkollha wkoll x'taqsam mal-kwalifikazzjoni tal-Kampjonati Ewropej (EURO).

Din il-kompetizzjonii se toffri erba' postijiet għall-fażi finali tal-kampjonat storiku kontinentali.

Il-kompetizzjoni u l-emendi proposti għall-format tal-kwalifikazzjoni, li se jiġu attwati għall-Kampjonati Ewropej tal-2020, huma frott ta' proċess konsultattiv li beda fl-2011 mal-federazzjonijiet tal-futbol tal-UEFA.

Il-format ta' kwalifikazzjoni għall-EURO se jibqa' l-istess, però se jagħti biss 20 mill-24 post validu għall-fażi finali, bl-erba' postijiet l-oħra jiġu mill-UEFA Nations League.

Tim minn kull diviżjoni tal-kampjonat il-ġdid se jkollu d-dritt li jikkwalifika għall-Kampjonati Ewropej.

Dawn se jiġu stabbiliti b'erba' logħbiet tal-"play-offs" li jintlagħbu fix-xahar ta' Marzu tal-istess sena tal-Kampjonati Ewropej.

Jekk rebbieħ ta' diviżjoni jkun diġà kkwalifika b'mod dirett grazzi għall-fażi ta' kwalifikazzjoni, postu jieħdu l-ewwel tim li ma jkunx ikkwalifika skont il-post fil-klassifika gradwatorja.


Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1938

Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1938

It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1938 kienet it-tielet edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja, kampjonat internazzjonali organizzat mill-FIFA, u din saret fi Franza bejn l-4 u d-19 ta' Ġunju 1938.

L-Italja żammet it-tilu mirbuħ fl-edizzjoni preċedenti meta għelbet lill-Ungerija 4–2.

It-timijiet tal-Italja tal-1934 u l-1938 saru l-uniċi timijiet li qatt rebħu t-Tazza tad-Dinja taħt l-istess kowċ, Vittorio Pozzo.

Franza ġiet magħżula mill-FIFA f'Berlin fit-13 ta' Awwissu 1936, u ġiet magħżula fuq l-Arġentina u l-Ġermanja fl-ewwel rawnd ta' votazzjoni.

Din id-deċiżjoni ma niżlitx tajjeb fl-Amerika t'Isfel fejn kienu tal-fehma li l-organizzatur kien se jalterna bejn iż-żewġ kontinenti; minflok dan kien it-tieni kampjonat konsekuttiv li ntlagħab fl-Ewropa.

Dan kien l-aħħar turnew li sar qabel ma faqqgħet it-Tieni Gwerra Dinjija.

Minħabba r-rabja għad-deċiżjoni li tinżamm it-Tazza tad-Dinja għat-tieni darba konsekuttiva fl-Ewropa, la l-Urugwaj u lanqas l-Arġentina ma daħlu għall-kompetizzjoni, filwaqt li Spanja saru l-ewwel pajjiż li ma tħallewx jikkompetu minħabba li kienu fi gwerra.

Din kienet ukoll l-ewwel darba li l-ospiti, Franza, u d-detenturi tat-trofew, l-Italja, ikkwalifikaw awtomatikament.

Il-kwalifikazzjoni awtomatika taċ-ċampjins attwali tal-kompetizzjoni baqgħet miżmuma sat-Tazza tad-Dinja tal-2006 meta din ir-regola ġiet abolita.

Mill-erbatax-il post, ħdax ġew mogħtija lil timijiet Ewropej, tnejn lill-Amerika u wieħed lill-Asja.

B'riżultat t'hekk, kienu biss tliet pajjiżi barra mill-Ewropa li ħadu sehem, li jinkludu lill-Brażil, il-Kuba u l-Indji Orjentali Olandiżi.

Dan kien l-inqas numru barra mill-kontinent ospitanti li qatt ikkompeta f'Tazza tad-Dinja.

L-Awstrija kkwalifikat għat-Tazza tad-Dinja, però wara l-kwalifikazzjoni l-"Anschluss" waħħdet 'il-Awstrija mal-Ġermanja.

B'hekk l-Awstrija rtirat mit-turnew, b'xi plejers Awstrijaċi jissieħbu mal-iskwadra Ġermaniża; l-istilla Awstrijaka Matthias Sindelar irrifjuta li jilgħab f'isem it-tim unifikat.

Il-Latvja spiċċat wara l-Awstrija fil-fażi tal-gruppi, però ma ġietx mistiedna biex tipparteċipa, biex b'hekk post l-Awstrija baqa' vojt.

B'riżultat t'hekk, l-Iżvezja, li kellha tkun l-ewwel avversarju tal-Awstrija fil-fażi finali, ikkwalifikat awtomatikament għat-tieni rawnd.

Dan it-turnew ra l-parteċipazzjoni għall-ewwel u l-aħħar darba (sal-2018) tal-Kuba u l-Indji Orjentali Olandiżi (illum l-Indoneżja).

Barra minn hekk kien hemm id-debutt tal-Polonja u n-Norveġja.

Is-sittax-il tim segwenti kkwalifikaw għall-fażi finali, bl-Awstrija tirtira qabel il-bidu:

Ħdax-il stadju f'għaxart ibliet ġew magħżula għal dan it-turnew.

Il-logħba f'Lyon ma ntlagħbietx minħabba l-irtirar tal-Awstrija.

Għal din l-edizzjoni l-istess format tal-edizzjoni preċedenti ġie miżmum.

Jekk logħba kienet tispiċċa dro wara 90 minuta, 30 minuta ta' ħin supplementari kien jintlagħab.

Jekk ir-riżultat jibqa' indaqs, il-logħba kienet terġa' tintlagħab.

Din kienet l-aħħar darba li format eliminatorju ġie wżat.

Ħamsa mis-seba' logħbiet mill-ewwel rawnd kellhom bżonn il-ħin barrani biex jiġi deċiż ir-rebbieħ, b'żewġ logħbiet kellhom jerġgħu jintlagħbu.

Fiż-żewġ logħbiet li reġgħu ntlagħbu, il-Kuba avvanzat għall-ispejjeż tar-Rumanija, u l-Ġermanja tilfet vantaġġ ta' 2–0 meta sfat megħlubha 4–2 mill-Iżvizzera.

Din it-telfa tal-Ġermaniżi, fost atmosfera ostili fil-folla f'Pariġi, skont il-kowċ Sepp Herberger kienet kawża tal-mentalità fqira murija mill-ħames plejers Awstrijaċi; aktar tard, ġurnalista Ġermaniż ikkummenta fuq kif "Ġermaniżi u Awstrijaċi jippreferu jilgħabu kontra xulxin anke meta jkunu fl-istess tim".

Din kienet l-unika darba fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja (sal-2014) li l-Ġermanja naqset li tgħaddi mal-aħħar tmienja.

L-Iżvezja kkwalifikaw awtomatikament għall-kwarti tal-finali b'riżultat tal-irtirar tal-Awstrija, u huma komplew biex għelbu lill-Kuba 8–0.

L-organizzaturi, Franza, ġew megħluba mill-Italja, u l-Ungerija ttrijonfat fuq l-Iżvizzera.

Iċ-Ċekoslovakkja minkejja li żammet lill-Brażil sal-ħin barrani f'Bordeaux, fir-ripetizzjoni tal-konfront tilfet kontra s-Sud-Amerikani 2–1, biċ-Ċekoslovakki jkollhom nieqsa numru ta' plejers fosthom Oldřich Nejedlý u František Plánička li sofrew għadam miksur fl-ewwel logħba.

Din kellha tkun l-aħħar logħba fit-Tazza tad-Dinja li qatt reġgħet intlagħbet.

L-Ungerija ma sabux problemi biex jirbħu lill-Iżvezja 5–1 fis-semifinali, filwaqt li l-Italja u l-Brażil kellhom l-ewwel konfront importanti bejniethom fost il-ħafna li segwew matul is-snin.

Għal din il-logħba l-Brażil kienet kunfidenti li se tasal sal-finali, tant li xtrat il-biljetti tal-ajru għal Pariġi u serrħet lill-aqwa plejers tagħha Leônidas u Tim.

It-Taljani ħarġu rebbieħa 2–1, u l-Brażil kellha tikkunteta bit-tielet post wara r-rebħa ta' 4–2 fuq l-Iżvezja.

Għall-finali li saret fi Stade Olympique de Colombes f'Pariġi, l-Italja mmexxiha minn Vittorio Pozzo ħadet vantaġġ kmieni, però l-Ungeriżi ġabu d-dro żewġ minuti wara.

It-Taljani reġgħu ħadu l-vantaġġ ftit wara u daħlu jistrieħu 3–1 fil-vantaġġ.

Dan kien wisq għall-Ungeriżi li qatt ma dehru li kienu se jidħlu fil-logħba, u l-partita ntemmet 4–2.

L-Italja b'hekk irnexxielha tiddefendi b'suċċess it-titlu u għal darb'oħra ġew inkurunati ċampjins tad-dinja.

Mal-wasla tagħhom lura l-Italja, il-President Benito Mussolini ta lill-plejers premju ta' 8,000 Lira, kif stqarr snin wara Pietro Rava.

Minħabba t-Tieni Gwerra Dinjija, it-Tazza tad-Dinja kellha tieqaf għal tnax-il sena, u rritornat fl-1950.