Franz Schubert

Franz Schubert

Franz Peter Schubert (twieled 31 ta' Jannar 1797 – miet 19 ta' Novembru 1828) kien kompożitur Awstrijak.

Għalkemm miet ta' 31 sena, Schubert kien wieħed mill-kompożituri l-kbar tas-seklu XIX u l-aqwa kompożitur tal-lied bl-ilsien Ġermaniż.

= Bijografija =

Franz Peter Schubert twieled Lichtenthal, ħdejn Vjenna.

Kien it-tnax-il wieħed minn familja ta' 14-il tifel u tifla.

Missieru, Franz Theodor, li kien għalliem, tah l-ewwel lezzjonijiet tal-alto, waqt li ħuh Ignaz għallmu l-pjanu.

Mill-1808 sal-1813, kien kantant fil-kor tal-kappella imperjali ta' Vjenna u studja "Konvikt" (skola għall-kantanti tal-kappella tal-Qorti Rjali) u hekk kien student ta' Antonio Salieri, direttur tal-mużika tal-Qorti.

Matul dan il-perijodu ta' formazzjoni, beda jikkomponi minkejja l-problemi fil-familja; missieru ma kienx iħallih immur id-dar għax ommu kienet qiegħda tmut (1811-1813).

Schubert beda jikteb l-ewwel għall-pjanu (mill-1810), imbagħad mhux inqas minn tmien kwartetti għall-kordi, xi ouvertures u xi lieder.

Fl-1812, sar l-istudent ta' Salieri, li baqa' jirrispetta għal ħajtu kollha.

Fl-1813, taħt l-influwenza qawwija ta' Haydn u Mozart imma fuq kollox ta' Beethoven, ikkompona l-ewwel sinfonija; sentejn wara (Schubert kellu sbatax-il sena) ġew l-ewwel opra tiegħu, l-ewwel quddiesa u l-ewwel kapulavur tiegħu fil-qasam tal-lied : "Margerita fuq ir-Raddiena tal-Għażil" ("Gretchen am Spinnrade") (19 ta' Ottubru 1814.)

Ftiet snin wara, fl-1818, mar l-Ungerija, fejn sar l-għalliem tal-mużika tat-tfal tal-konti Esterházy.

Reġa' lura fl-1824.

Ħlief dan iż-żmien l-Ungerija u xi vjaġġi fl-Awstrija stess fosthom għal Graz, Linz, Steyer, Gmünden u Salzbourg, Schubert għadda l-ħajja qasira tiegħu Vjenna u meta telaq il-professjoni tiegħu ta' għalliem u ta' assistent ta' missieru, kien joqgħod kważi il-ħin kollu għand il-ħbieb u ddedika ħajtu kollha għall-kompożizzjoni.

Kien jorganizza laqgħat mużikali bejn il-ħbieb‚ li saru mlaqqma "schubertiade" fejn il-"lieder" tiegħu kellhom l-ewwel suċċess.

Fl-1822-23, Schubert qabditu s-sifilide, u saħħtu baqgħet sejra lura.

Mill-mard tiegħu ħareġ mużika iżjed profonda u emoventi, iżjed qrib it-tbatija u l-mewt li kienu jhedduh ("Il-Mewt u t-Tfajla", "Vjaġġ Xitwi").

Franz Schubert miet bit-tifu fid-19 ta' Novembru 1828, sena u nofs wara Beethoven li kellu għalih, matul ħajtu kollha, rispett u ammirazzjoni bla-tarf.

= Il-Mużika =

Fil-ħajja qasira tiegħu, Franz Schubert kien dejjem nieqes mill-flus, imma dan qatt ma kien jinkwitah, sakemm ħbiebu kienu lesti biex jgħinuh, kif hu kien dejjem lest biex jgħinhom.

Għalkemm miet bit-tifu fl-età ta' 31 sena biss, kellu żmien biżżejjed biex jikkomponi 'il fuq minn 1000 xogħol, fosthom xi 600 lied.

Dawn tal-aħħar huma fost l-iżjed importanti mix-xogħlijiet tiegħu.

Huma komposti fuq versi tal-ikbar poeti tal-ilsien Ġermaniż (Klopstock, Goethe, Schiller, Rückert, Heine), ta' xi ħbieb tiegħu (Mayrhofer, Körner, Spaun, Schober, Senn, Collin, Schwind) jew poeti li baqgħu magħrufin minħabba l-lieder tiegħu (Müller).

Il-baritonu Johann Michael Vogl, famuż ħafna f'dik l-epoka, sar ħabib u ammiratur ta' Schubert, u għamel kontribuzzjoni qawwija biex il-lieder isiru magħrufin, bħal ma għamlu l-baruni Carl von Schönstein u l-kantanta Anna Milder.

Xi lieder kellhom suċċess tremend.

Schubert kiteb għal kull forma mużikali, barra kunċerti.

Minkejja li kien influwenzat ħafna minn Haydn u Mozart, il-mużika tiegħu baqgħet differenti.

Il-kompożizzjonijiet qishom improvizzati, poetiċi u melodiċi ħafna, fihom sbuħija naturali u immaġinazzjoni kbira, imma fl-istess ħin jistgħu jkunu fantastiċi, tal-ħolm u sikwit ta' qsim il-qalb, l-iżjed wara li l-kompożitur marad bla tama ta' fejqan.

L-importanza tal-mużika kommoventi tiegħu, li ġustament daż-żmien tintuża ħafna fiċ-ċinema, ma kinitx rikonoxxuta f'ħajtu; infatti ħafna xogħlijiet indaqqu għall-ewwel darba wara mewtu.

= Nota fuq il-katalgu =

In-numerazzjoni tradizzjonali tax-xogħlijiet ta' Schubert qiegħda ftit ftit tinbidel għan-notazzjoni mogħtija fil-katalgu editjat minn Otto Erich Deutsch u ppubblikat għall-ewwel darba fl-1951.

In-notazzjoni hi magħmula mill-ittra "D" segwita minn "numru Għarbi" u wara b'ittra żgħira jekk ikun hemm xi tibdil.

Pereżempju "D 759" tindika s-Sinfonija nru 8 "L-Inkompluta"".

= Kompożizzjonijiet prinċipali =

= Ħoloq esterni =


Serbja u Montenegro fil-Festival tal-Eurovision

Is-Serbja u Montenegro pparteċipa fil-Festival tal-Eurovision darbtejn biss, fejn iddebutta fl-2004, fejn kien debutt b'suċċess meta Željko Joksimović spiċċa fit-tieni post. Fl-2005, No Name, grupp minn Podgorica, Montenegro kiseb is-seba' post.

No Name kienu qrib li jipparteċipaw għat-tieni darba konsekuttiva, fil-Festival tal-Eurovision 2006 li kien se jiġi ospitat f'Ateni, fil-Greċja, però minħabba li r-rebħa fl-2005 kienet diskussa mill-ġurija ta' RTCG, u li fl-2006 ġara l-istess ħaġa, il-UJRT, l-unjin nazzjonali tax-xandara, ma laħqitx ftehim biex tibathom fil-festival għal darb'oħra.

Fl-20 ta' Marzu, 2006, is-Serbja u Montenegro rtiraw uffiċjalment mill-Eurovision.

Il-pajjiż xorta pparteċipa fil-votazzjoni tal-finali.

Fl-2006, is-semifinali ma kinitx imxandra ġewwa l-Montenegro, u għalhekk il-voti tas-Serbja u Montenegro, kienu prattikament mis-Serbja biss.

Mill-2007 'il quddiem iż-żewġ pajjiżi bagħtu kanzunetti separati wara li spiċċat l-unjoni bejn is-Serbja u l-Montenegro permezz ta' referendum f'Ġunju tal-2006.

Is-Serbja u Montenegro "tat" l-aktar punti lil (finali biss):

Is-Serbja u Montenegro "irċiviet" l-aktar minn minn (finali biss):


Lied

Lied

Lied (plural Lieder), (ippronunċjata [liːt]; plural [ˈliːdɐ]) hija kelma Ġermaniża, li tfisser litterallment "kanzunetta"; għaldaqstant, ħafna lingwi jużaw din il-kelma biex jirreferu għall-kanzunetti romantiċi Ewropej.

Aktar preċiżament, il-kelma hija forsi l-aħjar wżata biex tiddeskrivi kanżunetti li jieħdu bħala lirika il-poeżija Ġermaniża klassika, l-aktar spiss tas-seklu dsatax.

Din it-tifsira tibda bix-xogħlijiet ta' Franz Schubert u tkompli b'dawk ta' Hugo Wolf.

Tipikament, Lieder ikollhom arranġament għal kantant wieħed akkumpanjat bil-pjanu.

Xi drabi Lieder jiġu miġbura f"'Liederkreis", jew hekk imsejjaħ "ċiklu ta'kanzunetti" — sensiela ta' kanzunetti (ġeneralment tlieta jew aktar, li jkunu marbuta f'narrativa jew tema waħda.

Il-kompożituri Franz Schubert u Robert Schumann huma l-aktar assoċjati b'mod intiż ma' dan il-ġeneru ta' mużika romantika.

Hallmark, Rufus, ed.

"German Lieder in the Nineteenth Century".

New York: Schirmer, 1996.

Parsons, James, ed.

"The Cambridge Companion to the Lied".

Cambridge: Cambridge University Press, 2004.


Kileb

Kileb

Fl-arkitettura kileb hija ġebla li ssorġi minn ħajt biex terfa' piż jew struttura fuqha.

It-teknika tal-bini, fejn filati ta' kileb jerfgħu ħajt jew parapett li jsorġi 'l barra, ġiet wżata miż-żmienijiet neolitiċi.

Hija teknika komuni fl-arkitteturra Ewropeja medjevali kif wkoll fl-arkitettura antika Ċiniża.

It-teknika fejn kileb, filata fuq filata jaqleb il-barra fuq ħajt jew kileb ieħor, ġiet wżata għal-żmien twil bħala teknika għat-tisqif sempliċi - pereżempju f'ħafna bini Neolitiku.

Hawn, fl-aktar mod primittiv, kileb tal-ġebel joħroġ lejn in-nofs tal-kamra sakemm jiltaqa' ma kileb ieħor.

F'mod aktar sofistikat il-kileb joħroġ sakemm il-wisa' li tibqa tkun tista' tiġi magħluqa b'xriek tal-qasba li jserħħu fuq iż-żewġ estremitajiet tal-kileb.

Ħafna drabi, il-vojt wara il kileb jimtela bil-mazkan.


Afganistan

Afganistan

L-Afganistan (), uffiċjalment ir-Repubblika Iżlamika tal-Afganistan (Pashto/Dari: افغانستان, "Afġānistān") huwa pajjiż li jinsab fiċ-ċentru tal-Asja li għandhu l-fruntieri tal-art mal-Pakistan fin-Nofsinhar u fil-vant, Iran fil-punent, Turkmenistan, Użbekistan u Taġikistan fit-tramuntana, u Ċina fl-ibgħad grigal.

Il-pajjiż għandu popolazzjoni ta' madwar 34 miljun ruħ li jagħmilu t-40 l-aktar pajjiż popolat fid-dinja.

L-Afganistan huwa repubblika Iżlamika unitarja bl-Iżlam bħala r-reliġjon uffiċjali tal-istat.

Huwa membru tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Organizzazzjoni tal-Kooperazzjoni Iżlamika, il-Grupp tas-77, l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni Ekonomika u l-Moviment Mhux Allinjat.


Elena Temnikova

Elena Temnikova

Elena Vladimirovna Temnikova (bir-Russu: "Елена Владимировна Темникова"; Kurgan, 18 ta' April 1985) hi kantanta, membru tal-grupp Russu Serebro.

Bdiet tistudja l-mużika f'età ta' 5 snin.

Fl-2003, Temnikova kklassifikat fit-tielet post ta' "Star Factory", programm televiżiv fuq "Channel One".

Dik is-sena, waħda mill-kontestanti kienet Yulia Savicheva, kontestanta Russa fil-Festival tal-Eurovision 2004.

F'dan il-kuntest, Temnikova kantat kanzunetti bħal "SOS" u "Mamma Mia", u "Tell Him" ta' Celine Dion.

Maxim Fadeev, il-produttur tal-programm, intebaħ bit-talent ta' Elena, u wara hi saret kantanta tal-kumpanija tar-rekords tiegħu, Monolit Records.

Tliet snin wara "Star Factory", fl-2006, Lena u l-produttur tagħha bdew jaħdmu fi proġett ieħor - Serebro, fejn fl-2007 irrapreżentaw lir-Russja fil-Festival tal-Eurovision 2007 u kisbu t-tielet post. Lena kienet fil-grupp mill-bidu.

Hi sejħet lil Olga Seryabkina f'awdizzjoni, u hi ġiet magħżula bħala membru tal-grupp.

F'intervista mar-rivista "In Style", fi Frar 2008, Temnikova stqarret: "Wara Star Factory, Maxim Fadeev offrili xogħol ġdid.

Hu offrili li nkun il-kantanta prinċipali ta' grupp ta' tfajliet.

Jien iddeċidejt li niedħol għakuham, u flimkien sibna t-tieni u t-tielet membru".

Fi Frar 2008, Lena, Olya u Marina marru f'vaganza fejn żaru lill-gżira Griega ta' Kreta.

Din il-btala hi rappurtata fil-magazin "In Style"

Elena Temnikova tgħix f'Moska, però timmissja ħafna lil Kurgan.

Hi tħobb il-kotba u toħroġ flimkien ma' ħbiebha.

Fl-2004, hi żżewġet lil Alexey Semenov, wieħed mill-kontestanti ta' "Star Factory" 2003.

Huma jinsabu separati.


Olga Seryabkina

Olga Seryabkina

Olga Yurievna Seryabkina (bir-Russu: "Ольга Юрьевна Серябкина"; Moska, 12 ta' April 1985) hi hi waħda mill-membri tal-grupp Russu Serebro.

Mill-2004 sal-2006 hi ħadmet bħala kantanta/żeffiena mal-kantant Russu Iraklij.

Wara dan, hi ngħaqdet mal-grupp Serebro.

Fl-2007 hi bdiet tikteb il-lirika għall-grupp.

Hi ggradwat mill-iskola tal-arti fejn kisbet diploma tal-edukazzjoni.

Hi taf titkellem ir-Russu, l-Ingliż u l-Ġermaniż.


Marina Lizorkina

Marina Lizorkina

Marina Sergeevna Lizorkina (bir-Russu: "Марина Сергеевна Лизоркина"; Moska, 9 ta' Ġunju 1983) hi waħda mill-membri tal-grupp mużikali Russu Serebro.

Marina kienet l-aħħar membru li ngħaqdet mal-grupp.

Hi rat avviż fuq l-internet, fejn huma kienu qed ifittxu kantanta u hi ħadet ċans.

L-applikazzjoni tagħha ġiet aċċettata u hi ngħaqet ma' Serebro.

Marina tħobb ħafna issuq il-karozza, li hi passjoni kbira għaliha.

Hi tħobb ukoll l-annimali u anki tpitter pitturi fuq iż-żejt.

Marina taf titkellem ħafna bir-Russu, bl-Ingliż u bl-Ispanjol.

Qabel il-karriera ma' Serebro, Marina kienet il-kantanta tal-grupp "Formula".

Fl-2004 huma ħarġu xi kanzunetti għas-serje "Obrechonnaya Stat Zvezdoy".


Lista tal-ispeċi tal-mammiferi l-ġodda li ġew deskritti xjentifikament fis-sena 2000

Din hija il-lista ta' l-ispeċi tal-mammiferi il-ġodda li ġew deskritti xjentifikament fis-sena 2000.

It-terminu "mammiferi" hawn jinkludi l-ispeċi klassifikati fil-"Mammaliaformes" (Docodonta, Haramiyida, Morganucodonta u xi ġeneri oħrajn) ukoll.


Uetersen

Uetersen

Uetersen hi belt ta' madwar 17,850 ruħ fil in Ġermanja.

F'Diċembru 2006 kienet tgħodd 17,865 ir-ruħ.


Marie Curie

Marie Curie

Maria Salomea Skłodowska-Curie (Varsavja, 7 ta' Novembru 1867 – Passy, 4 ta' Lulju 1934) magħrufa bl-isem ta' Marie Curie, kienet kimika u fiżika Polakka naturalizzata Franċiża.

Fl-1903 ngħatat il-Premju Nobel għall-Fiżika, ma' żewġha Pierre Curie u Henri Becquerel, u fl-1911 il-Premju Nobel għall-Kimika għax-xogħol tagħha fuq il-polonju u r-radju.

Hi l-unika mara li rċeviet żewġ premjijiet Nobel.

Marie Curie twieldet Varsavja fejn missierha Władysław Skłodowski kien għalliem tal-matematika u l-fiżika.

Marie kienet l-iżgħar fost ħames aħwa.

Fi żmien sentejn tilfet 'l oħtha Zofia li mietet bit-tifu f'Jannar tal-1876, u 'l ommha, Bronisława li, mietet bit-tuberkolożi fid-9 ta' Mejju 1878.

Wara ntefgħet fuq l-istudju fejn ibbrillat fis-suġġetti kollha u ngħatat l-ogħla grad.

Temmet l-istudji sekondarji b'midalja tad-deheb fl-1883.

Dak iż-żmien, Varsavja kienet annessa mar-Russa, u n-nisa ma setgħux immorru l-università.

Għalhekk, f'Novembru 1891, Marie telqet lejn Pariġi, fejn diġà kien hemm oħta l-kbira tistudja l-mediċina u fejn kienet ġiet aċċettata biex issegwi l-istudji fix-xjenzi fiżiċi u fix-xjenzi matematiċi fil-fakultà tax-Xjenza tas-Sorbonne.

Sentejn wara, ġiet l-ewwel fil-"licence" fix-xjenzi fiżiċi u s-sena ta' wara ħadet il-"licence" fix-xjenzi matematiċi u ġiet it-tieni.

Imbagħad marret taħdem fil-Laboratorju tar-riċerki fiżiċi taħt Gabriel Lippmann.

Fir-rebbiegħa tal-1894, iltaqgħet ma' Pierre Curie u żżewġu fil-komuni ta' Sceaux, Hauts-de-Seine, fis-26 ta' Lulju 1895.

Fl-1896, ġiet l-ewwel fl-"agrégation" tal-fiżika.

Fit-12 ta' Settembru 1897, kellha l-ewwel tifla, Irène.

F'Diċembru 1897, bdiet ix-xogħol tat-teżi fuq l-istudju tar-raġġi prodotti mill-Uranju, skoperti minn Henri Becquerel.

Bl-użu tal-metodi tekniċi żviluppati minn żewġha, analizzat ir-radjazzjoni mogħtija mill-pechblenda, (forma kollojdali tal-minerali Uraniniti), li hi għanja ħafna fl-Uranju.

Min-naħa tiegħu Pierre fl-1898, ħalla x-xogħol fuq il-Piezoelettriċità biex jingħaqad ma' martu fl-istudju tar-radjoattività.

Ħa permess mid-direttur tal-Iskola tal-Fiżika u Kimika (li llum saret l-"École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de Paris") biex juża ħanut tax-xogħol fis-sular t'isfel.

It-trattamenti kimiċi kienu jsiru f'maħżen, ma' ġenb il-ħanut, separat minnu b'bitħa biss.

F'dan il-laboratorju fejn eżaminaw il-pechblenda, skoprew żewġ elementi ġodda.

Fit-18 ta' Lulju 1898, Marie Curie ħabbret l-iskoperta tal-Polonju, msemmi hekk għal art twelidha.

Fis-26 ta' Diċembru, ma' Gustave Bémont, ħabbret is-sejba tar-Radju; kellhom jittrattaw tunellati sħaħ ta' pechblenda biex joħorġu inqas minn gramma ta' dan l-element.

Dan ix-xogħol sar f'postijiet bla kumdità xejn.

Skond il-kimiku Ġermaniż Wilhelm Ostwald, li żar il-post tax-xogħol ta' Pierre u Marie Curie: ""Dan il-laboratorju kien qiesu fl-istess ħin stalla u maħżen tat-tuffieħ.

Kieku ma rajtx l-apparat tal-kimika, kont naħseb li qegħdin jidħqu bija"".

Fit-26 ta' Ottubru 1900, saret professur fl-"École normale supérieure de jeunes filles" ta' Sèvres.

Matul is-sena 1903, fit-25 ta' Ġunju iddefendiet it-teżi tagħha fuq il-materji radjoattivi.

Fl-10 ta' Diċembru, irċeviet ma' żewġha u Henri Becquerel, il-Premju Nobel għall-fiżika "" b'rikonoxximent għas-servizzi straordinarji li taw fir-riċerka flimkien fuq il-fenomenu tar-radjazzjoni, skopert mill-Professur Henri Becquerel"".

Kienet l-ewwel mara li ngħatat il-Premju Nobel.

Dik is-sena stess, saret l-ewwel lawrejata mara tal-"Midalja Davy".

Is-sena ta' wara, irċeviet il-"Midalja Matteucci" u fis-6 ta' Diċembru weldet lit-tieni tifla tagħhom, Ève.

Fid-19 ta' April 1906, Pierre miet f'inċident, imtajjar minn karettun biż-żiemel.

F'Novembru, ħadet postu bħala professur fis-Sorbonne.

Kienet l-ewwel mara li qatt għallmet f'dik l-università.

Fl-1909, ġiet nominata professur titulari fil-katedra tal-Fiżika Ġenerali u wara tal-Fiżika Ġenerali u r-Radjoattività.

Fl-10 ta' Diċembru 1911, irċeviet it-tieni Premju Nobel, ""b'rikonoxximent għas-servizzi tagħhom għall-avvanz tal-kimika bl-iskoperta tar-Radju u l-Polonju, l-iżolament tar-Radju u l-istudju tan-natura u l-komponenti ta' dan l-element notevoli"".

Kienet l-ewwel persuna li ħadet żewġ premjijiet Nobel għal xogħol xjentifiku.

It-tieni waħda kienet Linus Pauling, li rċieva l-ewwel wieħed għax-xogħol xjentifiku fil-kimika fl-1954 u t-tieni għall-ħidma favur il-paċi fl-1962.

Marie ħadet sehem fl-ewwel Kungress Solvay fl-1911, li laqqa' bosta fiżiċi famużi, bħal Max Planck, Albert Einstein u Ernest Rutherford, li kienu ħa jbiddlu l-mod kief naraw id-dinja.

Kienet l-unika mara li attendiet dan il-Kungress, organizzat u ffinanzjat mill-industrijalist Belġjan, Ernest Solvay.

Fl-aħħar tal-1909, il-professur Émile Roux, id-direttur tal-Istitut Pasteur, issuġerixxa li jinħoloq Istitut tar-Radju, dedikat għar-riċerka medika kontra l-"cancer" u l-kura tiegħu bir-radjoterapija.

Minkejja l-fama ta' Marie Curie minħabba l-Premju Nobel, kellha tistenna sal-1911 biex tibda x-xogħol tagħha, issussidjata minn Daniel Iffla-Osiris.

L-Istitut, f"'rue d'Ulm", Pariġi, li llum hu magħruf bħala l-Istitut Marie Curie, fetaħ fl-1914, eżatt qabel bdiet l-Ewwel Gwerra Dinjija.

Ġabar fih żewġ laboratorji ta' oqsma komplementari : il-laboratorju tal-fiżika u l-kimika, immexxi minn Marie Curie, u l-laboratoju Pasteur, li jikkonċentra fuq ir-radjoterapija, dirett minn Claudius Régaud.

Meta faqqet il-gwerra, Marie Curie ġiet mobilizzata kif kienu l-membri l-oħra tal-Istitut tar-Radju.

Flimkien ma' Antoine Béclère, direttur tas-servizz radjoloġiku tal-armata, ħadet sehem fit-twaqqif ta' units kiruġiċi mobbli.

Waqfet ukoll tmintax-il vettura tar-radjoloġija imlaqqmin ""petites Curie"" li ntbagħtu fuq il-front.

Fl-Istitut tar-Radju, ħarrġet l-infirmiera radjoloġi.

Fl-1916, ħadet il-liċenzja tas-sewqan u kienet tmur regularment fuq il-front biex tieħu r-radjografiji.

Irène, li kellha tmintax-il sena biss kienet tagħmel l-istess fl-isptarijiet tal-kampanja matul il-gwerra kollha.

Wara l-gwerra, fl-1918, Marie Curie, setgħet tkompli x-xogħol tagħha fl-Istitut tar-Radju.

Bintha Irène saret l-assistenta tagħha.

L-Istitut tar-Radju iżjed tard sar l-Istitut Curie.

Fl-20 ta' Mejju 1921, waqt l-ewwel vjaġġ tagħha fl-iStati Uniti, setgħet tixtri gramma Radju minn Pittsburgh, wara ġabra ta' 100 000 dollaru min-nisa Amerikani, organizzata mill-ġurnalista Marie Mattingly Meloney.

Fl-1929, reġgħet bil-flus miġbura min-nisa Amerikani, irċeviet gramma Radju oħra, li rregalat lill-Università ta' Varsavja.

Minħabba li kienet esposta għal radjoattività qawwija, qabditha l-lewċemija u ntbagħtet fis-sanatorju ta' Sancellemoz f'Haute-Savoie fl-1934.

Minkejja l-marda tagħha, kompliet tmexxi is-sezzjoni tal-fiżika u l-kimika fl-Istitut tar-Radju sa mewtha.

Fl-20 ta' April 1995, fuq id-deċizzjoni tal-president François Mitterrand, l-irmied tagħha u ta' żewġha Pierre Curie tmexxew għall-Panthéon ta' Pariġi.

S'issa għadha l-unika mara onorata fil-Panthéon għall-ħidma tagħha.

Fl-Istitut Curie, Pariġi, inbena l-Mużew Curie fl-istess post fejn ix-xjenzata kienet taħdem sa mewtha.

Dan juri l-patrimonju xjentifiku rikk u l-ħajja personali u professjonali tal-familja Curie li rċevew ħames premjijiet Nobel, il-passi kbar fl-istorja tar-radjoattività u l-ġlieda kontra l-kanċer.

Xi tifkiriet oħra ġew organizzati :


Dziecinów

Dziecinów

Dziecinów huwa villaġġ fil-Lbiċ tal-Polonja.

Skond statistika maħruġa fl-2007, kien hemm 704 abitant jgħixu f'dan il-villaġġ.


Kurgan (belt)

Kurgan (belt)

Kurgan (bir-Russu: Курга́н) hu ċ-ċentru amministrattiv ta' Kurgan Oblast, fir-Russja; waħda mill-eqdem bliet fis-Siberja (pożizzjoni ġeografika: 55°28′Tr 65°21′Lv ).

Twaqqfet fl-1553, u wara ġiet msemmiha Tsaryovo Gorodishche (Царёво Городи́ще), waqt li kisbet l-isem preżenti fis-sena 1782.

Kurgan hi fuq il-linja tat-trejn Trans-siberjana, bejn Yekaterinburg u Omsk.

Isservi bejn żewġ stazzjonijiet tal-ferrovija, l-Ajruport ta' Kurgan u kienet id-dar ta' Kurgan West, bażi tal-ajru fil-Gwerra Kiesħa.

Il-popolazzjoni ta' Kurgan varjat matul is-snin.

Dawn huma r-rati li bihom il-popolazzjoni tbidlet:


Yulia Savicheva

Yulia Savicheva

Yulia Stanislavovna Savicheva (bir-Russu: Ю́лия Станисла́вовна Са́вичева) (Kurgan, 14 ta' Frar 1987) hi kantanta Russa li ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision 2004 li sar f'Istanbul, fit-Turkija.

Yulia twieldet fl-1987 minn familja ta' mużiċisti fil-belt ta' Kurgan lejn in-naħa tas-Siberja, fil-Lbiċ tal-Muntanji Ural.

L-ewwel esperjenza fuq il-palk kienet fl-età ta' erba' snin, mal-grupp Agatha Christie.

Wara bdiet tipparteċipa ma' grupp taż-żfin, fejn minkejja l-età tenera tagħha, kienet tesebixxi waħedha.

Sena wara, meta kellha sitt snin, il-grupp (fejn missierha kien jaħdem ukoll) kien mistieden biex jaħdem f'Moska.

Hemmhekk, hi pparteċipat f'diversi avvenimenti mużikali fiċ-ċentru rikreattiv ta' MAI.

Il-ħin liberu tagħha kienet tqattgħu ma' mużiċisti fiċ-ċentru rikreattiv jew fit-teatru.

L-ewwel dehra importanti tagħha kienet f'parti fiċ-ċentru rikreattiv fi żmien l-ewwel tas-sena, fejn kienet ukoll l-ewwel darba li tħallset u fejn Yulia kellha titgħallem iż-żfin ballroom.

Fl-istess żmien, hi kienet ukoll qed tistudja fl-iskola u tipparteċipa fil-grupp taż-żfin "Zhuravushka".

Bil-potenzjal kreattiv tagħha rnexxielha tikseb stedina minn L. Azadanova biex Yulia tingħaqad mal-grupp, u hi hekk għamlet.

Kien f'dan iż-żmien li Yulia bdiet tkanta kif ukoll tiżfen.

Wara dan, fl-2001, il-produttur Poleiko stedinha biex tieħu sehem fl-ispettaklu tal-ewwel tas-sena fil-Katidral ta' Kristu Salvatur, fejn irnexxielha tagħmel dan b'suċċess kbir u ġiet magħżulha biex terġa' tipparteċipa s-sena ta' wara.

F'Marzu tal-2003, beda t-tieni staġun tal-progamm televiżiv "Star Factory".

Il-produttur tal-proġett, Maxim Fadeev, kien diġà avviċina lil Yulia meta din kienet taħdem bħala vokalista fl-album "Vorona" tal-artista Russa Linda.

Minkejja li Yulia pparteċipat fil-festival, hi kienet eliminata fis-semifinali.

Madanakollu, il-kanzunetti tagħha saru popolari, fosthom "Korabli" (Vapuri), "Vysoko" (Għoli) u "Prosti Za Lyubov" (Aħfirli Jekk Inħobbok).

F'Marzu tal-2004, Yulia pparteċipat f'festival ieħor, "World's Best", u f'Mejju hi rebħet il-ħdax-il post fil-Festival tal-Eurovision bil-kanzunetta, "Belive Me" (Emminni).

L-ewwel album tagħha ħareġ fl=2005 taħt it-titlu "Vysoko" (Għoli).

Madwar nofs il-materjal tal-album kien miktub mal-mużiċisti tal-grupp Total.

F'Awwissu tas-sena 2005, Yulia kitbet il-kanzunetta "Esli V Serdtse Zhivet Liubov" (Jekk l-Imħabba Tgħix f'Qalbek) li saret il-kanzunetta uffiċjali tas-serje televiżiva "Ne Rodis' Krasivoi" fuq STS.

Il-kanzunetta saret ukoll popolari u f'Novembru ħarġet album bl-istess isem.

F'Ġunju 2006 ħarġet l-album "Magnit", fejn Anastasia Maksimova kitbet il-parti l-kbira tal-kanzunetti.

F'Settembru tal-2007, għamlet xi kunċerti f'Tokjo u Osaka fil-Ġappun, u wara dan, fi Frar tal-2008 ħarġet l-album "Origami".


Litwanja fil-Festival tal-Eurovision

Litwanja fil-Festival tal-Eurovision

Il-Litwanja pparteċipa fil-Festival tal-Eurovision għaxar darbiet, fejn iddebutta fl-1994.

Wara li spiċċa l-aħħar mingħajr ebda punt, il-Litwanja rtirat għal ħames snin sakemm reġgħet bdiet tieħu sehem fl-1999, għajr għal żewġ edizzjoni tas-sena 2000 u tal-2003 fejn ma rnexxilhomx jiksbu punti biżżejjed biex jikkwalifikaw għall-edizzjoni suċċessiva.

Il-pajjiż għal żmien twil qatt ma wasal mal-ewwel għaxra u spiċċa l-aħħar fis-semifinali tal-2005.

Fl-2006, LT United kisbu l-aqwa pożizzjoni tal-pajjiż fil-Eurovision permezz tas-sitt post bil-kanzunetta kontroversjali "We Are The Winners".


Tuneżija fil-Festival tal-Eurovision

Tuneżija fil-Festival tal-Eurovision

It-Tuneżija rreġistra li jipparteċipa fil-Festival tal-Eurovision 1977, ospitat ġewwa Londra.

Minkejja li kienu f'post numru erbgħa biex ikantaw, it-Tuneżija rtiraw għal raġunijiet mhux ċari.

Hemm għajdut li d-deċiżjoni biex jirtiraw kien minħabba li l-Iżrael kienu wkoll fil-festival.

Sal-ġurnata tal-lum, l-uniku pajjiż Afrikan li ħa sehem fil-Eurovision hu l-Marokk, li għamel l-ewwel dehra fil-Festival tal-Eurovision 1980.

Fit-18 ta' Ġunju 2007, l-istazzjoni tat-televiżjoni Tuneżin ERTT ikkonferma li minħabba talba mill-gvern, huma mhumiex se jieħdu sehem fil-festival.


Slovakkja fil-Festival tal-Eurovision

Slovakkja fil-Festival tal-Eurovision

Is-Slovakkja pparteċipat fil-Festival tal-Eurovision seba' darbiet, fejn iddebuttat fl-edizzjoni tal-1993, imma ma kkwalifikawx mir-rawnd ta' kwalifikazzjoni.

Fl-ewwel tliet edizzjonijiet li s-Slovakkja ħadet sehem fihom, l-aqwa pożizzjoni kienet it-tmintax-il post, u kienet sfurzata li titlef sena wara kull festival.

Minħabba riżultat deludenti, il-pajjiż iddeċieda li ma jiħux sehem iktar, sakemm reġa' rritorna fl-2009.

Is-Slovakkja tat l-iktar punti lil:

Is-Slovakkja rċiviet l-aktar punti minn:


Ungerija fil-Festival tal-Eurovision

Ungerija fil-Festival tal-Eurovision

L-Ungerija pparteċipat fil-Eurovision seba' darbiet; ħames darbiet fil-finali u dabtejn fil-fażi ta' kwalifikazzjoni.

L-ewwel parteċipazzjoni kienet se tkun Andrea Szulák fl-1993 imma r-rawnd ta' kwalifikazzjoni kienet għadha ġiet installata fil-blokk tal-Punent u l-Ungerija ma rnexxilhiex tikkwalifika għall-finali.

L-ewwel parteċipazzjoni vera kienet Friderika Bayer fl-Festival tal-Eurovision 1994.

Wara tliet rawnds ta' votazzjoni l-kanzunetta ta' l-Ungerija kisbet punti tajbin, però l-kanzunetta kisbet inqas punti u spiċċat fir-raba' post. Din għamlet lill-Ungerija l-unika nazzjon debuttant li kien fl-ewwel post matul il-votazzjoni.

L-edizzjoni ta' l-1995 ma tantx kienet ta' suċċess, fejn kisbu tliet punti; post 'il bogħod mill-aħħar post miksub mill-Ġermanja.

Fl-1996, l-Ungerija sofriet telfa fil-kwalifikazzjoni meta l-kanzunetta ta' Gjon Delhusa ma kkwalifikatx.

L-Ungerija damet seba' snin ma rritornat fil-kompetizzjoni meta fl-2005 kisbet it-tnax-il post fil-finali permezz tal-grupp NOX.

L-Ungerija, madanakollu ħabbru li ma kinux se jieħdu sehem fl-edizzjoni ta' l-2006.

Fl-2007 irritornaw b'kanzunetta ta' Magdi Rúzsa u spiċċaw fid-disa' post f'Helsinki.

Il-Festival tal-Eurovision hu mxandar minn Magyar Televízió.


Repubblika Ċeka fil-Festival tal-Eurovision

Ir-Repubblika Ċeka ħadet sehem tliet darbiet fil-Festival tal-Eurovision, u ddebuttat fl-edizzjoni tal-2007.

Mit-tliet tentattivi tagħha, hi naqset li tagħmilha sal-finali.

Il-pajjiż irtira wara l-edizzjoni tal-2009 wara li r-rappreżentant Gipsy.cz naqsu li jiksbu punt wieħed fis-semifinali.

L-istazzjon Ċek Česká televize (ČT) esprima l-interess biex jipparteċipa għall-edizzjoni tal-2005 fi Kjiv, l-Ukrajna.

Madanakollu, għal numru ta' raġunijiet, din qatt ma mmaterjalizzat.

Għas-sena ta' wara kienu se jibgħatu diska, iżda m'għamlux hekk minħabba li kellhom id-dubji jekk kinux se jikkwalifikaw għall-finali jew le.

Nhar id-19 ta' April 2006, ČT ikkonferma l-preżenza tiegħu fl-edizzjoni tal-2007 ġewwa Ħelsinki, il-Finlandja.

Id-debutt taċ-Ċeki kien magħżul permezz tas-sistema tal-SMS, bir-rebbieħ ikun il-grupp rinomat lokalment, Kabát, bil-kanzunetta "Malá dama".

Fis-semifinali tal-10 ta' Mejju 2007, ir-Repubblika Ċeka kantat fis-sittax-il post, madanakollu rċiviet punt wieħed biss, mogħti mill-Estonja.

Għall-edizzjoni tal-2008 f'Belgrad, is-Serbja, ČT għal darb'oħra żamm finali nazzjonali sabiex jagħżel ir-rappreżentant tiegħu.

Minn għaxar kanzunetti, Tereza Kerndlová b'"Have Some Fun" kisbet id-dritt li tirrapreżenta lil pajjiżha fil-Eurovision.

Fit-tieni semifinali, Kerndlová kantat fit-tmien post, imma kellha ssofri minn eliminazzjoni bikrija mill-kompetizzjoni wara li naqset li tagħmilha għall-finali.

Minkejja li fiż-żewġ parteċipazzjonijiet preċedenti spiċċaw fl-aħħar żewġ postijiet, ČT ikkonfermaw li kienu se jiħdu sehem fl-edizzjoni tal-2009 ġewwa Moska, ir-Russja.

L-għażla tar-rappreżentant kienet waħda interna, bil-pubbliku jagħżel il-kanzunetta.

Ix-xandar għażel il-grupp Gipsy.cz f'Jannar tal-2009, u wara l-votazzjoni ntgħażlet il-kanzunetta "Aven Romale".

Id-destin ftit li xejn varja minn qabel, hekk kif il-grupp spiċċa l-aħħar fis-semifinali mingħajr punt.

Fit-22 ta' Lulju 2009, l-istazzjon ħabbar li kienu rtiraw mill-edizzjoni tal-2010.


Édith Piaf

Édith Piaf

Édith Piaf (Pariġi, 19 ta' Diċembru 1915 – Grasse, 10 ta' Ottubru 1963), imwielda Édith Giovanna Gassion u mlaqqma "la Môme Piaf", kienet kantanta Franċiża tal-music-hall u tal-varjetà.

Kellha ħafna suċċessi bil-kanzunetti bil-Franċiż, bħal "La Vie en rose", "Non, je ne regrette rien", "Hymne à l'amour", "Mon légionnaire" u "Milord".

Piaf kellha fama internazzjonali, minkejja l-problemi serji f'saħħitha.

Bil-personalità qawwija li kellha ispirat bosta kompożituri u kienet il-mentriċi ta' ħafna artisti żgħażagħ.

Kienet ukoll attriċi fit-teatru u ċ-ċinema.

Édith twieldet Pariġi fil-faqar u l-miżerja.

Kienet bint Louis Alphonse Gassion Franċiż, kontorsjonista fiċ-ċirku, imwieled in-Normandija u Annetta Maillard, kantanta tat-triq, ta' nisel Franċiż-Taljan/Alġerin.

Annetta kienet fqira wisq biex trabbiha u fdata għal kollox f'idejn ommha, Aïcha Saïd Ben Mohammed li kienet mill-Alġerija.

In-nanna kienet moħħha fix-xorb biss u tant kienet tittraskura lit-tifla u tħalliha fil-ħmieġ li din nksiet bl-ekżema u għolbot esaġerat.

Baqgħet 18-il xahar f'din il-kundizzjoni sakemm missierha ħa permess biex jiġi mill-front u ħadha għand ommu.

Din in-nanna kienet is-sidt ta' burdell f'Bernay fin-Normandija.

Édith kienet il-fessuda tal-prostituti fid-dar, u għall-ewwel darba setgħet tiekol sakemm tixba', tilbes ilbiesi sbieħ u tixrob il-ħalib tajjeb tan-Normandija.

Meta kellha xi 7 jew 8 snin, għamiet temporanjament għax qabditha l-keratite.

In-nanna semgħet b'xi tfajla li kellha din il-marda u kienet fieqet wara li kienet talbet fuq il-qabar ta' Santa Tereża ta' Lisieux, u ddeċidiet li tmur hemm mat-"tfajliet" u titlob għall-fejqan tat-tifla.

Ħadu t-tren u marru jitolbu fuq il-qabar tal-qaddisa fejn ġabru ftit ħamrija biex kull fil-għaxija jagħmluha mal-faxxa fuq għajn Édith.

Wara xi tmint ijiem, Édith fieqet!

Hi dejjem baqgħet devota ta' Santa Tereża "iż-żgħira" u baqgħet iżżomm domna tagħha mdendla ma' għonqha għal ħajjitha kollha.

Fit-tmiem tal-gwerra, missierha ġie immobilizzat u ħadha togħqod miegħu, biex tgħix il-ħajja tal-"artiste" fiċ-ċrieki żgħar li jmorru minn post għall-ieħor u wara fil-ħajja miżerabbli ta' kantanta tat-triq.

Kien, meta bħal ommha kienet qiegħda tkanta l-kanzunetti popolari ma' missierha, li Édith uriet il-kwalità eċċezzjonali ta' leħinha.

Fi Frar 1933, ta' 17-il sena kellha tifla, Marcelle, minn-namrat tagħha ta' dak iż-żmien, Louis Dupont.

It-tifla mietet b'attak tal-meninġite sentejn wara.

Fl-1935, Louis Leplée, il-manager tal-cabaret "Le Gerny's" li qiegħed fix-Champs-Élysées, skopriha meta kienet tkanta fit-triq.

Dak iż-żmien, Piaf kienet tkanta l-iżjed il-kanzunetti ta' Fréhel.

Leplée għażillha "la Môme Piaf" bħala isem tal-palk; "piaf" bil-ġerg ta' Pariġi, tfisser "għasfur tal-bejt".

U Édith kienet suċċess kbir!

It-talenti u l-leħen straordinarju tagħha attiraw l-attenzjoni ta' ħafna, fosthom il-kompożitur Raymond Asso u l-ħabiba kbira u fidila tagħha futura Marguerite Monnot, kompożitur u pjanista virtuoso li kkumpanjatha matul il-karriera kollha tagħha u li kkomponitilha l-mużika ta' "Mon légionnaire", "Hymne à l'amour", "Milord" u "Amants d'un jour".

Fl-1936, irrekordjat l-ewwel diska, "Les Mômes de la cloche", mat-tiketta Polydor u kellha suċċess immedjat.

Imma f'April sabet 'il Leplée maqtul fid-dar tiegħu ta' Pariġi.

Jidher li Leplée kien imdaħħal f'xi gangs tal-Pigalle.

Édith inqabdet f'dan l-iskandlu u kellha tmur lura minn fejn ġiet fil-miżerja tal-kant fit-triq u fil-cabarets żgħar.

Reġgħet għamlet kuntatt ma' Raymond Asso (awtur ta' "Mon légionnaire" u ta' "Fanion de la Légion"), li sar in-namrat tagħha, ħadha f'idejh u ikkowċjaha biex issir kantanta professjonali tal-music-hall.

F'Marzu 1937, Édith bdiet il-karriera fil-music-hall fit-teatru ABC f'Pariġi, fejn immedjatament saret "star" immensa tal-kanzunetta Franċiża, maħbuba mill-publiku u mxandra fuq ir-radju.

Bħala star tal-aħħar tas-snin tletin, Piaf ittrijumfat fil-Bobino kif ukoll fit-teatru f"'Le Bel Indifférent" fl-1940, dramm f'att wieħed miktub speċjalment għaliha minn Jean Cocteau li hi interptretat b'suċċess kbir mal-attur Paul Meurisse.

Imsieħba ma' Paul, ħadmet fil-film "Montmartre-sur-Seine" ta' Georges Lacombe (1941).

Waqt li kienu qegħdin jagħmlu dal-film saret taf 'l Henri Contet, li sar, bħalma kienet saret Marguerite Monnot, wieħed mill-awturi li ġabilha l-fortuna.

Matul l-okkupazzjoni Ġermaniża, Édith, li kienet waqqgħet l-isem "La Môme Piaf" u saret "Édith Piaf", kompliet tagħti l-kunċerti u ma' beżgħetx minn-nazi: kienet tinterpreta l-kanzunetti f'sens doppju billi tuża l-kliem tal-imħabba biex tinkuraġġixi r-Reżistenza ("Tu es partout") u kienet ukoll tipproteġi l-artisti Lhud mill-minaċċja tal-milizzja u tal-Ġermaniżi.

Fl-1944, fil-Moulin Rouge, Édith iltaqgħet mal-kantant żagħżuġh tal-music-hall Yves Montand u din kienet imħabba mal-għajn il-qalb.

Diġà famuża u adurata, hi ħadet ħsieb li trawmu fis-sengħa u l-ħajja ta' artista.

Għenitu ħafna fl-iżvilupp tal-karriera tiegħu billi laqqgħatu ma' bosta nies importanti fid-dinja tal-ispettaklu ta' dak iż-żmien, bħal Joseph Kosma, Henri Crolla, Loulou Gasté, Jean Guigo, Henri Contet, Louiguy, Marguerite Monnot, Philippe-Gérard, Bob Castella, Francis Lemarque u oħrajn.

Dik is-sena miet missier Édith u s-sena ta' wara mietet ommha.

Fl-1945, Piaf mingħajr l-għajnuna ta' ħadd, kitbet il-versi ta' "La Vie en rose" (li damet ma rrekordjatha sal-1946), l-iżjed kanzunetta popolari u famuża tagħha li daż-żmien saret klassika.

Kienet taħdem ukoll fil-Comédie-Française.

Fl-1948, meta kienet New York fuq tournée glorjuż kellha l-ikbar rumanza ta' ħajjitha mal-boxer Franċiż, Marcel Cerdan li kien joqgħod il-Marokk.

Cerdan kien ħa l-kampjonat tad-dinja tal-boxing ta' piż medjan fit-2 ta' Settembru 1948, imbagħad miet f'inċident bl-ajruplan fit-28 ta' Ottubru 1949 fuq titjira Pariġi-New York, huwa u sejjer ħdejha.

Mifnija bin-niket, Édith Piaf bdiet tieħu dożi qawwija ta' morfina.

B'tifkira tiegħu kantat "Hymne à l'amour" li kellha suċċess kbir kif ukoll "Mon Dieu".

Fl-1951, l-awtur-kompożitur-kantant żagħżugħ Charles Aznavour sar il-"fac-totum" tagħha: segretarju, xufier u konfident.

Fid-29 ta' Lulju 1952, iżżewġet lill-kantant Franċiż Jacques Pills, u kellha bħala xhud l-attriċi Marlène Dietrich, imma iddivorzjatu fl-1956.

Fl-1953, bdiet il-kura tad-diżintossikazzjoni u wara l-fama tagħha bħala star tal-music-hall infirxet mad-dinja kollha u b'mod partikulari mal-iStati Uniti.

Kellha suċċess kbir fl-1956 fil-Carnegie Hall ta' New York, fejn kienet tidher regularment.

Kellha rumanza ma' Georges Moustaki, li varat f'karriera tal-kant.

Miegħu kellha inċident serju bil-karozza fl-1958, li għamel agħar is-saħha ħażina tagħha u d-dependenza fuq il-morfina.

Irrekordjat il-kanzunetta "Milord", li kitbet hi stess u li kienet waħda mill-ikbar suċċessi.

Fl-1959, Édith ħassha ħażin fuq il-palk waqt tournée f'New York.

Kellha tagħmel bosta operazzjonijiet kirurġiċi u marret lura Pariġi fi stat miżeru u mingħajr Moustaki, li kien telaqha.

Fl-1961, fuq talba ta' Bruno Coquatrix, Édith Piaf tat serje ta' kunċerti fl-Olympia, Pariġi, li kien ħa jagħlaq minħabba problemi finanzjarji.

Dawn il-kunċerti kienu fost l-iżjed memorabbli u komoventi tal-karriera tagħha.

F'din is-sala preferita tagħha interpretat "Non, je ne regrette rien", kanzunetta li kitbilha Charles Dumont u li saret parti minnha.

Edith salvat l-Olympia, imma bilkemm kellha saħħa tieqaf fuq saqajha jew tiċċaqlaq, u rnexxielha tkanta biss billi tieħu kwantità kbira ta' morfina.

Fid-9 ta' Ottubru 1962, meta kellha 47 sena, mifnija, marida u ddrogata, iżżewget lil Théo Sarapo, kantant gustuż żagħżugħ ta' 26 sena u kif stqarriet hi, xi minn daqqiet kien qisu "iben li qiegħed jieħu ħsieb ommu marida".

Kantaw flimkien "À quoi ça sert l'amour ?"

Fil-bidu tal-1963, irrekordjat l-aħħar kanzunetta: "L'Homme de Berlin".

Édith Piaf mietet fl-10 ta' Ottubru 1963, Plascassier (raħal f'Grasse fl-Alpes-Maritimes) fl-età ta' 47 sena, mifnija mill-eċċessi tagħha, il-morfina u tbatijiet ta' ħajjitha kollha.

Il-ġarr tal-katavru tagħha lejn Pariġi kien organizzat bil-moħbi u illegalment, u l-mewt tagħha tħabbret uffiċjalment fil-11 ta' Ottubru, Pariġi, l-istess jum tal-mewt ta' Jean Cocteau.

Hemm xniegha li tgħid li Cocteau (li baqa' jikkorrespondi ma' Édith kontinwament) qatel ruħu b'idejh meta sema' bl-aħbar ta' mewtha.

Il-funeral sar fiċ-ċimiterju ta' Père-Lachaise, fejn inġabret folla immensa t'ammiraturi biex jagħtuha l-aħħar tislimiet.

L-aħħar raġel tagħha, Théo Sarapo, li miet f'inċident bil-karozza fl-1970, hu midfun magħha.

Franċiż:

Ingliż:


Rumanija fil-Festival tal-Eurovision

Rumanija fil-Festival tal-Eurovision

Ir-Rumanija ħadet sehem ħmistax-il darba fil-Festival tal-Eurovision, bl-ewwel parteċipazzjoni isseħħ fl-edizzjoni tal-1994.

Wara l-edizzjoni tal-1994, ir-Rumanija rritornat fil-kompetizzjoni erba' snin wara għall-edizzjoni tal-1998.

L-aqwa riżultat wasal fil-Festival tal-Eurovision tal-2005 ġewwa l-Ukrajna, fejn Luminiţa Anghel u Sistem rnexxielhom jikklassifikaw fit-tielet post fil-finali, filwaqt li kisbu l-ewwel post fis-semifinali tagħhom.

Fl-2006, ir-Rumanija kienu rrappreżentati minn Mihai Trăistariu, li kien wieħed mill-favoriti li jirbaħ iżda spiċċa fir-raba' post, minkejja li rċieva punti minn kull pajjiż rispettiv tal-Ewropa, barra l-Pajjiżi l-Baxxi u Monako.

Fl-2007, Todomondo naqsu li jispiċċaw mal-ewwel għaxra fil-finali, b'hekk fl-edizzjoni tal-2008 ir-Rumanija kellha tikkompeti fis-semifinali.

Nico u Vlad irnexxielhom jikkwalifikaw mis-semifinali, però sfortunatament spiċċaw fl-20 post fis-serata finali.

Ir-Rumanija irċiviet l-aktar punti minn (il-finali biss inkluża):

Ir-Rumanija tat l-aktar punti lil (il-finali biss inkluża):


Russja fil-Festival tal-Eurovision

Russja fil-Festival tal-Eurovision

Ir-Russja ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision sittax-il darba, u f'kull sena mis-sena 2000.

Id-debutt tagħha kien fl-1994 wara li r-Russja saret membru tal-EBU.

Mill-introduzzjoni tas-semiifnali, ir-Russja, flimkien mal-Bożnija u Ħerżegovina, il-Greċja, ir-Rumanija u l-Ukrajna, hi waħda fost ħames pajjiżi li qatt ma tilfu finali waħda.

Wara li kienet spiċċat darbtejn fit-tieni post u darbtejn oħra fit-tielet, ir-Russja rebħet l-ewwel Eurovision fl-edizzjoni tal-2008.

Dima Bilan, li din kienet it-tieni darba tiegħu f'dan il-festival, rebaħ bil-kanzunetta "Believe", biex b'hekk ta l-opportunità lir-Russja sabiex jospitaw l-edizzjoni tal-2009.


Serbja fil-Festival tal-Eurovision

Serbja fil-Festival tal-Eurovision

Is-Serbja daħlet fil-Eurovision għall-ewwel darba bħala pajjiż indipendenti fl-edizzjoni tal-2007.

Fil-passat ħadet sehem taħt il-Jugożlavja (mill-1961 sal-1991), ir-Repubblika Federali tal-Jugożlavja (fl-1992) u s-Serbja u Montenegro (mill-2004 sal-2006).

Id-debutt tas-Serbja kienet kanzunetta kantanta minn Marija Šerifović bl-isem ta' "Molitva", li rebħet il-Eurovision b'total ta' 268 punt, fejn irċevew id-dritt li jospitaw l-edizzjoni tal-2008 f'Belgrad.

It-tieni daħla waslet minn Jelena Tomašević bil-kanzunetta "Oro", komposta mill-parteċipant preċedenti f'isem is-Serbja u Montenegro u kif ukoll il-preżentatur tas-serata finali Željko Joksimović.

Is-Serbja temmew fis-sitt post b'160 punt.

Fl-2009, is-Serbja għażlu lil Marko Kon u Milaan biex jirrapreżentawhom fit-tieni semifinali tal-14 ta' Mejju.

Id-dwett naqsu li jaqtgħu passaġġ għall-finali għall-ewwel darba fl-istorja tas-Serbja fil-konkors.

Sal-2011, is-Serbja hija waħda mill-ftit pajjiżi li l-kantanti kollha tagħhom kantaw il-kanzunetti tagħhom bil-lingwa uffiċjali.

Is-Serbja tat l-aktar punti lil:

Is-Serbja irċiviet l-aktar punti mingħand:


MICHAEL

MICHAEL

MICHAEL qiegħda għal "Multilingual Inventory of Cultural Heritage in Europe".

Dan il-portal joffri aċċess faċli u ħafif għal għażla għanja ta' kollezzjonijiet diġitali minn mużewijiet, libreriji u arkivji minn ħafna pajjiżi Ewropej.

MICHAEL huwa katalgu ta' kollezzjonijiet diġitali ta' materjal kulturali normalment miżmum mill-mużewijiet, libreriji u arkivji.

Fih hemm deskrizzjoni ta' kull tip ta' materjal kulturali.

Dan jinkludi materjal fiżiku li ġie d-diġitizzat (bħal ritratti, dokumenti mill-arkivji, mapep, oġġetti, monumenti arkeoloġiċi) kif ukoll materjal li gie maħluq minn għodda diġitali (bħal ma huma ħsejjes, viżwali u informazzjoni xjentifika).

Il-kollezzjionijiet huwa deskritti minn nies li jaħdmu fil-qasam kulturali, jew, f'xi każijiet, minn katalogogisti li jaħdmu għal xi organizzazzjonijiet nazzjonali jew reġjonali.

Il-listi jinkludu deskrizzjoni dettaljata tat-tip ta materjal diġitali li huwa disponibbli, is-suġġett li jkopri, assoċċjazzjonijiet importanti (bħal nies jew ġrajjiet famużi), taħt min qiegħed il-materjal u fejn jinstab – ħafna mir-riżorsi huma disponibbli "online" waqt li materjal ieħor jinstab ukoll "offline".

L-ideja hija li MICHAEL jipprovdi katalgu għad-distribuzzjoni ta' librerija diġitali ta' riżorsi mis-settur kulturali Europew.

Il-katalgu MICHAEL huwa disponibbli permezz tal-portal kulturali Ewropew – dan jiġbor flimkien il-katalgi li qegħdin jitlestew mill-pajjiżi Ewropej li qegħdin jieħdu sehem f'dan il-proġett.

Sa issa, is-servizz Europew ta' MICHAEL jinkludi kontenut minn tliet portali Europej minn Franza, l-Italja u r-Renju Unit – tlettax-il pajjiż jagħmlu parti mill-proġett u mal-aħħar tas-sena 2008, il-katalgi ta' dawn il-pajjizi jsiru wkoll disponibbli.

Kull pajjiż se jagħmel disponibbli l-portal MICHAEL fuq bażi nazzjonali – fejn wieħed ikun jista' jara l-kollezzjonijiet ta' dak il-pajjiż partikulari.

Il-proġett MICHAEL li gie ffinanzjat mill-program eTEN tal-kommunità Ewropeja, beda fl-2004 bejn soċji minn tliet pajjizi: Franza, l-Italja u l-Ingilterra.

Wara, ħdax-il pajjiż ieħor daħlu fit-tieni fażi tal-proġett f'Ġunju ta' l-2006.

Ir-repubblika Ċeka, il-Fillandja, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Ungerija, Malta, l-Olanda, il-Polonja, il-Portugal, Spanja u l-Isvezja.

Riċentament il-Belġju (komunità fjamminga) u l-Estonja żdiedu mal-lista tal-pajjiżi eżistenti.

F'Ġunju ta' l-2007, l-assoċċazzjoni MICHAEL-Culture AISBL twaqfet biex tkompli tiżviluppa u tieħu ħsieb is-servizz Ewropew ta' MICHAEL.


Anderson Luís de Abreu Oliveira

Anderson Luís de Abreu Oliveira

Anderson Luís de Abreu Oliveira, magħruf aħjar bħala Anderson (Porto Alegre, 13 ta' April 1988) huwa futboler Brażiljan li jilgħab bħala midfilder mat-tim ta' Coritiba, taħt self minn Internacional.

Anderson beda l-karriera tal-futbol fis-settur ġovanili ta' Grêmio u fl-2005 hu ddebutta mat-tim, fejn lagħab b'kollox 5 partiti fis-Série B Brażiljana.

Anderson kiseb simbolu ikoniku hekk kif skorja gowl memorabbli li ta lil Grêmio l-promozzjoni għas-Serie A, f'logħba eliminatorja kontra Nautico.

Dan il-gowl jibqa' famuż minħabba li Grêmio kellhom biss seba' plejers fil-grawnd u kienu għadhom kemm raw lill-avversarji jitilfu penalty.

Dan il-gowl ta lil Grêmio rebħa b'sorpriża ta' 1–0.

Hu ngħaqad ma' FC Porto f'Diċembru tal-2005 u għamel id-debut tiegħu fil-5 ta' Marzu 2006, fejn għen lit-tim jakkwista s-SuperLiga Portugiża f'dak l-istaġun.

Hu ddebutta fiċ-Champions League kontra CSKA Moscow.

Madanakollu, Anderson kellu jitlef ħames xhur tal-istaġun 2006–07 minħabba li kien kiser saqajh.

Fit-30 ta' Mejju 2007, kien ikkonfermat mis-sit elettroniku ta' Manchester United li Anderson kien inxtara għal madwar £18 miljun.

Hu kiseb id-dritt tax-xogħol fl-Ingilterra fid-29 ta' Lulju 2007, u t-trasferiment kien ikkonfermat fit-2 ta' Lulju, b'Anderson jiffirma kuntratt ta' ħames snin.

Id-debutt tiegħu wasal f'partita ta' ħbiberija qabel il-bidu tal-istaġun kontra Doncaster Rovers.

Hu ngħata n-numru 8, li kien intlibes minn Wayne Rooney l-istaġun ta' qabel.

Anderson iddebutta kompetittiviment fil-partita mill-kampjonat kontra Sunderland fl-1 ta' Settembru 2007.

Hu kien sostitwt minn Louis Saha fi tmiem l-ewwel taqsima, fejn dan tal-aħħar skorja l-gowl tar-rebħa.

Anderson imbagħad għamel id-debutt fiċ-Champions League kontra Sporting CP, fejn daħal bħala sostitut għal Ryan Giggs fis-76 minuta.

Fil-finali taċ-Champions League 2007–08 f'Moska, ġewwa r-Russja, Anderson daħal bħala sostitut fl-aħħar minuta tal-ħin supplementari biex jieħu post Wes Brown.

Hu skorja s-sitt penalty waqt l-għoti tal-penalties.

Fil-finali tal-League Cup 2009 kontra Tottenham Hotspur, Anderson daħal fil-partita fis-56 minuta għal Danny Welbeck.

Hekk kif il-partita kellha tiġi deċiża bil-lotterija tal-penalties, Anderson skorja l-gowl li ta t-trofew lit-tim ta' United.

L-ewwel gowl ta' Anderson bil-flokk aħmar ta' Manchester United wasal fit-12 ta' Settembru 2009 meta skorja kontra Tottenham Hotspur, fir-rebħa ta' 3–1 ġewwa White Hart Lane.

Din kienet it-78 dehra tiegħu għat-tim tal-United.

F'April tal-2005, hu kien imsejjaħ fit-tim Brażiljan għall-Kampjonat dinji ta' taħt is-sbatax-il sena, u f'Ottubru ta' wara hu rebaħ l-Ballun tad-Deheb tal-Adidas mat-tim nazzjonali tiegħu fit-Tazza tad-Dinja tal-Futbol ta' taħt is-sbatax-il sena 2005.

Id-debutt internazzjonali mat-tim tal-kbar wasal fis-27 ta' Ġunju 2007 fit-telfa ta' 2-0 kontra l-Messiku fil-Copa América, waqt li d-debutt mal-ewwel ħdax wasal fir-rebħa ta' 3–0 kontra ċ-Ċili.

F'Lulju tal-2008, il-kowċ tal-Brażil Dunga għażel lil Anderson fost it-tmintax il-plejer għall-Logħob Olimpiku tas-sajf 2008.

Hu skorja l-ewwel gowl tal-Brażil fit-tieni partita tal-grupp kontra New Zealand, partita li rebħuha bl-iskor ta' 5–0.

Hu rritorna lura miċ-Ċina b'midalja tal-bronż, bir-rebħa ta' 3–0 kontra l-Belġju.


Marsaxlokk FC

Marsaxlokk FC

Marsaxlokk Football Club hu klabb tal-futbol Malti, li bħalissa jilgħab fl-Ewwel Diviżjoni Maltija.

Il-klabb ġie mwaqqaf fl-1949 u rebħu l-ewwel kampjonat tagħhom għall-ewwel darba fl-istorja wara li spiċċaw ċampjins tal-Premier League.

"Ara "

Il-grawnd għandu wiċċ tal-ħaxix sintetiku u kapaċit ta' 150 ruħ.


Richard England (Perit)

Richard England (Perit)

Il-bini tal-perit Richard England huma iddisinjati fuq il-modern.

B'dawn ix-xogholijiet Richard rebah hafna premjazzjonijiet fosthom 'the six internatonal academy of Architecture Awards'.

Ohrajn kienu il-medalji tad-deheb tal-belt 'Toulouse' fl-1985, il-medalja tal-fidda fl-1987.

Richard England kien ihobb jipjanta hafna knejjes, tant li hafna mil-knejjes moderni, jigifieri li ghanda illum u li ahna naraw, hafna minnhom ikunu ftit mix-xogholijiet tieghu stess kemm li naraw f'Malta u kemm dawk li naraw jew nisimghu bijhom barra min din il-gzira.

Fost ix-xogholijiet tieghu nsibu: -Knisja gewwa l-Manikata. -Il-kappella Ii msemmija Dun Gorg gewwa l-Blata l-Bajda. -Kappella zghira ohra gewwa Pembroke. -'Private Villa' gewwa Siggiewi. -Villagg ghat-turisti gewwa l-Mellieha. -Razzett ta' Sandrina gewwa ir-rahal ckejken ta l-Imgarr.


Ġemma Portelli

Ġemma Portelli

Ġemma Portelli (Valletta, 30 ta' Settembru 1932 – Valletta, 21ta' Frar 2008) kienet attriċi Maltija u veterana tal-palk.

Hi kienet fost l-iktar figuri deskrittivi tat-teatru Malti.

Ġemma bdiet fix-xandir f'età tenera permezz tar-Rediffusion.

Fl-1957, hi ngħaqdet mar-"Radju Muskittieri" flimkien ma' Charles Clews u Johnny Catania.

Fis-sittinijiet waqfet kumpanija flimkien mar-raġel tagħha, bl-isem ta' "Blue Birds", biex tipproduċi programm dedikat għat-tfal.

Lejn tmiem is-snin sebgħin, Portelli kienet il-protagonista tas-serje fuq ir-radju "F'Baħar Wieħed" fejn ingħatat il-karattru ta' Ġoma; karattru li taha spinta 'l quddiem fix-xena tad-drama.

F'din il-parti naraw lil Ġemma taħdem bħala mara sindikajra iżda fl-istess ħin kienet tħobb tkun ta' ġid lil ħaddieħor għalkemm ma tantx kien jirnexxielha.

Fost diversi produzzjonijiet televiżivi, Ġemma tibqa' famuża għas-sensiela ta' programmi umoristiċi taħt it-titlu "Fuq Tlieta toqgħod il-Borma".

Però, il-karattru li baqa' jispikka qalb il-karriera mżewqa ta' Ġemma kienet dik ta' Ġoma fis-sensiela "F'Baħar Wieħed", oriġinarjament prodott minn Television Malta minkejja li f'dawn l-aħħar snin Net TV iddeċidew li jerġgħu jagħmlu s-serje.

Fis-sena 2000 ingħatat il-Midalja ghall-Qadi tar-Repubblika, waqt li fl-2007 ġiet onorata bl-unur ta' Charles Arrigo Lifetime Achievement Award matul il-GO Malta Television Awards.

Minkejja n-nuqqas ta' produzzjonijiet f'dawn l-aħħar snin, hi xorta pparteċipat fil-produzzjoni "Ta' Ħorrox Borrox" li kienet l-aħħar sensiela li Ġemma ħadmet.

Il-mewt tagħha ħasdet mhux biss lil dawk li għandhom għal qalbhom it-teatru Malti, iżda wkoll għall-Maltin kollha.

Ġemma mietet f'età ta' 75 sena nhar il-Ħamis filgħaxija fit-22 ta' Frar 2008.

Il-funeral sar fil-Knisja Parrokkjali tal-Imsida nhar l-24 ta' Frar 2008 fost folla kbira ta' nies li ħanqu l-knisja biex jagħtu l-aħħar tislima lil Ġemma.


Papa Ġwanni Pawlu II

Papa Ġwanni Pawlu II

Il-Papa San Ġwanni Pawlu II (Latin.: "Ioannes Paulus PP.

II"; Taljan: "Giovanni Paolo II"; Pollakk: "Jan Pawel II"), imwieled Karol Józef Wojtyła (18 ta' Mejju 1920 – 2 ta' April 2005), kien il-264 papa fl-istorja tal-Knisja Kattolika mis-16 ta' Ottubru 1978 sa mewtu.

Kien it-tieni l-iktar Papa li kellu pontifikat twil, wara Piju IX li dam sitt snin iktar minnu.

Huwa l-uniku Papa Slav u Pollakk s'issa.

Kien l-ewwel Papa mhux Taljan wara iktar minn erba' sekli ta' Papiet Taljan, sa minn Papa Adrijanu VI mill-1522.

Kien l-iktar mexxej dinji li żar pajjiżi: 129 pajjiż.

Iddikjara 483 qaddis u 1340 beatu, iktar mill-Papiet l-oħra kollha f'daqqa.

Fl-1 ta' Mejju 2011 hu nnifsu kien iddikjarat Beatu fi Pjazza San Pietru mis-suċċessur tiegħu Papa Benedittu XVI.

Fis-27 ta' April 2014, dakinhar ukoll Festa tal-Ħniena Divina, kien iddikjarat qaddis fi Pjazza San Pietru minn Papa Franġisku.

Karol Wojtyla twieled nhar it-18 ta' Mejju 1920, f'Vadovize (Wadowice) fin-nofsinhar tal-Polonja, viċin tal-fruntiera maċ-Ċekoslovakkja, 50 kilometru minn Krakovja u 30 kilometru minn Auschwitz.

Dakinhar li twieled kien hemm l-eklissi tax-xemx bħal dakinhar tal-funeral tiegħu tiegħu 85 sena wara.

Dakinhar li twieled ukoll, Marshal Jozef Pilsudski daħal trijonfalment Varsavja wara li l-forzi Pollakki għamlu l-akbar rebħa fuq l-Armata l-ħamra: il-konkwista tal-belt Ukrajna ta' Kiev.

Dakinhar, eluf ta' Pollakki imlew it-toroq biex jilqgħu lir-rebbieħ ta' Kiev.

Riedu jgħaddu kważi sittin sena oħra biex il-Polonja terġa' tesperjenza ferħ u tama bħal dik, meta t-tarbija li kienet qed titwieled dakinhar kellha tirritorna trijonfalment f'Varsavja, bħala Mexxej tal-Knisja fl-1979.

Ommu Emilia, imwielda Kaczorowska,ta' dixxindenza Litwana, kellha 36 sena meta kella lilu.

Kienet "l-isbaħ mara u l-iktar waħda eleganti ta' Vadovize" iżda saħħitha kienet dgħajfa.

Sitt snin qabel kienet tilfet it-tifla tagħha, Olga.

Semmietu Karol għal missieru, iżda kienet issejjaħlu Lolek.

Nhar l-20 ta' Ġunju tgħammed fil-Knisja tal-Preżentazzjoni tal-Beata Verġni Marija, f'Vadovize, mill-kappillan militari Franciszek Zak.

Kienu jgħixu fl-ewwel sular fi triq Rynek 3, ħdejn familja Lhud.

Mit-tieqa wieħed jista' jinnota arloġġ tax-xemx bil-kliem: "Il-ħin jgħaddi, l-eternità tistenna."

Kien fuq tiegħu, jixbah ħafna lil ommu.

Bit-tifel il-kbir l-iskola, Emilia kienet tgħaddi l-ħin liberu tagħha kollu mat-tarbija, tilgħab miegħu, taqralu u tirrakkuntalu stejjer tal-Bibbja.

Meta Lolek beda jmur l-iskola ta' sitt snin, is-saħħa ta' ommu bdiet sejra għall-agħar.

Uġigħ kbir f'daharha u sturdamenti kienu jitfgħuha fis-sodda.

Fl-iskola primarja Karol kien tifel diliġenti u kien iġib riżultati tajbin: "tajjeb ħafna" fir- reliġjon, fil-kondotta, fid-disinn, fil-kant u fil-ġinnastika.

"Tajjeb" fis-suġġetti l-oħra kollha.

Missieru Karol, Pollakk etniku, kien suldat fl-eżerċtu Awstro-Ungariku u kien magħruf bħala "il-Kaptan", iżda meta twieled Karol, huwa kien maġenb martu għax kien kbir fl-età biex imur għall-gwerra.

Matul it-tqala ta' martu kien jieħu ħsieb lil binhom il-kbir Edmund li kellu 13-il sena.

Fl-1930 Karol ħa lil ibnu Krakovja biex jara lil ħuh jiggradwa tabib.

Il-familja kienet qed tgħix bil-pensjoni modesta tal-missier.

Il-gradwazzjoni ta' Edmund kellha toffri futur aħjar għas-sitwazzjoni finanzjarja tal-familja ta' Karol.

Karol kien dilettant kbir tal-futbol u kien ukoll tajjeb ħafna fl-iskola.

Bħall-ġenituri tiegħu kien Nisrani tajjeb.

Mill-bidunett, Emilia xtaqet li binha jsir qassis, ħolma li kienet taqsamha mal-ġirien.

Meta Emilia ttieħdet l-isptar, Karol ta' 9 snin kien l-iskola.

Dakinhar l-għalliema ta' Karol, li kienet ukoll ġara tagħhom, iltaqgħet miegħu hekk kif wasal id-dar mill-iskola.

"Ommok mietet," qaltlu.

Kien t-13 ta' April 1929, u kien għad kellha biss 45 sena.

Il-mewt t'ommu serqet dak il-ferħ tat-tfal li qabel kellu Karol.

L-għalliema tiegħu nnutat din il-bidla fih.

Beda jingħalaq fih innifsu u jsib kenn fil-kotba u fit-talb.

Nhar il-25 ta' Mejju 1929, Karol għamel l-Ewwel Tqarbina wara r-riformi fit-tnaqqis tal-età tal-Papa San Piju fl-1910.

Ħdejh fil-bank tal-iskola kien hemm bil-qiegħda tifel Lhudi, Jerzy Kluger, iben il-president tal-komunità Ebrajka.

Kluger kien sar jaf li hu u Karol għaddew għall-ġinnasju statali "Marcin Wadowita", u mar biex itih l-aħbar.

Billi ma kienx id-dar mar ifittxu l-knisja fejn Karol kien iservi ta' abbati.

Mara fil-Knisja stkerrhitu għax Lhudi iżda Karol, tifel ta' għaxar snin, qallu: "In-nies ma jafux li aħna ulied tal-istess Alla."

Fil-Polonja dak iż-żmien kien hemm 3 miljun Lhudi.

Wara l-ġenoċidju Nażista li ġie ftit snin wara, kien baqa' biss 30,000.

Dak iż-żmien ħuh Edmund, imlaqqam "Mundek" kien qed jistudja għal tabib fl-università ta' Krakovja.

Kien żagħżugħ sabiħ, intelliġenti u sportiv.

Minn wara l-mewt t'ommu Edmund sar idolu għal Karol.

Edmund, li issa kellu 23 sena, kien tennista u futboler tajjeb.

Kellu mħabba bla tarf għal ħuh.

Kont tarahom iqassmu l-ballun lil xulxin fit-triq.

Edmund kien jerfa' lil ħuh iż-żgħir fuq spallejh meta kienu jkunu għaddejjin minn xi għalqa.

Għal Karol, Edmund kien kenn mid-dwejjaq.

Meta kien ikun ma' ħuh, kien iħossu ferħan mill-ġdid.

Iżda 3 snin wara l-mewt ta' ommu, ħuh miet ukoll.

Miet waħdu l-isptar wara erbat ijiem f'agunija għax ġie infettat minn epidemija tal-iskarlattina, inqas minn sentejn wara li sar tabib.

Dakinhar ġara qalba tajba sabet lil Karol waħdu ċċassat.

"Ħadtu f'idejja u għannaqtu miegħi," irrakkuntat il-ġara.

"Lolek, tlift lil ħuk," qaltlu.

B'wiċċ serju, it-tifel ħares lejha u qallha sempliċiment, "Hekk ried Alla."

Sal-lum, f'wieħed mill-kxaxen tal-iskrivanija tiegħu fil-Vatikan, il-Papa għadu jżomm rigal għażiż ħafna għalih li rċieva mill-istaff tal-isptar fejn kien jaħdem ħuh: l-istetoskopju tat-tabib Edmund Wojtyla.

Wara l-mewt ta' ommu u ħuh, missieru kien determinat li jagħti lill-uniku iben li kien għad baqagħlu l-imħabba kollha li seta' jagħtih.

Il-missier u l-iben kienu jitolbu flimkien - kienu jmorru l-quddiesa kuljum - u jilagħbu flimkien.

Spiss kien jieħu lil uliedu fis-Santwarju ta' Ċestokova.

Il-Papa jgħid hekk dwar missieru: "Ġieli stenbaħt bil-lejl u kont insibu għarkubbtejh jitlob, l-istess kif kont narah għarkubbtejh fil-knisja.

Bejnietna qatt ma tkellimna dwar vokazzjoni għas-saċerdozju, iżda l-eżempju tiegħu b'xi mod kien għalija l-ewwel seminarju, seminarju fid-dar."

Karol beda jiffrekwenta l-Karmelitani fil-monasteru tagħhom f'Vadovize u sar devot tal-labtu tal-Karmnu, li nkiteb fih meta kellu 12-il sena.

Dak il-labtu kellu jiċċappas bid-demm, tant snin wara fl-attentat fuq ħajtu.

Meta beda jikber u kien il-Liċeo, Karol beda jiddedika l-ħin liberu tiegħu kollu għal passatemp ġdid tiegħu: id-drama.

Sħabu ma kellhomx dubju li kien se jsir attur.

Malajr sar "star".

Kien attur u awtur tat-teatru rapsodiku.

Daħal fi "Studio 38", ċirkolu teatrali mwaqqaf minn Tadeusz Kudliński.

Kienu snin sbieħ għalih.

Il-ġirien spiss kienu jisimgħuh nieżel it-taraġ ikanta hu u sejjer għar-"rehearsals".

Kien ħabib b'mod speċjali ta' tfajla attriċi miegħu, Ginka.

Ta' ħmistax-il sena ntlaqat minn drama oħra ta' natura differenti: il-liturġija tat-Tridu tal-Għid, li sa ma miet baqa' għalih "esperjenza skonvolġenti".

Nhar it-3 ta' Mejju 1938, l-Isqof ta' Krakovja Adam Sapieha ta s-sagrament tal-Griżma lil Karol, waqt żjara pastorali f'Vadovika.

Billi Karol kien kelliem tajjeb, ġie magħżul biex jagħmel diskors ta' merħba, li kitbu hu stess.

L-Isqof baqa' mpressjonat mid-diskors ħiereġ mill-qalb ta' student ta' 18-il sena.

Wara ċ-ċerimonja qal lis-surmast tal-liċeo: "Dat-tifel jista' jkun qassis mill-aqwa.

X'jidhirlek?"

Iżda s-surmast wieġbu li f'moħħu t-tifel kellu li jsir attur.

L-Isqof iddispjàih: "ħasra!

Kif narah jien, kien ikun tajjeb għal qassis."

L-Isqof ma kienx ra ħażin.

Tmien snin wara kien l-istess isqof li ordna lil Karol Wojtyla qassis.

Sadanittant id-dinja ta' madwaru kienet qed tinbidel.

Kien fil-katidral antik ta' Vavel meta l-bombi Ġermaniżi laqtu l-belt fl-1 ta' Settembru 1939.

Hekk kif bdew jinstemgħu l-isplużjonijiet u s-sireni jwerżqu, it-truppi Ġermaniżi avvanzaw lejn Krakovja.

Kien mar biex iqerr, kif kien jagħmel f'kull l-ewwel Ġimgħa tax-xahar u kien sab katidral vojt.

Huwa baqa' hemm jitlob b'wiċċu mal-art u b'idejh miftħin f'forma ta' salib jitlob.

"Kienet l-aħħar darba li stajt nidħol liberament f'dak it-tempju."

Il-waqgħa ta' Polonja ma damitx ma seħħet.

Sa ħamest ijiem wara Krakovja kienet okkupata.

Wara erba' ġimgħat Varsavja ċediet, u għal Karol Wojtyla, il-ħajja f'Polonja okkupata kienet bdiet.

Karol u missieru ppruvaw jaħarbu lejn il-Lvant bil-ħsieb li jidħlu fl-eżerċtu li kien qed jirriorganizza ruħu biex iwieġeb għall-invażjoni Nażista.

Diġà kienu bdew jaslu l-ewwel aħbarijiet ta' persekuzzjonijiet fuq il-Lid.

Fis-17 ta' Settembru r-Russi nvadew il-Lvant tal-Polonja, wara l-Patt Hitler-Stalin, u ħafna Pollakki fosthom Karol u missieru kellhom jerġgħu lura lejn Krakovja, wara mixja ta' 400 kilometru.

Wojtyla iktar tard kiteb "Il-Polonja hija l-vera martri tal-Ewropa."

Il-parroċċa fejn kien Karol kienet immexxija mis-Sależjani li uħud minnhom kienu jaqbżu għal-Lhud u l-persegwitati.

Dawn kollha ġew deportati min-Nażisti ħlief qassis wieħed anzjan.

Fil-Kastell ta' Vavel fi Krakovja kien insejda ruħu Hans Frank, il-gvernatur ġenerali Nażista tal-Polonja.

Kull min ma kellux xogħol approvat mill-Ġermaniżi kien qed jirriskja li jispiċċa deportat fil-Ġermanja.

L-universitajiet għalqu u Karol kellu jieqaf mill-istudji fil-Letteratura Pollakka li kien għadu kif beda ftit iktar minn sena qabel fl-Università ta' Krakovja.

Karol kien sema' d-diskors vjolenti, antislav ta' Frank li kien laqqa' l-lekċerers kollha tal-Università ta' Krakovja biex imbagħad arrestahom u iddeportahom.

In-Nażisti mhux biss riedu jeqirdu l-pajjiż, iżda ukoll l-għeruq tiegħu, il-kultura u l-ilsien Pollakk.

Fil-ħarifa tal-1940, Karol beda jaħdem f'barriera immexxija mill-fabbrika Ġermaniża "Solvay".

Għal tmien sigħat sħaħ kuljum kien sfurzat jaħdem barra f'temperaturi li kienu jinżlu sa 22 grad taħt iż-żero.

Darba Karol ra wieħed minn sħabu jmut waqt ix-xogħol wara li waqgħet fuqu biċċa blata.

Ħass l-uġigħ u r-rabja tal-ħaddiema l-oħra u l-agunija tal-armla tal-ħaddiem mejjet.

Dakinhar Wojtyla kien ħażżeż dawn il-versi:

"Ma kienx waħdu"

"il-muskoli tiegħu kibru u laħħmu l-folla"

"imlew b'enerġija l-polz"

"sakemm żammew il-martell,"

"sakemm saqajh ħassew l-art."

"U ġebla faqgħetlu nagħsu"

"u nifditlu l-fond ta' qalbu."

"Huma middewh, dahru fuq liżar ta' żrar."

"ġiet martu, mikula bl-inkwiet; ġie ibnu lura mill-iskola"

"ħadu ġismu u mxew f'filliera siekta."

"Il-ġebel jiċċaqlaq għal darb'oħra: karrettun kollu fjuri."

"Għal darb'oħra l-kurrent jaqta' fil-fond fil-ħitan."

"Imma l-bniedem ħa miegħu l-ġewwieni tad-dinja,"

"fejn ikbar mhi l-korla, ogħla hi l-isplużjoni tal-imħabba."

Il-ħaddiema l-oħra kienu jsejħulu "l-istudent".

Darba ħallihom iċċassati meta rawh ġej abjad karti u jterter bil-bard għax kien ta l-ġakketta tiegħu lil wieħed fqir li ltaqa' miegħu fit-triq.

Ix-xogħol fil-barriera biddlu lil Karol.

Wiċċu sar irqiq u mgħaddam.

Kien jitħatteb meta jimxi.

Ftit li xejn kien qed isib x'jiekol.

Biex tagħqad.

Iż-żagħżugħ Karol kellu missier marid gravament.

Nhar it-18 ta' Frar 1941, wara ġurnata ta' kesħa kbira, Karol ħa ftit ikel u mediċini u telaq id-dar flimkien ma' oħt ħabibu.

Daħal fil-kamra ta' missieru, iżda malajr reġa' ħareġ jibki.

Missieru kien miet b'attakk f'qalbu.

Jgħannaq lit-tifla miegħu, wiċċu maħsul bid-dmugħ, beka: "Ma kontx hemm meta mietet ommi, ma kontx hemm meta miet ħija, ma kontx hemm meta miet missieri."

It-tifel baqa' ħdejn il-ġisem ta' missieru l-lejl kollu, jaħseb dwar il-futur tiegħu.

Iżjed tard il-Papa qal hekk dwar dan iż-żmien: "Ta' għoxrin sena kont diġà tlift in-nies kollha li kont inħobb."

Fix-xhur ta' wara, it-tbatija ġegħlitu jintrabat iktar mal-fidi.

Darba waqt li kien qed jaħrab minn "raid" tal-"SS", Karol sar jaf lil Jan Tiranovski, ħajjat, iżda wkoll mistiku li fehem it-taqbida li kien hemm f'ruħ Karol u qabbdu t-triq għall-vokazzjoni.

Fi kliem Karol, id-deċiżjoni tiegħu li jsir saċerdot immaturat ruħha bis-sehem tiegħu fit-tbatija, fit-teatru tal-biża' ta' dak iż-żmien, fis-sagrifiċċju ta' tant żgħażagħ tal-ġenerazzjoni tiegħu u fil-qari tal-kitbiet ta' San Ġwann tas-Salib, li l-ħajjat kien laqqgħu magħhom.

L-iskop tas-saċerdozju tiegħu u allura ta' ħajtu, kellu jkun li jsir bniedem għall-oħrajn, li jiddefendi d-dinjità ta' kull bniedem, hu min hu u jinsab fejn jinsab.

F'Ottubru 1942, Karol ħabbat il-bieb biex jidħol fis-seminarju klandestin ta' Krakovja.

Karol baqa' jaħdem fil-fabbrika, u fil-ħin liberu kien jistudja.

F'Awissu 1945 f'Varsavja qamet rewwixta tal-Pollakki kontra n-Nażisti li fiha eluf ta' Pollakki sfaw mejta.

Biex ma jiġrix hekk fi Krakovja wkoll il-Gestapo bdew jiġbru l-irġiel kollha taħt il-ħamsin sena.

L-Isqof biex iħares lis-seminaristi ġabarhom kollha fil-Palazz tiegħu.

Karol issa kien deċiż li jsir saċerdot.

L-Isqof libbishom is-suttana biex jekk jinterrogawh ikun jista' jgħid li kienu qassisin.

Karol kien imfittex mill-Uffiċju tax-Xogħol.

Kien l-Isqof stess li mar biex jingassa lil Karol mill-fabbrika Solvay.

Filwaqt li r-Russi kienu fuq l-għatba ta' Krakovja, u n-Nażi fil-ħarba, nhar l-1 ta' Novembru 1946, l-Isqof Sapieha ordna saċerdot lil Karol fil-kappella privata tiegħu.

L-għada qaddes l-ewwel quddiesa fil-kripta tal-Katidral ta' Krakovja.

Fost il-mistidnin kien hemm sħabu l-ħaddiema tal-barriera.

Wara sena u nofs ta' studju f'Ruma fl-Angelicum tad-Dumnikani fejn kien bagħtu l-Isqof u fejn qara lil San Tumas t'Akwinu u San Ġwann tas-Salib, Dun Karol wasal lura l-Polonja.

(Fit-8 ta' April 1948 Wojtyla fil-vaganzi tal-Għid mar Assisi, u wara San Giovanni Rotondo fejn assista quddiesa ta' Padre Pio ta' Pietrelcina.

Reġa' mar San Giovanni Rotondo fl-1 ta' Novembru 1974).

Mill-ewwel beda jduq il-ħakma ġdida Komunista.

Is-Sovjetiċi u l-gvern Pollakk bdew jimponu l-Istaliniżmu fil-pajjiż, bil-vjolenza bla ebda rispett tal-libertà.

Il-Kardinal Stefan Wyszynski, Primat tal-Polonja, ġie arrestat.

It-"Tygodnik Powszechny", pubblikazzjoni Kattolika li fiha kien jikteb ukoll Wojtyla, tingħalaq.

Saċerdoti u attivisti oħra Kattoliċi ġew arrestati u uħud minnhom kundannati għall-mewt.

F'Marzu 1949 l-Isqof Sapieha, li issa kien sar Kardinal, bagħat lil Karol jaħdem fil-parroċċa ta' San Florjan fejn seta' jiżviluppa l-kariżma kbira li kellu maż-żgħażagħ.

Kien jieħu l-"boys and girls", kif kien isejħilhom, mixjiet qalb il-muntanji u l-għadajjar.

Kien jibdielhom il-ġurnata b'quddiesa.

Ġieli bħala artal uża kayak maqlub wiċċu 'l isfel.

Biex ma jurix li hu qassis kien jilbes poloshirt u shorts.

Il-komunisti ma kinux iħallu lill-qassisin imexxu gruppi ta' żgħażagħ barra l-knisja.

Iż-żgħażagħ kienu jsejħulu "ziju" - kemm b'kunfidenza, kif ukoll biex jevitaw is-suspetti.

Iż-żgħażagħ kienu jiftħu qalbhom miegħu u jiddiskutu anke l-imħabbiet tagħhom.

Kienu jintlaqtu mill-ġabra assoluta li kien ikun fiha waqt it-talb.

Sitt snin wara beda jgħallem l-Etika fl-Università Kattolika, l-unika università Kattolika tollerata mir-reġim Komunista.

Sa minn dak iż-żmien kien hemm min installa mikrospiji biex jikkontrollaw id-diskorsi tiegħu u saħansitra l-qrar tiegħu.

Intant Karol kien qed itella' ġenerazzjoni ta' studenti fil-kult tal-libertà, tal-verità u tar-rispett tad-dinjità umana.

Il-Komunisti kienu jibżgħu minn Wyszynski imma lil Wojtyla ma kinux jarawh perikoluż, għax ma kinux iqisuh bħala bniedem tal-politika, imma sempliċiment studjuż b'tendenzi mistiċi u b'passjoni għat-tagħlim u l-kultura.

Fl-aħħar għaxar snin Wyszynski kien sar is-simbolu tal-Knisja Pollakka, difensur tat-tradizzjoni Kattolika tal-pajjiż kontra r-reġim Komunista.

Bejn l-1953 u l-1956 kien intefa' l-ħabs iżda meta ħareġ irnexxielu jġib ħelsien għall-Knisja li fl-ebda pajjiż ieħor Komunista ma kellha.

Nhar l-4 ta' Lulju 1958, Dun Karol issejjaħ f'Varsavja mill-Kardinal Stefan Wyszynski.

Dak il-ħin Wojtyla kien għall-vaganzi f'għadira fit-tramuntana tal-Polonja, fuq il-"kayak".

Il-Kardinal kellu idea li dan il-qassis sportiv ta' 38 sena ma kienx aktarx biżżejjed fil-konfront tar-reġim Komunist, u lanqas biss proponieh bħala kandidat għall-episkopat.

Iżda l-Vatikan għażel lilu.

Meta wasal, Wyszynski refa' karta minn fuq l-iskrivanija u qallu, "Din hija ittra interessanti li rċevejna mingħand il-Papa," beda.

"Isma, jekk jogħġbok: 'Qed naħtar lil Dun Karol Wojtyla isqof awżiljarju ta' Krakovja; esprimi l-approvazzjoni tiegħek għal din il-ħatra."

Il-kardinal ħares lejn Wojtyla.

"Taċċetta?" staqsieh.

Wojtyla wieġeb iva, u hekk sar l-Awżiljarju tal-Arċisqof Eugeniusz Baziak, u kien ordnat isqof fit-28 ta' Settembru 1958.

Kien l-iżgħar isqof fil-Polonja.

Erba' snin wara, Baziak miet u Wojtyła nħatar amministratur temporanju tad-djoċesi.

Fl-1978, meta Wojtyla sar Papa u l-kardinali ġew wieħed wara l-ieħor biex jagħtuh qima, Wojtyla niżel għarkubbtejh hu quddiem Wyszynski.

Nhar il-31 ta' Mejju 1981, fl-ewwel diskors tiegħu wara l-attentat fuq ħajtu, il-Papa sellem lill-Kardinal Wyszynski li miet waqt li l-Papa kien l-isptar.

Għalih kienet telfa kbira.

Minn Ottubru 1962, l-Isqof Wojtyła beda jieħu sehem fil-Konċilju Vatikan II(1962–1965), fejn ta kontribut għal żewġ digrieti mill-iktar importanti, id-Digriet fuq il-Libertà Reliġjuża (bil-Latin, "Dignitatis Humanae") u l-Kostituzzjoni fuq il-Knisja fid-Dinja tal-Lum("Gaudium et Spes").

Nhar it-13 ta' Jannar 1964, Papa Pawlu VI ħatru Arċisqof ta' Krakovja.

Fi żmien l-arċiveskovat ta' Wojtyla kien hemm il-kwistjoni ta' Nowa Huta li kellha tkun belt mudell tal-Komuniżmu fi Krakovja.

Ma kienx maħsub li tinbena knisja f'din il-belt Komunista iżda Wojtyla mill-bidu, hekk kif sar isqof ħadem kemm felaħ biex iġib permess ħa jibni knisja.

Meta ra li l-Komunisti ma jridux jafu, mar fuq is-sit fejn kellha tinbena l-Knisja u ċċelebra l-Quddies ta' Nofs il-Lejl tal-Milied barra fis-silġ f'temperaturi taħt iż-żero.

U fl-1977 il-knisja nbniet u ssemmiet l-Arka tal-Mulej.

Lill-awtoritajiet Komunisti kien jibgħatilhom ruxxmata petizzjonijiet biex jinbnew seminarji ġodda, knejjes ġodda u biex isiru l-purċissjonijiet.

U meta l-gvern ipprova jwaqqaf milli jiġi mgħallem il-katekiżmu lit-tfal, Wojtyla rreżista bil-qawwa kollha.

Pawlu VI sejjaħ lil Wojtyla ""un uomo coraggioso e magnifico"".

Fl-1976 kien għażel lilu biex jipprietkalu fl-Eżerċizzji tar-Randan.

Fl-1962 Wojtyla kien bagħat ittra lil Patri Piju ta' Pietrelcina, fejn fiha talbu jitlob għal waħda omm żagħżugħa Pollakka li kienet kważi fl-aħħar għax kellha tumur fi griżmejha.

Għaddew biss ftit ġranet u Woytla reġa' kitiblu biex jirringrazzjah għax il-mara kienet qalgħet il-grazzja.

Il-Papa Pawlu VI ħatar lill-Isqof Wojtyla Kardinal fl-1967.

Kienu saru ħbieb kbar, u kien għenu f'numru ta' enċikliki u dokumenti.

Nhar is-6 t'Awissu 1978 il-Papa Pawlu VI miet fl-età ta' 81 sena.

Kien ilu Papa 15-il sena, mill-1963.

Sentejn qabel in-New York Times, ġurnal Amerikan kien semma' lil Wojtyla fost l-għaxar kardinali li jistgħu jsiru Papa.

Dakinhar tal-mewt tal-Papa, Wojtyla qaddes għalih f'monasteru Franġiskan f'Kalvarja (Polonja), post għall-qalbu ħafna, fejn kienu jieħu gruppi jagħmlu l-Via Sagra.

Il-patrijiet rawh inkwetat.

Wara Pawlu VI, ntgħażel l-Isqof ta' Venezja Albino Luciani li ħa l-isem ta' Ġwanni Pawlu I, l-ewwel Papa b'żewġ ismijiet: il-Papa tat-Tbissima u ħabib tal-foqra.

Iżda Ġwanni Pawlu I miet b'attakk f'qalbu, nhar id-29 ta' Settembru 1978, wara biss 33 jum.

Wojtyla reġa' qaddes f'Kalvarja quddiem l-altar iddedikat lil Massimiljanu Kolbe.

Talab biex il-kardinali jagħmlu għażla għaqlija.

Qabel ma telaq għal Ruma qal lil sħabu: "Ħbieb tiegħi, itolbu għalija."

Qabel miet, Luciani qal lis-segretarju tiegħu: "Seta' jintgħażel bniedem aħjar minni.

Pawlu VI diġà kien wera min kellu jkun is-suċċessur tiegħu: kien bil-qiegħda quddiemi fil-Kappella Sistina.

Hu jrid jiġi, għax jien se nitlaq."

Bil-qiegħda quddiemu kien hemm il-Kardinal Wojtyla.

Meta x-xufier ta' Wojtyla sema' minn fuq ir-radju bl-aħbar tal-mewt ta' Luciani u qalha lill-Kardinal, Woytla kesaħ u bjad.

Kien jaf x'kien hemm lest għalih.

Wojtyla kien laħaq sar popolari u rispettat ħafna fost il-kardinali.

Fis-16 ta' Ottubru 1978, fis-6.15 p.m. ħareġ duħħan abjad miċ-ċumnija tal-Kappella Sistina.

Nofs siegħa wara l-Kardinal Felici ħareġ fil-gallarija ċentrali ta' Pjazza San Pietru u qal "Habemus Papam."

L-isem kien stramb u ħawwad lill-folla preżenti: Karolum Wojtyla li kien għażel l-isem ta' ġwanni Pawlu II.

Kien l-ewwel Papa mhux Taljan wara 456 sena.

(L-aħħar Papa mhux Taljan kien Adrijanu VI, Olandiż li kien sar Papa fl-1522.)

Wojtyla kien ġej minn pajjiż Nisrani ħafna, il-Polonja, immexxija minn gvern ateu Komunista.

L-ewwel Papa minn pajjiż tal-Lvant.

Relattivament kien għadu żgħir: 58 sena.

Il-folla kienet qed tistenna l-barka tradizzjonali Urbi et Orbi iżda qabel il-Papa għamel xi ħaġa mhux tas-soltu.

Tkellem mal-folla b'mod familjari, b'Taljan b'aċċent Pollakk: "Carissimi fratelli e sorelle", għadna mnikkta bil-mewt tal-maħbub tagħna l-Papa ġwanni Pawlu I, u għalhekk il-Kardinali sejħu Isqof ġdid ta' Ruma.

Sejħulu minn pajjiż 'il bogħod, 'il bogħod iżda qrib, minħabba l-għaqda tagħna fit-tradizzjonijiet tal-Knisja.

Kont imbeżża' li naċċetta din ir-responsabbiltà, iżda qed nagħmel dan fi spirtu ta' ubbidjenza lejn il-Mulej u b'fiduċja sħiħa f'Marija, Ommna l-iktar qaddisa."

Il-folla diġà kien ħakimha, iżda ssokta: "Ma nafx jekk nistax nesprimi lili nnifsi fil-lingwa tagħkom - le, fil-lingwa tagħna, it-Taljan.

Jekk nagħmel l-iżbalji, tridu tikkoreġuni."

Malli sar Papa, mill-ewwel wera kemm ried kuntatt dirett man-nies.

Ma kinitx ħaġa tas-soltu li min ikun għadu kif intgħażel Papa jħalli l-Vatikan qabel il-quddiesa tal-inawgurazzjoni.

Iżda ġwanni Pawlu II, l-għada li ntgħażel ħareġ mill-Vatikan u mar fl-Isptar Gemelli biex jara lil ħabib tiegħu Pollakk, Mons. Andrea Deskur.

U la kien hemm ma rax biss lil ħabibu.

Sab il-ħin ukoll biex jiltaqa' mal-ħaddiema tal-isptar.

Meta kien se jitlaq xi ħadd fakkru li ma kienx berikhom.

Il-Papa bi tbissima fuq fommu qallhom: "Għax għad irrid nitgħallem inġib ruħi ta' Papa."

Fl-ewwel quddiesa tiegħu bħala Papa, reġa' kiser it-tradizzjoni meta fl-aħħar innu beda riesaq lejn in-nies miġburin fi Pjazza San Pietru.

Jgħannaq grupp ta' ħandikappati fuq is-siġġu tar-roti, jieħu b'idejn in-nies u jbus it-trabi.

Imbagħad b'ħarstu fissa fuq il-folla entużjasta, għolla l-kurċifiss b'idejh it-tnejn u ta l-barka.

Jibqa' magħruf il-kliem tiegħu f'dik l-ewwel quddiesa: "Ħuti, tibżgħux tilqgħu lil Kristu u taċċettaw is-setgħa tiegħu.

Għinu lill-Papa u lil dawk kollha li jixtiequ jaqdu lil Kristu u bis-setgħa tiegħu jaqdu lill-persuna umana u lill-umanità kollha.

La tibżgħux.

Iftħu beraħ il-bibien għal Kristu, għas-setgħa tiegħu li tifdi.

Iftħu l-ħitan tal-Istati, tas-sistemi ekonomiċi u politiċi, tal-oqsma vasti tal-kultura, taċ-ċiviltà u tal-iżvilupp.

La tibżgħux.

Kristu jaf 'x'hemm fil-bniedem'.

Hu waħdu jaf".

Ftit iktar minn sentejn wara l-ħatra tiegħu, il-Knisja kienet se terġa' titlef il-mexxej spiritwali tagħha.

Nhar it-13 ta' Mejju 1981, fil-5pm, il-Papa ħareġ għall-appuntament tiegħu ta' kull ġimgħa biex jiltaqa' mal-poplu fi Pjazza San Pietru.

Kif kien qed idur fil-popemobile miftuħa, instema' ħoss li jtarrax.

Il-ħamiem kollu tal-pjazza tar.

Il-Papa waqa' fuq is-segretarju tiegħu.

Is-segretarju nduna li l-Papa ntlaqat iżda ma kien jidher l-ebda sinjal ta' demm jew feriti.

Staqsieh fejn laqtuh.

Il-Papa wieġbu, 'F'żaqqi.'

Il-Papa kien intlaqat f'żaqqu, minkbu tal-lemin u subgħu l-werrej ta' idu x-xellugija.

Tqiegħed f'ambulanza li ħaditu malajr lejn l-isptar.

"Marija, omm tiegħi!

Marija, omm tiegħi!".

Hekk irrepeta l-Papa huma u jwassluh sa l-isptar.

Għajnejh kienu magħluqin, u kien qed iħoss uġigħ kbir.

Fl-Isptar Gemelli, il-kundizzjoni tiegħu kienet kritika.

Kien tilef ħafna demm.

Tawh l-aħħar sagramenti.

L-operazzjoni damet kważi ħames sigħat u nofs.

L-ebda organu vitali ma kien intmiss mill-bullet sparat.

Iktar tard il-Papa qal, "Id waħda sparat u id oħra mexxiet il-bullet."

Min sparalu nqabad mill-ewwel.

Kien terrorista Tork, bl-isem ta' Ali Agca.

Sentejn qabel, kien ħarab minn ħabs fit-Turkija fejn kien intefa' għax qatel editur ta' gazzetta.

Meta ħarab bagħat ittra lil din il-gazzetta li kienet tgħid "L-uniku skop li kelli meta ħrabt kien biex noqtol lill-Papa."

Dan ġara fiż-żmien meta l-Papa kien qed jagħmel żjara fit-Turkija.

Disat ijiem qabel l-attentat, il-gvern Tork wissa lill-pulizija Taljana li Agca kien qiegħed fl-Italja b'passaport falz.

Imma l-pulizija ma laħqux sabuh qabel ġara l-attentat.

Iżda r-raġuni vera wara l-attentat fuq il-ħajja tal-Papa saret wieħed mill-ikbar misteri mhux solvuti tas-sekli għoxrin. ħafna kienu konvinti li s-Sovjetiċi jew l-alleati Komunisti tagħhom kienu l-moħħ wara dan l-attentat.

Li hu żgur hu li l-Papa kien skomdu ħafna għall-Komunisti u huma xtaqu jeħilsu minnu.

Fl-1984, qorti Taljana akkużat lis-servizzi sigriet Bulgari li riedu jeħilsu mill-Papa biex iwaqqfu l-moviment tal-ħaddiema fil-Polonja.

Malli l-Papa ġie f'sensih, mill-ewwel ħafer lil min sparalu.

Iżda nhar is-27 ta' Diċembru 1983 ried jagħmel ġest mill-isbaħ li jibqa' jsemmi fl-istorja.

Ali Agca jinżel għarkubbtejh fiċ-ċella tiegħu tal-ħabs quddiem il-Papa u jbus l-id tal-bniedem li hu prova joqtol.

Waqt il-laqgħa emozzjonanti ta' bejniethom, Agca talab maħfra u l-Papa, li kien qed jagħmel żjara tal-Milied fil-ħabs Ruman ta' Rebibbia, ħafirlu b'qalbu kollha.

Meta ħareġ miċ-ċella, il-Papa li kien jidher kommoss ħafna, qal: "Tkellimt ma' wieħed minn ħuna li fih għandi fiduċja sħiħa.

Dak li għedna lil xulxin huwa sigriet bejnietna."

F'ġunju ta' sentejn qabel Agca kien intbagħat għomru l-ħabs minn qorti Taljana.

Il-Papa jgħid li kienet il-Madonna ta' Fatima li salvatu minn dak l-attentat.

Fil-fatt kien fit-13 ta' Mejju ta' 64 sena qabel (1917) li l-Madonna dehret lil tliet itfal u qaltilhom tliet sigrieti, fosthom li "Ir-Russja għad tikkonverti, fl-aħħar tirbaħ il-qalb tiegħi."

Il-Papa jgħid li "ma setgħux kienu huma li vvintaw din it-tħabbira.

La kienu jafu l-istorja u lanqas il-ġeografija, u wisq anqas kellhom tagħrif dwar movimenti soċjali u żvilupp ta' ideoloġiji.

U b'danakollu seħħ kulma kienu ħabbru."

Il-Papa żar is-santwarju ta' Fatima darbtejn: L-ewwel darba fl-1982 biex jirringrazzja l-Madonna li salvatu eżattament sena qabel.

Il-bullet li t-tobba qalgħu mill-ġisem tal-Papa tpoġġa mad-djamanti tal-kuruna li titqiegħed fuq ras il-Madonna f'okkażjonijiet speċjali.

F'din iż-żjara, raġel b'sikkina prova joqtlu.

Reġa' mar fl-1991 wara li spiċċa l-Komuniżmu fl-Ewropa tal-Lvant u kkonsagra d-dinja kollha lill-Verġni Marija.

Papa Ġwanni Pawlu II kien iqatta' ljieli mixħut minn tulu għall-qiegħa tal-art, kien isum qabel l-ordinazzjoni saċerdotali u episkopali u kien jiflaġella lilu nnifsu.

Dan iddikjarah il-promutur tal-kawża tal-kanonizzazzjoni tiegħu Mons Slawomir Oder.

Meta kien qed jindirizza lill-ġurnalisti fit-tnedija tal-ktieb "WHY HE'S A SAINT: THE REAL JOHN PAUL II ACCORDING TO THE POSTULATOR OF HIS BEATIFICATION CAUSE", Mons Oder qal li l-Papa Ġwanni Pawlu II kien juża l-mortifikazzjoni fuqu nnifsu fost affarijiet oħra biex jimxi iktar 'il quddiem fil-ħajja tal-perfezzjoni.

L-unika ħaġa li l-Papa żied meta daħal fl-appartament tiegħu fil-Vatikan kienet xbieha tal-Madonna s-Sewda ta' Ċestekova.

Il-Papa jgħid hekk: "Il-Verġni ta' Jasna Gora ilha mijiet ta' snin meqjuma bħala s-Sultana tal-Polonja.

Dan hu s-Santwarju tan-nazzjon kollu kemm hu.

Mis-Sidt u s-Sultana tagħha, il-Polonja, tul mijiet ta' snin, fittxet u għadha tfittex għajnuna u qawwa għal twelid spiritwali ġdid."

Il-motto li kien għażel meta sar isqof kien Totus Tuus (Kollni tiegħek) indirizzat lil Marija.

Devot kbir tal-Madonna, il-Papa ddedika l-1987 bħala s-sena Marjana bi thejjija għall-millenju l-ġdid: bħalma Marija hejjiet għal ġesù f'ġufha, hekk issa tistenna magħna l-elfejn anniversarju tat-twelid ta' binha.

Fl-istess sena ħareġ l-enċiklika sabiħa tiegħu, Redemptoris Mater (Omm il-Feddej, 1987).

Għalkemm il-Papa Ġwanni Pawlu II baqa' msemmi fl-istorja bħala wieħed minn dawk li għen biex jispiċċa l-Komuniżmu fl-Ewropa tal-Lvant, hu jgħid: "Ma kontx jien li għamilt dan.

Is-siġra kienet diġà mħassra.

Jiena tajt skoss tajjeb, u t-tuffieħ imħassar waqa'."

Lech Walesa, kien mexxej ta' Solidarnosc (Solidarjetà) għaqda Pollakka tal-ħaddiema li sfidat ir-reġim Komunista tal-Polonja.

Mill-bidu nett tal-ġlieda tiegħu, Walesa kellu l-appoġġ sħiħ tal-Papa li ltaqa' miegħu kemm -il darba kemm f'Ruma kif ukoll fil-Polonja.

Meta mar Ruma f'Jannar 1981, Walesa qal,"L-iben ġie jara lil missieru."

F'Mejju seħħ l-attentat fuq il-Papa.

F'Diċembru r-reġim Pollakk daħħal il-liġi marzjali għax kien qed jibża' minn gwerra ċivili.

Walesa ntefa' l-ħabs fejn dam kważi sena.

Wara 8 snin Walesa rnexxielu jġib elezzjonijiet demokratiċi li waqqgħu l-gvern Komunista u ħolqu demokrazija Pollakka ġdida fl-1989.

Fl-1 ta' Diċembru 1989, fil-Vatikan, seħħet il-laqgħa storika bejn Mikhail Gorbachev, il-mexxej tal-Unjoni Sovjetika u l-Papa.

Laqgħa "mhejjija mill-Providenza" li temmet sebgħin sena ta' nuqqas ta' fiduċja bejn il-Knisja u l-eqdem stat ateu fid-dinja.

Gorbachev wiegħed li jdaħħal liġijiet dwar il-libertà sħiħa reliġjuża liċ-ċittadini Sovjetiċi, wegħda li saret realtà f'inqas minn sena.

Il-Papa bierek ir-riformi li kien qed iwettaq Gorbachev f'pajjiżu.

Jumejn wara, saret f'Malta l-laqgħa storika bejn Gorbachev u George Bush, il-President Amerikan.

Iżda iktar ma għadda żmien, Gorbachev ikter beda jitlef il-popolarità tiegħu, u Boris Yeltsin beda jsib appoġġ ikbar.

Dan kompla kiber f'Awissu 1991 meta sar kolp ta' stat kontra Gorbachev li ġie fi tmiemu bis-saħħa ta' Yeltsin.

Waqt li Gorbachev kien arrestat, il-Papa appella għall-ħelsien tiegħu.

F'Diċembru l-Unjoni Sovjetika spiċċat, Gorbachev irriżenja u Yeltsin sar President.

Fl-ewwel tas-sena 1996 Yeltsin u l-Papa bagħtu messaġġi ta' awguri lil xulxin fejn assiguraw lil xulxin li kienu rkupraw, wara li matul dik is-sena it-tnejn li huma kellhom interventi mediċi.

Nhar it-2 t'Awissu 1990 l-Iraq okkupa l-Kuwajt, pajjiż żgħir iżda sinjur għax produttur taż-żejt.

Il-Papa mill-ewwel ikkundanna din l-okkupazzjoni għax kull nazzjon għandu d-dritt għall-eżistenza ħielsa tiegħu.

Iżda meta l-Amerika flimkien ma' pajjiżi bdew jippreparaw għal gwerra kontra l-Iraq, il-Papa tkellem ċar u tond kontra l-gwerra għax "Alla jikkundanna l-gwerra" li hi mewt u vjolenza.

Il-Papa ħass id-dulur ta' dawk kollha li sofrew matul il-gwerra li seħħet f"Jannar 1991: in-nies tal-Kuwajt, is-suldati joqtlu lil xulxin, il-vittmi innoċenti tal-eħrex bumbardamenti li qatt rat l-istorja tal-bniedem.

Wara din il-gwerra l-ġnus Magħquda mponiet embargo fuq l-Iraq.

Il-Papa kkundanna dan l-embargo, li fih il-poplu Iraqi safa nieqes mill-iktar ħwejjeġ essenzjali, bħal ikel u mediċini.

Wara l-waqgħa tal-Komuniżmu, il-Papa nsista li jridu jsiru sforzi ġodda biex jiġu mgħejjuna l-foqra.

Il-flus li jintefqu għall-armamenti ikun aħjar jekk jintefqu fi żvilupp u għajnuna lill-pajjiżi foqra.

"Il-waqgħa tal-ħitan li kienu jifirdu l-Lvant mill-Punent ħarġu fil-beraħ il-ħitan tal-faqar, vjolenza u inġustizzja politika li għadhom jifirdu parti kbira mill-umanità."

Fil-bosta vjaġġi li għamel f'pajjiżi foqra fl-Afrika, fl-Amerika Latina u fl-inħawi l-iktar iżolati tad-dinja, dejjem saħaq li l-bniedem għandu jiġi rrispettat fid-dinjità kollha tiegħu.

Il-faqar, fil-forom kollha tiegħu, imur kontra d-dinjità tal-bniedem.

Il-Knisja "tkompli tgħolli l-vuċi tagħha, tikkundanna l-inġustizzji, il-ħruxija kontra l-aktar fqar u sempliċi, mhux f'isem xi ideoloġija, hi liema hi, imma f'isem Kristu, l-Evanġelju Tiegħu, il-messaġġ tiegħu ta' mħabba u pài, ta' ġustizzja, verità, u libertà."

Il-Papa minn dejjem ħass il-bżonn li jkun djalogu bejn il-Lhud u l-Insara.

Fit-13 t'April 1986 għamel l-ewwel żjara li qatt għamel Papa f'sinagoga, wara San Pietru.

Huwa żar is-sinagoga ta' Ruma, komunità eqdem mill-eqdem knisja Nisranija f'Ruma.

Meta San Pietru u San Pawl waslu Ruma, sabu li hemm hekk diġà kien hemm komunità Lhudija.

Waqt li kien qed jitkellem fis-sinagoga, il-Papa, li sejjaħ lill-Lhud "ħutna l-kbar" kien kważi se jibki.

Meta kien żgħir il-Papa tilef bosta ħbieb (Lhud Pollakki) li ttieħdu fil-kampijiet ta' Auschwitz.

Darba, meta kien żgħir, kien mar f'sinagoga fir-raħal tiegħu ma' missieru biex jisma' kantur magħruf.

Issa kien bilqiegħda jisma' kor ikanta "Ani Maamin" (Jiena nemmen) li kienet titkanta mil-Lhud ikkundannati fil-kampijiet Nażisti fi triqthom lejn il-kmamar tal-gass.

Il-Papa kkundanna kemm -il darba l-anti-semitiżmu u talab maħfra għal dawk il-membri tal-Knisja li matul l-istorja baqgħu passivi quddiem ġrajjiet li ħallew miljuni ta' Lhud mejta.

L-għada li ġie elett Papa, Ġwanni Pawlu kkometta ruħu kollu kemm hu għall-għaqda tal-Insara.

Huwa wera t-tama tiegħu li bi sforzi komuni "nistgħu naslu għal għaqda sħiħa".

Waħda mill-ewwel żjarat tiegħu kienet fit-Turkija, fl-1979, meta għall-ewwel darba Papa qaddes mal-Patrijarka ta' Kostantinopli, il-mexxej tal-Knejjes Ortodossi.

Ix-xewqa tal-Papa għadha tidher 'il bogħod għax id-differenzi f'ċerti każi kibru flok naqsu bħall-ordinazzjoni tal-qassisin nisa fil-Knejjes Protestanti.

Fl-enċiklika tiegħu Ut Unum Sint (Li Jkunu ħaġa Waħda, 1995) il-Papa jitkellem dwar il-kwistjonijiet li għadhom jifirdu l-knejjes Insara bħall-Ewkaristija, l-irwol tal-Verġni Marija, u r- relazzjoni bejn l-Iskrittura u t-tradizzjoni.

Fl-istampa jidher, l-Arċisqof ta' Canterbury Robert Runcie, mexxej tal-Knisja Anglikana, li bejn l-1980 u l-1989 iltaqa' mal-Papa ħames darbiet u saru ħbieb kbar.

Żgur li dan il-Papa ma setax jissejjaħ "priġunier tal-Vatikan".

Ma kienx l-ewwel Papa li ħareġ mill-Vatikan.

Iżda żgur kien l-aktar Papa li vjaġġa, iktar minn tmenin vjaġġ.

Jagħmel dan għax "Il-missjoni ta' Pietru hija li nkun pastoralment responsabbli tal-Knisja kollha" u "Nimxi t-toroq tad-dinja kollha biex insir naf il-bżonnijiet tal-bnedmin."

X'jistenna l-Papa mill-vjaġġi?

Il-Papa jgħid li l-iktar importanti fil-ministeru tiegħu huwa li "niftaħ it-triq għall-Ispirtu s-Santu."

F'Mejju 1990 il-Papa għamel żjara ta' tlett ijiem f'Malta.

Il-Papa baqa' mpressjonat b'din iż-żjara.

Meta wasal lura fil-Vatikan, il-Papa qal li fil-kuntatt dirett li kellu mal-poplu Malti seta' jara kemm il-Maltin huma nies kburin u nobbli.

Qal li l-laqgħa kordjali li rċieva f'Malta għadha ħajja f'qalbu.

Il-Papa qal li minkejja ċ-ċokon tagħha, Malta għandha importanza kbira internazzjonali waqt li fakkar li għandha vokazzjoni speċjali biex tagħmilha ta' medjatriċi bejn il-popli li jgħixu fuq ix-xtut tal-Mediterran.

Il-Papa awgura li Malta ma twarrab qatt il-wirt prezzjuż tal-valuri miġbura mill-ġenerazzjonijiet l-imgħoddija.

Folol enormi ta' Maltin u Għawdxin kienu tawh merħba mimlija entużjażmu matul il-Konċelebrazzjoni Solenni li saret fuq il-Fosos tal-Floriana.

Għal dan l-avveniment, kienu attendew aktar minn 120,000 ruħ, u ħadu sehem iżjed minn 800 saċerdot.

Is-sostitut segretarju tal-Istat tal-Vatikan Mons Giovanni Battista kien qal li "l-akkoljenza li l-Papa ngħata f'Malta ftit li xejn rajt bħalha."

Tmien snin wara, meta kien qed jitkellem man-Nunzju għal Malta, Mons. Josè Sebastian Laboa, huwa qallu li għandu impressjoni straordinarja dwar Malta u li għalih, mill-pajjiżi kollha li żar fil-Mediterran, Malta kienet qisha ħolma.

Fl-1 ta' Settembru 2001, il-Papa għamek waqfa ta' siegha u ftit minuti f'Malta, sakemm l-ajruplan li kien fuqu fi triqtu lejn it-Tanżanija ingħata l-fuel.

Bosta nies kienu nġabru fil-gallarija tal-ajruport filwaqt li d-diversi ħaddiema tal-Air Malta ingabru madwar l-ajruplan tal-Papa.

Dak in-nhar, il-Papa ma niżilx l-art, iżda ħareġ biss mill-ajruplan, sellem u bierek lill-poplu Malti.

Huwa reġa' żar Malta f'Mejju 2001 biex ibbeatifika l-ewwel tliet beati Maltin, Dun Ġorġ Preca, Marija Adeodata Pisani u Nazju Falzon.

Fl-aħħar tlettax -il sena ta' ħajtu Karol Woutyla ,li meta sar Papa fl-1978 kien bniedem sportiv u enerġetiku, kellu jċedi għat-tbatijiet tal-marda Parkinson's. Minkejja t-tbatijiet imqanqla minn din il-marda, huwa kompla bil-vjaġġi tieghu.

Kemm -il darba alluda għat-tbatijiet tiegħu fil-metafora Kristjana tas-salib.

Xbieha li kompliet toħroġ tul l-aħħar jiem.

Il-mewt ta' Ġwanni Pawlu II tħabbret fid-9.37pm tas-Sibt 2 ta' April 2005, wara li fil-bulettin mediku tas-7.00 pm, il-kundizzjoni ta' saħħtu kienet deskritta bħala li qalbet għall-agħar.

Żdiedlu id-deni, u l-perjodi li fihom ma jkunx konxju komplew isiru aktar spissi.

Sorsi kkwotati minn mezzi tax-xandir Taljani qalu li l-Papa qabad it-triq tal-mewt: "Diġà qiegħed imiss lill-Kristu."

L-aħbar tal-mewt kienet ikkonfermata mill-Vatikan madwar l-9.50pm.

Sa mill-Ġimgħa, l-1 ta' April madwar 70,000 ruħ kienu nġabru fi Pjazza San Pietru, f'Ruma, biex jitolbu, ikantaw u jimmeditaw l-aħħar sigħat ta' Ġwanni Pawlu II.

Fid-dinja kollha sar talb fil-knejjes, anke fiċ-Ċina, fejn il-gvern ma jagħrafx l-awtorità tal-Vatikan fuq il-qassisin tal-pajjiż.

Sar talb għall-Papa kemm f'komunitajiet Ortodossi, kif ukoll dawk Iżlamiċi.

F'Kuba, il-Prelat tal-pajjiż tħalla iwassal il-kundizzjoni tal-Papa lill-poplu minn fuq ir-radju, f'konċessjoni unika mogħtija mill-gvern Komunista.

F'messagg li għadda lill-ġurnalisti, il-portavuċi Navarro Valls qal li l-Papa ipprova jitkellem meta kien mgħarraf bin-numru ta' nies li kien hemm jitlobu għalih fi pjazza San Pietru.

Skond Navarro Valls, il-Papa tenna l-kliem: "Jiena ġejt għandkom, u issa ġejtu intom għandi...

Grazzi..."

Waqt konferenza stampa li saret fil-White House, il-President Amerikan George W. Bush qal li l-"Knisja Kattolika tilfet lir-ragħaj tagħha.

Id-dinja tilfet paladin tal-ħelsien tal-bniedem... nirringrazzjaw lil Alla li bagħat persuna bħalu... eroj ta' żminijietna".

Bħala sinjal ta' rispett, Bush ordna li l-bnadar Amerikani kollha jittajru mezz'asta.

Kofi Annan, is-Segretarju Ġenerali tal-Ġnus Magħquda, qal li "l-Papa kien imħasseb ħafna dwar id-dinja li ngħixu fiha u bħali kien jemmen li fil-gwerer, kulħadd hu tellief".

Lech Walesa, li mexxa l-moviment Solidarjetà fi żmien meta l-Polonja kienet qiegħda tiġġieled biex tneħħi r-reġim Komunista, qal li "mingħajru ma kienx ikun hemm tmiem il-Komuniżmu, jew inkella kieku seħħ iktar tard, it-tmiem kien ikun wieħed imdemmi".

Mikhail Gorbachev, eks-mexxej tal-Unjoni Sovjetika, qal li "bħala bniedem kien in-numru wieħed.

Ma kien hemm l-ebda konflitt li ħarab mill-attenzjoni tiegħu".

Il-President Russu Vladimir Putin qal li "l-umanità se tibqa' tgħożż il-wirt storiku u politiku li ħalla l-Papa Gwanni Pawlu II".

Il-President Palestinjan Mahmoud Abbas iddeskriva lill-Papa bħala "figura reliġjuża kbira li ddedika ħajtu kollha biex jiddefendi l-valuri tal-paċi, ħelsien, ġustizzja u ugwaljanza għar-razez u r-reliġjonijiet kollha, kif ukoll id-dritt tal-poplu Palestinjan li jkollu l-istat indipendenti tiegħu".

Ir-Rabbi Marvin Hier, il-fundatur taċ-Ċentru Simon Wiesenthal f'Los Angeles, qal li "l-ebda Papa m'għamel daqshekk ġdid mal-Lhud daqs Ġwanni Pawlu II".

Dwar iż-żjara tal-Papa Ġwanni Pawlu II fl-Art Imqaddsa f'Marzu tas-sena 2000, il-mexxej tal-Knisja Kattolika talab quddiem il-ħajt tal-Punent ta' Ġerusalemm u talab maħfra ghad-dnubiet tal-Kattoliċi kontra l-Lhud.

Il-Prim Ministru Iżraelit Ariel Sharon qal li "Ġwanni Pawlu II kien ħabib tal-poplu Lhudi u li d-dinja tilfet wieħed mill-aqwa mexxejja ta' din il-ġenerazzjoni".

Anki jekk il-Papa Ġwanni Pawlu II ma rnexxielux jirranġa l-qasma bejn il-Knisja Kattolika u dik Ortodossa Russa, il-Patrijarka Alexiy ammetta li l-"personalità u x-xogħol u l-ideat tiegħu ħallew impatt kbir fuq l-istorja tad-dinja".

L-awtoritajiet Kubani ħallew lill-poplu juri s-sogħba tiegħu għall-mewt tal-Papa Ġwanni Pawlu II fil-waqt li ċ-Ċina esprimiet il-kondoljanzi tagħha għall-mewt tal-mexxej tal-Knisja Kattolika.

Il-Kattoliċi Afrikani wkoll urew is-sogħba tagħhom għall-mewt ta' Papa li t-tagħlim tiegħu dejjem intlaqa' pożittivament minnhom.

Eluf ta' Insara Niġerjani bkew waqt quddiesa li saret f'Onitsha fin-Niġerja.

Mary Jovita Ezeani, soru ma' l-ordni tal-Qalb Imqaddsa ta' Marija, qalet li huma qegħdin jibku t-telfa tal-Papa minhabba li Ġwanni Pawlu II s'issa kien l-uniku mexxej tal-Knisja Kattolika li qatt żar ir-reġjun ta' Onitsha, iċ-ċentru tal-komunità Nisranija Niġerjana.

Il-Prim Ministru Ingliż Tony Blair qal li "anki jekk ma jkollokx fidi reliġjuża, kulħadd seta' jinnota li Ġwanni Pawlu II kien bniedem b'fidi spiritwali vera u profonda ħafna".

Id-Dalai Lama, il-mexxej spiritwali tal-Buddisti fit-Tibet, qal li hu kellu l-istess valuri tal-Papa: il-battaja kontra r-reġimi Komunisti, armonija bejn ir-reliġjonijiet u tħassib dwar il-fatt li l-valuri materjali kienu qegħdin jitpoġġew qabel dawk spiritwali.

Il-President tal-Kummissjoni Ewropea, Josè Manuel Barroso, qal li l-Papa Ġwanni Pawlu II se jibqa' magħruf bħala bniedem li ħadem biex jerġa' jġib l-għaqda fl-Ewropa u biex jinfirxu madwar l-istess kontinent il-ħelsien u d-demokrazija.

"L-Ewropej m'huma se jinsew qatt il-ħidma tiegħu favur il-paċi u d-dinjità umana", hu stqarr f'messaġġ li ħareġ bħala tislima għall-mewt tal-Mexxej tal-Knisja Kattolika.

Minbarra l-kondoljanzi lill-Vatikan u lill-Knisja Kattolika, Barroso bagħat messaġġ ta' solidarjetà lill-pajjiż li minnu ġej il-Papa, il-Polonja.

L-investigazzjoni djoċesana tal-kawża ta' beatifikazzjoni bdiet f'Ġunju 2005 u ntemmet f'April 2007.

F'Diċembru 2009, Benedittu XVI awtorizza l-promulgazzjoni tad-digriet tal-virtujiet erojċi tal-predeċessur tiegħu.

Il-Kongregazzjoni, eventwalment eżaminat il-każ ta' fejqan mirakoluż bl-interċessjoni ta' dan il-Papa; każ ta' Swor Marie Simon Pierre Normand li fieqet mill-marda tal-Parkinson's, l-istess marda li kien ibati minnha l-istess Papa Pollakk.

Ir-rapporti tal-periti legali u mediċi dwar dan il-fejqan ġew sottomessi lill-Kongregazzjoni għall-investigazzjoni xjentifika tagħha fil-21 ta' Ottubru 2010.

Eventwalment fl-14 ta' Diċembru daħlu jistudjaw il-każ il-konsulturi teoloġiċi.

Nhar it-Tlieta 11 ta' Jannar 2011, unanimament, il-Kongregazzjoni qablet li l-fejqan ta' Swor Marie Simon Pierre, "inkiseb minn Alla b'mod mhux xjentifikament possibbli wara l-interċessjoni tal-Papa Ġwanni Pawlu II, li b'tama kien invokat mill-istess Swor Simon u bosta fidili oħra".

Ġwanni Pawlu II kien ibbeatifikat fl-1 ta' Mejju 2011, Ħadd fuq l-Għid il-Kbir, jum li fih titfakkar il-festa tal-Ħniena Divina.

Kien Ġwanni Pawlu II innifsu li istitwixxa din il-festa.

Huwa kien miet fil-vġili tal-istess festa fl-2005.

Il-komunikat maħruġ mill-Vatikan fakkar li l-kawża ta' beatifikazzjoni ta' Ġwanni Pawlu II bbenefikat minn dispensa pontifiċja li ppermettiet li l-kawża tibda qabel il-perijodu ta' ħames snin mill-mewt tal-individwu li statutorjament huma neċessarji.

Fl-istess ħin, saħaq l-istess komunikat, in-normi kanoniċi dwar il-kawża ta' beatifikazzjoni u kanonizzazzjoni kienu osservati b'mod rigoruż.

Madwar miljun pellegrin ħonqu Pjazza San Pietru u t-toroq tal-madwar hekk kif il-Papa Benedittu XVI ibbeatifika lill-predeċessur tiegħu Ġwannu Pawlu II.

Il-ġisem ta' Ġwanni Pawlu II ittieħed mill-kripta għall-Bażilika ta' San Pietru proprja, fejn skont it-tradizzjoni jitpoġġew l-iġsma tal-papiet beatifikati, traspożizzjoni li saret mingħajr eżumazzjoni, jiġifieri l-ġisem tal-papa Pollakk ma kienx jidher.

Minflok, il-qabar kien magħluq b'irħama sempliċi bil-kitba "Beatus Ioannes Paulus II".

Il-ġisem ta' Ġwanni Pawlu II tqiegħed fil-kappella ta' San Sebastjan, li tinsab bejn il-kappella tal-Pietà u dik tas-Sagrament Imqaddes.

Din kienet l-ewwel darba fl-aħħar elf sena li Papa iddikjara beatu lill-predeċessur tiegħu.

Għal din iċ-ċerimonja kien hemm 90 delegazzjoni uffiċjali minn diversi pajjiżi, fosthom membri ta' ħames familji Rjali Ewropej u sittax –il Kap ta' stat fosthom il-mexxej kontroversjali taż-Żimbabwe, Robert Mugabe.

Fl-omelija tiegħu, il-Papa Benedittu semma s-sofferenza u l-fidi qawwija u ġeneruża li dejjem wera Ġwanni Pawlu II, saħħa ta' ġgant li kienet ġejja minn Alla sabiex biddel soċjetà, kulturi kif ukoll sistemi politiċi u ekonomiċi.

Semma kif sitt snin ilu, malli tħabbret il-mewt tiegħu, diġa' kienu bdew is-sejħiet għall-beatifikazzjoni tal-Papa Ġwanni Pawlu t-Tieni u qal li dan il-jum fl-aħħar wasal.

Semma lill-Verġni Marija li Ġwanni Pawlu dejjem afda lilu nnifsu għal kollox f'idejha, u din kienet raġuni oħra għaliex intgħażel l-ewwel Ħadd tax-xahar Marjan barra għax il-Ħadd tal-Ħniena Divina.

Il-miraklu li wassal għall-kanonizzazzjoni kien dak ta' Floribeth Mora, mara mill-Kosta Rika li fieqet minn anewriżma ċelebrali bl-interċessjoni ta' Ġwanni Pawlu II ftit wara l-beatifikazzjoni tieħu.

Dan kien approvat fit-2 ta' Lulju 2013 u kkonfermat minn Papa Franġisku jumejn wara.

Il-Kanonizzazzjoni tiegħu flimkien ma' dik ta' Papa Ġwanni XXIII saret il-Ħadd 27 ta' April 2014, dakinhar ukoll Festa tal-Ħniena Divina, fi Pjazza San Pietru.


English Football League

English Football League

Il-Football League hi kompetizzjoni f'forma ta' kampjonat li fiha jieħdu sehem klabbs professjonali tal-futbol fl-Ingilterra u fil-Galles, u hi l-eqdem kompetizzjoni ta' dan it-tip fil-futbol mondjali.

Mill-1992 kellha 72 tim diviżi fi tliet diviżjonijiet, li huma preżentament magħrufa bħala:

Fattur ċentrali ta' dawn il-kampjonati hi l-promozzjoni u r-relegazzjoni.

L-ewwel żewġ timijiet tal-Football League Championship jikkwaliikaw awtomatikament għal Premier League, flimkien mar-rebbieħ tal-play-off tal-erba' l-aqwa klassifikati.

L-aħħar tnejn tal-Football League 2 jiġu relegati fil-Conference, il-livell l-aktar għoli fil-lvell tad-dilettanti fl-Ingilterra.

Il-Football League tikkonsisti minn 72 klabb tal-futbol professjonista mill-Ingilterra u Wales.

Torganizza wkoll żewġ kompetizzjonijiet eliminatorji.

Il-Football League ġie fundat fl-1888 minn William McGregor, oriġinarjament bi tnax-il tim.

Hekk kif żdiedu d-diviżjonijiet, kien hemm aktar klabbs, u sal-1950 il-kampjonat kellu 92 klabb.

Minħabba konsiderazzjonijiet finanzjari ġabu xi ftit tal-problemi fl-1992 meta, biex ikabbru aktar il-qligħ, il-membri l-kbar tal-Football Leaguq infirdu minn din il-kompetizzjoi biex għamlu kompetizzjoni ġdida, l-FA Premier League, li kienet imsejħa Premier League fl-2007.

Il-Football League ma baqax jinkludi l-20 klabb li ngħaqdu ma' dan il-grupp, alavolja r-relegazzjoni u l-promozzjoni bejn il-Football League u l-Premier League għadha ssir.

Total ta' 130 tim lagħbu fil-Football League sal-2007 (inklużi dawk fil-Premier League, minħabba li l-klabbs iridu jgħaddu mill-Football league qabel ma jaslu f'din id-diviżjoni għolja.

Il-Football League ġiet fundata fit-22 ta' Marzu 1888 u l-ewwel kampjonat sar fit-8 ta' Settembru.

Kien hemm tnax-il klabb li ħadu sehem f'din l-ewwel edizzjoni u huma magħruf bħala l-"membri fundatarji".

Fl-1892 il-Football League ġie diviż f'żewġ diviżjonijiet, fejn assorba r-rivalità tal-Football Alliance: b'hekk ġew fundati l-Ewwel Diviżjoni u t-Tieni Diviżjoni.

It-Tielet Diviżjoni bdiet issir wara l-Ewwel Gwerra Dinjija, fl-1920, biex issir l-amissjoni ta' xi timijiet tas-Southern League.

Is-sena ta' wara ġew ammessi timijiet oħr mit-Tramuntanta tal-Ingilterra u għal xi snin kienet diviża f'fażi għan-naħa tat-Tramuntana u għal dik tan-Nofsinhar.

Wara l-introduzzjoni tal-Fourth Division fl-1958 ġab unfikazzjoni tat-Third Division.

Mill-1983 l-isem tal-Football League hu assoċċjat ma' sponsor minħabba motivi pubbliċitarji, però r-rivoluzzjoni vera tas-sistemà intera tal-futbol fl-Ingilterra saret fl-1992.

Wara li nkisbu d-dritti televiżivi u s-sitwazzjoni ekonomika tjiebet, xi timijiet tal-Ewwel Diviżjoni heddew li joħorġu mill-Football League biex jiffurmaw kampjonat awtonomu, il-Premier League.

Filfatt hekk kien ġara, imma mhux biss għat-timijiet il-kbar: kienu ġew segwiti minn timijiet oħra tal-Ewwel Diviżjoni.

F'dik is-sena l-pożizzjoni tal-Football League saret aktar dgħajfa, fejn ġabret biss it-tliet diviżjonijiet inferjuri tal-futbol professjonista.

L-istruttura tal-futbol Ingliż ġiet modifikata, bl-eliminazzjoni tar-Raba' Diviżjoni:


Bratislava

Bratislava

Bratislava (Slovakk:"Prešporok"; Ġermaniż:"Pressburg" jew "Preßburg"; Ungeriż:"Pozsony", Kroat: "Požun") hija l-belt kapitali tas-Slovakkja, b'popolazzjoni ta' madwar 460,000ruħ, filwaqt li hija l-akbar belt tal-pajjiż.

Bratislava tinsab fil-lbiċ tas-Slovakkja, hi tokkupa ż-żewġ xtut tax-Xmara Danubu u x-xatt tax-xellug Xmara Morava.

Il-Belt tmiss mal-Ungerija u l-Awstrija, hija l-unika kapitali nazzjonali li għandha fruntieri ma' żewġ pajjiżi indipendenti.

Bratislava hija ċentru tal-politika, tal-kultura, u tal-ekonomija tas-Slovakkja.

Hija s-sedi tal-president Slovakk, tal-parlament, u tal-Eżekuttiv Slovakk.

Fiha hemm diversi universitajiet, mużewijiet, teatri, galleriji u istituzzjonijiet kulturali u edukattivi oħra importanti.

Ħafna negozji kbar tas-Slovakkja u istituzzjonijiet finanzjarji wkoll għandhom il-kwartieri ewlenin hemmhekk.