Saffi tal-gżejjer Maltin

Saffi tal-gżejjer Maltin

Il-Blat tal-gżejjer Maltin huma magħrufa bħala depożitu sedimantari u ssawru min fdalijiet ta' qxur ta' kalċit rqiq, primarjament minn organiżmi zgħar tal-baħar li nġemgħu f-qiegħ il-baħar.

Frak tal-arzell u bebbux ieħor tal-baħar jiffurmaw wkoll parti mit-taħlita f'dan il-proċess.

Mill-aktar parti il-ġebel tal-gżejjer Maltin jikkonsisti mill-ġebla tal-ġir.

Fil-blat tal-gżejjer Maltin m'hemm ebda minerali, jiġifieri materja prima, lanqas hemm ġebla volkanika.

Il-ġeoloġija ta' Malta tista tinqasam f'ħames saffi li huma distinti wieħed mill-ieħor u li issawru mal-milja taż-żmien, wieħed fuq l-ieħor.

L-eqdem saff, dak ta' taħt nett, fforma madwar 25 miljun sena ilu.

Minħabba effetti mill-atmosfera tul iż-żmien, is-saffi ma jidhrux dejjem wieħed fuq l-ieħor .

Dawk li kienu l-aktar mikxufa, jew dgħajfin, xterdu fix-xejn jew għebu għal kollox.

Effet ta' tibdil ieħor fuq is-saffi b'forom oħra tal-ġebla tal-ġir sar b'imluħa tal-kalċju maħlula fl-ilma tax-xita (Pereżempju stalakmiti u stalagtiti juffurmaw fl-għerien).

Billi ċerti saffi sfondaw, l-uċuħ ta' dawn is-saffi jinsabu f'livelli differenti.

Dan il-proċess jirriżulta f'falja jew tarġa.

Il-Qawwi ta' fuq, jinsab l-aktar għoli u hu l-aktar riċenti.

L-għoljiet kollha ta' Malta u Għawdex huma magħmula minn dan is-saff, għalkemm il-gżira ta' Kemmuna u dik ta' Filfla, li mhumiex għoljin, huma wkoll ta' dan is-saff.

Il-ġebla s-safra, tinsab taħt is-saff tal-qawwi ta' fuq.

Minħabba li hi fraġli ħafna, tinkiser u tintradam bit-toqol ta' fuqha u sikwit tkun nieqsa.

Billi t-tafal l-aktar li jinħall fl-ilma, dan is-saff jista jistagħadar u jinfirex f'medda u jagħti impressjoni li hu ħafna akbar milli hu.

Miġemgħa kbar ta' tafal jinsabu f'postijiet bħal Għajn Tuffieħa u f'bosta nħawi f'Għawdex.

Il-ġebla tal-franka jew tal-bini tieħu isimha mill-kelma "franka" li tfisser li hija ħielsa minn saffi jew impuritajiet oħra li ma jgħamluhiex tajba għal bini.

Il-ħxuna ta' dan is-saff tvarja minn 100 sa 150 metru u fejn mikxuf, il-kulur maż-żmien jibjad jew jisfar.

Dan is-saff jinqasam f'disa' tipi distinti:

Dan il-ġebel jinsab fis-swar ta' quddiem il-baħar.

Iż-żonqor ta' taħt huwa ftit differenti miż-żonqor tal-wiċċ, billi jidher li hu aktar magħqud, aktar iebes u kristallin.

Dan il-ġebel jinqasam fi tliet kategoriji:


Siġġiewi

Siġġiewi
Is-Siġġiewi huwa villaġġ f'Malta.


Festival tal-Eurovision 2009

Festival tal-Eurovision 2009

Il-Festival tal-Eurovision 2009 kien l-54 edizzjoni tal-Festival tal-Eurovision.

Dan il-festival sar bejn it-12 u s-16 ta' Mejju, fl-Olimpiyski Arena ġewwa Moska, il-belt kapitali tar-Russja.

Fil-proċedura tal-votazzjoni seħħew xi tibdiliet fosthom l-involviment mill-ġdid tal-ġurija nazzjonali flimkien mat-televotazzjoni, waqt li l-format tas-semifinali baqa' l-istess.

Tnejn u erbgħin pajjiż ikkonfermaw il-parteċipazzjoni tagħhom; l-Islovakkja ħabbret ir-ritorn tagħha f'dan il-festival, waqt li San Marino irtiraw minħabba problemi finanzjarji.

Il-Latvja u l-Ġeorġja għall-bidu ħabbru l-intenzjoni li jirtiraw, però l-European Broadcasting Union (EBU) stqarret li ż-żewġ pajjiżi kienu se jieħdu sehem.

Madanakollu, il-Ġeorġja ddeċidiet li tirtira għal darb'oħra wara li l-EBU irrifjutat il-kanzunetta magħżula wara li kienet tmur kontra r-regoli tal-Konkors.

Il-festival ġie mirbuħ min-Norveġja bi 387 punt, l-ogħla punteġġ fl-istorja tal-Eurovision.

Ir-rebħa tan-Norveġja timmarka wkoll l-ewwel rebħa għal pajjiż mill-Punent tal-Ewropa u li kien diġà rebaħ xi darba oħra l-festival, mill-2001, meta matul dawn is-snin il-festival beda jdur fil-pajjiżi tal-Lvant li ħafna minnhom kienu għadhom iduqu l-ewwel rebħa.

F'dan il-festival ukoll kien hemm riżultat pożittiv għar-Renju Unit li spiċċat bl-aktar punti mill-Ikbar Erbgħa waqt li Spanja bl-inqas.

Is-sena ta' qabel offriet riżultat oppost.

Il-festival sar fir-Russja wara r-rebħa fil-festival tal-2008, li sar f'Belgrad fis-Serbja, mill-kantant Dima Bilan bil-kanzunetta "Believe".

Minkejja n-nuqqas ta' ħeġġa li s-sindku ta' Moska wera lejn l-idea li l-konkors jiġi ospitat fil-belt, Vladimir Putin, il-Prim Ministru tar-Russja, eventwalment stqarr li l-festival se jsir f'Moska u ġie propost mill-istazzjon, Channel One, li l-festival isir fl-Olympic Indoor Arena f'Moska.

Din il-proposta ġiet evalwata mill-European Broadcasting Union (EBU) u kkonfermata nhar it-13 ta' Settembru 2008.

Ix-xandar ospitu ta' dan il-konkors, Channel One, nhar it-30 ta' Jannar 2009 ippreżenta logo u tema għall-edizzjoni tal-2009.

Il-logo hu bbażat fuq "Għasfur Fantaxjentifiku", li jista' jiġi wżat b'ħafna kuluri.

Bħal fis-snin preċedenti, il-logo li jintgħażel għal dik l-edizzjoni jitpoġġa ħdejn il-logo ġeneriku ta' din il-kompetizzjoni.

Din hi l-ewwel darba mill-2001 li ma sar ebda slogan għal dan il-konkors.

Il-palk hu ddisinjat mid-disinjatur minn New York, John Casey, u t-tema tal-palk hu ta' avant-garde komteparanja Russa.

Casey, li kien ukoll iddisinja l-palk tal-Festival tal-Eurovision tal-1997 ġewwa Dublin, kien ukoll involut fid-disinn tal-edizzjonijiet tal-1994 u l-1995.

Hu spjega li "anke qabel [hu] ma ħadem mar-Russi fit-TEFI Awards f'Moska fl-1998, [hu] kien ispirat mill-perjodu Avant Garde Russu."

Sezzjonijiet kbar tal-palk jistgħu jitmexxew, fosthom il-parti ċentrali fit-tond ta' skrins tal-LEDS li jistgħu jitmexxew biex joħolqu effett differenti għal kull kanzunetta.

Diskussjoni fuq il-format tal-Festival tal-Eurovision 2009 seħħet f'Ġunju tal-2008, f'Ateni, il-Greċja.

Kien hemm proposta li kienet tikkonsisti mill-pajjiżi tal-"Ikbar Erbgħa" li jitilfu l-post awtomatiku fil-finali tal-edizzjoni tal-2009.

Madanakollu, ġie ikkonfermat li l-pajjiżi tal-"Ikbar Erbgħa" se jkomplu awtomatikament jikkwalifikaw għall-finali fl-edizzjoni tal-2009.

Il-festival finali sar fis-16 ta' Mejju 2009 fl-Olympic Indoor Arena f'Moska, fir-Russja, biż-żewġ semifinali jippreċedu l-finali fit-12 u l-14 ta' Mejju.

Sebgħa u tletin pajjiż ipparteċipaw fiż-żewġ semifinali tal-konkors, bil-pajjiżi li jiffurmaw l-"Ikbar Erbgħa" (Franza, il-Ġermanja, Spanja u r-Renju Unit) u l-ospitu jikkwalifikaw awtomatikament għall-finali, bil-finali tkun tinvolvi dawn il-pajjiżi flimkien ma' għaxar pajjiżi oħra li kkwalifikaw minn kull semifinali, għal total ta' ħamsa u għoxrin parteċipant.

Bħala tweġiba għat-tgergir kontinwu mill-istazzjonijiet fuq il-votazzjoni politika u dik ġiriena, l-EBU evalwat il-proċedura tal-votazzjoni wżata fil-festival, bil-possibilità ta' bidla fis-sistema għall-2009.

L-organizzaturi tal-festival bagħtu kwestjonarju lix-xandara parteċipanti fuq is-sistema ta' votazzjoni, u grupp ta' referenza nkorpora r-risposti fis-suġġerimenti għall-format tas-sena li jmiss.

Telewizja Polska (TVP), l-istazzjon Pollakk, issuġġerixxa li ġurija internazzjonali simili għal dik użata fil-Festival tal-Eurovision taż-Żfin 2008 tiġi introdotta fil-Festival tal-Eurovision biex tnaqqas l-impatt tal-votazzjoni bejn il-ġirien u tagħti aktar emfasi fuq il-valur artistika tal-kanzunetta.

Ġie ikkonfermat li għall-finali tal-festival, il-voti kollha ta' kull pajjiż se jiġu deċiżi b'kombinazzjoni ta' 50% riżultati tat-televotazzjoni u 50% tal-ġurija nazzjonali.

Il-metodu li bih jintgħażlu s-semifinalisti biex jikkwalifikaw għall-finali se jibqa' l-istess, però, b'disa' pajjiżi f'kull semifinali li jgħaddu skont ir-riżultati mill-pubbliku, u l-għaxar wieħed mill-ġurija esperta.

Il-ġurija nazzjonali ġiet abolita mill-festival fil-bidu tal-2007, bit-televotazzjoni jsir mandatorju għall-kważi kull parteċipant mill-2003.

Edgar Böhm, direttur tas-settur konċernat ma' dawn l-attivitajiet tal-istazzjon Awstrijakk tal-Österreichischer Rundfunk (ORF), stqarr li l-format tal-2008 b'żewġ semifinali "xorta waħda jinkorpora taħlita ta' kanzunetti li politikament se jiġu favoriti fil-proċess ta' votazzjoni," u "li, sakemm issir linja gwida ċara mill-EBU fuq kif is-semifinali jiġu organizzati, l-Awstrija mhux se tkun parti ta' Moska 2009."

Minkejja l-introduzzjoni tal-votazzjoni mill-ġurija fil-finali, l-Awstrija mhux se tirritorna fil-festival tal-2009, imma se xxandar xorta waħda l-finali fuq l-ORF bħalma għamlet fl-2008.

Nħar il-Ġimgħa 30 ta' Jannar, 2009, saret it-tlugħ tal-poloz biex tiddeċiedi liema pajjiżi se jidhru fl-ewwel jew fit-tieni semifinali.

Skont is-sistema adottata s-sena ta' qabel, kull pajjiż kien separat f'sitt urni individwali bbażati fuq il-mudelli ta' votazzjoni fil-festivals preċedenti.

Il-poloz saru biex jassiguraw li dawk il-pajjiżi li s-soltu jivvutaw għal xulxin fil-kompetizzjoni ma jipparteċipawx fl-istess semifinali.

Barra milli ġie determinat liema pajjiżi se jipparteċipaw fis-semifinali, ġie determinat liema pajjiżi finalisti se jivvutaw f'liema semifinali.

Il-Ġermanja, Spanja u r-Renju Unit se jivvutaw fl-ewwel waħda, waqt li Franza u r-Russja se jivvutaw fit-tieni.

Il-postijiet fejn se jkantaw il-kantanti u l-mod kif se l-ordni ta' kif se jinqraw il-voti ġie ddeterminat fis-16 ta' Marzu 2009.

Wara l-pubblikazzjoni tal-lista finali tal-parteċipanti mill-EBU, tlieta u erbgħin pajjiż ikkonfermaw il-parteċipazzjoni tagħhom fil-festival tal-2009, fosth ir-ritorn wara assenza ta' ħdax-il sena tal-Islovakkja.

Il-Ġeorġja, minkejja li għall-bidu ħabbret li kienet se tirtira mill-konkors bħala protesta għall-poloz esterni tar-Russja fil-konfront tal-gwerra tal-2008 tal-Ossezja t'Isfel, però reġgħet lura mid-deċiżjoni u uffiċjalizzat ir-ritorn tagħha, b'din l-għażla tkun ispirata mir-rebħa li għamlu fil-Festival tal-Eurovision tat-Tfal 2008 u għat-tnax-il punt li r-Russja tathom fl-istess festival.

Svante Stockselius, l-iskrutatur tal-EBU għall-Eurovision, qal li n-numru ta' parteċipanti f'Moska jista' jkun wieħed rekord, li jfisser li 44 jew aktar pajjiżi sejrin jikkompetu, però dan ma tantx jidher possibbli.

Diversi għajdut qam dwar il-parteċipazzjoni u r-ritorn ta' San Marino u Monako.

Télé Monte Carlo (TMC), l-istazzjon Monegask, ikkonferma li kien hemm xi taħdidiet bejnhom u bejn l-EBU fuq il-possibilità li jerġgħu jirritornaw għall-edizzjoni tal-2009.

Fl-istess żmien, xniegħat ħarġu li x-xandar uffiċjali ta' San Marino, Radiotelevisione della Repubblica di San Marino (SMRTV), kien se jirtira uffiċjalment mill-konkors minħabba pożizzjoni xejn sodisfaċenti fl-2008, is-sena debuttanti tagħhom.

Minkejja li suċċessivament kienu tal-idea li jieħdu sehem f'Moska, SMRTV kienu sfurzati li jirtiraw minn dan l-avveniment minħabba problemi finanzjarji li waqqfu ċ-ċans għat-tieni parteċipazzjoni.

L-istazzjon tal-Latvja, Latvijas Televīzija (LTV), kien ġie rappuratat li kien mistenni li jirtira mill-konkors, u dan sar tliet ijiem wara l-aħħar ġurnata ta' sottoskrizzjoni.

Dan sar minħabba fit-tnaqqis tal-baġit ta' aktar minn 2 miljun Lats mill-baġit tal-LTV, fejn b'hekk ma setgħux iħallsu biex jipparteċipaw.

L-LTV ħabbru li nfurmaw lill-EBU fuq il-ħsieb tagħhom li jirtiraw minħabba sempliċiment problemi finanzjarji.

L-istazzjon Litwen kien f'diskussjoni mal-EBU biex isib soluzzjoni li jkun jista' jżomm il-pajjiż fil-Euroviison.

Fl-20 ta' Diċembru 2008, l-LTV ħabbru li kienu se jirtiraw mill-festival, u li kemm l-EBU u Channel One qablu li ma kienux se jinfurzaw penalizzazzjoni finanzjarja minħabba l-irtirar tard li għamlu mill-festival tal-2009.

L-LTV ħabbru fuq il-ħsieb li kellhom fil-parteċipazzjoni għall-edizzjoni tal-2010.

Minkejja dan kollu, nhar it-12 ta' Jannar 2009, il-Latvja ikkonfermat li kienet se tieħu sehem.

Tmienja u tletin pajjiż ġew ikkonfermati bħala parteċipanti f'waħda miż-żewġ semifinali tal-konkors.

It-tlugħ tal-poloz għas-semifinali saru fit-30 ta' Jannar 2009.

Matul il-finali, il-pajjiżi se jħabbru l-voti tagħhom f'din l-ordni:

Hawn taħt hawn taqsira tat-tnax-il punt li ngħataw fil-finali:


Sataniżmu

Sataniżmu

Is-Sataniżmu jista' jirreferi għal numru ta' twemminijiet, jiddependi fuq min juża it-terminu u f'liema kuntest.

Użu komuni tal-kelma ġeneralment jirreferi għall-adorazzjoni ta' Satana kif inhu mifhum fil-kuntest Nisrani, jew il-prattika tal-maġija ritwalistika.

Ġeneralment, il-kelma Sataniżmu hija użata minn studjużi biex jiddeskrivu għadd ta twemminijiet u prattiċi spiritwali; l-aktar tnejn sinjifikanti huma Sataniżmu LaVeyan (jew Sataniżmu Reliġjuż) u Sataniżmu Teistiku.

Kull Satanist jemmen li il-forma ta' Sataniżmu li minha hu jagħmel parti hi il-veru tip ta' Sataniżmu, u jsejjaħ lilu nnifsu Satanist, mingħajr l-użu tal-suffiss kif preżentat fuq dan l-artiklu.

Fis-Sataniżmu LaVeyan, is-Satanist ma jadurax lil Satana fis-sens teistiku, imma jieħu rwol ta' l-avversarju tat-twemminijiet spritwali.

It-terminu Satanist LaVeyan, jew Satanist simboliku jew reliġjuż, huwa wżat minn Satanisti oħra biex jirreferu għal min isegwi il-kitbiet tal-fundatur tal-Knisja ta' Satana, Anton Szandor LaVey, u is-suċċessuri tiegħu, bħal Peter H. Gilmore.

It-twemmin, jew aħjar il-prattiċi, konnessi ma' din is-sistema m'humiex relatati ma' l-ebda reliġjon jew fidi oħra, u jinkludu elementi minn filosofija edonista, oġġettivista, Nietzscheana, u ateiżmu.

Il-membri jħossu li huma liberi li jissodisfaw il-bżonnijiet materjali responsabbilment, jesprimu mħabba u rispett lill-ħbieb u qraba, u jattakkaw l-għedewwa.

Is-Sataniżmu LaVeyan huwa bbazat madwar it-tagħlim u kitbiet ta' Anton Szandor LaVey, il-fundatur tal-Knisja ta' Satana.

Wara il-mewt ta' LaVey, it-tifla tiegħu Karla LaVey akkużat 'il-Knisja ta' Satana li saret wisq kummerċjali u li mxiet wisq 'il bogħod mit-tagħlim originali ta' missierha.

B'hekk, iffundat organizzazjoni oħra, bl-isem ta' L-Ewwel Knisja Satanika, li allegatament hija aktar vicin għat-tagħlim oriġinali ta' Anton LaVey.

Matul iz-żmien, kien hemm għadd ta' organizzazjonijiet oħra iffundati li jistgħu jitqiesu bħala riformisti tal-Knistja ta' Satana, b'livelli varji ta' suċċess.

Dawn jistgħu jeskludu sezzjonijiet tat-tagħlim ta' LaVey, jew jinkludu tagħlim u filosofiji ta' persuni oħra (bħal Aleister Crowley) f'dik ta' LaVey.

Il-Knisja ta' Satana tirriġetta dawn il-gruppi.

Is-Sataniżmu Teistiku, msejjaħ anke sataniżmu spiritwali, jinkludi għadd ta' gruppi.

Xi gruppi jikkunsidraw lilhom infushom bħala Satanisti ta' veru, filwaqt li gruppi oħra iqisu ir-realta' bħala suġġettiva u jqisu kwistjonijiet bħal "veru u falz" bħala il-ġenn ta' fanatici.

L-element li jaghqqad il-gruppi kollha taht din it-tikketta hu il-fatt li huma jemmnu f'xi forma ta' entita' esterna hekk imnsejha Satana, Luċifru, jew ismijiet ta' xjaten oħra relatati.

Waħda mill-verżjonijiet tas-Sataniżmu Teistiku hi dik hekk imsejħa Sataniżmu Anti-Kristjan; dan it-terminu huwa ġeneralment użat minn gruppi ta' Satanisti Teistici oħra biex jiddistingwu lilhom infushom minn dawn, u aċċettat f'livelli differenti minn gruppi li huma mogħtija din it-tikketta.

Gruppi msejħa Satanisti Anti-Kristjani jingħad li jipprattikaw dak li il-Kristjani jgħidu li is-Satanisti jagħmlu, u jqimu dak li il-Kristjani jikkunsidraw bħala l-għadu ta' Kristu u Alla.

Huma jibbazaw il-kunċett ta' Satana fuq id-deskrizzjoni tiegħu fil-bibbja u kredu Kristjan.

Gruppi oħra ta' Satanisti Teistici ma jaċċettawx il-veżjoni Kristjana ta' Satana u ix-xjaten, u jibbażaw il-kunċett tiegħu fuq esperjenzi spiritwali u talb.

Luċiferjaniżmu huwa żvilupp riċenti ta' Sataniżmu li jinkludi elementi minn dak LaVeyan fi twemmin teistiku.

L-opinjoni tagħhom ta' Satana tista' tinkorpora xi kunċetti minn reliġjonijiet kontemporanji tal-punent, bħal per eżempju l-adorazzjoni tiegħu bħala missier.

Jistgħu wkoll jagħtu interpretazzjoniet differenti tal-Bibbja biex jiġġustifikaw il-viżjoni tagħhom.

Għalkemm m'hemm l-ebda grupp jew setta li ħarget stqarrija pubblika fuq l-eżistenza tagħha, huwa mifhum li is-Sataniżmu huwa prattikat fil-gżejjer Maltin.

Bl-għan li tinħoloq kuxjenza, u tigi provduta assistenza għall-Kattoliċi Maltin li jiffaċċjaw problemi relatati mas-Sataniżmu, il-Knisja ħolqot il-Kummisjoni Djoċesana dwar l-Okkult u s-Sataniżmu.

Is-suġġett tas-Sataniżmu gie diskuss estensivament fi programmi televisivi bħal Bondi+ u Xarabank, u jingħata importanza fuq forom ta' media oħra.


Pesta s-sewda

Pesta s-sewda

Il-pesta s-sewda kienet pandemija ta' pesta bubonika (għalkemm xi wħud jaħsbu li ma kinetx bubonika xejn imma kienet ta' tip ieħor) li qerdet parti kbira mill-popolazzjoni Ewropea bejn l-1347 u l-1350.

Din ma kinetx l-ewwel jew l-aħħar epidemija ta' dan it-tip, imma hi biss tissejjaħ hekk.

Kienet l-ewwel waħda li l-kronisti ddeskrivew tajjeb.

Jaħsbu li l-pesta s-sewda f'ħames snin kienet il-kawża tal-mewt ta' nofs il-popolazzjoni tal-Ewropa, xi 25 miljun ruħ. , u x'aktarx l-istess numru fl-Asja, jiġifieri xi 50 miljun b'kollox.

Il-pesta s-sewda kellha konsegwenzi permanenti fuq iċ-ċivilizazzjoni Ewropea, iżjed u iżjed billi wara din l-ewwel mewġa, il-marda reġgħet dehret f'bosta mill-pajjiżi milquta (pereżempju bejn l-1353 u l-1355 Franza, bejn l-1360 u l-1369 l-Ingilterra, etc.)

Il-Medju Evu kien imsallab b'ħafna epidemji.

Fis-seklu VII, il-Pesta ta' Ġustinjanu ħarbtet l-Imperu Ruman ta' Lvant u żgur li kienet il-kawża tal-popolazzjoni baxxa fil-Medju Evu Għoli fl-Ewropa .

Mill-Antikità il-ġdim kien jitfaċca b'mod kroniku .

Epidemji oħra ftit jew wisq virulenti u lokalizzati imma sikwit mhux identifikati tajjeb kienu jfaqqgħu 'l hemm u 'l hawn.

Barra forsi l-ergotiżmu li l-kawża tiegħu kienet intossikazzjoni mill-ikel, il-parti l-kbira tal-epidemji kienu jiġru fl-istess żmien mal-ġwieħ u l-karestiji li kienu jdgħajfu l-popolazzjoni.

Il-pesta bubonika kien tidher b'mod endemiku fl-Asja ċentrali, u żgur li kienu l-gwerer bejn il-Mongoli u ċ-Ċiniżi li kkawżaw l-epidemija.

Tfaċċat fl-1334 fil-provinċja Ċiniża ta' Hubei u infirxet bil-ħeffa mal-provinċji tal-inħawi (Jiangxi, Shanxi, Hunan, Guangdong, Guangxi, Henan u Suiyuan, provinċja antika ikkontestata bejn l-imperi Mongolu u Ċiniż).

Fl-1346, it-Tatari assedjaw il-belt ta' Caffa, fuq ix-xatt tal-Baħar Iswed, fil-Krimea, port importanti fuq it-triq bejn il-Lvant mbiegħed u l-Punent Ewropej, fejn kien hemm ħafna merkanti Ġenwiżi.

L-epidemija, miġjuba mill-Asja ċentrali mill-Mongoli laqtet kemm l-assedjanti u kemm l-assedjati, għax il-Mongoli sparaw l-kadavri bil-katapulti ġewwa s-swar biex jinfettaw il-belt.

L-assedju waqaf għax ma' kienx hemm biżżejjed ġellieda b'saħħithom.

Ġenova u t-Tatari iffirmaw armistizju u l-bastimenti Ġenwiżi telqu mill-belt u ferrxu l-pesta f'kull port fejn waqfu.

Il-marda waslet Messina f'Settembru 1347, Ġenova u Marsilja f'Diċembru tal-istess sena.

Venezja intlaqtet f'Ġunju 1348.

F'sena kullimkien fil-Mediterran kien intlaqat.

Minn hemm, il-pesta ħarbtet l-Ewropa kollha min-nofsinhar għat-tramuntana, iżjed u iżjed billi sabet art tajba: il-popolazzjoni ma kellhiex l-antikorpi kontra dan il-varjanti tal-baċillu tal-pesta, u kienet iddgħajfet b'karistija wara l-oħra, mill-epidemji minħabba li l-klima kienet kesħet mill-aħħar tas-seklu XIII, u mill-gwerer.

Il-pesta s-sewda infirxet bħal mewġa imma ma damitx għal żmien twil fil-postijiet milquta.

Ir-rata tal-mortalità ta' xi 30 % tal-popolazzjoni totali (u minn 60 sa 100 % tal-popolazzjoni infettata) kienet hekk li l-iżjed dgħajfa mietu malajr, u l-flaġell ma damx iżjed minn medja ta' sitta jew disa' xhur.

Minn Marsilja (Novembru 1347), ma damitx ma laħqet Avignon (Jannar 1348), li dak iż-żmien kienet il-belt papali u salib it-toroq tad-dinja nisranija, u għalhekk qalba perfetta għat-tixrid tal-pesta.

Laħqet Pariġi f'Ġunju tal-1348, u sa Diċembru tal-1348, l-Ewropa t'isfel mill-Greċja sal-Ingilterra kienet intlaqtet.

Nafu li l-pesta s-sewda waslet fil-gżejjer Maltin fl-1348.

F'Diċembru 1349, ġriet mal-Ġermanja kollha, id-Danemarka, l-Ingilterra, Wales, ma' parti kbira tal-Irlanda u l-iSkozja.

Wara baqet timxi lejn il-lvant u t-tramuntana u fl-1350 ħarbtet l-iSkandinavja, imbagħad fl-1351 intilfet fil-pjanuri vasti bla abitanti tar-Russja.

Ta' min jinnota li mixja tagħha ma kinetx omoġenja.

Mhux ir-reġjuni kollha intlaqtu bl-istess mod u xi rħula u ċerti bliet bħal Brugge, Milan u Nuremberg ħelsuha permezz ta' meżuri drastiċi biex ma jħallux nies jidħlu, u ġara l-istess f'Béarn u l- Polonja (ara l-mappa faċċata).

Il-pesta ħolqot ħafna problemi serji ekonomiċi, soċjali u reliġjużi:

Il-pesta għamlet impressjoni wkoll fuq l-arti, pereżempju iż-Żifna tal-Mewt u x-xogħol ta' Bocaccio id-"Decameron".

Is-sorsi dokumentarji huma skarsi wisq u ġeneralment jikkopraw perjodu itwal, imma għall-inqas jagħtuna idea raffa.

L-istoriċi jestimaw li l-proporzjon tal-mejtin kien bejn 30 % u 50 % tal-popolazzjoni Ewropea.

Il-bliet kienu milquta iżjed bl-aħrax mill-irħula minħabba l-konċentrazzjoni tal-popolazzjoni, imma wkoll minħabba l-ġuħ u l-problemi tal-għaks.

Jidher li fl-Ewropa, il-popolazzjoni kienet ilha niżla mill-bidu tas-seklu XIV, minħabba l-għaks u l-popolazzjoni żejda.

Din baqgħet nieżla sal-bidu tas-seklu XV, u niżlet iżjed malajr bil-pesta.

Franza, bejn l-1340 u l-1440, il-popolazzjoni naqset minn 17 għal 10 milljuni, jiġifieri tnaqqis ta' mill-inqas 42 %.

Ir-reġistru parrokkjali ta' Givry (Saône-et-Loire), wieħed mill-iżjed preċiżi juri li minn xi 1,500 abitant, kien hemm 649 midfunin fl-1348, li minhom 630 kienu bejn Ġunju u Settembru.

Għal parroċċa li s-soltu jkollha xi 40 biss midfunin dan iffisser li l-pesta qatlet 40.6 %.

L-istoriċi ġeneralment jaqblu li fl-Italja, l-pesta qatlet mill-inqas nofs l-abitanti.

Milan biss jidher li ħeles, però, is-sorsi huma skarsi u impreċiżi fuq dan is-suġgett.

Is-sorsi kontemporanji jagħtu rata ta' mortalità tal-biża': tmienja minn għaxra Firenze, tlieta minn erbgħa Venezja, etc.

Fi Spanja, il-pesta setgħet qerdet minn 30 sa 60% tal-popolazzjoni, l-iżjed f'Aragona (disa' mewġiet bejn l-1348 u l-1401).

Fl-Awstrija, kien hemm 40,000 vittma fi Vjenna u 25 sa 35% tal-popolazzjoni nqerdet.

L-Ingilterra l-iżjed li ħallietilna sorsi u paradossalment dan jagħmel l-estimazzjoni tar-rati l-iżjed diffiċli għax l-istoriċi jibbażaw il-kalkulazzjonijiet tagħhom fuq dokumenti differenti.

Iċ-ċifri proposti huma bejn 20 sa 50 %.

Mentri, l-istimi tal-popolazzjoni juru li bejn l-1300 u l-1450 naqset b'45 sa 70 %.

Anki jekk il-popolazzjoni kienet nieżla qabel il-pesta, xorta l-istima ta' 20% mhux kredibbli, l-iżjed billi dawn ir-rati huma bbażati fuq dokumenti li jirrigwardaw il-propjetarji tal-art lajċi li ma jirripreżentawx il-popolazzjoni li kienet il-parti kbira magħmula minn raħħala mdagħjfin bil-karistiji.

Jaħsbu wkoll li l-popolazzjoni tal-Ġermanja naqset bin-nofs.

Amburgu tilfet 66% tal-popolazzjoni tagħha, Bremen 70% u Pommerellen 42%.

Mill-1348, il-pesta qajmet ħafna ħdura kontra l-Lhud.

Fi Provenza fi Franza is-sinagoga ta' Saint-Rémy-de-Provence tawha n-nar; xi Lhud ġew maħruqin f'Serres, fid-Delfinat; kien hemm massakri oħra f'Navarra u f'Kastilja.

Fit-13 ta' Mejju 1348, inqered il-kwartier Lhudi ta' Barċelona..

L-Axkenazi tal-Ġermanja kienu vittmi ta' bosta pogrom.

F'Settembru 1348, il-Lhud tar-reġjun ta' Chillon, fuq il-lag Léman fl-Iżvizzera, kienu ttorturati sakemm għamlu stqarrija falza li kienu avvelenaw il-bjar .

L-istqarrijiet tagħhom saħħnu r-rabja tal-poplu u wasslu għal xi massakri u tkeċċijiet.

Tliet mitt komunità ġew meqruda jew imkeċċija.

Sitt elef Lhudi ġew maqtula f'Mainz.

Għadd kbir ta' Lhud ħarbu lejn il-Polonja u l-Litwanja.

Xi 2000 Lhudi ġew maħruqa fi Strażburgu fl-14 ta' Frar 1349 (Il-massakru ta' San Valentin), oħrajn ġew mitfugħa fix-xmara Vienne f'Chinon.

Fl-Awstrija, in-nies qabadhom il-paniku u ħabtu għal-Lhud li ssusspettaw li ferrxu l-marda u Albertu II tal-Awstrija kellu jindaħal biex jipproteġi s-suġġetti tiegħu Lhud..

Biex tkun taf aktar fuq il-persekuzzjoni tal-Lhud minħabba l-pesta s-sewda, ara pereżempju l-artiklu Histoire des Juifs ta' Heinrich Graetz.


Olta Boka

Olta Boka

Olta Boka (Tirana, 4 ta' Novembru 1991) hi kantanta Albaniża li ġiet magħżula biex tirrapreżenta lill-Albanija fil-Festival tal-Eurovision 2008 bil-kanzunetta Zemrën lamë peng.

Hi rebħet il-finali nazzjonali tal-Albanija, li hi msejħa bħala Festivali I Këngës u kkompetiet fit-tieni semifinali tat-22 ta' Mejju u rnexxielha tikseb post fil-finali.

Fil-finali, nhar l-24 ta' Mejju hi spiċċat fis-sbatax-il post minn 25 kanzunetta.

Hi saret l-iżgħar kantanta li qatt ħadet sehem fil-Festival tal-Eurovision mis-sena 2004, wara li Lisa Andreas irrapreżentat lil Ċipru f'età ta' sittax-il sena, u Gigliola Cinquetti irrapreżentat lill-Italja ta' sbatax-il sena.


Eurobandið

Eurobandið

Eurobandið (Euroband) hu l-isem ta' dwett tal-mużika pop mill-Iżlanda u li hu ffurmat minn Friðrik Ómar u Regína Ósk.

Flimkien huma rrapreżentaw lill-Iżlanda fil-Festival tal-Eurovision 2008 f'Belgrad is-Serbja.

Huma kantaw "This is My Life" fit-tieni semifinali, fit-22 ta' Mejju 2008, u din tathom post fil-finali tal-24 ta' Mejju.

Huma spiċċaw fl-erbatax-il post minn 25 parteċipant b'total ta' 64 punt.

It-tnejn li huma, separatament, stabbilixxew ruħhom bħala fost l-aktar artisti popolari fl-Iżlanda.

Huma, qabel, ippruvaw jirrapreżentaw lill-Iżlanda fil-Eurovision waħedhom, imma ma kellhomx suċċess.

Huma għaqqdu l-isforzi tagħhom u kien f'dan il-mument li huma ngħataw id-dritt li jirrapreżentaw lil pajjiżhom.


Diana Gurtskaya

Diana Gurtskaya

Diana Gurtskaya (Sukhumi, 2 ta' Lulju 1979) hi kantanta għamja mill-Ġeorġja u tgħix f'Moska, fir-Russja.

Fl-1 ta' Marzu 2008, Diana rebħet il-finali nazzjonali b'39.4% tal-voti, biex b'hekk ingħatat id-dritt li tirrapreżenta lill-Ġeorġja fil-Festival tal-Eurovision 2008 f'Belgrad, is-Serbja.

Hi rebħet post fil-finali wara li kkwalifikat mit-tieni semifinali tat-22 ta' Mejju, u ġiet fil-ħdax-il post.

Gurtskaya għandha numru ta' unuri importanti għal dak li għamlet.

Fost l-aktar prominenti, l-unur fl-2007 tal-aktar Artista Russa ta' Unur li ngħata mill-president Vladimir Putin, Midalja tal-Unur mogħtija mill-president tal-Ġeorġja Mikheil Saakashvili, u l-Unur ta' Santa Barbara fl-Ukrajna.

Hi rrikordjat dwetti ma' kantanti famużi barranin bħal Ray Charles, Toto Cutugno u Demis Roussos.


Kantant

Kantant

Kantant (jew Kantanta) hu persuna li juża' l-vuċi tiegħu biex jipproduċi l-mużika.

Ħafna drabi l-kantant ikun akkumpanjat minn mużiċisti u strumenti.

Waqt li ħafna nies ikantaw għall-gost, l-abilità vokali hi ħafna drabi kombinazzjoni ta' talent mit-twelid u taħriġ professjonali.

Nies li jaqblu ma' dawn l-esiġenzi huma msejjħa vokalisti.

Kantant prinċipali jkanta l-vokali primarji ta' kanzunetta, l-oppost ta' "backing vocalist" li jkanta vokali tal-isfond jew armoniji.

Eċċezzjoni hi l-mużika a cappella ta' grupp ta' ħames persuni tal-mużika gospel, fejn il-kantant prinċipali hu l-aktar persuna bl-aktar voċi għolja u jkanta diskant, u mhux il-melodija.

Kantanti professjonali ħafna drabi jagħmlu taħriġ vokali, minn għalliem tal-vuċi jew kowċ.

Fil-mużika klassika Ewropeja u fl-opra, il-vuċijiet huma mħarsa bħala strumenti mużikali.

Kompożituri li jiktbu mużika vokali jridu jifhum l-abilità, it-talenti u l-aspetti vokali tal-kantant.

Kantanti ħafna drabi jibnu l-karriera tagħhom madwar ċerti stili mużikali.

Is-sistemi tal-klassifikazzjoni tal-vuċi evolvew biex jikklassifikaw il-kantanti skont it-tessitura, is-saħħa vokali u t-timbru.

Kantanti korali huma kklassifikati skont l-aktar nota għolja u baxxa li jipproduċu.

Kategoriji oħra huma soubrette, tenur, coloratura, u baxx.

Hemm ukoll kategoriji oħra għal irġiel kapaċi jkantaw fin-naħa femminili.

Din it-tip ta' vuċi hi rari, imma hi xorta wżata fl-opra.

Fil-mużika Barokka, diversi rwoli huma miktuba għall-castrati.

Raġel b'din it-tip ta' vuċi jista' jkun ta' kontratenur jew sopran.

Il-kantanti huma wkoll klassifikati skont l-istil ta' mużika li jkantaw, bħal jew .

F'diversi gruppi mużikali modern, hemm kantant wieħed li jkanta l-parti prinċipali, u wieħed jew aktar li jkantaw bħala "backing vocals".

Dawn tal-aħħar huma hemmhekk biex ikantaw ċerti partijiet tal-kanzunetta, imma inqas minn 50%, jew biex sempliċiment ikantaw xi partijiet bħala sfond għall-kanzunetta.


Nicoleta Matei

Nicoleta Matei

Nicoleta Matei, magħrufha aħjar bħala sempliċiment Nico, (Ploieşti, 1 ta' Frar 1970) hi kantanta Rumena.

Hi rrapreżentat lir-Rumanija flimkien ma' Vlad fil-Festival tal-Eurovision 2008.

Nico, flimkien ma' Vlad Mirita rebħu s-selezzjoni nazzjonali u huma marru Belgrad biex jirrapreżentaw lir-Rumanija bil-kanzunetta "Pe-o margine de lume".

Irnexxielhom jikkwalifikaw għall-finali tal-24 ta' Mejju, fejn spiċċaw fl-20 post.


Klabb tal-futbol

Klabb tal-futbol

Klabb tal-futbol hu l-isem kollettiv li jindika grupp ta' plejers li jiffurmaw tim u li l-għan tagħhom hu li jipprattikaw il-logħba tal-futbol.

Fuq lat professjonistku, dan hu mmexxi fuq bażi mondjali mill-FIFA.

Fil-pajjiżi Anglosassoni, minħabba li t-terminu "football" hu wżat biex jindika numru ta' sports differenti, it-terminu "klabb tal-futbol" jista' jirreferi għal grupp li jipprattika sport differenti: futbol Ingliż, futbol Amerikan, arena football, futbol Awstraljan, futbol Kanadiż, futbol Galliku jew anki rugby.

Dan it-terminu hu ħafna drabi wżat fis-sinjifikat ta' soċjetà tal-futbol li jiddeskrivi l-organizzazzjoni kompleta tal-iskwadra, jiġifieri l-għaqda tal-atleti, l-amministrazzjoni u d-diriġenza.

L-iskwadra (jew soċjetà) tal-futbol hi magħmula minn diversi figuri professjonali li jsegwu ġerarkija preċiża ħafna.


Morena Camilleri

Morena Camilleri

Morena (Margerita Camilleri Fenech; Sannat, 7 ta' Marzu 1984) hi kantanta Maltija.

Fl-2006, Morena daħlet fil-kompetizzjoni tal-Kanzunetta Maltija għall-Ewropa flimkien ma' Paul Giordimaina bil-kanzunetta "Time".

Huma spiċċaw fid-9 post b'total ta' 3046 vot.

Sentejn wara, Morena reġgħet ipparteċipat, din id-darba b'żewġ kanzunetti, "Casanova" u "Vodka".

It-tnejn li huma avvanzaw mis-semifinali għall-finali.

"Casanova" spiċċat fil-5 post bi 3607 voti u 40 vot tal-ġurija, waqt li "Vodka" rebħet il-festival b'49 punt mill-ġurija u 16,979 vot mill-pubbliku (33% tal-voti kollha).

Morena ħadet sehem fit-tieni semifinali tal-Festival tal-Eurovision 2008 li sar f'Belgrad, fit-22 ta' Mejju.

Madanakollu, Morena naqset li tagħmilha sal-finali meta kklassifikat fl-erbatax-il post bi 38 punt.

Wara l-avvenutra ġdida fil-Eurovision, Morena reġgħet iffurmat il-grupp li preċedentament kienet tagħmel parti minnu, u flimkien qed jaħdmu fuq l-ewwel album.


Ewropa (diżambigwazzjoni)

Ewropa (diżambigwazzjoni)

Ewropa jew Ewropew jistgħu jirreferu għal:


Kaptan (futbol)

Kaptan (futbol)

Il-kaptan tat-tim tat-tim tal-futbol, hu membru ta' tim li hu magħżul biex ikun il-kap tat-tim fil-grawnd: ħafna drabi dan ikun wieħed mill-aktar membri esperjenzati tal-klabb jew l-iktar wieħed ta' età, jew plejer li jista' jinfluwenza ħafna l-logħba.

Il-kaptan hu identifikat permezz tal-faxxa li tintlibes fuq l-id.

Il-funzjonijiet uffiċċjali tal-kaptan skont ir-regoli tal-futbol hu li jipparteċipa fl-għażla li ssir qabel il-partita, billi jagħżel naħa ta' munita u wara jiddeċiedi jibdiex il-partita t-tim tiegħu.

Din il-proċedura tintuża wkoll jekk ikun se jsir l-għoti tal-penalties.

Il-kaptani m'għandu l-ebda awtorità speċjali taħt ir-regoli biex jisfida d-deċiżjon tar-referì, madanakollu ir-referis jistgħu xi kultant ikellmu lill-kaptan ta' xi tim fuq l-imġiba tat-tim korrispondenti.

F'futbol rikreazzjonali jew ġovanili, il-kaptan ħafna drabi jieħu d-doveri li jkunu delegati mill-kowċ.

Il-kaptan hu dak il-persuna ta' stimolu għat-tim kollu.

Ukoll, il-kaptani jingħaqdu mal-kowċ biex jagħmlu deċiżjonijiet fuq l-għażla tat-tim titulari għal partita partikulari.

"Kaptan ta' klabb" ikun appuntat ġeneralment għal staġun: jekk ma jkunx jista' jattendi għal partita partikulari jew ma jkunx magħżul, il-viċi-kaptan jieħu postu.

Il-kaptan ta' klabb ħafna drabi jieħu rwol speċifiku f'relazzjonijiet mal-istampa bħala raprreżentant tat-tim u jkun l-ewwel plejer li jerfa' t-trofew jekk it-tim jirbaħ wieħed.

Madanakollu, klabb jista' jappunta żewġ kaptani għal żewġ rwoli distini: kaptan biex jirrapreżenta lill-plejers f'relazzjonijiet pubbliċi, u kaptan ieħor bħala l-kap fil-grawnd.

L-għażla ta' kaptan hi komunament ikkunsidrata bħala għażla importanti għall-kowċ ta' klabb tal-futbol: il-kaptan hu fil-fatt mistenni li jkun il-korrispondent tal-kowċ fil-grawnd.

Ir-relazzjonijiet bejn dawn it-tnejn hi waħda kruċjali.

L-istess jgħodd għar-rapport bejn hu u l-partitarji.

Kwalitajiet li għandu jħaddan kaptan jinkludu d-determinazzjoni u stamina, fejn hu jkun kapaċi li jikkomunika ma' kulħadd, u jkun plejer intelliġenti fit-tattiċi.

Kaptani tal-klabbs jistgħu jieħdu wkoll ċerti responsabilitajiet fi ħdan l-istaff tal-logħob, bħal jorganizza avvenimenti li jkabbru l-moral u jagħti ħarsa lejn plejers aktar ġovanili.

"Viċi-kaptan" hu plejer li hu mistenni li jkun kaptan tal-iskwadra meta l-kaptan tal-klabb ma' jkunx inkluż mal-ewwel ħdax, jew jekk il-kaptan tal-klabb ikun sostitwit.

Fl-assenza, il-viċi-kaptan jieħdu l-irwol ta' kaptan.

Jekk il-kaptan kurrenti jkun magħżul fl-iskwadra għal dik il-logħba, u jidħol bħala sostitut, allura l-viċi-kaptan jagħti l-faxxa ta' kaptan lilu għal tul il-partita kollha.

Id-doveri ta' viċi-kaptan m'humiex biss li jmexxi lit-tim meta l-kaptan ma jkunx qed jilgħab.

L-irwol tiegħu jivolvu wkoll li jmexxi l-plejers mal-kaptan u jgħin ukoll lil plejers ġovanili biex jiżviluppaw.

L-għażla tal-viċi-kaptan issir ukoll mill-kowċ fil-bidu tal-istaġun, flimkien mal-kaptan.


Mottu Olimpiku

Mottu Olimpiku

"Citius!, Altius!, Fortius!" hi l-espressjoni bil-Latin (pron.: ci-zius, al-zius, for-zius) li tifforma l-mottu uffiċjali tal-Olimpjadi.

Fl-ispirtu sportiv tal-Logħob Olimpiku, din għandha s-sinjifikat ta': "Aktar veloċi!, aktar fl-għoli!, aktar b'saħħa!".

Dan il-mottu, flimkien mal-ħames ċrieki u l-fjamma Olimpika, hu wieħed mis-simboli prinċipali tal-Olimpjadi.

""Citius!, Altius!, Fortius!"" kienet adottata bħala mottu tal-Kumitat Olimpiku Internazzjonali fl-1894, fis-sena tal-fundazzjoni ta' dan l-istess kumitat (anki jekk kien użat għall-ewwel darba fl-okkażjoni tal-Olimpjadi ta' Pariġi fl-1924).

Dan kien propost minn Pierre de Coubertin imma ideat minn Henri Didon, predikatur Dumnikan famuż.


Michel de Montaigne

Michel de Montaigne

Michel Eyquem de Montaigne (28 ta' Frar 1533 – 13 ta' Settembu 1592) kien filosfu, kittieb u politiku Franċiż.

Michel Eyquem de Montaigne, iżjed magħruf bl-isem sempliċi ta' Montaigne, twieled minn familja ta' merkanti ta' Bordeaux li kienet saret nobbli żewġ ġenerazzjonijiet qabel.

Fl-1477, Bużnannuh Ramon Eyquem kien kiseb kastell tas-seklu XIV f'Saint-Michel-de-Montaigne fil-Périgord, u hekk akkwista t-titlu ta' "Seigneur de Montaigne", li wirtuh uliedu u n-neputijiet.

Fosthom, Pierre Eyquem, kien l-ewwel wieħed li mar jogħqod b'mod permanenti fil-kastell li rrestawra u ffortifika.

Dan kien iġġieled l-Italja u fl-1528 iżżewweġ lil Antoinette de Louppes, bint merkant ta' Toloża ta' oriġni marrana.

Pierre Eyquem irċieva t-titlu nobiljari fl-1519 u ġie elett sindku ta' Bordeaux fl-1554.

Michel kien l-ewwel tifel tal-koppja li għex u kien il-kbir fost seba' aħwa.

Missieru ried jagħtih edukazzjoni skond il-prinċipji ta' l-umaneżmu tas-seklu XVI.

Skond Montaigne stess, bagħtuh jitrabba ma' familja f'raħal fqir biex jidra "mod ta' għixien iżjed umli u ordinarju" ("Saġġi", III, 13).

Meta kellu tliet snin ħaduh lura l-kastell, u tawh bħala għalliem tabib Ġermaniż jismu Hortanus, li kellu l-ordni li jkellmu bil-Latin biss, bħal bqija tal-familja.

Ta' tlettax-il sena, meta kien għadu jaf jitkellem bil-Latin biss, bagħtuh il-kulleġġ ta' Guyenne f'Bordeaux, post importanti ta' l-umaneżmu Bordoliż, fejn tgħallem il-Franċiż, il-Grieg antik, ir-retorika u t-teatru.

Ma nafux jekk kienx f'Toloża jew Pariġi fejn, aktarx bejn l-1546 u l-1554, temm l-istudju tal-liġi li kien ħa jkun indispensabbli għall-attività futura tiegħu.

Fl-1557 sar kunsillier fil-"Cour des Aides" (Qorti ta' l-Għenniena) ta' Périgueux li wara ngħaqad mal-Parlament ta' Bordeaux.

Baqa' f'dil-ħatra għal tlettax-il sena u mar fuq bosta missjonijiet il-qorti ta' Franza.

Mill-1561 sa l-1563 kien jagħmel parti mill-qorti ta' Karlu IX ta' Franza.

Fl-1558 iltaqa' ma' Étienne de La Boétie, il-kollega tiegħu fil-parlament, tliet snin ikbar minnu, u sar ħabib tal-qalb tiegħu.

Il-ħsieb, mimli stoiċiżmu, ta' de La Boétie, kellu influwenza qawwija fuqu.

Fit-23 ta' Settembru 1565, iżżewweġ lil Françoise de La Chassaigne, bint Joseph de La Chassaigne (1515-1572), sinjur ta' Javerlhac, kunsillier tar-re u president tal-Parlament ta' Bordeaux fl-1569.

Françoise kienet tnax-il sena iżgħar minnu.

Twieldulhom għaxart-ibniet li fosthom waħda biss — Léonor de Montaigne — għexet.

Jidher li ż-żwieġ ma kellux importanza kbira fil-ħajja emozzjonali ta' Montaigne.

Il-miżżewwġin kienu jorqdu separati, ħaġa spissa f'dak iż-żmien, u Montaigne, imħabbat b'attivitajiet oħra, kien kuntent li jħalli 'l martu tieħu ħsieb il-proprjetà tiegħu.

Min-naħa l-oħra, il-ħbiberija ma' Étienne de La Boétie, li bdiet fl-1558, kienet ta' importanza profonda.

Il-mewt ħesrem ta' ħabibu, erba' snin wara, ħalliet f'Montaigne vojt insopportabbli li esprimih fis-saġġ "De l'amitié": Fl-1568 miet missieru li miegħu Michel kellu rabta qawwija.

L-ewwel xogħol ippublikat ta' Montaigne (1568-1569), miktub biex jikkuntenta l-missieru, kien it-"Teoloġija naturali ta' Raymond Sebond", fejn jipprova "juri l-verità tal-fidi Nisranija u Kattolika", u juża forma letterarja li tikkonsisti f'li iġġiegħlek taħseb li qiegħed taqra traduzzjoni mil-Latin għall-Franċiż.

Mill-1570, irtira fl-artijiet tiegħu u ddedika ruħu għall-istudju u l-meditazzjoni.

Kif tistenna minn umanista u ammiratur ta' Virġilju u ta' Ċiċeruni, Montaigne għażel il-bniedem, u lilu innifsu in partikulari, bħala l-oġġett ta' l-istudju fix-xogħol ewlieni tiegħu, is- "Saġġi", li beda jaħdem fuqu mill-1571.

Waqt li jikkumenta fuq il-klassiċi, bħal Plutarku, Seneka u Lukrezju, Montaigne analizza l-kundizzjoni umana u l-ħajja ta' kuljum, b'kapaċità rari ta' introspezzjoni ħielsa mill-preġudizzji.

L-għan tiegħu kien li jikxef il-maskri u t-tiżjin biex juri il-verità ċara u tonda.

Dan, xogħol mingħajr preċedenti għas-sinċerità u l-introspezzjoni, hu ritratt ta' xettiku li għalih id-duttrini riġidi wisq u ċ-ċertezzi għomja għandhom jiġu ikkundannati.

L-influwenza tiegħu fuq il-filosofija ta' Franza u tal-punent kienet kolossali.

Matul il-gwerer tar-reliġjon, Montaigne, li kien Kattoliku, għamilha ta' moderatur, irrispettat kemm mill-Kattoliku Enriku III u kemm mill-Protestant Enriku ta' Navarra, li miegħu kellhu ħbiberija qawwija.

Fl-1577, dan ta' l-aħħar, sar re ta' Navarra, u ħatru "gentilhomme de sa Chambre".

Fl-1580 u l-1581 għamel vjaġġ twil fi Franza, l-iSvizzera, l-Ġermanja u l-Italja, bit-tama li l-ilma termali jgħinu jfiq mill-kliewi li kien ibati bihom.

Wara li dam ftit żmien Verona u Venezja, mar Ruma, fejn baqa' sa l-aħhar t'April u kien milqugħ bl-unuri kollha.

F'Mejju reġa' telaq biex iżur it-Toscana li kien għadda minnha fil-ħarifa tas-sena ta' qabel biex isir jaf iżjed fuqha.

Lucca, Pistoia u ċentri minuri oħra għoġbuh, imma deherlu li Firenze ma tħabbathiex ma' Venezja għas-sbuħija.

Dam żmien twil il-Bagni di Lucca, biex jieħu l-kura ta' l-ilma..

F'Settembru ta' l-istess sena, ġietu l-aħbar li kien inħatar sindku ta' Bordeaux u qabad it-triq lura.

In-noti li ħa matul il-vjaġg twil inġabru fil-Journal du voyage en Italie par la Suisse et l'Allemagne – Djarju tal-vjaġġ fl-Italja li jgħaddi mill-iSvizzera u l-Ġermanja – li dam ma ġie ippubblikat sa żewġ sekli wara, fl-1774.

Dan baqa ktieb ta' interess straordinarju għax fih ħafna informazzjoni fuq l-użanzi, id-drawwiet u t-tradizzjonijiet ta' l-Italja ta' dak iż-żmien li l-awtur kellu ammirazzjoni kbira lejha.

Meta mar lura pajjiżu, il-filosfu wettaq bil-kompetenza x-xogħol ta' sindku għal sentejn u ġie rielett għal sentejn oħra.

F'dan l-aħħar perijodu, wera li kien diplomatiku abbli, u mmedja bejn il-mexxej Protestant Enriku ta' Navarra (re futur bl-isem ta' Enriku IV), il-mexxej Kattoliku Enriku ta' Guise u l-Marixxall ta' Matignon, bl-għan li jevita li l-belt ta' Bordeaux tiġi mdaħhla fil-gwerra ċivili li faqqet fl-1584 wara l-mewt tal-werriet desinjat id-Duka ta'Angou.

Meta għaddielu l-mandat ta' sindku (1585), feġġet epidemja tal-pesta fir-reġjun ta' Bordeaux.

Montaigne kellu jitbiegħed mill-artijiet tiegħu, u meta għaddiet l-epidemja rrtira lejn il-kastell tiegħu u beda jaħdem fuq it-tielet ktieb tas-Saġġi, li ġie ppubblikat fl-1588.

It-"Tour de la librairie" (torri tal-bibljoteka), li fit-tielet sular tiegħu Montaigne irtira biex ikompli l-ħidma letterarja tiegħu, kien bini ċilindriku, li hu l-unika parti li baqgħet wieqfa mill-Kastell ta' Montaigne f'Saint-Michel-de-Montaigne.

Fl-1587 ħabtu għalih u serquh meta kien fuq vjaġġ lejn Pariġi, u meta wasal fil-belt tefugħ il-ħabs għal ftit sigħat minħabba l-istorbju li qam.

Fl-1588 il-filosfu sar jaf 'l Marie de Gournay, ammiratriċi akkanita tax-xogħol tiegħu.

Il-mewt ġìet fuqu għall-għarrieda fl-1592, waqt li kien qiegħed jaħdem fuq is-Saġġi.

L-għana u l-varjetà ta' l-esperjenzi ta' ħajtu u l-karigi importanti li kellu jagħtu valur partikulari lill-osservazzjonijiet psikoloġiċi u r-riflessjonijiet morali sbieħ tiegħu.

L-iskop iddikjarat tax-xogħol tiegħu hu li "jiddeskrivi l-bniedem u b'mod iżjed partikulari lilu n-nifsu". kiteb fl-ewwel paġni tas-Saġġi.

U fihom tkellem fit-tul fuq il-karatteristiċi, it-temperament, is-sentimenti u l-idejat tiegħu u l-ġrajjiet ta' ħajtu.

L-għan tiegħu kien li jikseb l-għerf.

Is-sentiment ta' ħajja aċċettata għal kollox u mela gawduta, tal-mewt mistennija bla biża', meqjusa bħala ġrajja naturali, jagħmlu dan il-ktieb estremament uman.

Montaigne kien iqis il-varjabbiltà u l-inkostanza bħala ż-żewġ karatteristiċi ewlenin tiegħu.

Iddeskriva l-memorja dagħjfa tiegħu, il-kapacità li jħoll il-konflitti mingħajr ma jidħol emottivament fihom, l-istmerrija tiegħu għan-nies li jiġru wara l-fama u l-provi tiegħu li jinqata' mid-dinja biex iħejji għall-mewt.

Il-motto famuż tiegħu "X'naf ?" jidher bħala l-punt tat-tluq għall-mistoqsijiet filosofiċi tiegħu.

Ix-xogħol tal-filosfu jagħti l-qarrej l-impressjoni li l-attività pubblika kienet toħodlu l-ħin kollu tiegħu, filwaqt li l-unika ħwejjeġ essenzjali għal Montaigne baqgħu l-għarfien tiegħu in-nifsu u tfittix għall-għerf.

Fis-Saġġi jpinġi bniedem bil-komplessità kollha tiegħu, li jaf bil-kontraddizjonijiet tiegħu, animat minn żewġ passjonijiet biss: il-verità u l-libertà.

Il-filosfu kien fost il-pijunieri tal-ħsieb modern.

Bl-istudju tiegħu innifsu, wasal biex jaċċetta l-ħajja bil-kontraddizjonijiet tagħha kollha.

Il-kundizzjoni umana idejali għall-Montaigne hi li naċċettaw lilna nnfisna u l-oħrajn bid-difetti kollha u n-nuqqasijiet kollha li ħajja iġġib magħha.

Fl-aħħar snin ta' ħajtu kellu l-wens tal-kumpannija ta' Marie de Gournay, li kienet għalih għażiża qiesha tifla adottiva.

Marie fliemkien ma' Pierre de Brach ħadet ħsieb edizzjoni tax-xogħlijiet ta' Montaigne, li dehret wara mewtu fl-1595.

L-influwenza tal-kittieb kienet enormi fuq il-letteratura Ewropea kollha.

Is-Saġġi saru meqjusa bħala waħda mix-xogħlijiet l-iżjed sinjifikattivi u oriġinali tar-Rinaxximent.

Sostanzjalment huma passi li jvarjaw fit-tul, forma, suġġett u burdata.

Xi wħud huma qsar ħafna, waqt li oħrajn - iżjed twal – jiffaċċjaw problemi li jolqtu 'l dak iż-żmien, per eżempju, l-użu tat-tortura bħala mezz ta' prova.

L-istil ta' Montaigne hu ferrieħi u bla-preġudizzji: jgħaddi ħafif minn ħsieb għall-ieħor.

Il-ħsiebijiet tiegħu huma il-ħin kollu msaħħin biċ-ċitazzjonijiet mill-klassiċi Ġriegi u Latini.

Jiġġustifika din id-drawwa bl-inutilità li "wieħed jerġa' jgħid xi ħaġa b'mod għar milli ħaddieħor kien irnexxielu jgħid aħjar qabel".

Wera stmerrija kbira għall-vjolenza u għall-ġlied fratriċidju bejn il-Kattoliċi u Protestanti (u wkoll bejn il-Guelfi u l-Ghibellini) li kien bdew joqtlu 'l xulxin fl-istess żmien li beda r-Rinaxximent, jiddelludu t-tamiet li l-umanisti kellhom fih.

Skond Montaigne, hemm bżonn li nevitaw li nirriduċu il-komplessità għal pika bejn żewġ naħat, u għandna l-obbligu li nħeġġu u nġibu l-quddiem l-irtirata xettika bħala risposta għall-fanatiżmu.

Stefan Zweig jgħid fuqu :

L-umanisti ħasbu li fid-Dinja l-Ġdida ħa jsibu l-Ġenna ta' l-Art, waqt li Montaigne iddeplora l-fatt li l-konkwisti ġabu tbatija kbira fuq dawk kollha li kienu għamluhom lsira.

"Vittorji vili" kien isejħilhom.

Kien iżjed jistmerr it-torturi li nies bħalu wettqu fuq bnedmin oħra mill-kannibaliżmu ta' dawk l-Indjani ta' l-Amerka, li kienu jsejjħulom "slavaġġ", u li hu kien jammira għall-privileġġ li kienu jżommu għall-kap tagħhom li "jmexxihom għall-gwerra minn quddiem".

Bħal ħafna nies ta' żmienu ( Erażmu, Tommaso Moro, Guillaume Budé ) Montaigne kien jemmen f' relativiżmu kulturali, għax għaraf li l-liġijiet, il-morali u r-reliġjonijiet tal-kulturi diversi, anki jekk sikwit huma mbegħdin u differenti ħafna minn xulxin, għandhom kollha xi sisien.

Fuq kollox Montaigne kien jappoġġa bill-qawwa l-umaneżmu.

Kien jaħseb li billi l-"Jien" juri ruħu fil-kontraddizzjoniet u varjazzjoniet, hemm bżonn li neħilsu mit-twemmin u preġudizzji li jtellfuh.

Il-kitba tiegħu hi kkaratterizzata b'pessimiżmu u xettiċiżmu rari fir-Rinaxximent.

Waqt li jsemmi l-każ ta' Martin Guerre, jgħid li l-umanità ma tistax tilħaq iċ-ċertezza u jirriġetta l-propożizzjonijiet assoluti u ġenerali.

Skond Montaigne ma nistgħux noqgħodu fuq ir-raġunamenti tagħna għax il-ħsibijiet jiġu mingħajr att ta' volontà: mhumiex fil-kontroll tagħna.

M'għandniex għalfejn innħossuna superjuri għall-annimali.

Fost it-temi ta' interess kbir li ttratta insibu l-edukazzjoni, il-ħbiberija, il-virtù, l-uġiegħ, il-mewt.

Fl- Edukazzjoni, Montaigne jistmerr il-kastigi u kull għamla ta' kostrizzjoni.

Il-metodu li jsegwi fl-espożizzjoni, fejn għandu l-ħabta li jittratta bosta temi l-istess ħin, jagħmilha diffiċli li wieħed isegwi l-linja ta' żvilupp tal-ħsibijiet profondi tiegħu.

Kull problema kien janalizzah b'ħafna għaqal u introspezzjoni.

Per eżempju, Montaigne iddiskuta l-mewt u l-aħjar mezz li nitħejjew għaliha.

Iddeskriva l-metodu tiegħu biex jissara ma' l-uġiegħ tal-mard.

Kien jinsisti fuq il-bżonn ta' sistema edukattiv li jħeġġeg l-użu ta' l-intelligenza iżjed minn tal-memorja - "tkun taf bl-amment mhux jiġifieri tkun taf"– għall-formazzjoni ta' nies ta' ġudizzju san, mgħonija bi spirtu kritiku li jippermettilhom jirriaġġixxu kif jixraq fiċ-ċirkostanzi kollha.

Kien ukoll jammira l-indiġeni Amerikani għal-lealtà u s-sempliċità tad-drawwiet tagħhom.

Ta analisi, ibbażata fuq l-esperjenza umana iżjed mit-teoriji astratti, tal-ħbiberija vera u falza.

Ħafna qarrejja jibqgħu affaxxinati sewwa bl-awtoritratt ta' l-awtur li l-ktieb ippinġi.

Montaigne ma beżgħax jiddeskrivi ruħu mimli paradossi u kontraddizzjonijiet.

Is-Saġġi jirrappreżentaw l-ewwel awtoritratt fil-letteratura Ewropea u kellu influwenza deċiżiva fuq il-kittieba, letterati u filosfi li ġew wara bħal Blaise Pascal, Jean-Jacques Rousseau uMarcel Proust.

Mill-"punto di vista" strettament filosofiku, wieħed jista' jara li ħsieb ta' Montaigne hu mifrux wisq biex jista' jitqiegħed f'sistema filosofikament riġidu, għadda minn fażi stoika (1572-1573) u fażi xettika fl- 1576, qabel ma sab pożizzjoni awtonoma.

Għall-eżistenza u n-natura t' Alla, joqgħod fuq ir-rivelazzjoni, imma l-ħsieb tiegħu hu qrib ħafna ta' l-anjostiċiżmu, u infatti, jisħoq iżjed fuq id-dubju minn fuq il-fidi, għax iqis id-dubju inċentiv li jżomm il-ġudizzju dejjem attent u ħaj.


Carlos Eugênio Simon

Carlos Eugênio Simon

Carlos Eugênio Simon (twieled fit-3 ta' Settembru 1965) hu referì tal-futbol tal-FIFA mill-Brażil, u hu wkoll ġurnalist, u qabel kien tredunjonista.

Simon ilu referì mill-1998 u l-ewwel partita internazzjonali kienet dik bejn l-Ekwador u l-Peru.

Wara li kien magħżul fl-1999 għat-Tazza tad-Dinja Under-20 fin-Niġerja, fis-sena 2000 kien konvokat għall-Olimpjadi tas-sajf ta' Sydney, fejn ikkontrolla l-logħba bejn l-Italja u Spanja.

Fl-2002 kien protagonista għall-ewwel darba f'edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol fil-Lvant Imbiegħed, fejn iddirieġa l-partiti bejn l-Ingilterra u l-Iżvezja, u l-Italja u l-Messiku.

F'Diċembru ta' l-istess sena, ingħata l-inkarigu tal-finali tat-Tazza Interkontinentali bejn Real Madrid u Olimpia Asunción.

Fl-2006, wara perjodu ta' skandlu tar-referis fil-Brażil, hu kien selezzjonat għat-Tazza tad-Dinja 2006 fil-Ġermanja: din id-darba hu irrefja tliet partiti li kienu Italja–Gana, Spanja–Tuneżija u Ġermanja–Żvezja.

Xi kritiċi tal-BBC ikkritikawh minħabba t-tkeċċija ta' l-Iżvediż Teddy Lučić wara t-tieni karta safra, fejn stqarrew li din it-tieni karta safra ma kinitx ġusta.

Hu ġab għajdut kbir wara li kellu daħqa fuq ħalqu waqt li kien qed juri l-karta ħamra lil Lučić.

Matul il-karriera tiegħu hu pparteċipa f'żewġ edizzjonijiet tal-Copa América (l-ikbar kompetizzjoni għal timijiet nazzjonali tas-Sud-Amerika), fl-2001 u fl-2007.

Hu hu wieħed miż-żewġ referis Brażiljani (l-ieħor hu Salvio Fagundes Filho) li huma parti mil-lista ta' 54 referì selezzjonati għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 fl-Afrika t'Isfel.


Massimo Busacca

Massimo Busacca

Massimo Busacca (Bellinzona, 6 ta' Frar 1969) hu referi tal-futbol Żvizzeru.

Hu jgħix f'Monte Carasso qrib Bellinzona.

Hu ilu referi fil-kampjonat tal-futbol Żvizzeru mill-1996.

Hu ilu referi tal-FIFA mill-1999.

Hu kien magħżul biex ikun referì waqt it-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 fil-Ġermanja.

Waqt li kien qed jirrefja l-partita tat-Tazza tad-Dinja 2006 bejn l-Ukrajna u Spanja, Busacca għamel deċiżjoni kontra Vladislav Vaschuk fejn lill-plejer tah karta ħamra u ordna penalty kontra l-Ukrajna fis-47 minuta tal-logħba.

Diversi angoli ta' l-azzjoni wrew li ma kien hemm l-ebda kuntatt fiżiku fil-kaxxa l-kbira bejn Fernando Torres u Vladislav Vaschuk.

David Villa ta' Spanja skorja minn dan il-penalty kontra l-gowler Ukren Oleksandr Shovkovsky.

Din id-deċiżjoni kienet kritikata minn diversi benjamini.

Sitwazzjoni simili involviet lill-Ukren Andry Voronin u d-difiża Spanjola, fejn din id-darba l-ebda penalty ma ngħata.

F'partita oħra tat-Tazza tad-Dinja 2006, hu kien ikkritikat minħabba li weriex il-karta l-ħamra lid-difensur Arġentin Gabriel Heinze wara li l-gowler Arġentin Roberto Abbondanzieri tefa' ballun ħażin u dan irriżulta bl-attakkant Messikan Francisco Fonesca jagħmel ġirja waħdu quddiem il-gowler ta' l-Arġentina.

Minkejja li Gabriel Heinze wettaq daħla ħażina fuq Fonseca hu kien muri biss il-karta safra.

Busacca kien wieħed mit-tnax-il referì li baqgħu fil-fażi eliminatorji mill-kwarti tal-finali 'l quddiem.

Fl-24 ta' Marzu 2007, Massimo Busacca kien ingħata l-inkarigu biex jirrefja ma' Spanja.

F'partita ta' kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 kontra d-Danimarka f'Santiago Bernabéu f'Madrid, hu keċċa lid-difensur Daniż Niclas Jensen wara biss 20 minuta ta' l-ewwel taqsima.

Sa dak il-punt, il-logħba kienet dominata mid-Daniżi.

Il-karta l-ħamra bidlet il-kors tal-partita u l-Ispanjoli ħarġu rebbieħa 2-0.

Anki l-kowċ tat-tim viżitatur Morten Olsen kien imkeċċi mill-partita.

Busacca ħa ħsieb tal-finali tat-Tazza UEFA 2006-07 f'Hampden Park fis-16 ta' Mejju, fejn matul din il-partita hu keċċa lill-midfilder Moisés Hurtado ta' RCD Espanyol wara t-tieni karta safra.

Busacca baqa' b'reputazzjoni ħażina minħabba fl-aħħar partita ta' l-AXPO Super League ta' l-istaġun 2005-06 bejn FC Basel u FC Zürich f'St. Jakob-Park f'Bażel.

FC Basel, li matul l-istaġun kienu għadhom ma tilfux, riedu biss pari biex jassiguraw r-raba' titlu nazzjonali f'ħames snin.

Il-partita baqgħet pari sad-90 minuta, imma fl-aħħar minuta tal-ħin miżjud, id-difensur ta' Zürich, Iulian Filipescu, skorja l-gowl tar-rebħa u din kienet segwita bit-tisfira finali ta' Busacca.

F'dak il-punt, diversi partitarji, fosthom benjamini ta' Basel, daħlu fil-grawnd.

Il-partitarji ta' Basel attakkaw lill-plejers ta' Zürich u ġġieldu ma' xulxin.

Problemi oħra qamu barra l-istadju matul il-lejl.


Grupp A tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet.

Il-logħob minn dan il-grupp beda fid-9 ta' Ġunju 2006 u spiċċa fl-20 ta' Ġunju.

Il-Ġermanja rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Ekwador.

Il-Polonja u l-Kosta Rika naqsu li javanzaw.

Iż-żewġ timijiet rappreżentanti tal-Ewropa, il-Ġermanja u l-Polonja, kienu l-favoriti li jakkwistaw post fir-rawnd suċċessiv.

Il-Ġermanja kienet waslet sal-finali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2002 u kienet il-pajjiż organizzativ, waqt li l-Polonja kienet ikkwalifikat mill-grupp ta' kwalifikazzjoni, fejn kienet tilfet biss kontra l-Ingilterra.

Fil-partita inawgurali, il-Ġermanja rebħet bl-iskor kbir ta' 4–2 lis-selezzjoni tal-Kosta Rika, fejn din kienet l-ikbar partita b'numru ta' gowls f'partita inawgurali mill-1934.

Minkejja is-superjortità storika u madwar erba' opportunitajiet fil-bidu minn Michael Ballack u Miroslav Klose, il-Ġermanja naqset li tikkonvi b'difiża diżorganizzata li taw lil Paulo Wanchope iż-żewġ gowls tal-Kosta Rika.

Sigħat wara, il-Polonja sofriet telfa b'sorpriża kontra l-Ekwador li wrew futbol solidu u organizzat.

Sussegwentament, il-Ġermanja affaċċjat lill-ġirien tal-Polonja.

L-ospiti iddominaw parti kbir tal-ogħba, imma l-forma tajba tal-gowler Artur Boruc ma ħallietx lill-Ġermanja jiskorjaw.

Il-Polonja, li kienu aktar qed jippruvaw jakkwistaw punt biex wara jaffronaw lill-Kosta Rika u b'hekk ikollhom aktar ċans li jikkwalifikaw, ħadu daqqa ta' ħarta wara li s-sostitut Oliver Neuville kiseb il-gowl tar-rebħa fl-aħħar minuta tal-partita.

Il-Ġermanja, b'din ir-rebħa, irnexxielhom jikkwalifikaw għat-tieni fażi, b'logħba oħra x'tintlagħab, bil-Polonja eliminati.

L-Ekwador, komplew jimpresjonaw u bi prestazzjoni eċċellenti huma rebħu lill-Kosta Rika 3–0 grazzi għat-talenti ta' Carlos Tenorio u Agustín Delgado.

L-Ekwador ikkwalifikaw ukoll għat-tieni fażi, għall-ewwel darba fl-istorja tagħhom f'din il-kompetizzjoni.

Bit-timijiet li avvanzaw fil-kompetizzjoni ikun diġà deċiż, l-aħħar partita kienet isservi biss għall-pożizzjoni tat-timijiet fil-grupp.

Il-Ġermanja u l-Ekwador iltaqgħu flimkien f'Kolonja biex jiġi deċiż min se jakkwista l-ewwel post tal-grupp, li kien importanti minħabba li min jirbaħ il-grupp kien jevita t-tim fl-ewwel post ta' Grupp B, li eventwalment kienu l-Ingilterra.

Minkejja li kien maħsub li l-Ekwador kienu se joffru xi tip ta' oppożizzjoni lit-tim Ġermaniż, dan tal-aħħar ħareġ mill-partita rebbieħ kemm tal-partita u kif ukoll tal-grupp, wara rebħa ta' 3–0 b'doppjetta ta' Miroslav Klose u Lukas Podolski.

Min-naħa l-oħra, il-Polonja u l-Kosta Rika, li kienu diġà eliminati, lagħbu biex jispiċċaw l-avventura f'dan il-kampjonat mondjali fuq nota pożittiva.

L-Ewropej rebħu bi skor finali ta' 2–1.


Louis Galea

Louis Galea

Louis Galea (Mqabba, 2 ta' Jannar 1948) huwa r-rappreżentant Malti fil-Qorti tal-Awdituri.

Huwa kien Ministru fi gvernijiet Nazzjonalisti u kien Speaker tal-Parlament.

Louis Galea twieled fir-raħal tal-Imqabba nhar it-2 ta' Jannar, 1948, minn Joseph u Jane Galea; wieħed fost disa' wlied.

Galea iggrawda b'Baċellerat tal-Arti fl-Istorja, l-Ingliż u l-Ekonomija u għallem l-Istorja u l-Ingliż fil-livell sekondarju fil-Kulleġġ De La Salle fil-Kottonera.

Suċċessivament, fl-1970 daħal fl-Università ta' Malta bħala student tal-liġi u ggrawda bid-Dottorat tal-Liġi fl-1975 fejn speċjalizza t-teżi fuq ""Collective Bargaining and the Law in Malta"".

Hu kien il-president tal-Korporazzjoni Kattolika tal-Istudenti (1969), segretarju tal-Kunsill Rappreżentattiv tal-Istudenti (1972), u president tal-istess Kunsill (1973).

Għal xi żmien kien ukoll jgħallem fl-Università.

L-orjentazzjoni ta' wieħed xellugi kienet evidenti diġà fi żmien bħala student.

Fl-1968, flimkien ma' Henry Frendo, Galea kien wieħed mill-organizzaturi tal-Kampanja għal Djar Aħjar, f'pajjiż imħarbat bl-ispekulazzjoni u l-prezzijiet dejjem telgħin tal-proprjetà.

Fl-1969 issieħeb mal-Partit Nazzjonalista (PN) fejn aktar tard, fl-1977 ġie maħtur bħala Segretarju Ġenerali tal-Partit, kariga li baqa' jżomm sal-1987 meta sar Ministru.

Ir-rwol ta' Galea kien wieħed importanti fi ħdan il-partit hekk kif kien wieħed mill-arkitetti fir-rifondazzjoni tal-PN fis-snin sebgħin meta l-partit ħareġ bħala partit Demokristjan ċentru xellugi.

Esponent ewlieni tal-istil Taljan ta' demokrazija Kristjana, Galea kien strumentali sabiex jipperswadi 'l-partit sabiex jaċċetta l-istat ta' benessri u riformi oħra soċjali magħmula minn Dom Mintoff.

Bħala Segretarju Ġenerali hu mhux biss għen fil-fondazzjoni ta' fergħat ġodda tal-partit f'Malta u Għawdex, iżda żied ukoll il-fergħa taż-żgħażagħ u tan-nisa, kif ukoll is-segretarjat tal-ħaddiema.

Mill-1972, Dr. Galea serva bħala membru fil-Kunsill Ġenerali tal-Partit Nazzjonali u fil-Kumitat Eżekuttiv, u kien membru fil-Kunsill Amministrattiv mill-1975 sal-1987.

Hu ġie elett għall-ewwel darba fil-Parlament Malti fl-1976, fejn suċċessivament baqa' jiġi elett f'kull leġislatura.

Fl-1976, il-PN u l-kap tal-Oppożizzjoni tawh ir-rwol ta' Shadow Minister sabiex jissorvelja l-impjieg nazzjonali u l-politika soċjali, u sabiex jiskrutinizza d-deċiżjonijiet u l-ispiża tal-gvern f'dan il-qasam.

Wara l-elezzjoni tal-1987, Galea ġie maħtur Ministru tal-Politika Soċjali.

F'dan is-settur seħħew numru ta' riformi taħt it-tmexxija tiegħu, fejn mexxa numru ta' modifiki fil-liġijiet u riformi fil-leġislatura tas-sigurtà soċjali u l-benessri soċjali.

Hu nnegozja u kkonkluda qbil bilatreli rigward is-sigurtà soċjali mal-Awstralja, il-Kanada, il-Libja u r-Renju Unit.

Fl-1992 hu nħatar bħala Ministru għall-Affarijiet Interni u Żvilupp Soċjali, fejn biddel l-isem tal-ħabs ta' Kordin għal "faċilità korrettiva".

Taħt dan il-ministeru hu għamel riforma fil-Forza tal-Pulizija ta' Malta, daħħal kunċetti moderni ta' Protezzjoni Ċivili u beda proċess ta' riforma fid-Dipartment tal-Ħabs sabiex jiġi trasformat f'Dipartment ta' Servizzi Korrettivi modern.

Fis-settur tas-saħħa, proġetti u programmi li jinkludu l-formazzjoni ta' sptar speċjalizzat tal-ġerjatrika, l-iżvilupp ta' ċentru f'Malta tal-onkoloġija u t-tnedija ta' sptar ġenerali ġdid (illum l-Isptar Mater Dei).

Hu wkoll waqqaf il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b'Diżabilità, il-Kummissjoni Nazzjonali għall-Ugwaljanza tan-Nisa mal-Irġiel, il-Fondazzjoni għas-Servizzi Mediċi, is-SEDQA (aġenzija nazzjonali li tipprovdi programmi ta' rijabilitazzjoni u prevenzjoni mill-abbuż tal-alkoħol u d-droga), flimkien maċ-ċentru ta' rijabilitazzjoni ta' San Blas (bl-għajnuna tal-CARITAS), u l-ftuħ mill-Fondazzjoni Richmond ta' Villa Chelsea għal persuni bi problemi mentali.

Fl-1996 ħa l-inkarigu bħala Shadow Minister tal-Edukazzjoni waqt li wara l-elezzjonijiet tal-1998, Dr. Galea ġie maħtur Ministru tal-Edukazzjoni u l-Kultura.

Taħt dan il-Ministeru hu inkluda Kurrikulu Nazzjonali ġdid, u t-twaqqif tal-Kulleġġ Malti tal-Arti, Xjenza u Teknoloġija (MCAST) sabiex jipprovdi taħriġ u edukazzjoni professjonali u vokazzjonali, il-Kunsill Malti għall-Kwalifiki, iċ-Ċentru Malti għar-Restawr, iċ-Ċentru għall-Arti u l-Kreattività u l-Kunsill Malti tal-Lingwa.

Louis Galea huwa miżżewweġ lil Vincienne née Zammit u hu missier ta' erbgħa (Sarah, Marie Louise, Andre u Paula) u nannu ta' Michael, Samuel u Sophie.


Grupp B tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet.

Il-logħob minn dan il-grupp sar bejn l-10 ta' Ġunju 2006 u l-20 ta' Ġunju.

L-Ingilterra rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Iżvezja.

Il-Paragwaj u d-debuttanti tat-Trinidad u Tobago naqsu li javanzaw.

Fl-ewwel partita, is-selezzjoni Ingliża rebħet lill-Paragwaj minn free kick dirett ta' David Beckham li ħabat ma' Carlos Gamarra.

Minkejja li dan il-gowl ġie skurjat kmieni fil-partita, matul din il-partita ftit ġraw azzjonijiet denji ta' nota hekk kif l-Ingilterra żammew lill-Paragwaj, fejn dawn tal-aħħar naqqsu li jdawwru r-riżultat, f'logħba medjokri.

Sussegwentament, l-Iżvezja spiċċaw pari ta' mingħajr gowls mad-debuttanti tat-Trinidad u Tobago.

It-tim Ewropew għamel sforz qawwi biex jiskorja, imma l-forma tajba tal-gowlkiper Shaka Hislop ippermettiet biex tati dan l-ewwel punt lil din l-iskwadra nazzjonali fl-ewwel parteċipazzjoni f'kampjonat mondjali.

L-Ingilterra, fil-logħba ta' wara, affaċċjaw lis-selezzjoni mill-Karibew, fejn id-difiża tagħhom reġgħet wettqet prestazzjoni tajba.

Madanakollu, Peter Crouch u Steven Gerrard qabel tmiem il-partita, skurjaw il-gowls tar-rebħa, fejn b'hekk kisbu l-kwalifikazzjoni.

Fil-partita l-oħra, bejn l-Iżvezja u l-Paragwaj, iż-żewġ timijiet għal darb'oħra wettqu l-istess żbalji tal-partita li kellhom qabel.

Meta deher li l-partita kienet se tispiċċa f'pari, Fredrik Ljungberg skorja l-gowl tar-rebħa għat-tim tiegħu fid-89 minuta, biex b'hekk elimina mill-kampjonat lill-Paragwaj.

Fl-aħħar logħba tal-fażi tal-gruppi, l-Ingilterra affaċċjat lill-Iżvezja waqt li fl-istess ħin it-Trinidad u Tobago pruvaw jiksbu pożizzjoni tajba biex jispiċċaw l-avventura tagħhom fuq nota pożittiva kontra l-Paragwaj.

Is-Sud-Amerikani, però, irnexxielhom jiksbu rebħa li b'hekk tathom l-ewwel punti f'din l-edizzjoni, wara rebħa ta' 2–0 kontra t-tim mill-Karibew.

Il-partita l-oħra kienet waħda deċiżiva għall-ewwel post tal-grupp.

L-Ingilterra marru fil-vantaġġ b'gowl ta' Joe Cole, imma ftit wara l-bidu tat-tieni taqsima Marcus Allbäck (li kien daħal f'post Zlatan Ibrahimović li kien weġġa') kiseb il-pari, fejn dan kien l-2,000 gowl fl-istorja tal-kampjonat.

Ħames minuti mit-tmiem, Steven Gerrard reġa' ta l-vantaġġ lill-Ingilterra, però Henrik Larsson reġa' ġieb kollox indaqs.


Grupp Ċ tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet.

Il-logħob minn dan il-grupp kien bejn l-10 ta' Ġunju 2006 u l-21 ta' Ġunju.

L-Arġentina rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Olanda.

Iż-żewġ timijiet spiċċaw bl-istess punti, però l-Arġentina kisbu l-ewwel post minħabba differenza ta' gowls aħjar.

Il-Kosta tal-Avorju u s-Serbja u Montenegro naqsu li javanzaw.

Wara l-poloz li saru f'Leipzig, Grupp Ċ ġie deskritt bħala l-"grupp tal-mewt".

Dan kien jikonsisti mill-Arġentina (rebbieħa ta' dan il-kampjonat darbtejn, fl-1978 u fl-1986), l-Olanda (finalista tal-kampjonat darbtejn u qabel din l-edizzjoni kienet ukoll fit-tielet post tar-rankings mondjali tal-FIFA), il-Kosta tal-Avorju (finalista telliefa tat-Tazza Afrikana 2006 u kkunsidrata bħala waħda mill-aqwa timijiet tal-Afrika), u s-Serbja u Montenegro (it-tim li kklassifika bħala t-tim bl-inqas numru ta' gowls li sofra, fejn irnexxielu jegħleb lil Spanja u lill-Belġju.

Fatt kurjuż fuq il-parteċipazzjoni ta' dan l-aħħar tim, hu li mill-21 ta' Mejju ta' dik is-sena, il-Montenegro iċċelebra r-referendum favur l-indipendenza, u x-xolljiment tas-Serbja u Montenegro.

Madankollu, it-tim baqa' xorta parti mill-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja u b'hekk sar l-ewwel tim fit-Tazza tad-Dinja li rrapreżenta pajjiż ineżistenti.

Minkejja li kien predett li se jkun hemm taqtigħa bejn l-erba' timijiet, it-titlu mogħti lil dan il-grupp bħala l-"grupp tal-mewt" ma tantx baqa' jiswa, eżattament wara l-ewwel partiti.

L-Arġentina rebħet 2–1 lill-Kosta tal-Avorju, wara li ddominat parti kbira tal-logħba, minkejja li lejn l-aħħar Didier Drogba kien naqqas id-distakk u b'hekk ikkrea iktar pressjoni.

Min-naħa l-oħra, l-Olanda rebħet bi skor żgħir ta' 1–0 lis-Serbja u Montenegro.

Fit-tieni sett ta' partiti, l-Olanda rebħet 2–1 lill-Kosta tal-Avorju waqt li l-Arġentina wettqet prestazzjoni eċċellenti biex irnexxielha tegħleb lis-selezzjoni Baltika 6–0 u b'hekk kienu saru favoriti li jiksbu dan it-titlu mondjali.

Din ir-rebħa ġiet grazzi għad-doppjetta ta' Maxi Rodríguez, u l-gowls l-oħra minn Esteban Cambiasso, Hernán Crespo, Carlos Tévez u Lionel Messi.

It-tieni gowl, li kien skurjat minn Cambiasso, hu kkunsidrat bħala wieħed mill-aqwa gowls fl-istorja tal-kampjonat, wara li dan il-gowl sar minn 24 passaġġ bejn il-plejers Arġentini.

Wara dawn iż-żewġ partiti, l-Arġentina u l-Oland kienu kkwalifikaw għar-rawnd suċċessiv, waqt li l-Kosta tal-Avorju u s-Serbja u Montenegro sfaw eliminati.

Fl-aħħar partiti tar-rawnd, it-timijiet lagħbu bl-iskop tal-pożizzjoni fil-grupp.

L-Arġentina u l-Olanda affaċċjaw lil xulxin biex jiġi deċiż ir-rebbieħ ta' Grupp Ċ, f'waħda mill-aktar partiti mistennija f'din il-fażi.

Minkejja li l-plejers importanti ġew imserrħa minn din il-partita, xorta waħda provdiet emozzjonijiet.

Madanakollu, iż-żewġ timijiet ma kisbux aktar minn pari ta' mingħajr gowls.

Fl-aħħar partita, Nikola Žigić skorja l-ewwel gowl fl-istorja tas-Serbja u Montenegro fit-Tazza tad-Dinja, u sussegwentament Saša Ilić ta vantaġġ doppju.

Minkejja ż-żewġ gowls vantaġġ, it-tim Afrikan irnexxielu jagħmel rimonta u permezz ta' penalty fis-86 minuta minn Bonaventure Kalou huma rebħu 3–2.

B'hekk is-Serbja u Montenegro spiċċaw l-istorja tagħhom b'telfa u mingħajr ma jiksbu punt matul il-kampjonat.


Grupp D tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet.

Il-logħob minn dan il-grupp kien bejn l-11 ta' Ġunju 2006 u l-21 ta' Ġunju.

Il-Portugall rebħu l-grupp, u avvanzaw għat-tieni rawnd, flimkien mal-Messiku.

L-Angola u l-Iran naqsu li javvanzaw.

Qabel il-bidu tal-kampjonat, xi esperti sportivi assiguraw kwalifikazzjoni ħafifa għall-Messiku u l-Portugall meta dawn kien se jaffrontaw lid-debuttanti tal-Angola u l-Iran.

Fl-ewwel partita, il-Messiku irnexxielha tirbaħ 3–1 lill-Iranjani, minkejja li kellhom prestazzjoni aktarx fqira, sakemm fil-75 minuta Omar Bravo ta l-vantaġġ lill-Messikani, meta sa dak il-ħin il-partita kienet pari.

Minkejja r-rebħa, il-Messiku wrew xi dubji fil-logħob tagħhom.

Il-Portugall, min-naħa l-oħra, rebħu lill-Angola grazzi għal gowl ta' Pauleta fil-Ħames minuta, f'partita mingħajr intensità.

Sussegwentament, il-Messiku affaċċjaw lill-Angola.

Il-Messikani naqsu li juru s-superjorità tagħhom u kien grazzi għall-gowler tal-Angola João Ricardo li r-riżultat baqa' pari ta' 0–0.

Il-Portugall rebħu lill-Iran 2–0 biex assiguraw il-progress għat-tieni fażi.

L-iskwadra Ażjatika, għat-tieni darba konsekuttiva, spiċċaw eliminati.

Fl-aħħar sett ta' partiti, il-Portugall iltaqgħu mal-Messiku, u l-Angola mal-Iran.

L-Angola, biex jikkwalifikaw riedu kemm rebħa għalihom iżda wkoll għall-Portugall, però dan kien jiddependi min-numru ta' gowls skurjati.

Il-Portugall iddominaw u rebħu lit-"Tricolor" 2–1, fejn l-Angola kellhom bżonn rebħa ta' 3–0.

L-aspirazzjoni tal-Angola sfumat meta Sohrab Bakhtiarizadeh kiseb il-pari għall-Iran, biex b'hekk ta l-kwalifikazzjoni lill-Messiku u l-eliminazzjoni għall-Angola.


Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Il-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008, magħrufin aktar bħala l-Euro 2008, kienu t-tlettax-il edizzjoni tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol, kompetizzjoni kwadrijennali għal nazzjonijiet Ewropej.

Il-kampjonat, li sar fl-Awstrija u l-Iżvizzera, beda fis-7 ta' Ġunju, 2008 u ntemm bil-finali tad-29 ta' Ġunju fl-Ernst Happel Stadion fi Vjenna.

Din kienet t-tieni darba li żewġ pajjiżi ospitaw flimkien edizzjoni waħda, wara l-edizzjoni tas-sena 2000 li kienet saret fil-Belġju u l-Olanda.

Spanja rebħu dan il-kampjonat, meta fil-finali rebħu b'gowl wieħed lill-Ġermanja.

Din kienet biss it-tieni darba fl-istorja ta' dan it-turnew li t-tim rebbieħ rebaħ kull partita fil-fażi tal-gruppi; it-tim l-ieħor kien Franza lura fl-1984.

Spanja kienu wkoll l-ewwel tim li ma tilfu l-ebda logħba fil-kompetizzjoni mill-Ġermanja tal-1996.

Il-Greċja kienu ċ-ċampjins renjanti tat-turnew, wara li kienu rebħu l-edizzjoni ta' qabel.

F'din l-edizzjoni l-fortuni nqalbu hekk kif ma kisbu l-ebda punt fil-fażi tal-grupp.

Matul il-31 logħba, it-timijiet parteċipanti skorjaw 77 gowl.

L-Awstrija u l-Iżvizzera kkwalifikaw awtomatikament bħala ospiti; l-erbatax-il tim l-ieħor ikkwalfikaw permezz tal-fażi ta' kwalifikazzjoni li bdiet f'Awwissu tal-2006.

Bħala ċampjins Ewropej, Spanja ngħatat id-dritt li tieħu sehem fit-Tazza tal-Konfederazzjonijiet 2009 fl-Afrika t'Isfel.

L-Awstrija u l-Iżvizzera ingħataw id-dritt li jospitaw l-edizzjoni tal-2008 tal-Kampjonati Ewropej, wara li affrontaw il-kandidatura ta' diversi pajjiżi li pproponew pajjiżhom biex jospitaw l-Euro 2008: Greċja/Turkija, Skozja/Irlanda, Russja, Ungerija, Kroazja/Bożnija u Ħerżegovina u l-kandidatura Nordika li kienet komposta min-Norveġja, l-Iżvezja, id-Danimarka u l-Finlandja.

L-Awstrija kienet diġà pproponiet il-kandidatura tagħha bħala ospitu (flimkien mal-Ungerija) għall-edizzjoni tal-Kampjonati Ewropej 2004, li kienet mirbuħa mill-Portugall.

Qabel l-aħħar votazzjoni, kien għad baqa' Awstrija/Żvizzera, Ungerija u Greċja/Turkija; din tal-aħħar kienet l-ewwel eliminata, waqt li l-ewwel tnejn ikkontestaw l-għażla bħala ospitu fil-votazzjoni finali.

Trofew ġdid ingħata lir-rebbieħ tal-edizzjoni tal-Euro 2008.

Il-verżjoni l-ġdida tat-Trofew Henri Delaunay, ikkreata minn Asprey London, hi kważi replika eżatta tal-oriġinal iddisinjata minn Arthus-Bertrand.

Figura żgħira li kienet tinsab fuq wara tat-trofew oriġinali kienet imneħħija.

Il-bażi tal-fidda kellha titkabbar biex ikun aktar stabbli.

L-ismijiet tal-pajjiżi rebbieħa ġew miktuba fuq il-wara tat-trofew, li huma magħmul minn fidda, jiżen 8 kilogrammi u għandu tul ta' 60 ċentimetru.

It-tlugħ tal-poloz għar-rawnd ta' kwalifikazzjoni sar f'Montreux, l-Iżvizzera, fis-27 ta' Jannar, 2006.

Il-proċess ta' kwalifikazzjoni beda xahar wara t-Tazza tad-Dinja 2006.

L-Awstrija u l-Iżvizzera ikkwalifikaw awtomatikament għall-fażi finali tal-kampjonat bħala pajjiżi ospiti.

Il-format ta' kwalifikazzjoni kien mibdul minn kampjonati preċedenti.

Ir-rebbieħ u t-tieni klassifikat mis-seba' gruppi jikkwalifikaw awtomatikament għall-fażi finali, bl-ospiti jimlew iż-żewġ postijiet tal-kampjonat ta' sittax-il tim.

Il-bidla kienet tfisser li ma kienx se jkun hemm "play-offs" bejn timijiet li jispiċċaw fit-tieni post tal-gruppi—huma jikkwalifikaw direttament.

Timijiet li spiċċaw fit-tielet post ma kellhom l-ebda opportunità li jikkwalifikaw.

Sitta mill-gruppi ta' kwalifikazzjoni kellhom seba' timijiet, waqt li Grupp A kellu tmienja.

Il-kampjonat intlagħab fi tmien stadji fi ħdan iż-żewġ pajjiżi ospiti; erbgħa fl-Awstrija u erbgħa fl-Iżvizzera.

Kull impjant kellu kapaċità tal-anqas ta' 30,000; l-ikbar minnhom kien l-Ernst Happel Stadion ta' Vjenna, li jżomm ġo fih 53,295 ruħ.

Kien għal din ir-raġuni li dan il-grawnd ġie magħżul biex fih tintlagħab il-finali.

L-Iżvizzera lagħbu kull partita tal-fażi tal-gruppi f'St. Jakob Park ta' Bażel, li ospita wkoll il-partita tal-ftuħ bħala kompromess għall-finali li ssir fi Vjenna.

L-Awstrija lagħbet il-partiti tagħha tal-fażi tal-gruppi fl-Ernst Happel Stadion.

In 2004, the Zürich venue became a problem for the organisers.

Originally, the Hardturm stadium was to be renovated and used as the city's venue, but legal challenges delayed the plan to a point that would not have allowed the ground to be used in 2008.

This created a problem, as the agreement between UEFA and the organizers stipulated that four venues would be used in each country.

The problem was solved when the organizers proposed renovating Letzigrund instead; UEFA approved the revised plan in January 2005.

The Letzigrund stadium hosted its first football match on 23 September 2007.[5]

Fl-2004, l-istadju ta' Żurigu ġab problema għall-organizzaturi.

Oriġinarjament, l-istadju Hardturm kellu jkun rinnovat u wżat bħala l-istadju tal-belt, imma sfidi legali ssospendew il-pjanijiet f'punt fejn il-grawnd ma kellux jkun użat fl-2008.

Din ħoloq problema minħabba li l-qbil bejn il-UEFA u l-organizzaturi kien stipulat li erba' stadji se jiġu wżati f'kull pajjiż.

Din il-problema kienet solvuta meta l-organizzaturi pproponew ir-rinovazzjoni ta' Letzigrund, bil-UEFA tapprova dan il-pjan f'Jannar tal-2005.

L-ewwel logħba li saret ġewwa dan il-grawnd saret nhar it-23 ta' Settembru 2007.

Tnax-il referi u erbgħa u għoxrin assistent ġew magħżula għal dan it-turnew:

It-tlugħ tal-poloz għall-fażi finali tal-kampjonat sar fit-2 ta' Diċembru, 2007, fil-"Culture and Convention Centre" f'Luċerna.

Din l-edizzjoni involviet ir-ritorn tal-format li kien ġie wżat fl-Euro 92 u fl-Euro 96 fejn il-logħob ta' kull grupp jsiru f'żewġ stadji, bl-aqwa tim jibqa' fl-istess belt għat-tliet partiti.

Bħal fl-2000 u fl-2004, il-finalisti kienu diviżi f'erba' urni, ibbażati skont il-punti medja akkwistati fil-fażi ta' kwalifikazzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 u tal-Euro 2008, b'kull grupp ikollu tim minn kull urna.

L-Iżvizzera u l-Awstrija, bħala ospiti, u l-Greċja, bħala d-detenturi tat-titlu, kienu fl-ewwel urna.

L-Olanda kienu wkoll fl-ewwel urna, ibbażat skond il-koëffiċjent tal-UEFA għall-klassifika tal-finalisti tal-Kampjonati Ewropej 2008.

Il-fażi eliminatorja hi differenti minn kampjonati tal-passat.

Timijiet fi gruppi A u B se jkunu separati mit-timijiet ta' gruppi Ċ u D sal-finali.

Ir-raġuni tal-bidla fil-format hu biex ikun ugwaljanza fil-perjodu ta' mistrieħ matul il-fażi eliminatorja.

Madankollu, b'dan il-format hemm ċans li partita fil-fażi tal-gruppi tista' tkun repetuta fil-fażi eliminatorja; hu impossibli li jkun hemm finali bejn żewġ timijiet li jkunu affaċċjaw lil xulxin fl-ewwel nofs tal-kampjonat.

Ukoll, f'bidla oħra, għall-ewwel darba fil-Kampjonati Ewropej, se jkunu żewġ stadji (St. Jakob-Park, Bażel u Ernst Happel Stadion, Vjenna) se jkunu wżati fis-seba' partiti tal-fażi eliminatorja.

[[Kategorija:Futbol Awstrijak]


FIFPro

FIFPro

Il-Fédération internationale des Associations de footballeurs professionnels, magħrufa sempliċement bħala FIFPro, hi organizzazzjoni mondjali li tirrapreżenta l-plejers professjonisti tal-futbol.

Hemm 42 assoċjazzjoni nazzjonali tal-plejer membri tal-FIFPro.

Fl-2005, il-FIFPro ħabbret l-inawgurazzjoni tal-għotja tal-unuri tal-"World XI", "Plejer tas-Sena" u tal-"Plejer Żagħżugħ tas-Sena".

Wara l-votazzjoni ta' aktar minn 43,000 plejer minn 42 federazzjoni, mil-lista ta' kandidati għal kull pożizzjoni, tiġi eletta l-iskwadra ideali, magħrufa aħjar bħala l-"All-Star Team", ta' ħdax-il plejer: gowler, erba' difensuri, erba' midfilders u żewġ attakkanti.

Il-lista hi magħmula mill-kummissjoni tal-premju.

Il-plejer bl-aktar numru ta' voti fil-World XI jiġi msemmi bħala l-Plejer tas-Sena.

Żewġ plejers jiġu magħżula għal dan l-unur; wieħed skont il-kumitat tal-unuri, u l-ieħor skont il-benjamini.


Grupp A tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008.

L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fis-7 ta' Ġunju 2008, u tkomplew sal-15 ta' Ġunju 2008.

Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Iżvizzera, fil-bliet ta' Bażel u Ġinevra.

Il-grupp kien jikkonsisti mill-ospitu tal-Iżvizzera u l-ospiti tal-Kampjonati Ewropej 2004 il-Portugall, kif ukoll ir-Repubblika Ċeka u t-Turkija.

Il-Portugall rebħu l-ewwel żewġ partiti kontra t-Turkija u r-Repubblika Ċeka, fejn skurjaw ħames gowls, biex ikkwalifikaw għall-kwarti tal-finali bħala rebbieħa tal-grupp.

It-tieni post għall-kwarti tal-finali ġiet deċiża bir-rebbieħ tal-partita bejn it-Turkija u r-Repubblika Ċeka.

Minħabba li t-tnejn li huma kellhom l-istess rekord, jekk il-logħba kienet tispiċċa pari, il-post fil-kwarti tal-finali kien jiġi determinat permezz tal-għoti tal-penalties — l-ewwel darba li tintuża l-lotterija ta' penalties fil-fażi tal-gruppi.

Min-naħa l-oħra, l-Iżvizzera spiċċaw l-ewwel tim eliminat minn dan il-kampjonat wara li tilfu kontra t-Turkija 2–1 fit-tieni parta, b'Arda Turan jiskorja l-gowl tar-rebħa fl-aħħar minuta.

L-aħħar rawnd ta' logħob ra lit-tim Portugiż iserraħ parti kbira mill-plejers hekk kif il-kwalifikazzjoni kienet diġà assigurata.

Kontra l-Iżvizzera ma kinitx faċli hekk kif tal-lokal ħarġu b'tim qawwi u rnexxielhom jirbħu l-partita 2–0, fejn din kienet l-ewwel rebħa Żvizzera fl-istorja tagħhom fil-Kampjonati Ewropej.

Dak il-ħin kien hemm partita aktar importanti hekk kif din kienet se tiddeċiedi liema tim se jkompli fil-kompetizzjoni.

Iċ-Ċeki daħlu jistrieħu wara l-ewwel taqsima b'vantaġġ ta' gowl, u dan ir-riżultat irduppjawh ftit wara l-bidu tat-tieni taqsima.

Arda Turan daħħal lit-Torok lura fil-partita fil-75 minuta, qabel ma' Petr Čech wettaq żball li ħa vantaġġ minnu Nihat Kahveci biex kiseb il-pari.

Wara l-pari, it-Torok dehru aktar ottimisti u rnexxielhom jirbħu grazzi għat-tieni gowl fil-partita ta' Nihat li skorja minn madwar 20 metru bogħod.

Hekk kif kien għad baqa' ftit minuti x'jintlagħbu, ir-Repubblika Ċeka tefgħet kollox fuq l-attakk u dawn tefgħu ballun fil-kaxxa imma li ma rriżulta f'xejn.

Però, il-gowlkiper tat-Turkija Volkan Demirel imbotta lil Jan Koller minħabba li ħaseb li kien hu li kien imblukkah, u dan ġie muri l-karta l-ħamra.

It-Turkija rnexxielhom iżommu, minkejja li Tuncay Şanlı kellu jidħol bħal gowlkiper għall-aħħar sekondi.

Fost il-plejers Ċeki ma kienx hemm serenità u dan deher b'żewġ ammonizzjonijiet lil Tomáš Ujfaluši u Milan Baroš f'dawn l-aħħar żewġ minuti tal-partita, minkejja l-fatt li Baroš kien fil-bank tas-sostituti waqt il-logħba kollha.


Grupp B tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008.

L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fit-8 ta' Ġunju, 2008, u l-logħob tlestew nhar is-16 ta' Ġunju 2008.

Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Awstrija, fil-bliet ta' Vjenna u Klagenfurt.

Il-grupp kien jikkonsisti minn nazzjonijiet mill-Ewropa Ċentrali; wieħed mill-ospiti, l-Awstrija, il-Kroazja, il-Ġermanja u l-Polonja.

L-Awstrija u l-Polonja kienu qed jagħmlu d-debutt fil-Kampjonati Ewropej.

Il-Kroazja sar l-ewwel tim li kkwalifika għall-kwarti tal-finali minn Grupp B meta wara r-rebħa ta' 1–0 kontra l-Awstrija, huma kisbu rebħa ta' 2–1 kontra l-Ġermanja.

Dan ir-riżultat, flimkien mal-pari ta' 1–1 mal-Polonja, kien ifisser li l-Kroazja spiċċat l-ewwel post tal-grupp.

It-tieni post għall-kwarti tal-finali kienet deċiża fl-aħħar sett ta' partiti, bil-Ġermanja tirbaħ lill-Awstrija b'gowl minn Michael Ballack, fejn b'hekk għamlet li r-riżultat fil-partita bejn il-Kroazja u l-Polonja, ikun wieħed irrelevanti.

Il-gowl ta' Ivan Klasnić kien ifisser li l-Kroazja kienet l-ewwel tim li akkwistat il-massimu tal-punti fil-fażi tal-gruppi.


Grupp Ċ tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008.

L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fid-9 ta' Ġunju, 2008, u tlestew fis-17 ta' Ġunju 2008.

Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Iżvizzera, f'Żurigu u Ġinevra.

Il-grupp kien jikkonsisti mill-finalisti tat-Tazza tad-Dinja 2006, l-Italja u Franza, kif ukoll l-Olanda u r-Rumanija.

Qabel it-tlugħ tal-poloz, dawn il-pajjiżi kienu jżommu t-tieni, ir-raba' u t-tmien post rispettivament fil-klassifika tal-ELO fost it-timijiet Ewropej.

B'hekk dan il-grupp ġie mlaqqam bħala l-"grupp tal-mewt" tal-kompetizzjoni.

L-Olanda sar l-ewwel tim li kkwalifika għall-kwarti tal-finali minn Grupp Ċ.

Fl-ewwel partita, huma rebħu liċ-ċampjins tad-dinja, l-Italja, 3–0 f'logħba ibbażata fuq futbol ta' kontrattakk.

Wara, fit-tieni partita, huma rebħu wkoll lill-finalisti telliefa tat-Tazza tad-Dinja 2006, Franza, 4–1.

Din ħalliet lil Franza f'qagħda kritika, minħabba li fl-ewwel partita kontra r-Rumanija ma marrux aktar minn pari ta' mingħajr gowls.

Ir-Rumanija rnexxielha tikseb pari kontra l-Italja fit-tieni partita fejn poġġithom fit-tieni post tal-grupp.

L-Italja rnexxielha tikseb it-tieni post li tagħtihom aċċess għall-kwarti tal-finali, wara li rebħu fl-aħħar logħba 2–0 lil Franza.

Id-difensur Franċiż Éric Abidal ġie imkeċċi wara biss kwarta logħob wara daħla ħażina fuq Luca Toni fil-kaxxa; Andrea Pirlo skorja mill-penalty suċċessiv.

Daniele De Rossi żied it-tieni gowl minn "free-kick" wara siegħa logħob.

Minħabba r-rebħa Taljana, ir-Rumanija riedu jirbħu lill-Olanda biex jikkwalifikaw, imma b'gowls ta' Klaas-Jan Huntelaar u Robin van Persie, sfumaw l-isperanzi tar-Rumeni.


Grupp D tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 hu wieħed mill-erba' gruppi tal-Kampjonati Ewropej 2008.

L-ewwel partiti tal-grupp intlagħbu fl-10 ta' Ġunju, 2008, u tkomplew sat-18 ta' Ġunju 2008.

Is-sitt partiti ntlagħbu fl-Awstrija, f'Innsbruck u Saliżburgu.

Il-grupp kien jikonsisti miċ-ċampjins renjanti tal-Greċja, flimkien ma' Spanja, ir-Russja u l-Iżvezja.

Il-Greċja, Spanja u r-Russja kienu fl-istess grupp tal-edizzjoni preċedenti.

Wara r-rebħa ta' 4–1 fuq ir-Russja fl-ewwel logħba, Spanja assigurat l-ewwel post fil-grupp permezz ta' rebħa ta' 2–1 fuq l-Iżvezja fit-tieni partita tagħhom.

Il-kwalifikazzjoni tagħhom għall-kwarti tal-finali kienet assigurata wara li r-Russja rebħet lill-Greċja, fejn ikkundannaw liċ-ċampjins renjanti tal-Greċja biex jispiċċaw l-aħħar fil-grupp.

It-tieni post li jagħti aċċess għall-kwarti tal-finali kien deċiż fil-partita bejn l-Iżvezja u r-Russja, fejn l-Iżvezja riedu biss jevitaw telfa biex jikkwalifikaw, fejn għalihom pari kien biżżejjed.

Però, ir-Russi rnexxielhom jirbħu b'gowl f'kull taqsima u b'hekk kisbu post fil-kwarti tal-finali tal-kompetizzjoni.

Fil-partita l-oħra, minkejja li Spanja marru minn taħt lejn l-aħħar tal-ewwel taqsima, l-Ispanjoli skurjaw tnejn fit-tieni taqsima, biex saru t-tielet tim li kkwalifikaw għall-kwarti tal-finali bil-massimu tal-punti.


Finali tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008

Il-finali tal-Kampjonati Ewropej tal-Futbol 2008 kienet logħba futbol li ntlagħbet fid-29 ta' Ġunju, 2008, fl-Ernst Happel Stadion ta' Vjenna, fl-Awstrija, biex jiġi determinat ir-rebbieħ tal-Kampjonati Ewropej 2008.

Il-partita kienet bejn il-Ġermanja u Spanja, u dan tal-aħħar rebaħ 1–0, b'gowl skurjat minn Fernando Torres.

Din kienet it-tieni darba fl-istorja ta' dan it-turnew li t-tim rebbieħ rebaħ kull partita fil-fażi tal-gruppi; it-tim l-ieħor kien Franza lura fl-1984.

Iċ-ċerimonja tal-għeluq tal-kampjonat saret immedjatament qabel il-bidu tal-finali, u fiha esebixxew 400 persuna, fosthom il-kantant Spanjol Enrique Iglesias, fejn kanta l-kanzunetta uffiċċjali ta' dan il-kampjonat, "Can You Hear Me".


Hakan Yakın

Hakan Yakın

Hakan Yakın (Bażel, 22 ta' Frar 1977) hu plejer tal-futbol Żvizzeru li jilgħab bħala midfilder mat-tim ta' Bellinzona.

Hu hu rinomat għat-teknika, il-viżjoni u l-passaġġi tiegħu li jagħmluh parti importanti mit-tim nazzjonali Żvizzeru.

Il-karriera ta' Hakan kienet oskurata minn problemi fuq trasferimenti ma' klabbs oħra barra l-Iżvizzera, hekk kif ma' timijiet bħal Paris Saint-Germain, VfB Stuttgart u Galatasaray ftit li xejn kellu fortuna.

Lura fl-Iżvizzera wara l-esperjenzi qarsa barra minn pajjiżu, hu ngħaqad ma' BSC Young Boys fl-2005.

Magħhom irnexxielu jikseb post regulari, qabel ma f'Lulju 2008 issieħeb maċ-ċampjins tal-Qatar, Al-Gharafa, għal salarju ta' €2.5 miljun fis-sena.

Magħhom rebaħ il-kampjonat nazzjonali, sakemm f'Ġunju tal-2009 reġa' lura l-Iżvizzera, din id-darba ma' FC Lucerne fejn iffirma kuntratt sat-30 ta' Ġunju, 2011.

Hakan lagħab iktar minn 80 darba mat-tim nazzjonali Żvizzeru.

Qabel ma beda jilgħab mat-tim Żvizzeru, lil Hakan kienet ġiet offruta nazzjonalità Torka, offerta li hu m'aċċettax għal raġunijiet personali.

Hu ħa sehem f'numru ta' manifestazzjonijiet importanti fosthom fil-Kampjonati Ewropej tal-2004 u l-2008, u fit-Tazza tad-Dinja tal-2006 u l-2010.

Kien fl-Euro 2008 li Yakin tassew impressjona, fejn minkejja li pajjiżu safa eliminat fl-ewwel tappa, hu spiċċa bħala t-tieni l-aqwa skorer tal-kampjonat bi tliet gowls, wara David Villa.

Kien hu li skorja l-ewwel gowl tal-Iżvizzeri fil-fażi finali ta' din il-kompetizzjoni kontra t-Turkija fi Grupp A. Fl-aħħħar logħba mill-fażi tal-gruppi kontra l-Portugall, Yakin skorja darbtejn biex assigura l-ewwel rebħa fil-Kampjonati Ewropej għall-Iżvizzera.