L-Akwedott ta' Wignacourt (Malta)

L-Akwedott ta' Wignacourt (Malta)

L-Akwedott ta' Wignacourt hu akwedott mibni f'Malta biex iġorr l-ilma minn Ħad-Dingli u r-Rabat sal-Belt Valletta.

Hu nbena bejn l-1610 u l-1615 u baqa' jintuża sas-seklu għoxrin.

Meta nbniet il-Belt Valletta, l-ilma għax-xorb kien jinġieb lejn il-Belt mill-inħawi tal-Marsa permezz ta' dgħajjes.

Kien hemm il-bżonn li jsir xi ħaġa biex jittejjeb il-mezz ta' trasport tal-ilma lejn il-Belt.

Għalhekk fl-1596 il-Gran Mastru Martin Garzes, permezz ta' wieħed inġinier magħruf bħala Patri Ġakbu, għamel attentat biex iġib l-ilma fil-Belt.

Iżda sfortunatament dan l-attentat falla.

Fl-1610, il-Gran Mastru Alof de Wignacourt għamel l-ewwel tentattiv tiegħu permezz ta' Patri Natale Messuccio li kien Ġiżwita.

Patri Messuccio ipprova jwassal l-ilma lejn il-Belt permezz ta' kanali minn taħt l-art.

Kollox kien sejjer tajjeb sakemm l-ilma wasal Ħ'Attard fejn l-art kienet titbaxxa b'madwar ħamsin pied u għalhekk bis-saħħa li kien jaggħmel l-ilma kienu bdew jinfaqggħu l-kanen u b'hekk il-proġett falla.

Fl-1612 sar attentat ieħor mill-Gran Mastru Wignacourt.

Wignacourt qabbad inġinier Taljan, jismu Bontadino Bontadini.

Dan kellu l-għajnuna minn tliet mgħallmin, Indri minn Trapani, Ġużeppi minn Palermo u l-Malti, Ġanni Attard.

Dawn l-erbgħa, flimkien, iddeċidew li ma jistgħux jgħaddu l-ilma minn taħt l-art.

Dawn l-imgħallmin ħadmu kollox fuq l-arkati mibnija mill-ġebla Maltija.

Dan il-proġett beda jissejjaħ l-Akwedott.

Biex l-ilma ma jifqax il-kanali tal-ilma, intuża wkoll tafal speċjali ta' Pozzuoli (maġenb Napli) magħruf bħala Pozzolana.

Il-proġett ħa 5 snin biex jitlesta.

Fuq il-proġett ħadmu madwar 600 ruħ kuljum.

L-ilma twassal il-Belt fil-21 ta' April 1615.

Wignacourt ħallas minn butu parti kbira mill-ispejjeż għal dal-proġett.

L-akwedott jibda minn Ħ'Attard, jgħaddi mill-Imrieħel u jispiċċa f'Santa Venera.

Kien inbena bieb sabiħ ħafna bi tliet arkati imma dan twaqqa fit-Tieni Gwerra Dinjija wara li ħabtu miegħu krejn u trakk.

Fil-ponta ta' dan il-bieb kien hemm l-arma tal-kunjom tal-familja tal-Gran Mastru Wignacourt li kienet il-Fleur de Lys.

Għalhekk dan il-post baqa' bl-isem ta' Fleur De Lys.

Il-bieb reġa nbena fl-2015.

Dan l-akwedott hu bini ferm importanti li għamlu l-Kavallieri ta' San Ġwann għax kien bis-saħħa tiegħu li bedda jasal l-ilma tajjeb għax-xorb fil-belt Valletta mingħajr ma joqogħdu jġibu l-ilma mill-Marsa.

Kienet tkun ħaġa ferm kerha li kieku għandek belt ġdida mingħajr ma jkollok mezz tajjeb kif ikollok l-ilma.


Armenja

Armenja

L-Armenja (; bl-Armenjan:Հայաստան), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Armenja (bl-Armenjan:Հայաստանի Հանրապետություն, "Hayastani Hanrapetut'yun"), hi pajjiż interkjuż fir-reġjun Kawkasu t'Isfel tal-Ewroasja.

Il-pajjiż jinsab f'salib it-toroq tal-Asja tal-Punent u l-Ewropa tal-Lvant, billi jmiss mat-Turkija lejn il-punent, il-Ġeorġja lejn it-tramuntana, l-indipendenti "de facto" Nagorno-Karabakh u l-Ażerbajġan lejn il-lvant, l-Iran u l-enklav tal-Azerbajġan Nakhchivan fin-nofsinhar.

L-Armenja hija unitarja, multi-partit u nazzjon-stat demokratiku b'wirt kulturali antik.

Ir-Renju tal-Armenja kien stabbilit fis-seklu 6 QK, wara l-waqgħa ta' Urartu; dan sar l-ewwel stat fid-dinja li adotta l-Kristjaneżmu bħala reliġjon tiegħu, fis-snin bikrija tas-seklu 4 (id-data tradizzjonali hija 301 AD).

Ir-Repubblika tal-Armenja moderna tirrikonoxxi l-Knisja Appostolika Armenjana, l-eqdem knisja nazzjonali fid-dinja, bħala stabbiliment reliġjuż primarju tal-pajjiż.

L-Armeni għandhom alfabett uniku vvintat minn Mesrop Mashtots fis-sena 405 AD.

Bħala eks-Repubblika tal-Unjoni Sovjetika, l-Armenja hija demokrazija emerġenti sa mill-2011 fejn kienet innegozjata mal-Unjoni Ewropea biex issir membru assoċjat.

Hija għandha dritt li tkun membru tal-UE sakemm tissodisfa l-istandards u l-kriterji meħtieġa.

Il-Gvern tal-Armenja żżomm integrazzjoni Ewropea bħala prijorità ewlenija fil-politika barranija tiegħu. <br>


Ġanni Bonnici

Ġanni Bonnici

Ġanni Bonnici (4 ta' Settembru 1932) huwa skultur Malti.

Bonnici kien figura li ddominat fost l-iskulturi Maltin, u għamel isem għalih innifsu fl-istorja ta l-iskultura.

Ġanni kellu 13-il aħwa.

Hu beda juri t-talenti tiegħu meta attenda l-iskola tal-arti f'Malta.

Wara li wera kemm hu tajjeb fl-iskultura xi għalliema ssuġerewlu biex jattendi skola barra minn Malta.

Wara xi żmien Ġanni telaq lejn Stoke fejn kompla ikabbar it-talent tiegħu u wara sena rritorna lejn Malta.

Ganni għamel diversi monumenti fosthom il-Monument tal-Indipendenza li hemm fil-Furjana kif ukoll ħafna statwi reliġjużi kemm f'Malta kif ukoll f'Għawdex.

Barra minn hekk, għandu ukoll xi skulturi fit-tafal u ġebel.


Chadwick Lakes

Chadwick Lakes

Iċ-Chadwick Lakes huma għadajjar artifiċjali tal-ilma ħelu li jinġabru wara l-bini ta' lqugħ f'Wied Qlejgħa f'Malta.

Dan l-ilqugħ inbena minn Osbert Chadwick fejn kien ukoll għamel xi studju dwar ir-riżorsi tal-ilma ta' Malta.

L-ilma jinġabar mill-bdiewa sabiex issaqqu l-għelieqi tagħhom.

L-għaddajar tal-ilma ħelu josspitaw ħafna ħxejjex u annimali.

[Ara aktar ritratti fuq http://www.flickr.com/photos/28281902@N03/2937634750/in/set-72157619832175206/ ]


Bolonja

Bolonja

Bolonja hi belt Taljana b'xi 375000 abitant, li qiegħda fil-majjistral tal-pajjiż, bejn ix-xmara Po u l-Apennini.

Hi l-kapitali tal-provinċja tal-istess isem u tar-reġjuni tal-Emilia-Romagna u waħda mill-bliet prinċipali tal-Italja.

L-università ta' Bolonja, li twaqqfet fl-1088, hi l-università l-iżjed antika tal-punent.

Minħabba dan tlaqqmet "La Dotta" (l-għarfa).

Il-belt għandha żewġ laqmijiet oħra "La Rossa" (il-ħamra), minħabba s-soqfa ħomor tat-terrakotta u wkoll minħabba l-politika xellugija tagħha, u "La Grassa" (il-ħoxna) minħabba l-ikel eċċellenti.

L-abitanti tagħha huma l-Bolonjiżi.

Huwa kurjuż li l-platt li jissejjaħ spaghetti Bolognese ma jeżistix fil-kċina Bolonjiża.

Kull sena fir-rebbiegħa f'Bolonja ssir fiera magħrufa internazzjonali tal-kotba għat-tfal, "La Fiera del Libro per Ragazzi".

Bolonja tinstab f'żona ta' pjanuri u għoljiet, bejn il-wied tar-Reno u dak tas-Savena.

Il-komun jinqasam f'disa' kwartieri: Borgo Panigale, San Donato, San Vitale, Sàvena, Navile, Porto, Saragozza, Santo Stefano, Reno.

Bolonja twaqqfet mill-Etruski bl-isem ta' "Felsina" fl-534 QK f'żona abitata mill-qedem mill-poplu ta' Villanova, razza ta' bdiewa u rgħajja.

Il-belt Etruska kibret madwar santwarju mibni fuq għolja, li kienet mdawra b'nekropoli.

Fir-raba' seklu QK il-belt intrebħet mill-Galli Boj, minn fejn ġej l-isem antik tagħha, "Bononia", li taw ir-Rumani lil din il-kolonja li rebħu fil-191 QK.

3000 familja ta' koloni Rumani mmexxijin mill-Konsli "Lucius Valerius Flaccus", "Marcus Atilius Seranus" u "Lucius Valerius Tappo", ġew joqogħdu f'din il-kolonja ġdida Rumana.

Il-bini tal-Via Æmilia fil-187 QK għamlet 'il Bolonja salib it-toroq importanti, magħquda ma' Arezzo bil-Via Flaminia u ma' Aquileia bil-Via Aemilia Altinate.

Fit-88 QK, il-belt saret "municipium".

Hi nbniet f'toroq dritti b'sitt "cardi" u tmien "decumani", li għadhom jagħmlu l-istruttura tagħha s'issa.

Il-belt kellha xi 10,000 abitant taħt l-Imperu Ruman, kif ukoll bosta tempji, termi, teatri u arena.

Skont Pomponju Mela, Bononia kienet fost il-ħames bliet "opulentissimae" ( l-iżjed għonja) tal-Italja.

Il-belt reġgħet inbniet minn Neruni wara li nħarqet.

Wara li marret lura għal żmien twil, Bolonja twieldet mill-ġdid fis-seklu V bil-ħeġġa tal-isqof Petronju, li bena l-knisja ta' San Stiefnu.

Wara l-waqgħa tal-Imperu Ruman, Bolonja nbidlet f'fortizza fuq il-fruntiera tal-Esarkat ta' Ravenna fil-Pjanura Padana.

Il-belt kienet protetta bis-swar imma dawn ma kinux jipproteġu r-rovini tal-belt antika Rumana.

Fis-728 il-belt intrebħet minn Liutprando, Re tal-Lombardi, li għaqqadha mar-renju tal-Lombardi.

Fis-seklu XI, Bolonja kellha perijodu ġdid ta' kobor u saret Komun li nagħqdet mal-Lega Lombarda fl-1164 biex tiġġieled kontra Federiku Barbarossa.

Fl-1088 inħolqot l-Università ta' Bolonja, li hi issa l-eqdem università tal-Ewropa.

Bosta nies famużi kienu jistudjaw hemm fil-Medju Evu bħal Irnerio, Dante, Boccaccio u Petrarca.

Fis-seklu XII, l-iżvilupp tal-belt ħtieġ swar ġodda u sar tkabbir ieħor fis-seklu XIV.

Fl-1256 Bolonja għaddiet il-"Legge del Paradiso" ("Liġi tal-Ġenna"), li neħħiet il-jasar fewdali u ħelset l-iskjavi bil-flus tal-belt.

Fl-stess żmien il-qalba tal-belt inksiet bit-torrijiet, mibnija mill-familji għonja u qawwija tal-belt biex juru l-qawwa tagħhom, u bil-bini pubbliku, knejjes u abaziji.

Dan it-tkabbir u din l-għana fl-1294 għamlu l-belt waħda mill-iżjed popolati tal-Ewropa.

Bħall-biċċa kbira tal-komuni tal-epoka, Bolonja kienet maqsuma bil-ġlied intern li wassal għat-tkeċċija tal-familja tal-"Ghibellini" fl-1274.

Wara li tħarbtet fil-"battalja ta' Zappolino" mill-forzi ta' Modena fl-1325, Bolonja bdiet tmur lura u talbet il-protezzjoni tal-Papa fil-bidu tas-seklu XIV.

Wara s-snin henjin taħt il-gvern ta' Taddeo Pepoli (1337-1347), Bolonja waqgħet f'idejn il-Visconti, imma reġgħet taħt l-awtorità Papali bil-Kardinal Gil de Albornoz fl-1360.

Is-snin li missu raw ħafna bdil bejn gvernijiet repubblikani (bħal ta' 1377, li bena l-Bażilika ta' San Petronju u l-Loggia dei Mercanti) u l-ħakma papali jew tal-Visconti.

Matul daż-żmien, il-familji qawwijin tal-belt kienu mitlufin fi ġlied fratriċidu għall-kontroll tagħha.

F'nofs is-seklu XV, il-familja Bentivoglio kisbet il-poter biż-żewġ membri Sante (1445-1462) u Giovanni II (1462-1506).

Dak il-perijodu kien l-iżjed fjorenti tal-belt, bil-preżenza ta' arkitetti u pitturi famużi ġol-ħitan tagħha, li bidlu 'l Bolonja f'veru belt tar-Rinaxximent.

Ir-renju ta' Giovanni II spiċċa fl-1506 waqt li t-truppi papali ta' Ġulju II kienu qegħdin jassedjaw u jħarbtu l-belt.

Minn dik id-data sas-seklu XVIII, Bolonja kienet tagħmel parti mill-istati papali u kienet immexxija minn "Cardinal legato" u Senat li kull xahrejn kien jagħżel "gonfaloniere" (imħallef), megħjun minn tmien konsli iżjed anzjani.

Il-prosperità tal-belt baqgħet tikber, allavolja fit-tmiem tas-seklu XVI il-pesta naqqset il-popolazzjoni minn 72 000 għal 59 000 abitant.

Din il-prosperità rriżultat f'ħafna bini importanti, bħal Piazza Nettuno u l-Palazzo dei Banchi fl-1564.

Il-ħakma papali rat il-bini ta' ħafna knejjes u stabbilimenti reliġjużi oħra ġodda u r-rinnovazzjoni tal-antiki.

B'96 kunvent Bolonja kellha r-rekord tal-Italja.

Il-pitturi li kienu jaħdmu Bolonja waqfu l-Iskola Bolonjiża li fosthom kien hemm Annibale Carracci, Domenichino, Guercino u pitturi oħra famużi.

Taħt Napuljun, Bolonja saret il-kapitali tar-"Repubblica Cispadana".

Wara l-waqgħa ta' Napuljun, Bolonja reġgħet marret taħt il-papa u rribellat kontrih fl-1831 u għal darb'oħra fl-1849.

Il-Papa Piju IX żar il-belt fl-1857.

Bolonja vvotat li tingħaqad mar-Renju ta' Sardinja fit-12 ta' Ġunju 1859, u hekk ħadet parti fir-Risorgimento.

Minn dak iż-żmien 'l hawn l-istorja ta' Bolonja hi mħallta ma' dik tal-Italja.

Matul is-"Snin taċ-Ċomb", l-"Attentat ta' l-Istazzjon ta' Bolonja" (magħruf fl-Italja bħala "la strage di Bologna") kien wieħed mill-iżjed attentati terroristiċi importanti li laqtu l-Italja.

Dan ġara fit-2 ta' Awwissu, 1980 fl-10.25 ta' filgħodu.

Fih mietu 85 ruħ u kien hemm iżjed minn 200 ferut.

Xi membri ta' grupp tal-lemin estrem kienu kkundannati għall-attentat.

Bolonja llum hi qalba kulturali importanti imma wkoll ċentru kummerċjali, industrijali u tal-komunikazzjoni.

Fil-bidu tas-seklu XXI is-swar qodma twaqqgħu biex jinbena vjal u djar ġodda.

Ekonomikament, Bolonja hi belt prospera ħafna.

Hi l-kapitali ta' reġjun għani u dinamiku, minħabba r-riċerka u l-innovazzjoni.

Għandha attività industrijali kbira (30% tal-impjegati fl-1998) b'xi gruppi prestiġjużi bħal Ducati u Lamborghini fis-settur awtomobilistiku u Borbonese fis-settur tal-moda.

Il-belt għandha wieħed mill-ikbar parks għall-wirjiet fl-Ewropa.

Bolonja hi wkoll ċentru kulturali u turistiku importanti minħabba l-istorja u l-monumenti sbieħ tagħha.

Bolonja għandha wkoll l-vantaġġ tal-pożizzjoni tagħha ta' salib it-toroq Ewropej.

Hi fil-qalba tax-xibka tal-awtostradi tat-tramuntana tal-Italja ( A1, A13 u A14 ), imma qiegħda anki fuq il-linja tal-ferrovija l-iżjed importanti tal-Italja.

Fl-aħħar mill-ajruport tagħha "G. Marconi", li qiegħed 6 km 'il bogħod mill-belt, hemm titjiriet nazzjonali u internazzjonali.

Bolonja hi waħda mill-bliet medjovali l-iżjed preżervati tal-Ewropa, u għalhekk għandha valur storiku kbir.

Minkejja l-ħsara konsiderevoli li saret mill-bumbardamenti tal-1944, iċ-ċentru storiku ta' Bolonja, hu wieħed mill-ikbar ta' Ewropa, u fih hemm rikkezzi sew medjovali, kif ukoll Rinaxximentali u Barokki.

Għalkemm il-futbol hu r-re tal-isport fl-Italja, Bolonja tispikka fil-Basket-ball.

Infatti l-belt hi mlaqqma ""Basket City"" u dan minħabba ż-żewġ klabbs tal-Basket-ball : Virtus Bologna u Fortitudo Bologna.

Dawn iż-żewġ timijiet huma fost l-aħjar fl-Italja u wkoll fl-Ewropa b'xi rebħiet fit-Tazza tal-Ewropa.

Madankollu l-belt għandha klabb tal-futbol, Bologna FC 1909, imma dan daż-żmien m'għandux suċċess kbir u qiegħed fis-Serie B.


Juan Bautista Azopardo

Juan Bautista Azopardo

Juan Bautista Azopardo (L-Isla, 20 ta Frar 1772 – Buenos Aires, Arġentina, 23 ta' Ottubru 1847) kien suldat, kursar, u kurunell Malti li ta servizz fl-armati tal-Ingilterra, tal-Olanda, ta' Franza u ta' Spanja.

Ħa sehem fit-taqbid għall-Indipendenza tal-Arġentina u huwa l-fundatur tal-Forza Navali tal-Arġentina.


AC Milan

AC Milan

Associazione Calcio Milan, komunement imsejħa AC Milan jew Milan, huwa klabb professjonist Taljan ibbażat f'Milan, Lombardija, li jilgħab fis-Serie A. Il-klabb twaqqaf fis-sena 1899 minn wieħed Inġliz li kien jaħdem il-bizilla;Herbert Kilpin u n-negozjant Alfred Edwards fost l-oħrajn.

Il-klabb għamel l-istorja kollha tiegħu, bl-eċċezzjoni fl-istaġuni 1980–81 u 1982–83, fil-quċċata tal-Futbol Taljan, magħruf bħala s-Serie A li bdiet fl-istaġun 1929–30.

Dan il-klabb hu l-aktar suċċessiv fil-futbol dinji f'termini ta' trofej internazzjonali flimkien ma' Boca Juniors, bi 18-il titlu uffiċjalment rikonoxxuta mill-UEFA u l-FIFA.

Milan rebħu 4 titli dinjija, aktar minn kull klabb ieħor fid-dinja, wara li rebħu t-Tazza Interkontinentali tlett darbiet u l-FIFA Club World Cup għall-darba.

Milan ukoll rebħu t-Tazza taċ-Ċampjins/Champions League f'seba' okkażjonijiet, wara Real Madrid.

Huma wkoll rebħu l-UEFA Super Cup b'rekord ta' ħames darbiet u t- Tazza tat-Tazez Ewropej darbtejn.

Milan rebħu kull kompetizzjoni ewlenija li fiha kienu kkompetew, bl-eċċezzjoni tal-Europa League (f'din il-kompetizzjoni huma kienu tilfu żewġ semi-finali fl-1972 u fl-2002).

Domestikament, bi 18-il titli tal-kampjonat Milan huwa t-tieni l-aktar l-klabb suċċessiv fis-Serie A wara Juventus (28 titli), flimkien ma 'rivali lokali Inter.

Huma wkoll rebħu Coppa Italia 5 darbiet, kif ukoll rekord ta' 6 titli fis-Supercoppa Italiana.

Milan jilabgħbu l-logħob f'darhom ġewwa San Siro, magħruf ukoll bħala "Stadio Giuseppe Meazza".

Il-grawnd, li huwa maqsum ma' Inter, huwa l-akbar grawnd tal-futbol fl-Italja, b'kapaċità totali ta' 80,018 spettatur.L-Inter huma kkunsidrati l-akbar rivali tagħhom, u logħbiet bejn iż-żewġ timijiet huma msejħa Derby della Madonnina, li hija waħda mill-aktar derbies segwiti fil-futbol.

Mill 2010, Milan huwa t-tielet l-aktar tim li għandu sapport fl-Italja, u s-seba 'aktar tim li għandu sapport fl-Ewropa, quddiem kull timijiet taljani oħra.

Klassifika tal-partitarji timijiet Ewropej: Barcelona l-ewwel bi 57.8 miljun, segwiti minn Real Madrid (31.3 miljun), Manchester United (30.6 miljun), Chelsea (21.4 miljun), Bayern Munich (20.7 miljun) u Milan (18.4 miljun).

Is-sid tal-klabb huwa l-eks Prim Ministru Taljan Silvio Berlusconi, u l-viċi-president huwa Adriano Galliani.

Il-klabb huwa wieħed mill-għonja u l-aktar siewja fil-futbol Taljan u fid-dinja.Huma kienu membri fundaturi tal-grupp G-14,li huwa grupp tal-klabbs tal-futbol tal-Ewropa ewlenin, il-European Club Association.

Fl-1899, il-klabb ġie imwaqqaf bħala "Milan Cricket and Foot-Ball club" minn żewġ Ingliżi Alfred Edwards u Herbert Kilpin.

Il-klabb ċertament kellu influwenza kbira: it-titlu tal-klabb huwa fil-fatt Milan mhux Milano, bħalma il-klabb ta' Genoa.

Il-kuluri tat-tim kienu min dejjem aħmar u iswed.

Fl-1908 jifforma klabb ieħor minħabba ċerti kwistjonijiet rigward il-plejers barranin.

Dan ikun l-Internazionale jew kif inhu magħruf illum l-Inter.

Fis-snin ħamsin, Milan kienu ma l-ewwel tlett tims Taljani u rebħu is-"Scudetto" fl-1951.

Milan kienu qed jikbru bit-teknika ta' Gren, Nordahl u Liedholm.

It-tim kien qed joffri wħud mil-aħjar plejers fosthom Lorenzo Buffon u Cesare Maldini, missier Paolo Maldini.

Forsi l-iktar rebħa prestiġjuża kienet ta' 7-1, kontra il-Juventus f'Torino, meta skorja tripletta il-plejer Nordahl.

Din ġrat fil-5 ta' Frar 1950.

Wara ħafna problemi finanzjarji u nuqqas ta' suċċessi, Milan inbidlu kompletament.

Silvio Berlusconi qajjem u saħħaħ lil Milan fl-20 ta' Frar 1986.

Berlusconi xtara kowċ mil-Parma, ċertu Arrigo Sacchi, flimkien ma tlett plejers Olandiżi, Marco van Basten, Frank Rijkaard u Ruud Gullit.

Tfaċċaw anki talenti Taljani : Roberto Donadoni, Carlo Ancelotti u Giovanni Galli.

Sacchi rebaħ l-"iscudetto" tal-1987-88 wara l-partita kontra Napoli ta' Diego Maradona.

Fl-istaġun 1988-1989, Milan rebħu t-tielet Tazza Ewropea kontra Steaua Bucaresti (4-0), kif ukoll rebħu it-tieni Tazza Interkontinentali kontra National de Medellin (1-0).

It-tim reġa rebaħ kontra Benfica (1-0) imbagħad Milan reġgħu akkwistaw it-Tazza Interkontinentali kontra Olimpia Asunción.

Żmien ta' rebħ, ta' suċċess, ta' tibdil u ta' talenti li biż-żmien, ħafna plejers, immaturaw u kibru f'kull aspett.

B'Sacchi telaq biex imexxi it-tim nazzjonali tal-Italja, u ftit wara Fabio Capello ngħata l-kariga.

Milan kienu għaddejja minn mumenti ta' glorja: ma jitilfux partiti, anzi jirbħu u jirbħu bi plejers bħal Franco Baresi, Alessandro Costacurta u Paolo Maldini li huma difensuri.

L-aħmar u l-iswed kienu l-kuluri li jirrappreżentaw l-klabb matul l-istorja kollha tiegħhu.

Huma kienu magħżula biex jirrappreżentaw "fiery ardour"(aħmar) u l-avversarji" jikkonsisti l-biża (iswed).

"Rossoneri", il-laqam l-aktar użat tat-tim , litteralment tfisser "ħomor u suwed" bit-Taljan, b'referenza għall-kuluri ta 'l-istrixxi fuq il-ger tagħhom.

Laqam ieħor derivat mill-kuluri tal-klabb huwa "the Devil".

Ritratt ta 'devil aħmar kien użat bħala l-arma ta' Milan fuq punt wieħed bl-"Stila tad-deheb għall-Eċċellenza tal-Isport" tinsab fuqa.

Kif soltu fil-futbol Taljan, l-istilla ta 'hawn fuq fl-arma kien mogħtija lill-klabb wara li rebaħ 10 titli fil-kampjonat, fl-1979.

Għal ħafna snin, l-arma tal-Milan kienet sempliċement il-Bandiera tal-Milan, li kienet oriġinarjament l-bandiera ta ' Saint Ambrose.

L-arma moderna li tintuża illum tirrappreżenta l-kuluri tal-klabb u l-bandiera ta 'l- "Comune di Milano", bl-akronimu "ACM" fil-quċċata u s-sena bażika fil-qiegħ(1899).

Xorts bojod u kalzetti suwed huma ġeneralment jintlibsu meta it-tim jilgħab f'darhu.

Il-ger tal-Milan ta barra min darhu dejjem kienu kompletament bojod.

Huwa meqjus kemm mis-sapporters u l-klabb li kien ger ixxurtjat fil-finali taċ-Ċampjins League, minħabba l-fatt li l-Milan rebħu 6 finali minn 8 meta lagħbu bil-ger abjad (tilfu biss ma Ajax fl-1995 u Liverpool fl-2005), u rebħu biss 1 minn 3 bl-ewwel ger.

It-tielet ger, li huwa rari użat, jitbidel annwali, kienu l-aktar suwed bil-tirqim ħomor fl-istaġuni reċenti.

L-istadju tat-tim jesa' 80,018 bilqiegħda f'San Siro, uffiċjalment magħruf bħala "Stadio Giuseppe Meazza" wara li l-attur qabel li kien irappreżentat kemm Milan u kemm Inter.

L-aktar isem komuni użat, "San Siro", huwa l-isem tad-distrett fejn l-istadju jinsab.

San Siro kien l-istadju ta 'Milan mill-1926, meta kien privatament mibni mill-president ta 'Milan fil-ħin, Piero Pirelli.

Il-kostruzzjoni saret minn 120 ħaddiema, u dam 13-il xagħar u nofs biex tlesta.

L-istadju kien proprjetà tal-klabb sakemm ġie mibjugħ lill-kunsill tal-belt fl-1935, u mill-1947 ġiet maqsuma ma Internazionale, meta l-ewlieni Milan kien aċċettata bħala lokatorju.

L-ewwel logħba intlagħabet fl-istadju kienet fit-19 ta' Settembru 1926, meta Milan tilfu 6-3 fil-logħba ta 'ħbiberija kontra Internazionale.

Milan lagħbu 1 logħba fil-league tiegħhu f'San Siro fis-19 ta' Settembru 1926, kienu tilfu 1-2 ma Sampierdarenese.

Minn kapaċità inizjali ta '35,000 spettaturi, l-istadju għadda rinnovazzjonijiet kbar ħafna, aktar reċentement bi tħejjija għat-Tazza tad-Dinja 2006 meta l-kapaċità kienet stabbilita għall- 85,700, kollha koperti b'saqaf polikarbonat.

Fis-sajf tal-2008 il-kapaċità ġiet imnaqqsa għal 80,018, sabiex jintlaħqu l-istandards il-ġodda stabbiliti mill-UEFA.

Ibbażat fuq il-mudell Ingliż għall-grawnds, San Siro huwa ddisinjat speċifikament għal logħbiet tal-futbol, għall-kuntrarju ħafna "multi-purpose" grawnds użati għas-Serie A. Huwa għalhekk magħruf fl-Italja għall-atmosfera meraviljuża waqt il-logħob, grazzi għall-viċinanza ta 'l-stands għall-pitch.

L-użu frekwenti ta ' "flares" billi partitarji jikkontribwixxu għall-atmosfera, iżda l-prattika kultant tikkawża l-problemi.

Fit-19 ta' Diċembru 2005, il-viċi-president u direttur eżekuttiv ta' Milan Adriano Galliani ħabbar li l-klabb ħadem serjament lejn ir-rilokazzjoni.

Huwa qal li l-grawnd il-ġdid ta' Milan se jkun prinċipalment ibbażat fuq il-Veltins-Arena u se jsegwu l-istandards ta 'grawnds tal-futbol fl-Istati Uniti, Ġermanja u Spanja.

Kontrarjament differnti mill-istadji oħra ħafna fl-Italja, Istadju l-ġdid ta 'Milan x'aktarx se jiġu użat għall-futbol biss, bla "athletics track".

Drittijiet tismija tal-istadju il-ġdid se jkun probabbilment jinbiegħ lill-isponsor, b'mod simili għall-Emirates Stadium tal-Arsenal.

Wieħed għad irid jara jekk dan il-pjan se jipproċedi jew jekk dan huwa biss manuvra għall-seħħ il-proprjetarji (Comune di Milano) li jbiegħu l-istadju lil Milan għal ħlas nominali sabiex jipproċedu rinnovazzjonijiet estensivi.

Il-possibbiltà ta ' Inter hija li jkunu jistgħu jaffettwaw proċeduri f'San Siro.

Milan huwa wieħed mill-aqwa klabbs tal-futbol issaportjati fl-Italja, skond ir-riċerka mwettqa mill-gazzetta Taljana "La Repubblica".

Storikament, Milan kienet appoġġjata mill-belt ta' ħidma ta' klassi u nies ta' trade union.

Min-naħa l-oħra, ir-rivali eterni Internazionale kienu prinċipalment appoġġjata mill-aktar sinjuri u tipikament milanisti normali.

Wieħed mill-eqdem gruppi tal-Ultras fil-futbol Taljan kollhu, "Fossa dei Leoni," oriġinaw f'Milan.

Politikament, Milan ultras qatt ma kellhom ebda preferenza partikolari, iżda l-midja tradizzjonalment assoċjati mal-"left-wing", sa ftit ilu, meta presidenza ta' Berlusconi kemmxejn bidel din l-opinjoni.

Skond l-studju mill-2010, Milan huwa l-aktar tim Taljan appoġġjat fl-Ewropa u s-seba ġenerali, b'aktar minn 18,4 miljun sapporters.

AC Milan għandha l-ogħla 9 attendenza medja ta' klabbs tal-futbol Ewropej wara Borussia Dortmund, FC Barcelona, Manchester United, Real Madrid, Bayern Munich, Schalke, Arsenal, u Hamburg.

Is-sapporters tal-Genoa jikkunsidraw lil Milan bħala rivali, Vincenzo Spagnolo kienu stabbiliti għall-mewt minn sostenitur ta' Milan f'Jannar 1995.

Madankollu, rivalità prinċipali tal-Milan huwa mal-klabb ġirien, Internazionale; żewġ timijiet jiltaqgħu fil-kampjonat taljan "Derby della Madonnina" darbtejn kull staġun tas-Serie A. L-isem tad-derby tirreferi għall-Beatu Verġni Marija,l-istatwa tiegħu qieghda fil-Katidral ta' Milan hija waħda mill-attrazzjonijiet ewlenin tal-belt.

Il-logħba normalment joħloq atmosfera reali, bil-"banners" numerużi (spiss umoristiku jew offensiv) mhux mitwija qabel il-bidu tal-logħba.

Flares huma komunement preżenti u jikkontribwixxu għall-ispettaklu iżda dawn xi kultant wasslu għal problemi, inkluża l-abbandun tat-tieni leg taċ-Champions League 2004–05 fil-logħba tal-kwarti tal-finali kontra Inter fit-12 t'April 2005,wara tefgħa ta' flare minn spettatur minn tal-Inter Milan laqat il-gowler Dida fuq spallejħ.

"Mill-21 ta' Lulju 2017".

<nowiki>*</nowiki> Jista 'jiġi restawrat għal wieħed miż-żewġ wliedu, għandhom kull wieħed minnhom jilagħbu professjonalment għall-klabb.

"Mis-7 ta Lulju 2016."

Milan kellhom presidenti numerużi matul il-kors tal-istorja tagħhom, li wħud minnhom kienu sidien tal-klabb filwaqt li oħrajn kienu presidenti onorarji.

Hawnhekk hawn lista kompluta minnhom.

Hawn taħt hawn lista ta 'kowċis ta' Milan mill-1900 sal-lum.


It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs 2000 kienet l-ewwel edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs u saret fil-Brażil mill-5 ta' Jannar sal-14 ta' Jannar 2000.

It-timijiet li kkwalifikaw għall-kampjonat tas-sena 2000:

Il-partiti ntlagħbu f'São Paulo u Rio de Janeiro.

It-timijiet kienu organizzati f'żewġ gruppi ta' erba' timijiet, bit-tim li jispiċċa l-ewwel post jikkwalifika għall-finali u t-tim li jispiċċa fit-tieni post jikkwalifika għall-partita għat-tielet u r-raba' post.


Melchiorre Gafà

Melchiorre Gafà

Melchiorre Gafà (Jannar 1636 – 4 ta' Settembru 1667), f'Malta magħruf ukoll bħala Gafa, Gaffar or Gafar u fl-Italja bħala Cafà u Caffà, kien skultur Malti li fil-ħajja qasira tiegħu sar famuż Ruma għax-xogħol tiegħu fl-istil Barokk.

Twieled il-Birgu, Malta, lil Marco Gafà u Veronica, mwielda Spiteri, id-disa' tifel fost għaxart ulied.

Tgħammed fit-21 ta' Jannar, 1636 u ngħata l-isem Marcello għal ħuh li twieled fl-1634 u kien miet.

Jidher li ma damx ma beda jissejjaħ Melchiorre.

Fl-1658 kien baqa' biss ħamsa ħajjin mill-ulied: Giuseppe, Grazio, Gio-Maria, Lorenzo u Melchiorre.

Ma tantx nafu fuq il-ħajja ta' Gafà.

Dan li ġej hu bbażat fuq il-ktieb editjat minn K. Sciberras

Marco Gafà mar joqgħod il-Birgu fl-1610 u żżewweġ fl-1616.

Ma nafux x'sengħa kellu imma kien jissejjaħ "Maestro"; skond Sciberras aktarx kien skarpan.

Hemm storja mhux konfermata (f'traskrizzjoni tas-seklu 19 ta' manuskritt mitluf miktub mill-kapuċċin Patri Pelaġju) li tgħid li ta' xi għaxar snin Gafà kien lavrant mal-iskultur Dozzinale, il-Birgu.

Meta kavalier Spanjol talab lil Dozzinale biex jagħmillu xi statwi għall-villa tiegħu f'Casal Paola u dan m'aċċettax, il-kavalier offra x-xogħol lit-tifel Gafà.

Tant għoġbu x-xogħol li ħa t-tifel taħt il-protezzjoni tiegħu.

Jidher li meta kellu xi sittax-il sena kien lavrant mal-iskulturi Casanova, fosthom Michele, Antonio u Damiano.

Dawn kienu jaħdmu fil-ġebla franka u kellhom ħanut il-Birgu.

Gafà (Marcello Gaffar) kien imdaħħal magħhom fix-xogħol fil-Cappella Torres fil-Kattedral ta' Siracusa fi Sqallija li għalih skolpixxa figuri ta' putti u rjus ta' serafini fuq kolonni.

Ma nafux żgur kif Gafà ħalla Malta għal Ruma u min għenu biex jitlaq.

Nistgħu nissusspettaw xi patrunaġġ mill-Kavalieri, ekkleżjatiċi jew nobbli Taljani li kienu Malta.

L-iskultur żagħżugħ kien ingħata parir għaqli għax daħal fil "bottega" tal-iskultur stabbilit, Ercole Ferrata (Pellio Intelvi, 1610 – Ruma, 1686) mill-ewwel meta wasal Ruma.

Però, kif jgħid Sciberras, x'aktarx ma' kienx hemm appoġġ uffiċjali mill-Kavalieri għax meta ġie kkunsidrat għall-ewwel darba għax-xogħol f'San Ġwann, l-ambaxxatur tagħhom f'Ruma sejjaħlu ‚"un certo Maltese" u żgur li ma kienx jgħid hekk kieku kienu jafuh sewwa.

Hemm suġġeriment li kellu l-għajnuna ta' Fabio Chigi, li sar Papa Alessandru VII, li kien delegat Apostoliku bejn l-1634 u l-1639 u kien joqgħod il-Birgu.

Suġġeriment ieħor hu li kien megħjun mill-kavalier Fra Giovanni Bichi, li kien dam joqgħod Malta imma dak iż-żmien kien ilu ftit joqgħod Ruma.

M'hemm l-ebda konferma għal dawn is-suġġerimenti.

Meta daħal fil-bottega ta' Ferrata, l-ewwel xogħlijiet tiegħu kienu statwi għal knejjes fil-belt, Valletta: Il-Madonna tar-Rużarju għal knisja tad-Dumnikani (din waslet Malta f'Mejju tal-1661) u San Pawl għall-knisja tan-Nawfraġju ta' San Pawl (din kienet ordnata mill-familja Testaferrata u mogħtija lill-knisja qabel 1694).

It-tnejn jidhru li kienu influwenzati mill-istil tal-iskultur Bolonjiż Alessandro Algardi.

L-ewwel kummissjoni indipendenti importanti tiegħu kienet fl-1660 għall-knisja prestiġjuża ta' Sant'Agnese in Angone, f'Piazza Navona.

Din kienet għat-titular skolpit tal-altar ta' Sant'Ewstakju u ordnah Camillo Pamphili.

Kif jidher mill-abbozzi Gafà ħadem ħafna fuq il-preparazzjoni għal dan ix-xogħol.

Pamphili tant għoġbuh dawn il-buzzetti li fl-1663 tah kummissjoni oħra biex jagħmel statwa li tirrapreżenta l-"Karità ta' San Tumas" għall-kappella tal-familja tiegħu fil-knisja ta' Santu Wistin, ukoll f'Piazza Navona.

Pamphili tant kien impressjonat bil-mudell ta' San Tumas li ordna inċiżjoni li saret minn Pietro del Po.

Sadattant l-istil ta' Gafà żviluppa u tbiegħed minn Algardi u resaq iżjed lejn Bernini mingħajr ma waqa' taħt il-ħakma tiegħu.

Minkejja s-suċċess tiegħu, Gafà baqa' jaħdem fl-istudju ta' Ferrata u bejn l-1663 u l-1667, hu u Ferrata kienu joqgħodu fl-istess dar.

Però jidher li Gafà kellu grupp jaħdem miegħu.

Per eżempju, fl-1664 l-iskultur Sqalli Pietro Papaleo kien student tiegħu u l-pittur Michelangelo Mamilla kien jogħqod miegħu.

Il-fama ta' Gafà baqgħet tikber u allavolja kien għadu ma lesta xejn biex jidher fil-publiku, fl-1662 daħħluh fl-Akademja ta' San Luqa u fis-Sodalizio dei Virtuosi al Pantheon.

Fl-istess sena kellu ordni għal titular skolpit jirrapreżenta l-Apoteożi ta' Santa Katerina ta' Siena għall-knisja tad-Dumnikani ta' Santa Caterina a Magnapoli.

Fl-istess żmien, Gafà, li kellu konnessjoni qawwija mal-ordni tad-Dumnikani (forsi minħabba li ħuh Giuseppe kien Dumnikan), kiseb ordni għal statwa ta' Santa Roża ta' Lima biex tintuża fiċ-ċeremonji tal-beatifikazzjoni u wara titieħed fil-knisja ta' San Domingo, f'Lima, il-Peru.

Ir-rappreżentazzjoni tal-qaddisa qiegħda tmut, li kienet influwenzata minn Bernini u influwenzat 'l Bernini, kienet suċċess u saru ħafna kopji tagħha fil-metal.

Id-data fuq l-istatwa hi 1665.

Dik is-sena, waqt li Gafà kien qiegħed jaħdem fuq erba' kummissjonijiet monumentali, ikkuntattjawh il-Kavalieri ta' Malta.

Sa dak iż-żmien kellu xogħol biżżejjed u pożizzjoni stabilita biżżejjed li seta' jgħid 'l Gran Mastru Cottoner biex jistenna sa meta jmissu.

Wara xi tħassib Gafà accetta x-xogħol u mar Malta biex jiftiehem fuq il-grupp tal-Magħmudija ta' San Ġwann għall-knisja konventwali fil-belt Valletta.

Gafà kien Malta minn Jannar sa Mejju tal-1666 u kellu miegħu il-pittur Marullo ( li waqt li kien Malta pinġa t-titular f'kappella fil-knisja ta' San Pawl tar-Rabat) u tifel ta' 13-il sena Antonio Garsin.

Matul dan iż-żmien għamel abbozzi għal San Ġwann u kiseb ordnijiet oħra: reredos għall-kappella ta' Franza f'San Ġwann u ieħor għall-Knisja tal-Erwieħ, il-belt Valletta, statwa ta' San Pawl għall-grotta ta' San Pawl, ir-Rabat u lampier-relikwarju għall-knisja ta' San Pawl.

Sa nofs l-1667 Santa Roża kienet lesta.

Jidher li Ġafà kellu xi interess fil-proġett għall-kolonata tal-Vatikan.

Ħadem ukoll fuq bust tal-papa Alessandru VII u kellu kummissjoni għal statwa kbira ta' Alessandru III għad-Duomo ta' Siena.

Kien wieħed mill-iżjed skulturi mfittxa f'Ruma, imma miet f'daqqa fl-4 ta' Settembu 1667.

Indiefen fil-knisja ta' San Biagio della Pagnotta f'Ruma.

Ħafna mill-ordnijiet tlestew minn Ferrata.

Kien hemm litigazzjoni bejn l-eredi u l-klijenti ta' Gafà, l-familja Pamphili, li damet sentejn.

L-Ordni ta' San Ġwann indaħlet ukoll.

Xi affarijiet ta' Ġafà, fosthom xi abbozzi ntbagħtu 'l familja tiegħu Malta.

L-uniku ritratt tiegħu hu tpinġija li qiegħda Stokkolma.

Leone Pascoli jiddiskrivieh bħala raġel qasir, ismar, irqieq, imħasseb u buruż.

Kellu ġbin żgħir, għajnejn suwed fil-ħofra u xagħar qasir iswed bin-nokkli żgħar.

Kellu ħafna kummissjonijiet fil-ħajja qasira tiegħu imma laħaq lesta ftit xogħlijiet importanti minn dawn:

Hemm numru ta' statwi tat-terracotta fil-Mużew Èrmitaž f'San Pietruburgu (ara hawn), ir-Russja, fil-Mużew Nazzjonali tal-Arti, il-belt Valletta, fil-Museo di Palazzo Venezia, Ruma u f'Palazzo Braschi, Museo di Roma.

Xogħlijiet mhux spiċċati li komplihom Ercole Ferrata, p. eż.:


Manwel Magri

Manwel Magri

Patri Emmanwel Magri (Valletta, 27 ta' Frar 1851 - Sfax, 29 ta' Marzu 1907) kien etnografu, arkeologu u kittieb Malti.

Magri għamel kontribuzzjoni kbira bħala studjuż bil-kollezzjoni tal-ħrejjef u drawwiet tradizzjonali Maltin li ġabar.

Ix-xogħol ta' Magri fl-aħħar tas-seklu 19 u l-bidu tas-seklu 20, salva għall-posterità ħafna materjal etnografiku li kieku kien jintilef permezz tal-modernizzazzjoni u l-firxa tal-edukazzjoni.

Patri Magri kien wieħed mill-pijunieri fl-arkeoloġija Maltija.

Kien membru tal-ewwel kumitat biex imexxi l-Mużew ta' Malta flimkien ma' Antonio Annetto Caruana, N. Tagliaferro u Temi Zammit.

Patri Magri ħa ħsieb l-iskavi tal-Ipoġew ta' Ħal-Saflieni, Tempju Megalitiku fix-Xewkija (Għawdex), u għadd ieħor ta' siti f'Malta u Għawdex.

Magri daħal fis-Soċjetà ta' Ġesù fl-1871 u ġie ordnat fl-1881 f'Tortosa (Spanja), u ħa l-voti solenni fil-15 ta' Awwissu 1890, fl-Istanbul (it-Turkija).

Bħala Ġiżwita għallem f'diversi Kulleġġi tal-Ġiżwiti f'Malta u t-Turkija.

Serva wkoll bħala Assistent tal-Provinċjal ta' Sqallija (1898–1902) u bħala rettur tas-Seminarju ta' Għawdex (1902–1906).

Magri miet f'daqqa fid-29 ta' Marzu 1907 fi Sfax fit-Tuneżija, fejn kien mar biex jipprietka l-eżerċizzi tar-Randan u jiċċelebra l-Għid għak komunità Maltija.


It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs 2005 kien kampjonat tal-futbol li sar bejn il-11 ta' Diċembru u t-18 ta' Diċembru 2005 fil-Ġappun u kien mirbuħ mit-tim Brażiljan ta' São Paulo.

L-edizzjoni tal-2005 ġiet ikkreata bħala għaqda bejn it-Tazza Interkontinentali u t-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs.

It-Tazza Interkontinetali kienet ilha ssir mill-1960 bejn iċ-ċampjins tal-Ewropa u tas-Sud-Amerika; it-Tazza tad-Dinja tal-Klabbs saret biss darba, lura fis-sena 2000.

L-edizzjoni tal-2001 kienet ġiet mħassra minħabba li ISL, sieħeb finanzjaru tal-FIFA, kienet falliet.

Il-kompetizzjoni kienet taħt forma ta' fażi eliminatorja fejn kull tim lagħab żewġ jew tliet logħbiet.

Ir-rebbieħa tal-erba' konfederazzjonijiet l-aktar dgħajfin kienu lagħbu fil-kwarti tal-finali; it-telliefa f'logħba għall-ħames post. Ir-rebbieħa kienu jingħaqdu flimkien mar-rebbieħ Ewropew u Sud-Amerikan fis-semifinali; it-telliefa jilgħabu l-logħba għat-tielet u r-raba' post.

Il-logħbiet intlagħbu fl-Istadju Nazzjonali (Olimpiku) ta' Tokjo, f'Toyota Stadium ġewwa Toyota qrib Nagoya u fl-International Stadium f'Yokohama, fejn intlagħbet il-finali.

It-timijiet li kkwalifikaw għall-kampjonat tas-sena 2005:

"Il-ħinijiet huma kollha skont il-Ħin normali tal-Ġappun (UTC+9)"


Sport

Sport

L-isport huwa attività li għandu numru ta' regoli jew tradizzjonijiet, magħġuna flimkien mas-sens kbir ta' kompettitività.

L-isport huwa magħruf bħala attività fejn il-kapaċitajiet fiżiċi tal-kompetitur huma l-uniċi punti determinanti tar-riżultat (li tirbaħ jew titlef), però dan it-terminu hu wżat ukoll biex jinkludi attivitajiet bħal sport tal-moħħ (isem komuni għal xi logħob bil-karti jew logħob bil-bord) u sport tal-muturi fejn tintuża il-konċentrazzjoni tal-moħħ kif ukoll għodda oħra ta' kwalità.

It-terminu "sport" għandu storja twila, fejn l-oriġini tiegħu saħansitra ġej mit-terminu Latin "deportare" li fost it-tifsiriet tiegħu kellu wkoll dak li "toħroġ barra l-bieb", jiġifieri li toħroġ 'il barra mill-ħitan fortifikati biex wieħed jiddedika l-ħin għall-attività sportiva.

Minn dan it-terminu ħarġu "deportar" mill-Oksitan, "deportar" mill-iSpanjol u "desporter" (divertiment, żvog) mill-Franċiż; minn dan tal-aħħar ħareġ l-oriġini, fis-seklu 14, tal-kelma bl-Ingliż "disport" li wara, madwar is-seklu 16, ġiet imqassra għal sempliċiment "sport".

L-istudju tal-iżvilupp tal-isport fl-istorja umana jista' jagħtina indikazzjonijiet sinjifikanti fuq it-tibdil soċjali li seħħ matul is-sekli u fuq dawk li jikkonċernaw il-konċepiment stess tal-attività sportiva fil-kulturi differenti.

Il-fehma tal-isport bħala attività li tinvolvi l-abilitajiet bażiċi umani (fiżiċi u mentali), flimkien mal-iskop li teżerċithom konstantament u b'hekk ittejibhom, biex tużahom suċċessivament b'manjiera ta' gwadann għalik personali, tissuġġerixxi li l-isport hu probabbilment antik daqs l-iżvilupp tal-intelliġenza umana.

Għall-bniedem primittiv l-attività fiżika, minkejja n-nuqqas tas-sens kompetittiv li kiber illum il-ġurnata, kienet biss mod utli biex itejjeb il-konoxxenza proprja tan-natura u jikkontrolla l-ambjent li kien jiċċirkundah.

Matul is-seklu 19 saru diversi skoperti ta' eżempji ta' arti fl-għerien fi Franza, pereżempju f'Lascaux, fl-Afrika u fl-Awstralja, li juru kif fiż-żminijiet preistoriċi, kienu jsiru ċerimonji ritwali li kienu jinvolvu attività fiżika tal-parteċipanti.

Xi sejbiet minn dawn imorru lura tal-anqas sa 30,000 sena ilu.

Il-graffiti stess huma dimostrazzjoni tal-interess min-naħa tal-bnedmin tal-għerien għall-attivitajiet li ma kellhomx x'jaqsmu mat-tfittxija għall-ikel u għas-sopravivenza, imma li nistgħu nfissruhom bħala żvog jew riti ta' awspiċju tajjeb għall-kaċċa.

It-tribujiet primittivi Afrikani, Amerikani u Oċeaniċi li ġew analizzati minn etnografi fil-bidu tas-seklu 19, ikkonservaw għall-millenji sħaħ, is-sens u l-karattru tal-eżerċitazzjonijiet sportivi u kkunsenta li jiġu formulati xi ipotesi fuq l-evoluzzjoni tal-eżerċizzi, mill-iskop prattiku oriġinarju għal dak suċċessiv ta' ritwal fl-ambitu ta' ċerimonji reliġjużi jew festivi.

L-eżerċizzji, li qabel kienu jsiru individwalment, suċċessivament saru fuq bażi kollettiva.

L-eżerċizzju l-aktar komuni u antik kien dak tat-tlielaq, li miegħu żdiedu, immedjatament wara, it-tfigħ u l-qbiż, li kienu utli għall-kaċċa u għall-gwerrer.

Ftit żmien wara ħarġu manifestazzjonijiet oħra li saru indispensabbli għas-sopravivenza, li minnhom oriġinaw l-għawm, il-kanottaġġ, l-ekwitazzjoni, il-lotta, il-boksing, l-iskerma, li magħhom żdiedu wkoll logħob bil-blalen magħmula mill-ħaxix u frott kbir.

Għall-bidu dawn il-manifestazzjonijiet ma wrewx karatteristċi kompetittivi, anzi, taw karatteristika ta' logħob u ta' divertiment.

Fiż-żminijiet ta' wara, l-eżerċizzji ħadu aspett doppju: dak mediku-spirtwali li żviluppa l-aktar fl-Orjent, u dak atletiku-ritwali li ffjorixxa fil-baċil tal-Mediterran.

Fl-Oċċident kiber l-aktar l-aspett atletiku, il-kura tal-enerġija muskolari u r-reżistenza għall-għejja għall-għanijiet militari.

Il-Lhud kienu jieħdu ħsieb l-isparar bil-katapulta, l-isparar bil-qaws u kompetizzjoni tas-saħħa bbażata fuq l-irfigħ ta' ġebla li kien jissejjaħ "il-logħba tal-ġebla tal-paragun".

Xi illustrazzjonijiet li nstabu fid-deżert Libjan minn żmien il-Ġebel juru rġiel jgħumu u jispraw bil-qaws.

Permezz ta' ġnus oħra, bħall-Babilonjani, l-Assirji, il-Medi, il-Persjani, l-Etruski, u l-Kreti, il-logħob ibbażat fuq l-abilità u l-fiżiċità, grazzi għall-karatteristiċi espressivi tal-qawwa u l-vitalità li huma kienu jħaddnu, kienu jużawhom biex jimmanefistaw il-gratitudni tagħhom lejn dawn id-doni għad-divinitajiet li tawhomlhom u għalhekk kienu nklużi fiċ-ċerimonji sagri ta' supplikazzjoni u ta' , flimkien maż-żfin u l-kant.

Suċċessivament, il-logħob sportiv ġew miżjuda fiċ-ċerimonji funebri, biex jonoraw lir-rejiet u kondutturi, li kienu saru hekk grazzi, anki, għall-abilitajiet fiżiċi u morali tagħhom u għall-maestrija fil-gwerer.

Permezz ta' dan il-logħob sportiv, ħafna drabi, kien jiġi magħżul is-suċċessur tagħhom.

Dawn it-tradizzjonijiet komplew jestendu lejn il-kosti tal-Asja Minuri u tal-Greċja.

L-iskrizzjonijiet fuq monumenti antiki Eġizzjani juru kif fi żmien il-Fargħuni kienu diġà jiġu pprattikati diversi attivitajiet sportivi bi skop essenzjali ta' divertiment: il-lotta, il-ġinnastika, il-boksing, l-għawm, il-kanottaġġ, is-sajd, l-atletika u ġeneri differenti ta' logħob bil-ballun.

Il-Farawni, li kienu d-dinjitarji u l-irġiel tal-istat tal-Eġittu l-Antik, kienu jassistu għal kompetizzjonijiet sportivi b'attenzjoni u kienu jiffavorixxu l-kors tal-logħba billi jippromovu l-kostruzzjoni tal-istrutturi neċessarji.

Mill-ġeroglifiċi kien possibbli li jiġi stabbilit li millenji qabel il-Griegi, l-Eġizzjani antiki kienu diġà pprovedew biex joħolqu r-regoli bażiċi għal xi logħob, biex jafdaw il-kontroll tar-regoli tal-logħob f'idejn persuna newtrali, li l-plejers jilbsu l-uniformi, u li jonoraw ir-rebbieħa billi jagħtuhom kullari bi stili differenti

Kemm għar-rebbieħ u kif ukoll għat-tellief kienu jingħataw omaġġ, għal tal-ewwel għas-superjorità tiegħu u għal tat-tieni għall-ispirtu sportiv tiegħu.

Għażla kbira ta' sport kienet diġà prattiakta fi żmien ta' Greċja l-Antika: it-tellieqa, il-qabża fit-tul, il-lotta, il-boksing, it-tfigħ tal-ġavellott, it-tfigħ tad-disku, il-kompetizzjoni tal-karrijiet tal-gwerra u l-pentatlon kien l-aktar diffużi.

Din il-preferenza tindika l-influwenza dominanti li l-kultura militari kellha fil-Greċja l-Antika fuq l-iżvilupp tal-isport.

Skont il-leġġenda kien Erakle li beda, bħala sinjal ta' ringrazzjament lil Żews, il-logħob sagru ta' Olimpja wara li kien issupera s-seba' mit-tnax-il sforz li kien previst, u l-ewwel edizzjoni kienet onorata bil-parteċipazzju ta' Apollu u Marte; wara sekli ta' astinenza minn dawn il-logħob, ir-Re Ifitu reġa' ta l-bidu tal-Logħob Olimpiku fis-sena 776 q.K. bl-għan li jissalvagwardja n-newtralità tal-pajjiż nattiv tiegħu.

Kienu jsiru f'Olimpja kull erba' snin ad unur Żews, raħal żgħir ta' Peloponnesu.

L-Olimpjadi ma kinux biss avveniment sport, imma kienu ċ-ċelebrazzjoni tal-eċċellenza individwali, tal-varjetà kulturali u artistika tal-kultura sħiħa Griega u, fuq kollox, kienu l-okkażjoni biex jonoraw l-aqwa divintà reliġjuża.

Minħabba li l-Logħob Olimpiku kienu kkunsidrati bħala sagri, il-Griegi kienu jikkunsidraw l-ostilità bħala sagrileġġ lil Żews matul l-iżvolġiment tal-Logħob.

Mill-bidu sat-tmiem tal-Olimpjadi kienet tiġi proklamata tregwa fuq il-kampijiet Griegi kollha tal-battalja.

Anki l-eżekuzzjonijiet kienu jiġu sospiża.

It-tregwa Olimpika, kif kienet magħrufa, kienet tippermetti liċ-ċittadini Griegi li jingħaqdu paċifikament u li jikkompetu bejn xulxin f'atmosfera ta' rispett reċiproku.

Il-kultura Rumana, bħal dik Ellenistika, kienet tiċċelebra l-eżaltazzjoni tal-kompetizzjoni fiżika.

L-attività sportiva mhux kompetittiva kienet tiġi prattikata bħala parti fundamentali tal-benessri li kien pilastru tas-soċjetà Rumana.

Anki fiż-żminijiet tal-fundazzjoni tal-belt kienu jiġu ċċelebrati festi reliġjużi fejn fihom kienu previsti kompetizzjonijiet sportivi.

It-terminu "ludi", li kien jindika ġeneralment il-kompetizzjonijiet sportivi, ġej probabbilment mill-Etrusk, bħala parti kbira tal-attività sportiva Rumana.

Il-"ludi" kien organizzati mill-klassi saċerdotali u fil-kompetizzjonijiet kienu jipparteċipaw il-ġuvintur li kienu jappartejnu għan-nobilità.

L-aspett sagru tal-avveniment sportiv, karatteristika komuni għall-attività tal-isport fil-Greċja, wasal bil-mod f'Ruma li minflok kien sostitwit bl-aspett spettakulari, mix-xewqa tad-divertiment kollettiv.

Mir-referenzi l-aktar antiki jidher li l-isport jew il-logħob l-aktar ipprattikati f'Ruma kienu jinkludu anki l-ispeċjalitajiet tal-Olimpjadi Griegi, imma fost dawn il-pubbliku kien jippreferi l-logħob l-aktar vjolenti bħall-boksing u l-lotta u partikularment lill-pankrazju, li kien forma oħra tal-boksing aktar vjolenta u ħafna drabi b'konsegwenzi fatali.

L-eżasperazzjoni tal-komponent vjolenti tal-kompetizzjoni f'Ruma l-Antika tinstab faċilment fis-suċċess kostanti li kiseb il-ġlied bejn il-gladjaturi mal-popolazzjoni, li kienu mal-ewwel użati bħala stabilizzaturi soċjali.

F'dan is-sens għandu jidher il-kostruzzjoni f'diversi ibliet tal-imperu ta' anfiteatri kbar, bħall-Kolossew.

Is-sejba ta' strutturi antiki u oġġetti magħmula minn id il-bniedem, jissuġġerixxu li ċ-ċiviltà Ċiniża bdiet tipprattika attivitajiet atletiċi, li jistgħu jiġu assimilati mal-konċepiment modern tal-isport, sa qabel is-sena 4000 q.K..

L-iżvilupp tad-dixxiplini sportivi antiki fiċ-Ċina jidher li huma kollegati mal-iżvilupp ta' attivitajiet oħra tal-bniedem: l-agrikoltura, l-artiġjanat, il-gwerra u d-divertiment.

L-attività sportiva l-aktar popolari fiċ-Ċina l-Antika jidher li kienet il-ġinnastika.

Grazzi għall-monastiċi Buddisti, fis-sena 2700 q.K., żdiedu r-regoli li kienu mbassra biex jeffetwaw flessjonijiet, torsjonijiet, u atti respiratorji.

L-istess mgħallma tat-Tao kienu jgħallmu l-ġinnastika minħabba li kienet tiggarantixxi s-saħħa tal-ġisem u l-immortalità tar-ruħ.

Mill-ġinnastika seta' kiber faċilment l-iżvilupp fiċ-Ċina tal-arti marzjali (l-aktar stil famuż hu żgur l-Kung-Fu tat-tempju Shaolin), kif ukoll it-tradizzjoni akrobatika tal-artisti taċ-ċirklu tradizzjoni Ċiniż.

Fis-sena 393 w.K. l-Olimpjadi ġew sospiżi, imma fil-Mediterran kien qed jitwieled spirtu partikulari nfluwenzat mill-ispirtwalità Evanġelika u mill-kulturi tat-Tramuntana.

Dawn kienu l-materja prima għat-twelid tal-"kavallerija".

Punti deċisivi tal-preparazzjoni fiżika baqgħu t-tlielaq, il-qbiż, il-lotta, l-iskerma, it-tfigħ, u t-tiġrijiet biż-żwiemel.

Il-kompetizzjonijiet tal-kavallerija entużjażmaw għal sekli sħaħ l-Oċċident.

Dejjem fil-Medju Evu, daħlu manifestazzjonijiet oħra sportivi li rnexxielhom ikollhom fortuna anki fis-sekli segwenti: il-logħob bil-ballun.

Waqt li l-"kavallerija" kien sport artistokratiku, fejn il-poplu kien biss limitat għal rwol ta' spettatur, fil-logħob bil-ballun, in-nies kellhom l-irwol ta' protagonista.

Madwar is-seklu 10, matul il-festi reliġjużi, fi tmiem ta' purċissjoni, l-isqof kien jixħet ballun f'nofs żewġ timijiet ta' numru ta' plejers, fejn huma kienu jikkompetu għalih.

Jidher li l-ewwel manifestazzjoni simili saret fi Vjenna matul iċ-ċelebrazzjonijiet tal-Għid.

Din il-prattika, mal-ewwel ġiet diffuża fi Franza u Spanja, u ġew fundati żewġ tipi ta' dixxiplini: waħda kienet tinvolvi l-użu tas-saqajn biex tmexxi l-ballun, u fil-kors tas-sekli, permezz tal-futbol u tar-rugbì, evolva wkoll użu ieħor, dak li permezz ta' bastun wieħed jolqot il-ballun, fejn dan żvilupp fit-tennis, il-golf, u l-baseball.

Kien wara li ffurmaw it-teknika tal-ballun li tintlagħab bl-idejn, forsi minħabba li kienu kkunsidrati bħala aktar faċli jew forsi qabel kienu projbiti, għal raġunijiet reliġjużi.

Kien f'idejn il-poplu Brittaniku biex jelaboraw u jerġgħu jagħtu l-ħajja lill-kultura sportiva, li kienet tpoġġiet mal-ġenb tas-soċjetà minħabba l-Illuminiżmu u r-Romantiċiżmu.

Kien Thomas Arnold (1795-1842), li b'kawża tal-preokupazzjoni tiegħu fuq it-tifrix rapidu tal-vizzji u tal-għakkarija, li ffonda t-"tagħlim sportiv" modern; kien grazzi għalih li illum jeżisti t-terminu "sport", li hu kien jinterpretah bħala "mod ta' edukazzjoni divertenti", b'kull rispett għall-kunċett ta' Vittorino de Feltre.

Wieħed li kien tal-istess fehma ta' Arnold, kien l-iSvediż Enrico Ring, li preokkupat minħabba l-istat ħażin tas-saħħa taċ-ċittadini ta' pajjiżu, ħoloq serje ta' regoli ġinnastiċi definiti bħala "Svediżi", u miegħu, grupp ta' intelletwali u edukaturi saħqu fuq il-bżonn li jirritornaw l-attivitajiet fiżiċi u tal-logħob biex jiżviluppaw b'mod armoniku l-ġisem u r-ruħ.

L-aspett tal-pjaċir tal-isport, flimkien mat-tixrid tal-medja u ħin aktar liberu, ġab lill-isports isir wieħed professjonist.

Dan irriżulta f'xi ftit tal-kunflitt, fejn il-qligħ tal-flus jista' jidher bħala aktar importanti mill-aspett li wieħed jieħu gost, jew fejn l-isport huwa mibdul sempliċiment biex ikun aktar profittabli u popolari, u b'hekk jitlef tradizzjonijiet ta' valur.

It-teknoloġija għandha rwol importanti fl-isports, fejn kemm jekk għandu x'jaqsam mas-saħħa tal-atleta, it-teknika tal-atleta jew l-għodda li juża', it-teknoloġija hija importanti.


Folklor

Folklor

L-istudju tal-folklor jiġbor fih l-istħarriġ tal-għerf fl-1903 Il-qofol tal-folklor huwa il-loghob spontanju u l-organiku tiegħu.

Dan ifisser li huwa r-riżultat ta' l-esperjenzi u l-interpretazzjonijiet ta' l-esperjenzi ta' persuna li b'xi mod ikunu mdaħħla f'interazzjoni soċjalizati.

Żviluppi li saru dan l-aħħar fl-analażi ta' miti u aspetti ta' lingwistika u antropoloġija taw sehem importanti fl-istudju tal-folklor bħala eżaminazzjoni ta' ħolqien ta' sistemi folk ta' interpretazzjoni u espressjoni tar-realtà.Tal-istorja (history) Il-folklor huwa meqjus bħala l-fdal(pre-istorick things) ta' drawwiet qodma li baqgħu jgħixu barra minn żmienhom.

Ħafna drabi dawn id-drawwiet li jinassu huma marbutin ma' klassi soċjali speċifika, magħrufa bħala l-folk lol.

Ħafna jassoċjaw element romantiku ma' din il-kelma minħabba li min-natura tagħha ġib sens ta' nostalġija għall-imgħoddi.

F'pajjiż żgħir bħal Malta, il-folklor jitqies bħala aspett importanti ħafna fit-tiswir ta' l-idenità Maltija.

B'xi mod nistgħu ngħidu li l-folklor jiġbor fih modi ta' għajxien imxierka li fihom jieħdu sehem ġemgħat speċifiċi ta' individwi u b'hekk jikkonsolidaw il-kultura tagħhom.

B'kultura hawnekk nifhmu modi ta' għajxien imxierek.olki Studjuzi tal-folklor Malti, fosthom Ġuże Cassar Pulicino, jippruvaw ta' sikwit jiskopru l-oriġini tal-folklor Malti, b'enfasi partikolari fuq l-oriġini Romanza jew l-oriġini Semitika ta' dawn l-istess drawwiet.

Sqallija, l-Italja u Spanja kif ukoll Rodi jitqiesu bħala l-pajjiżi ta' l-oriġini ta' l-element folkloristiku romanz fil-kultura Maltija.

Il-ħakma Għarbija, mhux biss qabel il-miġja tal-Konti Ruġġieru u t-tkeċċija definita tagħhom minn Federiku t-II, imma anke wara, saħansitra fi żmien il-kavallieri ta' San Ġwann, meta ċerti tregwi kienu jwasslu biex f'Malta jinżlu t-Torok biex jinnegozjaw mal-maltin, il-preżenza tal-Mori, kif ukoll il-prezz ta' l-ilsiera, min-naħa l-oħra, huma meqjusa bħala dawk li wasslu għall-preżenza Semitika fil-folklor Malti.


Andrea Palladio

Andrea Palladio

Andrea Palladio (30 ta' Novembru 1508 – 19 ta' Awwissu 1580), ismu veru Andrea di Pietro della Gondola, kien arkitett famuż Taljan tas-seklu 16.

Ta l-isem lil stil - l-"istil Palladjan", li jżomm mal-prinċipji klassiko-rumani, kontra t-tiżjin rikk rinaxximentali.

Palladio ppjana ħafna knejjes, vilel u palazzi, l-iżjed Vicenza, fejn trabba u għex, Venezja u fl-inħawi ta' madwar.

Kien l-arkitett l-iżjed importanti tar-Repubblika ta' Venezja.

Ippubblika t-trattat "I Quattro Libri dell'Architettura" (1570) li bid-disinji li jinsabu fih kellu influwenza profonda fuq l-arkitettura Ewropea; l-imitazzjoni tal-istil tiegħu bdiet moviment li jissejjaħ il-Palladjaneżmu jew in-Neopalladjaneżmu, li dam ħaj tliet sekli.

Andrea di Pietro della Gondola twieled Padova, dak iż-żmien parti mir-Repubblika ta' Venezja, f'familja ta' nisel umli: missieru Pietro kien tal-mitħna u ommu Marta, mlaqqma "la Zota", kienet mara tad-dar.

Meta kellu 13-il sena Andrea sar lavrant bħala "scalpellino" f'Padova, fil-ħanut ta' Bartolomeo Cavazza da Sossano imma wara 18-il xahar biss, f'April tal-1532, ħarab lejn il-belt ta' Vicenza fil-qrib, iżda kellu jiġi lura għax kien kiser il-kuntratt ma' Cavazza.

Sena wara nkiteb fl-għaqda tal-iskulturi ta' Vicenza.

Hemm ħadem bħala assistent fil-ħwienet prinċipali tal-iskulturi u l-bennejja, speċjalment mal-bennejja Pedemuro li għalihom beda jieħu ħsieb il-parti arkitettonika l-iżjed elaborata tal-proġetti tagħhom.

L-ewwel traċċi tal-istil ta' Palladio ġejjin minn din il-fażi, diġa narawhom fil-portal tal-Chiesa dei Servi u forsi nistgħu nsibu xi ħjilijiet tiegħu ukoll fil-palazzo Gualdo.

Andrea kien għadu ma ssejjaħx "Palladio" meta ħadem fuq il-bini tal-villa ta' Gerolamo Godi f'Lonedo di Lugo Vicentino.

X'aktarx li l-proġett ma kienx f'idejh għal kollox, imma kien inkarigat biex imexxih mill-bennejja Pedemuro, li ġa semmejna, li kienu jqisu ż-żagħżugħ Andrea, li bilkemm kellu tletin sena, bħala speċjalista tal-parti arkitettonika.

Minn barra, il-bini prinċipali ta' Villa Godi hu solidu, massif u bil-forma ta' dar tipika tal-kampanja Veneta tal-"quattrocento" tat-tard, b'żewġ torrijiet, qisu iżjed l-evoluzzjoni ta' kastell antik fewdali milli l-prekursur tal-villa palladjana: joħorġu l-karattri lokali u tradizzjonali, bħall-pożizzjoni asimmetrika tat-twieqi fil-faċċata, il-portiku b'tliet ħnejjiet u l-bini ċentrali mdaħħal il-ġewwa.

L-esperjenza diretta tal-arkitett żagħżugħ kienet limitata għall-ambjent tal-Veneto u l-bini sħiħ jirrifletti il-formazzjoni tiegħu li f'dak iż-żmien kienet għadha limitata.

L-istil tiegħu kien se jinbidel, u jinbidel ħafna, imma biss wara li kellu jara b'għajnejh stess l-arkitettura ta' Ruma antika.

Madankollu, f'villa Godi, bis-sempliċità tal-forom, biċ-caħda ta' kull tiżjin estern, Palladio pprova fl-istess ħin, għalkemm timidament, jgħaqqad it-tradizzjoni lokali mat-tensjonijiet innovativi li kienu ħa jimmaturaw bil-ħbiberija ma' Gian Giorgio Trissino, biex jiksbu struttura simmetrika b'taqsim ċar tal-volumi.

Fl-1534, Andrea kien intgħażel mill-Konti Gian Giorgio Trissino bħala l-imgħallem biex immexxi l-bini ta' Villa Cricoli.

Trissino kien poeta, filosfu, letterat u diplomatiku fis-servizz tal-kurja Rumana.

Kien umanista, espert tal-arti militari, dilettant tal-arkitettura u awtur tax-xogħol epiku u poetiku "L'Italia liberata dai Goti".

Kien hu li ta 'l Andrea l-laqam "Palladio".

Trissino daħħal 'l Palladio fiċ-ċirku umanista ta' Vicenza, l-Academia Olimpica, għarrfu bix-xogħlijiet ta' Vitruvju u ta' Leone Battista Alberti, u għenu jipperfezzjona ruħhu fl-Arti liberali u fl-umaniżmu.

Trissino u Palladio fl-1541 għamlu l-ewwel vjaġġ arkeoloġiku lejn Ruma biex jitgħallmu iżjed fuq l-arti "Antika" tal-bini.

Wara l-ewwel vjaġġ, reġa' lura Vicenza fejn waqt li kompla jaħdem, studja iżjed fil-fond 'il Vitruvju.

Mar lura Ruma bosta drabi fl-1545, 1547 u 1549.

Barra Vitruvju, li kien jaqra bir-reqqa, Palladio kien jirreferi wkoll għal għadd ta' awturi Latini oħra bħal Plinju, Ġulju Ċesri u kittieba oħra iktar qrib ta' żmienu bħal Leon Baptiste Alberti jew Vasari.

Mill-1550, minkejja l-mewt ta' Gian Giorgio Trissino, il-fama ta' Palladio infirxet sa' Venezja fejn mexxa l-bini tal-Bażilka ta' San Giorgio Maggiore.

Fl-1554, taħt Ġulju III, Palladio għamel l-aħħar vjaġġ lejn Ruma mar-"reverendissmu Daniele Barbaro, Patrijarka ta' Aquilea", li ikkollabora miegħu fl-edizzjoni ta' "De architectura" ta' Vitruvju, ppublikata Venezja fl-1556.

Fl-istess sena, Palladio ippublika "L'Antichità di Roma".

Minkejja r-rappreżentazzjonijiet tat-tempji ta' Nîmes fil-"Quattro libri dell'architettura" jidher li Palladio qatt ma ħalla l-Italja fil-vjaġġi tiegħu.

Seta' għamel vjaġġ fil-Piemonte, fuq it-talba ta' Emanuele Filiberto ta' Savoja fis-sajf tal-1566.

Jista' jkun li kien matul dan il-vjaġġ li mar La Turbie fi Franza u ra l-monument Ruman tagħha li ddeskriva fil-"Quattro libri".

It-talenti tiegħu kienu apprezzati ukoll Firenze fejn fl-1566 daħħluh bħala membru tal-Accademia dell'Arte del Disegno.

Il-"Quattro libri dell'architettura", li kien ħadem fuqhom minn meta kien żagħżugħ, kienu ppublikati Venezja fl-1570.

Fihom wera l-parti l-kbira tax-xogħlijiet tiegħu bħala inċiżjonijiet fl-injam maħdumin taħt id-direzzjoni tiegħu.

Fl-istess sena Palladio kien nominat għall-kariga prestiġjuża ta' "Proto della Serenissima" (arkitett prinċipali tar-Repubblika ta' Venezja), minflok Jacopo Sansovino li kien miet.

Hemm bena l-Bażilka ta' San Giorgio Maggiore u l-knisja tar-Redentur.

Andrea Palladio miet fl-1580 qabel ma lesta t-Teatru Olimpiku ta' Vicenza li spiċċawh ibnu Silla u d-dixxiplu tiegħu, Vicenzo Scamozzi.

Ix-xogħlijiet arkitettoniċi ta' Palladio huma kkonċentrati fil-Veneto, fejn wieħed għadu jista' jarahom.

Vicenza hemm it-Teatru Olimpiku, il-Palazz Muniċipali msejjaħ il-Bażilka Palladjana, il-Loggia del Capitanio, bosta palazzi u vilel, li fostom l-żjed famuża hi Villa Rotonda.

Fil-bosta vilel mibnijin fil-Veneto, Palladio kien ispirat u oriġinali fl-użu ta' elementi mill-arkitettura antika li sa llum għadhom jagħtu x-xogħol tiegħu dehra ta' grazzja u ekwilbriju.

Il-bini kien jinbena bil-briks u miksi bl-istukko, il-ġebla kienet tintuża biss għad-dettalji.

Il-vilel palladjani l-iżjed famużi huma:

Ix-xogħolijiet publiċi u r-reżidenzi urbani l-iżjed famużi huma:

"I Quattro Libri dell'Architettura" ma nistgħux nifirduhom mix-xogħol ta' Palladio.

Dan it-trattat tal-arkitettura u fl-istess ħin l-espressjoni tal-ħsieb teoriku u l-preżentazzjoni tal-bini li mbena minn Palladio jew kien disinjat minnu.

Palladio hu arkitett tar-Renaxximent Taljan li jista' jitqis bħala umanista.

Palladio hu bniedem ta' żmienu, mill-kitba tiegħu toħroġ teorija universalista, forsi influwenzata minn Vitruvju u Plinju.

L-attenzjoni kontinwa li ta għall-proporzjon u s-simetrija bħal ma jinstabu fin-natura tidher ċara f'xogħlu.

Palladio qagħad attent ħafna biex japplika r-regoli tal-proporzjon għall-kompożizzjoni arkitettonika kostituti mill-Antiki u, ta' minn jinnota, ir-regoli tal-proporzjon mużikali mnidijin minn Pitagora.

Palladio stess qalu dan fl-1567: "Il-proporzjonijiet tal-vuċi huma armonija għall-widnejn: dawk tal-qis huma armonija għall-għajnejn".

Is-suċċess tal-ħsieb ta' Palladio hu marbut ukoll ma' kontroversji kbar bħall-"Querelle des Anciens et des Modernes" (Il-polemika bejn L-Antiki u l-Moderni) fi Franza.

Palladio bħal Trissino kien kritiku tal-arti gotika.

Ix-xogħol teoriku tiegħu għandu bħala għan li joħloq metodu espliċitu biex l-arkitettura ma terġax taqa' fid-diżordni antika.

L-idejat arkitettoniċi ta' Palladio kellhom suċċess kbir l-Ingilterra fejn l-arkitett Inigo Jones kien promotur entużjasta ta' dawn l-idejat.

Ħaġa tal-għaġeb li fit-test storiku ta' "Constitutions" tal-mażun James Anderson ippublikat Londra fl-1723 hemm imsemmijin Palladio u bosta arkitetti oħra tar-Rinaxximent.

L-arti ta' Palladio daħlet Franza mill-Ingilterra lejliet ir-Rivoluzzjoni Franċiża: fil-fatti, kien l-arkitett Claude Nicolas Ledoux li skopra il-Palladjaneżmu l-Ingilterra u introduċċieh ġo Franza.

Thomas Jefferson, it-tielet president tal-Istati Uniti, interessa ruħhu ħafna fix-xogħol ta' Palladio fil-vjaġġi tiegħu fl-Ewropa.

Id-dar ta' Monticello, qrib ta' Charlottesville hi eżempju tal-influwenza tiegħu.

Kontemporanju tal-president Jefferson qal li dan kien iħobb jgħid: "Palladio l-mulej tiegħi u L-Erba' Kotba tal-arkitettura l-bibbja tiegħi".

Xi arkitetti iżjed kontemporanji huma wkoll influwenzati minn Palladio, fosthom Ricardo Bofill li ħadem fuq xi ħames mitt proġett f'xi ħamsin pajjiż, Aldo Rossi, Charles Moore u oħrajn.

Nota: Id-data tirriferixxi għall-bidu tal-ippjanar tax-xogħol u mhux neċessarjament għall-meta sar ix-xogħol.

Sors: CISA


Mario Azzopardi

Mario Azzopardi

Mario Azzopardi (Ħamrun, 11 ta' Settembru 1944) huwa poeta, direttur teatrali u kritiku tal-arti Malti.

Mario Azzopardi twieled il-Hamrun f'familja tal-ħaddiema, l-ewwel wieħed minn sitt ulied.

Kellu trobbija reliġjuża rigida li f'żgħożitu rreaġixxa kontrieha kif jixħdu ħafna poeżiji u kitbiet oħra tiegħu.

Studja fil-Liċeo, fil-Kulleġġ tal-Għalliema u fl-Universita' ta' Malta, mnejn iggradwa (M.Pħil.) b'teżi dwar it-Teatru Komunitarju.

Għallem l-arti, id-drama edukattiva u l-letteratura Maltija għal bosta snin fl-iskejjel statali u ħadem fil-Policy Unit tal-Ministeru tal-Edukazzjoni u Kultura bejn l-1998-2004, meta rtira mis-servizz pubbliku iżda xorta ntalab ikompli jmexxi ċ-Ċentru tad-Drama ta' Malta.

Azzopardi jgħallem l-Istorja tat-Teatru tas-seklu 20 fl-Università ta' Malta.

Ħuwa kittieb prolifiku u versatili, u aktarx ħu l-aktar poeta Malti li esperimenta bi stili differenti, mill-vers "grafiku" sal-"poesej".

Sa mill-1967 ilu attiv ukoll bħala ġurnalista kulturali u ħadem bħala artikolista ma' "L-Orizzont", "Tħe Malta Economist", "Tħe Bullettin", "Tħe Malta Independent", "In-Nazzjon" u "Il-Mument".

Kien ukoll l-editur tar-rivista letterarja xellugija "Neo" u tas-supplimenti kulturali "Spektrum" u "Fokus" li kienu ppubblikati mal-gazzetta "Il-Mument".

Bħala reġgista dderieġa x-xogħol ta' awturi klassiċi u kontemporanji għat-televżijoni u fl-1992 kien ħoloq u ppreżenta l-ewwel programm satiriku li qatt ixxandar fuq stazzjon tar-radju u li kien ħoloq reazzjonijiet imħalltin, l-aktar minħabba li mess temi "devozzjonali", meqjusin bħala intokkabbli fil-media radjufonika.

Azzopardi kien wieħed mill-pijunieri tal-letteratura "New Wave" li tfaċċat f'Malta fis-snin Sittin, kif ukoll wieħed mill-fundaturi tal-Moviment Qawmien Letterarju, li kien twaqqaf fl-1967, sewwasew biex jikkonfronta 'l-istagnar fil-letteratura Maltija ta' dik l-epoka u biex jiddemokratizza l-letteratura billi jeħodħa għand il-poplu fl-imsieraħ, fit-triqat, f'ambjenti rurali u f'xatt il-baħar.

L-ewwel kitbiet ta' Azzopardi deħru f'antoloġiji ma' poeti oħra.

(1968 - 1972).

Sa mill-bidunett deher illi kien qed jisfida l-istatus quo letterarju, imxekkel kif kien b'forom u kontenut sorpassati.

Azzopardi, flimkien ma' oħrajn, introduċa forom sperimentali, inkluż il-vers projettiv u ttratta temi li li sa dak iż-żmien kienu "ipprojbiti", fostħom is-sesswalità, l-ipokresija religjuża u l-pretensjoni parijottika.

Ħafna mill-poeżija tiegħu ħi bbażata fuq episodji biografiċi u tieħu ton konfessjonali li jitfa' dawl fuq l-indottrinazzjoni religjuża fi tfulitu; id-diffikultajiet kostanti fir-relazzjonijiet ma' nisa diversi li daħlu f'ħajtu; l-anjostiċiżmu religjuż tiegħu bħala adult u l-esperjenza tal-ħafna vjaġġi li għamel mħux bħala turist, imma bħala pellegrin fittiex.

Aspett ieħor ċentrali fil-poeżija tiegħu għandu x'jaqsam mal-identifikazzjoni ma' nies li jbatu, kienu min kienu u għexu fejn għexu.

It-timbri poetiċi l-aktar pronunzjati fil-poeżija tiegħu huma l-ironija, l-introspezzjoni, il-protesta, l-ambigwità, l-awto-definizzjoni, id-drammatiċità barokka, l-effett ta' dettalji istantanji, metaforizzazzjoni oriġinali, evokazzjoni grafika, is-sens ta' telfa u d-deformazzjoni grotteska.

Fost ix-xogħlijiet tiegħu nsibu l-kotba "Demgħat tas-Silġ" (1976), "Passiflora" (1977), "Tabernakli" (1979), "Monokordi" (1984).

"Noti mis-Sanatorju tal-Mistiċi" (1995) u "Skizzi tal-Karnival" (2010).

Fl-1995 ħuwa ġabar, flimkien ma' Oliver Friggieri, għadd ġmielħu ta' poeżiji u novelli b'temi ambjentali fil-ktieb "L-Antoloġija tan-Natura", mitbugħ mis-Segretarjat Għall-Ambjent.

Wieħed mill-aħħar kotba ppubblikati ta' Azzopardi deħer fl-2007, meta ħareg "Alicia Titkellem mill-Imwiet" (Merlin Library).

Din hi antologija ta' stejjer b'kontenut soċjali indirizzata direttament liż-żgħażagħ u tinkludi temi bħall-pedofelija, il-manipulazzjoni tal-adolexxenti bil-medja, l-aljenazzjoni, it-traffikar tad-droga, ir-razziżmu u l-pregudizzju, fost l-oħrajn.

Il-ktieb rebaħ premju nazzjonali għal-letteratura tal-adolexxenti.

It-tieni ktieb fuq temi simili, " L-Aħħar Granet ta' Ciorni " (pubblikazzjoni oħra tal-Merlin, 2009) rega' rebaħ il-premju nazzjonali għall-kitba għall-adolexxenti, filwaqt li s-sena ta' wara, Azzopardi għaqqad triloġija ta' volumi b'narrattiva għaż-żgħażagħ meta ppubblika "Vampir" (Horizons).

Dan il-krieb ħoloq kontroversja qalila minħabba li t-Taqsima tal-Libreriji għall-Iskejjel imblukkatu mill-iskejjel sekondarji.

Kien ħemm bosta protesti min-naħa tal-medja u l-Ministeru tal-Edukazzjoni ħatar kummissjoni apposta biex tistħarreg il-każ u tara jekk "Vampir" ħuwiex adattat għall-iskejjel.

Il-kummissjoni ħarget b'verdett pożittiv anzi, qalet li kotba bħal dawk ta' Azzopardi ħuma neċessarji biex jimmaturaw lill-istudenti.

Il-ktieb kien irrakkomandat għall-klassijiet il-kbar tas-sekondarji, jiġifieri dawk tar-raba' u l-ħames sena.

Fl-2010 Mario Azzopardi ħareg "Skizzi tal-Karnival" ktieb ta' ta' "poesaġġi", terminu li fil-letteratura lokali kien għadu qatt ma ntuża.

Azzopardi joħloq sensiela ta' "saġġi poetiċi" li bosta minnhom għandhom laqta' parodika jew grotteska.

Iżda hemm ukoll bċejjeċ fejn il-poeżija tiddomina fuq kollox.

Aspetti oħra interessanti jixħdu r-rabta li Azzopardi dejjem kellu mal-mottiv teatriku.

Dan il-ktieb kiseb premju letterarju mniedi mill-Gvern.

Fl-2012 ħareġ it-tieni ktieb ta' "poesaġġi", "Il-Fabbrikant tal-Marjunetti".

Azzopardi hu wkoll l-editur ta' żewġ volumi dwar it-Teatru f'Malta, "Kitbiet dwar it-Teatrin" (2010) u "Mhemmx bżonn Siparu" (2012).

Huwa ppubblika wkoll sensiela ta' noti kritiċi fuq ix-xogħlijiet ta' drammaturgi importanti Maltin, fostħom Guże' Diaċono, Francis Ebejer u Alfred Sant.

Xandar ukoll studju kontroversjali fuq il-poeta nazzjonali Dun Karm Psaila, permezz tal-ktieb maħruġ mill-P.E.G. fl-1993 - "Bejn il-Vatikan, id-Duce u l-Kuruna".

Azzopardi jattakka l-pożizzjoni plaċida tal-poeta nazzjonali quddiem avvenimenti storiċi kruċjali, fosthom it-theddida tal-faxxiżmu f'Malta tas-snin Tletin, kif ukoll l-implikazzjonijiet soċjo-politiċi kollha tal-kolonjaliżmu, fejn il-qassis-poeta wera dejjem sottomissjoni inkondizzjonata lejn l-awtoritajiet Britanniċi.

L-istoriku Frans Ciappara jara f'dan ix-xogħol estensjoni tal-qagħda ta' Azzopardi bħala anti-konvenżjonalista ewlieni.

Ciappara jqis li Azzopardi qed iġiegħel lill-qarrejja jirridimensjonaw lil Dun Karm u jaraw jekk kienx konxju tal-qagħda soċjali tal-Maltin fi żmienu: għaliex it-temi li ħarbtu ruħ awturi kontemporanji bħal John Marks, Manwel Dimech u Juan Mamo ma ħallew l-ebda marka fuq ruħ il-poeta-saċerdot, li baqa' sieket quddiem tant miżerja?

Min-naħa l-oħra, il-kritiku Adrian Stivala jgħid li Azzopardi, b'reqqa ta' tiftix u dokumentazzjoni, jikkonfronta lil Dun karm ma' kurrenti soċjo-letterarji ta' żmienu stess u joħrog xbieha ta' poeta-qassis li kien iqis l-awtorità u l-poter bi skala vertikali, fejn l-ubbidjenza tal-kotra hi indispensabbli biex il-ftit ikollhom id-dritt li jiddeċiedu d-destin tas-soċjetà Maltija.

Għalkemm dan il-ktieb ma wasalx daqstant f'idejn il-qarrejja daqskemm appikk xtaq l-awtur innifsu, madanakollu fetaħ diskussjoni fuq perspettivi ġodda ta' kif il-Maltin għandhom iqisu lill-poeta nazzjonali tagħhom.

Ciappara jżid li Azzopardi ġiegħel lill-istoriċi u lill-istudjużi tal-letteratura Maltija jirridimensjonaw lil Dun Karm, il-poeta saċerdot li baqa' konxju dwar il-qagħda soċjali miżeri tal-kotra tal-Maltin ta' żmienu.

Azzopardi jistaqsi wkoll jekk il-poeta nazzjonali qattx kellu viżjoni ta' Malta indipendenti jew jekk il-pożizzjoni kompjaċenti tiegħu kinetx waħda politikament komda, filwaqt li qagħad attent li ma jwassalhiex lejn il-periklu.

Filwaqt li jsellem lil Dun Karm għax-xogħol siewi tiegħu favur il-lingwa Maltija, Azzopardi jiddibatti bis-sħiħ it-titlu tal-poeta saċerdot bħala poeta nażjonali.

Azzopardi stinka kemm seta' sabiex iwassal it-teatru impenjattiv lill-poplu Malti bl-ilsien tagħhom.

Iggradwat bħala għalliem tal-arti fl-1969 ħuwa ħadem għal diversi snin fid-Taqsima tad-Drama fi ħdan il-Ministeru ta' l-Edukazzjoni.

Fl-1979 waqqaf il-Lyceum Youtħ Tħeatre, formazzjoni ta' studenti żgħażagħ li ħadmu fuq proġetti estensivi, fosthom dramm espressjonista li fakkar il-waqgħa tal-Ħajt ta' Berlin fl-1989 u li kien inħadem f'Ħamburg, il-Ġermanja.

Fl-1986 tella' d-dramm "Galileo Galilei" ta' Bertold Brecht u l-produzzjoni li ntlaqgħet kemm bħala fewġa ta' arja friska mill-imxennqin għall-bidla fil-kamp teatrali kif ukoll b'arja ta' xettiċiżmu mill-qasam neo-konformista, fostħom il-gazzetta kattolika "Leħen is-Sewwa".

Sena wara waqqaf "Politeatru" u baqa' jmexxihħ sal-1992.

Fi ħdan dik il-formazzjoni ssawret xehda ta' artisti ewlenin tal-palk, fosthom Ray Abdilla, Ray Calleja, Etienne St. John, Marvic Cordina, Maria Vella, Karmenu Vella, Maryanne Muscat, Mario (Snits) Spiteri u Żep Camilleri, fost oħrajn.

F'din l-intrapriża introduċa t-teatru Russu, minn Cekov sa Vampilov, ingaġġa diversi diretturi barranin kif ukoll ippreżenta drammi maqlubin għall-Malti mir-repertorju Ingliż tal-"kitchen sink drama" fit-Teatru tal-General Workers' Union, magħruf ukoll bħala t-Teatru tal-Ħaddiema, quddiem udjenżi numerużi.

Fl-1990, bħala d-direttur artistiku taċ-Ċentru Kulturali Russu, ħuwa kkordina l-ewwel festival ta' l-arti Malti-Russu ġewwa Moska.

Bħala direttur teatrali ħuwa tella', fost l-oħrajn, xogħolijiet ta' Aristofani, Ewripede, Shakespeare, Ibsen, Gorky, Pinter, Williams u Sartre.

Fl-aħħar deċenju tas-seklu 20 Azzopardi baqa' joqrob aktar lejn tip ta' teatru "impenjat soċjalment" u beda jieħu seħem fi proġetti ġodda ma' pajjiżi Ewropej.

L-involviment tiegħu baqa' jissaħħaħ bi proġetti teatrali assistiti mill-Unjoni Ewropea, l-aktar fil-qasam ta' l-edukazzjoni għal matul il-ħajja trasmessa b'forom drammatiċi.

Mill-2000 'il hawn, hu ħadem bħala animatur ewlieni teatrali f'inħawi bħall-Italja, l-Awstrija, il-Germanja, is-Slovakkja, ir-Romanija, il-Polonja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Finlandja u l-Ingilterra.

Fl-2007 kiteb u pproduċa "Coming in from the Shadows", dramm ibbażat fuq sensiela ta' narrativi awtentiċi ta' klandestini li ħarbu lejn l-Ewropa biex jevitaw kull xorta ta' oppressjoni, minn abbuż domestiku sa persekuzzjoni politika.

Id-dramm kien iffilmjat fl-2008 u magħżul mill-Uffiċċju ta' l-UNHCR f'Ankara biex jintwera fl-okkazzjoni tal-Jum Dinji tar-Refuġjati.

Għaddew erbgħin sena minn mindu Azzopardi beda jikteb.

Xorta jidher li baqa' diżilluż bil-qagħda kulturali f'Malta, mifnija bil-konformiżmu u l-biża li wieħed iħaddan fehmiet differenti, jekk mħux ukoll radikali.

Il-pinna tiegħu dejjem tħassret, il-ftit jew wisq, l-insularità ta' poplu ċkejken li jħossu komdu ma jaħsibx jew li jkun manipulat mentalment.

Azzopardi hu wieħed mill-aktar kritiċi ħorox tal-manipulaturi tal-"medja" kif ukoll tal-mod kif ħafna drabi, ix-xandir televiżiv nazzjonali iwarrab l-obbligi formattivi tiegħu biex ibaxxi ruħu għall-forżi tal-kummerċ u għad-dominanża ta' produtturi privati.

Fl-2007, il-kritiku Charles Briffa ppubblika studju estensiv dwar Mario Azzopardi bit-titlu "Travelling between Sħadows" (Progress Press) u nkluda għadd ta' traduzzjonijiet tax-xogħlijiet ta' Azzopardi għall-Ingliż.

Pubblikazzjoni oħra bil-poeżiji ta' Azzopardi, maqlubin għall-Ingliż mill-professur Grazio Falzon, għandha t-titlu "Naked as Water" u kienet ippubblikata fl-iStati Uniti minn Xenox Books fl-1996.

L-aktar xogħlijiet reċenti ta' Mario Azzopardi, inklużi kitbiet prożo-poetiċi jidhru fil-sit elettroniku "marioAzzopardi.ċom"


Brussell

Brussell

Brussell (Franċiż: "Bruxelles"; Olandiż: "Brussel") hija l-belt kapitali tal-Belġju, pajjiż fit-Tramuntana tal-Ewropa.

Fost l-aktar partijiet importanti tal-belt insibu l-"Grand Place", li fiha wieħed isib il-binja tal-Kunsill Lokali.

Postijiet magħrufa oħra huma l-monument "Atomium", il-"Jardins de Luxembourg" u l-"Mużew tal-Arti Moderna."

Din il-belt hija wkoll magħrufa bħala s-sede ta' ħafna istituzzjonijiet Ewropej, fosthom il-Kummissjoni Ewropea, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew.


It-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs 2006 kien kampjonat tal-futbol li sar fil-Ġappun bejn l-10 ta' Diċembru u s-17 ta' Diċembru 2006.

Din kienet ir-raba' edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs u t-tieni waħda minn mindu il-kompetizzjoni ffundat ruħha mat-Tazza Interkontinentali.

Is-sitt rebbieħa tas-sitt konfederazzjoni lagħbu f'fażi eliminatorja.

Il-kwarti tal-finali kienu partiti fejn it-timijiet involuti kienu mill-konfederazzjonijiet tal-AFC, il-CAF, il-CONCACAF u l-OFC, waqt li r-rebbieħa tal-UEFA u l-CONMEBOL kellhom post awtomatiku fis-Semifinali.

It-telliefa tal-kwarti tal-finali kienu jilgħabu għall-ħames post, waqt li t-telliefa tas-semifinali jilgħabu għat-tielet post.

Tim mill-pajjiż ospitu ma ħax sehem, kif kien propost qabel.

Minħabba li l-Awstralja ma baqgħetx parti mill-OFC, ir-rappreżentanti tal-Oċeanja, Auckland City ma kinux professjonali u b'hekk kellhom jilgħabu logħba eliminatorja għal post fil-kwarti tal-finali kontra ċ-champions tal-J.

League (Gamba Osaka) kif kien ikkunsidrat.

Din il-bidla kienet se telimina il-partita għall-ħames post. Din l-idea kienet irtirata, imma l-format tal-kampjonat tal-2007 kien tbiddel.

It-timijiet li kkwalifikaw għall-kampjonat tas-sena 2006:

"Il-ħinijiet huma kollha skont il-Ħin normali tal-Ġappun (UTC+9)"


Tazza tad-Dinja VIVA

Tazza tad-Dinja VIVA

It-Tazza tad-Dinja VIVA hi kompetizzjoni internazzjonali tal-futbol kkontestata minn timijiet nazzjonali li mhumiex membri tal-FIFA.

Dan il-kampjonat isir kull sentejn u hu mmexxi mill-NF-Board.

F'April 2005, l-NF-Board ħabbret li r-Repubblika Torka ta' Ċipru ta' Fuq kienet magħżula biex tospita l-edizzjoni inawgurali tat-Tazza tad-Dinja VIVA, wara li kienet ospitat b'suċċess kampjonat biex jiċċelebra l-50 sena anniversarju mill-fundazzjoni tal-federazzjoni tal-futbol.

Il-federazzjoni xtaqet li sittax-il tim jieħdu sehem minn fost in-nazzjonijiet membri.

Fir-rebbiegħa tal-2005, gvern ġdid ġie elett fir-Repubblika Torka ta' Ċipru ta' Fuq, li kien entużjast li jiżviluppa r-relazzjonijiet ma' nazzjonijiet oħra.

L-NF-Board saħqet li l-gvern ta' Ferdi Sabit Soyer insista liema pajjiżi jistgħu jieħdu sehem u dawk li ma jistgħux biex jevita argumenti politiċi potenzjali.

Il-KTFF, kif inhi magħrufa l-federazzjoni tal-futbol tal-pajjiż rispettiv, min-naħa tagħha saħqet li l-NF-Board għamlet domandi finanzjarji mhux raġunevoli.

Ir-riżultat ta' dan kollu kien li l-NF-Board iddeċidiet li tagħti d-dritt biex tospita l-ewwel edizzjoni lill-Oksitanja.

Bħala risposta, il-KTFF ħabbret li huma kienu se jospitaw kampjonat għalihom, l-ELF Cup, li kienet se tkun skedata fl-istess perjodu bħat-Tazza tad-Dinja VIVA.

Xi membri tal-NF-Board aċċettaw l-invit biex jieħdu sehem f'din it-Tazza.

L-Oksitanja ħabbret li l-kampjonat se jkun xorta ospitat bejn id-19 u l-25 ta' Novembru 2006, bil-logħob jintlagħbu f'Hyères les Palmiers, qrib Tolon.

In-numru ta' parteċipanti kien imnaqqas għal tmienja, bħala antiċipazzjoni għall-ELF Cup – li qablet li tħallas l-ispejjeż – li kienet se tieħu membri tal-NF-Board mit-Tazza tad-Dinja VIVA.

Madankollu, minħabba n-nuqqas ta' kompetituri approprjati kien ifisser li l-kampjonat kien se jinkludi sitt timijiet: Monako, Romani, Sapmi, Kamerun t'Isfel, Papwa tal-Punent, u l-ospiti.

Madanakollu, minħabba li Papwa tal-Punent u l-Kamerun t'Isfel naqsu li jattendu għall-Assemblea Ġenerali tal-NF-Board f'Settembru 2006, u wkoll minħabba problemi loġistiċi, tefgħu dawl ta' dubju fuq il-kampjonat li deher li kien se jkompli bi tliet timijiet biss.

Fortunatament, il-Kamerun t'Isfel setgħu jaqblu biex jibagħtu t-tim tagħhom, u erba' timijiet – minn tnax-il tim li kienu maħsuba li jikkompetu – kienu se jipparteċipaw għar-rebħ tat-titlu.

Xorta kien għad problemi għall-organizzaturi meta l-Kamerun t'Isfel ma setgħux jipparteċipaw minħabba problemi tal-Visa, fejn irriżulta li l-partiti kollha tagħhom kienu rtirati.

Sa l-aħħar tal-ġimgħa, Sapmi kisbu l-ewwel titlu tal-ewwel edizzjoni, fejn skurjaw total ta' 42 gowl fit-tliet partiti tagħhom.

It-tieni edizzjoni tal-Tazza tad-Dinja VIVA ntlagħabet fil-belt Żvediża ta' Gällivare f'Sapmi bejn is-7 u t-13 ta' Lulju, 2008.

Tnax-il tim urew interess li jipparteċipaw fit-turnew tal-irġiel, waqt li tnejn fit-turnew tan-nisa.

Madanakollu ħamsa biss ħadu sehem u t-tim li ħareġ rebbieħ kien il-Padanja fuq l-Aramej u l-ospiti tal-kompetizzjoni.

Fil-kampjonat tan-nisa, b'żewġ timijiet, ir-rebbieħ kien l-ospitu, Sapmi.

It-Trofew Tazza tad-Dinja VIVA kien iddiżinjat mill-iskultur Franċiż Gérard Pigault, u hu msemmi t-Trofew Nelson Mandela, bħala unur għall-president veteran Sud-Afrikan.


Berlin

Berlin

Berlin hija l-belt kapitali Ġermaniża u is-sede tal-Gvern Ġermaniż.

Hija wkoll wieħed mis-16-il stat li flimkien jagħmlu l-Ġermanja.

Hija ċ-ċentru tar-reġjun Berlin/Brandenburg.

Fiha hemm joqogħdu 3.4 miljun ruħ u hija meqjusa bħala l-ikbar u l-aktar belt ppopolata fil-Ġermanja u t-tieni l-akbar belt fl-Unjoni Ewropea.


Isabel Allende

Isabel Allende

Isabel Allende Llona (Lima, 2 ta' Awwissu 1942) hija kittieba Ċilena.

Hi hi waħda mill-aktar awturi Sud-Amerikani famużi b'kotba bħal "Id-Dar tal-Erwieħ" ("La casa de los espíritus") u "Il-Belt tal-Bhejjem" ("La ciudad de las bestias").

Kitbet rakkonti msejsa fuq l-esperjenzi personali tagħha, ħafna drabi wkoll fuq l-esperjenzi tan-nisa, u rnexxielha tinseġ il-ħrafa mar-realtà.

Għallmet il-letteratura f'bosta universitajiet Amerikani.

Attwalment toqgħod ġewwa l-belt ta' Kalifornja flimkien mar-raġel tagħha, Willie Gordon.

Fl-2003, irnexxielha tikseb iċ-ċittadinanza Amerikana.

Għalkemm imwielda l-Peru, Isabel Allende ġiet imrobbija ġewwa ċ-Ċili.

Wara l-qtil ta' zijuha, il-President Salvador Allende, kellha taħrab minn hemm.

Ħadmet ġewwa l-Veneżwela mill-1975 sal-1984 u mbagħad marret toqgħod Istati Uniti.

Ħadmet bħala preżentatriċi televiżiva u ġurnalista.

Kitbet drammi u stejjer għat-tfal.

L-ewwel ktieb għall-adulti li kitbet kien "La casa de los espíritus", li ġie maqlub għal 27 lingwa.

Kitbet tmien novelli, fosthom "Zorro" (2005), "Retrato en sepia" (Ritratt bis-sepja)(2000), "Hija de la fortuna" (Aħwa tax-xorti) (1998), u "Afrodita.

Cuentos, recetas y otros afrodisiacos" (Afrodite, stejjer, riċetti u afrodiżjaċi oħra) (1997).

Fil-ktieb "Mi país inventado" (Pajjiżi ivvintat) (2003) tagħti rendikont tal-parti ta' ħajjitha li qattgħet fiċ-Ċilì.


Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iskozja

Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iskozja

L-iskwadra nazzjonali tal-futbol ta' l-Iskozja hu t-tim nazzjonali tal-futbol ta' l-Skozja.

Hu mmexxi mill-Scottish Football Association u hu fost l-eqdem timijiet tal-futbol li jeżisti.

Alavolja parti mir-Renju Unit, Skozja dejjem kellha r-rappreżentanti tagħha li jilagħbu f'kampjonati professjonali, imma mhux fil-Logħob Olimpiku minħabba li l-Kumitat Internazzjonali Olimpiku jirrikonoxxi biss lir-Renju Unit.


Albanija fil-Festival tal-Eurovision

Albanija fil-Festival tal-Eurovision

L-Albanija ipparteċipat fil-Festival tal-Eurovision seba' darbiet, fejn iddebuttat fl-2004.

L-aqwa pożizzjoni ġiet fis-sena debuttanti, fejn Anjeza Shahini kisbet is-seba' post bil-kanzunetta "The Image Of You".

Minħabba li spiċċat mal-ewwel għaxra, l-Albanija kellha post garantit fil-finali fejn Ledina Çelo interpretat "Tomorrow I Go".

Ledina ma tantx kisbet riżultat tajjeb, fejn spiċċat fis-sittax-il post u b'hekk kellha tikkompeti fis-semi-finali.

La Luiz Ejlli u lanqas Frederik Ndoci ma rnexxielhomx jikkwalifikaw mis-semifinali.

Olta Boka, ir-rappreżentatriċi tal-Albanija fl-2008, irnexxielha takkwista l-ewwel finali wara assenza ta' sentejn.

Għall-Festival tal-Eurovision 2009, l-Albanija kienet l-ewwel pajjiż li għażlet kemm l-artist kif ukoll il-kanzunetta għal dan il-konkors.

Ir-rebbieħ ġie magħżul mill-festival nazzjonali, Festivali I Këngës.

Ir-rebbieħa kienet Kejsi Tola bil-kanzunetta "Më merr në ëndërr" (Ħudni fil-ħolm tiegħek), li ġiet komposta minn Edmond Zhulali u Agim Doçi, li t-tnejn li huma kkomponu l-kanzunetta tal-ewwel parteċipazzjoni tal-Albanija.

Il-kanzunetta tkantat bl-Ingliż bħala "Carry Me in Your Dreams".

Għat-tieni sena konsekuttiva, l-Albanija ikkwalifikaw għall-finali wara s-seba' post miksub fis-semifinali.

Finalment, Kejsi Tola waslet sas-sbatax-il post b'48 punt.

L-Albanija tat l-aktar punti lil:

L-Albanija irċiviet l-aktar punti minn:


Parteċipazzjoni fil-Festival tal-Eurovision

Disgħa u erbgħin pajjiż ipparteċipa fil-Festival tal-Eurovision mill-bidu tiegħu fl-1956.

Minn dawn, erbgħa u għoxrin rebħu l-festival.

Il-festival, organizzat mill-European Broadcasting Union (EBU), isir kull sena bejn il-membri tal-Unjoni.

Ix-xandara ta' pajjiżi differenti jibgħatu kanzunetta li tirrapreżenta l-pajjiż, u jivvutaw biex jiddeterminaw l-aqwa kanzunetta fil-kompetizzjoni.

Parteċipazzjoni fil-festival hi miftuħa għal kull membru attiv tal-EBU.

Biex tkun membru attiv, ix-xandara jridu jkunu fil-European Broadcasting Area, jew fil-Kunsill tal-Ewropa ta' dak il-pajjiż membru.

Biex wieħed ikun eleġibbli li jipparteċipa ma jkunx iddeterminat skont il-pożizzjoni ġeografika fl-Ewropa, minkejja il-kelma "Euro" fil-kelma "Eurovision".

L-Iżrael, pajjiż mil-Lvant Nofsani, ilu jipparteċipa mill-1973.

In-numru ta' nazzjonijiet parteċipanti kiber ġmielu matul is-snin, minn seba' fl-1956 sa aktar minn għoxrin lejn tmiem is-snin tmenin.

Hekk kif in-numru ta' kontestanti kiber, kompetizzjonijiet preliminarji u relegazzjoni ġew introdotti, biex jassiguraw li numru konsiderevoli ta' pajjiżi jkollhom ċans li jipparteċipaw.

Fl-1993, festival preliminarju, "Kvalifikacija za Millstreet", kien sar f'Ljubljana biex jintgħażlu tliet pajjiżi mil-Lbiċ tal-Ewropa biex jikkompetu fil-finali.

Wara l-1993, ir-regola ta' relegazzjoni ġiet introdotta; dawk li kklassifikaw fl-aħħar sitt postijiet ma setgħux jikkompetu fl-edizzjoni ta' wara.

Fl-1996, sistemà ġdida kienet introdotta.

Tejps tad-disgħa u għoxrin kontestant kienu ntbagħtu lill-ġurija nazzjonali.

L-aqwa tnejn u għoxrin jikkwalifikaw għall-finali.

In-Norveġja bħala l-ospitu tal-kompetizzjoni, ingħatat post awtomatiku fil-finali.

Mill-1997 sal-2001, sistemà ġdida ġiet użata fejn il-pajjiżi li kisbu medja żgħira ta' punti f'dawk l-aħħar ħames snin, jispiċċaw relegati.

Il-pajjiżi ma setgħux jiġu relegati aktar minn sena waħda.

Bejn l-2001 u l-2003, is-sistemà tar-relegazzjoni li kienet użata bejn l-1994 u l-1995, reġgħet ġiet użata.

Fl-2004, is-semifinali ġiet introdotta.

L-aqwa għaxar pajjiżi fl-edizzjoni ta' qabel, flimkien mal-"L-Aqwa Erbgħa" , jikkwalifikaw għall-finali tal-edizzjoni ta' wara awtomatikament.

Il-pajjiżi jidħlu fis-semi-finali, fejn iħallu finali ta' erbgħa u għoxrin.

Fl-2008, saru għall-ewwel darba żewġ semifinali.

Xi pajjiżi, bħall-Ġermanja u r-Renju Unit, daħlu f'kull edizzjoni; il-Marokk, min-naħa l-oħra, daħlu darba biss.

Żewġ pajjiżi, it-Tuneżija u l-Libanu ppruvaw jidħlu qabel ma daħlu fil-Festival.

Il-Liechtenstein, minħabba li m'għandhomx stazzjon tat-televiżjoni tagħhom, ma setgħux jidħlu fl-1969 u fl-1976.


Andorra fil-Festival tal-Eurovision

Andorra fil-Festival tal-Eurovision

L-Andorra għamlet id-debutt fil-Festival tal-Eurovision fl-2004.

L-interess fil-festival kien minn dejjem kbir, minkejja li l-istazzjoni lokali tal-Andorra, Ràdio i Televisió d'Andorra (RTVA), ma kienx ixandar il-festival minn xi snin riċenti.

Il-poplu tal-Andorra xorta seta' jsegwi l-edizzjonijiet minn stazzjonijiet Spanjoli u Franċiżi.

Matul is-sitt parteċipazzjonijiet l-Andorra qatt ma kkwalifikat għall-finali fejn waslet l-aktar viċin fl-2007 meta spiċċat fit-tnax-il post tas-semifinali, minkejja li ħafna bassru l-possibilità ta' kwalifikazzjoni.

Nhar it-8 ta' Novembru 2011, ġie imħabbar mir-RTVA li kienu se jħallu lill-EBU minħabba raġunijiet finanzjarji u qtugħ fil-baġit min-naħa tal-gvern tal-pajjiż.

L-Andorra tat l-aktar punti lil:


Armenja fil-Festival tal-Eurovision

Armenja fil-Festival tal-Eurovision

L-Armenja għamlet id-debutt fil-Festival tal-Eurovision fl-2006 bil-kanzunetta mingħand André bl-isem ta' "Without Your Love".

Billi kienet ġdida fil-kompetizzjoni, l-Armenja kellha tikkompeti fis-semifinali u André kien l-ewwel li kanta f'dik is-serata, fejn irnexxielu jikkwalifika għall-finali ta' dik l-edizzjoni tal-20 ta' Mejju.

Finalment, l-Armenja kisbet riżultat prestiġjuż; dak tat-tmien post.

Minħabba li kienet spiċċat mal-ewwel għaxra, l-Armenja kkwalifikat direttament għall-finali tal-2007 u kisbet għat-tieni sena konsekuttiva t-tmien post. Fatt simpatiku hu kif l-Armenja, fl-2006, spiċċat b'punt vantaġġ fuq il-Greċja, waqt li fis-sena ta' wara, hi spiċċat b'punt taħt il-Greċja.

Fis-sena suċċessiva l-aħwa Inga u Anush Arshakyans reġgħu rrepetew is-suċċess għall-Armenja, u b'hekk saru wieħed minn tliet pajjiżi li dejjem spiċċaw fost l-aqwa għaxra mill-introduzzjoni tas-semifinali fl-2004.

Il-pajjiżi l-oħra huma l-Greċja u l-Ażerbajġan.

L-Armenja "tat" l-aktar punti lil (finali biss):

L-Armenja "rċiviet" l-aktar punti minn (finali biss):


Ażerbajġan fil-Festival tal-Eurovision

Ażerbajġan fil-Festival tal-Eurovision

L-Ażerbajġan idebutta fil-Festival tal-Eurovision fl-edizzjonii tal-2008, wara li l-ITV sar membru attiv tal-EBU qabel mal-festival kien ġie mħejji.

ITV ilu jxandar il-Eurovision għal dawn l-aħħar snin, fejn xtara mill-EBU id-drittijiet għax-xandir.

L-Ażerbajġan hu l-aħħar pajjiż mill-Kawkasu li pparteċipa: l-Armenja kienet l-ewwel pajjiż, fl-2006, u wara segwiet il-Ġeorġja fl-2007.

Qabel ma saret l-ewwel dehra, l-AzTV kien imħajjrin li jipparteċipaw fl-2007, imma r-regoli tal-EBU ma ħallewx lil AzTV isir membru tagħhom.

AzTV kienu mċaħdin milli jsiru membri tal-EBU minħabba li kienu kkunsidrati li jżommu konnessjoni kbira mal-gvern Ażerbajġan.

Fil-5 ta' Lulju, stazzjon ieħor — l-istazzjon pubbliku tal-ITV — sar membru sħiħ tal-EBU u fil-15 ta' Ottubru ngħataw il-permess mill-EBU li jieħdu sehem.

L-ewwel kanzunetta tal-Ażerbajġan f'dan il-festival kienet minn Elnur u Samir li kklassifikaw fil-finali fit-8 post b'132 punt.

Fl-2009 l-Ażerbajġan tejjeb ir-rekord tiegħu meta l-koppja AySel u Arash temmew l-avventura tagħhom fit-tielet post b'207 punti.

Fis-sena 2011 wasal l-ikbar suċċess tal-pajjiż.

Id-dwett iffurmat minn Ell u Nikki rebħu l-konkors li sar ġewwa l-Ġermanja, b'total ta' 221 punt minn 43 pajjiż.

Mill-introduzzjoni tal-semifinali fl-2004, l-Ażerbajġan irnexxielu dejjem jgħaddi mis-semifinali, u flimkien mal-Greċja dejjem spiċċa fost l-ewwel għaxra mill-bidu tas-sistema tas-semifinali.

L-Ażerbajġan ta l-aktar punti lil:

L-Ażerbajġan rċieva l-aktar punti mingħand:


Montenegro fil-Festival tal-Eurovision

Montenegro fil-Festival tal-Eurovision

Il-Montenegro ddebutta fil-Festival tal-Eurovision fl-2007.

Dan il-pajjiż ħa sehem qabel taħt il-Jugożlavja.

Fl-2004 u l-2005, il-Montenegro daħlet fil-Eurovision bħala unjoni tas-Serbja u Montenegro, imma fl-2006 huma rtiraw minħabba li ma kienx hemm qbil fuq liema kandidat li kien se jintgħażel.

Il-parteċipanti għas-Serbja u Montenegro fl-2005, No Name, kienu mill-Montenegro, kif ukoll dawk li pparteċipaw fl-1983 u fl-1984 għall-Jugożlavja.


Bożnija u Ħerżegovina fil-Festival tal-Eurovision

Il-Bożnija u Ħerżegovina għamlet id-debutt fil-Festival tal-Eurovision fl-edizzjoni tal-1993 wara li spiċċat it-tieni fir-rawnd ta' kwalifika bl-isem ta' "Kvalifikacija za Millstreet".

Minn dik is-sena 'l quddiem ħadet sehem f'kull edizzjoni minbarra fl-1998 u fl-2008, meta riżultati medja baxxi sfurzaw lill-Bożnija u Ħerżegovina biex jaqbżu l-festival.

L-aqwa riżultat fl-istorja tagħhom f'dan il-konkors wasal fil-Festival tal-Eurovision 2006, meta Hara Mata Hari kiseb it-tielet post fil-finali bil-kanzunetta "Lejla".

Il-Bożnija u Ħerżegovina minkejja li ddebuttaw fl-1993, huma kienu diġà bdew jieħdu sehem din id-darba taħt l-isem tal-Jugożlavja bejn is-snin 1961 u 1991.

Fil-Eurovision 1992 artisti Bożnijaċi ntagħżlu biex jirrapreżentaw lill-Jugożlavja fis-serata finali.

Il-Bożnija u Ħerżegovina "tat" l-aktar punti lil (finali biss):

Il-Bożnija u Ħerżegovina "rċiviet" l-aktar punti minn (finali biss):


Bulgarija fil-Festival tal-Eurovision

Bulgarija fil-Festival tal-Eurovision

Il-Bulgarija pparteċipat fil-Festival tal-Eurovision ħames darbiet.

Il-Bulgarija kkompetew l-ewwel darba fil-Festival tal-Eurovision 2005, fejn ġew rappreżentati mill-grupp jazz Kaffe bil-kanzunetta "Lorraine".

Huma rċevew 49 punt, fejn ikklassifikaw fid-dsatax-il post, però naqsu li jagħmluha għall-finali.

Is-suċċessur tagħhom kienet Mariana Popova b'"Let Me Cry", fejn din ukoll ma kantantx fis-serata finali wara li spiċċat fis-sbatax-il post b'36 punt fis-semifnali.

L-ewwel kwalifikazzjoni għall-finali waslet fl-2007 meta Elitsa Todorova u Stoyan Yankoulov kantaw il-kanzunetta "Voda".

Fis-semifinali waslu sas-sitt post b'146 punt u b'hekk kellhom l-aċċess għall-finali.

B'din il-kanzunetta, l-ewwel darba fl-istorja li kienet bil-lingwa Bulgara, Todorova u Yankulov irrepetew il-prestazzjoni fis-semifinali, fejn fil-finali kklassifikaw fil-ħames post minn total ta' 24 parteċipant, b'total ta' 157 punt.

Minħabba t-tibdil fir-regoli, il-Bulgarija xorta waħda ma kellhiex id-dritt li tikkwalifika għall-finali tas-sena suċċessiva, fejn b'hekk f'Belgrad, is-Serbja, kellha tikkompeti f'waħda mis-semifinali tal-edizzjoni tal-2008.

Deep Zone u Balthazar bil-kanzunetta "DJ, Take Me Away", ma rnexxielhomx jirrepetu s-suċċess tas-sena ta' qabel fejn b'56 punt spiċċaw barra mill-finali.

Lanqas ir-rappreżentant suċċessiv, Krassimir Avramov, ma sab post fil-finali meta l-Bulgarija kisbet biss is-sittax-il post tas-semifinali, biex b'hekk tkompli bi rekord xejn sabiħ ta' finali waħda minn ħames tentattivi.

Il-Bulgarija "tat" l-aktar punti lil (finali biss):

Il-Bulgarija "rċiviet" l-aktar punti minn (finali biss):


San Marino fil-Festival tal-Eurovision

San Marino fil-Festival tal-Eurovision

San Marino ipparteċipa darba biss fil-Festival tal-Eurovision, fejn idebutta fl-edizzjoni tal-2008, u mistenni li jagħmel it-tieni preżenza fl-edizzjoni tal-2011 ġewwa Düsseldorf.

F'Ġunju tal-2007, Radiotelevisione della Repubblica di San Marino (SMRTV), l-istazzjon ta' San Marino, indika interess li jingħaqad f'dan il-festival fil-futur.

Ħames xhur wara, dan l-istazzjon ikkonferma l-parteċipazzjoni fil-Festival tal-Eurovision 2008 ta' Belgrad.

L-ewwel daħla kienet mill-grupp Miodio, bil-kanzunetta Taljana "Complice".

San Marino għandu l-unur li sar il-ħamsin pajjiż li qatt ħa sehem fil-Eurovision, wara d-dehra li għamel fis-semifinali tal-konkors.

Madanakollu, Miodio naqsu li jikkwalifikaw għall-finali fejn kisbu biss 5 punti u spiċċa fl-aħħar post.

Oriġinarjament, SMRTV ippjanaw li jkomplu l-avventura fl-edizzjoni tal-2009.

Il-Ministru tal-Kultura ta' San Marino ħabbar ftit wara d-debutt li kellhom fl-2008 li huma "għandhom xewqat tajbin li jirritornaw".

Madanakollu, SMRTV ħabbru li kienu se jirrevedu l-konkors tal-2008, u fl-aħħar tas-sena jieħdu deċiżjoni fuq il-parteċipazzjoni fl-2009.

Wara ħafna għajdut, SMRTV irtiraw mill-edizzjoni tal-2009, minħabba diffikultajiet finanzjarji.

SMRTV applikaw biex jieħdu sehem fil-konkors tal-2011, li aktar tard ġiet ikkonfermata.

Ġiet magħżula l-kantanta Senit fejn se tkanta l-kanzunetta "Stand by" fl-ewwel semifinali.

San Marino ta l-aktar punti lil:


Benvenuto Cellini

Benvenuto Cellini

Benvenuto Cellini (twieled 3 ta' Novembru 1500 – miet 13 ta' Frar 1571) kien skultur u orafu Taljan tal-iskola Fjorentina.

Cellini twieled Firenze.

Missieru kien Giovanni Cellini, bin bennej, u ommu kienet Maria Lisabetta Granacci.

Giovanni kien idoqq u jagħmel l-istrumenti mużikali

Benvenuto kien it-tieni iben u ngħata dak l-isem (li jfisser "Merħba bih") għaliex missieru kien qiegħed jistenna tifla.

Missieru għall-ewwel beda jmexxih lejn karriera fil-mużika, u ż-żagħżugħ Benvenuto kellu talenti biżżejjed għaliha, l-iżjed fil-flawt u fil-kant.

Ta' erbatax-il sena mar jaħdem fil-ħanut immexxi minn missier l-iskultur Baccio Bandinelli, Michelangelo Bandelli.

Is-sena ta' wara daħal jaħdem fil-ħanut tal-orafu Marconi.

Meta kellu sbatax-il sena tkeċċa minn Firenze, talli, flimkien ma' ħuh, kien ħa sehem fi ġlieda, u mar Siena.

Wara iżjed studju f'Bolonja u Pisa taħt l-orafu Ulivieri Della Chiostra, billi kien imdaħħal f'taqbida oħra Firenze flimkien ma' ħuh Cecchino, reġa' tkeċċa u għal darba oħra sab kenn Siena.

Wara mar Ruma fejn beda jaħdem fil-ħanut ta' Giovanni de'Georgis.

Kien għadu m'għalaqx għoxrin sena.

Fl-1524 fetaħ ħanut għalih waħdu u ħadem bosta xogħlijiet.

Ukoll f'dawn l-ewwel snin tiegħu f'Ruma għamel ħafna kuntatti ma' artisti u orafi oħra li tgħallem ħafna minhom.

Benvenuto ħa sehem b'suċċess fid-difiża ta' Castel Sant'Angelo u tal-Papa Klement VII, matul il-Ħerba ta' Ruma fl-1527, fejn qatel, flimkien ma' oħrajn, lill-kmandant Carlo di Borbone b'tir ta' arkibuġju u fera s-suċċessur prinċep ta' Orange.

Wara l-assedju mar Mantova u ħadem xi xogħlijiet għal xi membri tal-familja Gonzaga.

Fl-1529 Klement VII għajjatlu Ruma u ħatru stampatur uffiċjali taz-zekka pontifiċja.

Fl-istess sena ħuh Cecchino li kien ħa l-karriera ta' suldat merċenarju, miet fi ġlieda.

Fil-bidu tal-1533 tneħħa mill-kariga ta' stampatur u anki ta' Mazziere (suldat ta' skorta tal-Papa); għal din it-tkeċċija kien iwaħħal fit-tixwix mifrux minn orafu Ruman ieħor, Pompeo de' Capitaneis, fejn kien jgħid li hu, Cellini, kien qatel 'l xi ħadd fil-perijodu tal-interrenju bejn il-mewt ta' Klement VII u l-elezzjoni tal-Papa Pawlu III Farnese, li malli sar papa ħafirlu.

Minħabba l-iben vjolenti tal-Papa, Pier Luigi Farnese, Cellini kien jibża' għal ħajtu u ħarab lejn Firenze fejn ħadem għal żmien qasir fil-qorti ta' Alessandro de' Medici, Duka ta' Firenze, imma reġa' lura Ruma ftit wara msejjaħ mill-Papa.

Fil-1537 ħarab minn Ruma biex jisken Franza fil-qorti ta' Franġisku I ta' Franza, wara li ħadem għal żmien qasir fis-servizz tal-kardinal Pietro Bembo f'Padova.

Imma meta wasal Franza ddeċieda li jmur lura l-Italja mingħajr ma ħa ordnijiet min Franġisku I. Meta rritorna Ruma kien akkużat biss serq tal-ħaġar prezzjuż mit-tiara tal-papa matul il-Ħerba ta' Ruma u ġie nkalzrat f'Castel Sant'Angelo.

Wara li, minħabba l-inkwiet mal-Papa Pawlu III u ibnu, għadda żmien twil fil-ħabs papali ta' Castel sant'Angelo (u mexxa ħarba li ma rnexxietx), fl-1540 Benvenuto reġa' sab refuġju Franza fil-qorti ta' Franġisku, li taħtu ħadem sa l-1544 fix-Château de Fontainebleau u ħoloq għalih waħda mix-xogħlijiet tiegħu fid-deheb l-iżjed famużi, is-salliera li tirrapreżenta l-art u l-baħar u wkoll l-istatwa tan-ninfa ta' Fontainebleau

Fl-1545, Cellini mar jaħdem Firenze fil-qorti ta' Cosimo I tat-Toscana fejn għamel il-kapulavur tiegħu, Persew (1549) jaqta' ras Medusa.

Din l-istatwa monumentali tal-bronż ħtieġet teknika eċċezjonali kif jirrakkonta Cellini fl-awtobijografija.

Fil-fatti, is-sengħa tal-bronż fondut kienet ilha mitlufa mill-antikità, u xi statwi ekwestri tal-bronż bħal ta' Marku Awrelju kienu teknikament enigma.

Fuq kollox, minkejja id-daqs tagħha, din l-iskultura m'għandha ebda "anglu mejjet", jiġifieri tidher armonjuża minn kull fejn tħares lejha.

Cellini kiteb il-"mémoires" tiegħu bit-titlu "Il-Ħajja ta' Benvenuto Cellini minnu mnfisu", bejn l-1558 sa l-1567.

F'Madrid, għamel skultura tal-Kurċifiss minn blokka waħda tal-irħam għal El Escorial (1556-1557).

Miet fl-1571 u ndifen fil-knisja ta' Santa Maria Novella, Firenze.

=Ħoloq esterni=


Marokk fil-Festival tal-Eurovision

Marokk fil-Festival tal-Eurovision

Il-Marokk ipparteċipa fil-Eurovision Song Contest darba biss, fl-Festival tal-Eurovision 1980 bil-kantanta Samira Bensaïd.

F'dik l-edizzjoni, bin-nuqqas ta' parteċipazzjoni tal-Iżrael, il-Marokk sar l-ewwel pajjiż Afrikan u Għarbi li daħal fil-festival.

Il-kanzunetta "Bitaqat Hob" kisbet biss 7 punti, ilkoll mill-Italja, u spiċċat fit-18-il post, quddiem biss il-Finlandja.


Libanu fil-Festival tal-Eurovision

Libanu fil-Festival tal-Eurovision

Il-Libanu qatt ma pparteċipa fil-Festival tal-Eurovision.

L-istazzjon Télé Liban kien mistenni li jidebbutta f'dan il-konkors fl-edizzjoni tal-2005 bil-kanzunetta "Quand tout s'enfuit" kantata minn Aline Lahoud, imma irtiraw minħabba liġijiet tal-Libanu li jabolixxu x-xandir ta' kontenut Iżraeljan.

Nhar il-21 ta' Ottubru, 2004, Ibrahim El Khoury, direttur ġenerali ta' Télé Liban, stqarr li l-Libanu kienu lesti biex jiddebutaw fil-Festival tal-Eurovision 2005 fi Kjiv, fl-Ukrajna.

Fit-3 ta' Novembru, ġie mħabbar li Aline Lahoud kienet se tkun il-kantanta waqt li fi Frar ta' wara ġiet imħabbra l-kanzunetta "Quand tout s'enfuit", kantata bil-Franċiż u miktuba minn Jad Rahbani u Romeo Lahoud.

Nhar il-15 ta' Diċembru, Télé Liban ħabbar li minħabba diffikultajiet finanzjarji kellhom jirtiraw mill-kompetizzjoni, u ċaħdu rapporti li din id-deċiżjoni kien minħabba kunflitti politiċi mal-Iżrael.

Madanakollu, ħamest ijiem wara, il-European Broadcasting Union (EBU) laħqu qbil ma' Télé Liban u l-Libanu tpoġġa fuq il-lista uffiċjali tal-parteċipanti.

F'Marzu tal-2005, is-sit elettroniku tal-Eurovision tal-Libanu ma niżlitx lill-Iżrael bħala parteċipant.

Wara li l-EBU saqsew lil Télé Liban biex jisolvu din il-kwistjoni fi żmien ta' 24 siegħa jew inkella jiġu skwalifikati.

Is-sit, minflok, neħħa l-lista u biddliha ma' paġna b'ħolqa lejn is-sit uffiċjali tal-Eurovision.

Aktar tard dak ix-xahar, l-EBU staqsiet lil Télé-Liban biex tassigura li huma kienu se jxandru l-festival kollu, inkluża l-kanzunetta Iżraeljana, mingħajr ebda interuzzjoni.

Télé-Liban ma ggarantiex din ir-rikjesta, u b'hekk, fit-18 ta' Marzu, 2005, tħabbret l-irtirar tal-Libanu mill-konkors.

Il-leġislatura tal-Libanu tipprojbixxi x-xandir ta' kontenut Iżraeljan fuq it-televiżjoni.

Minn mindu Télé-Liban irtira tliet xhur wara d-data ta' skadenza għall-applikazzjoni, l-istazzjoni ġie penalizzat, fejn tilef is-somma għall-parteċipazzjoni u ngħata sospensjoni ta' tliet snin.

Minħabba s-sospensjoni ta' tliet snin li ngħata, Télé Liban ma setax jidħol fil-Eurovision sal-edizzjoni tal-2009.

Fl-2007, il-kantant imwieled il-Libanu, Mika, stqarr li kien interessat li jidħol fil-konkors fl-2008 f'isem il-Libanu, għal wieħed mill-istazzjonijiet televiżi l-oħra li ma kienux qegħdin iservu sospensjoni, bħal Lebanese Broadcasting Corporation (LBC) jew Future Television, li wieħed minnhom jista' jissiebaħ mal-EBU.


Liechtenstein fil-Festival tal-Eurovision

Liechtenstein prova jidħol fil-Eurovision Song Contest darbtejn; fl-1969 u fl-1976.

Dan, minkejja il-fatt li mhumiex membri tal-European Broadcasting Union, regola fundamentali biex tipparteċipa.

Fl-1969 il-kanzunetta tagħhom kienet mistennija li tkun "Un Beau Matin", kantata minn Vetty, però illum indunaw li din kienet ċajta minn kumpanija Franċiża li għamlet kompilazzjoni (CD).

Anki jekk il-kanzunetta kienet vera, ir-regoli ta' dak iż-żmien kienu jagħmluha diffiċli lill-Liechtenstein biex ikantaw kanzunetta kompletament bil-Franċiż.

Fl-1976, Biggi Bachmann kienet se tkanta "My Little Cowboy", imma l-Liechtenstein ma kinitx parti mill-EBU.

Bachmann wara kkontesta finali nazzjonali Svizzera għal festival ta' wara, imma ma rebaħx.

Liechtenstein jkun eliġibbli li jipparteċipa fil-festival, jekk ikollu stazzjon nazzjonali jew tar-radju.