Naħla

Naħla

In-naħal huma insetti li jtiru u li jiġu mill-qrib miż-żnażan u n-nemel.

Huma magħrufa għas-sehem tagħhom fil-produzzjoni tal-għasel u x-xama' u għall-pollinazzjoni.

In-naħal jagħmlu linjaġġ monofiletiku fi ħdan is-superfamilja Apoidea, fil-preżent ikklassifikat bl-isem tat-takson bla livell Anthophila.

Hemm kważi 20,000 speċi magħrufa ta' naħal f' disa' familji rikonoxxuti, għalkemm ħafna minnhom għadhom ma ġewx deskritti u n-numru veru x'aktarx hu ogħla.

Jinstabu fuq kull kontinent ħlief l-Antartika, f'kull ħabitat fuq il-pjaneta li fih ix-xtieli li jwarrdu ppolinati mill-insetti.

In-naħal huma adattati biex jieklu n-nettaru u l-pollin, l-ewwel wieħed l-iżjed bħala sors ta' enerġija u t-tieni għal proteini u nutrijenti oħra li fih.

Ħafna mill-pollin jintuża bħala ikel għal-larvi.

In-naħal għandhom proboxxidi ("ilsien" kumpless) li jippermettilhom jiksbu n-nettaru mill-fjuri.

Għandhom antenni li kważi f'kollha huma magħmulin minn 13-il segment fl-irġiel u 12 fin-nisa, kif inhu tipiku għas-superfamilja.

In-naħal kollha għandhom żewġ pari ta' ġwienaħ, il-par ta' wara iżgħar minn ta' quddiem; fi ftit speċi, sess wieħed jew kasta għandu ġwienaħ relattivament qosra u ghalhekk isibuha diffiċli jew impossibli li jtiru, imma l-ebda minnhom ma huma bla ġwienaħ .

L-iżgħar naħla hi t- "Trigona minimi", naħla bla xewka fejn il-ħaddiema huma twal madwar 2.1 mm.

L-ikbar naħla fid-dinja hi "Megachile Pluto", naħla li tiekol il-weraq fejn in-nisa jistgħu jilħqu t-tul ta' 39 mm.

Il-membri tal-familja Halictidae, huma t-tip ta' naħal l-iktar komuni fl-Emisferu tat-Tramuntana, imma huma żgħar ħafna u spiss jaħsbuhom żnażan jew dubbien.

L-ispeċi tan-naħla l-iktar magħrufa hi n-naħla tal- għasel Ewropea, li, kif juri isimha, tagħmel l-għasel, kif jagħmlu ftit tipi oħra ta' naħal.

It-trobbija mill-bnedmin tan-naħal ta' din l-ispeċi tissejjaħ apikultura.

In-naħal huma ikel imfittex tal-għasfur "Merops apiaster", qerd in-naħal.

Predaturi komuni oħra huma l- għasafar "Tyrannus" u "Mimidae", iż- żnażan "Philanthus" u l-mazzarell.

In-naħal jistgħu ikunu solitarji jew jgħixu f'diversi tipi ta' komunitajiet.

L-iktar avvanzati minn dawn huma l-kolonji ewsoċjali li jinstabu fost in-naħal tal-għasel, il-bombli u n-naħal bla xewka.

Jaħsbu li diversi tipi ta' soċjalità differenti evolvew fin-naħal bosta drabi separatament.

F'xi speċi, gruppi ta' naħal nisa li jgħixu flimkien jistgħu jkunu aħwa, u fil-każ li x-xogħol jinqasam bejn il-grupp, dawn jitqisu semisoċjali.

Jekk barra li jaqsmu x-xogħol, il-grupp jikkonsisti minn omm u wliedha bniet, il-grupp jissejjaħ ewsoċjali.

L-omm titqies bħala r-"Reġina" u wliedha huma "ħaddiema".

Dawn il-kasti jistgħu jkunu biss alternattivi fl-imġiba, u f'dan il-każ is-sistema titqies bħala "primittivament ewsoċjali" (bħal ħafna żnażan li jagħmlu l-bejta tal-karta (Polistinae)), u jekk il-kasti jkunu morfoloġikament diskreti, allura s-sistema tkun "ewsoċjali għall-aħħar".

Hemm ħafna aktar speċi ta' naħal li huma primittivament ewsoċjali milli ewsoċjali għall- aħħar, imma dawn rari ġew studjati.

Il-bijoloġija tal-parti l-kbira ta' dawn l-ispeċi hi ftit li xejn magħrufa .

Il-maġġoranza l-kbira tagħom huma fil-familja Halictidae.

Il-kolonji huma tipikament żgħar, b'medja ta' tużżana ħaddiema jew inqas fihom.

L-unika differenza fiżika bejn ir-reġina u l-ħaddiema, jekk hemm xi differenza, jkun id-daqs medju.

Fil-parti l-kbira tal- ispeċi, il-kolonja ddum ħajja staġun wieħed, anki fit-tropiċi, u n-nisa mgħammra biss (irġejjen tal-futur) jibernaw (din l-ibernazzjoni tissejjaħ dijapawża).

Xi speċi għandhom staġun attiv twil u l-kolonji jilħqu l-mijiet ta' naħal.

L-Ewglossini (Euglossini) jinkludu numru ta' speċi li huma primittivament ewsoċjali b'bijoloġija simili.

Ċerti speċi ta' Allodapini naħal (qraba tan-naħla Xylocopa) wkoll għandhom kolonji primittivament ewsoċjali, imma għandhom interazzjoni bejn in-naħal adulti u l-frieħ li qed jiżviluppaw fuq livell mhux tas-soltu.

Din tissejjaħ "proviżjoni progressiva"; l-ikel tal-larva jiġi fornut ftit ftit hija u tiżviluppa.

Din is-sistema jużawha wkoll in-naħal tal-għasel u xi bombli.

In-naħal li huma ewsoċjali għall-aħħar jgħixu f'kolonji.

Kull kolonja jkollha reġina waħda, ħafna ħaddiema u, f'ċerti stadji fiċ-ċiklu tal-kolonja, jkun fiha n-naħal bgħula.

Il-bejta li jipprovdu l-bnedmin għan-naħal tissejjaħ ġarra jew kaxxa tan-naħal.

Ġarra tan-naħal tal-għasel jista' jkun fiha 40000 naħla fl-aqwa tas-sena, fir-rebbiegħa, iżda s-soltu jkun fiha inqas.

Il-bombli ("Bombus terrestris","B. pratorum", et al.) huma ewsoċjali b'mod li jixbah bejn wieħed u ieħor lill-Vespidae bħall-bgħula taż-żunżan.

Ir-reġina tibda bejta weħida (mhux bħall-irġejjen tan-naħal tal-għasel u n-naħal ta' bla xewka li jibdew il-bejtiet minn ferħa li jkun fiha għadd kbir ta' ħaddiema).

Il-kolonji tal-bombli tipikament ikun fihom minn 50 sa 200 naħla fl-aqwa tagħhom li jkun minn nofs sa tmiem is-sajf.

L-arkitettura tal-bejta hi sempliċi, limitata mid-daqs tal-ħofra tal-bejta (li tkun hemm minn qabel), u l-kolonji rari jkunu perenni.

L-irġejjen tal-bombli kultant fix-xitwa jistkennu fil-ġarer tan-naħal tal-għasel, fejn kultant l-apikulturi isibuhom mejtin, nistgħu nissoponu li jkunu qatluhom in-naħal bix-xewka.

Mhux magħruf jekk xi wħud jibqgħux ħajjin matul ix-xitwa f'dan l-ambjent.

Il-bombli huma wħud mill-pollinaturi selvaġġi l-aktar importanti, iżda naqsu ħafna f'dawn l-aħħar għexieren ta' snin.

In-naħal bla xewka jvarjaw ħafna fl- imġiba tagħhom, iżda huma kollha ewsoċjali għall-aħħar.

Huma jużaw il- hażna tal-massa, l- arkitettura tal-bejta tagħhom hi kumplessa, u l-kolonji tagħhom jibqgħu minn sena għall-oħra.

Il-veru naħal tal-għasel (ġeneru "Apis") nistgħu ngħidu li għandhom l-aktar imġiba soċjali kumplessa fost in-naħal.

In-naħla tal-għasel Ewropea, "Apis mellifera", hi l-ispeċi tan-naħal l-iktar magħrufa u waħda mill-iżjed magħrufin fost l-insetti kollha.

In-naħal Afrikanizzati, magħrufa wkoll bħala n-naħal qattiela, huma razza ibrida tal-"Apis mellifera" ġejjin minn esperimenti minn Warwick Estevam Kerr biex idakkar in-naħal Ewropej u Afrikani.

Xi rġejjen ħarbulu mill-laboratorju tiegħu fl-Amerika t'Isfel u infirxu madwar l-Ameriki.

In-naħal Afrikanizzati huma aktar aggressivi minn naħal Ewropej.

Il-parti l-kbira tan-naħal l-oħra, fosthom xi speċi familjari bħal "Xylocopa virginica", "Megachile rotundata", "Osmia lignaria" u "Osmia cornifrons" huma solitarji fis-sens li kull mara hi għammiela, u tipikament tgħix f'bejta li tibni hi stess.

F'dawn l-ispeċi m'hemmx naħal "ħaddiema".

In-naħal solitarji tipikament la jipproduċu għasel u lanqas xama'.

Huma immuni mill-Akarina u l-briegħed tal-"varroa", iżda għandhom parassiti, dud u mard speċjali għalihom.

In-naħal solitarji huma pollinaturi importanti, u l-pollin jiġbruh biex ifornu l-bejta bl-ikel għall-frieħ tagħhom.

Spiss iħalltuh man-nettaru biex jagħmlu taħlita qiesha soppa.

Xi naħal solitarji għandhom fuq ġisimhom tipi ta' strutturi avvanzati ħafna biex iġorru l-pollin.

It-trobbija ta' xi speċi ta' naħal solitarji għall-pollinazzjoni kummerċjali qiegħda dejjem tiżdied.

In-naħal solitarji huma spiss oligoleġi, fis-sens li jiġbru l-pollin minn speċi/ġeneru ta' pjanti wieħed biss jew xi ftit (mhux bħan-naħal u l-bombli li huma ġeneralisti).

Ma nafux b'naħal li huma speċjalisti tan-nettaru; ħafna naħal oligolettiċi jżuru bosta pjanti għan-nettaru, iżda m'hemmx naħal li jżuru xitla waħda biss għan-nettaru filwaqt li jiġbru l-pollin minn ħafna xtieli differenti.

Fost in-naħal li huma pollinaturi speċjalisti hemm ukoll speċi li jiġbru ż-żejt mill-fjuri minflok il-pollin, u l-irġiel tan-naħal tal-orkidej, li jiġbru materjali aromatiċi mill-orkidej (wieħed mill-każi fejn in-naħal irġiel huma pollinaturi effikaċi).

Fi ftit każi speċi waħda biss ta' naħal tista' tippolinizza effikaċament speċi ta' xtieli, u xi pjanti huma fil-periklu mill-inqas in parti minħabba li l-pollinaturi speċjali tagħhom qegħdin jinqerdu.

Però in-naħal oligolettiċi għandhom tendenza mmarkata li jkunu assoċjati ma' xtieli komuni u mifruxa li jżuruhom bosta pollinaturi (pereżempju, hemm madwar 40 oligoleġi assoċjati mal-Larrea tridentata fl-Istati Uniti, u l-istess tendenzi ġew osservati fil-ward tax-xemx, Astri, eċċ )

In-naħal solitarji jibnu l-bejtiet ġol-vojt tal-qasab jew ta' zkuk żgħar, toqob fl-injam, jew, l-iżjed spiss, fil-ħofor taħt l-art.

Il-mara s-soltu toħloq kompartiment ( "ċellula") b'bajda ġo fiha u xi ikel għal-larva, imbagħad tissiġillha.

Bejta jista' jkun fiha bosta ċelluli.

Meta l-bejta tkun fl-injam, ġeneralment l-aħħar ċelluli (dawk l-eqreb tad-daħla) jkun fihom bajd li se jfaqsu rġiel.

L-adulti ma jieħdu l-ebda ħsieb ta' wliedhom wara li jbidu l-bajd u s-soltu jmutu wara li jkun bnew bejta waħda jew iżjed.

Il-irġiel tipikament ifaqqsu l-ewwel u jkunu lesti għat-tgħammir man-nisa meta jfaqqsu.

Qiegħed isir popolari fost il-ġardinara li jipprovdu kaxxetti għan-naħal solitarji.

In-naħal solitarji jew ma jkollhomx xewka jew huma improbabbli ħafna li jagħtu x-xewka (forsi biex jiddefendu ruħom biss).

Filwaqt li n-naħal solitarji nisa jibnu l-bejtiet tagħhom, xi speċi huma gregarji, u jħobbu jibnu l-bejtiet qrib tal-oħrajn tal-istess speċi, u dan jagħti l-impressjoni li huma soċjali.

Gruppi kbar ta' bejtiet ta' naħal solitarji insejħulhom "aggregazzjonijiet", biex ma nħaltuhomx ma' "kolonji".

F'xi speċi, bosta nisa jgħixu fl-istess bejta, imma kull waħda tibni ċ-ċelluli tagħha u tfornihom bl-ikel hi waħida.

Dan it-tip ta' grupp, li mhuwiex rari, jissejjaħ "komunali".

Il-vantaġġ ewlieni jidher li hu, li meta hemm bosta nisa li jużaw l-istess daħla għall-bejta regolarment hu eħfef li jiddefenduha mill-predaturi u l-parassiti.

In-naħal kleptoparassiti jinstabu f'bosta familji tan-naħal, għalkemm l-isem teknikament japplika l-aħjar għan-nomadini (Nomadinae), sottofamilja tal-apidi (apidae).

In-nisa ta' dawn in-naħal m'għandhomx it-tagħmir għall-ġbir tal-pollin (l-iscopa) u ma jibnux il-bejta tagħhom.

Dawn tipikament jidħlu fil-bejtiet ta' speċi li jiġbru l-pollin, u jbidu l-bajd tagħhom fiċ-ċelluli tal-bejta li jkunu daħlu fiha, lesti bil-proviżjon tal-ikel.

Meta l-larva tan-naħla kleptoparassita tfaqqas, tiekol il-boċċa tal-pollin u jekk in-naħla kleptoparassita ma tkunx diġà għamlet hekk, toqtol il-larva u tikolha.

Fi ftit każi fejn l-ospiti huma speċi soċjali, il-kleptoparassita tibqa' fil-bejta tal-ospiti u tbid ħafna bajd, kultant anki toqtol is-sultana ospiti u toħdilha postha.

Ħafna naħal kleptoparassiti jieġu mill-qrib, u jixbħu l-ospiti tagħhom fid-dehra u d-daqs, (pereżempju is-sottoġeneru "Psithyrus" tal-"Bombus" li huma bombli parassiti li jinvadu l-bejtiet ta' speċi f'sottoġeneri oħra tal-"Bombus ").

Din l-iskema komuni wasslet ghall-prinċipju ekoloġiku magħruf bħala r-"Regola ta' Emery".

Xi oħrajn jidħlu fil-bejta ta' naħal ta' familji differenti, bħat-"Townsendiella", apidi nomadina, li speċi minnhom hi kleptoparassita tad-Dasypodaidae ġeneru "Hesperapis", waqt li l-ispeċi l-oħra fl-istess ġeneru jattakkaw in-naħal halictidae.

Erba' familji ta' naħal (Andrenidae, Colletidae, Halictidae, u Apidae) fihom xi speċi li huma krepuskulari (dawn jistgħu jkunu tat-tip vespertin jew matinali).

Dawn in-naħal għandhom ocelli kbar ħafna, li huma estremament sensittivi għad-dawl u d-dlam, għalkemm mhumiex kapaċi li jiffurmaw xbihat.

Ħafna huma pollinaturi ta' fjuri li huma wkoll krepuskulari, bħall-primuli ta' filgħaxija, u xi wħud jgħixu fid-deżert fejn binhar it-temperaturi huma għoljin ħafna.

Fil ktieb tiegħu tal-1934 bil-Franċiż "Le vol des insectes", M. Magnan kiteb li hu u s-Sur Saint-Lague kienu applikaw l-ekwazzjonijiet tar-reżistenza tal-arja għall-bombli u sabu li t-titjir tagħhom ma setax jiġi spjegat bil-kalkuli li jissoponu ġwienaħ fissi, imma "M'għandniex niskantaw li r-riżultati tal-kalkuli ma jaqblux mar-realtà".

Dan wassal għall-iżbal komuni li n-naħal "jiksru l-liġijiet tat-teorija tat-teorija tal-aerodinamika ", imma fil-fatt sempliċiment ikkonferma li n-naħal li ma jużawx ġwienaħ fissi, u li t-titjir tagħhom nistgħu nispjegaw b'mekkaniżmu ieħor, bħal dak użat mill-elikotteri

Fl-1996 Charlie Ellington tal-Università ta' Cambridge University wera li l-vortiċi maħluqa mill-ġwienaħ ta' ħafna insetti flimkien mal-effetti mhux linjari huma importanti biex jipprovdu l-forza li terfa' l-insetti fl-ajru; il-vortiċi u l-fenomeni mhux linjari huma magħrufin bħala oqsma tal-idrodinamika diffiċli għall-aħħar u għalhekk il-progress fil-fehim teoretiku tat-titjir tal-insetti miexi bilmod ħafna.

Fl-2005, Michael Dickinson u l-kollegi tiegħu f'Caltech studjaw it-titjir tan-naħla tal-għasel tal-punent bl-għajnuna taċ-ċinematografija ta' veloċità għolja u mudell ġgant robotizzat ta' ġwejnaħ ta' naħla.

L-analiżi tagħhom uriet li kien hemm irfiegħ biżżejjed ġej mill-"kombinazzjoni mhux konvenzjonali ta' daqqiet qosra tal-ġwejnaħ, tidwir mgħaġġel tal-ġwejnaħ meta jdur u jaqleb id-direzzjoni, u frekwenza għolja ħafna tat-tperpir tal-ġwejnaħ".

Il-frekwenza tat-tperpir tal-ġwejnaħ is-soltu tiżdied meta jonqos id-daqs, iżda billi t-tperpir tal-ġwejnaħ tan-naħla ikopri qaws daqshekk żgħir, hi tperper il-ġwejnaħ madwar 230 darba kull sekonda, b'rata aktar mgħaġġla minn ta' dubbiena tal-frott (200 darba fis-sekonda) li hi 80 darba iżgħar.

Fl-2008 Barbara Shipman skopriet konnessjoni matematika bejn iż-żfin tan-naħal u l-varjetà bandiera .

In-naħal, bħan-nemel, huma forma speċjalizzata ta' żunżan.

L-antenati tan-naħal kienu żnażan tal-familja Crabronidae, u għalhekk predaturi fuq insetti oħra.

Il-bidla mill-insetti bħala ikel għall-pollin għandha mnejn irriżultat mill-konsum ta' xi insetti li kienu jżuru l-fjuri u kienu parzjalment miksija bil-pollin meta intemgħu lill-larvi taż-żnazan.

L-istess proċess evoluttiv ġara wkoll fi ħdan il-familja taż-żnażan "vespoidea", fejn il-grupp magħruf bħala "żnażan tal-pollin" evolvew huma wkoll minn antenati predatorji.

L-eqdem fossili ta' naħla li ma saritx bil-kompressjoni li konna nafu biha sa dal-aħħar kienet "Cretotrigona Prisca", naħla bla xewka, ("Meliponini") fl-ambra minn New Jersey miż-żmien Kretatiku.

Riċentament ġiet irrapportata sejba ta' fossili ta' naħla tal-ġeneru "Melittosphex ", li hi meqjusa bħala ""linjaġġ estint ta' Apoidea, naħla li tiġbor il-pollin, oħt in-naħla ta' daż-żmien"", u ġejja mill-bidu tal-perjodu Kretatiku (~ 100 miljun sena ilu).

Il-karatteristiċi derivati tal-morfoloġija tagħha ("apomorfi") jqegħduha ċarament fi ħdan in-naħal, iżda baqgħalha żewġ karatteristiċi fir-riġlejn mhux modifikati li ġejjin mill-antenati ("pleżjomorfi") li juru li kienet fi stat tranżitorju.

L-ewwel fjuri li qatt ġew pollinati mill-annimali ippollinawhom insetti bħal ħniefes, u allura l-pollinazzjoni mill-insetti bdiet qabel dehru n-naħal.

Il-ħaġa ġdida hi li n-naħal huma "speċjalizzati" bħala pollinaturi, b'modifikazzjonijiet fiżiċi u fl-imġiba li speċifikament jgħinu l-pollinazzjoni, u li ġeneralment huma aktar effiċjenti f'dan ix-xogħol mill-insetti l-oħra kollha li jippollinaw bħall-ħniefes, dubbien, friefet u żnażan tal-pollin.

Jaħsbu li d-dehra tal-ispeċjalisti fil-pollinazzjoni tal-fjuri ħeġġet ir-radjazzjoni adattiva tal-anġjospermi u, warajhom tan-naħal stess.

Fost il-gruppi ħajjin tan-naħal, id-Dasypodaidae daż-żmien meqjusa bħala l-aktar naħal "primittivi", u jagħmlu "takson oħt" tal-bqija tan-naħal, kontra l-ipoteżi ta' qabel li n-naħal tal-familja Colletidae hu l-grupp bażali tan-naħal; il-colletidae għandhom ħalq qasir bħal taż-żnażan li ġie minn evoluzzjoni konverġenti u mhux xhieda ta' stat pleżjomorfu.

In-naħal għandhom sehem importanti fil-pollinazzjoni tax-xtieli li jwarrdu u huma t-tip l-iżjed numeruż ta' pollinaturi fl-ekosistemi li fihom xtieli li jwarrdu.

In-naħal jew jintefgħu fuq il-ġbir tan-nettaru jew fuq il-ġbir tal-pollin skont il-bżonn, speċjalment fl-ispeċi soċjali.

In-naħal li jiġbru n-nettaru jistgħu jagħmlu xi pollinazzjoni, iżda n-naħal mitfugħin fuq il-ġbir tal-pollin huma pollinaturi aktar effiċjenti.

Huwa stmat li terz tal-provvista tal-ikel tal-bniedem jiddependi fuq il-pollinazzjoni mill-insetti, li l-parti l-kbira minnha titwettaq min-naħal, speċjalment min-naħla domestikata, in-naħla Ewropea tal-għasel.

Il-pollinazzjoni bil-kuntratt saret iżjed importanti mill-produzzjoni tal-għasel għall-kultivaturi f'bosta pajjiżi.

Il-monokultura u t-tnaqqis enormi fin-numru tan-naħal ta' ħafna speċi (kemm domestiċi u kemm selvaġġi) qiegħed iġiegħel dejjem aktar il-kultivaturi tan-naħal tal-għasel li jsiru migraturi biex hekk in-naħal ikunu jistgħu jiġu kkonċentrati f'postijiet fejn hemm l-iżjed bżonn tal-pollinazzjoni skont l-istaġun.

Ħafna naħal huma muswafa u ikkargati bl-elettrostatika biex il-pollin jeħel magħhom aħjar.

In-naħal nisa kultant jieqfu mit-tfittxija għall-ikel biex isorru l-pollin fl-i"scopa", li tinstab fuq ir-riġlejn f'ħafna naħal, u fuq l-addome ventrali f'oħrajn.

Din ġiet immodifikata f'borża għall-pollin fuq riġlejn fin-naħal tal-għasel u l-qraba tagħhom.

Ħafna naħal huma opportunisti u jiġbru l-pollin mill-pjanti li jsibu, filwaqt li oħrajn huma oligolettiċi u jiġbru l-pollin minn tip wieħed biss jew ftit tipi ta' xtieli.

Hemm numru żgħir ta' pjanti li minflok il-pollin jipproduċu żejt sustanzjuż fil-fjuri tagħhom li jiġbruh u jużawh in-naħal oligolektiċi.

Hemm sottogrupp żgħir ta' naħal bla xewka, imsejħin "naħal avultuni" tal-ġeneru "trigona" li huma speċjalizzati biex jieklu l-karonja, il-laħam ta' annimali mejtin, u dawn huma l-uniċi naħal li ma jużawx il-prodotti tal-pjanti bħala ikel.

In-naħal is-soltu l-pollin u n-nettaru jagħqduhom flimkien sabiex jiffurmaw "massa ta' proviżżjon", li għandha l-konsistenza tal-għaġina, iżda tista' tkun iebsa.

Jagħġnuha f'diversi għamliet (tipikament f'forma ta' boċca), u jaħżnuha f'kamra żgħira ("ċellula"), u jqegħdu bajda fuqha.

Iċ-ċellula tipikament jissiġillawha kif titqiegħed il-bajda, u l-adulti u l-larvi qatt ma jiltaqgħu direttament (sistema li tissejjaħ "proviżżjon bil-massa").

F'New Zealand xi xjenzjati skoprew li tliet ġeneri ta' naħal indiġeni evolvew biex saru jistgħu jiftħu l-blanzuni tal-fjuri tal-viskju indiġenu "Peraxilla tetrapetala".

Il-blanzuni ma jistgħux jinfethu waħidhom iżda jżuruhom xi għasafar bħat-"Tui" ("Prosthemadera novaeseelandiae") u l-"Korimako" ("Anthornis melanura") li bil-munqar jobormu t-tarf tal-blanzuni lesti għall-ftuħ.

Dan iħoll mekkaniżmu li jġiegħel il-petali jinfetħu f'daqqa biex ikunu jistgħu jintlaħqu l-għasel u l-pollin.

Però, meta kienu qegħdin josservaw in-naħal indiġeni fil-provinċja ta' Canterbury f'South Island, ix-xjenzati skantaw meta raw in-naħal jigdmu t-truf tal-blanzuni, imbagħad jimbuttaw b'saqajhom u kultant jirnexxilhom jiftħu l-blanzuni biex ikun jistgħu jilħqu l-għasel u l-pollin, u hekk jgħinu fil-pollinazzjoni tal-viskju li qiegħed jonqos f'New Zealand.

Imkien ieħor fid-dinja in-naħal ma kellhom il-ħila li jiftħu fjuri li jinfetħu f'daqqa adattati għall-għasafar.

Meta jmorru minn fjura għall-oħra n-naħal jiltaqgħu ma' ħafna perikli.

Il-ħniefes "Reduvidi" ("Reduviidae") u l-brimb Tomisidi ("Thomisidaes") jistaħbew fil-fjuri biex jaqbdu n-naħal aljenati.

Naħal oħra jikluhom l-għasafar huma u jtiru.

L-insettiċidi użati fuq xtieli li jwarrdu joqtlu ħafna naħal, kemm avvelenati direttament u kemm bil-kontaminazzjoni tal-provvista tal-ikel tagħhom.

Sultana tan-naħal tal-għasel tista' tbid 2000 bajda kull jum matul ir-rebbiegħa qabel tibda t-tfittxija għall-ikel, iżda trid wkoll tbid bejn 1000 u 1500 bajda kull jum matul l-istaġun ta' tfittxija għall-ikel, l-aktar biex tpatti għal dawk in-naħal li jmutu kuljum, li l-parti kbira minnhom huma ħaddiema li jmutu bix-xjuħija.

Fost in-naħal solitarji u primitivament soċjali, però, ir-riproduzzjoni matul ħajja hi fost l-iżjed baxxi mill-insetti kollha, billi s-soltu n-nisa ta' dawn l-ispeċi jipproduċu inqas minn 25 ulied.

Il-valur ta' popolazzjoni ta' naħal tiddependi parzjalment mill-effiċjenza individwali tan-naħal, iżda wkoll mill-popolazzjoni nnifsha.

Pereżempju filwaqt li l-bombli ("Bombus") huma madwar għaxar darbiet aktar effiċjenti bħala pollinaturi fuq il-cucurbitaceae, il-familja tal-qargħa, l-effiċjenza totali ta' kolonja ta' naħal tal-għasel hi ħafna ogħla minħabba li jkun fiha numru ħafna akbar ta' insetti.

Bl-istess mod kmieni fir-rebbiegħa, il-popolazzjonijiet tal-bombli jkunu magħmulin minn xi ftit slaten biss u għalhekk mhumiex pollinaturi importanti tal-frott bikri.

In-naħal għandhom post prominenti fil-mitoloġija u ntużaw mit-teoriċi tal-pulitka bħala mudell għas-soċjetà umana.

Jidhru xbihat ta' komunitajiet ta' naħal tal-għasel mill-qedem saż-żmien ta' llum, fix-xogħol ta' Aristotli u Platun; f'Virġilju u Seneca ; f'Erażmu, Shakespeare u Tolstoj, kif ukoll fix-xogħol tat-teoriċi soċjali bħal Bernard Mandeville u Karl Marx .

Minkejja x-xewka tan-naħla tal-għasel li tista' tweġġa' sewwa u l-fama li għandhom l-insetti bħala tikazzjoni, in-naħal ġeneralment għandhom isem tajjeb, x'aktarx minħabba li huma utli bħala pollinaturi u produtturi tal-għasel, in-natura soċjali tagħhom, u l-fama tagħhom għall-bżulija.

In-naħal huwa wieħed mill-ftit insetti li jidhru regolarment fir-reklami.

Għalkemm it-tingiża tan-naħal tista' toqtol lil min ikun allerġiku, kważi l-ebda speċi tan-naħal m'hi aggressiva jekk ma tkunx disturbata u ħafna huma bla xewka.

Il-bnedmin spiss huma periklu ikbar għan-naħal, billi n-naħal jistgħu ibatu jew imutu meta jiltagħu ma' kimiċi tossiċi fl-ambjent.


It-Tielet Diviżjoni tal-Football League

It-Tielet Diviżjoni tal-Football League

Mill-istaġun 1992–93 sal-2003–04, it-Tielet Diviżjoni tal-Football League kienet it-tielet l-ogħla diviżjoni tal-Football League u r-raba' waħda fis-sistema kollha tal-futbol Ingliż.

Bil-ħolqien tal-Premier League qabel il-bidu tal-istaġun 1992–93, wasslet biex ma tibqax iktar it-tielet diviżjoni fis-sistema tal-kampjonat tal-futbol Ingliż.

It-Tielet Diviżjoni ġie imsemmiha bħala Football League Two qabel il-bidu tal-istaġun 2004–05.

Madanakollu, il-post li jikkorrispondi mat-Tielet Diviżjoni oriġinali hi l-Football League One.


Leeds

Leeds

Leeds hija belt fil-Kontea ta' West Yorkshire fl-Ingilterra.

Il-belt għandha popolazzjoni ta' 761,100.

Leeds huwa ċ-ċentru ewlieni għall-industriji finanzjarji.

Il-belt hija l-akbar waħda f'Yorkshire.


Jean Paul Farrugia

Jean Paul Farrugia

Jean Paul Farrugia (Pietà, 21 ta' Marzu 1992) hu plejer tal-futbol Malti li jilgħab mat-tim ta' FC Chiasso fiċ-Challenge League fl-Iżvizzera.

Jean Paul ilu ma' Hibernians minn mindu iddebutta bil-flokk iswed u abjad fis-sena 2008.

Jean Paul Farrugia twieled il-Pietà.

Hu beda l-karriera tiegħu maż-żgħażagħ ta' Hibernians u seraq ix-xena tal-futbol Malti meta fl-età ta' 16-il sena sar l-iżgħar plejer li qatt skorja fil-kampjonat Malti.

L-istaġun 2008–09 intemm b'mod mill-aktar pożittiv, hekk kif rebaħ l-unur ta' "L-Iktar Plejer Promettenti" fil-Melita Malta Football Awards 2009 fl-istess staġun fejn Hibernians kisbu l-għaxar titlu tal-kampjonat fl-istorja.


Ħaż-Żabbar

Ħaż-Żabbar

Ħaż-Żabbar jinsab fil-lvant ta' Malta.

Oriġinarjament kien jagħmel maż-Żejtun sakemm inqata' għalih fl-1615 meta kellu popolazzjoni ta' 650 ruħ joqgħodu f' 150 dar.

Fl-2006 il-popolazzjoni ta' Ħaż-Żabbar kienet ta' 15,030.

Ġie mgħoti it-titlu ta' belt "Gratiosa Citta Hompesch" mill-Gran Mastru Hompesch għal kunjomu fl-14 ta' Settembru 1797.

Hemm iżjed minn verżjoni waħda minn fejn ġej l-isem.

Xi studjużi jsostnu li l-isem tal-belt ġej mill-kelma Maltija 'żabar'.

Jingħad li bosta persuni jgħixu f'dawn l-inħawi kienu jipprattikaw is-sengħa taż-żbir.

Jista' jkun ġej mill-kunjom Zabbar li llum spiċċa.

Fil-fatt jissemma l-persunaġġ Orlando Zabbar li kien jgħix fl-assedju l-kbir u kien jgħin fid-difiża tal-fortifikazzjonijiet.

Hemm ukoll siġra li jisimha Sabbara u jingħad ukoll li Ħaż-Żabbar hija korruzzjoni ta' Ħas-Sabbar, l-isem -raħal b'referenza lejn il-Madonna tal-Grazzja bħala s-sabbara ta' kull min kien jiġi jitlob fis-Santwarju tagħha.

Ħaż-Żabbar huwa wieħed mill-eqdem irkejjen li kienu abitati f'Malta.

Xhieda ta' dan huwa l-ammont ta' fuħħar pre-istoriku li nstab u anke post li aktarx kien jintuża bħala post ta' abitazzjoni.

Dan hu iċ-Ċirku fin-naħa tal-Bidni.

E.B. Vella jikteb li fl-1932 instabu xi oqbra pre-istoriċi.

Fdalijiet t' oqbra Feniċi ukoll instabu f' Ħaż-Żabbar.

Matul is-snin Ħaż-Żabbar kompla jikber biex fis-seklu sbatax inqata' miż-Żejtun u sar parroċċa.

Aktar tard, lejn tmiem is-seklu 19, Ħaż-Żabbar ġie mogħni bit-titlu ta' belt mill-Gran Mastru Hompesch.

Ħaż-Żabbar ingħata t-titlu ta' "Citta' Hompesch".

Il-Ħakma Franċiża u l-Battalja ta' Ħaż-Żabbar fil-5 t' Ottubru 1798

Fit-12 ta' Ġunju 1798 Malta għaddiet taħt il-ħakma Franċiża.

Dawn il-ħakkiema ġodda għalkemm kienu ħelsu lil Maltin minn ħakma tal-Ordni li kienet xebgħithom, ir-riformi li bdew jgħamlu f' daqqa malajr ġgħalithom jqumu kontra l-ħakkiema l-ġodda.

Fit- 2 ta' Settembru 1798 is-suldati Franċiżi telgħu l-Imdina biex jbiegħu bi rkant l-affarijiet tal-knejjes tal-Madonna tal-Karmnu fl-Imdina u tal-Franġiskani fir-Rabat.

Il-Maltin kif raw hekk qamu kontra l-amministrazzjoni u okkupaw l-Imdina ix-xniegħa ta' rvell kontra l-ħakkiema ġriet ma Malta kollha.

Il-Franċiżi kif raw hekk okkupaw il-Kottonera, l-Furjana u l-Belt Valletta.

Iż-Żabbarin flimkien ma' nies minn Bormla qajmu rvell f' Bormla u biex jreġġugħhom lura ġabu rinforzi minn fuq il-bastiment Dego li kien fil-port.

Iż-Żabbarin qabel irtiraw għal barra s-swar tal-Kottonera ħadu xi 80 kartell porvli u xi barrin li kienu qegħed jirgħu taħt is-swar.

Dawn tqassmu bejn il-battaljuni tal-irħula.

Min hemm iż-Żabbarin ippreparaw ruħhom għall-battalja.

Saret ġabra ta' armi, u il-koppla u l-kampnari tas-Santwarju inbidlu f'postijiet tal-għassa.

Il-koppla l-antika serviet tajjeb għal dan l-għan għax kienet mgħamula doppja b'taraġ bejn iż-żewġ ħitan iwassal sal-lanterna.

Ġie ukoll deċiż kodiċi ta' bnadar u sinjali bil-fanali għal komunikazzjoni ma' rħula viċin.

Dawn ingumbraw it-toroq prinċipali li jgħatu għal Ħaż-Żabbar, u organizzaw ruħhom bl-armi.

Huma attakaw il-forti San Tumas taħt idejhom u għalhekk fetħu l-port ta' Wied il-Għajn għat-tbaħħir.

Id-dar tas-sajf tal-isqof Labini fi Triq San Ġużepp inbidlet fi sptar t' emerġenza.

Il-Franċiżi beda jonqoshom ħafna materjal għall-gwerra, u kienu jgħamlu xi inkursjonijiet żgħar barra s-swar, fejn kienu jaħbtu għal xi djar u rziezet abbandunati viċin is-swar biex jisirqu li jsibu speċjalment injam li kien jintuża għat-tisjir u biex jinħall iċ-comb għall-azzarini.

Dawn l-inkursjonijiet kienu jkunu akkumpanjati minn bumbardamenti qawwjija mill-kanuni ta' fuq is-swar.

Xhieda ta dawn huma balal Franċiżi li nsibu fil-Mużew tas-Santwarju li ġew imneħħija mill-koppla l-antika, u anke balla żgħira li għadha mwaħħla sal-lum f'faċċata ta' dar numru 6 fi Triq Bajada.

Il-Ġeneral Vobouis ma riedx jgħamel attakki sorpriżi fuq irħula, biss wara pressjoni li saritlu ċeda u ppjana attakk fuq Ħaż-Żabbar għal-5 t' Ottubru 1798.

Il-pjan kien li jokkupaw ir-raħal, u jaħtfu taħt idejhom l-armi, l-munizzjon u l-ikel kollu li jsibu.

Waqt dan l-attakk biex jiddevja l-għajnuna liż-Żabbarin, ippjana attakki żgħar fuq il-battaljuni Tas-Samra u tal-Għargħar.

Iż-Żabbarin lejliet l-attakk giehom suspett minn ħafna ċaqliq ta' truppi li raw fuq is-swar u bgħatu sinjali bid-dwal lil irħula fil-qrib.

Fil-5 t' Ottubru 1798, il-Franċiżi ħarġu waqt bumbardament mis-swar tal-Kottonera.

Iż-Żabbarin kienu fasslu pjan li kulħadd jisakkar bil-familji ġod-djar waqt li ppreparaw ħafna ġebel fuq il-bjut u armi għall-lest.

Is-suldati Franċiżi issorprendew ruħhom ħafna meta daħlu fir-raħal u sabuh vojt għal kollox.

Baqgħu mexjin lejn il fetħa ta quddiem il-knisja li tgħaqqad Triq il-Kbira ma Triq is-Santwarju.

Hemmek bdew biex jwettqu l-pjan tagħahom imma sabu r-raħħala lesti għalihom minn fuq minn ġod-djar bl-azzarini u anke b' xi kanuni quddiem is-Santwarju kontrihom.

Waqt il-ġlied mara rat li żewġha kellu problema bl-azzarin.

Hi daħlet fil-ġlieda u waqt li ħaditlu l-arma bil-ħsara tagħtu azzarin ikkargat lest.

Wara iżjed minn 3 sigħat ġlied il-Franċiżi rtiraw wara l-linji tal-Kottonera b' 43 suldat mejjet u 382 feruti.

Iż-Żabbarin mir-reġistri tal-mejtin fil-knisja jirriżulta li tilfu 6 u kellhom 32 feruti li jista' jgħati l-każ li xi whud minnhom mietu wara fir-raħal tagħhom u b' hekk mhux irreġistrati Ħaż-Żabbar.

Jumejn wara Vobouis bagħat xi qassisin mill-Birgu ma xi priġunieri jiġbru s-suldati mejtin biss il-priġunieri sabu ruħhom ħielsa u ħarbu, għalhekk bagħat xi suldati minn tiegħu biex iwettqu dan ix-xogħol.

Wara din il-battalja l-Franċiżi naqsilhom ħafna l-moral, u Vobouis iddeċieda li ma jerġax jattakka raħal ieħor biex jokkupah.

Ra r-riskju kbir li jitlef iżjed suldati ta' ħila mill-armata tiegħu.

Societa' Filarmonica Maria Mater Gratiae A.D. 1883

Għaqda Madonna tal-Grazzja Banda San Mikiel Żabbar A.D. 1883

Misraħ il-Madonna Medjatriċi, magħruf ukoll bħala Pjazza Medjatriċi hija waħda mill-pjazez ewlenin ta' Ħaż-Żabbar.

Din tinsab biswit is-Santwarju tal-Madonna tal-Grazzja.

F'din il-pjazza jinstab bosta bini importanti fil-lokalita' ta' Ħaż-Żabbar.

Ħdejn is-Santwarju nsibu l-Mużew tas-Santwarju li fih bosta esebiti b'rabta mal-qima tal-Maltin lejn il-Madonna tal-Grazzja.

Ftit 'il bogħod mid-daħla għal dan il-mużew hemm il-bust ta' Mons. Ġużeppi Żarb li għal bosta snin kien il-kappillan ta' Ħaż-Żabbar.

Lil hinn mill-mużew insibu s-Sala Parrokkjali li tintuża biex jittellgħu diversi rappreżentazzjonijiet.

Fl-istess pjazza tinsab ukoll id-Dar Sagra Familja, dar immexxija mis-Sorijiet ta' San Ġużepp tal-Apparizzjoni, fejn fiha jingħataw kemm tfal u żgħażagħ.

Bieb ma' bieb mad-Dar Sagra Familja hemm il-Veritas Press, l-istamperija tal-M.U.S.E.U.M. Fiċ-ċentru ta' Pjazza Medjatriċi hemm monument li jfakkar fiż-Żabbarin li tilfu ħajjithom fit-Tieni Gwerra Dinjia.

Monument ieħor li jinsab f'din il-pjazza huwa l-Bust tal- Gran Mastru Hompesch.

F' Misraħ is-Sliem insibu l-każin tal-Għaqda Madonna tal-Grazzja, Banda San Mikiel u wkoll irħama storika li turi l-isem bl-ingliż ta kif kienet mgħarufa l-pjazza qabel bħala Prince of Wales miktub bl-Ingliż u bil-Malti.

Hawnhekk insibu l-vara tal-Kunċizzjoni li kienet fil-kantuniera wara l-vara tal-Madonna tal-Grazzji fi Triq is-Santwarju.

Din il-vara iċċaqilqet għal Misraħ San Ġakbu f' Awwissu tal-1833

i) "Bliet u Rhula Maltin", Alfie Guillaumier, it-tieni edizzjoni 1972, Publikatur: Lux Press

ii) "Żabbar - A Living History", Editjat minn Dr. Miriam A. Sciberras, l-ewwel edizzjoni:2000, Publikatur: Union Press, ISBN 1871767156 (qoxra ratba) 1871767164 (qoxra iebsa)


YouTube

YouTube

YouTube huwa sit elettroniku fejn l-utenti jistgħu jtellgħu u jaqsmu flimkien vidjos.

Fi Frar tal-2005 tliet eks-ħaddiema ta' PayPal ingħaqdu biex iffurmaw il-YouTube.

F'Novembru tal-2006, YouTube, LLC inxtrat mill-Google Inc. għal $1.65 biljun, u attwalment topera bħala sussidjarja tal-Google.

Il-kumpanija hija bbażata f'San Bruno, ġewwa Kalifornja, u tuża' t-teknoloġija Adobe Flash Video biex turi varjetà kbira ta' kontenut viżwali prodott mill-utenti.

Ħafna mill-kontenut fuq il-YouTube ittella' minn individwi, imma xi korporazzjonijiet tal-istampa bħas-CBS, il-BBC, il-UMG u organizzazzjonijiet oħra joffru ċertu materjal minn tagħhom fuq dan is-sit, bħala parti mill-programm ta' sħubija tal-YouTube.

Utenti li mhumiex reġistrati jistgħu jaraw il-vidjos, waqt li utenti reġistrati jitħallew itellgħu numru bla limitu ta' vidjos.

Vidjos li jista' jkun fihom kontenut offensiv jistgħu jarawhom biss utenti fuq l-età ta' tmintax-il sena.

Huwa projbit, skont it-termini tas-servizz tal-YouTube, li jittelgħu vidjos li juru diffamazzjoni, pornografija, ksur tal-copyright, u materjal li jinkoraġġixxi kondotta kriminali.

YouTube twaqqaf minn Chad Hurley, Steve Chen u Jawed Karim, li qabel kienu jaħdmu flimkien ma' PayPal.

Hurley studja d-disinn fl-Università ta' Pennsylvania ġewwa Indiana, filwaqt li Chen u Karim studjaw l-informatika flimkien ġewwa l-Università ta' Illinois ġewwa Urbana-Champaign.

Skont storja li ssemmiet diversi drabi fil-medja, Chad Hurley u Steve Chen żviluppaw l-idea għall-YouTube matul l-ewwel xhur tal-2005, wara li kienu sabuha diffiċli li jaqsmu xi vidjos li kienu ħadu matul festin fl-appartament ta' Chen f'San Francisco.

Jawed Karim ma attendiex il-festin u ċaħad li ġara hekk, u Chad Hurley ikkummenta li l-idea li l-YouTube twaqqaf wara festin "kienet x'aktarx iktar imsaħħa b'ideat mis-suq li kienu qed jiġru biex joħolqu storja li kienet diġestibbli."

L-ewwel kwartieri ġenerali kienu jinsabu fuq pizzerija u ristorant Ġappuniż f'San Mateo, f'Kalifornja.

L-isem tad-dominju codice_1 ġie attivat fi Frar tal-2005, u l-websajt bdiet tiġi żviluppata fix-xhur segwenti.

L-ewwel vidjo li ttella' fuq il-YouTube kien intitolat "Me at the zoo" (Jien fiż-żu), fejn juri lill-fundatur Jawed Karim fil-ġnien żooloġiku ta' San Diego.

Il-vidjo ttella' fit-23 ta' April, 2005, u għadu jista' jintwera fuq is-sit.

YouTube offrew lill-pubbliku verżjoni beta tas-sit f'Mejju tal-2005, sitt xhur qabel it-tnedija uffiċjali tas-sit f'Novembru 2005.

Is-sit mal-ewwel wera sinjali ta' popolarità, u f'Lulju 2006 il-kumpanija ħabbret li 65,000 vidjos ġodda kienu qed jittellgħu kuljum, u li s-sit kien qed jirċievi mal-100 miljun viżta kuljum.

Skont dati ppubblikati minn comScore, kumpanija li tkopri studji fuq l-iswieq, tarrfet kif il-YouTube hu l-aqwa fornitur ta' vidjos online ġewwa l-Istati Uniti, fejn għandha f'idejha 43 fil-mija ta' dan is-suq u kif ukoll aktar minn sitt biljun vidjo li ntwerew matul Jannar 2009.

Hu stmat li 20 siegħa ta' vidjos ġodda jittellgħu kull minuta fuq is-sit, u li madwar tliet kwarti tal-materjal huwa minn barra l-Istati Uniti.

F'Marzu tal-2008, l-ispiża tal-bandwith tal-YouTube kienet stmata li tammonta għal miljun dollaru Amerikan kuljum.

Skont Alexa, YouTube huwa t-tielet l-aktar sit li jżuruh nies fuq l-internet, wara Yahoo! u Google.

F'Ottubru 2006, Google Inc. ħabbet li xtrat lill-YouTube għal US$1.65 biljun fl-istokk tal-Google, u l-qbil ġie ffinalizzat fit-13 ta' Novembru, 2006.

Qabel il-bidu ta' YouTube fl-2005, kien hemm ftit metodi faċli li bihom l-utenti ordinarji kienu jistgħu jtellgħu vidjos fuq l-internet.

Permezz ta' intefaċċa ħafifa biex tintuża, il-YouTube għamilha ħafifa għal kull min għandu konnessjoni tal-internet biex jibgħat vidjo li miljun ta' nies jistgħu jaraw f'temp ta' ftit minuti.

Is-suġġetti vasti li jiġu koperti fuq il-YouTube biddlu l-fenomenu tal-qsim tal-vidjos għall-wieħed mill-aktar komponenti importanti tal-kultura tal-internet.

Eżempju tal-impatt soċjali bikri tal-YouTube hu s-suċċess tal-vidjo "The Bus Uncle" fl-2006.

Dan juri konverżazzjoni sħuna bejn żagħżugħ u raġel ta' età iktar matura fuq karozza tal-linja ġewwa Ħong Kong; dan spiċċa jiġi diskuss ħafna fil-medja mondjali.

Vidjo ieħor tal-YouTube li kiseb kopertura estensiva huwa "guitar", li juri persuna jdoqq fuq kitarra elettrika parti minn "Pachelbel's Canon".

L-isem tal-esebitur ma jingħatax fil-vidjo, u wara li rċieva miljun ta' viżti, in-"New York Times" xandret l-identità tal-kitarrista bħala Jeong-Hyun Lim, żagħżugħ ta' 23 sena mill-Korea t'Isfel li rrekordja dan il-vidjo fuq is-sodda tiegħu.

Għal ħafna drabi l-YouTube safa kkritikat minħabba li naqas li jassigura li l-kontenut tiegħu jaderixxi mal-liġi tal-copyright.

Fil-mument fejn ikun se jittella' vidjo, l-utenti tal-YouTube jintwerew nota bil-messaġġ segwenti:

Ittellax l-ebda programm televiżivi, vidjos mużikali, kunċerti mużikali jew reklami mingħajr il-permess sakemm dawn jikkonsistu ta' kontenut moħluq kompletament minnek stess.

Il-paġna Suġġerimenti fuq il-copyright u l-Linji gwida tal-komunità jistgħu jgħinuk biex tiddetermina jekk il-vidjo tiegħek jivvjola l-copyright ta' xi ħaddieħor.

Minkejja din l-avvertenza, xorta waħda hemm diversi vidjos ta' programmi tat-televiżjoni, films u vidjos mużikali fuq il-YouTube.

Il-YouTube ma jiċċekjawx x'vidjo jiġi mtella' qabel ma jidher online, u hu f'idejn il-proprjetarji tal-copyright li joħorġu stqarrijiet biex jitneħħew dawn il-vidjos skont it-termini tad-Digital Millennium Copyright Act.

Organizzazzjoni bħal Viacom u l-Premier League Ingliż fittxew għad-danni lill-YouTube, fejn stqarrew li dawn tal-aħħar għamlu ftit wisq biex jipprevjenu li jiġu mtellgħa materjal bil-copyright.

Viacom talbet għal riżarċiment ta' danni ta' biljun dollaru Amerikan wara li sabet iktar minn 150,000 vidjo mhux awtorizzat mill-materjal tagħha fuq il-YouTube, li ntwera għan-"numru inkredibbli ta' 1.5 biljun darba".

Wara dan il-każ, il-YouTube introduċa sistema ġdida imsejħa "Video ID" li tiċċekkja jekk il-vidjos li jittellgħu jkunux jaqblu ma' databażi ta' kontenut bil-copyright bil-għan li jonqsu l-każijiet ta' vjolazzjonijiet tal-copyright.

F'Lulju tal-2008, Viacom rebħet sentenza fil-qorti fejn talbet lill-YouTube biex jagħti d-dati dettaljati tal-abitudnijiet ta' kull utent li ra xi vidjo fuq dan is-sit.

Dan il-każ wassal għal preokkupazzjonijiet li l-abitudnijiet ta' utenti individwali jistgħu jiġu identifikati permezz tal-kombinazzjoni tal-indirizz IP u l-ismijiet tal-kont tagħhom.

Din id-deċiżjoni ġiet ikkritika mill-Electronic Frontier Foundation, li stqarret kif is-sentenza tal-qorti "tostakola d-drittijiet tal-privatezza".

Il-YouTube affaċċja wkoll kritika fuq il-kontenut offensiv ta' xi ċerti vidjos.

Minkejja li t-termini ta' servizz tal-YouTube jipprojbixxu li jittella' materjal li jista' jiġi kkunsidrat bħala mhux xieraq, il-volum qawwi ta' vidjos li jittellgħu jagħmilha diffiċli biex il-YouTube jiċċekkjaw kull vidjo wieħed wieħed qabel ma jmur online.

Suġġetti kontroversjali għall-vidjos kienu jinkludu n-negazzjoni tal-Olokawstu u d-Diżastru ta' Hillsborough, fejn 96 partitarju tal-futbol minn Liverpool mietu fl-1989, teoriji ta' konfoffi u reliġjon.

Huwa f'idejn l-utenti biex jimmarkaw il-kontenut tal-vidjos bħala mhux xieraq, u wara, impjegat tal-YouTube janalizza l-vidjo immarkat u f'dak l-istadju jiddeċiedi jekk dak il-vidjo imurx kontra t-termini ta' servizz tas-sit jew le.

Diversi pajjiżi imblukkaw l-aċċess għall-YouTube minn mindu twaqqaf dan is-sit, fosthom iċ-Ċina, il-Marokk, u t-Tajlandja.

Bħal issa, il-YouTube huwa imblukkat ġewwa t-Turkija wara kontroversja fuq xi vidjos li dehru li kienu qed jinsulentaw lil Mustafa Kemal Atatürk.

Minkejja l-blokk, il-Prim Ministru Tork Recep Tayyip Erdoğan stqarr mal-ġurnalisti li hu jista' jidħol fuq YouTube, minħabba li s-sit hu xorta waħda disponibbli ġewwa t-Turkija billi wieħed juża' proxy miftuħ.

Nhar it-3 ta' Diċembru, 2006, l-Iran imblokka temporanjament 'il-YouTube, flimkien ma' xi siti oħra, wara li ddikjarawhom bħala vjolazzjoni tal-kodiċi soċjali u morali.

Dan il-blokk seħħ wara ttella' vidjo li juri lil stilla tas-soap opera Iranjan jagħmel is-sess.

Il-blokk ġie mneħħa ftit wara, imma reġa' ġie attivat wara l-elezzjoni presidenzjali 2009 tal-Iran.

Fit-23 ta' Frar, 2008, il-Pakistan imblokka l-YouTube minħabba "materjal offensiv" lejn it-twemmin Iżlamiku li jinkludu d-dehra tal-karikaturi Daniżi tal-profetta Mawmettu.

Dan wassal għal kważi blokk madwar id-dinja kollha tas-sit tal-YouTube għal madwar sagħtejn, hekk kif l-imblokk Pakistani inċidentalment spiċċa trasferit lejn pajjiżi oħra.

Xi skejjel f'ċerti pajjiżi imblukkaw lill-YouTube minħabba li studenti tellgħu vidjos li juru imġieba ta' ibbuljar, ġlied fl-iskejjel, imġieba razzista, u kontenut ieħor inapproprjat.

Oriġinarjament, il-YouTube kien juri l-vidjos tiegħu taħt format wieħed, però illum dawn jinsabu disponibbli taħt tliet formati prinċipali, kif ukoll format ieħor għall-mowbajls.

Il-format oriġinali, magħruf bħala "kwalità standard", juri vidjos fir-riżoluzzjoni ta' 320x240 pixels bl-użu ta' codec Sorenson Spark.

Il-format tal-"kwalità għolja" għall-vidjos, introdott f'Marzu tal-2008, juri l-vidjos f'riżoluzzjoni ta' 864x480 pixels.

Dan il-format joffri titjib sinjifikanti fuq il-kwalità standard.

F'Novembru tal-2008, ġie miżjud sapport għall-vidjos b'definizzjoni għolja, waqt li fl-istess żmien il-plejer tal-YouTube tbiddel minn rapport 4:3 għal wieħed ta' skrin kbir ta' 16:9.

Fil-21 ta' Lulju 2009, l-inġinier tas-softwer tal-YouTube Peter Bradshaw ħabbar li l-utenti tal-YouTube jistgħu jibdew itellgħu vidjos 3D.

Wara li jittella' l-vidjo 3D u jiġi pproċessat, l-utenti għandhom diversi għażliet minn fejn jagħżlu fuq kif se jintwera l-vidjo.

Għal dawk l-utenti mingħajr nuċċalijiet 3D dawn għandhom numru ta' opzjonijiet diversi kif jaraw il-vidjo.

Nhar id-19 ta' Ġunju, 2007, is-CEO tal-Google Eric E. Schmidt kien f'Pariġi biex iniedi s-sistema ġdida ta' lokalizzazzjoni.

L-interfaċċa sħiħa tal-websajt hi issa disponibbli f'verżjonijiet lokalizzati fi 22 pajjiż:


Din l-Art Ħelwa

Din l-Art Ħelwa

Din l-Art Ħelwa, hi organizzazzjoni volontarja li m'għandhiex x'taqsam mal-gvern u ma tagħmilx profitt, li twaqqfet fl-1965 biex tħares il-patrimonju kulturali u l-ambjent naturali ta' Malta.

Mit-twaqqif tagħha, Din l-Art Ħelwa irrestawrat bosta siti kulturali ta' importanza storika u ambjentali.

L-organizzazzjoni tippromwovi l-preżervazzjoni u l-ħarsien ta' bini u monumenti storiċi, il-karattru tal-bliet u l-irħula Maltin u postijiet ta' sbuħija naturali u ta' importanza.

Tħeġġeġ biex jiġu rispettati l-liġijiet eżistenti u biex isiru liġijiet ġodda għall-ħarsien tal-patrimonju Malti kemm fil-bini u kemm fin-natura.

Din l-Art Ħelwa tieħu ħsieb dawn il-proprjetajiet f'Malta:

Din l-Art Ħelwa tieħu ħsieb dawn il-proprjetajiet f'Għawdex:

Din l-Art Ħelwa tieħu ħsieb dawn il-proprjetajiet f'Kemmuna:


Torri tal-Għallis

Torri tal-Għallis

It-Torri tal-Għallis hu fortizza żgħira li l-Kavalieri ta' Malta bnew max-xatt fuq il-gżira ta' Malta.

L-għan ewlieni tiegħu kien bħala torri tal-għassa b'ġwarniġjun ta' erbgħa minn nies li kienu jħaddmu kanun tal-ħadid ta' tliet libbri.

Inbena bejn l-1658 u l-1659.

It-torri kien wieħed minn sensiela ta' tlettax-il torri ta' de Redin li mbnew matul is-saltna tal-Gran Mastru Martin de Redin biex ikun hemm komunikazzjoni bejn Għawdex u l-bażi tal-Kavalieri fil-Port il-Kbir.

Qiegħed il-fuq mix-xatt fil-Lvant ta' Ras il-Għallis.

Flimkien mat-Torri tal-Qawra, wieħed mit-torrijiet ta' Lascaris, jiddomina Daħlet is-Salina.

It-torri dan l-aħħar ġie rrestawrat u issa qiegħed f'idejn Din l-Art Ħelwa.


UEFA Europa League 2009–10

UEFA Europa League 2009–10

Il-UEFA Europa League 2009–10 kienet l-ewwel staġun mill-UEFA Europa League, il-kompetizzjoni li preċedentament kienet magħrufha bħala t-Tazza UEFA, li kienet ilha ssir għal 39 sena.

It-tim Spanjol ta' Atlético Madrid rebħu din il-kompetizzjoni meta fil-finali għelbu lit-tim Ingliż ta' Fulham – li kienu qed jilgħabu l-ewwel finali Ewropea tagħhom – ġewwa l-HSH Nordbank Arena, il-grawnd tal-klabb ta' Hamburger SV, ġewwa Amburgu, fil-Ġermanja.

It-tlugħ tal-poloz, li ġiet immexxiha mill-President tal-UEFA Michel Platini u s-Segretarju Ġenerali David Taylor, għall-ewwel u t-tieni rawnds ta' kwalifika saru t-Tnejn, 22 ta' Ġunju 2009 f'Nyon, l-Iżvizzera.

L-ewwel sett ta' partiti saru fl-1 u fit-2 ta' Lulju, waqt li t-tieni legs tal-partiti ntlagħbu fid-9 ta' Lulju 2009.

L-ewwel sett ta' konfronti saru fis-16 ta' Lulju (tnejn minnhom jintlagħbu fl-14 ta' Lulju), bit-tieni legs isirru fit-23 ta' Lulju 2009.

Iż-żewġ legs bejn Bnei Yehuda u Dinaburg, u bejn Rapid Wien u Vllaznia jinsabu taħt inkjesta mill-UEFA u awtoritajiet Ġermaniżi fuq każijiet ta' korruzzjoni.

L-ewwel sett ta' partiti ntlagħbu fit-30 ta' Lulju (waħda minnhom saret fit-28 ta' Lulju), u t-tieni sett ta' konfronti saru fis-6 ta' Awwissu 2009 (waħda minnhom saret fl-4 ta' Awwissu).

L-ewwel leg bejn Fenerbahçe u Budapest Honvéd, u t-tieni leg bejn Interblock Ljubljana u Metalurh Donetsk attwalment jinsabu taħt inkjesta mill-UEFA u awtoritajiet Ġermaniżi fuq każijiet ta' korruzzjoni.

It-tlugħ tal-poloz għar-rawnd ġew immexxiha mis-Segretarju Ġenerali tal-UEFA David Taylor u d-Direttur tal-Kompetizzjonijiet tal-UEFA Giorgio Marchetti, u saru fis-7 ta' Awwissu 2009.

Għat-tlugħ tal-poloz, il-klabbs kienu separati f'żewġ gruppi skont il-koeffiċjent rispettiv tal-klabb.

L-ewwel legs intlagħbu fl-20 ta' Awwissu, u t-tieni sett ta' konfronti saru fis-27 ta' Awwissu 2009, minbarra l-konfront Shakhtar Donetsk kontra Sivasspor, li tmexxa għall-25 ta' Awwissu minħabba l-parteċipazzjoni ta' Shakhtar fis-Super Cup Ewropea 2009.

It-tlughħ tal-poloz għall-fażi tal-gruppi saret ġewwa l-Grimaldi Forum f'Monako nhar it-28 ta' Awwissu 2009.

Total ta' 48 tim ittellgħu fi tnax-il grupp ta' erbgħa kull wieħed.

It-timijiet inqasmu f'erba' urni, skont il-koeffiċjent tal-klabb.

Klabbs mill-istess urna jew mill-istess assoċjazzjoni ma jistgħux jiġu fl-istess grupp.

F'kull grupp, kull tim jilgħab kontra t-timijiet l-oħra żewġ partit (waħda ġewwa daru, u l-oħra barra minn daru).

Il-ġranet tal-partiti kienu s-17 ta' Settembru, l-1 ta' Ottubru, it-22 ta' Ottubru, il-5 ta' Novembru, it-2 u t-3 ta' Diċembru, u s-16 u s-17 ta' Diċembru 2009.

It-timijiet li jispiċċaw fl-ewwel żewġ timijiet javanzaw għall-fażi eliminatorja.

Matul din il-fażi tal-kompetizzjoni, il-partiti kienu jinolvu ħames uffiċċjali preżenti fil-grupp - b'żewġ uffiċċjali żejda sabiex jissorveljaw il-logħob fil-kaxxa tal-penalty bħala parti minn esperiment sanzjonat mill-FIFA.

Skont l-Artiklu 7.05 tar-regolamenti tal-UEFA, jekk żewġ timijiet jew aktar jispiċċaw bl-istess ammont ta' punti fi tmiem il-partiti tal-fażi tal-gruppi, il-kriterji segwenti jiġu applikati biex jiġi determinat il-klassifika finali:

Fil-fażi eliminatorja, timijiet jilgħabu żewġ partiti kontra xulxin (abbażi ta' partiti ġewwa u barra minn darhom), minbarra l-finali li tintlagħab f'konfront wieħed.

It-tlugħ tal-poloz għar-rawnds ta' L-Aħħar 32 u L-Aħħar 16 saru fit-18 ta' Diċembru, kondotti mis-Segretarju Ġenerali tal-UEFA Gianni Infantino u d-Direttur tal-Kompetizzjonijiet tal-UEFA Giorgio Marchetti.

Fir-rawnd ta' L-Aħħar Tlieta u Għoxrin, ir-rebbieħa tal-gruppi u l-aqwa erba' timijiet li kklassifikaw fit-tielet post fil-fażi tal-gruppi taċ-Champions League, li kellhom jilgħabu t-tieni leg ġewwa darhom, ittellgħu kontra t-tieni klassifikati tal-gruppi u l-erba' timijiet l-oħra li temmew l-avventura tagħhom fiċ-Champions League fit-tielet post (fil-fażi tal-gruppi), bir-restrizzjoni li timijiet mill-istess grupp jew mill-istess assoċjazzjoni ma jistgħux jilgħabu kontra xulxin.

Fir-rawnd ta' L-Aħħar Sittax, ma kien hemm l-ebda preferenzi, u timijiet mill-istess grupp jew mill-istess assoċjazzjoni setgħu ġew kontra xulxin.

Il-poloz għall-kwarti tal-finali, is-semifinali, u l-finali (biex jiġi determinat it-tim "ġewwa daru") ittellgħu fid-19 ta' Marzu 2010, kondotti mid-Direttur tal-Kompetizzjonijiet tal-UEFA Giorgio Marchetti u l-ambaxxatur tal-finali ta' Amburgu, Uwe Seeler.

L-istess bħar-rawnd ta' L-Aħħar Sittax, ma kien hemm l-ebda preferenzi, u timijiet mill-istess grupp jew mill-istess assoċjazzjoni setgħu ġew kontra xulxin.

L-ewwel legs intlagħbu fit-18 ta' Frar (il-konfront ġewwa darhom ta' Everton intlagħab fis-16 ta' Frar biex jiġi evitat li jkun hemm partita fl-istess ġurnata ma' dik ta' Liverpool), u t-tieni legs ħadu posthom fil-25 ta' Frar 2010 (il-konfront ġewwa darhom ta' Benfica intlagħab fit-23 ta' Frar biex jiġi evitat li jkun hemm partita fl-istess ġurnata ma' dik ta' Sporting CP).

L-ewwel legs intlagħbu fil-11 ta' Marzu, u t-tieni sett ta' partiti saru fit-18 ta' Marzu 2010.

L-ewwel legs intlagħbu fl-1 ta' April, u t-tieni sett ta' partiti saru fit-8 ta' April 2010.

L-ewwel legs intlagħbu fit-22 ta' April, u t-tieni sett ta' partiti ntlagħbu fid-29 ta' April 2010.

Il-finali tal-edizzjoni 2009–10 tal-UEFA Europa League intlagħbet ġewwa l-HSH Nordbank Arena f'Amburgu, il-Ġermanja, fit-12 ta' Mejju 2010.

Din kienet it-tieni darba li dan il-grawnd ospita finali tal-UEFA, bil-finali l-oħra tkun dik fl-1982.

L-aqwa skorers tal-UEFA Europa League 2009–10 (esklużi r-rawnd preliminarju u dik tal-"play-off") huma dawn il-plejers segwenti:


Felix Mendelssohn

Felix Mendelssohn

Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (Amburgu, 3 ta' Frar 1809 – Leipzig, 4 ta' Novembru 1847) kien kompożitur u surmast tal-orkestra Ġermaniż.

Nannuh kien il-filosfu Moses Mendelssohn.

Felix Mendelssohn Bartholdy kien ġej minn familja Lhudija tal-borgeżija, stmata u għanja.

Nannuh, Moses Mendelssohn (1729-1786), kien filosfu famuż tal-Aufklärung (Illuminiżmu), li permezz ta' ittra rjali, kiseb drittijiet ċivili għalih u għall-familja tiegħu, li dak iż-żmien il-Lhud is-soltu ma setgħux igawdu.

Dan ippermettielu jitħallat, biż-żwieġ, mal-komunità kummerċjali.

Missier Felix, kien bankier tat-tajjeb li kellu sehem fil-bank ta' ħuh il-kbir Joseph.

Ommu, Lea Salomon kienet ġejja minn familja ta' industrijalisti u ħuwa kien id-diplomatiku Jakob Salomon Bartholdy.

Wara ż-żwieġ tagħhom fl-1804 Abraham u Lea ħallew Berlin u marru joqogħdu Amburgu.

Fl-1805 twieldet oħt Felix, Fanny (wara l-1829 Fanny Hense), li kellha talent kbir għall-mużika.

Oħtu l-oħra Rebecca (li fl-1831 iżżewġet lill-matematiku Dirichlet) twieldet fl-1811 u ħuh Paul fl-1812.

Ulied Abraham Mendelssohn kienu mrobbija bħala Nsara u fil-21 ta' Marzu 1816 Johann Jakob Stegemann, għammidhom f'darhom bħala protestanti tal-knisja riformata.

F'din l-okkażjoni, Felix ingħata l-ismijiet Jacob u Ludwig.

Barra minn hekk il-familja ħadet il-kunjom "Nisrani" Bartholdy fuq suġġeriment ta' ħu Lea, Jakob Salomon, li kien xtara proprjetà b'dan l-isem u wara li tgħammed, kien addottah bħala kunjomu.

Abraham u Lea Mendelssohn Bartholdy fl-1822, fl-aħħar saru Nsara.

Minħabba l-okkupazzjoni ta' Amburgu mill-Franċiżi fl-1811, il-familja marret Berlin, fejn kienet toqgħod in-nanna, issa armla.

Hawn Felix u Fanny kellhom l-ewwel lezzjonijiet tal-mużika minn ommhom stess.

Din kienet fit-tradizzjoni ta' Bach billi zijitha, Sara Levy, kienet studjat taħt Carl Philipp Emanuel Bach u kienet patruna ta' Wilhelm Friedemann Bach.

Wara, Felix u Fanny kellhom bħala għalliema Madame Bigot meta kienu għal xi żmien Pariġi fl-1816.

Meta marru lura Berlin, kellhom lezzjonijiet fil-kompożizzjoni minn Carl Friedrich Zelter, fil-pjanu minn Louis Berger u fil-vjolin minn Carl Wilhelm Henning; għall-edukazzjoni ġenerali kellhom Karl Wilhelm Ludwig Heyse, missier il-kittieb Paul Heyse.

Il-pubbliku ltaqa' għall-ewwel darba ma' Felix fl-24 ta' Ottubru 1818 meta kellu 9 snin u daqq il-parti tal-pjanu f'trio ta' Joseph Wölfl.

F'April tas-sena ta' wara daħal fl-Akkademja tal-kant ta' Berlin bħala contralto, fejn studja l-mużika antika tal-knisja taħt id-direzzjoni ta' Zelter.

Is-sena ta' wara beda jikkomponi b'ħeffa straordinarja.

Dik is-sena kiteb kważi sittin xogħol, fosthom kanzunetti, sonati għal pjanu, trio b'pjanu, sonata għal vjolin u pjanu, biċċiet għal orgni u anki biċċa żgħira drammatika fi tliet xeni.

Fl-1821 ħoloq, biex insemmu xi ftit, ħames sinfoniji għal orkestra tal-kordi, erba' motetti, is-singspiele ta' att wieħed "Soldatenliebschaft" u "Iż-żewġ għalliema" kif ukoll partijiet mis-singspiel "Il-kummidjanti vjaġġaturi".

Fl-1821, matul is-sittax-il jum li qatta' fil-belt ta' Weimar, Mendelssohn, ta' 12-il sena, flimkien ma' Zelter iltaqa' għall-ewwel darba ma' Goethe, Fl-istess sena sar jaf ukoll għall-ewwel darba lil Carl Maria von Weber f'Berlin, fejn kien qiegħed imexxi l-opra tiegħu "Freischütz".

Fl-1822 f'Kassel iltaqa' ma' Ludwig Spohr.

Matul dik is-sena kiteb, fost oħrajn, l-opra "Iż-żewġ neputijiet jew zijiet minn Boston" u kunċert għal pjanu.

Il-familja Mendelssohn kellhom id-drawwa antika li l-Ħadd filgħodu fil-kamra tal-pranzu jkollhom ensemble żgħir biex jagħti kunċert mużikali, u wara xi l-1822 kien ikun fih mużiċisti professjonali mill-orkestra tal-qorti rjali.

Felix kien dejjem imexxi l-orkestra hu u kiteb xogħlijiet ġodda għal dawn l-okkażżjonijiet.

Hu stess kien idoqq il-pjanu jew kien iħallih għal oħtu Fanny, waqt li oħtu ż-żgħira Rebecca kienet tkanta u ħuh Paul kien idoqq il-vjolinċell.

Meta għalaq ħmistax fl-1824, f'waħda minn dawn il-laqgħat, ġiet rappreżentata għall-ewwel darba "Iż-żewġ neputijiet".

Bejn it-3 u l-31 ta' Marzu tal-istess sena, ikkompona l-ewwel sinfonija tiegħu, (op.

11), fid-Do minuri, ftit wara il-kwartett bi pjanu fis-Si minuri (op.

3) u s-sestett bi pjanu fir-Re maġġuri (op.

F'daż-żmien ukoll sar ħabib ta' Ignaz Moscheles, ħbiberija li baqgħet għal-ħajtu kollha.

Fl-1825, Abraham Mendelssohn ħa 'l ibnu Felix lura Pariġi fejn iltaqa' mal-ikbar kompożituri drammatiċi ta' dak iż-żmien Gioachino Rossini u Giacomo Meyerbeer.

Hemmhekk iltaqa' għall-ewwel darba ma' Luigi Cherubini li tant impressjona ruħu bit-talent tiegħu li ħajru li jikkomponi Kyrie b'ħames vuċijiet bl-akkompanjament ta' orkestra sħiħa.

Mill-ittri tiegħu ta' dak il-perjodu, nafu li Felix ma' kienx japprezza l-mużika tal-iskola Franċiża, imma Pariġi għamel xi ftit ħbieb li kien jiltaqa' magħhom minn żmien għal żmien.

F'Mejju, Felix u missieru marru lura Berlin u qasmu l-vjaġġ biex jerġgħu iżuru 'l Goethe, li fid-dar tiegħu indaqq il-kwartett il-Kwartett fis-Si minuri, dedikat lil Goethe, li rċieva applaws kbir.

Fl-10 t'Awwissu tal-istess sena Felix lesta l-opra f'żewġ atti "Iż-żwieġ ta' Camacho".

Ftit wara li marru lura minn Pariġi, il-familja Mendelssohn marru joqgħodu f'numru 3, Leipziger Straße (illum il-Kunsill Federali Ġermaniż), dar antika u spazjuża li kien fiha kmamar għall-mużika sbieħ ħafna u padiljun kbir fejn kienu jiġu xi mijiet ta' nies għall-kunċerti ta' nhar ta' Ħadd.

Fil-ħarifa tas-sena ta' wara indaqqet għall-ewwel darba l-ouverture Ħolma ta' Lejl Sajfi.

Il-partitura ta' din il-kompożizzjoni famuża fiha d-data "Berlin, is-6 t'Awwissu 1826 "; Mendelssohn dak iż-żmien kellu 16-il sena.

Fil-pubbliku mexxa d-daqq ta' din l-ouverture għall-ewwel darba f'Stettin fi Frar tal-1827.

Fl-istess żmien kien jistudja fl-Università ta' Berlin, fejn, fost oħrajn kien jattendi l-lezzjonijiet ta' G.W.F. Hegel.

Sadattant deher li l-opra "Iż-żwieġ ta' Camacho" setgħet tiġi mtella' fit-Teatru famuż ta' Spontini.

Il-librett, ibbażat fuq episodju minn "Don Quixote" inkiteb minn Karl Klingemann, u Mendelssohn kellu idea ċara tal-umoriżmu speċjali li kien fih ir-rumanz.

Ix-xogħol kellu l-provi malajr wara li l-kompożitur kien ġie lura minn Stettin u kellu l-première fid-29 ta' April 1827.

Deher li kien intlaqa' bl-entużjażmu, imma minħabba xi intriċċi ma ttellax darba oħra.

Mendelssohn stess ħass li l-opra (li issa kien ilu li kitibha 20 xahar) ma kinitx ħa tgħin l-iżvilupp artistiku tiegħu u li l-vokazzjoni tiegħu kienet fil-mużika strumentali.

Qatt ma reġa' ikkompona opra oħra.

Mendelssohn waqqaf kor għall-istudju tax-xogħol korali ta' Johann Sebastian Bach (Il-kbir Thomaskantor kien kważi mhux magħruf mill-pubbliku).

Fl-1823 nantu Babette Solomon, kienet irregalatlu kopja tal-Passjoni skont San Mattew.

Fuq kollox, Mendelssohn sar japprezza x-xogħol ta' Bach mill-lezzjonijiet u l-provi taħt Zelter fl-Akkademja tal-Kant ta' Berlin.

Fl-1829, flimkien ma' Eduard Devrient Mendelssohn, kontra r-reżistenza fil-bidu ta' Zelte, tella' rappreżentazzjoni pubblika tal-Passjoni skont San Mattew, imqassra u redatta għal din l-okkażjoni, taħt it-tmexxija tiegħu bil-kor tal-Akkademja ta' 158 vuċi.

Din kienet l-ewwel ripreża tal-Passjoni ta' Bach minn mewtu.

Zelter fl-Akkademja kien ipprova xi partijiet mill-Passjoni imma ssostna li ma kienx hemm lok għal rappreżentazzjoni sħiħa.

Il-Passjoni kella tant suċċess li ttelgħet darbtejn oħra, it-tielet darba taħt Zelter għax Mendelssohn kien mar l-Ingilterra.

Skont sejbiet ta' dan l-aħħar, mill-analisi tal-partitura jidher li r-rappreżentazzjoni ma kinitx "romantizzata wisq".

Però Mendelssohn irranġa xi reċitattivi, korali u arji biex ma jgerrixx dawk li kien jdoqqu u l-pubbliku.

Barra minn hekk xi strumenti ma kinux għadhom jindaqqu: Mendelssohn stess daqq il-parti tal-Basso continuo fuq il-pjanu, minflok oboi d'amore intużaw klarinetti u minflok oboi da caccia intużaw vjolini.

Devrient kanta l-parti ta' Ġesù.

Il-pjanu a coda maħdum minn Johann Christoph Oesterlein ta' Berlin li kien ta' Carl Friedrich Zelter u li minnu Felix Mendelssohn Bartholdy x'aktarx mexxa il-Passjoni skont San Mattew għadu fil-Mużew Mużikali tal-Akkademja tal-Kant ta' Berlin.

F'April tal-1829 Mendelssohn ivvjaġġa għall-ewwel darba lejn Londra fejn kien milqugħ bl-entużjażmu.

Deher għall-ewwel darba quddiem udjenza Ingliża f'wieħed mill-kunċerti tal-Philharmonic Society fil-25 ta' Mejju meta mexxa s-sinfonija fid-Do minuri mill-pjanu.

Fit-30 daqq bl-amment il-"Konzertstück" ta' Weber, fil-25 ta' Ġunju daqq fil-kunċert għal pjanu fil-Mi bemoll maġġuri (li kien għadu ma ndaqqx fl-Ingilterra) u għall-ewwel darba l-ouverture "Ħolma ta' lejl sajfi".

Fi triqtu lura d-dar ħalla warajh il-partitura tal-ouverture f'karozzin, imma Mendelssohn reġa' kitibha kollha mill-memorja bla żball.

F'kunċert ieħor daqq il-kunċert ta' Moscheles fil-Mi maġguri għal żewġ pjanijiet u orkestra.

Meta temm l-istaġun, Mendelssohn ivvjaġga ma' Klingemann lejn l-iSkozja, fejn ġie ispirat biex jikteb l-ouverture "L-Ebridi" u s-sinfonija "Skoċċiża".

Fl-aħhar ta' Novembru mar lura Berlin.

Iż-żjara fl-Ingilterra kienet l-ewwel parti ta' programm estensiv ta' vjaġġi, li missieru ħadu fuqu biex iżur iċ-ċentri artistiċi ewlenin tal-Ewropa.

Wara li ma aċċettax l-offerta ta' professorjat f'Berlin, f'Mejju 1830 telaq darb'oħra lejn l-Italja, b'waqfa qasira ta' ġimgħatejn fit-triq f'Weimar għand Goethe u wara ftit waqfiet oħra wasal Ruma fl-1 ta' Novembru.

Meta wasal München f'Ottubru tal-1831, fi triqtu lura, daqq il-kunċert tiegħu għal pjanu fis-Sol minuri li kien għadu kif ikkompona u ffirma kuntratt (li qatt ma wettaq) għal opra għat-teatru ta' München.

Wara li waqaf Stuttgart, Frankfurt u Düsseldorf, wasal Pariġi f'Diċembru.

Hawnhekk qatta' erba' xhur li matulhom ġedded il-ħbiberiji li kien beda fl-1825 u sar jaf sewwa 'l Liszt u 'l Chopin.

Ħafna kompożizzjonijiet tiegħu indaqqu fil-pubbliku, fosthom l-ouverture "Sommernachtstraum" (Ħolma ta' lejl safi) fil-Konservatorju fid-19 ta' Frar 1832.

Imma kellu xi diżappunti wkoll, per eżempju bis-sinfonija "Ir-Riforma".

Il-vjaġġ temm ħesrem billi qabditu l-kolera, però fieq malajr.

Fit-23 ta' April 1832 mar għal darb'oħra Londra, fejn daqq darbtejn il-kunċert tiegħu fis-Sol bemoll mal-Philarmonic Society, daqq l-orgni fil-Kattidral "St Paul's" u ppublika l-ewwel volume ta' "Lieder ohne Worte" (Għanjiet mingħajr kliem).

F'Lulju mar lura Berlin u fix-xitwa semma' fil-pubbliku s-sinfonija "Ir-Riforma", il-kunċert fis-Sol bemoll u "Walpurgisnacht" (Il-lejl ta' Walpurgis).

Felix Mendelssohn ma xtaqx jaċċetta pożizzjoni fissa li kienet sa torbtu għas-snin li jmiss.

Però minħabba l-insistenza ta' missieru applika għall-pożizzjoni ta' Direttur tal-Akkademja tal-Kant li saret vakanti bil-mewt ta' Zelter f'Berlin.

Il-membri ma vvutawx għalih imma għal Carl Friedrich Rungenhagen li kien ilu ħafna Assistant Direttur.

Skont ħabibu Eduard Devrient kien hemm ukoll raġunijiet anti-semitiċi.

Dan id-diżappunt kellu sehem importanti fid-deċiżżjoni tiegħu li jħalli Berlin għal xi snin, minkejja r-relazzjonijiet minn ġewwa li kellha l-familja kollha mal-Akkademja u s-suċċess konsiderevoli li kellu bill-Passjoni skont San Mattew.

Fir-rebbiegħa tal-1833 żar Londra għat-tielet darba biex imexxi l-Philharmonic Society li fit-13 ta' Mejju kienet ħa ddoqq is-"Sinfonija Taljana" tiegħu.

Fis-26 tal-istess xahar, mexxa l-mużika fil-festa tal-mużika tar-Renu l-Baxx f'Düsseldorf b'tant suċċess li minnufih offrewlu l-post ta' direttur ġenerali tal-mużika tal-belt.

L-impieg kien jikkonsisti fid-direzzjoni tal-mużika fil-knejjes ewlenin, it-teatru u żewġ swali oħra ta' gruppi mużikali.

Qabel ma ħa f'idejħ l-impennji tal-impieg il-ġdid, mar Londra għal darb'oħra ma' missieru u wasal lura Düsseldorf fis-27 Settembru 1833.

Kien f'dak iż-żmien li kkompona il-"Vespergesang" (Kant tal-Għasar) li ħadd ma kien jaf bih qabel mewtu.

Ix-xogħol tiegħu fil-knisja u fis-sala tal-kunċert ta impressjoni tajba ħafna, imma r-relazzjonijiet tiegħu mad-diretturi tat-teatru ma kinux mill-aħjar.

Forsi kien minħabba dawn iċ-ċirkostanzi li beda jitbiegħed mill-opra u jersaq aktar lejn il-mużika tal-knisja.

F'dawn is-snin Mendelssohn kien imexxi l-kor Cäcilien-Vereins (Għaqda Ċeċiljana) ta' Frankfurt.

Kien obbligat għal bosta snin lejn dan il-kor u d-direttur tiegħu Johann Nepomuk Schelble, u għalhekk ħass li kellu jieħu f'idejh il-provi u l-kunċerti ta' dan il-kor matul il-marda serja ta' Schelbles sakemm dan seta' jista' jkompli.

Fuq talba tal-Cäcilien-Vereins, ikkompona l-ouverture "Il-ħrafa tas-sabiħa Melusina" u ppjana diversi xogħlijiet importanti oħra.

Fi Frankfurt Mendelssohn kellu l-oppurtunità li jiltaqa' personalment mal-kompożitur importanti tal-opra Gioachino Rossini li kien dħuli ħafna, li qagħad hemm għal ftit jiem.

F'Düsseldorf għamel abbozz tal-famuż oratorju "Paulus," ibbażat fuq il-ħajja ta' San Pawl.

Ħass li s-soġġorn tiegħu hemm kien "ta' pjaċir immens" , u x'aktarx kien iżomm dan l-impieg għal ħafna snin kieku ma offrulux id-direzzjoni permanenti tal-orkestra tal-Gewandhaus ta' Leipzig, waħda mill-ogħla pożizzjonijiet li wieħed seta' jikseb fid-dinja mużikali Ġermaniża.

F'Awissu tal-1835 Mendelssohn mar Leipzig u fl-4 Ottubru ta l-ewwel kunċert fil-Gewandhaus li fih indaqqet l-ouverture "Baħar kalm u vjaġġ hieni", li daż-żmien, mqabbla mal-ouvertures l-oħra tiegħu ma tantx intuha attenzjoni.

Il-kunċerti ta' Mendelssohn fil-Gewandhaus intlaqgħu b'ħafna b'entużjażmu u b'rikonoxximent ingħata dottorat onorarju fil-filosofija fl-20 ta' Marzu 1836.

Sadanittant, kien lesta l-ewwel oratorju ("Paulus") u ddiriġieh għall-ewwel darba fit-22 ta' Mejju 1836 fil-Festa tar-Renu l-Baxx f'Düsseldorf.

Fis-16 ta' Marzu 1837 reġa' mexxa l-oratorju f'Leipzig.

Matul dan iż-żmien ipprova, bħala ammiratur kbir ta' Joseph Haydn, jippromwovi x-xogħlijiet ta' Haydn, kif għamel per eżempju, fit-22 Frar 1838 f'Leipzig b'suċċess kbir.

Il-ġrajja importanti li tmiss fil-ħajja ta' Mendelssohn kienet fit-28 ta' Marzu 1837 meta żżewweġ lil Cécile Charlotte Sophie Jeanrenaud (10 ta' Ottubru, 1817 – 25 ta' Settembru, 1853), li kien iltaqa' magħha Frankfurt qabel fis-sajf.

"Cécile kienet waħda minn dawk il-fenomeni feminili ħelwin, li l-effett tas-sens kwiet u tfuli tas-sempliċi preżenza tagħha fuq kull bniedem hu li jikkalmah u jserrħu .

Kellha figura żvelta, fattizzi ta' sbuħija li tolqtok ...

"(Philipp Eduard Devrient).

Kellhom ħamest itfal: Carl Wolfgang, Paul, Marie, Felix u Lili.

Il-"honeymoon" bilkemm kien għadda meta għal darb'oħra kellu jmur l-Ingilterra, fejn fl-20 ta' Settembru, mexxa "Paulus" fil-Festival ta' Birmingham.

Matul dal-vjaġġ, daqq l-orgni f'Saint Paul's u f'Christchurch u b'hekk kellu influwenza profonda fuq l-organisti Ingliżi.

Hawn beda jaħseb biex jikteb it-tieni oratorju "Elias".

Fis-snin 1838 sal-1844, żviluppa l-famuż "Kunċert għal vjolin fil-Mi minuri" għall-ħabibu, il-vjolinista Ferdinand David.

Fl-1840 Mendelssohn ikkompona l-"Innu ta' Tifħir" u fl-1841, wara s-sitt vjaġġ tiegħu fl-Ingilterra, Friedrich Wilhelm IV sejjaħlu lura Berlin biex isir Maestro di Cappella.

Ir-re Prussjan kellu l-pjan grandjuż li jagħmel 'l Berlin il-belt kapitali tal-arti fil-pajjiżi li kienu jitkellmu l-Ġermaniż.

It-tama ta' Mendelssohn kienet li jirriforma l-Akkademja Rjali tal-Arti u t-tmexxija tal-kor tal-katidral.

Minkejja li inħatar bħala Direttur Ġeneral tal-Mużika tal-Prussja fil-ħarifa tal-1842, il-pjanijiet ambizzjużi tiegħu kienu opposti u reżistiti minn ħafna nħawi.

Għalhekk, ma waqafx mill-attivitajiet l-oħra u baqa' jagħti l-kunċerti fil-Gewandhaus.

Fl-1842 mar l-Ingilterra għas-seba' darba flimkien ma' martu u hemm iddiriġa is-sinfonija "Skoċċiża".

Kompla fl-impieg sal-1845 u kkompona l-mużika ta' akkompanjament għal "Antigone", "Oedipus Coloneus", "Athalie" u l-mużika għal "Ħolma ta' lejl sajfi".

Fl-1843 Mendelssohn waqqaf konservatorju f'Leipzig - l-ewwel Akkademja tal-Mużika fil-Ġermanja - li nfetaħ fit-3 ta' April fil-bini tal-Gewandhaus.

Fl-istess sena nħatar ċittadin onorarju tal-belt ta' Leipzig.

Fl-1844 mexxa sitt kunċerti filarmoniċi f'Londra u ddiriġa wkoll il-"Ħolma ta' lejl Sajfi".

Mar lura Berlin f'Settembru, iżda ma setax jikkonvinċi r-re li jħollu mir-responsabbiltajiet ibsin li kellu.

Wara żjara qasira fi Frankfurt, f'Settembru tal-1845, Mendelssohn mar lura Leipzig, u reġa' ħa l-impjieg li kellu qabel fl-Gewandhaus u kien jgħallem regolarment fil-Konservatorju.

Iddedika ruħu prinċipalment għat-tieni oratorju kbir tiegħu, "Elias", li ndaqq għall-ewwel darba fis-26 Awissu 1846 fil-Festival ta' Birmingham.

Ix-xogħol tiegħu intlaqa' bl-entużjażmu, u wara li mar lura Leipzig, kompla jaħdem bħas-soltu, imma kien jidher ċar li saħħtu kienet marret għall-agħr serjament.

Fl-1847 Mendelssohn ivvaġġja għall-għaxar u l-aħħar darba għall-Ingilterra biex imexxi "Elias" f'Exeter Hall, f'Manchester u f'Birmingham.

Meta mar lura ħa xokk kbir bil-mewt ta' oħtu Fanny fl-14 ta' Mejju.

Imbagħad irrtira mill-ħajja pubblika u għadda xi xhur vaganzi fl-Iżvizzera u n-Nofsinhar tal-Ġermanja.

Fl-Leipzig fid-9 t'Ottubru tagħtu l-ewwel puplesija.

Wara t-tieni attakk fil-25 Ottubru u fit-3 ta' Novembru, intilef minn sensieh u miet fl-4 ta' Novembru fid-9 u 24 minuta ta' fil-għaxija.

Għex u miet fid-dar 12 Königsstraße (illum Goldschmidtstraße) f'Leipzig li issa hi mużew imsejjaħ Mendelssohn-Haus.

Mendelssohn indifen fiċ-Ċimiterju tat-Trinità f'Berlin-Kreuzberg, maġenb oħtu Fanny u membri oħra tal-familja.

Ix-xogħlijiet tal-kompożitur huma ddokumentati tajjeb f'żewġ katalgi.

Hemm katalgu tal-1882 li jelenka 350 kompożizzjoni.

Fis-26 Awissu 2009, direttorju xjentifiku ġdid li fih 750 kompożizzjoni f'26 grupp ġie ppubblikat mill-Mendelssohn-Forschungsstelle tal-Akkademja tax-Xjenzi tas-Sassonja.

Din fih wkoll il-manuskritti u x-xogħlijiet stampati ta' Mendelssohn Bartholdy.

F'appendiċi, id-direttorju jagħti xogħlijiet li hemm dubju fuq l-awtur tagħhom, u jsemmi l-adattamenti tiegħu tax-xogħlijiet barranin.

Il-premju Felix Mendelssohn-Bartholdy, imsemmi għall-kompożitur u organizzat mill-Fondazzjoni għall-Patrimonju Kulturali Prussjan f'Berlin huwa l-eqdem premju Ġermaniż għall-mużika klassika.

Il-premju Mendelssohn ta' Leipzig twaqqaf fis-sena 2007 u jingħata mill-Fondazzjoni Felix Mendelssohn Bartholdy fil-Gewandhaus ta' Leipzig.

Jingħata fi tliet kategoriji: mużika, arti viżwali u r-responsabbiltà soċjali.

Din il-klassifikazzjoni tfakkar id-diversità kreattiva ta' Mendelssohn, it-talenti qawwijin diversi li kellu u x-xogħol tiegħu bla għeda għall-progress soċjali.

Felix Mendelssohn Bartholdy, spikka mhux biss bħala mużiċista u artista, iżda għall-impatt soċjali tiegħu għal valuri estetiċi u politiċi għolja.

Il-premju onorarju jingħata lill-individwi li juru l-aktar interess fil-ħidma u l-ispirtu ta' Mendelssohn bill-ħsieb li juri li l-ħidma tagħhom hi appoġġata u apprezzata.

L-istatwa tal-bronż li tiġi ppreżentata mal-premju hi mmudellata fuq l-istatwa ta' Mendelssohn li tqegħdet quddiem il-Gewandhaus ta' Leipzig fl-1993, maħluqa minn Jo Jastram u maħduma fil-funderija ta' Marc Krepp f'Berlin.

Il-figura tiżen 3,400 gramma.

Il-Maestro Kurt Masur kien l-ewwel rebbieħ fl-2007 fil-kategorija tal-Mużika.

Kien l-għeluq it-80 sena tas-surmast, li kien ta servizz kbir minn kmieni f'żogħżitu għall-mużika u x-xogħlijiet ta' Felix Mendelssohn Bartholdy u kien l-ewwel li rrekordja diski ta' ħafna mill-komposizzjonijiet ta' Mendelssohn.

Fl-2008 il-premju Mendelssohn ingħata lill-vjolinista Anne-Sophie Mutter (Kategorija Mużika) u lill-filosfu Peter Sloterdijk (Kategorija Responsabbiltà Soċjali).

Fl-2009 il-premju Mendelssohn ingħata lill-kanċillier Helmut Schmidt (Kategorija Responsabbiltà Soċjali), lill-attur u pittur Armin Mueller-Stahl (Kategorija Arti Viżwali) u lis-surmast tal-orkestra tal-Gewandhaus Riccardo Chailly (Kategorija Mużika).

Wara mewtu Mendelssohn kien il-vittma tal-propaganda kontra l-Lhud.

Bdiet minn Richard Wagner bil-librett tiegħu "Il-Ġudaiżmu fil-mużika", l-ewwel darba fl-1850, tliet snin wara l-mewt ta' Mendelssohn, u mbagħad għal darb'oħra fl-1869 meta reġa' deher.

Billi Wagner fiż-żmien tal-pubblikazzjoni tat-tieni darba kien diġà kompożitur influwenti, il-fehmiet tiegħu wasslu għal nuqqas ta' rispett għall-mużika ta' Mendelssohn fit-tieni nofs tas-seklu 19.

Minħabba Wagner l-eżekuzzjoni tax-xogħolijiet ta' Mendelssohn kienet ipprojbita għal kollox fit-Tielet Reich.

Il-kompożituri Ġermaniż intalbu li jiktbu mużikz alternattiva għall-"Ħolma ta' lejl sajfi".


Lingwa uffiċjali

Lingwa uffiċjali

Lingwa uffiċjali hija lingwa li tingħata stat ġuridiku speċjali f'pajjiż, stat jew territorju partikolari.

Il-lingwa uffiċjali hija dik li tintuża fil-qorti, parlament u amministrazzjoni ta' dak il-pajjiż.


Librerija ta' Klassijiet Bażi

Librerija ta' Klassijiet Bażi

Il-Librerija ta' Klassijiet Bażi jew BCL (bl-Ingliż Base Class Library) hija librerija standard disponibbli għall-lingwi kollha li jużaw l-IStruttura .NET li tinkludi l-BCL biex tkun tista' tenkapsula numru kbir ta' funzjonijiet komuni, bħall-kitba u l-qari tal-fajls, grafika, interazzjoni mal-bażijiet tad-dejta, u manipulazzjoni tad-dokumenti XML, li tagħmel xogħol il-programmatur aktar faċli.

Hija usa' fl-iskop mill-liberiji standard tal-parti l-kbira tal-lingwi l-oħra, fosthom C++, u hija kumparabbli fl-iskop mal-libreriji standard tal-Java.

Il-BCL xi kultant tissejjaħ b'mod żbaljat bħala l-Librerija ta' Klassijiet tal-Istruttura (FCL) (bl-Ingliż Framework Class Library), li l-BCL tagħmel parti minnha.

Hi tinkludi l-Microsoft.* namespaces fost l-oħrajn.

Il-BCL tiġi riveduta ma kull verżjoni tal-Istruttura .NET.

Xi wħud min-namespaces jistgħu jew ma jistgħux ikunu ikkunsidrati bħala parti mill-BCL mill-Microsoft, imma kollha huma inklużi mal-implementazzjonijiet tal-Istruttura .NET tal-Microsoft.

Dawn huma n-namespaces li huma standardizzati bħala parti mill-istandards tal-ECMA 335 u l-ISO/IEC 23271:2006.


Premier League 2009–10

Premier League 2009–10

L-istaġun 2009–10 tal-Premier League (magħruf bħala l-Barclays Premier League minħabba raġunijiet ta' sponsorizzazzjoni) kien it-tmintax-il staġun tal-Premier League minn meta ġie stabbilit lura fl-1992.

Total ta' 20 tim ikkompetew f'dan il-kampjonat, bit-tim ta' Chelsea jtemmu r-renju ta' tliet snin ta' Manchester United, biex rebħu dan it-titlu, fi staġun li rahom jiskorjaw rekord ta' 103 gowls.

L-istaġun beda bil-partita bejn Chelsea u Hull City fil-15 ta' Awwissu 2009 li ntemmet b'rebħa għal Chelsea bl-iskor ta' 2–1.

Il-plejer ta' Hull, Stephen Hunt skorja l-ewwel gowl ta' dan l-istaġun, f'partita li kienet timmarka wkoll id-debutt kompetittiv mal-klabb il-ġdid tiegħu.

L-istaġun spiċċa fid-9 ta' Mejju 2010.

Fi Frar tal-2010, Portsmouth saru l-ewwel klabb membru tal-Premier League li mar f'amministrazzjoni.

Huma tnaqqsulhom disa' punti, u xahrejn wara saru l-ewwel tim tal-istaġun li ġew relegati.

Newcastle United, Middlesbrough u West Bromwich Albion ġew relegati għall-Football League Championship wara li temmew l-impenji tagħhom fl-istaġun 2008–09 fost l-aħħar tlieta.

Il-klabb ta' Newcastle sofra l-ewwel relegazzjoni tiegħu mill-Premier League minn mindu kiseb il-promozzjoni fl-1993.

Middlesbrough irritornaw fiċ-Championship wara ħdax-il sena ta' militanza fl-aqwa serje Ingliża, waqt li West Bromwich żammew post fil-Premier League għal staġun wieħed biss.

It-tliet timijiet relegati ġew sostitwiti mill-kampjuni tal-Football League 2008–09 Wolverhampton Wanderers, it-tieni klassifikati Birmingham City u r-rebbieħa tal-finali tal-"play-off" Burnley.

It-tim ta' Wolves qed jilgħabu għall-ewwel darba fl-ogħla livell mill-istaġun 2003–04, waqt li Burnley irritornaw fl-ogħla diviżjoni Ingliża wara stennija ta' 33 sena.

Birmingham City, min-naħa l-oħra, biddlu il-pożizzjoni tagħhom bejn il-Premier League u ċ-Championship għar-raba' staġun konsekuttiva.

Timijiet promossi mill-Football League Championship 2008–09

L-unur tal-Plejer tas-Sena tal-Barclays intrebaħ minn Wayne Rooney ta' Manchester United.

Harry Redknapp, 63 sena, irċieva l-unur tal-Kowċ tas-Sena għall-ewwel darba fil-karriera tiegħu, wara li rnexxielu jwassal lit-tim ta' Tottenham Hotspur fiċ-Champions League.

Redknapp sar ukoll l-ewwel wieħed li rebaħ dan l-unur u li ma rebaħx it-titlu nazzjonali, minn mindu George Burley kiseb dan l-unur fl-istaġun 2000–01.

L-attakkant ta' Chelsea Didier Drogba rebaħ iż-Żarbuna tad-Deheb, wara li skorja 29 gowl fi 32 dehra.

Dan kien it-tieni unur personali għal dan il-plejer.

Chelsea ġabru l-Unur ta' Mertu tal-Barclays Premier League talli kienu l-ewwel tim li skorja 100 gowl fi staġun tal-Premier League.


Lady Gaga

Lady Gaga

Stefani Joanne Angelina Germanotta (New York, 28 ta' Marzu 1986), magħrufa aħjar bħala Lady Gaga, hija kantanta Amerikana.

Lady Gaga bdiet tesebixxi ruħha fix-xena tal-mużika rock ta' Lower East Side ġewwa New York City u daħlet f'Tisch School of the Arts, waħda fost l-iskejjel taħt l-Università ta' New York.

Suċċessivament iffirmat ma' Streamline Records, kumpanija li kienet tifforma parti mill-Interscope Records.

Fl-ewwel żminijiet mal-Interscope, hi ħadmet bħala liriċista għal diversi kantanti stabbiliti u laqtet għajn Akon li għaraf l-kapaċitajiet vokali tagħha, u iffirmaha mad-ditta diskografika tiegħu, Kon Live Distribution.

L-ewwel album tagħha, "The Fame", li ħareġ fid-19 ta' Awwissu, 2008, wasal fl-ewwel post fir-Renju Unit, il-Kanada, l-Awstrija, il-Ġermanja u l-Irlanda, u mal-ewwel għaxra f'numru ta' pajjiżi madwar id-dinja; fl-Istati Uniti, dan wasal fit-tieni post tal-klassifika "Billboard 200" u fl-ewwel post tal-klassifika Dance/Electronic Albums tal-istess "Billboard".

L-ewwel żewġ kanzunetti tagħha, "Just Dance" u "Poker Face", miktuba u prodotti t-tnejn li huma minn RedOne, saru suċċess internazzjonali, fejn spiċċaw fil-quċċata tal-"Billboard" Hot 100 fl-Amerika u rebħu unuri għall-Aqwa Album Elettroniku/Dance u l-Aqwa Rikording Dance.

Mal-bidu tal-2009 bdiet l-ewwel tour tagħha, The Fame Ball Tour.

Mar-raba' kwart tas-sena, kienet ħarġet it-tieni album tagħha bl-isem ta' "The Fame Monster", li kien jinkludu l-kanzunetta "Bad Romance", waqt li bdiet it-tieni tour tagħha, The Monster Ball Tour.

L-ispirazzjoni għal Lady Gaga huma l-kantanti glam rock David Bowie u Queen, u kif ukoll il-mużiċisti pop Madonna u Michael Jackson.

Hi stqarret kif il-moda hi wkoll sors ta' ispirazzjoni għall-kitba u l-esebizzjonijiet tagħha.

Sa Awwissu 2010, Gaga biegħet iktar minn 13-il miljun album u 51 miljun diska madwar id-dinja.

Il-magażin "Time", f'Mejju tal-2010, poġġiet lil Gaga fil-lista tat-Time 100 tal-aktar persuni influwenti fid-dinja.

F'Ġunju tal-2010, Forbes niżżlet lil Gaga bħala r-raba' fil-lista tal-aktar ċelebrità b'saħħithom u influwenti fid-dinja; hi wkoll tinsab fit-tieni post tal-aktar mużiċista b'saħħitha fid-dinja.

Stefani Germanotta twieldet New York nhar it-28 ta' Marzu, 1986, l-ikbar tifla ta' Joseph Germanotta, imprenditur tal-internet Taljan Amerikan, u Cynthia Bissett.

Hi tgħallmet il-pjanu meta kellha erba' snin; ta' tlettax ikkomponiet l-ewwel ballata għall-pjanu u ta' erbatax bdiet tkanta f'serati fejn l-udjenza setgħet tesebixxi ruħha quddiema il-mikrofonu.

Fl-età ta' ħdax-il sena, Germanotta bdiet tattendi l-Kunvent tal-Qalb ta' Ġesù, skola Kattolika privata f'Upper East Side ġo Manhattan, imma sostniet fuq kif hi mhix ġejja minn xi sfond soċjali sinjur, fejn stqarret li l-ġenituri "[huma] t-tnejn ġejjin minn familji ta' klassi baxxa, u għalhekk ħdimna għal kollox — ommi kienet taħdem mit-tmienja sat-tmienja 'l bogħod mid-dar, fit-telekomunikazzjoni, u l-istess kien jagħmel missieri."

L-imħabba li kellha għall-palk dehret fiż-żmien li kienet tattendi l-iskola sekondarja, fejn kienet ingħatat l-irwol prinċipali ta' Adelaide f<nowiki>'</nowiki>"Guys and Dolls" u ta' Philia f"'A Funny Thing Happened on the Way to the Forum".

Hi stess tistqarr fuq kif il-ħajja akkademika tagħha matul dan iż-żmien kienet waħda "ta' dedikazzjoni, ta' studju, u ta' dixxiplina" imma wkoll "b'xi ftit ta' nuqqas ta' sigurtà".

Kif qalet f'intervista, "Kienu jgħadduni biż-żmien minħabba li jew kont inkun wisq provokattiva jew wisq eċċentrika, u għalhekk bdejt nillimita ruħi xi ftit.

Ma kontx inħossni nappartjeni għal tal-madwar, u ħassejtni qisni skerz."

Studenta li kienet tattendi magħha l-iskola sekondarja fakkret kif "Hi kellha grupp ta' ħbieb; kienet studenta bil-għaqal.

Kienet tħobb ħafna s-subien, però l-kant kien in-numru wieħed."

Ta' sbatax-il sena, eżattament, nhar it-23 ta' Awwissu, 2003, Germanotta daħlet fit-Tisch School of the Arts tal-Università ta' New York.

Hemmhekk hi studjat il-mużika u tejjbet l-abbilitajiet tagħha bħala liriċista fejn il-kitbiet tagħha kienu jduru madwar l-arti, ir-reliġjon, il-problemi soċjali u l-politika.

Germanotta ħasset kif hi kienet iktar kreattiva minn biċċa minn sħabha tal-klassi.

"Ġaladarba titgħallem fuq kif għandek taħseb dwar l-arti, tista' tgħallem lilek innifsek," stqarret.

Mat-tieni semestru tat-tieni sena ta' studju hi ħalliet l-iskola sabiex tiffoka iktar fuq il-karriera mużikali tagħha.

Missierha kien qabel li jħallsilha l-kera għal sena, bil-patt u l-kundizzjoni li terġa' tidħol fit-Tisch jekk ma kienx se jirnexxielha.

Lady Gaga għall-bidu iffirmat kuntratt ma' Def Jam, meta kellha dsatax-il sena, wara li d-diskografiku L. A. Reid kien semagħha tkanta fil-kuritur mill-uffiċċju tiegħu.

Madanakollu, il-kantanta ċaħdet li hi u Reid kienu qatt iltaqgħu u l-kuntratt ġie xolt wara biss tliet xhur.

Madwar sena wara ġiet skoperta mid-diskografiku Vincent Herbert li taha kuntratt mal-Interscope Records f'Jannar tal-2008.

Hi rnexxielha tħalli 'l kulħadd impressjonat għall-widna lejn il-mleodija u għall-abilitajiet bħala kantawtriċi, u bdiet taħdem bħala kantawtriċi, fejn kitbet għall-Konvict Muzik, it-tikketta diskografika ta' Akon, u għal artisti bħal Fergie, Pussycat Dolls, Britney Spears u New Kids on the Block.

Għal Britney Spears kitbet "Quicksand" u "Amnesia", li suċċessivament ġew inklużi bħala "bonus track" fl-album "Circus".

Fl-ewwel xhur tal-2007, Jimmy Iovine, il-president tal-Interscope Records, indunat bit-talent tagħha u fuq parir ta' Akon, li kien l-ewwel fost dawk li emmnu bit-talenti vokali tagħha, iddeċieda li jagħtiha kuntratt diskografiku.

Għall-2007 kollu, Lady Gaga ħadmet b'mod kostanti mal-ħabiba tagħha, DJ u ballerina Lady Starlight.

Iż-żewġt iħbieb bdew jesebixxu flimkien f'diversi kunċerti u manifestazzjonijiet lokali bħal fil-Mercury Lounge u r-Rockwood Music Hall.

L-esebizzjonijiet tagħhom, taħt l-isem ta' "The Ultimate Pop Burlesque Rock Show", kienu jagħtu ġieħ għall-varjetà tas-snin sebgħin.

F'Awwissu 2007, it-tnejn li huma ġew invitati biex jipparteċipaw f'festival mużikali Lollapalooza, fejn issorprendu lill-udjenza preżenti b'esibizzjoni deskritta bħala selvaġġa.

Grazzi għall-kollaborazzjoni ma' Akon, Gaga bdiet tibni l-materjal proprju tagħha, fejn ħadmet bi sħiħ għall-ewwel album tagħhom, viċin tim ta' produtturi bħal RedOne u Rob Fusari.

Wara li għall-bidu bdiet tiċċentra l-mużika tagħha fuq id-dance elettronika avant-garde, sabet it-triq mużikali tagħha meta bdiet tavviċina aktar għall-pop melodiku u għall-glam rock ta' David Bowie u l-grupp Queen;

Nhar it-8 ta' April iddebuttat bil-kanzunetta "Just Dance", li laħqet instantanjament it-tien post fil-klassifika dance tal-Istati Uniti u fl-ewwel post f'seba' pajjiżi — l-Awstralja, l-Irlanda, il-Kanada, l-Olanda, ir-Renju Unit u l-Istati Uniti.

F'Awwissu tal-2008 ippubblikat l-album debuttanti tagħha, "The Fame", fejn fih għamlet analisi ta' kull aspett tal-fama u li wieħed isir famuż.

L-album jiġbor fih diversi ġeneri mużikali, li jmorru mid-dance għall-elettropop.

Fil-frattemp, Lady Gaga bdiet taħdem fil-proġett kollettiv imsejjaħ "Haus of Gaga", fejn ikkollaboraw ma' Gaga fuq il-ħwejjeġ tagħha, ix-xenografija u sperimentazzjoni ta' tipi ġodda ta' ħsejjes.

Fil-proġett ipparteċipaw stilisti u produtturi, li taw ħajja għal tim kreattiv fuq mudell tal-"Factory" ta' Andy Warhol.

It-tieni silta mużikali mill-album "The Fame", "Poker Face", ħarġet fit-23 ta' Settembru, 2008, u sparat fil-quċċata ta' madwar għoxrin pajjiż, ħafna minnhom ikunu swieq mużikali kbar.

"Poker Face" saret ukoll it-tieni kanzunetta konsekuttiva ta' gaga li waslet fl-ewwel post fil-Billboard Hot 100 f'April 2009.

Suċċessivament, il-Haus of Gaga bdiet iddawwar l-attenzjoni tagħha lejn is-suq Amerikan b'Gaga tipparteċipa fl-ewwel serje ta' kunċerti flimkien mal-kollegi tagħha fl-Interscope, New Kids on the Block, li kienu għadhom kif reġgħu ngħaqdu.

Hi dehret bħala arista mistiedna fil-kanzunetta "Big Girl Now" mill-album ġdid tagħhom, "The Block".

L-album "The Fame" kompla jimpressjona fil-klassifiki mondjali, fejn laħaq l-ewwel post fil-Kanada u l-Irlanda, u l-kanzunetti tiegħu ma naqsux li jidhru wkoll fil-quċċatta ta' diversi klassifiki.

Fl-2009 bdew l-ewwel rikonoxximenti tal-ħidmiet tagħhoma, bil-kanzunetta "Just Dance" tiġi nominata bħala "L-Aqwa Produzzjoni Dance" fil-51 edizzjoni tal-Grammy Awards, li suċċessivament ġie mirbuħ minn "Harder, Better, Faster, Stronger" ta' Daft Punk.

Fit-18 ta' April 2009, flimkien ma' Brandon Flowers tal-grupp The Killers, esebixxiet flimkien mal-Pet Shop Boys fuq il-palk tal-BRIT Awards 2009.

Nhar it-3 ta' Frar 2009 ġiet ippubliakta t-tielet kanzunetta tal-album, "Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)", li rċiviet ħafna rikonoxximenti fl-Awstralja, fi New Zealand u Franza, minkejja li ma rnexxilhiex tħalli l-istess marka bħad-diski preċedenti.

Xahar wara ħarġet ir-raba' kanzunetta, "LoveGame" li kisbet suċċess fl-Amerika.

Il-vidjo ta' din il-kanzunetta, madanakollu, qajjem ħafna polemiki f'diversi pajjiż fejn ġie ċċensurat u saħansitra, l-istazzjon televiżiv Awstraljan Network Ten irrifjuta li jdoqq dan il-vidjo minħabba kontenut sesswalment espliċitu.

Nhar it-12 ta' Marzu 2009 ingħata l-bidu t-tour fl-Amerika ta' Fuq, "The Fame Ball Tour", prodott fuq il-mudell tal-kollettiv "Haus of Gaga", b'esebizzjonijiet multimedjali, fejn barra li dan it-tour kien jikkonċentra fuq il-mużika, ta importanza lill-moda u t-teknoloġija.

Is-sett ta' kunċerti kienu jinvolvi tapep differenti, minn Los Angeles, San Diego, San Francisco u diversi postijiet oħra.

Barra minnhekk, biex tippromwovi s-cd tagħha, esebixxiet f'diversi programmi televiżi kemm dawk Amerikani kif ukoll dawk barranin.


Unuri tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol

Unuri tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol

Fi tmiem ta' kull edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol, diversi unuri jiġu mogħtija lil plejers u timijiet li jkunu ddistingwixxew ruħhom f'dan it-turnew, ibbażat fuq diversi aspetti tal-logħba.

Attwalment hemm sitt unuri:

Barra minn hekk, mill-1990 beda jiġi formulat it-tim ideali fi tmiem kull edizzjoni.

Din il-lista hi magħrufha bħala l-All-Star Team.

L-unur tal-Ballun tad-Deheb huwa ppreżentat lill-aqwa plejer f'kull fażi finali tat-Tazza tad-Dinja, b'lista ta' nominati tkun formulata mill-kumitat tekniku tal-FIFA qabel ma r-rebbieħ jiġi deċiż minn votazzjoni mir-rappreżentanti tal-istampa.

Dawk li jispiċċaw fit-tieni u t-tielet post jirċievu l-"Ballun tal-Fidda" u l-"Ballun tal-Bronż" rispettivament.

Dan l-unur ingħata għall-ewwel darba fl-edizzjoni tal-1982.

Iż-Żarbuna tad-Deheb tingħata lill-aqwa skorer tat-Tazza tad-Dinja.

Dan l-unur ġie introdott fit-Tazza tad-Dinja 1930.

Fl-edizzjoni tal-1994 li saret ġewwa l-Istati Uniti rat iż-żieda taż-żewġ unuri oħra: iż-"Żarbuna tal-Fidda" u ż-"Żarbuna tal-Bronż" li bdew jingħataw lit-tieni u t-tielet l-aqwa skorers fit-turnew, rispettivament.

Mill-1994, jekk ikun hemm iktar minn plejer wieħed bl-istess numru ta' gowls, l-ispareġġ jiġi deċiż billi jingħadd in-numru ta' assists li saru (bil-Grupp tal-Istudju Tekniku tal-FIFA jiddeċiedi jekk inhux assist jew le).

Jekk xorta waħda jkun hemm aktar minn tim wieħed, ikun l-iktar plejer li lagħab l-inqas numru ta' minuti li jieħu l-vantaġġ fuq il-plejer jew plejers l-oħra fil-kwistjoni.

Il-Premju Yashin hu għall-aqwa gowlkiper li ġie msemmi "ad unur" il-gowlkiper leġġendarju Lev Yashin tal-Unjoni Sovjetika.

Il-Grupp tal-Istudju Tekniku tal-FIFA jirrikonoxxi l-aqwa gowlkiper tat-turnew ibbażat skont il-prestazzjoni tal-plejer matul il-kompetizzjoni.

Minkejja li l-gowlkipers għandhom dan l-unur speċifiku, huma huma xorta waħda eleġibbli għall-Ballun tad-Deheb, kif irnexxielu jagħmel Oliver Kahn fl-2002.

Minkejja li l-Premju Yashin beda jingħata għall-ewwel darba mill-1994, kull Tim "All-Star" tat-Tazza tad-Dinja qabel l-1998 kien jinkludi gowlkiper wieħed.

L-ewwel unur għal Premju tal-Ingwanta tad-Deheb ingħata fl-2010.

L-unur ta' L-Aqwa Plejer Żagħżugħ (magħruf aħjar bħala "L-Aqwa Plejer Żagħżugħ Gillette" għal raġunijiet ta' sponsorizzazzjoni) ingħata għall-ewwel darba fl-edizzjoni tal-2006 tat-Tazza tad-Dinja ġewwa l-Ġermanja u ngħata lill-Ġermaniż Lukas Podolski.

Dan l-unur jingħata lill-aqwa plejer matul it-turnew li ma jaqbiżx il-21 sena.

L-elezzjoni ssir fuq is-sit uffiċjali tat-Tazza tad-Dinja tal-FIFA bl-għajnuna tal-Grupp tal-Istudju Tekniku tal-FIFA.

Barra minn hekk il-FIFA, fl-okkażjoni tal-ewwel premjazzjoni ta' dan l-unur, organizzat sondaġġ permezz tal-internet biex tagħżel l-aqwa plejer żagħżugħ ta' bejn l-edizzjonijiet tal-1958 u l-2002, li ġie mirbuħ minn Pelé.

L-ewwel unur għal L-Aqwa Plejer Żagħżugħ ingħata fl-2006.

It-Trofew tal-FIFA Fair Play jingħata lit-tim bl-aqwa rekord ta' logħob rett matul it-Tazza tad-Dinja.

Huma biss dawk it-timijiet li jikkwalifikaw għat-tieni rawnd li huma eleġibbli għal dan il-premju.

Ir-rebbieħa ta' dan l-unur jiksbu t-Trofew FIFA Fair Play, diploma, midalja għal kull plejer u diriġent, u $50,000 biex bihom jiġu akkwistati tagħmir sportiv għall-iżvilupp tas-settur ġovanili.

L-ewwel premjazzjoni ta' dan l-unur saret fl-edizzjoni tal-1978.

L-unur tal-FIFA għal L-Aqwa Tim Divertenti hu premju suġġettiv li jiġi attribwit lill-iskwadra li turi l-approċċ l-aktar attiv u pożittiv għall-partita u li jirnexxielha tiddeverti lill-pubbliku.

Dan l-unur jiġi organizzat permezz tal-parteċipazzjoni tal-pubbliku f'sondaġġ.

It-Tim "All-Star" (magħruf aħjar bħala "MasterCard All-Star Team") huwa tim tal-aqwa 23 plejer, magħżula mill-Grupp tal-Istudju Tekniku tal-FIFA, matul il-fażi finali tat-Tazza tad-Dinja.

In-numru ta' plejers ġie miżjud minn 11 għal 16 fl-edizzjoni tal-1998, u aktar tard għal 23 (il-verżjoni attwali).

Qabel l-1998, il-ġurnalisti u l-esperti (prinċiparjament Ewropej u Sud-Amerikani) kienu jagħżlu "It-Tim tal-Ħolm" tagħhom bi plejers minn kull pożizzjoni.


Grupp Ġ tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 li saret fil-Ġermanja, kien jikkonsisti minn erba' timijiet.

Il-logħob minn dan il-grupp kien bejn l-13 ta' Ġunju 2006 u t-23 ta' Ġunju.

L-Iżvizzera rnexxieha tirbaħ l-grupp, u jsegwiha għat-tieni rawnd kien hemm it-tim nazzjonali Franċiż li spiċċa fit-tieni post. It-telfa fl-aħħar partita tal-grupp wasslet biex il-Korea t'Isfel tiġi eliminata flimkien mat-Togo.

Grupp Ġ kien ġie ikkunsidrat minn diversi esperti bħala grupp normali mingħajr kandidati partikulari.

Madanakollu, l-erba' timijiet kienu lkoll qed jimmiraw lejn diversi objettivi.

Waqt li Franza kienet qed tipprova tħassar il-prestazzjoni ħażina fit-Tazza tad-Dinja 2002 meta ġew eliminati fl-ewwel rawnd, il-Korea t'Isfel kienet qed tfittex biex iġġib pożizzjoni oħra tajba wara r-raba' post fl-edizzjoni preċedenti li saret ġewwa pajjiżhom.

Aktar minn hekk, l-Iżvizzera mmarkat ir-ritorn tagħha fit-Tazza tad-Dinja wara assenza ta' 12-il sena f'dak li kellu jkun l-ewwel test għall-kowċ Köbi Kuhn u l-proġett tiegħu għall-parteċipazzjoni tas-selezzjoni tiegħu fil-Kampjonati Ewropej tal-2008 li kellhom isiru ġewwa pajjiżu.

It-Togo, min-naħa l-oħra, kienu qed jagħmlu l-ewwel dehra tagħhom f'din il-kompetizzjoni.

Fl-ewwel sett ta' partiti, it-Togo b'sorpriża marru fil-vantaġġ kontra l-Korea t'Isfel, imma suċċessivament l-Ażjatiċi qalbu l-iskor għal 2–1 favurihom.

Fil-konfront l-ieħor, Franza u l-Iżvizzera spiċċaw f'pari ta' mingħajr gowls, b'dan ir-riżultat ikun it-tielet riżultat ta' pari mill-aħħar tliet partiti bejn dawn iż-żewġ timijiet, hekk kif dawn iż-żewġ timijiet Ewropej kienu diġà affrontaw lil xulxin fil-fażi ta' kwalifika.

Wara l-ewwel riżultati, l-erba' timijiet ippruvaw jiksbu vantaġġ fir-rawnd li jmiss ta' partiti.

L-Iżvizzera għelbet lit-Togo 2–0 biex temmet l-avventura tat-tim Afrikan fl-ewwel preżenza f'kompetizzjoni massima.

Franza lagħbu kontra l-Korea t'Isfel fejn fil-minuti bikrin marru fil-vantaġġ grazzi għal gowl ta' Thierry Henry.

Dan kien l-ewwel gowl għan-nazzjonal Franċiż minn meta għollew it-Tazza tad-Dinja fl-1998 hekk kif temmew is-serje ta' partiti mingħajr rebħa li kkaraterizzaw l-edizzjoni preċedenti.

Madanakollu, fl-aħħar 9 minuti, Park Ji-Sung sab il-gowl tal-1–1.

Fl-aħħar żewġ partiti, tliet timijiet kienu għadhom qed jiġġieldu għal post fir-rawnd ta' L-Aħħar Sittax.

Franza kienet fi żvantaġġ minħabba li jekk kienu jirbħu b'iktar minn żewġ gowls vantaġġ u l-Iżvizzera u l-Korea t'Isfel kienu jaqsmu l-punti bejniethom, il-Franċiżi kienu jispiċċaw eliminati għat-tieni darba konsekuttiva fil-fażi tal-gruppi.

L-Iżvizzera u l-Korea kienu mhux biss qegħdin jiġġieldu għall-progress fil-kompetizzjoni iżda wkoll għall-ewwel post fil-grupp biex b'hekk jaffrontaw lit-tim ikklassifikat fi Grupp H.

Finalment, ir-rebħa ta' 2–0 tal-Iżvizzera fuq il-Koreani, flimkien mar-rebħa tal-"Les Blues" fuq it-Togo, wasslet għall-progress għar-rawnd li jmiss lit-timijiet Ewropej u l-eliminazzjoni tat-Togo u l-Korea t'Isfel.


Finali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006

Il-finali tat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006 kienet partita futbol li saret fid-9 ta' Lulju 2006 ġewwa l-Olympiastadion, ġewwa l-belt kapitali Ġermaniża Berlin, fejn f'dan il-konfront ġie determinat ir-rebbieħ tat-Tazza tad-Dinja 2006.

L-Italja għelbu lil Franza wara l-għoti tal-penalties wara li partita ntemmiet 1–1 wara l-ħin supplementari.

Zinedine Zidane ġie mkeċċi fl-aħħar partita professjonali tiegħu, wara li ta daqqa ta' ras fuq sider Marco Materazzi.

Il-finali bdiet biż-żewġ naħat jiskorjaw fl-ewwel 20 minuta.

Zinedine Zidane fetaħ l-iskor billi kkonverta penalty kontroversjali fis-7 minuta, li ħabat mal-lasta l-mimduda u qabeż il-linja tal-gowl.

Marco Materazzi kiseb il-gowl tal-pari fid-19-il minuta minn corner ta' Andrea Pirlo.

Iż-żewġ timijiet ilkoll ħolqu azzjonijiet fejn setgħu jmorru fil-vantanġġ: Luca Toni ra l-konklużjoni tiegħu tistampa mal-lasta l-mimduda fil-35 minuta għall-Italja, waqt li aktar tard ra l-gowl tiegħu permezz ta' daqqa ta' ras tiegħu jiġi mħassar minħabba offside, waqt li Franza ġew imċaħħda mill-possibilità tat-tieni penalty wara li Florent Malouda waqa' fil-kaxxa minn intervent ta' Gianluca Zambrotta.

Franza dehru l-aktar tim perikoluż bin-numru ikbar ta' konklużjonijiet lejn il-lasta avversarja.

L-iskor baqa' l-istess sa tmiem id-90 minuta regolamentari.

Fin-nofs siegħa ta' ħin supplementari, bir-riżultat ikun għadu 1–1, il-gowlkiper Taljan Gianluigi Buffon għamel salvataġġ fundamentali hekk kif xellef id-daqqa' ta' ras ta' Zidane għal fuq il-lasta.

Wara li kienet intemmet azzjoni fuq in-naħa Franċiża, hekk kif Zidane u d-difensur Taljan Marco Materazzi kienu qegħdin jirritornaw lura lejn il-pożizzjoni tagħhom, kien hemm skambju qasir ta' xi kliem wara li Materazzi deher iżomm il-flokk ta' Zidane fl-azzjoni preċedenti.

Meta Zidane deher jitbiegħed minn Materazzi, il-plejer Franċiż waqaf, dar lura u f'salt wieħed ta daqqa ta' ras fuq sider Materazzi, fejn b'konsegwenza dan waqa' mal-art.

Minkejja li l-partita ġiet imwaqqfa, ir-referi Horacio Elizondo deher li ma kienx induna b'dan l-inċident.

Skont ir-rapporti tal-uffiċċjali għal din il-partita, ir-raba' uffiċjali Luis Medina Cantalejo informa lil Elizondo fuq l-inċident.

Wara li kkonsulta 'l-assistenti, Elizondo wera karta ħamra lil Zidane fil-110 minuti.

Din kienet l-14-il tkeċċija fil-karriera ta' Zidane, u ngħaqad mal-plejer tal-Kamerun Rigobert Song bħala l-uniku plejer li qatt ġie mkeċċi f'żewġ kampjonati separati tat-Tazza tad-Dinja.

Hu sar ukoll ir-raba' plejer li ġie mkeċċi f'finali tat-Tazza tad-Dinja, u l-ewwel wieħed fil-ħin supplementari.

Fl-10 ta 'Lulju 2006, minkejja il-ġest vjolenti u l-insult lejn ir-referee Jorge Larrionda matul is-semi-finali mal-Portugall, Zidane kien elett "l-aħjar plejer tad-Dinja".

Wara li l-evidenza viżwali kienet issuġġeriet li Materazzi verbalment ipprovoka lil Zidane, tliet gazzetti Brittaniċi ħatru xi professjonisti fil-qari tax-xufftejn biex jiddeterminaw x'qal Materazzi, bit-"The Times", "The Sun" u d-"Daily Star" allegaw li Materazzi kien qal lil Zidane ""iben qaħba terrorista"".

Fl-2008, "The Sun" u d-"Daily Star" għamlu apoloġija pubblika lil Materazzi.

"The Times" għad trid twassal l-apoloġiji tagħha.

Zidane spjega kif kienu l-insulti ħorox fuq missieru li wassluh biex jaġixxi kif aġixxa.

Materazzi ammetta li insulta lil Zidane, imma argumenta li l-aġir ta' Zidane kien wieħed arroganti u li r-rimarki kienu infudati.

Materazzi insista wkoll li hu ma nsultax lil omm Zidane (li kienet marida dak iż-żmien), fejn stqarr: ""Jien ma tkellimtx fuq ommu, lanqas.

Jien tlift lil ommi meta kelli ħmistax-il sena, u anke illum insir emozzjonat kull darba li nitkellem fuqha.""

Zidane apoloġizza ta' dan li għamel però żied li ma kienx dispjaċut ta' dak li għamel, minħabba li ħass li dan seta' jpatti għall-azzjonijiet ta' Materazzi.

Xahrejn wara, Materazzi offra l-verżjoni tiegħu ta' dak li ġara, fejn stqarr kif wara li ġibed il-flokk ta' Zidane, Zidane qallu, ""Jekk trid il-flokk tiegħi, nagħtihulek wara"", u hu rrisponda 'l Zidane li hu jippreferi minflok lil oħtu, minkejja li ma kienx jaf li Zidane kellu oħtu, skont kif qal fl-intervista.

Sena wara l-inċident, Materazzi ikkonferma li l-kliem preċiżi tiegħu lil Zidane kienu ""Preferisco la puttana di tua sorella"" ("Nippreferi l-qaħba ta' oħtok").

Wara l-finali, il-president Franċiż Jacques Chirac faħħar lil Zidane bħala ""raġel tal-qalb u konvinzjoni"".

Chirac żied aktar tard li ra li l-offiża ma kinitx aċċettabbli, imma fehem li Zidane kien ġie pprovokat.

Madanakollu, il-gazzetta Franċiża "Le Figaro" iddeskriviet id-daqqa' ta' ras bħala "odjuża" u "inaċċettabbli".

Minkejja din l-għagħa kollha, l-isponsors ta' Zidane ħabbru li xorta waħda se jżommu l-kuntatti mal-plejer.

Dan l-inċident kiseb popolarità estensiva fuq l-internet u l-kultura popolari.

Minbarra l-ħafna vidjos satiriċi, kanzunetta bit-titlu "Coup de Boule" ("Daqqa ta' ras") waslet sal-quċċata tal-klassifiki mużikali Franċiżi.

Fid-dawl tal-istqarrijiet ta' Zidane, il-FIFA fetħet proċeduri dixxiplinarji biex tinvestiga l-inċident.

Il-FIFA affermat li kienet leċita d-deċiżjoni ta' Elizondo li jitkeċċa Zidane, fejn ċaħdet allegazzjonijiet li Cantalejo kien ibbaża d-deċiżjoni tiegħu fuq trażmissjoni viżiva qabel ma ħa d-deċiżjoni finali tiegħu.

Il-FIFA immultat lil Materazzi 5,000 frank Żvizzeru u sospensjoni għal żewġ partiti, waqt li Zidane irċieva sospensjoni ta' tliet partiti u multa ta' 7,500 frank Żvizzeru.

Minħabba li Zidane kien diġà irtira, hu offra b'volontarjat li jservi tliet ijiem ta' servizz komunitarju għan-nom tal-FIFA.

Hekk kif il-ħin barrani ma ra l-ebda gowl ieħor, il-partita kellha tiġi deċiża bl-għoti tal-penalties, bl-Italja joħorġu 5–3 rebbieħa.

David Trezeguet ta' Franza, l-istess plejer li kien skorja l-gowl tad-deheb drammatiku kontra l-Italja fil-Kampjonati Ewropej 2000, kien l-uniku plejer li ma skurjax mill-penalty, hekk kif il-konklużjoni tiegħu stampat mal-lasta l-mimduda.


LOST (Serje televiżiva)

LOST (Serje televiżiva)

Lost huwa serje Amerikana.

Din issegwi l-ħajja ta' grupp ta' nies li salvaw wara li l-ajruplan li kien qed itir bejn Sydney, l-Awstralja, u Los Angeles, l-Istati Uniti, ikkraxja xi mkien fil-Paċifiku tan-Nofsinhar u spiċċa fuq gżira tropikali u misterjuza.

Fl-ewwel staġun, kull episodju juri l-ħajja ta' xi ħadd min-nies ta' fuq il-gzira iżda dan jinbidel aktar 'il quddiem.

L-ewwel episodju xxandar fit-22 ta' Settembru, 2004, u minn dakinhar ixxandru sitt staġuni sħaħ.

Minħabba l-kast kbir li hemm bżonn u l-ispiża tal-iffilmjar primarjament fil-post Oahu fil-Ħawajj, is-serje hija waħda mill-aktar għaljin fit-televiżjoni.

Din ġiet maħluqa minn Damon Lindelof, JJ Abrams u Jeffrey Lieber u hija prodotta mill-ABC Studios, Bad Robot Productions u Grass Skirt Productions.

Il-mużika hija miktuba minn Michael Giacchino.

Il-produtturi eżekuttivi attwali huma Lindelof, Abrams, Bryan Burk, Jack Bender, Edward Kitsis, Adam Horowitz u Carlton Cuse.

Fl-ewwel sena ta' LOST kull episodju kien jiġi segwit minn madwar 16-il miljun persuna.

Rebaħ bosta premjijiet bħall-Emmy Award for Outstanding Drama Series 2005, Best American Import at the British Academy Television Awards 2005, il-Golden Globe for Best Drama fl-2006 u l-iScreen Actors Guild Award for Outstanding Ensemble in a Drama Series.

Din is-serje għandha ħafna fans fid-dinja kollha.

Lost se jispiċċa fis-sitt staġun meta l-121 u l-aħħar episodju jintwera f'Mejju tal-2010.

Dan l-istaġun se jikkonsisti fi tmintax-il episodju.


Francesco Masini

Francesco Masini

Francesco Masini (1894-1964) hu avukat u politiku Għawdxi, u eks-membru tal-Parlament Malti.

Masini hu il-fundatur tal-Partit Għawdxi.

Kien elett u serva fil-Parlament Malti bejn l-1947 u l-1950, (meta l-Assemblea Leġiżlattiva ġiet xolta), flimkien ma' membri oħrajn bħal Joseph Cefai.

Dr. Masini kien ukoll kap tad-delegazzjoni li permezz tad-diskussjonijiet mal-Isqof Ġużeppi Pace wasslet għall-għoti tal-Istatwa ta' Santa Marija mis-Soċjeta' Filarmonika Leone lill-Katidral ta' Għawdex.

Fil-Belt Kapitali ta' Għawdex, Victoria, hemm triq iddededikata għal Dr. Masini.

Bint Masini irceviet "Ġieħ il-Parroċċa tal-Katidral" f'isem il-mejjet missierha.


Fontana (Għawdex)

Fontana (Għawdex)

Il-Fontana hu raħal żgħir f'Għawdex b'popolazzjoni ta' madwar 850 ruħ.

Ir-raħal oriġina l-ewwel bħala subburg tal-belt Victoria, mibni madwar it-triq li tghaddi mir-Rabat għax-Xlendi.

Il-Fontana hu rreferit ukoll bħala "it-Triq tal-Għajn" b'referenza għall-Għajn li tinsab fl-istess lokal, imsejħa bħala "l-Għajn il-Kbira".

L-isem uffiċċjali "Fontana" ġej mit-Taljan, u jfisser "għajn".

Ir-raħal kien minn dejjem magħruf għall-għelieqi fertili u abbundanti li jinsabu fih.

Dan jiġi mill-fatt li qrib dan ir-raħal tinsab waħda mill-uniċi sorsi ta' ilma ġieri naturali f'Għawdex.

San-nofs tas-seklu 20, il-Fontana kien prinċiparjament raħal tas-sajjieda li kienu jaħdmu fix-Xlendi, tant li l-knisja parrokkjali tar-raħal tħallset mill-flus ta' dawn l-istess sajjieda.

Barra minn hekk il-patrun sekondarju tar-raħal hu Sant'Indrija, li hu ukoll il-patrun tas-sajjieda.

Ir-Raħal tal-Fontana hu mmexxi mill-Kunsill Lokali Fontana li hu magħmul minn:

Fir-raħal tal-Fontana, wieħed isib plejgrawnd u ġnien pubbliċi, kif ukoll ċentru ċiviku li preżentament għadu qed jinbena.

Il-Patrun Prinċipali tar-raħal hi l-Qalb Divina ta' Ġesù.

Il-festa ssir kull tieni jew tielet ħadd ta' Ġunju, u hi aktar ibbażata fuq iċ-ċelebrazzjonijiet u funzjonijiet reliġjużi.

Il-Banda Ċittadina 'La Stella' tal-Belt Victoria normalment tieħu ħsieb u ddoqq fil-festa, bil-qofol tagħha tkun il-purċissjoni bl-istatwa tal-Qalb ta' Ġesù maħduma fl-1923.