Joseph Calleia

Joseph Calleia

Joseph Calleia (Rabat, 4 ta' Awwissu 1897 - Tas-Sliema, 31 ta' Ottubru 1975), kien kantant, kompożitur, u attur Malti, li ħadem kemm fi Broadway kif ukoll films Amerikani.

Calleia ħadem ma' uħud mill-artisti kbar ta' Hollywood, fosthom John Wayne, William Holden, Errol Flynn, Rita Hayworth, Mae West, Bette Davis, Jane Russell, Mario Lanza, Charlton Heston, Dean Martin u Jerry Lewis, Orson Welles, Tyrone Power, Alan Ladd u Anthony Quinn.

Bin Pasquale u Elena mwielda Calleja, Joseph Calleia twieled is-Saqqajja, ir-Rabat, Malta, u ħa l-edukazzjoni tiegħu San Ġiljan u l-Kulleġġ ta' San Alwiġi.

Organizza "harmonica band" li minnha għamel biżżejjed flus biex fl-1914 ħalla Malta meta kien għad kellu 17-il sena, u beda jdur mal-Ewropa ikanta f'kafejiet u fi swali tal-mużika ta' ħafna bliet kapitali li kienu mifnija bil-gwerra.

Iktar tard mar ikanta fi New York u wara ta għat-teatru.

Għalkemm Calleia ħadem f'iktar minn 50 film, huwa dejjem qal li jippreferi l-palk miċ-ċinema.

Kien meqjus bħala ""a bright light"" fi Broadway bejn l-1926 u l-1945, u deher f'ħafna drammi ta' suċċess, fosthom:

Mill-1931, Calleia iffirma kuntratt mal-MGM f'Hollywood, fejn beda karriera b'suċċess fl-industrija tal-films, li fiha deher f'57 film mill-1931 sal-1955, ħafna drabi fil-parti ta' pulizija jew raġel kriminali f'films tal-"gangsters" u films "western".

Għamel id-debutt tiegħu fil-films fl-1935 meta deher f'żewġ B-films: "His Woman" (1931) u "The Girl in the Cab" (1933).

Mill-ewwel ħalla impressjoni tajba fil-parti ta' raġel kriminali fil-film "Public Hero No. 1", u wara"Riff Raff" (1935) li fih ħadimha ta' "womanizer", flimkien ma' Jean Harlow, Spencer Tracy u Mickey Rooney.

Fl-1936, Calleia kiteb ix-xeneġġjatura għal "The Robin Hood of El Dorado".

Fl-1943, ħadimha ta' El Sordo f'"For Whom The Bell Tolls".

Tlieta mill-films li fihom ħa sehem Calleia ma kinux tħallew jidħlu Malta fosthom "Full Confession" li fih l-attur kellu l-parti ta' qassis.

Fl-1936, waqt li kien qed jaħdem il-film "Tough Guy", Calleia ħareġ bl-idea li jkanta l-kanzunetta folkoristika Maltija "Ah lilek tal-Gallarija", l-ewwel diska bil-Malti li qatt instemgħet fuq film ta' Hollywood.

Il-kumpanija għal bidu beżgħet tuża d-diska minħabba d-drittijiet tal-awtur imma Calleia kkonvinċihom li ma kien l-ebda drittijiet fuqha u użawha.

Din il-kanzunetta kien ikantaha ma' sħabu r-Rabtin meta kien għadu tifel fil-Buskett.

Calleia irċieva l-Premju tal-Kritika fl-1938 għall-film dirett minn John Cromwell "Algiers".

Calleia irtira fl-1963 u miet Tas-Sliema fl-età ta' 78 sena.

Tliet snin qabel ma miet kienu offrewlu l-parti ta' Don Corleone fil-film kbir "The Godfather" minflok Marlon Brando imma ma aċċettax.

Minkejja l-fama tiegħu fl-Amerka u l-Italja, mewtu ma kinitx aħbar kbira f'Malta.

Billi fil-films kien ħadem bosta karattri Sqallin, ir-RAI kienet tat l-aħbar li mietet stilla taċ-ċinema Taljana.

Il-Gvern ta' Malta unuratu b'sett ta' żewġ bolol fl-1997, fiċ-ċentinarju minn twelidu.

F'Ottubru 2005, fuq inizjattiva taż-żagħżugħ Eman Bonnici, inkixef bust ta' Calleia quddiem id-dar fejn twieled fis-Saqqajja, xogħol l-iskultur Anton Agius.

F'Mejju 2009, TVM xandar dokumentarju fuq ħajtu fis-sensiela "Bijografiji".


Oreste Chircop

Oreste Chircop

Oreste Kirkop (Ħamrun, 26 ta' Lulju 1923 – San Ġwann, 10 ta' Mejju 1998) kien tenur u attur Malti magħruf l-aktar għall-film ta' Hollywood "The Vagabond King".

Chircop beda l-karriera operistika tiegħu fl-1945 fir-Radio City Opera House tal-Ħamrun bil-karattru Turiddu fil-"Cavalleria Rusticana".

Fil-ħames snin ta' wara ħadem mas-60 rwol ta' tenur, ammont li l-ebda tenur ieħor ma qabeż, f'għaxar opri differenti.

Huwa kien ikanta l-opra mal-kumpaniji Taljani li kienu jiġu Malta u kanta ma' Tito Gobbi u Maria Caniglia.

Fl-1950 mar l-Ingilterra u kellu partijiet ewlenin ta' tenur mal-Carl Rosa Opera Company, u wara ma' Sadler's Wells (1952) fejn għamel il-partijiet ta' Turiddu, Mario Cavaradossi, u Rodolfo in "Luisa Miller".

Huwa deher fuq il-BBC TV bħala Canio f' "Pagliacci".

Fl-1954 Chircop għamel id-debutt tiegħu fir-Royal Opera House Covent Garden bħala d-Duka fir-"Rigoletto" u wara bħala Rodolfo f' "La bohème".

"Paramount Pictures" ta' Hollywood rabtitu b'kuntratt ta' Lm10,000 biex ikanta fil-parti ewlenija ta' François Villon f' "The Vagabond King" li kien ukoll l-ewwel film musical tiegħu fl-1956.

Dan kien l-uniku film ta' Hollywood għal Chircop minkejja li xi kritiċi kienu wissew lil Mario Lanza, li f'dak iż-żmien kien fl-aqwa tiegħu, biex joqgħod attent minn dan ir-rivali ġdid.Flimkien ma' Kathryn Grayson, Oreste ha sehem.

Wara "The Vagabond King", Chircop kanta l-opra f'Las Vegas u fil-Hollywood Bowl u deher fuq l-NBC TV fil-produzzjonijiet ta' "Madame Butterfly", "La traviata" u "Rigoletto".

Fl-1958 irritorna Covent Garden u rtira Malta fl-1960 għal raġunijiet ta' saħħa li dak iż-żmien ma ssemmewx.

Sentejn qabel miet, fl-1996, Chircop ħareġ double CD album b'41 track ta' opri u kant.


Sami Khedira

Sami Khedira

Sami Khedira (Stuttgart, 4 ta' April 1987) hu plejer tal-futbol Ġermaniż li jilgħab ma' Juventus u mat-tim nazzjonali Ġermaniż.

Hu hu midfilder ċentrali dinamiku li kapaċi jilgħab ukoll bħala midfilder difensiv, waqt li kapaċi jingħaqad mat-tim waqt l-attakki permezz tax-xuttijiet tajbin li għandu.

Sami Khedira għandu missier Tuneżin u ommu Ġermaniża.

Ħuh iż-żgħir, Rani, huwa wkoll futbolers fejn jilgħab mas-sezzjoni ġovanili ta' Stuttgart u lagħab ukoll mat-tim nazzjonali Ġermaniż ta' taħt is-sittax-il sena.

Khedira beda jilgħab mal-klabb TV Öffingen, liema klabb kien ikkowċjat minn missieru Lazhar.

Fl-1995, Stuttgart tefgħu għajnejh fuqu, fejn wara li akkwistawh Khedira beda jilgħab mad-diversi livelli tal-iskwadri ġovanili tal-klabb, u rebaħ it-titli Ġermaniżi tal-klassi A-Jugend u B-Jugend.

Iddebutta mat-tieni skwadra, li tilgħab fir-Regionalliga, fl-istaġun 2004–05.

L-istaġun 2005–06 kien imtappan bi problemi fiżiċi li laqqtugħ fl-irkoppa, sabiex lagħab 21 logħba fi tliet staġuni.

Kien fil-bidu tal-istaġun 2006–07 li l-kowċ Armin Veh daħħlu fil-lista tal-ewwel tim fil-Bundesliga, fejn iddebutta bħala sostitut nhar l-1 ta' Ottubru 2006, fis-sitt logħba mill-kampjonat kontra Hertha Berlin.

Fid-29 ta' Ottubru 2006, fid-disa' ġurnata mill-kampjonat kontra Schalke 04, Khedira skorja l-ewwel gowls tiegħu fl-ogħla diviżjoni Ġermaniża; fil-fatt, il-plejer ta' oriġini Tuneżina skorja doppjetta.

Mill-ewwel staġun tiegħu hu beda jiġi skjerat mal-ewwel ħdax fuq bażi regulari u permezz ta' gowl bir-ras fl-aħħar ġurnata tal-kampjonat kontra Energie Cottbus, Stuttgart assiguraw ir-rebħ tal-kampjonat.

F'dik is-sena wkoll, il-klabb wasal sal-finali tat-tazza nazzjonali.

Hu ffirma l-ewwel kuntratt professjonali mal-klabb fid-29 ta' Ġunju 2007, fejn fid-9 ta' Lulju tas-sena ta' wara estendieh sal-2011.

Fit-30 ta' Lulju 2010, Stuttgart u Real Madrid, permezz tas-sit uffiċjali rispettivi, ħabbru l-passaġġ ta' Khedira għal mal-klabb Spanjol.

Il-plejer iffirma kuntratt ta' ħames snin mal-klabb tal-"merengues".

Id-debutt fil-kampjonat Spanjol wasal f'pari ta' mingħajr gowls kontra Mallorca.

Fl-2009, bħala kaptan tat-tim nazzjonali Ġermaniż ta' taħt il-21 sena, rebaħ il-Kampjonat Ewropew ta' dak il-livell.

Khedira iddebutta mat-tim tal-kbar fil-5 ta' Settembru 2009, f'logħba ta' ħbiberija kontra l-Afrika t'Isfel.

Għat-Tazza tad-Dinja 2010 ġewwa l-Afrika t'Isfel hu lagħab il-logħbiet kollha, dejjem mill-ewwel minuta, u skorja l-gowl rebbieħ (l-ewwel wieħed bil-flokk tat-tim nazzjonali) fir-rebħa deċiża ta' 3–2 għat-tielet post kontra l-Urugwaj.


Politiku

Politiku

Politiku jew kap politiku huwa individwu li huwa involut fl-influwenzar tal-politika pubblika, ta' kif soċjetà hi mmexxiha u fit-teħid tad-deċiżjonijiet.

Dan jinkludi nies li jkopru dawn ir-rwoli fil-gvern, u nies li jakkwistaw dawn il-pożizzjonijiet, kemm permezz ta' elezzjoni, kolp ta' stat, ħatra, frodi elettorali, konkwista, dritt ta' suċċessjoni, jew mezzi oħra.

Xi karigi politiċi huma:

Kandidat għal kwalunkwe minn dawn il-pożizzjonijiet huwa kkunsidrat bħala politiku.

Minkejja li storikament il-pożizzjoni ta' politiku kienet ikkunsidrata bħala professjoni ta' unur, illum il-ġurnata ħafna nies, anke f'pajjiżi demokratiċi, għandhom opinjoni negattiva dwar il-politiċi bħala klassi.

Ħafna drabi jidhru bħala nies bla skrupli, li l-wegħdiet tagħhom qatt ma jseħħu.

Xi drabi jiġu wkoll akkużati għal abbuż tal-fondi għal skopijiet personali u mhux għall-interess tal-pubbliku.

Fil-fatt, każijiet ta' korruzzjoni fil-kamp politiku mhumiex rari.

F'numru ta' pajjiżi l-klassi politika hi komposta min-nies sinjuri, jew dawk li jiddependu mill-klassi s-sinjura tas-soċjetà sabiex jiġu eletti.

Dan il-fatt mhuwiex ristrett għal partit politiku, sistema tal-gvern jew pajjiż partikulari; din hija problema diffuża fil-politika ta' ħafna mill-pajjiżi demokratiċi, u hi kkunsidrata minn ħafna bħala problema.

Kritika oħra għall-politiċi hi għal dawk li jissejjħu "politiċi professjonisti", politiċi li jużaw il-politika bħala sors ta' qliegħ u li jkollhom jaffaċjaw elezzjoni mill-ġdid wara ċertu snin huma inqas probabbli li jieħdu deċiżjonijiet kuraġġjużi jew jaqblu ma' abbozz li mhuwiex popolari.


UEFA Champions League 2010–11

UEFA Champions League 2010–11

Il-UEFA Champions League 2010–11 kienet s-56 staġun tal-UEFA Champions League, l-ogħla kompetizzjoni tal-futbol għall-klabbs fl-Ewropa.

Il-finali saret ġewwa Wembley Stadium f'Londra fit-28 ta' Mejju 2011, fejn Barcelona għelbu lil Manchester United 3–1.

Internazionale kienu d-difensuri tat-titlu, però ġew eliminati minn Schalke 04 fil-kwarti tal-finali.

Total ta' 76 tim minn 52 assoċjazzjoni tal-UEFA (minbarra l-Liechtenstein li ma torganzza l-ebda kampjonat domesitku) ħadu sehem fiċ-Champions League 2010–11.

Il-pajjiżi huma allokati postijiet skont il-koefiċċjenti tal-UEFA 2009, li tieħu l-prestazzjoni fil-kompetizzjonijiet Ewropej bejn l-2004–05 u 2008–09.

Minħabba li r-rebbieħa tal-edizzjoni preċedenti, Inter, kisbu post fil-fażi tal-gruppi grazzi għall-post fil-kampjonat domestiku, il-post għaċ-ċampjin renjanti fil-fażi tal-gruppi baqa' vojt.

Sabiex jikkumpensa dan:

Detentur tat-titlu

It-tlugħ tal-poloz kollha saru fil-kwartieri ġenerali tal-UEFA f'Nyon, l-Iżvizzera, sakemm mhuwiex indikat mod ieħor.

L-ewwel legs intlagħbu fid-29 u fit-30 ta' Ġunju, u t-tieni legs intlagħbu fis-6 u fis-7 ta' Lulju 2010.

Madanakollu, l-ewwel logħba tal-kompetizzjoni (FC Santa Coloma vs. Birkirkara – 29 ta' Ġunju) ġiet imħassra minħabba li l-kundizzjonijiet tal-grawnd ma kienux adattati.

L-ewwel legs saru fit-13 u l-14 ta' Lulju, u t-tieni legs saru fl-20 u l-21 ta' Lulju 2010.

It-tielet rawnd ta' kwalifika kien maqsum f'żewġ sezzjonijiet: wieħed għaċ-ċampjins u l-ieħor għal dawk li mhumiex.

It-timijiet telliefa miż-żewġ sezzjonijiet jidħlu fir-rawnd tal-"play-off" tal-UEFA Europa League 2010–11.

L-ewwel legs intlagħbu fis-27 u t-28 ta' Lulju, u t-tieni legs intlagħbu fit-3 u l-4 ta' Awwissu 2010. !colspan="6"|Ċampjins

!colspan="6"|Mhux ċampjins

L-ewwel legs saru fis-17 u t-18 ta' Awwissu, u t-tieni legs saru fl-24 u fil-25 ta' Awwissu 2010.

It-timijiet telliefa miż-żewġ sezzjonijiet taċ-ċampjins u dawk li mhumiex ċampjins jidħlu direttament fil-fażi tal-gruppi tal-UEFA Europa League 2010–11. !colspan="6"|Ċampjins

!colspan="6"|Mhux ċampjins

Fil-fażi eliminatorja, timijet jilgħabu kontra xulxin fuq bażi ta' żewġ logħbiet ġewwa u barra minn darhom, minbarra l-partita finali li se tintlagħab f'Wembley Stadium f'Londra.

It-tlugħ tal-poloz għar-rawnd tal-aħħar sittax saret fis-17 ta' Diċembru, 2010, ġewwa l-kwartieri ġenerali tal-UEFA f'Nyon, l-Iżvizzera.

L-ewwel legs intlagħbu fil-15, 16, 22 u 23 ta' Frar, u t-tieni legs intlagħbu fit-8, 9, 15 u 16 ta' Marzu, 2011.

L-ewwel legs intlagħbu fil-5 u s-6 ta' April, u t-tieni legs intlagħbu fit-12 u t-13 ta' April, 2011.

L-ewwel legs intlagħbu fis-26 u s-27 ta' April, u t-tieni legs intlagħbu fit-3 u l-4 ta' Mejju, 2011.

Il-finali tal-UEFA Champions League 2011 saret nhar t-28 ta' Mejju 2011 ġewwa Wembley Stadium, f'Londra, l-Ingilterra.

L-aqwa skorers għall-istaġun 2010–11 tal-UEFA Champions League (esklużi r-rawnds ta' kwalifikazzjoni) huma:


UEFA Europa League 2010–11

UEFA Europa League 2010–11

Il-UEFA Europa League 2010–11 kienet t-tieni staġun tal-UEFA Europa League, kompetizzjoni għall-klabbs tal-futbol li qabel kienet tissejjaħ it-Tazza UEFA.

Il-finali, li saret fit-18 ta' Mejju 2011 ġewwa l-Aviva Stadium, f'Dublin, l-Irlanda, intrebħet mill-Portugiżi ta' Porto li fil-finali għelbu lill-konnazzjonali Braga.

Total ta' 162 tim minn 53 assoċjazzjoni membru tal-UEFA daħlu biex jipparteċipaw fl-edizzjoni 2010–11 tal-Europa League.

In-numru ta' postijiet ta' timijiet kwalifikati huma allokati skont il-koeffiċjenti tal-UEFA.

L-iskema ta' kwalifikazzjoni għal din l-edizzjoni ġiet modifikat.

Fil-Kungress tal-UEFA tal-2009 li sar fid-Danimarka, l-Andorra u San Marino, li sa dakinhar kellhom biss rappreżentant wieħed, ingħataw post għat-tieni wieħed f'din il-kompetizzjoni.

Is-sistema ta' kwalifikazzjoni huwa kompost minn:

It-tlugħ tal-poloz kollha saru fil-kwartieri ġenerali tal-UEFA f'Nyon, l-Iżvizzera, sakemm mhuwiex indikat mod ieħor.

L-ewwel legs intlagħbu fl-1 ta' Lulju, u t-tieni legs intlagħbu fit-8 ta' Lulju 2010.

L-ewwel legs intlagħbu fil-15 ta' Lulju, u t-tieni legs intlagħbu fit-22 u fit-23 ta' Lulju 2010.

L-ewwel legs intlagħbu fid-29 ta' Lulju (waħda minnhom saret fis-27 ta' Lulju), u t-tieni legs intlagħbu fil-5 ta' Awwissu 2010 (waħda minnhom saret fit-3 ta' Awwissu).

L-ewwel legs intlagħbu fid-19 ta' Awwissu (waħda minnhom saret fis-17 ta' Awwissu), u t-tieni legs intlagħbu fis-26 ta' Awwissu 2010 (waħda minnhom saret fl-24 ta' Awwissu).

Fil-fażi eliminatorja, it-timijiet jilgħabu kontra xulxin fuq bażi ta' żewġ legs ġewwa u barra minn darhom, minbarra l-partita finali.

It-tlugħ tal-poloz għar-rawnds tal-aħħar 32 u tal-aħħar 16 saru fis-17 ta' Diċembru, 2010, fil-kwartieri ġenerali tal-UEFA f'Nyon, l-Iżvizzera.

Dawk tal-kwarti tal-finali, is-semifinali u l-finali saru fit-18 ta' Marzu, 2011.

L-ewwel legs intlagħbu fis-17 ta' Frar (b'eċċezzjoni tal-ewwel leg bejn Aris u Manchester City li saret fil-15 ta' Frar), u t-tieni legs intlagħbu fl-24 ta' Frar (il-legs interni ta' CSKA Moscow u Porto intlagħbu fit-22 u fit-23 ta' Frar rispettivament).

L-ewwel legs intlagħbu fl-10 ta' Marzu, u t-tieni legs intlagħbu fis-17 ta' Marzu.

L-ewwel legs intlagħbu fis-7 ta' April, u t-tieni legs intlagħbu fl-14 ta' April.

L-ewwel legs intlagħbu fit-28 ta' April, u t-tieni legs intlagħbu fil-5 ta' Mejju.

Il-finali ntlagħbet fit-18 ta' Mejju 2011 fl-Istadju Aviva f'Dublin, l-Irlanda.

L-aqwa skorers għall-istaġun 2010–11 tal-UEFA Europa League (esklużi r-rawnds ta' kwalifikazzjoni) huma:


Premier League (diżambigwazzjoni)

Premier League (diżambigwazzjoni)

Premier League jirreferi għal numru ta' kampjonati sportivi oħra:


Eredivisie

Eredivisie

L-Eredivisie huwa l-ogħla kampjonat tal-futbol fl-Olanda.

Din id-diviżjoni tikkonsisti minn tmintax-il tim.

Kull tim, matul l-istaġun, jilgħab kontra t-timijiet l-oħra f'logħbiet ġewwa u barra minn daru.

Fi tmiem l-istaġun, l-aħħar tim jiġi awtomatikament relegat għat-tieni diviżjoni, l-Eerste Divisie (L-Ewwel Diviżjoni), bir-rebbieħ tal-Eerste Divisie jingħata l-promozzjoni għall-Eredivisie.

It-tim ta' qabel tal-aħħar u t-tielet mill-aħħar jidħlu fi "play-off" għall-promozzjoni u relegazzjoni Il-"play-offs" jikkonsistu f'żewġ gruppi ta' ħames timijiet kull wieħed: kull grupp huwa kompost minn klabb tal-Eredivisie u minn erbgħa kwalifikati mill-Eerste Divisie.

F'dawn il-logħbiet eliminatorji jidħlu t-timijiet klassifikati fit-tieni u t-tielet post fil-Eerste Divisie u r-rebbieħa tas-sitt perjodi li hi diviża din id-diviżjoni.

Fiż-żewġ gruppi, kull tim jilgħab logħba ġewwa u barra minn daru kontra l-erba' timijiet l-oħra (total ta' tmien logħbiet).

Iż-żewġ rebbieħa taż-żewġ gruppi jilgħabu l-istaġun li jmiss fl-Eredivisie, waqt li s-sitt timijiet l-oħra jibqgħu jew jiġu relegati fl-Eerste Divisie.

AFC Ajax rebħu dan il-kampjonat nazzjonali total ta' 29 darba, iktar minn kwalunkwe klabb ieħor.

PSV Eindhoven bi 23 u Feynoord b'14 isegwu warajhom fil-gradwatorja tar-rebbieħa tal-Eredivisie.

Mill-1965, dawn it-tliet timijiet, li qatt ma ġew relegati mill-ogħla diviżjoni Olandiża, rebħu kull titlu ħlief għal tliet okkażjonijiet: fl-1981 u fl-2009 it-titlu ntrebaħ minn AZ u fl-2010 intrebaħ minn Twente.


Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar tal-Ewropa 2011

Il-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar tal-Ewropa 20011 qegħdin jinżammu ġewwa l-Prinċipat ta' Liechtenstein matul ix-xahar ta' Ġunju 2011.

Din hija l-erbatax-il edizzjoni minn mindu l-Logħob tal-Pajjiżi ż-Żgħar bdew isiru fl-1985.


Filippu Neri

Filippu Neri

San Filippu Neri, magħruf ukoll bħala l-"Appostlu ta' Ruma" (Firenze, 22 ta' Lulju 1515 – Ruma, 25 ta' Mejju 1595) kien saċerdot Taljan, magħruf għat-twaqqif ta' soċjetà ta' qassisin sekulari msejħa "Il-Kongregazzjoni tal-Oratorju".

Filippu Neri twieled f'Firenze, l-Italja, bin Francesco Neri, nutar u iktar tard alkemista, u Lucrezia da Mosciano.

Kien it-tieni wild minn erbgħa.

Sentejn qablu kienet twieldet Katerina (li iktar tard kellha żewġ ulied it-tnejn sorijiet), tliet snin warajh Elisabetta (li xehdet fil-Kawża ta' Kanonizzazzjoni tiegħu) u Antonio li miet tarbija.

Meta kellu ħames snin tilef 'l ommu, iżda hu u ż-żewġ ħutu l-oħra ġew imrobbija b'imħabba kbira mit-tieni mara ta' missierhom, Alessandra di Michele Lensi.

Sa minn meta kien għadu żgħir, kellu dispożizzjonijiet tant ħelwin li kienu jsejħulu t-"Twajjeb Pippo" ("Pippo Buono").

L-ewwel edukazzjoni ħadha d-dar imbagħad għand ċertu Clemente, u mbagħad fil-Kunvent ta' San Marco f'Firenze, li għal xi żmien kien immexxi minn Savonarola.

Huwa għex Firenze sakemm kellu 18 -il sena, meta ntbagħat għand zijuh, Bartolomeo Romolo, f'Cassino (qabel imsejjaħ San Germano) biex isir kummerċjant.

Iżda fl-istess żmien beda jħoss is-sejħa reliġjuża, sa bena kappella żgħira fuq għolja jisimha "Montagna Spaccata" fejn kien imur jitlob kuljum fis-skiet.

Zijuh li kien sar iħobbu wisq, u ma kellux eredi, ried iħallilu kollox imma Filippu ma aċċettax għax ried jgħix fil-faqar.

Fl-1534 mar Ruma bħala pellegrin u hemm iltaqa' ma' Galeatto Caccia, Fjorentin bħalu u kap tad-Dwana, li tah kamra fqira fejn joqgħod u xi ħaġa żgħira x'jiekol kuljum, bil-patt li jedukalu ż-żewġ uliedu, Michele u Ippolito (dawn iktar tard saru wieħed saċerdot u l-ieħor patri Ċertożin).

Dam f'din il-ħajja għal sbatax-il sena, imma fl-istess żmien, studja l-filosofija mad-Dumnikani, u t-teoloġija mal-Agostinjani.

Fi tmiem l-1537 biegħ il-kotba li kellu u flushom tahom lil żagħżugħ Kalabriż fil-bżonn, jismu Gugliemo Sirleto, li iktar tard sar Kardinal.

Fit-talb tiegħu Filippu beda jkun mistiku u kontemplattiv.

Beda ukoll jiġbor xi żgħażagħ miegħu biex flimkien jitolbu, jistudjaw ir-reliġjon, iżuru l-isptarijiet u jagħmlu atti oħra ta' karità, l-iktar fl-isptar ta' San Ġakbu, fejn hemm sar ħabib kbir ta' San Kamillu de Lellis.

F'Pentekoste tal-1544, waqt li kien qed jitlob fil-katakombi ta' San Sebastjan, Filippu Neri għadda minn esperjenza soprannaturali, li fiha qalbu kibret.

Wara din l-esperjenza ħalla d-dar fejn kien ospitat u mar jgħix ta' eremita fit-toroq ta' Ruma, u kien jorqod taħt il-portiku ta' xi knisja jew fejn isib.

Huwa u jimxi f'Campo dei Fiori u fl-inħawi ta' Trastevere kien ikun hemm żgħażagħ li jiżżufjettaw bih kif jarawh.

Huwa ma kienx jitlef din l-okkażjoni, u kien ikompli jiżżufjetta magħhom u jirbaħhom bis-simpatija tiegħu.

Imbagħad wara li jiċċajta kien jinbidel f'daqqa fi predikatur u jgħidilhom: "Fratelli, state allegri, ridete pure, scherzate finché volete, ma non fate peccato!"

("L-aħwa, kunu ferħana, idħku, iċċajtaw kemm tridu, imma tagħmlux dnub.")

Fl-1548, bl-għajnuna tal-konfessur tiegħu, Persiano Rossa, waqqaf il-"Fratellanza tat-Trinità tal-Pellegrini", li l-membri tagħha kienu lajċi u kienu jieħdu ħsieb il-pellegrini u l-morda.

Fit-23 ta' Mejju 1551, ta' 36 sena, ġie ordnat qassis, ħalla dik il-kamra li kien joqgħod fiha u mar jgħix fil-Presbiterju ta' San Ġlormu ma' Dun Rossa u qassisin oħra li kienu jgħixu bil-karità.

Hawn intefa' għall-appostolat billi filgħodu kien jgħaddih fil-konfessjonarju u filgħaxija kien ilaqqa' n-nies biex jitolbu, ikantaw u jitkellmu fuq il-ħwejjeġ tar-ruħ.

Kien ukoll jorganizza pellegrinaġġi għall-knejjes u katakombi biex isaħħaħ il-fidi ta' dawk li kienu jmorru miegħu.

Għalih il-qrar kien sors ta' djalogu mal-"penitenti", u dan kien jagħmlu kuljum minn sbieħ il-jum sa nofsinhar.

Minn dawn id-djalogi beda l-ewwel nukleu tal-hekk imsejjaħ "Oratorio"": minn dawn xi uħud saru saċerdoti, bdew jgħixu ħajja komunitarja u Filippu sar ir-rettur tagħhom u għamlilhom regola.

Il-vjaġġ ta' San Franġisk Saverju, fil-Lvant Imbiegħed, ħeġġeġ lil Filippu Neri imur missjunarju f'dawk l-artijiet imma qassis mill-Chiesa di Tre Fontane, ma tahx parir favorevoli u ddeċieda li jiddedika ħajtu għan-nies ta' Ruma.

L-ewwel Oratorju fl-1558 beda fil-knisja fqira ta' San Girolamo della Carità.

Xi ekkleżjastiċi għolja bdew jgħiru għalih u jikkritikawh, fosthom il-kardinal Virgilio Rosari, li sa wasal biex ma ħallihx iqarar, xi ħaġa li kienet tant għal qalbu.

L-istess kardinal baqa' sakemm miet fl-1559, ixerred kalunnji fuq Filippu Neri.

Fl-1559, Filippu Neri sar ħabib mal-kardinal Milaniż San Karlu Borromeo, u dan tal-aħħar spiss kien imur jieħu pariri mingħand Filippu fuq kwistjonijiet "jaħarqu".

Borromeo għamel minn kollox biex jipperswadi lil Filippu Neri imur Milan biex iwaqqaf komunità bħal ma kellu f'Ruma imma bla suċċess.

Fl-1575 Papa Girgor XIII approva l-Kongregazzjoni tal-Oratorio u tahom il-Knisja ta' Santa Maria in Vallicella, li saret is-sede tagħhom.

Neri kien bniedem attiv ħafna: irnexxielu jdaħħal fit-talb u fil-qari tal-Bibbja preghiera nies komuni, artisti, mużiċisti, u xjenzati; u beda skola għat-tfal.

Fi żmien meta l-pedagoġija kienet awtoritarja huwa kien jitratta mat-tfal tat-triq b'paċenzja u ħlewwa: tibqa' magħrufa l-eżortazzjoni tiegħu bid-djalett Romanesk: ""State bboni ...se potete!""

(Oqogħdu bil-għaqal... jekk tistgħu).

Frażi ċelebri oħra tiegħu hija: ""Te possi morì ammazzato... ppe' la fede"!"

(Jirra joqtluk... għall-fidi!")

Ftit qabel miet, Papa Klement VIII ried jagħmlu kardinal imma Filippu ma aċċettax u filwaqt li ħares 'il fuq qallu "Paradiso, Paradiso", jiġifieri li kien jippreferi wisq iktar il-Ġenna minflok.

Filippu miet fi tmiem il-jum tal-25 ta' Mejju 1595, festa ta' Korpus, fl-età ta' 80 sena wara li kien qatta' l-ġurnata iqarar u jirċievi viżti.

Hu ġie beatifikat minn Pawlu V fl-1615, u kanonizzat minn Gregorju XV fl-1622.

Il-festa tiegħu hi ċċelebrata fis-26 ta' Mejju fil-kalendarju tradizzjonali u fil-25 ta' Mejju fil-kalendarju riformat.

Il-ġisem tiegħu jinsab meqjum fil-Chiesa Nuova.

Il-Kappella ta' San Filippu Neri bdiet tinbena fit-23 ta' Jannar 1761 minn Dun Ġwann Filippu Zammit Mifsud fuq art proprjetà tal-familja, u tlestiet fit-3 ta' Lulju tal-1762.

Il-perit kien Sebastiano Saliba, u l-bennej kien missier Dun Ġwann Filippu.

Il-kappella tbierket nhar id-29 ta' Mejju 1763 minn Dun Ġwann Filippu stess.

It-titular tal-kappella, xogħol il-pittur Malti Rokku Buhagiar juri il-Madonna bil-Bambin u San Filippu Neri u ħafna anġli.


Arkanġlu Rafel

Arkanġlu Rafel

Rafel (bil-Lhudi רָפָאֵל, Rāfāʾēl, "Huwa Alla li jfejjaq", "Alla jfejjaq", "O Alla, Nitolbok Fejjaq", bl-Għarbi: رافائيل, Rāfāʾīl) huwa isem ta' arkanġlu fir-reliġjon Lhudija u f'dik Nisranija li jwettaq kull xorta ta' fejqan, u anġlu meqjum ukoll fir-reliġjon Iżlamika.

Fil-Lhudi modern, il-kelma "rofe" tfisser tabib u ġejja mill-istess għerq ta' Rafael, marbuta mal-funzjoni gwaritriċi tiegħu.

Fil-Ktieb ta' Enok (10, 5-7), ktieb tat-tieni seklu qabel Kristu, li mhuwiex parti mill-Bibbja, Rafel ijassar lil Ażażel, ix-xitan, f'deżert jismu Dudagħel:

"U l-Mulej issokta jgħid lil Rafel: 'Orbot lil Ażażel minn idejh u minn saqajh, u ixħtu fid-dlamijiet: u agħmel fetħa fid-deżert, li jinsab f'Dudagħel, u ixħtu hemm.

U itfa' fuqu blat goff, u għattih bid-dlamijiet, u ħallih jgħammar hemm għal dejjem, u għattilu wiċċu ħa ma jarax id-dawl.

U fil-Jum tal-Ħaqq il-Kbir ikun mixħut fin-nar'."

Fl-istess ktieb ta' Enok, kapitlu 21, jissemmew erba' arkanġli oħra: Urjel, Ragħwel, Sarjel, u Ġaramel.

Fil-Bibbja, l-isem tal-arkanġlu Rafel jissemma biss fil-Ktieb Dewtrokanoniku ta' Tobit.

Il-Ktieb ta' Tobit jitqies bħala ktieb kanoniku (parti mill-Bibbja) mill-Kattoliċi u l-Ortodossi, iżda jitqies apokrifiku mill-Protestanti.

F'dan il-Ktieb, Rafel isejjaħ lilu nnifsu bħala "wieħed mis-seba' anġli, li qegħdin quddiem it-tron tal-Mulej, u nistgħu nersqu lejh" (12, 15).

Rafel kien mibgħut minn Alla biex jgħin lil Tobit, ibnu Tobija u lil Sara, mart Tobija.

Tobit kien għama, u Sara għal seba' darbiet ġarrbet il-mewt tal-għarus tagħha dakinhar tat-tieġ.

Rafel akkumpanja lil Tobija fi vjaġġ lejn il-Medja, u jgħidlu li hu Għażarija li jfisser "Jahweh jgħin."

Filfatt Rafel jgħin lil Tobija fid-diffikultajiet li kien jinsab fihom u jipprepara lil Tobija għaż-żwieġ ma' Sara.

Fi tmiem il-vjaġġ jikxef min kien verament.

Kien Rafel li keċċa l-ispirtu l-ħażin li kien qed iħabbat lil Sara.

Dan l-ispirtu l-ħażin kien Ażmodew.

Xogħlu hu li jfarrak iż-żwieġ.

Kien ukoll bl-interċessjoni ta' Rafel li Tobit beda jara.

Fl-arti, xi drabi Rafel jiġi raffigurat fuq ħuta kbira jew qed iżomm ħuta f'tarf ta' qasba.

Dan għax fil-Ktieb ta' Tobit, Rafel jgħid lil Tobija u jaqbad ħuta, u mbagħad juża l-marrara tagħha biex ifejjaq għajnejn missieru Tobit, u biex ikeċċi lil Ażmodew billi jaħraq il-qalb u l-fwied.

Xi drabi San Rafel jiġi raffigurat ukoll b'xi flixkun tal-mediċina f'idu.

Rafel, flimkien ma' Mikiel u Gabrijel huma l-uniċi tliet anġli msemmija b'isimhom fil-Bibbja.

Il-Knisja Kattolika tiċċelebra l-festa tiegħu nhar id-29 ta' Settembru, flimkien ma' San Mikiel u San Gabrijel.

Fid-devozzjoni popolari Nisranija, San Rafel huwa l-qaddis patrun ta' diversi kategoriji ta' nies:

Qaddis partikolarment devot ta' San Rafel kien San Ġwann t'Alla, li l-arkanġlu kien deherlu biex jassigurah mill-protezzjoni tiegħu fil-kura li kien qed jagħti lill-morda u l-foqra.

Id-devozzjoni lejh baqgħet fl-ordni li huwa waqqaf, l-Aħwa Ospidalieri.

San Ġorġ Preca ried li s-soċji tal-MUSEUM u t-tfal jitolbu l-protezzjoni ta' San Rafel meta jkunu se jibdew xi vjaġġ.

Is-soċji tal-MUSEUM għadhom sal-ġurnata tal-lum isejħu ismu meta jieħdu t-tfal għal xi ħarġa, speċjalment meta jagħmlu użu minn vetturi.

Ħafna sptarijiet madwar id-dinja huma ddedikati lil San Rafel, fosthom dak ta' Milan imwaqqaf minn Don Luigi Verzé li jismu "Istituto Scientifico Universitario San Raffaele".


Guillermo Burdisso

Guillermo Burdisso

Guillermo Enio Burdisso (Altos de Chipion, 24 ta' April 1988) huwa plejer tal-futbol Arġentin li jilgħab bħala difensur mat-tim ta' Boca Juniors.

Guillermo huwa ħu d-difensur ta' Roma, Nicolás Burdisso.

Fl-2006, hu lagħab ma Club El Porvenir, fil-Primera B Nacional.

Fis-sajf tal-2008, hu ssieħeb ma Rosario Central.

Huwa għamel id-debutt professjonali tiegħu fis-27 ta' Frar 2009, f'telfa ta' 3-1 kontra Banfield.

Hu skorja l-ewwel gowl tiegħu f'din l-apperenza.

Burdisso impressjona fl-ewwel tim ta' Rosario Central fl-2009, imma hu ma setax jevita l-Canallas u waqgħa fil-Primera B fl-aħħar tal-2010 Clausura.

Huwa mbagħad issieħeb ma ħuh, Nicolas, ma Roma għal €500,000 bl-għażla li jinxtara għal €4.7 miljun.

Burdisso ssieħeb ma Arsenal de Sarandí fl-2011.

Fl-2012 Boca Juniors xtraw 25% tad-drittijiet ekonomiċi minn Rosario Central u partijiet terzi mill-Aġenzija tal-Isports HAZ rispettivament.

Burdisso għamel id-debutt tiegħu għat-Tim nazzjonali Arġentin fis-26 ta' Jannar 2010 f'rebħa ta' 3-2 kontra l-Kosta Rika.

Huwa skorja t-tieni gowl fil-logħba.


Arkanġlu Gabrijel

Arkanġlu Gabrijel

Fil-Ġudaiżmu, fil-Kristjaneżmu u fl-Iżlam, Gabrijel (bil-Lhudi: גַּבְרִיאֵל - il-qawwa ta' Alla, il-kobor ta' Alla; bil-Latin: "Gabrielus"; bil-Grieg: Γαβριήλ, "Gabriēl"; bl-Għarbi: جبريل, "Ġibrīl" jew جبرائيل Ġibrail; bl-Aramajk: Gabri-El, "Alla huwa l-qawwa tiegħi", huwa arkanġlu, messaġġier ta' Alla.

L-ewwel li jissemma fil-Bibbja huwa fil-Ktieb ta' Danjel, ifisser il-viżjonijiet ta' Danjel rigward il-Messija.

Fl-Evanġelju skond San Luqa, Gabrijel iħabbar kemm it-twelid ta' Ġwanni l-Battista lil missieru Żakkarija, kif ukoll ta' Ġesù lil ommu Marija.

Il-Kattoliċi jirreferu għalih bħala San Gabrijel Arkanġlu.

Il-Musulmani jemmnu li Ġibrail kien dak li permezz tiegħu Alla rrivela l- Quran lil Mawmettu, u li ta messaġġ lill-ħafna profeti biex dawn isiru jafu l-missjoni tagħhom.

Jissejjaħ l-Ispirtu tal-Verità, li m'għandux jitħallat mal-Ispirtu s-Santu li jemmnu fih l-Insara.

Papa Piju XII kiteb hekk fuq Gabrijel:

Fil-Knisja Kattolika, San Gabrijel huwa meqjum bħala patrun ta' dawk li jidħlu għal missjonijiet importanti, li jwasslu aħbarijiet importanti għal Alla.

Gabrijel wassal il-messaġġ t'Alla lil Marija.

F'dak il-waqt hija kienet flok il-bnedmin kollha, u hu kien jirrapreżenta lill-anġli kollha.

Huwa wkoll qaddis patrun ta':

Il-Knisja Kattolika tagħmel il-festa ta' San Gabrijel nhar id-29 ta' Settembru, flimkien mal-arkanġli Mikiel u Rafel.


Manuel Almunia

Manuel Almunia

Manuel Almunia Rivero (Pamplona, 19 ta' Mejju 1977) huwa plejer tal-futbol li jilgħab bħala gowler ma' Watford fl-Ingilterra.

Imwieled Pamplona, Almunia beda l-karriera tiegħu fl-1997 mat-tim tar-riservi ta' Osasuna, fejn lagħab għal żewġ staġuni mat-tim fis-Segunda División B. Għal żewġ staġuni oħra lagħab f'dan l-istess livell ma' Cartagena u Sabadell, qabel ma ngħaqad Real Club Celta de Vigo fl-2001–02 għall-ewwel esperjenza tiegħu fl-ogħla diviżjoni Spanjola.

Madanakollu, ftit wara li ngħaqad ma' Celta, Almunia ġie msellef lit-tim ta' Eibar li jilgħab fis-Segunda División.

Wara dan il-perjodu ta' self, reġa' ġie msellef għall-istaġun 2002–03, din id-darba ma' Recreativo Huelva fil-La Liga.

Mat-tim mill-Andalusja lagħab biss żewġ logħbiet fil-kampjonat.

Għat-tielet u l-aħħar darba ġie msellef, nhar l-1 ta' Novemru 2003, lit-tim ta' Albacete.

Fl-14 ta' Lulju 2004, Arsenal iffirmaw lil Almunia għal somma mhux magħrufa.

Id-debutt tiegħu wasal fis-27 ta' Ottubru 2004, fir-rebħa ta' 2–1 kontra Manchester City, partita valida mill-Carling Cup.

Hu lagħab fil-logħbiet kollha tal-Arsenal matul din il-kompetizzjoni, li ntemmet fil-kwarti tal-finali kontra Manchester United.

Minkejja l-iżbalji tiegħu, il-kowċ Arsène Wenger baqa' jżomm fiduċja fil-plejer u kien ukoll involut f'logħbiet importanti għall-"Gunners" meta Jens Lehmann kien isofri minn problemi fiżiċi.

Fil-finali tal-UEFA Champions League 2006 kontra Barcelona, Almunia kellu jidħol fit-18-il minuta wara li Lehmann ġie mkeċċi.

Minkejja prestazzjoni qalbiena tat-tim (li kienu marru minn fuq anke jekk kienu minn taħt b'għaxar irġiel), sofrew żewġ gowls fit-tieni taqsima għat-telfa finali ta' 2–1.

Almunia baqa jiġi msejjaħ mal-ewwel ħdax fil-partiti tal-FA Cup u l-Carling Cup fl-istaġun 2006–07, fejn lagħab ukoll logħba waħda fil-kampjonat kontra l-Liverpool, fejn baqa' imbattibbli matul id-disgħin minuta.

Wara serje ta' problemi fiżiċi ta' Lehmann fl-istaġun 2007–08, Almunia sab ruħu figura regulari mal-ewwel ħdax u onora dan ir-rwol ġdid tiegħu bi prestazzjonijiet tajbin.

Sussegwentament, anke meta Lehmann reġa' ġie lura fl-azzjoni, Almunia baqa' l-ewwel għażla bejn il-lasti.

Wara t-tluq ta' Lehmann fil-bidu tal-istaġun 2008–09, Almunia issolida ruħu bħala l-gowlkiper numru wieħed tal-Arsenal.

Mill-istaġun 2011–12 sar it-tielet għażla tal-klabb, wara Wojciech Szczęsny u Łukasz Fabiański.


Denílson Pereira Neves

Denílson Pereira Neves

Denílson Pereira Neves, magħruf sempliċement bħala Denílson (São Paulo, 16 ta' Frar 1988) huwa plejer tal-futbol Brażiljan li jilgħab f'nofs il-grawnd.

Attwalment jinsab mal-klabb ta' São Paulo, taħt self mingħand Arsenal.

Imwieled fil-belt ta' São Paulo, Denílson huwa t-tieni fost erbat aħwa ta' José Neves u Luciene Pereira.

Missieru kien eks-plejer ta' Botafogo.

Beda l-esperjenza fil-futbol mal-klabb lokali ta' São Paulo, fejn kien parti mit-tim rebbieħ tal-Copa Libertadores 2005 u tat-Tazza tad-Dinja tal-Klabbs 2005.

Madanakollu fl-istaġun li qatta' mal-ewwel tim ġie wżat biss tnax-il darba, bi tmien preżenzi jiġu minn fuq il-bankina.

Fil-31 ta' Awwissu 2006, ingħaqad mal-klabb Ingliż ta' Arsenal għas-somma ta' £3.4 miljun.

Ħafna baqgħu sorpriżi b'dan it-trasferiment minħabba n-nuqqas ta' esperjenza tiegħu.

Id-debutt tiegħu wasal fl-24 ta' Ottubru 2006, fil-logħba valida mit-tielet rawnd tal-Carling Cup kontra West Bromwich Albion.

Hu kien preżenti matul il-kampanja kollha fejn lagħab ukoll il-finali mitlufa kontra Chelsea bl-iskor ta' 2–1.

Hu ddebutta fil-Premier League fit-30 ta' Diċembru 2006 bħala sostitut fit-telfa ta' 1–0 kontra Sheffield United.

L-ewwel gowl mal-"Gunners" wasal fil-25 ta' Settembru 2007, f'partita mit-tielet rawnd tal-Carling Cup kontra Newcastle United li assigurat rebħa ta' 2–0.

L-ewwel logħba mal-ewwel ħdax kienet fl-24 ta' Novembru 2007 kontra Wigan Athletic.

Fl-istaġun segwenti 2008–09, bit-tluq ta' diversi plejers veterani hu sab aktar post fl-iskwadra u fforma koppja ma' Cesc Fàbregas f'nofs il-grawnd.

F'dak l-istaġun lagħab 37 logħba fil-kampjonat minn 38.

Fl-istaġuni li segwew minħabba l-emerġenza taż-żagħżugħ Jack Wilshere u l-problemi fiżiċi tiegħu, fl-istaġun 2010–11 beda biss sitt partiti tal-kampjonat minn total ta' 16 li lagħab.

B'riżultat ta' dan, fit-18 ta' Lulju 2011 ġie msellef lura lill-klabb ta' São Paulo.


Armistizju

Armistizju

Armistizju hija sitwazzjoni fi gwerra fejn il-partiti fil-kunflitt jaqblu li jieqfu jiġġieldu.

Dan ma jfissirx neċessarjament tmiem il-gwerra, imma l-waqfien tal-ostilitajiet waqt li jsir tenattiv sabiex tiġi negozjata l-paċi.

Il-kelma armistizju ġejja mil-Latin "arma", li tfisser armi u "statium", li tfisser waqfien.


Sivilja

Sivilja

Sivilja (bl-Ispanjol: "Sevilla") hija l-kapitali artistika, kulturali u finanzjarja tan-Nofsinhar ta' Spanja.

Hi l-belt kapitali tal-komunità awtonoma tal-Andalusija u tal-provinċja ta' Sivilja.

Tinsab fil-pjanura tax-xmara Guadalquivir, f'elevazzjoni medja ta' 7 metri 'l fuq mill-baħar.

L-abitanti tal-belt jissejħu "sevillanos" (forma femminili: "sevillanas") jew "hispalenses" mill-isem Ruman tal-belt, "Hispalis".

Fl-2009, il-popolazzjoni tal-belt kienet tammonta għal 703,206 ruħ, ir-raba' l-ikbar belt ta' Spanja.

Il-popolazzjoni taż-żona metropolitana (iż-żona urbana bil-bliet satelliti magħha) kienet ta' 1,493,416 fl-2009.

Skont il-UNESCO, Sivilja hija Sit tal-Patrimonju Dinji.

Sivilja għandha aktar minn 2,000 sena.

Il-mogħdija ta' bosta ċiviltajiet, fundamentali fit-tkabbir tagħha, ħallewha b'personalità distinta, u b'ċentru storiku kbir u kkonservat tajjeb.

Għalkemm għandha wirt għani medjevali, rinaxximentali u barokk, l-influwenza qawwija tal-kultura Għarbija għadha tidher fil-belt.

Fiż-żminijiet Rumani l-belt kienet magħrufa bħala "Hispalis".

Il-belt Rumana ta' Italica fil-qrib, li dak iż-żmien kienet belt prinċipalment reżidenzjali, hi kkonservata tajjeb u tista' tagħti impressjoni ta' kif Hispalis x'aktarx kienet tidher tard fil-perjodu Ruman, speċjalment meta wieħed jieħu fil-kuntest ix-xiehda mill-iskavi fil-belt viċina ta' Carmona.

Fost il-bini Ruman f'Sivilja li għadu jeżisti insibu l-fdalijiet ta' akwedott.

Matul is-sekli 5 u 6, kien hemm konkwisti wara xulxin tal-provinċja Ruman ta' "Hispania Baetica" mill-Vandali u l-Viżigoti.

Sivilja ttieħdet mill-Misilmin fis-712 u ngħatat l-isem ġdid ta' "Ixbilija" (إشبيلية) li ġej minn Hispalis u li minnu ġie l-isem attwali ta' "Sevilla".

Kienet il-belt kapitali tar-rejiet tal-Kalifat Umajjad, id-dinastija tal-Almoravidi, u d-dinastija tal-Almohad (mill-Għarbi الموحدون al-Muwaħħidun, jiġifieri, "l-monoteisti"), mis-seklu 8 sas-seklu 13.

Fl-1248 il-forzi tar-re Ferdinandu III ħadu Sivilja, parti mir-"Reconquista" (rikonkwista) Kattolika tal-peniżola.

Baqa' ħafna elementi Għarbin oriġinali, fosthom bini pubbliku, l-istruttura urbana fid-distrett storiku, u partijiet kbar tas-swar tal-belt.

L-influwenzi estetiċi u urbani Għarbin għadhom jidhru sewwa f'Sivilja tallum.

Wara l-ispedizzjoni ta' Kristofru Kolombu tal-1492 lejn id-Dinja l-Ġdida, il-belt bdiet tipprofitta mit-territorji ġodda u l-kummerċ fil-Karibew billi kull ma kien jiġi importat mid-Dinja l-Ġdida kellu jgħaddi mid-dwana tal-"Casa de Contratacion" qabel ma jinfierex mal-bqija ta' Spanja.

Għalhekk bdiet "Età mdehba ta' żvilupp" minħabba li dan il-port biss ingħata l-monopolju rjali għall-kummerċ u għana dejjem jikbru mill-kolonji Spanjoli fl-Ameriki.

Peress li biss ix-xwieni li jitilqu minn u jirritornaw lejn Sivilja setgħu jieħdu sehem fil-kummerċ mal-Ameriki Spanjoli, in-negozjanti mill-Ewropa u minn ċentri oħra tal-kummerċ kellhom imorru Sivilja biex jiksbu prodotti mid-Dinja l-Ġdida.

Il-popolazzjoni tal-belt kibret għal kważi miljun ruħ fl-ewwel mitt sena wara Kolombu.

L-iżvilupp tal-belt kompla, prinċipalment minħabba l-pożizzjoni ekonomika tagħha fir-Renju ta' Kastilja, bil-kostruzzjoni ta' bini pubbliku fosthom knejjes, li ħafna minnhom huma fl-istil "Mudéjar".

Il-Palazz tal-Għarab b'xi żiedet li r-rejiet għamlu għall-bżonnijiet tagħhom, sar ir-residenza rjali Kastiljana, l-Alkażar ta' Sivilja.

Is-sulari ta' fuq tal-Alkażar għadhom jintużaw mill-familja rjali bħala r-residenza uffiċjali f'Sivilja u huma amministrati mill-"Patrimonio Nacional".

Il-Katidral ta' Sivilja nbena fuq l-art tal-moskea l-kbira matul is-seklu 15.

Il-kampnar tiegħu, il-Giralda, inbena mill-minarett tal-moskea.

Tard fis-seklu 16, Sivilja tilfet il-monopolju u l-port ta' Cádiz ġie awtorizzat ukoll bħala port tal-kummerċ.

Il-Pesta l-Kbira ta' Sivilja fl-1649 naqqset il-popolazzjoni bi kważi n-nofs, u din ma reġgħitx irkuprat sa kmieni fis-seklu 19.

Peress li l-Imperu Spanjol ġie unifikat taħt rejiet minn dinastiji Ewropej, ir-Renju ta' Kastilja tilef l-influwenza li kellu qabel.

Mis-seklu 18 l-importanza internazzjonali tiegħu marret lura.

Wara li l-port insadd bil-ħama mix-xmara Guadalquivir, il-vapuri ma baqgħux jitilgħu max-xmara u l-belt majnat ekonomikament.

L-iżvilupp ta' Sivilja tard fis-seklu 19 u kmieni fis-seklu 20 kien ikkaratterizzat minn tkabbir fil-popolazzjoni u fl-industrijalizzazzjoni, b'kuntrast mal-bqija tal-Andalusija.

Sivilja waqgħet malajr ħafna fil-bidu tal-Gwerra Ċivili Spanjola fl-1936.

Il-Ġeneral Queipo de Llano b'kolp ta' stat fil-belt, malajr ħa ċ-ċentru tagħha.

Radju Sivilja oppona l-kolp u sejjaħ lir-raħħala biex jiġu l-belt għall-armi, filwaqt li xi gruppi ta' ħaddiema waqqfu l-barrikati .

De Llano mbagħad ħa f'idejh Radju Sivilja, li uża biex ixxandar il-propaganda favur il-forzi ta' Franco.

Wara li ttieħdet il-belt, ir-reżistenza kompliet għal xi żmien fl-inħawi fejn kienu joqgħodu n-nies tal-klassi tax-xogħol, sakemm kien hemm sensiela ta' tpattijiet ħorox.

Il-binjiet prinċipali Għarab u Gotiċi fil-kwartier antik ta' Sivilja huma Sit tal-Patrimonju Dinji ta' UNESCO.

Fl-1929 Sivilja kienet ospiti għall-Wirja Spanjola-Amerikana u ttella' ħafna bini għall-wirja fil-famuż "Park Maria Luisa" ("Parque de María Luisa") iddisinjat minn Jean-Claude Nicolas Forestier.

Il-Plaza de España fi stil Għarbi, tfasslet minn Aníbal González .

Din inbniet f'tarf il-Park bħala vetrina tal-industrija u t-teknoloġija Spanjola..

Il-Mużew tal-Belle Arti ta' Sivilja twaqqaf fl-1835 fejn qabel kien hemm il-Kunvent ta' "la Merced".

Fih hemm murija ħafna kapulavuri ta' Murillo, Pacheco, Zurbarán, Valdés Leal, u pitturi kbar oħra tal-Iskola Siviljana, flimkien ma' xogħlijiet ta' pitturi Fjammingi tas-sekli 15 u 16.

F'Sivilja hemm ukoll dawn il-mużewijiet:

Fost il-parkijiet u l-ġonna prominenti l-oħra hemm:

Sivilja għandha klima Mediterranja b'sajf sħun ("CSA" fil-Klassifikazzjoni tal-klima ta' Koppen) influenzata minn klima semi-arida ("BSH").

It-temperatura medja annwali hija ta' 18.6C.

Il-Ġimgħa Mqaddsa u l-Fiera ta' Sivilja, "La Feria de Sevilla" (imsejħa wkoll il-"Feria de Abril", "Fiera ta' April") huma l-aktar ż-żewġ festi magħrufin ta' Sivilja.

Sivilja hi magħrufa internazzjonalment għall-purċissjonijiet solenni u sbieħ li jsiru matul il-Ġimgħa Mqaddsa u l-fiera ferrieħa u storbjuża li ssir ġimgħatejn wara.

Matul il-Feria, il-familji, in-negozji u l-organizzazzjonijiet iwaqqfu "casetas" jew tined, fejn jgħaddu l-ġimgħa jiżfnu, jixorbu u jpaċpċu.

Tradizzjonalment, in-nisa jilbsu l-ilbies mimli tiżjin tal-Flamenco u l-irġiel jilbsu pulit kemm jistgħu.

It-tined jittellgħu f'post permanenti apposta li fih kull triq hija msemmija għal xi torero famuż.

Sivilja hi ċentru gastronomiku, bi kċina bbażata fuq il-prodotti tal-provinċji ta' madwar, inklużi frott tal-baħar minn Cádiz, żejt taż-żebbuġa minn Jaén, u sherry minn Jerez de la Frontera.

L-atmosfera tat-"tapas" hi waħda mill-attrazzjonijiet kulturali ewlenin tal-belt: in-nies imorru minn bar għall-ieħor, jieħdu pjaċir bl-ikliet fi platti żgħar imsejħin tapas (letteralment "għotjien" bl-Ispanjol x'aktarx għax oriġinalment kienu snacks servuti fi platti żgħar użati biex jgħattu t-tazzi tax-xorb).

Fost l-ispeċjalitajiet lokali insibu frott tal-baħar moqli u mixwi (inklużi klamari, siċċ, pixxispad u mazzola), laħmijiet mixwijin fiz-zlazi, spinaċi u ċiċri, perżut tal-Andalusija ("Jamón ibérico"), kliewi tal-ħaruf fiz-zalza tax-sherry, bebbux, u "gazpacho".

Fost il-ħlewwiet tipiċi ta' din il-provinċja hemm il-"polvorones" u l-"mantecados" mill-belt ta' Estepa, tip ta' galettini magħmulin mill-lewż tal-għarusa, zokkor u xaħam, "Pestiños", għaġina moqlija miksija bl-għasel, "Torrijas", ħobż moqli bl-għasel; "fritos Roscos", qagħaq moqlijin fiż-żejt miksijin biz-zokkor, "magdalenas" jew kejkijiet żgħar; "yemas de San Leandro", li jipprovdu l-kunventi tal-belt b'sors ta' dħul, u "Tortas de aceite", kejkijiet irqaq magħmulin biż-żejt taż-żebbuġa u miksijin biz-zokkor.

Ħlief il-"polvorones" u l-"mantecados", li huma ikel tradizzjonali tal-Milied, l-oħrajn jittiklu matul is-sena kollha.

Il-larinġ ta' Sivilja li jinsab kullimkien mal-belt, hu morr wisq għall-gosti tallum u s-soltu jintuża biss għall-marmellata u l-lozjonijiet.

Skont il-leġġenda, is-siġar ġew importati meta mbniet il-moskea sabiex jipprovdu d-dell għaliha u jgħattu r-riħa tal-belt medjevali.

Iż-żifna Sevillanas, li s-soltu hi meqjusa bħala Flamenco, mhijiex maħsuba li hi ta' oriġni Siviljana.

Iżda l-kanzunetti tradizzjonali imsejħin "Sevillanas" huma Siviljani awtentiċi, kif ukoll hi ż-żifna f'erba' partijiet li takkumpanjaha.

Sivilja, u b'mod partikulari il-"barrio" ta' Triana li hu tradizzjonalment fejn joqgħodu ż-żingari kien ċentru important fl-iżvilupp tal-Flamenco.

"NO8DO" huwa l-motto uffiċjali u wieħed mill-bosta leġġendi ta' Sivilja.

Il-motto jdher kullimkien madwar il-belt.

Il-motto huwa "rebus", li jikkombina s-sillabi Spanjoli (NO u DO) u disinn bejniethom - il-figura "8".

Il-figura tirrappreżenta merilla ħajt, bl-Ispanjol, "madeja".

Meta tinqara, "No madeja do" tinstama' "No me ha dejado", li tfisser "(Sivilja) Ma abbandunatnix".

L-istorja ta' kif NO8DO saret il-motto tal-belt bla dubju dejjem iżżejnet matul is-sekli, imma l-leġġenda tgħid li wara r-rikonkwista ta' Sivilja min taħt il-Misilmin fl-1248, ir-Re Ferdinandu III ta ' Kastilja u León mexxa l-qorti tiegħu għall-palazz li kien qabel tal-Misilmin, l-Alkażar ta' Sivilja.

Wara l-mewt ta' Fernandu fl-Alkażar Irjali, laħaq fuq it-tron, ibnu Alfonsu X. Alfonsu X kien re studjuż, u għalhekk jissejjaħ "l-Għaref".

Kien poeta, astronomu, astrologu, mużiċista u lingwista.

Bin Alfonsu, Sancho IV ta' Kastilja, ipprova jaħtaf it-tron f'idejh minn għand missieru, imma l-poplu ta' Sivilja baqa' leali lejn ir-re l-għaref u dan minn fejn hu ġej NO8DO, skont il-leġġenda, billi Alfonsu X ppremja l-fedeltà tas-Siviljani bil-kliem li issa jidhru fuq l-emblema uffiċjali tal-belt tagħhom.

L-attività ekonomika ta' Sivilja ma tistgħax tinfired mill-kuntest ġeografiku u urban tal-belt; il-belt kapital tal-Andalusija hi ċ-ċentru ta' żona metropolitana li qiegħda tikber.

Apparti mill-nħawi tradizzjonali bħal Santa Cruz, Triana u Macarena, dawk aktar 'il bogħod miċ-ċentru, bħal Nervión, Sevilla Este, u El Porvenir reċentement kibru ekonomikament.

Matul l-aħħar għoxrin sena, din iż-żona urbana kellha żieda sinifikanti fil-popolazzjoni u fl-iżvilupp ta' żoni industrijali u kummerċjali ġodda.

Minħabba d-daqs u l-post tagħha, Sivilja hi l-aktar b'saħħitha ekonomikament mill-ibliet tal-Andalusija.

L-infrastruttura li għandha l-belt tikkontribwixxi għat-tkabbir fl-ekonomija li hi ddominata mis-settur tas-servizzi, iżda li fiha l-industrija għad għandha sehem konsiderevoli.

Fis-snin 1990 kien hemm tkabbir enormi fl-investiment fl-infrastruttura f'Sivilja, l-aktar minħabba li fl-1992 ospitat il-Wirja Universali ta' Sivilja.

Dan l-investiment ġab żvilupp ekonomiku fil-belt u fiż-żona urbana tagħha.

Il-belt għandha trasport tajjeb għall-bliet l-oħra Spanjoli, inklużi linja tal-ferrovija ta' veloċità għolja (AVE) għall Madrid, u ajruport internazzjonali ġdid.

Barra minn hekk:

Il-belt ta' Sivilja u l-agglomerazzjoni tagħha, minħabba s-sitwazzjoni tagħhom fuq ix-xmara Guadalquivir, għad għandhom attività agrikola ħajja.

Waqt li l-industrija agroalimentarja hi produttivia, ir-reġjun ilu hares il-quddiem u jinvesti bil-kbir fl-attivitajiet industrijali, mgħejunin mill-infrastruttura eżistenti.

Is-settur tas-servizzi u teknoloġiji ġodda qiegħed dejjem isir iżjed importanti.

Fl-2004, f'Sivilja kien hemm ikkonċentrati, 31% tal-kumpaniji kbar Andalusi u 128 mis-6000, l-akbar kumpaniji nazzjonali.

Fl-2005, fiż-żona metropolitana in-numru ta' ħaddiema kien ta' 471,947 ruħ, li minnhom 329,471 (69.81%) kienu jaħdmu fiċ-ċentru tal-belt.

Il-belt ta' Sivilja tagħmel kontribut sinifikanti għar-riċerka xjentifika, billi fiha hemm l-ewwel u l-akbar bank tal-ADN fi Spanja fi ħdan il-kumpannija lokali "Neocodex".

Neocodex iżżomm 20,000 kampjun tal-ADN u hi rikonoxxuta internazzjonalment.

Barra minn hekk, Sivilja hi meqjusa wkoll bħala ċentru importanti għat-teknoloġija u riċerka fl-oqsma tal-enerġiji rinnovabbli u l-industrija aeronawtika.

Permezz taċ-ċentri ta' teknoloġija għolja u l-kumpaniji innovattivi li fiha, il-belt kapitali tal-Andalusija waslet biex saret fost il-bliet Spanjoli l-aktar importanti fil-qasam ta' żvilupp u riċerka.

Barra minn hekk, irridu nżidu l-attività xjentifika u teknoloġika tat-tliet universitajiet ta' Sivilja, li l-laboratorji u ċ-ċentri ta' riċerka tagħhom jaħdmu id f'id mal-kurrent soċjo-ekonomiku lokali.

Għaldaqstant, il-"Parque Tecnológico Científico Cartuja 93" jiġbor fih xjenzati mis-settur privat u pubbliku f'bosta oqsma ta' riċerka.

Id-direzzjonijiet ewlenin fl-innovazzjoni u r-riċerka huma t-telekomunikazzjoni, it-teknoloġiji ġodda, il-bijoteknoloġiji (f'dak li jirrigwarda problemi speċifiċi fl-agrikoli lokali), l-ambjent u l-enerġija rinnovabbli.

Il-servizz TUSSAM (Transportes Urbanos de Sevilla) jipprovdi xibka ta' rotot tal-karożżi tal-linja mal-firxa tal-belt kif ukoll maż-żoni ta' madwar Sivilja.

El Metrocentro Tranvia hija linja tat-tram li tagħmel erba' waqfiet; tibda mill-istazzjon tax-xarabank el Prado, tgħaddi minn quddiem l-Università u l-Katidral, u tieqaf fil-Plaza Nueva fejn terġa' lura.

Fit-2 ta' April, 2009, infetħet l-ewwel linja tal-metrò fil-belt, kważi 28 xahar aktar tard milli kien ippjanat oriġinarjament.

Il-proġett esperjenza ħafna dewmien ikkawżat minn diversi raġunijiet, fosthom ir-rilokazzjoni ta' xi sejbiet arkeoloġiċi u l-ħtieġa li l-mina taħt ix-Xmara Guadalquivir tinżel iżjed fil-fond biex żgur li ma tibdiex tnexxi l-ilma.

L-istazzjon tal-ferrovija Santa Justa hu moqdi minn sistema ferrovjarja ta' veloċità għolja AVE u mmexxi mill-kumpanija Renfe li qabel kienet tal-Gvern Spanjol.

Il-programm komunitarju tar-roti Sevici qiegħed jintegra r-rota fix-xibka tat-trasport pubbliku.

Madwar il-belt, hemm roti għall-kiri bi prezz baxx u wieħed jista' jsib passaġġi ħodor għar-roti fil-parti l-kbira tat-toroq ewlenin.

Din ix-xibka ta' passaġġi (carriles) qiegħda dejjem tinfirex.

L-Ajruport ta' Sivilja huwa ajruport ta' daqs medju li jservi l-belt u r-reġjun ta' madwarha.

Fi Spanja l-edukazzjoni hi obbligatorja minn 6 snin sa 16-il sena u l-edukazzjoni statali hi b'xejn.

Is-sistema ta' edukazzjoni attwali tissejjaħ LOGSE (Ley de Ordenación General del Sistema Educativo).

F'Sivilja hemm bosta universitajiet.

L-Università ta' Sivilja, l-Universidad de Pablo Olavide (UPO) u l-Universidad Internacional de Andalucía huma istituzzjonijiet pubbliċi.

Barra minn hekk, l-Università Internazzjonali Menéndez Pelayo, ibbażata f' Santander, għandha kampus fergħa f'Sivilja .


UTC+1

UTC+1 huwa żona tal-ħin li jidentifika ħin għal siegħa (1) 'il quddiem il-UTC.


Valery Leontiev

Valery Leontiev

Valery Leontiev (Komi, 19 ta' Marzu 1949) huwa kantant tal-pop Sovjetiku u Russu.


Arċipelagu

Arċipelagu

Arċipelagu huwa katina jew grupp ta' gżejjer.

Il-kelma "arċipelagu" hija mnissla mill-Grieg "ἄρχι- - arkhi-" ("kap") u "πέλαγος - pelagos" ("baħar") permezz tat-terminu oriġinali Taljan "arcipelago".

Bit-Taljan, possibilment wara tradizzjoni ta' antikità, l-"Arcipelago" kien l-isem il-proprju għall-Baħar Eġew u, aktar tard, l-użu tal-kelma dar sabiex jirreferi għall-Gżejjer Eġej (peress li l-baħar huwa magħruf għal numru kbir ta' gżejjer).

Illum il-ġurnata, din tirrerferi għal kull grupp ta' gżejjer jew, xi kultant, il-baħar li fiha numru kbir ta' gżejjer mifruxa bħall-Baħar Eġew.

Eżempju ta' arċipelagu huma l-Gżejjer Maltin.


Nikol Cauchi

Nikol Cauchi

Nikol Ġużeppi Cauchi (Għarb, 2 ta' Marzu 1929 – 15 ta' Novembru 2010) kien is-seba' Isqof ta' Għawdex.

Nikol twieled fit-2 ta' Marzu, 1929, ġewwa r-raħal Għawdxi tal-Għarb.

Bin Ġużepp u Ġużeppa mwielda Portelli.

Hu kien l-ikbar fost il-ħames ħutu.

Studja fis-Seminarju tal-Qalb ta' Ġesù, Għawdex u ġie ordnat saċerdot nhar id-29 ta' Marzu 1952.

Wara mar jistudja fl-Università Gregorjana Pontifiċja f'Ruma fejn iggradwa bħala Duttur fil-Filosofija u kiseb Liċenzjat fix-Xjenzi Soċjali bejn l-1952-1956.

Mons. Cauchi għamel xogħol pastorali wkoll fil-Parroċċa ta' Ladispoli ġewwa Ruma, u lura f'Għawdex, kien appuntat lekċerer tal-Filosofija fis-Seminarju.

Serva wkoll bħala kappillan tal-Parroċċa tal-Fontana bejn l-1956 u l-1963, kien Fundatur u l-ewwel President tal-MAS (Moviment Azzjoni Soċjali), Għawdex fl-1958; ikkopera fit-twaqqif tal-Kunsill Ċiviku ta' Għawdex, li kien semi-awtonomu fl-1961.

Mons. Cauchi ġie appuntat Isqof Titulari u Amministratur Apostoliku ta' Għawdex nhar it-2 ta' Marzu, u ġie ikkonsagrat isqof, fid-9 t'April 1967.

Imbagħad, huwa ġie nominat isqof ta' Għawdex nhar l-20 ta' Lulju 1972 u d-dħul uffiċjali tiegħu fil-Katidral ta' Ghawdex kien nhar l- 10 ta' Settembru 1972.

Cauchi spiċċa minn Isqof ta' Għawdex f'Novembru tal-2005, wara li kien ilu 33 sena f'din il-kariga.

Fl-2009, fl-okkażjoni ta' għeluq it-80 sena tal-Isqof Emeritus Nikol Cauchi, l-Isqof ta' Għawdex Mario Grech waqqaf Fondazzjoni li ġġib ismu.

It-twaqqif tal-Fondazzjoni kienet tħabbret waqt Pontifikal li sar fil-Katidral ta' Għawdex, bħala radd ta' ħajr għall-Isqof Cauchi.

L-Isqof Grech kien qal li d-Djoċesi Għawdxija waqqfet din il-Fondazzjoni biex iżżomm ħajja t-tifkira tal-Isqof Cauchi u bħala turija ta' gratitudni, rispett u mħabba lejn l-Isqof Nikol Cauchi.

L-għan tal-Fondazzjoni hu li tippromwovi d-djalogu bejn il-fidi u l-kultura, kif ukoll biex jiġu organizzati inizjattivi soċjo-kulturali u reliġjużi.

L-Isqof Cauchi ddaħħal l-Isptar Ġenerali ta' Għawdex lejn l-aħħar ta' Ottubru 2010, wara li sofra problemi b'qalbu.

Huwa miet nhar il-15 ta' Novembru 2010 fl-Isptar Mater Dei.

Il-funeral tiegħu sar jumejn wara fil-Katidral t'Għawdex.


Papessa Ġovanna

Papessa Ġovanna

Il-Papessa Ġovanna kienet figura leġġendarja ta' Papa mara, li rrenjat fuq il-Knisja mit-853 sat-855.

Din hi meqjusa mill-istoriċi bħala leġġenda medjevali, li x'aktarx bdiet fid-dinja Ortodossa antipapali u li wara kisbet xi plawsibbiltà fil-Punent minħabba ċerti elementi ġenwini li jinsabu fl-istorja.

Skont ir-rakkont, kienet mara Ingliża, edukata f'Mainz li kienet tilbes ta' raġel b'mod konvinċenti u bil-qerq tagħha irnexxielha tidħol patri bl-isem ta' "Johannes Anglicus".

Hekk, imbagħad setgħet tiġi eletta papa u ħadet l-isem ta' "Ġwanni VIII", wara l-mewt ta' Ljun IV (17 ta' Lulju 855), fi żmien meta l-elezzjoni tal-papa kienet issir kif ġie ġie.

Il-papessa ma kinitx tipprattika l-astinenza sesswali u saret tqila minn wieħed mill-ħafna maħbubin tagħha.

Matul il-purċissjoni solenni tal-Għid meta l-Papa kien sejjer lura lejn il-Lateran wara li kien qaddes f'San Pietru, filwaqt li l-purċissjoni papali kienet waslet fl-inħawi tal-Bażilika ta' San Clemente, il-folla entużjasta ippressat madwar iż-żiemel li kien rikeb fuqu l-Papa.

Iż-żiemel sfirra u kważi kien hemm inċident.

Il-qatgħa li ħa l-"Papa Ġwanni" f'dan l-inċident wasslet għal ħlas vjolenti qabel iż-żmien.

Meta nkixef is-sigriet, il-Papessa Ġovanna rabtuha minn saqajha ma' denb ta' żiemel li kaxkarha mat-toroq ta' Ruma u wara tħaġġret mill-folla rrabjata sakemm mietet fl-inħawi ta' Grande Ripa.

Indifnet fit-triq fejn inkixfet l-identità vera tagħha, bejn il-Lateran u San Pietru.

Milli jidher din it-triq kienet tiġi evitata fil-purċissjonijiet papali ta' wara, però dan l-aħħar dettal sar parti mil-leġġenda popolari fis-seklu 14 matul il-Qofol tal-papat f'Avignon meta ma kien hemm l-ebda purċissjoni papali f'Ruma.

Parti essenzjali tal-leġġenda hija ċertu rit li fil-verità qatt ma seħħ, iżda li kien jintgħoġob mill-poplu u ntuża b'ħafna gost mill-awturi Protestanti tas-seklu 16 biex jattakaw il-Knisja Rumana.

Skont dan ir-rit immaġinarju kull papa ġdid kien jiġi suġġett għal eżami bir-reqqa biex jiġi żgurat li ma kienx mara liebsa ta' raġel (jew ewnuku).

L-eżami kien isir bil-papa l-ġdid bilqiegħda fuq siġġu tal-porfirju aħmar, li fil-maqgħad tiegħu kien ikun hemm toqba.

L-iżgħar fost id-djakni preżenti kellhom il-biċċa xogħol li jħossu taħt is-siġġu biex jiżguraw il-preżenza tal-attributi maskili tal-papa l-ġdid.

L-ewwel wieħed li ppubblika l-leġġenda kien il-kronista Dumnikan Ġwanni ta' Metz fis-sena 1240, u ftit snin wara kompla l-kollega tiegħu Dumnikan Martin Troppau.

Bħal fil-leġġendi l-oħra kollha in ġenerali, hemm xi verità, mżejna b'saff ta' finzjoni.

Jeżisti siġġu simili; meta l-papa jieħu l-pussess tal-Katedra tiegħu Rumana, f'San Giovanni in Laterano, tradizzjonalment joqgħod bilqiegħda fuq żewġ siġġijiet tal-porfirju (il-ġebla tal-imperaturi), bil-maqgħad tagħhom f'għamla ta' qagħqa.

Ir-raġuni għal dawn it-toqob għadha tiġi diskussa, iżda is-siġġijiet huma t-tnejn ta' żmien Kostantinu, sekli qabel l-istorja tal-Papessa Ġovanna u hekk ma jistax ikollhom x'jaqsmu ma' eżami tas-sess tal-Papa.

Hemm minn jaħseb li dawn kienu oriġinalment tojlits Rumani jew banketti imperjali għall-ħlas u minħabba l-età tagħhom u l-oriġni imperjali, intużaw mill-papiet biex isaħħu l-pretensi imperjali tagħhom (bħal ma għamlu bit-titlu Latin tagħhom ta' "Pontifex Maximus").

D'Onofrio (ara l-bibljografija) ta spjegazzjoni oħra konvinċenti.

Dan jgħid li l-rit kien essenzjalment ta' karattru reliġjużi: is-siġġu tal-ħlas jissimbolizza l-Knisja omm li twelled 'l uliedha għall-ħajja eterna.

Wieħed miż-żewġ siġġijiet bħalissa qiegħed għal wiri fis-sala msejħa l-Kabinett tal-Maskri fil-Mużewijiet Vatikani.

Bosta awturi jżidu mal-konfużjoni billi jżidu siġġu ieħor tal-irħam u l-porfirju bl-ebda toqba fil-maqgħad, li illum għadu jeżisti fil-kjostru anness mal-Bażilika tal-Lateran, dak li hu msejjaħ s-"sedia stercoraria" .

It-"Théologie portative: ou, Dictionnaire abrégé de la religion chrètienne" ta' Paul Henri Thiry d'Holbach jiddefinixxi b'mod irreverenti (u b'mod żbaljat) is-sedia stercoraria bħala "siġġu bit-toqba li l-papa malli jkun elett iqiegħed fuqu l-warrani mqaddes tiegħu, sabiex ikun jista' jiġi vverifikat is-sess tiegħu, u hekk tiġi evitata l-inkonvenjenza ta' papa mara".

Fil-"Vita della papessa Giovanna", Bartolomeo Platina jispega s-"sedia stercoraria" hekk: "Dan is-siġġu kien iddisinjat sabiex kull min jiġi nvestit b'poter tant kbir ikun jaf li hu mhux Alla, iżda bniedem u hekk hu suġġett għall-ħtiġijiet tan-natura".

Il-leġġenda tal-Papa Ġovanna ġiet totalment skreditata mill-istudji ta' David Blondel, storiku u qassis protestant ta' nofs is-seklu 17.

Blondel, permezz ta' analiżi dettaljata tal-affermazzjonijiet u ż-żmienijiet suġġeriti, argumenta li l-ebda ġrajja ta' dan it-tip ma setgħet ġrat.

Fost il-provi li jiskreditaw l-istorja tal-Papessa Ġovanna nsibu:

Iż-żmien tal-ewwel dehra tal-istorja jaqbel mal-mewt ta' Federiku II, li kien wieħed mill-mexxejja fil-kunflitt aħrax mal-Papat.

L-istoriċi ġeneralment jaqblu li l-istorja tal-Papessa Ġovanna hi satira anti-papali mfassla biex tgħin il-kunflitt tal-Imqaddes Imperu Ruman mal-papat, billi tibbaża ruħha fuq tliet biżgħat Kattoliċi medjevali: Dik li setgħet bdiet bħala satira ppreżentata fil-karnivali tal-Ewropa kollha, spiċċat biex saret realtà aċċettata sal-punt li l-Papessa Ġovanna jirreferu għaliha nies bħal Guljielmu ta' Ockham.

Tidher f'xi listi tal-papiet, prinċipalment fil-katidral ta' Siena, fejn ix-xbieha tagħha tidher fost dawk tal-papiet veri.

Il-leġġenda ssaħhet mill-konfużjoni fl-ordni mogħtija lill-papiet imsemmijin Ġwanni; Billi Ġwanni hu l-isem ta' papa l-aktar użat, u xi Ġwannijiet kienu antipapiet, kien hemm konfużjoni dwar kemm minnhom kienu jappartjeni għal Papa Ġwanni veru.

Minħabba dan, il-lista tal-papiet ma fihiex il-Papa Ġwanni XX.

Xi wħud jissuġġerixxu li l-karta tal-Papessa, waħda mit-"trijonfi" (jew "arkani maġġuri") fit-tarokki, hija xbieha tal-Papessa Ġovanna.

Il-kittieb Ingliż Lawrence Durrell ħareġ traduzzjoni ħielsa ta' ktieb bil-Grieg miktub minn Emmanuel Rhoides fl-1886 , li fiha f'għamla ta' rumanz ipprova jerġa' joħloq l-ambjent medjevali fejn kien possibbli li tifla orfna adottata minn patri u predikatur itineranti, liebsa ta' fratell għas-sigurtà, ftit ftit titgħallem it-teoloġija u taqbad karriera fil-Knisja sakemm tasal għat-tron papali.

Fl-1996 l-awtriċi Amerikana Donna Woolfolk Cross ħarġet rumanz jismu "Pope Joan", li minnu fl-2009 sar il-film bl-istess isem (ara hawn taħt).

Saru żewġ films fuq din il-leġġenda, wieħed fl-1972 u l-ieħor fl-2009 .

"Pope Joan" huwa film tal-1972 ta' Michael Anderson, b'Liv Ullmann fir-rwol ta' Ġovanna u bil-parteċipazzjoni ta' Olivia de Havilland u Trevor Howard fir-rwol tal-Papa Ljun.

"Die Päpstin" huwa film tal-2009, ibbażat fuq ir-rumanz ta' Donna Woolfolk Cross u dirett minn Sönke Wortmann.


Papat ta' Avignon

Papat ta' Avignon

Il-Papat ta' Avignon jirreferi għar-residenza tal-Papa f'Avignon (Franza).

Din ir-reżidenza 'l bogħod mir-reżidenza storika f'Ruma (l-Italja) minn żmien San Pietru, hi maqsuma f'żewġ perjodi konsekuttivi:

Fis-seklu 9 l-Imperu Karolinġjan sfaxxa.

L-awtorità tar-re infexxet fix-xejn, l-iżjed minħabba li l-armata Karolinġjana kienet qiegħda tinħela fuq strateġija offensiva bl-organizzazzjoni ta' kampanji annwali biex jissottomettu lill-ġirien (fil-fatt biex iġegħluhom iħallsu t-tribut).

Din il-loġistika tqila ma setgħetx tlaħhaq mal-attakki ta' malajr u bla waqfien mis-Saraċeni, il-Vikingi u l-Maġari, li l-vantaġġ ewlieni tagħhom kien il-mobbiltà.

Għalhekk, id-difiża kellha ssir fuq responsabbiltà lokali.

Fis-seklu 10 il-kastelli infirxu ma' kullimkien, kultant illelagalment u s-sidien tagħhom kienu jipproteġu u jiggvernaw it-territorji ta' madwarhom.

F'dawn iż-żminijiet inċerti ta' invażjonijiet u gwerer privati kontinwi, l-abitanti kienu jinġabru fil-qrib tal-kastell u dan kien jilleġittima l-kastellan u l-bannu sinjorali.

Il-kastellan kien jista' jimponi fuqhom taxxi, tributi, xogħol obbligatorju, u bannilitajiet (ħlas għall-użu bil-fors ta' tagħmir manorjali: fran, imtieħen ...) miġburin mis-surġenti tiegħu.

Ta' dan, fil-kastell kien ikun hemm l-ikel maħżun għal meta kien ikollhom jiskennu fih fil-każ ta' sakkeġġ.

It-tentattivi biex jiġi nponut id-dritt tal-bannu fuq il-marġini tat-territorju kkontrollat u l-konflitti tas-suċċessjoni minħabba l-introduzzjoni reċenti tad-dritt tal-maġġurask spiċċaw regolarment fi gwerer privati.

Ottun I tal-Imperu Mqaddes li kien għeleb il-Maġġari fil-Battalja ta' Lechfeld, ħatar xi isqfijiet bħala vassalli u msaħħaħ bil-klijentela qawwija l-ġdida tiegħu seta' jrażżan il-prinċpijiet Ġermaniċi l-oħra.

Hekk seta' jerġa' jibni l-imperu li l-qawwa tiegħu ma kellhiex daqsha fil-Punent u seta' jiffronta lill-papa Ġwanni XII bl-importanza tiegħu.

Fit-2 ta' Frar, 962, ġie inkurunat f'Ruma mill-Papa Ġwanni XII.

Ottun I ried jikkontrolla l-elezzjoni papali, u għal dan l-għan ippromulga l-"privilegium Ottonianum" fit-13 ta' Frar 962 li bih obbliga lill-papiet ġodda kollha li jiedħu ġurament quddiem l-imperatur jew delegat tiegħu qabel jiġu kkonsagrati.

Il-kollaborazzjoni mill-qrib bejn dawn iż-żewġ poteri kienet tifavorixxi l-Imperatur: Filwaqt li ta xi privileġġi lis-Santa Sede, il-"Privilegium Ottonianum" qiegħed il-papa taħt it-tutela imperjali.

Ottun I ma baqax lura li jniżżel minn papa permezz ta' Kunċilju lil Ġwanni XII li kien ilu jbixkel kontrih mid-963.

Barra minn hekk insista li r-Rumani jieħdu ġurament li min ikollu x'jaqsam "ma jtellagħx u ma jaħtarx papa mingħajr il-kunsens tas-Sinjur Ottun jew ibnu" .

Allura l-imperatur sar jikkontrolla għal kollox l-elezzjoni tal-papa.

Il-vantaġġi għalih kienu konsiderevoli.

Ladarba seta' jistrieħ fuq il-kollaborazzjoni tal-papa, l-awtorità imperjali fuq il-knejjes lokali tal-Imqaddes Imperu Ruman saret garantita.

L-imperatur imbagħad beda juża l-isqfijiet biex imexxulu l-imperu.

Bħal Ottun I, Ottun III wkoll kien jindaħal fl-affarijiet tal-papat.

Beda biex jiżgura li jiġi elett kuġinuh Bruno fis-siġġu papali.

Ħeles mill-inkwiet bejn il-papa u n-nobbli Rumani.

F'dokument li ħareġ f'Jannar tal-1001, ir-relazzjonijiet bejn il-Papa Silvestru II u l-Imperatur ġew definiti mill-ġdid.

Ottun III għamilha ċara li d-Donazzjoni ta' Kostantinu kienet falza u rrifjuta li jikkonferma l-"Privilegium Ottonianum ".

L-imperatur ta lill-papa tmien kontej ta' Pentapli, imma dawn kienu b'rigal u mhux bi dritt.

L-Imperatur kien iqis lilu nnifsu bħala "lsir tal-appostli", ir-rappreżentant dirett ta' Pietru u responsabbli għall-wirt tiegħu.

Hekk qiegħed lilu nifsu fuq l-istess livell bħall-Papa u xtaq jiggverna l-Kristjaneżmu u jippresiedi fuq is-sinodi.

Il-knisja ma żgiċċatx it-tqanqil tas-sekli 9 u 10.

Xi karigi ta' superjuri, parrokkjali jew ekleżjastiċi ingħataw 'il-lajċi biex dawn jattiraw il-klijentela, u d-dixxiplina monastika illaxkat, il-livell kulturali tal-qassisin waqa' .

Min-naħa l-oħra il-ftit monasteri li żammew imġiba irreprensibbli kisbu awtorità morali kbira.

Meta bdiet toqrob is-sena elf, kien hemm tiġdid kbir fil-ħerqa reliġjuża.

Il-fidili bdew jinteressaw ruħhom ħafna fit-tniddif minn dnubiethom.

B'mod partikolari il-monasteri serji bdew jirċievu ħafna donazzjonijiet għall-assuluzzjoni wara l-mewt.

Iżjed u iżjed nies ta' integrità kbira bdew jintgħażlu bħala abbatijiet u xi wħud minnhom bħal Guliermu ta' Akwitanja wasal biex ta l-awtonomija u l-immunità lill-monasterji li kienu jagħżlu l-abbati tagħhom.

Dan sar fil-każ tal-abbatija ta' Cluny.

Xi monasterji oħra użaw ċertifikati foloz ta' immunità biex jiksbu l-awtonomija.

Minn dawn kollha, Cluny kellha l-akbar żvilupp u influwenza.

Taħt it-tmexxija dinamika ta' abbatijiet bħal Odon, Maïeul jew Odilon de Mercœur, l-Abbatija ħolqot monasteri oħra marbutin magħha u malajr saret ordni qawwija ħafna (fid-994, l-ordni ta' Cluny diġà kellha 34 kunvent) ).

Waħda mis-saħħiet kbar ta' Cluny kienet li kienet tirrekluta ħafna mill-membri tagħha u partikolarment l-abbatijiet mill-aristokrazija.

L-ordni appoġġat attivament il-moviment tal-Paċi ta' Alla, li bl-użu tal-mobilizzazzjoni popolari u l-appoġġ tas-setgħat, daħħal il-moralità fl-imġiba tal-kavallieri spiss responsabbli għall-abbużi fl-impożizzjoni tad-dritt tal-bannu.

Fil-waqt li għamlet dan, il-Knisja imponiet mudell ta' soċjetà maqsuma fi tliet ordnijiet .

L-awtorità tal-imperatur fuq il-vassalli tiegħu kienet dgħajfa u matul ir-renju ta' Enriku III, Konti ta' Tusculum, kien hemm familja Rumana qawwija li kienet tikkmanda l-belt.

Billi kienu imdorrijin itellgħu il-papa, ippruvaw jerġgħu jiedħu l-prerogattivi tagħhom.

Waqt li kkritikaw il-moralità baxxa tal-papiet maħtura mill-imperatur, tellgħu papa rivali, u hekk ġegħlu l-imperatur jintervjeni militarment u jsejjaħ kunċilju kbir fl-20 Diċembru ta' 1046 biex itemm is-sitwazzjoni fejn kien hemm żewġ papiet fl-istess ħin .

Iżda dan ma kienx kollox: wieħed wara l-ieħor iż-żewġ papiet maħtura mill-imperatur sfaw maqtula (Klement II u Damasu II).

Il-kandidat il-ġdid mibgħut mill-imperatur kellu d-delikatezza li jitlob lir-Rumani li jtellgħu lil min jogħġobom.

Ġie kkonsagrat bl-isem ta' Ljun IX .

Billi kien imrawwem fl-ispirtu tar-riforma monastika, ikkonkluda li l-indinjità tal-papiet ta' qablu kienet ir-raġuni li r-Rumani ċaħduhom u tal-waqa' tagħhom.

Ħatar lil Ildebrandu, (il-futur Gregorju VII), sotto-djaknu u nkarigah bl-amministrazzjoni tal-finanzi tas-Santa Sede.

L-atti l-aktar importanti tal-papat tiegħu u dawk tas-suċċessuri tiegħu (Vittorju II (1055-1057) Stiefnu IV (1057-1058), Nikola II (1058-1061 ) u Alessandru II (1061-1073) kienu ġejjin minn Ildebrandu, li aġixxa bħala tassew "éminence grise".

Fil-fatt, Ildebrandu nieda r-riforma Gregorjan ħamsa u għoxrin sena qabel ma sar papa innifsu.

Bil-mod ħeles il-Knisja mit-tutela tal-imperatur.

Il-Knisja ħalliet il-qawwa temporali u militari f'idejn in-nobbiltà u saret il-garantur morali tal-ekwilibriju soċjali.

Il-kleru ġabar l-għarfien kollu mit-tmiem tal-antikità u sar il-promotur ewlieni tal-edukazzjoni u l-progress xjentifiku u tekniku (l-iżjed fi ħdan l-abbatiji) u hekk sab ruħu bħala l-element ċentrali u indispensabbli tas-soċjetà medjevali.

Il-kjeriċi li kienu jafu jaqraw u jgħoddu kienu jmexxu l-istituzzjonijiet, u l-fondijiet reliġjużi kienu jmexxu l-karitajiet u l-iskejjel .

Permezz tal-btajjel reliġjużi, in-numru ta' ġranet ta' mistrieħ laħaq 140 fis-sena.

Billi fehmu l-iskambji kulturali u billi bbenifikaw mill-aħjar għarfien tekniku, l-abbatiji malajr ħadu l-ikbar sehem fl-istruttura ekonomika li kienet għadha fil-parti l-kbira agrikola.

Il-Knisja kienet taf kemm kienet kbira il-qawwa tagħha fl-ekonomija, fil-kultura, fil-pulitka u anki fil-militar (peres li permezz tal-ordnijiet militari setgħet tistrieħ fuq forzi armati permanenti mingħajr ma jkollha tħallashom) matul il-Kruċjati.

Il-ġlieda għall-investituri kienet taqbida ħarxa bejn il-Papa u l-imperatur Ġermaniż.

Fid-"Dictatus papae", Grgorju VII saħħaq jgħid li l-milja tal-poter, "plenitudo potestatis" bil-Latin, tappartjeni għall-pontifiċi sovran, imma l-Konkordat ta' Worms tal-1122 daq il-qampiena tal-agunija tat-tmexxija tal-Punent mill-papa u l-imperatur .

Barra minn hekk, fit-tieni nofs tas-seklu 13, il-milja tal-poter spiritwali saret "kunċett totalitarju".

Il-Knisja ma setgħetx tittolera poter ieħor ħlief tal-papa u skont it-"teorija ta' żewġ xwabel", il-Papa kellu f'idejh kemm ix-xabla spiritwali kif ukoll ix-xabla temporali.

Jagħti t-tieni waħda lill-prinċep biex jużaha kif jgħidlu l-papa.

B'dan il-mod il-Knisja Kattolika Rumana ippruvat twaqqaf teokrazija pontifiċja waqt li tagħmel lill-papa r-rappreżentant ta' Alla fuq l-art.

Mit-tmiem tas-seklu 13, il-bilanċ bejn it-tliet ordnijiet sfratta.

Minn naħa waħda, il-borgeżija ħadet f'idejha l-poter ekonomiku li għamilha politikament dejjem aktar meħtieġa (il-prinċpijiet u l-ekkleżjastiċi selfuha l-flus).

Min-naħa l-oħra, għal bżonnijiet tal-kummerċ, u mbagħad biex titla' 'l fuq fis-soċjetà, ħadet parti fil-kultura, ħolqot skejjel lajċi u ffinanzjat il-patrunaġġ tal-kultura kif ukoll għadd ta' xogħlijiet soċjali .

Il-parti l-kbira tal-innovazzjonijiet tekniċi bdew isiru mil-lajċi, inġiniera u arkitetti (bħal Villard) , nies tas-sengħa (bħal Jacoppo u Giovanni di Dondi, disinjaturi tal-arloġġ bl-iskappament)...

Il-post speċjali mogħti lill-Knisja fis-soċjetà għar-rwol kulturali u soċjali tagħha setgħa jiġi ġġustifikat inqas u inqas.

Filwaqt li l-kleru kien ta' quddiemnett fil-progress xjentifiku u filosofiku bi studjużi bħal Roger Bacon, Robert Grosseteste, Stone Maricourt, Peter Abelard jew Tumas Akwinu, xi membri beżgħu li jiġu sopraffatti minn żviluppi li jqajmu dubji dwar il-pożizzjoni tagħhom.

Il-bidla ġiet fis-7 ta' Marzu 1277, meta l-Isqof ta' Pariġi, Étienne Tempier ikkundanna l-Averroisti (Siger ta' Brabant) u xi teoriji ta' Tumas Akwinu .

Il-Knisja saret forza konservattiva li filwaqt li ppermetiet l-iżvilupp ta' ideat mistiċi, ħalliet il-borgeżija tieħdu sehem dejjem jikber fil-progress xjentifiku u filosofiku .

Iffaċata bit-telf tal-influwenza spiritwali, ippruvat tirbaħ is-setgħa temporali.

Filippu s-Sabiħ irriaġixxa b'mod vjolenti jistrieħ partikolarment fuq l-universitarji u l-borgeżija li tahom pożizzjoni politika aktar importanti permezz tal-ħolqien tal-iStati Ġenerali.

Is-sekli 14 u 15 huma mmarkati bil-ġlieda bejn żewġ kunċetti tas-soċjetà, li tidher minsuġa fil-Gwerra ta' Mitt Sena, fejn l-ordni fewdali kienet mhedda mid-domanda għar-rikonoxximent politiku tal-bliet.

Filippu IV ta' Franza msejjaħ Filippu s-Sabiħ kellu bżonn il-flusi biex iżomm lesti l-armata u l-flotta biex irażżan ix-xewqa għall-awtonomija li kellhom il-bliet għonja Fjammingi.

Fl-1295 iddeċieda li jiġbor taxxa fuq il-kleru.

Il-Papa Bonifaċju VIII, li kien idaħħal ammonti kbar ta' flus minn Franza, wieġeb bil-bolla tal-1296 "Clericis laicos".

F'din avża r-rejiet, li l-kleru ma jista' jiġi sottomess għal ebda taxxa mingħajr il-kunsens tas-Santa Sede.

L-isqfijiet kellhom jimxu mal-ordnijiet tas-Santa Sede taħt il-piena tal-iskomunika.

Biex ipattiha lura, Filippu s-Sabiħ ipprojbixxa l-ħruġ tal-flus mir-renju ta' Franza u dan kellu l-effett li jiċħad lill-Papa minn parti importanti mid-dħul tiegħu.

Ir-relazzjonijiet ma' Ruma marru għall-agħar u, fl-1302, bil-bolla papali "Unam Sanctam ", Bonifaċju VIII afferma s-superjorità tas-setgħa spiritwali fuq il-poter temporali, u minn din, is-superjorità tal-Papa fuq ir-rejiet li huma responsabbli lejn il-kap tal-Knisja .

Dan kien wisq għal Filippu s-Sabiħ, li sejjaħ il-Kunċilju tal-isqfijiet ta' Franza biex jikkundannaw il-Papa, imbagħad l-assemblej tan-nobbli u tal-borgeżija f'Pariġi bl-istess skop.

Ir-re talab l-appoġġ tas-suġġetti tiegħu kollha biex jilleġittima l-ġlieda li kien qiegħed imexxi kontra l-papa.

Il-papa mbagħad għedded li jiskomunika lil Filippu IV u jifrex l-interdett fuq ir-renju ta' Franza kollu.

Bl-appoġġ tal-poplu u l-kleru, ir-re bagħat il-gwardjan ts-siġilli tiegħu, il-kavalier Guliermu ta' Nogaret ma' skorta armata żgħira lejn l-Italja biex jarresta l-papa u biex iġegħlu jidher quddiem il-kunċilju .

Nogaret malajr iltaqa' ma' għadu personali ta' Bonifaċju VIII, Sciarra Colonna, li għarrfu li l-papa kien ħarab lejn Anagni.

Fit-8 ta' Settembru, 1303, fl-laqgħa storbjuża, Guliermu de Nogaret għedded bl-aħrax lil-Papa Bonifaċju VIII li miet ftit ġimgħat wara.

Is-suċċessur tiegħu Benedittu XI ġie elett fit-22 ta' Ottubru, 1303 f'atmosfera kerha.

Dan annulla l-miżuri li kienu jirritaw ir-re qawwi ta' Franza qabel ma miet hu wkoll fis-7 ta' Lulju 1304.

Matul ħdax-il xahar, saru negozjati diffiċli bejn il-parti Franċiża, immexxija mill-familja Rumana ta' Colonna, u l-parti tal-mejjet Bonifaċju VIII, immexxija mill-Caetani.

Fl-aħħar iddeċidew li jagħżlu l-papa minn barra s-Sagru Kulleġġ tal-Kardinali u unanimament, jew kważi, intgħażel Bertrand de Got, prelat diplomatiku u ġurista eminenti, li baqa' newtrali fil-glieda bejn ir-re Filippu s-Sabiħ u l-Papa Bonifaċju VIII.

Fil-5 ta' Ġunju 1305, il-kardinali miġburin f'konklavi f'Perugia, tellgħu bħala kap tal-Knisja lil Bertrand de Got li għażel l-isem ta' Klement V. Dan kien ir-raba' papa Franċiż u l-ewwel wara l-elezzjoni ta' Jacques Pantaleon (Urbanu IV) fid-29 ta' Awissu 1261.

Tela' fuq it-tron ta' San Pietru fl-età ta' erbgħin sena filwaqt li l-knisja kienet għaddejja minn kriżi politika serja.

Il-Papa l-ġdid irrifjuta li jmur Ruma minħabba l-biża' mill-intrigi lokali u mir-riskji ġejjin mill-kunflitt bejn il-Gwelfi u l-Gibellini .

Fl-aħhar għażel li jiġi nkurunat f'Lyon, parti mill-Imperu, fl-1 ta' Novembru.

Wara l-elezzjoni tiegħu f'Perugia fl-24 ta' Lulju 1305 u l-kurunazzjoni tiegħu fl-Lyon fil-15 ta' Novembru, il-Papa Klement V għamel dawra twila mar-Renju ta' Franza u l-Gwijenna Ingliża.

L-Arċisqof ta' qabel ta' Bordeaux kien laħaq bl-appoġġ tar-Re ta' Franza, li tiegħu kien suġġett u mhux vassall, u bi tpattija għal dan l-appoġġ kien obbligat lejh .

Klement V għamel l-almu tiegħu biex jagħmel paċi mal-qawwi Filippu s-Sabiħ, iżda ċaħad it-talba tiegħu li jiftaħ il-proċess kontra Bonifaċju VIII wara mewtu, li seta' jiġġustifika a posteriori l-attakk t'Anagni.

Fl-1307, kellu taħdita mar-re Kapetingi fejn ġiet diskussa l-kwistjoni tad-destin tat-Templari.

Filippu s-Sabiħ ried jagħlaq din l-ordni għanja u influwenti ta' kavallieri-reliġjużi.

Dan sar nhar il-Ġimgħa t-13 ta' Ottubru 1307 mingħajr ma l-Papa seta' jopponieh.

Il-Kunċilju ta' Vienne, li ssejjaħ biex jiġġudika l-Kavallieri Templari, ħtieġ li hu jmur f'dik il-belt.

Għalhekk mar fil-Comtat Venaissin.

Ir-raġuni li għażel il-belt ta' Avignon, il-proprjetà tal-Konti ta' Provenza, kienet il-lokalità tagħha fuq ix-xatt tax-xmara Rhône li tgħaqqadha mat-tramuntana tal-Ewropa.

Barra minn hekk, l-importanza tal-fieri ta' Champagne sal-aħħar tas-seklu 13 u l-kontinwità tal-fiera ta' Beaucaire għamlu lil Avignon waqfa kummerċjali obbligatorja.

Il-preżenza papali kienet ħa terġa' tagħtiha importanza li kienet qiegħda titlef u l-kunflitt bejn il-Ingilterra u Franza taha sinifikat politiku li Ruma ma setgħetx ikollha billi kienet 'il bogħod miċ-ċentru vis-à-vis dawn iż-żewġ renji.

Ruma, mill-qedem, ħadet is-setgħa u l-majestà tagħha mill-pożizzjoni ċentrali li għandha fil-Mediterran, imma tard fil-Medjuevu kienet tilfet l-importanza billi ċ-ċentru tal-gravità tad-dinja Nisranija kien mexa.

Il-pożizzjoni ta' Avignon kienet ferm aktar favorevoli ġeografikament u politikament .

Klement V dam ma wasal Avignon sad-9 ta' Marzu 1309 u qagħad fil-kunvent Dumnikan .

Taħt dan il-pontifikat, Avignon saret, taħt il-ħarsien tar-Re ta' Franza, Filippu s-sabiħ, ir-residenza uffiċjali ta' parti tal-Kulleġġ Imqaddes tal-kardinali, filwaqt li l-Papa kien jippreferi jogħqod Carpentras, Malaucène jew Monteux, bliet fil-Comtat.

Mal-mewt ta' Klement V, u wara elezzjoni diffiċli, f'Lyon fis-7 ta' Awissu, 1316 ġie elett papa Jacques Dueze.

Minħabba l-età avvanzata ta' 72 sena, kien meqjus mill-kardinali bħala papa tranżizzjonali.

La kien Taljan u lanqas Gascon u ma kienx kellu ħlief rwol politiku żgħir.

Iżda fid-9 ta' Awissu, ħabbar l-intenzjoni tiegħu li jerġa' jiftaħ l-"Audience de la Contredite" (appelli kontra l-editti papali) f'Avignon, fl-1 ta' Ottubru li kien imiss .

Wera x-xewqa tiegħu li jwaqqaf il-papat fil-belt fejn kien isqof mit-18 ta' Marzu 1310.

Il-loġika kienet twassal għall-konklużjoni li Carpentras kellha tkun ir-reżidenza tranżalpina tal-papat.

Imma l-akbar belt tal-Comtat Venaissin kellha r-rieħa tinten tal-kolp mill-Gascons matul il-konklavi li segwa l-mewt ta' Klement V. Barra minn hekk, deher ċar li l-papa li qabel kien isqof ta' Avignon, ipprefera l-belt Episkopali tiegħu li kien jaf sewwa u kellha l-vantaġġ li tinsab f'salib it-toroq ewlenin tad-dinja tal-Punent minħabba x-xmara u l-pont tagħha .

Ġie nkurunat fil-5 ta' Settembru u għażel l-isem Ġwanni XXII.

Wasal Avignon fuq ix-xmara u ladarba kien hemm, żamm għall-użu tiegħu il-kunvent tad-Dumnikani qabel ma mar jerġa' joqgħod fil-palazz episkopali fejn kien jgħix qabel.

Ġwanni miet maż-żerniq tal-4 ta' Diċembru, 1334 fl-età ta' 90 sena.

Warajh ġie Jacques Fournier, imsejjaħ il-kardinal l-abjad.

Dan għażel l-isem ta' Benedittu XII f'unur il-patrun tal-Ordni taċ-Ċisterċensi li hu kien membru tagħha u ġie nkurunat fil-knisja tad-Dumnikani ta' Avignon, fit-8 ta' Jannar 1335, mill-kardinal Napuljun Orsini, li kien diġà nkuruna ż-żewġ papiet ta' qablu .

L-ewwel ħsieb ta' dan il-papa kien biex jerġa' jġib l-ordni fil-Knisja u jerġa' jieħu s-Santa Sede f'Ruma.

Bilkemm kien ġie elett li annulla l-patrunaġġi tal-predeċessur tiegħu u bagħat lura fid-djoċesi tagħhom u l-abbaziji tagħhom il-prelati u l-abbatijiet kollha tal-qorti .

Fis-6 ta' Lulju 1335, meta waslu Avignon xi legati minn Ruma, wegħedhom li li jmur lura fuq xatt it-Tevere mingħajr ma speċifika d-data .

Iżda r-rewwixta tal-belt ta' Bolonja u l-protesti mill-kardinali ħarbtulu xewqtu u kkonvinċewh li jibqa' fuq xatt ir-Rhône.

Sadanittant, qatta' erba' xhur fil-palazz mibni f' Pont-de-Sorgue mill-predeċessur tiegħu .

Madankollu, meta mar joqgħod fil-palazz episkopali li l-predeċessur tiegħu kien ittrasforma għal kollox, il-papa l-ġdid malajr iddeċida li jbiddlu u jkabbru.

Fid-9 ta' Frar, 1335, il-papa bagħat ittra lid-Dauphin ta' Vienne jirrakkomandlu patri tal-abbatija ta' Fontfroide, li hu kien qabbad biex jixtrilu biċċa bosk fid-Dauphiné biex jibni fiha palazz ġdid.

Waqqa' kollox li l-predeċessur kien bena u fuq il-pjanti tal-arkitett Pierre Obrera bena l-parti tat-tramuntana tal-palazz appostoliku.

Ir-Reverenda Kamra Appostolika – il-"Ministeru tal-Finanzi Pontifiċju" - xtrat il-palazz li kien bena Armand de Via biex iservi bħala reżidenza għall-isqfijiet ta' Avignon .

Fir-rebbiegħa tal-1335, bagħat għal Pierre Peysson, arkitett li kien qabbad f'Mirepoix, biex imexxi x-xogħol tal-palazz tiegħu u nkarigah biex jiddisinja mill-ġdid it-torri tal-Anġli u l-kappella papali tat-tramuntana .

Minkejja l-awsterità tiegħu, Benedittu XII, kien bi ħsiebu wkoll fuq il-parir ta' Robert ta' Anjou li jqabbad lil Giotto biex iżejjen il-kappella papali.

Billi l-papa miet fl-1336 dan il-proġett ma seħħx.

Dan il-bini ġdid ġie kkonsagrat fit-23 ta' Ġunju 1336, mill-kamrier Gaspard (jew Gasbert) de Laval.

Ftit qabel ma miet, fil-5 tal-istess xahar, il-Papa kien iġġustifika d-deċiżjoni tiegħu lill-kardinal Pierre des Prés b'dan il-mod: Fl-10 ta' Novembru 1337 bdiet il-Gwerra ta' mitt Sena.

Fil-Fjandri, l-Ingliżi niżlu fuq il-gżira ta' Cadsan, filwaqt li l-flotta Franċiża kienet f'battalja ma' dik tar-re tal-Ingilterra f'Southampton.

Benedittu XII permezz tal-legati tiegħu, irranġa waqfien mill-ġlied li kien aċċettat miż-żewġ naħat.

Imma madankollu ma kienx il-kunflitt Franko-Ingliż li wassal lill-Papa biex jibni għalih palazz iffortifikat, iżda kienet il-biża' mill-imperatur Lwiġi tal-Bavarja li kellu minn mindu ġie elett.

Ir-relazzjonijiet bejn il-papat u l-Imperu kienu taħt tensjoni kbira billi fit-8 ta' Ottubru 1323, Ġwanni XXII kien iddikjara f'konsistorju sħieħ li l-Bavarjan kien usurpatur u għadu tal-Knisja.

Meta kien imsejjaħ biex jiġi Avignon biex jiġġustifika l-appoġġ tiegħu għal Visconti, ma kienx deher u ġie skumnikat fit-23 ta' Marzu 1324.

Bi tpattija Lwiġi IV tal-Bavarja mar l-Italja bl-armata tiegħu biex jiġi nkurunat f'Ruma u ġiegħel li jiġi elett antipapa fil-persuna ta' Nikola V li kien iddepona lil Ġwanni XXII u tah l-isem ġdid ta' "Jean de Cahors".

Minkejja li Benedittu XII kien aktar konċiljatorju, Avignon, li kienet provinċja imperjali, baqgħet mhedda, però kienet ferm aktar żgura minn kull belt fl-Italja .

Dan il-bini ffortifikat illum hu magħruf bħala l-"palazz l-antik".

Fih, tqegħdet il-bibljoteka pontifiċja ġewwa t-torri mat-teżor papali.

Taħt il-pontifikat tat-tielet papa ta' Avignon, kien fiha erba' taqsimiet: teoloġija, liġi kanonika, liġi ċivili u mediċina.

Klement VI (Pierre Roger) mar joqgħod fil-palazz mibni għall Benedittu XII.

Imma ma raħx tajjeb biżżejjed.

Jean du Louvre, ġie mqabbad jibni palazz ġdid xieraq għalih.

Beda x-xogħol tiegħu fis-17 ta' Lulju 1342.

B'dan ix-xogħol u l-ħolqien tal-faċċata l-ġdida, il-palazz kien ħa d-dehra li kważi naraw illum.

Klement VI ma nesiex li jqiegħed l-arma tal-familja Roger fuq id-daħla prinċipali ġdida tax-Champeaux.

Iżda fuq kollox il-Papa qabbad lil ħafna pitturi biex jiksu l-ħitan bl-affreski.

Matteo Giovanetti, qassis minn Viterbo, student tal-kbir Martini Simone, li miet Avignon, mexxa grupp ta' pitturi importanti li kienu ġew mill-Ewropa kollha .

Fit-13 ta' Ottubru 1344 Matteo Giovanetti beda d-dekorazzjoni tal-kappella ta' San Marzjal, li tagħti fuq il-Grand Tinel.

Tlestiet fl-1 ta' Settembru 1345.

Mid-9 ta' Jannar sal-24 ta' Settembru 1345, żejjen il-kappella ta' San Mikiel.

F'Novembru 1345, beda l-affreski tal-Grand Tinel li spiċċa f'April 1346 .

Imbagħad fl-1347 mit-12 ta' Lulju sas-26 ta' Ottubru, ħadem fuq is-sala tal-Konsistorju u wara fuq il-kappella ta' San Ġwann.

Fid-9 ta' Ġunju 1348, Klement VI xtara Avignon mir-reġina Ġwanna Ire ta' Napli bis-somma ta' 80,000 fjorin u l-belt saret indipendenti minn Provenza u proprjetà papali bħall-Comtat Venaissin.

Meta Klement VI miet fl-1352, il-fondi finanzjarji tas-Sede Appostolika kienu l-iżjed fil-baxx..

Fl-1355, Innoċent VI ġiegħel li jinbnew swar ġodda sabiex idawru wkoll is-subborgi ġodda u jżommu 'l barra l-kumpanniji ta' ventura.

Dawn il-qattiet ta' merċenarji ma attakawx il-belt wara li kienu ngħataw kumpens finanzjarju sewwa.

Is-swar ma kinux għoljin ħafna u kien hemm mument meta kien hemm xi ħsieb li jintħattu.

Fil-bidu kellhom 7 bibien li kienu jissakkru bil-lejl u tnaqqsu għal 4 lejn is-seklu XVI.

Issa fihom 29 daħla u huma 4330m twal.

Fis-seklu XIX, l-arkitett Eugène Viollet-le-Duc iddisinja mill-ġdid l-kumpless sħiħ.

Dawn is-swar baxxi biċ-ċombaturi li huma priżervati perfettament iħaddnu l-qalba amministrattiva u kulturali tal-belt.

Fis-6 ta' Novembru 1362, fil-kappella tal-palazz l-antik, Guillaume Grimoard ġie nkurunat papa minn Étienne-Audouin Aubert, kardinal ta' Ostia u n-neputi tal-papa li miet .

Ħa l-isem ta' Urbanu V, u meta wasal fil-palazz tiegħu stqarr:

Għal din ir-raġuni matul il-pontifikat tiegħu wettaq xogħlijiet li qamu ħafna flus fit-tkabbir tal-ġonna .

Il-parti li tmiss mal-palazz papali fuq il-faċċata tal-Lvant għadha tissejjaħ "Verger d'Urbain V" (Ġnien tal-frott ta' Urbanu V).

Minbarra l-ġonna, Urbanu V qabbad l-arkitett Bertrand Nogayrol jibnilu r-"Roma", gallerija twila fuq livell wieħed imdawra mat-torri tal-Anġli.

Din tlestiet fl-1363, u din id-data timmarka t-tmiem tax-xogħol arkitettoniku fil-palazz il-ġdid .

Il-Papa qabbad lil Matteo Giovanetti biex iżejjen ir-"Roma".

Il-pitturi tiegħu fuq it-tila tal-ħajja ta' San Benedittu bdihom fil-31 ta' Diċembru 1365 u lestihom f'April tal-1367 .

Din il-gallerija ma għadhiex teżisti għaliex twaqqet mill-militar fl-1837.

Gregorju ma għamel l-ebda bini fil-palazz.

Hu ħa l-papat lura lejn Ruma fejn miet fl-1378.

Meta Girgor XI ħa s-sede tal-papat lejn Ruma fl-1377, il-belt ta' Avignon kienet amministrata minn legat papali.

Il-konklavi l-ewwel tella' fuq it-tron papali lil Urbanu VI.

Iżda l-elezzjoni kienet saret taħt theddid mir-Rumani u billi l-papa l-ġdid kellu karattru koleruż wisq, il-Kardinal reġa' bdielhom u reġgħu iltaqgħu fil-belt ta' Fondi, neħħewh u tellgħu minnfloku l-kardinal Franċiż Robert de Genève li ħa l-isem ta' Klement VII.

Kellu l-appoġġ ta' ħafna stati, fosthom Franza, u mar joqgħod Avignon mal-qorti tiegħu waqt li Urbanu VI baqa' Ruma.

Hekk bdiet ix-Xiżma l-Kbira.

Is-suċċessur ta' Klement VII kien l-Aragoniż Benedittu XIII (illum it-tnejn huma meqjusa bħala Antipapiet mill-Knisja Kattolika).

Dan ġie elett fit-28 ta' Settembru 1394 u wiegħed li jirriżenja jekk kien meħtieġ sabiex tintemm ix-xiżma l-kbira.

Il-fatt li baqa' ma żammx kelmtu, fit-28 ta' Lulju 1398, swielu l-ewwel diżubbidjenza min-naħa ta' Franza u l-alleati tagħha.

Il-papa allura ssakkar fil-palazz tiegħu fejn ġie assedjat minn Geoffroy le Meingre imsejjaħ Boucicaut f'Settembru

Fl-1409 il-kunċilju ta' Pisa ma renexxielux isolvi tax-xiżma.

Ħatar papa ieħor, it-tielet wieħed (imsejjaħ il-"Papa ta' Pisa" minkejja li ma kienx joqgħod Pisa), fil-persuna ta' Alessaandru V li malajr sar minfloku Ġwanni XXIII.

Madankollu, il-papa ta' Pisa kellu l-appoġġ ta' ħafna stati li qabel kienu leali lejn iż-żewg papiet l-oħra.

Il-Papa Benedittu XIII minħabba li kien assedjat f'Avignon kellu jmur fl-eżilju fl-Aragona, l-aħħar pajjiż li baqa jappoġġah, u baqa' hemm sa mewtu.

Is-suċċessuri tiegħu ukoll kienu joqgħodu hemm imma dawn ftit ftit intnesew.

Iżda l-tluq ta' Benedittu XIII jimmarka t-tmiem definittiv tal-papat ta' Avignon.

Fl-ewwel assedju, in-nies ta' Boucicault u ta' Raymond de Turenne, in-neputi ta' Gregorju XI daħlu mill-kċina tal-Grand Tinel.

Martin Alpartils , kittieb Katalan kontemporanju rrakkonta l-attakk tagħhom.

Wara li rnexxielhom jidħlu minn taħt is-swar tal-palazz u jaqsmu l-foss u d-drenaġġ tal-kċejjen, telgħu sellum li wassalhom għall-kċina ta' fuq.

Malli ndunaw it-truppi fidili lejn Benedittu XIII, inbuttawhom lura u tefgħulhom il-ġebel maqluh mill-fuklar u qatet ta' ħatab jaqbdu bin-nar.

Dan ir-rakkont huwa kkorroborat mill-messaġġier Avignoniż ta' Francesco di Marco Datini, in-negozjant kbir ta' Prato li kiteb:

Meta saqsewh, ix-xerrej stqarr li hu u n-nies tiegħu kienu sejrin jidħlu fil-palazz mid-dranaġġ.

Il-messaġġier il-falliment tal-kolp attribwieh għall-eċċitament u l-għaġla tan-nies li għamluh: Wara tliet xhur ta' ġlied qawwi, l-imblokk tal-palazz ġie żgurat u minn April tal-1399, il-ħruġijiet biss bdew jiġu mgħassa sabiex Benedittu XIII ma jkunx jista' jaħrab.

Il-korrispondenza mibgħuta Prato kompliet tiddeskrivi l-ħajja ta' kuljum kif rawha l-Avignoniżi.

Ittra bid-data tal-31 ta' Mejju 1401, għarfet lin-negozjant minn Avignon bil-ħruq tal-kamra fejn kien jorqod: Dik tat-13 ta' Novembru informat lin-negozjant bil-bumbardament tad-dar tiegħu:

Fl-aħħarnett fil-11 ta' Marzu 1403, minkejja l-għassa fuqu, il-papa rnexxielu jħalli l-palazz u l-belt fejn kien joqgħod, wara assedju iebes ta' ħames snin .

Benedittu XIII qatt ma mar lura Avignon, imma ħalla hemm lil neputijietu, Antonio de Luna bil-kariga ta' rettur ta' Comtat Venaissin, u Rodrigo.

Dan tal-aħhar u l-Katalani ta' miegħu marru joqgħodu fil-palazz papali.

Nhar it-Tlieta 27 ta' Jannar 1405 fil-ħin tal-Għasar, il-kampnar piramidali ta' Notre Dame des Doms iġġarraf u huwa u niżel waqqa' l-baptisterju antik ddedikat lil San Ġwann.

Il-Katalani ġew akkużati b'din l-azzjoni u huma ħadu l-opportunità minnha biex iwaqqfu pjattaforma fuq il-bini mwaqqa' biex jinstallaw l-artillerija tagħhom.

Wara li kellu jħabbat wiċċu mad-depożizzjoni ta' zijuh mill-Kunċilju ta' Pisa fl-1409, u mad-defezzjoni tal-Avignoniżi u l-Comtadins, is-sena ta' wara, Rodrigo de Luna, li kien sar rettur minflok ħuh, irraggruppa mill-ġdid il-forzi tiegħu fil-Palazz papali.

Għas-sigurtà tiegħu, kompla jsaħaħ ir-rocher des Doms u biex ikun jista' jara ġejjin l-attakkanti li jistgħu jinqalgħu, spiċċa biex waqqa' d-djar kollha ta' quddiem il-palazz, u b'hekk witta l-pjazza kbira li naraw illum.

It-tieni assedju sar quddiem il-palazz u ssejjaħ fil-kronaki kontemporanji "il-gwerra tal-Katalani".

Dam sbatax-il xahar u fl-aħħar, fit-2 ta' Novembr 1411, il-Katalani ta' Rodrigo de Luna, li kienu mejtin bil-ġuħ u qatgħu qalbhom li jiksbu l-għajnuna, aċċettaw li jċedu għall-Kamrier Francis Conzie .

Bertrand Boysset minn Arles fid-djarju tiegħu kiteb dwar dan, li fl-1403, mix-xahar ta' Diċembru, ġew imġarrfa d-djar kollha li kienu jinsabu bejn il-palazz il-kbir u l-palazz iż-żgħir biex id-difiża issir iżjed faċli: Sadanittant, f'Pisa, il-kunċilju kien għażel papa ġdid Alessandru V. Filwaqt li l-għan tal-kunċilju kien li jtemm ix-xiżma, il-Kristjaneżmu safa bi tliet papiet minflok bi tnejn.

Il-papa rikonoxxut mill-Qorti ta' Franza, bagħat lill-Kardinal Pierre de Thury biex jigverna Avignon u l-Comtat.

Kellu t-titlu ta' legat u vigarju ġenerali mill-1409 sal-1410.

Imma fil-5 u fis-6 ta' Diċembru 409, fuq l-ordni ta' Rodrigo de Luna, (il-legat ma kienx neħħielu l-kariga ta' rettur ta' Comtat), sejjaħ l-iStati biex jiltaqgħù f'Pont-de-Sorgue.

Il-Katalani biex jieqfu lill-għedewwa ta' Benedittu XIII kellhom bżonn it-truppi u l-flus u d-delegati mit-tliet ordnijiet awtorizzaw il-ġbir tat-taxxi għalihom .

Meta miet Alessandru V, filwaqt li Benedittu XIII kien refuġjat f'Peñíscola u Gregorju XII kienet issaltan f'Ruma, il-Kardinal Baldassare Cossa ġie elett mill-Kunċilju ta' Pisa u ħa l-isem ta' Ġwanni XXIII.

Għal darb'oħra kien hemm tliet papiet u kien hu li ntagħażel minn Avignon bħala Papa.


Johann Bernoulli

Johann Bernoulli

Johann Bernoulli (Bażel, 27 ta' Lulju 1667 – Bażel, 1 ta' Jannar 1748; magħruf ukoll bħala "Jean") kien matematiku Żvizzeru u wieħed mill-aktar matematiċi prominenti fil-familja Bernoulli.

Hu magħruf għall-kontribuzzjonijiet tiegħu fil-kalkulu infiniteżmali u għallem lil Leonhard Euler f'żgħożitu.

Johann twieled f'Bażel, l-Iżvizzera, u beda jistudja l-mediċina fl-Università ta' Bażel.

Missieru xtaqu jistudja l-kummerċ biex ikun jista' jieħu f'idejh in-negozju tal-ħwawar li kellha l-familja, iżda 'l Johann Bernoulli ma kienx jogħġbu l-kummerċ u kkonvinċa 'l missieru li jħallih jistudja l-mediċina minflok.

Madankollu, 'il Johann Bernoulli lanqas il-mediċina ma għoġbitu u beda jistudja l-matematika fil-ħin liberu ma' ħuh il-kbir Jacob.

Matul l-edukazzjoni ta' Johann Bernoulli fl-Università ta' Bażel l-aħwa Bernoulli kienu jaħdmu flimkien u jqattgħu ħafna mill-ħin tagħhom jistudjaw l-iskoperta l-ġdida tal-kalkulu infiniteżmali.

Dawn kienu fost l-ewwel matematiċi li mhux biss studjaw u fehmu l-kalkulu iżda applikawh għal bosta problemi.

Wara li ħa l-lawrja mill-Università ta' Bażel Johann Bernoulli telaq minn hemm biex jgħallem l-ekwazzjonijiet differenzjali.

Aktar tard, fl-1694, Johann Bernoulli iżżewweġ lil Dorothea Falkner u ftit wara aċċetta il-pożizzjoni ta' professur tal-matematika fl-Università ta' Groningen.

Fuq talba ta' ħatnu Johann Bernoulli, fl-1705, Johann Bernoulli telaq lura lejn Basel.

Meta kien għadu kif telaq sar jaf bil-mewt ta ħuh bit-tuberkulożi.

Johann Bernoulli kien bi ħsiebu jsir professur tal-Grieg fl-Università ta' Basel meta jmur lura, imma minflok seta' jiehu post ħuh bħala professur tal-matematika.

Bħala student tal-kalkulu ta' Leibniz, Johann Bernoulli kien iżomm miegħu fl-1713 fil-kontroversja bejnu u Isaac Newton dwar minn kien jixraqlu l-iżjed mertu għall-iskoperta tal-kalkulu.

Johann Bernoulli iddefenda lil Leibniz billi wera li hu kien solva ċerti problemi bil-metodi tiegħu li Newton ma kienx irnexxielu jsolvi.

Però, minħabba l-oppożizzjoni tiegħu għal Newton u l-istudju li għamel taħt is-segwaċi ta' Descartes, Johann Bernoulli ppromwova wkoll it-Teorija tal-Vortiċi ta' Descartes kontra t-Teorija tal-Gravità ta' Newton li dawmet l-aċċettazzjoni tat-teorija ta' Newton fl-Ewropa kontinentali .

Fl-1724 daħal f'kompetizzjoni taħt il-patroċinju tal-Académie Royale des Sciences ta' Franza, li pproponiet il-mistoqsija:

Fid-difiża tal-opinjoni li kien iħaddan Leibniz, ippropona l-eżistenza ta' forza esterna infinita meħtieġa biex il-korp tagħmlu elastiku billi tegħleb il-forza interna infinita li tagħmlu iebes.

Minħabba dan ġie skwalifikat mill-premju, li ntrebaħ minn Maclaurin.

Madankollu, l-artiklu ta' Bernoulli ġie aċċettat wara. fl-1726 meta l-Académie kkunsidrat dokumenti dwar il-korpi elastiċi, li għalihom il-premju ngħata lil Mazière.

Bernoulli isemma bl-unur fiż-żewġ kompetizzjonijiet.

Għalkemm Jakob u Johann kien jaħdmu flimkien qabel Johann ħa l-lawrja mill-Università ta' Basel, ftit wara daħlet l-għira u l-pika bejniethom.

Johann kien jgħir għall-pożizzjoni ta' Jakob u t-tnejn spiss ippruvaw jgħaddu l-xulxin.

Wara l-mewt ta' Jakob, l-għira ta' Johann daret fuq ibnu stess, Daniel, li kellu talent kbir.

Fl-1738 il-missier u ibnu ippubblikaw kważi fl-istess ħin xogħlijiet separati dwar l-idrodinamika.

Johann Bernoulli ipprova jieħu priorità fuq ibnu billi apposta niżżel id-data ta' sentejn qabel ta' ibnu fuq ix-xogħol tiegħu.

Fl-1691 Johann Bernoulli għal darb'oħra saħħan il-pika bejnu u ħuh meta solva l-problema tal-katenarja proposta minn Jakob.

Fl-1696 Johann Bernoulli ppropona l-problema tal-brakistokrona, minkejja li l-problema kien diġà solviha hu stess.

Fi żmien sentejn irċieva ħames soluzzjonijiet li fosthom kien hemm waħda minn ħuh il-kbir, Jakob.

Bernoulli ppropona wkoll magna ta' moviment perpetwu taħdem bl-enerġija tal-fluwidu.

Bernoulli kien imqabbad minn Guillaume François Antoine de L'Hôpital biex jgħallmu l-matematika.

Bernoulli u L'Hôpital ffirmaw kuntratt li ta 'l L'Hôpital id-dritt li juża l-iskoperti ta' Bernoulli kif jogħġbu.

L'Hôpital kien l-awtur l-ewwel manwal tal-kalkulu infiniteżmali, "Analyse des Infiniment Petits pour l'Intelligence des Lignes Courbes", li prinċipalment kien jikkonsisti fix-xogħol ta' Bernoulli, inkluża dik li issa hi magħrufa bħala r-Regola ta' L'Hôpital. .


Familja Bernoulli

Familja Bernoulli

Il-familja Bernoulli kienet familja ta' negozjanti u studjużi minn Bażel, fl-Iżvizzera.

Il-fundatur tal-familja, Leon Bernoulli, emigra lejn Bażel minn Antwerp fil-Fjandri fis-seklu 16 biex jaħrab l-oppressjoni Spanjola.

Il-familja Bernoulli ipproduċiet artisti u xjenzati notevoli, b'mod partikulari numru ta' matematiċi famużi fis-seklu 18:

Metodi u ideat assoċjati mal-membri tal-familja: