1 Korintio 10:13—Chaw Dios, ¿dullikey chem weda dungu mu taiñ rupayal?\nTi apostol Pablo wirintukuy: “Tunte puwle tamün newentuleal, [Jewba] eluñmalayay tamün doy fütra kintukaduamngeal” (1 Korintio 10:13, TNM). Feymu, ¿feypiafuiñ Jewba ñi kimnieel chem dungu mew taiñ newentuafel, fey dullikey (ngümintuki) chem weda dungu mu taiñ rupayal?\nRüfngefule tüfa, rakiduamnge tunte ñi wedalkayafetew taiñ mongen. Kiñe dungu, rakiduamnge kiñe peñi ñi fotüm langümuwlu. Rume kutrantupiwkey ti chaw. Ramtuwkey: “Jewba, ¿ngüneduami iñche ka tañi domo ñi newentuleal tayu yall ñi langümuwün mu? Fey, ¿‘felepe müten’ feypi Chaw Ngünechen?”. Tüfachi Mapu mew fentren che rupakey alün wedake dungu mu. Feymu, ¿rakiduamafuiñ Jewba ñi ngüneniefiel chem ñi rupayal taiñ mongen mu?\nKüme ngüneduamliyiñ 1 Korintio 10:13, fey kimürpuaiñ Biblia ñi feypinoel Jewba ñi kimnieel tunte taiñ newentuleal, femngechi ñi dullial chem wedake dungu mu taiñ rupayal. ¿Chumngelu (chemu) feypiafuiñ tüfa? Inaduamaiñ meli dungu.\nKiñe, Jewba elukeeiñmew kidutu dullial taiñ chumal. Kidu ayükey taiñ femngechi femal (Deuteronomio 30:19, 20; Josué 24:15). Dulliliyiñ femal Jewba ñi ayükeel, maneluwküleafuiñ taiñ kelluaetew (Proverbios 16:9). Welu weda dulliliyiñ, wedake dungu kontupayaeiñmew (Galata 6:7). Feymu Jewba dullifule chem wedake dungu mu taiñ rupayal, ¿rüf kidutu dulliafuiñ taiñ chumal?\nEpu, ruparumefule kiñe weda dungu, Jewba ingkalayafeiñmew (Eclesiastés 9:11). Kiñe che weda allfüafuy ruparumefule kiñe weda dungu chew tañi mülen. Jesus nütramlu tati 18 che lalu kiñe alüpürachi ruka tañi trañmaetew, kidu küme pengeli Jewba ñi elkünunofiel ñi layal tüfachi pu che (Luka 13:1-5). Rupale kiñe weda dungu, rakiduamlayafuiñ Jewba ñi dulliel iney ñi mongetripayal kam ñi layal.\nKüla, kiduke iñchiñ müley taiñ püntütripanoal Jewba mew. Weküfü feypi ‘Jewba elukefi fentren kümeke dungu tañi pu che, feymu tüfa engün poyekeeyew’. Ka feypi taiñ püntütripayal Jewba mew rupaliyiñ wedake dungu mu (Job 1:9-11; 2:4; Apokalipsi 12:10). Feymu Jewba ingkaeliyiñmu kiñeke wedake dungu mu, rüfngelu trokingeafuy Weküfü ñi feypin.\nMeli, Jewba dullikey kimnoal kom dungu ñi rupayal petu ñi rupanon. Ayüfule, Jewba kimafuy chem dungu ñi rupayal küpalechi antü mu (Isaías 46:10). Welu tati Biblia pengeli kidu ñi dullikeel kimnoal kom dungu petu ñi rupanon (Génesis 18:20, 21; 22:12). Jewba piwkeyechefengey ka norngey, feymu katrütukelaeiñmu taiñ kidutu dullial chem chumal (Deuteronomio 32:4; 1 Korintio 3:17).\nFeymu, Pablo feypilu: “Tunte puwle tamün newentuleal, [Jewba] eluñmalayay tamün doy fütra kintukaduamngeal”, ¿chem küpa feypi? Tüfa mew, Pablo feypi chem ñi femken Jewba petu rupamekelu iñchiñ kiñe weda dungu, feypilay ñi femken petu taiñ rupanon * (inaduamnge ti kimal dungu). Maneluwliyiñ Jewba mu, kidu kelluaeiñmu taiñ newenküleal chem weda dungu rume taiñ mongen mew (Salmo 55:22). Ti apostol Pablo, ¿chumngelu feypiafuy tüfa? Inaduamaiñ epu dungu.\nWüne, niekelaiñ “doy kakerume kintukaduamngen fey tañi niekefel ta kakelu pu che”. Weküfü ngüneniey ti Mapu taiñ mülen, feymu kom rupayaiñ wedake dungu mew. Welu maneluwliyiñ Jewba mu, newentuleaiñ tüfachi wedake dungu mu, ka püntütripalayaiñ kidu mu (1 Pedro 5:8, 9). 1 Korinto kapitulo 10 mu, Pablo pengeli kiñeke wedake dungu ñi rupael pu israelche wellin mapu mew (1 Korintio 10:6-11). Pu israelche maneluwlu Jewba mu newentuyngün feychi wedake dungu mew. Welu kiñeke allkütulafingün ta Jewba. Maneluwlayngün kidu mew, feymu püntütripayngün.\nEpu, “Chaw Ngünechen manelfalngey”. Rakiduamliyiñ chumngechi ñi afkentu kuñiwtukukefiel Jewba tañi pu che, ngüneduamaiñ ñi kellufiel kom tañi piwkeyekeetew ka allkütuñmakeetew ñi ngülam (Deuteronomio 7:9). Kafey kimürpuafuiñ ñi rumel wechurpukeel tañi feypikünuel (Josué 23:14). Epu dungu mew maneluwküleafuiñ: 1) Jewba eluñmalayay ñi fente wedalkalerpual ti dungu, femngechi taiñ newenküleal, ka 2) kidu kelluaeiñmu taiñ newenküleal.\nJewba “yafülkeeiñmew kom taiñ kutrankawün mew”.\nChaw Jewba, ¿chumngechi kellukefi tañi pu manelnieetew? Kidu pepi müntuñmayafeiñmew ti weda dungu. Welu ngüneduamnge, Pablo feypi Jewba taiñ kelluaetew ñi “newentuleal”. Feymu Jewba elukeeiñmew newen, femngechi taiñ püntütripanoal kidu mew. Inaduamaiñ kiñeke kellun taiñ elukeetew.\nJewba “yafülkeeiñmew kom taiñ kutrankawün mew” (2 Korintio 1:3, 4). Tati Biblia mew, tañi newen mu ka tati kim manelfal kona, Jewba küme duamelafeiñmu taiñ longko ka taiñ piwke (Matew 24:45; Juan 14:16, TNM, nota; Romanu 15:4).\nTañi newen mu, Jewba adnieafeiñmew (Juan 14:26). Chaw Ngünechen ñi newen kelluaeiñmew taiñ rakiduamtukunieal fillke texto ka ngülam Biblia mu, femngechi taiñ küme dullial.\nPu kümeke püllü mew Jewba kelluafeiñmu (Ebrew 1:14).\nJewba kelluafeiñmew taiñ pu peñi ka lamngen mu. Tüfa engün ñi femken ka feypin mu yafültukuafeiñmew (Kolosense 4:11).\nFeymu, ¿chem kimeltuafeiñmew ñi feypin Pablo 1 Korintio 10:13 mu? Jewba dullikelay chem wedake dungu mew taiñ rupayal. Welu maneluwküleliyiñ kidu mew, feyngey taiñ kelluaetew ñi newentuleal chem weda dungu mu rume. Kimnieiñ Jewba taiñ rumel kelluaetew, femngechi taiñ püntütripanoal kidu mew.\n^ parr. 7 Griego dungun mu rulpadungungelu “kintukaduamngen”, ka rulpadungungeafuy “rupayal wedake dungu”.\nPu papeltukelu ñi ramtukeel, febrero 2017