Prang Acèh keu phôn (I) bak thôn 1873 nakeuh saboh bagi watèe lam Prang Acèh. Keujadian prang nyan lheuëh jipeunyata prang lé waki Gubernur Jeundran Hindia Beulanda Nieuwenhuijzen nyang jijak paksa ngon Sultan Keurajeuën Acèh Darussalam ngon bansa Acèh beu tundôk ban kheun Beulanda ngon Hindia Beulanda. Sultan ngon ban mandum peumeurèntah seureuta bansa Acèh ka neutulak peuë nyang jipeugah lé kaphé nyan.
Meunan ka jithèe lé Beulanda kri jeunaweuëb Sultan Acèh laju ngon sigra awak nyan jitimbak aneuk meuriam u wilayah darat Acèh. Keujadian nyan bak akhé buleuën 3 thôn 1873. Awai buleuën 4 lé panglima prang Beulanda Johan Harmen Rudolf Köhler ka jipimpin 3.000 droe teuntra darat ji teungoh di Panté Ceureumèn. Lam padum uroë phôn prang di Acèh Jeundran Köhler meuhasé jitimbak lé teuntra Acèh dikeuë Meuseujid Raya Baiturrahman, lheuëh maté jeundran nyan Beulanda ka jisurôt dari Acèh ngon teuntra nyang jiba ka jipeugisa keulayi u Batavia. Awak Beulanda lam piyôh si'at prang nyan bak thôn 1873 ka jikeupông wilayah la'ôt keurajeuën Acèh ngon jipeusiap aseuka teuntra nyang barô keu jijak seurang Acèh bak go keuduwa.

Prang Acèh