Адыгэбзэ, Iулъэбзэ (макъыбзэ)

Ди нобэм щытепщэ бзэ щIэныгъэ хабзэм зэрилъытэмкIэ лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэу щыIэхэм я бзэ зэмылIэужьыгъуэхэр щхьэж и теплъэ иIэжу «хъы» зэмылIэужьыгъуэхэщ. Нэрынэ-нэрынэу зэIуща «хъыр» и нэ къэс щыпкъэу ябж псалъэщ, е псалъэпкъщ.
Псалъэр, е псалъэпкъыр зэтепщIыкIыжурэ «псалъэ губгъуэу» мэухуэ. а псалъэ, е псалъэпкъым зэреджэр: «псалъэ жылэщ», концептщ, культуремэщ.
Бзэ гуэрым и зы «псалъэ жылэрэ» абы пэджэжу нэгъущIыбзэм и «псалъэ жылэрэ» зэбгъапщэмэ, зытепсэлъыхьыр зы Iуэхугъуэ хуэдэми, я къекIуэкIыкIэри, къагъэщI «псалъэ губгъуэри» апхуэдизкIэ зэщхьэщокIри, «псалъэ жылэхэм» къикI дыдэмкIэ зэгурыIуэгъуейщ. ЗэгурыIуэми зэрызэгурыIуэр мыIуатэу бзэхэм ящхьэщыт «бзэ гукъэкIыжхэрщ».
ПсалъэкIэ, е псалъэпкъкIэ зэIуща «хъыхэр» «псалъэ жылэкIэ» зэхъуажэурэ захъуэж. ЗэхъуэкIыныгъэр куу щыхъукIэ мэублэрэкIхэр, зэхопшахъуэ, зэхозэрыхь, зэрызохьэри «хъыщIэхэу», бзэщIэхэу зэтоувэжхэр. Апхуэдэу къэщIэрэщIэжа бзэхэм ящхьэщыта «гукъэкIыжхэр» кIуэ пэтми мэкIуэщI, я лъабжьэри, лъагъуэри мэбзэх. «ГукъэкIыж» зыщхьэщымытыж бзэхэр «хуит мэхъу», мэтепщэри, уэри, щIыри яуфэбгъу.
Адыгэбзэм и лъабжьэр кIуэдакъым.
Адыгэбзэр ублэрэк1акъым, адрей бзэхэм яхэзэрыхьакъым, бзэщIэуи «хъыщIэуи» къэщIэрэщIэжакъым.
Адыгэбзэр адрей бзэхэм яфIэкIуэда «гукъэкIыжыраш».
Адыгэбзэр IУЛЪЭБЗЭЩ (макъыбзэщ). Адыгэбзэр Iулъэбзэу, хъуэхъубзэу, хъуэрыбзэу, хъуэрхъуэныбзэу,
щIагъыбзэу, пшынэбзэу, гъыбзэу, гыбзэу, мэгъубзэу, Iэзэбзэу, усэбзэу,
къабзэу мэбзэрабзэ.
Адыгэбзэм и «хъыр» зэрызэIущар псалъэкъым икIи псалъэпкъкъым — Iулъэщи, «Iулъэ губгъуэхэри» щIэншэу бэгъуэфынщ.
Бзэм и лъабжьэмрэ и къуэпсымрэ мыкIуэдауэ къызэрекIуэкIым Бер Хьикмэт «Адыгэбзэ (макъыбзэ)» жыхуиIэ тхылъым щытопсэлъыхь. Ди ныбжьэгъуфI Хьикмэт бзэм теухуа и гупсысэкIэр щхьэпэ тхуэхъуащи, фIыщIэ худощI.
Бзэр зыуэ, зэуэ, Iулъэбзэу Зым къытIурилъхьащ.
Зым сыт къигъэхъуми, къигъэщIми мэIу, мэIулъэ, мэIуатэ.
Iулъэ къэс езым и IункIыбзи, и хабзи иIэжщ, игъэзащIэ Iуэхугъуэхэри щхьэжу, щхьэхуэу къызэрокI.
Зыр мэпс, мапсэ, мэпсалъэ.
Псори псалъэщ.
Iулъэмрэ псалъэмрэ Зыуэ къожьэри лъагъуэ зырызкIэ мэIу, мэпс.
Я лъагъуэр щызэтехуэжкIэ, зэдоу-зэдохъури хъуэхъу мэхъу, мэхъуахъуэ.
ГъащIэр къызэрежьэри, лъабжьэ хуэхъури жьы жылэрэ, мафIэ жылэрэ, псы жылэу хъуэхъужьхэм къыхощ: «Жьы жылэ, мафIэ жылэ, псы жылэ щыIэхукIэ ди бзэр Тхьэм игъэпсэу».