03 Luke / Лука\nА мафэхэм Рим* къэралыгъошхом зэкІэ ис цІыф пстэури алъытэнхэу ыкІи ацІэхэр атхынхэу Кайсар Аугуст* зыцІэм унашъо къыдигъэкІыгъ. 2Мыр апэ дэдэу цІыфхэр зыщалъытагъэхэр ары. Ар къызыхъугъэр Сирие хэкум* иІэшъхьэтетэу Квириный зыцІэм илъэхъан ары. 3Арыти, хэтрэ цІыфи ежь ыцІэ аригъэтхыным пае, ятэ-янэхэр зыщыщ къалэм кІуагъэ.\n4 Арэущтэу Юсыф пачъыхьэ Даутэ къытехъукІыгъэ цІыфхэм зэращыщым пае, Галилей хэкум щыщэу Назарет зыцІэ къалэм дэкІи, Иудей хэкум щыщэу Даутэ икъалэу Бэтлэхьэм* зыцІэм дэкІоягъ.\n5 Юсыф Мерэмэу къыщэнэу ыгъэунэфыгъэм игъусэу ежь ыцІэ аригъэтхыным пае, Бэтлэхьэм дэкІоягъ. Мерэм ышъо сабый хидзагъ, 6ыкІи ащ дэжьым щыІэхэу, илъфэгъу мафэ къэсыгъ. 7Джащыгъум Мерэм ыкъоу щыпэбыныр къыфэхъуи, хъэдэным кІоцІищыхьагъ. ХьакІэщым ахэмэ апае чІыпІэ нэкІ иІэжьэпти, былымхэр зычІэт цощым ит Іус шхынлъэ горэм дилъхьагъ.\n8А Іэгъо-благъом мэлэхъо заулэ ямэлхэм апэсхэу чэщым губгъом итыгъэх. 9Тхьэм имэлэІич горэ ахэмэ къафэлъэгъуагъ. Зиусхьаным инэфынэ гъэшІэгъонышхо мэлахъохэр къызеуцухьэм, ахэр лъэшэу къэ-щтагъэх. 10Ау мэлэІичым къариІуагъ:\n2:1 Рим – Рум ары.\n2:1 Аугуст – Кайсар Гай Октавиан цІэу зэреджагъэхэм ащыщ. Хьисэ къэхъуным ыпэкІэ 27-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Хьисэ къызэхъу нэужым 14-рэ илъэсым нэсыфэ ар Рим и Кайсарэу щытыгъ.\n2:2 Сирие хэкур – Сирие зыцІэ хэкур Рим къэралыгъошхом щыщ хэкоу щытыгъ. Израил хэгъэгур Сирие хэкум щыщыгъ.\n2:4 икъалэу Бэтлэхьэм – Ерусалим километрийкІэ пэчыжьэу, икъыблэ лъэныкъокІэ щыт.\n–Шъукъэмыщт, ау шъукъэдаIу! ЗэкІэ шъулъэпкъ пае къэбар гушІогъошхо къышъосІощт: 11Шъуи КъэгъэнэжьакIо Даутэ икъалэ* непэ къыщыхъугъ, Зиусхьанэу Мэссихь ары. 12Мыр шъоркІэ нэшанэ хъущт: Зы сабый горэ хъэдэным кІоцІыщыхьагъэу, Іус шхынлъэм дэлъэу къэжъугъотыщт.\n13ЕтІанэ ошІэ-дэмышІэу мэлэІичым ыдэжь уашъом щыщэу мэлэІич купышхо къыщылъэгъуагъ. Тхьэм щытхъушхо фашІэу мырэущтэу къаІуагъ:\n14–Щытхъушхор уашъомкІэ Тхьэм ий,\nчІылъэмкІэ цІыфхэу Тхьэр разэ зыфэхъухэрэм гупсэфыныгъэр яй!\n15 МэлэІичхэр ІукІыжьхи, уашъом зыдэкІоежьхэм, мэлахъохэм зэраІожьыгъ:\n–Зиусхьаным зикъэбар къытфигъэІугъэ хъугъэ-шІагъэр тлъэгъунэу Бэтлэхьэм тыжъугъакІу.\n16Арыти, Бэтлэхьэм псынкІэу кІохи, Мерэми Юсыфи Іус шхынлъэм дэлъ сабыйри къагъотыгъэх. 17Ахэмэ ахэр залъэгъухэм, мэлэІичым сабыим ехьылІагъэу къариІуагъэхэр аІотэжьыгъэх. 18Мэлахъохэм къаІуагъэхэр зэхэзыхыгъэ цІыф пстэуми агъэшІэгъуагъэх. 19Ау Мерэм мы Іофхэр зэкІэ ыгу риубытэхи ягупшысагъ. 20Мэлахъохэм зэхахыгъэ пстэумрэ алъэгъугъэ пстэумрэ апае Тхьэр агъэлъапІэзэ, щытхъу фашІызэ, агъэзэжьыгъ. А Іофхэр зэрэхъугъэхэр мэлэІичым ахэмэ къызэрариІуагъэм тетэу ары.\nЮсыфрэ Мерэмрэ сабыеу Хьисэ Зиусхьаным ыпашъхьэ зэрэрахьагъэр\n21 Мэфий тешІагъэу сабыир сунэт ашІын фаеу зэхъум, Мерэм ышъо хидзэным ыпэкІэ, мэлэІичым ащ къызэрэриІогъагъэм тетэу Хьисэ фаусыгъ.\n22 Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу* Юсыфрэ Мерэмрэ зызыщагъэкъэбзэжьын фэе мафэхэр зыблэкIхэм, сабыир Зиусхьаным ыпашъхьэ рахьаным пае, Ерусалим зыдахьыгъ, 23мы унашъоу\n2:11 Даутэ икъалэ – Бэтлэхьэм ары.\n2:22 Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:2-4.\nЗиусхьаным ихабзэ итым тетэу:* «Хэтрэ хъулъфыгъэ щыпэбыныр Зиусхьаным иеу щытын фае». 24Ащ нэмыкІэуи Ерусалим зыфэкІуагъэхэр Зиусхьаным ихабзэ иунашъо тетэу*, ежьхэр къабзэу хъунхэм пае, «губгъо тхьаркъо цІыкІуитІу е тхьаркъо щыр цІыкІуитІу» къурмэныпхъэу ахьыныр ары.\n25 А мафэхэм Симеон зыцІэу зы лІы горэ Ерусалим дэсыгъ. Ар шъыпкъагъэ зиІэу, Тхьэм ищынагъо зыгу илъ лІэу щытыгъ. Израил игукъао Тхьэм тырихыжьыным ежэу щытыгъ. Тхьэм ы Псэ ЛъапІи ыгу илъыгъ. 26Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ Симеон зэхэригъэшІыкІыгъ, Зиусхьаным ыдэжь къикІынэу щытыгъэ Мэссихь* ылъэгъуным ыпэкІэ, лІэныгъэр зэримылъэгъущтыр. 27Арэущтэу зыхъукІэ, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ Симеон Тхьэм иунэшхо чІигъэхьагъ. Тэурат хабзэм иунашъо тетэу, сабыир Тхьэм ыпашъхьэ рахьаным пае янэрэ ятэрэ сабыеу Хьисэ Тхьэм иунэшхо къызычІахьэм, 28Симеон сабыир ІаплІкІэ къышти, мы гущыІэхэр ыІохэзэ, Тхьэм щытхъу фишІыгъ:\n29–Зиусхьан, сызэрэбгъэгугъагъэм тетэу, сэ о\nуиIорышIэр гупсэфыныгъэ сыгу илъэу джы дунаим серэхыжь;\n30, 31 сыда пІомэ цІыф лъэпкъ пстэуми апашъхьэ\nо щыбгъэхьазырыгъэу, цІыфхэр мыкІодхэу къэзыгъэнэжьыщтыр\nсэ сынэхэмкІэ слъэгъугъэ.\n32 Ар нэфынэу хымэ лъэпкъхэм* шъыпкъагъэр\nо плъэпкъ Израил щытхъушхо иІэ зыгъэхъущтри ары.\n2:23 Зиусхьаным ихабзэ итым тетэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 13:2.\n2:24 Зиусхьаным ихабзэ иунашъо тетэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:8.\n2:26 Мэссихь – Мессихьыр ары. Пачъыхьэ Даутэ ылъэпкъ къытехъукІыгъэу, пегъымбархэм къызэраІуагъэм тетэу, Израил\nцІыфхэм шъхьафитныгъэрэ мамыр тетыгъомрэ аригъэгъотынхэу Тхьэм ахэр къызэригъэгугъэгъэ пщы лъапІэр ары.\n2:32 хымэ лъэпкъхэр – мыджуртхэр ары.\n33Юсыфрэ сабыим янэрэ Симеон сабыим ехьылІагъэу къыІогъэ гущыІэхэр агъэшІэгъуагъэх. 34ЕтІанэ ахэмэ ынэшІу къащифэнэу Симеон Тхьэм афелъэІуи, сабыим янэ Мерэм риІуагъ:\n–Израил щыщ цІыфыбэхэр мы сабыим текІодэнхэм паий, цІыфыбэхэри мыкІодхэу къыгъэнэжьынхэм паий, нэшанэу цІыфхэр къызпэуцущтыр хъуным паий, Тхьэм ар къыгъэкІуагъ.\n35 Арэущтэу цІыфыбэмэ агухэм арылъхэр нафэ къэхъущтых. Сэшхом фэдэу гукъэошхом о угуи къыуІэщт.\n36Асир зыцІэ унагъом щыщэу, Фануил ыпхъоу Аннэ ыцІэу зы пегъымбар бзылъфыгъэ горэ щыІагъ. ЫныбжькІэ лъэшэу хэкІотагъэу щытыгъ. ЗыдэкІо ужым илъэсиблэ илІ игъусагъ. 37ЕтІанэ лІыр лІи, бзылъфыгъэр ыныбжь тІокІиплІырэ плІырэ охъуфэ шъузабэу щытыгъ. Чэщи мафи Тхьэм иунэшхо къычІэмыкІэу, нэкІэу, Тхьэм елъэІоу, чэщи мафи Тхьэм фэлажьэу щытыгъ. 38А ныор а сыхьат дэдэм Мерэмрэ Юсыфрэ абгъодахьи, Тхьэм щытхъу фишІи, Тхьэм Ерусалим шъхьафитныгъэ къызэрэритыщтым паплъэхэу щытыгъэ цІыфхэм сабыим игугъу къафишІы зэпытыщтыгъ.\n39 Мерэмрэ Юсыфрэ Зиусхьаным ихабзэ иунашъо тетэу, зэкІэри загъэцакІэ ужым, Галилей хэкум щыщ якъалэу Назарет агъэзэжьыгъ. 40Сабыим хахъуи, ыгуи ыпсэми ахэхъуагъ, акъылышIуагъэ иІэ хъугъэ, Тхьэм ынэшІуи ащ къыщифэу щытыгъ.\nКІалэу Хьисэ Тхьэм иунэшхо зэрэкІуагъэр\n41 Илъэс къэс Хьисэ янэ-ятэхэр Пасхъэ зыцІэ мэфэкІ мэфэшхом* дэжь Ерусалим кІощтыгъэх. 42КІалэр илъэс пшІыкІутІу зэхъум, хабзэм тетэу мэфэкІ мэфэшхом пае Ерусалим кІуагъэх. 43 МэфэкІ\n2:41 Пасхъэ зыцІэ мэфэкІ мэфэшхор – Пасхъэ зыцІэ мэфэкІ мэфэшхомрэ Хьалыгъу Мыгъэтэдж зыщашхырэ мэфэкІ мэфэшхохэмрэ зэдагъэлъапІэхэзэ, Тхьэм Мысырым (Египет) къызэрэригъэкІыжьыгъагъэхэр джуртхэм агъэлъапІэ. Пасхъэ мэфэкІ мэфэшхор Нисан зыцІэ мазэм и 14-м тефэ (яплІэнэрэ мазэм иапэрэ мафэ пэгъунэгъу). Хьалыгъу Мыгъэтэдж зыщашхырэ мэфэкІ мэфэшхохэм Нисан и 15-22 мафэхэм къакІоцІ агъэлъапІэ. А мафэхэм тэджэпс тхьацум халъхьэрэп.\nмэфэшхо мафэхэр зыблэкІхэм, янэ-ятэхэм якъалэ къагъэзэжьы зэхъум, ахэмэ амышІэу кІалэу Хьисэ Ерусалим къыдэнагъ. 44Адрэ ягъусэхэм ахэтэу гугъэхэу, янэ-ятэхэр зы мафэ гъогум тетыгъэх. ЕтІанэ яблагъэхэмрэ яныбджэгъухэмрэ адэжь кІалэм щылъыхъухэу аублагъ. 45 Къызамыгъотыжьым, лъыхъухэзэ, Ерусалим къагъэзэжьыгъ.46Мэфищ ужым Тхьэм иунэшхо чІэсэу, дин гъэсакІохэмэ ахэсэу, ахэмэ къаІорэм едэІоу ыкІи яупчІэу къагъотыжьыгъ. 47 КІалэм ыІорэм къедэІущтыгъэ пстэуми игубзыгъагъэрэ ипэгъокІхэмрэ агъэшІагъощтыгъэх. 48 Янэ-ятэхэм кІалэр залъэгъум, агъэшІэгъуагъ.\n–А кІал, сыда къытэпшІагъэр?– къыриІуагъ янэ. –Уяти сэри гумэкІыгъом тыхэтэу тыкъыплъэхъу.\n49–Сыд пае шъукъыслъыхъура?– ариІожьыгъ ежьым. –Сэ Сятэ иунэшхо сычІэсын зэрэфаер шъушІэрэба?\n50 Ау кІалэм гущыІэхэу къариІуагъэхэр къагурыІуагъэхэп ахэмэ.\n51 ЕтІанэ янэ-ятэхэм ягъусэу Хьисэ Назарет ехыжьыгъ, афэІорышІэуи щытыгъ. Янэ мы Іофхэр зэкІэ ыгу риубытагъэх. 52Хьисэ хахъозэ, иакъылышIуагъи хахъозэ, Тхьэми цІыфхэми агу къеІугъ.\nКайсар Тиверый* итетыгъо ипшІыкІутфэнэрэ илъэсыр арыгъэ; Понтый Пилат* зыцІэр Иудей хэкум иІэшъхьэтетэу щытыгъ; Ироди* Галилей хэкум ипщэу щытыгъ; ышы Филипп* Итурей хэкумрэ\n3:1 Тиверый – Хьисэ къызэхъу нэужым я 14-37 илъэсхэм къакІоцІ Рим (Рум) Кайсарэу щытыгъ.\n3:1 Понтый Пилат – Рим цІыфхэм ащыщэу, Понтый Пилат, Хьисэ къызэхъу нэужым я 26-36 илъэсхэм къакІоцІ, хэкухэу Иудей, Самарие, Идумей яІэшъхьэтетэу щытыгъ.\n3:1 Ирод - Ирод Антипэ ары. Хьисэ къэхъуным ыпэкІэ я 4-рэ илъэсым к ьыщегъэжьагъэу Хьисэ къызэхъу нэужым я 39-рэ илъэсым нэсыфэ, ар Галилей хэкумрэ Перей хэкумрэ япщэу щытыгъ.\nТрахонит хэкумрэ япщэу щытыгъ. Лисание зыцІэр Авилиней хэкум ипщэу щытыгъ. 2Аннэрэ Кайафэрэ* дин пэщэшхохэу* щытыгъэх. А мафэхэр ары Зэчрей ыкъо Иуанэу шъоф нэкІым щыпсэущтыгъэм Тхьэм игущыІэхэр къызыфехыгъэхэр. 3 Иуан Иордан псыхъом иІэгъо-благъо зэкІэ къыкІухьэу, цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъэІухэзэ, мырэущтэу къыІощтыгъ:\n–ШъуипсэкІодхэм шъуафыкІэгъожьи, зысэжъугъэумэхъ*, Тхьэм ахэр къышъуфигъэгъунхэм пае.\n4Мы Іофхэр зэкІэ хъугъэх, пегъымбар Ешай игущыІэхэр зэрыт тхылъым зэритым фэдэу,*\n«ПІъоф нэкІым зы джэ макъэ горэ къыщэІу:\nигъогу лъагъохэр зэшъхьэ-зэшъоу фэшъушІых.\n5 Сыдрэ къуладжи сэищт, сыдрэ Іуашъхьи бги къефэхыщт.\nГъогу ІонтІагъэхэр занкІэу хъущтых.\nЗэшъхьэ-зашъоу щымыт гъогухэр зэшъхьэ-зашъоу хъущтых.\n6ЦІыфхэр мыкІодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьхэрэр\nцІыф пстэуми алъэгъущт».\n3:1 Филипп – Хьисэ къэхъуным ыпэкІэ 4-рэ илъэсым щегъэжьагъэу Хьисэ къызэхъу нэужым я 34-рэ илъэсым нэсыфэ, Итурей хэкумрэ Трахонит хэкумрэ япщэу щытыгъ. Ахэр хэгъэгум итемыр тыгъэ къыкъокІыпІэ лъэныкъом итыгъэх.\n3:2 Аннэрэ Кайафэрэ – Хьисэ къызэхъу нэужым я 6-15 илъэсхэм къакІоцІ Аннэ дин пэщэшхоу щытыгъ. Кайафэу Аннэ ыпхъум илІ я 18-36 илъэсхэм къакІоцІ дин пэщэшхоу щытыгъ.\n3:2 дин пэщэшхор – дин пащэхэм ятхьаматэуи Тхьэмэтэ Хэсэшхом итхьаматэуи щытыгъ.\n3:3 умэхъыныр – «ШъуипсэкІодхэм шъуафыкІэгъожьи, зысэжъугъэумэхъ, Тхьэм ахэр къышъуфигъэгъунхэм пае», ыІоти, умэхъэкІо Иуан (Яхья) цІыфхэр псым чІигъаощтыгъэх (ыумэхъыщтыгъэх). Хьисэ уашъом зыдэкІоежьыгъэм къыщегъэжьагъэу, цІыфхэм диным ехьылІагъэу тетыгъо зиІэ цІыф горэм зырагъэумэхъы – а цІыфым ахэр псым чІегъаох, е псы тІэкІу ашъхьэхэм атыреутхэ. Арэущтэу ХьисэкІэ шІошъхъуныгъэ яІэ зэрэхъугъэр къагъэлъагъо. Ащ нэмыкІэуи Хьисэ лІи, лІагъэхэм къызэрахэтэджыкІыжьыгъэм пае япсэкІодхэр къафэгъугъэхэу, мыкІодыжьын щыІэныгъэ яІэ зэрэхъугъэми шыхьат фэхъух.\n3:4-6 пегъымбар Ешай игущыІэхэр зэрыт тхылъым зэритым фэдэу - еплъ Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 40:3-5.\n7 ЦІыф купышхохэм зырагъэумэхъынэу Иуан ыдэжь къыдэкІыгъэх. Ежьым ахэмэ ариІуагъ:\n–Шъо блэщылъфхэр!* Тхьэм игубжэу къэкІощтым шъуІэкІэкІынэу хэта шъушъхьэ къизылъхьагъэр? 8ШъуипсэкІодхэм шъуафыкІэгъожьыным фэшъошэ ІофышІухэр жъугъэцакІэх. «Ибрахьим тэ тят ары», шъугукІэ шъуІон шъуфитэу шъумыгугъ, сыда пІомэ сэ шъосэІо, Тхьэм мы мыжъохэм Ибрахьимэ пае бынхэр къахигъэхъукІынхэ ылъэкІыщт. 9 Ощыр чъыг лъапсэхэм атыраубытэгъах. Арэущтэу сыдрэ чъыгэу шІугъэ къызпымыкІэрэр раупкІынышъ, машІом падзэщт.\n10ЦІыф купышхохэр Иуан къеупчІыгъэх:\n–Сыда адэ тэ тшІэщтыр?\n11–Хэти джэнитІу зиІэм джанэ зимыІэм зыр рерэт,– ариІожьыгъ ахэмэ. –Шхын зиІэми шхын зимыІэм рерэт.\n12Хьакъулахь ахъщэр* хэзыххэрэми зырагъэумэхъыным пае, Иуан ыдэжь къакІохи къеупчІыгъэх:\n–Дин гъэсакІу, тэ сыда тшІэщтыр?\n13 –ЦІыфхэм къаІышъухын фаем нахьыбэ къаІышъумых,– ариІожьыгъ ахэмэ.\n14–Адэ, тэ сыда тшІэщтыр?– аІуи, дзэлІхэри Иуан къеупчІыгъэх.\n–Зыми егъэзыныгъэкІэ иахъщэ къытешъумых, зыми пцІыкІэ шъуемыдау. Ахъщэ лэжьапкІэу къышъуатырэм шъуезэгъ,– ариІожьыгъ ахэмэ.\n15 –Мы Иуан Мэссихьэу* зыфаІорэр ары шъуІуа?–аІоу, гугъапІэ яІэу цІыфхэр зэкІэ агухэмкІэ зэупчІыжьыщтыгъэх.\n3:7 блэщылъф – блэм къыхэкІырэ лъфыгъэр ары.\n3:12 хьакъулахь ахъщэр – цІыфхэр къалэ горэм дахьэхэ е дэкІыхэ зыхъукІэ, псэуалъэхэу, хьапщыпхэу, лэжьыгъэхэу яІэхэм Рим (Рум) къэралыгъошхом (хьыкумэтым) ахъщэу атырилъхьащтыгъэр ары. ЦІыфхэм, анахьэу дин тхьаматэхэм, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэр зэрапэсыщтыгъэхэп, гъэнэфэгъэ дин унашъохэр къырамыдзэхэу зэрэщытыгъэхэм пае.\n3:15 Мэссихь – Мессихьыр ары. Пачъыхьэ Даутэ ылъэпкъ къытехъукІыгъэу, пегъымбархэм къызэраІуагъэм тетэу, Израил цІыфхэм шъхьафитныгъэрэ мамыр тетыгъорэ аригъэгъотынхэу Тхьэм ахэр къызэригъэгугъэгъэ пщы лъапІэр ары.\n16–Сэ псымкІэ шъусэумэхъы, ау сэщ нахьи нахь лъэкІыныгъэшхо иІэу зыгорэ къэкІощт,– ариІуагъ Иуан ахэмэ зэкІэ. –Ащ ицокъэлъэпсхэр фэстІэтэнхэуи сифэшъуашэп. Ащ Тхьэм ы Псэ ЛъапІэрэ машІомрэкІэ шъо шъуиумэхъыщт. 17Ащ ихьанцэ ыІэ кІэлъ, ихьамэщи ыукъэбзыжьынышъ, икоци иконхэм аритэкъожьыщт, ау уарзэр мыкІосэжьын машІомкІэ ыгъэстыщт.\n18Арэущтэу Иуан цІыфмэ нэмыкІ Іофыбэхэр аригъашІэхэзэ, къэбарышІур аригъэІущтыгъ.\n19Пщы Ирод, ежь ышы* псаоу пэтми, а шым ишъузэу Иродиадэ зыцІэр къызэрищэжьыгъэм паий, ащ нэмыкІ бзэджагъэу ышІэгъэ пстэуми апаий, Иуан пщы Ирод егыигъ. 20Джащыгъум Ирод бзэджагъэу ышІэгъэ пстэуми ахигъахъуи, идзэлІхэм Иуан хьапсым чІаригъэдзагъ.\nИуан Хьисэ зэриумэхъыгъэр\nИуан цІыф пстэури ыумэхъыхэ зэхъум, Хьисэи ыумэхъыгъ. Хьисэ Тхьэм зелъэІум, уашъор зэІукІи, 22тхьаркъом ыпкъ фэдэу пкъы иІэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ Хьисэ къыфехыгъ. Уашъом зы макъэ горэ къиІукІыгъ:\n–Оры сэ шІу слъэгъурэ с Къо кІасэр. Сэ сыгу о къыоІугъ.*\nХьисэ лъэпкъэу къызхэкІыгъэр\n23Хьисэ иІоф зеублэм, илъэс щэкІ ыныбжьыгъ. ЦІыфмэ къызэрашІошІыгъэм фэдэу, ар Юсыф ыкъуагъ. Ар Илый ыкъуагъ. 24Ар Матфат ыкъуагъ. Ар Левый ыкъуагъ. Ар Мелхый ыкъуагъ. Ар Ианнай\n3:19 ыш - ышы Филиппэу (еплъ Марк 6:17) Рим (Рум) къэлэшхом щыпсэущтыгъэр ары.\n3:22 Оры сэ шІу слъэгъурэ Скъо кІасэр. Сэ сыгу о къыоІугъ - еплъ Сэбур (Псалтыр) 2:7; Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 22:2; Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 42:1.\nыкъуагъ. Ар Юсыф ыкъуагъ. 25Ар Маттафый ыкъуагъ. Ар Амос ыкъуагъ. Ар Наум ыкъуагъ. Ар Еслим ыкъуагъ. Ар Наггей ыкъуагъ. 26Ар Мааф ыкъуагъ. Ар Маттафый ыкъуагъ. Ар Семей ыкъуагъ. Ар Юсыф ыкъуагъ. Ар Иудэ ыкъуагъ. 27Ар Иоаннан ыкъуагъ. Ар Рисай ыкъуагъ. Ар Зоровавел ыкъуагъ. Ар Салафиил ыкъуагъ. Ар Нирый ыкъуагъ. 28Ар Мелхый ыкъуагъ. Ар Аддый ыкъуагъ. Ар Косам ыкъуагъ. Ар Елмодам ыкъуагъ. Ар Ир ыкъуагъ. 29Ар Иосие ыкъуагъ. Ар Елиезер ыкъуагъ. Ар Иорим ыкъуагъ. Ар Матфат ыкъуагъ. Ар Левый ыкъуагъ. 30Ар Симеон ыкъуагъ. Ар Иудэ ыкъуагъ. Ар Юсыф ыкъуагъ. Ар Ионан ыкъуагъ. Ар Елиаким ыкъуагъ. 31 Ар Мелеай ыкъуагъ. Ар Майнан ыкъуагъ. Ар Маттафай ыкъуагъ. Ар Нафан ыкъуагъ. Ар Даутэ ыкъуагъ. 32Ар Иессе ыкъуагъ. Ар Овид ыкъуагъ. Ар Вооз ыкъуагъ. Ар Сэлмон ыкъуагъ. Ар Наасон ыкъуагъ. 33 Ар Аминадав ыкъуагъ. Ар Арам ыкъуагъ. Ар Есром ыкъуагъ. Ар Фарес ыкъуагъ. Ар Иудэ ыкъуагъ. 34Ар Якъубэ ыкъуагъ. Ар Исхьакъ ыкъуагъ. Ар Ибрахьимэ ыкъуагъ. Ар Фаррэ ыкъуагъ. Ар Нахор ыкъуагъ. 35 Ар Серух ыкъуагъ. Ар Рагав ыкъуагъ. Ар Фалек ыкъуагъ. Ар Евер ыкъуагъ. Ар Салэ ыкъуагъ. 36Ар Кайнан ыкъуагъ. Ар Арфаксад ыкъуагъ. Ар Сим ыкъуагъ. Ар Нухьэ ыкъуагъ. Ар Ламех ыкъуагъ. 37Ар Мафусал ыкъуагъ. Ар Енох ыкъуагъ. Ар Иаред ыкъуагъ. Ар Малелеил ыкъуагъ. Ар Кайнан ыкъуагъ. 38Ар Енос ыкъуагъ. Ар Сиф ыкъуагъ. Ар Адэм ыкъуагъ. Ар Тхьэм ий.\nХьисэ игъогу рыкІохэрэм шэмбэт мафэм коцышъхьэхэр къызэрэпачыгъэхэр\n(Маттэ 12:1-8; Марк 2:23-28)\nШэмбэт мафэ горэм Хьисэ коц хьасэхэм ахэтэу кІозэ, игъогу рыкІохэрэм коцышъхьэхэр къыпачыхэзэ, ІэгукІэ аІотыхэзэ ашхыщтыгъэх. 2Фарисей заулэмэ аІуагъ:\n5:33 анэкІы – агухэмкІэ фаехэу, ахэр тхьамафэ къэс мэфитІо анэкІыщтыгъ.\n–Шэмбэт мафэм хабзэкІэ пшІэ мыхъущтыр* сыд пае шъушІэра?\n3 –Даутэрэ игъусэхэмрэ мэлакІэ лІэхэ зэхъум, ащ ышІагъэм шъуеджагъэба?– ариІожьыгъ Хьисэ ахэмэ. 4–Ар Тхьэм иунэ ихьи, цІыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ агъэтІылъыгъэ хьалыгъур* ышти ышхыгъ, игъусэхэми аригъэшхыгъ. А хьалыгъур дин пащэхэм анэмыкІ хабзэкІэ зыгорэм ышхы мыхъунэу щытыгъ.\n5ЕтІанэ Хьисэ ариІуагъ:\n–ЦІыф Лъэпкъым ы Къо шэмбэт мафэм итхьамат.\nХьисэ зыІэ лъэныкъо пыгъукІыгъэу щыт лІы горэ зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 12:9-14; Марк 3:1-6)\n6НэмыкІ шэмбэт мафэ горэм Хьисэ синэгогум чІахьи, цІыфхэм Тхьэм игущыІэхэр аригъашІэщтыгъэх. ЗыІэ джабгъу пыгъукІыгъэу щыт лІы горэ ащ дэжьым чІэтыгъ. 7Шэмбэт мафэм тефэу Хьисэ а лІыр ыгъэхъужьыщтмэ, Тэурат егъэджэкІо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ Хьисэ еплъакІощтыгъэх, зэрагъэмысэн Іоф горэ къагъотыным пае. 8Ау Хьисэ ахэмэ агухэм арылъыр ышІагъ, лІэу зыІэ лъэныкъо пыгъукІыгъэми риІуагъ:\nЛІыр къэтэджи, утыгум къихьагъ. 9ЕтІанэ Хьисэ ахэмэ ариІуагъ:\n–Сэ сышъоупчІы. Шэмбэт мафэм шІугъэ пшІэныр ара, хьауми бзэджагъэ пшІэныр ара хабзэкІэ хъущтыр, псэ мыкІодэу къэбгъэнэжьыныр ара, хьауми бгъэкІодыныр ара?\n10ЕтІанэ ахэмэ зэкІэмэ ахаплъи, а лІым риІуагъ:\nЛІым ыІэ къыщэий, адрэ Іэм фэдэу хъужьыгъ. 11 Ау ахэр губжыным\n6:2 пшІэ мыхъущтыр – Мусэ и Тэурат хабзэ иунашъо тетэу, шэмбэт мафэм лэжьыгъэ къэпхыныр мыхъунэу щытыгъ. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 34:21.\n6:4 цІыфхэм Тхьэм ыпашъхьэ агъэтІылъыгъэ хьалыгъур – еплъ Пегъымбар Мусэ ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:5-9.\nкъызэкІигъаплъэхи, Хьисэ рашІэщтымкІэ зэупчІыжьыщтыгъэх.\nХьисэ апостол нэбгырэ пшІыкІутІур къызэрэхихыгъэхэр\n(Маттэ 10:1-4; Марк 3:13-19)\n12 А мафэхэм Тхьэм елъэІуным пае, Хьисэ Іуашъхьэм дэкІоягъ. Тхьэм елъэІузэ, чэщыр зэкІэ ащ щигъэкІуагъ. 13 Нэф къызэрэшъэу, игъогу рыкІохэрэм къяджи, ахэмэ ащыщэу нэбгырэ пшІыкІутІу къахихи, апостолхэкІэ* яджагъ. А апостолхэр мыхэр арыгъэх: 14Симонэу ятІонэрэ цІэу Петрэ зыфиусыгъэр; ащ ышэу Индрыс; етІанэ Якъубэ, Иуан, Филипп, Варфоломей, 15Маттэ, Фомэ, Алфей ыкъо Якъубэ, Симонэу зихэгъэгу ыгу етыгъэу фэлажьэрэмкІэ* заджэхэрэр, 16Якъубэ ыкъо Иудэ, Иудэ Искариот. А Иудэ Искариот ары нэужым тетыгъо зиІэхэм Хьисэ аІэкІэзыгъэхьанэу щытыгъэр.\nХьисэ цІыф купышхом Тхьэм игущыІэхэр зэраригъашІэщтыгъэхэри зэригъэхъужьыщтыгъэхэри\n17Ахэмэ ягъусэу Хьисэ къехыжьи, чІыпІэ зэшъхьэ-зэшъу горэм къыщыуцугъ. Игъогу рыкІохэрэм ащыщхэу зы купышхо а чІыпІэм щытыгъ. Ахэмэ анэмыкІэуи цІыф купышхо Иудей хэкум зэкІэ, Ерусалими, къалэхэу Тиррэ Сидонрэ* яхыІушъохэми къарыкІыхи, ащ дэжьым къыщызэрэугъоигъэх. 18Ахэр зэкІэ Хьисэ гущыІэхэу къыІохэрэм ядэІунхэуи яузхэр рагъэгъэхъужьынхэуи къэкІогъагъэх. ДжынэпцІэ Іаехэмэ къин зэрагъэщэчырэ цІыфхэри Хьисэ ыгъэхъужьыщтыгъэх.\n6:13 апостол – нэмыкІ цІыф горэм ыцІэкІэ гущыІэнэуи Іоф ышІэнэуи фитыныгъэ зиІэр ары. Хьисэ игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІум «апостолхэкІэ» яджэх. Ахэр Хьисэ илІыкІохэу тетыгъо зэритыгъэхэр ары.\n6:15 Симонэу зихэгъэгу ыгу етыгъэу фэлажьэрэмкІэ заджэхэрэр – ар Палестинэ хэгъэгум фэлажьэрэ цІыф куп горэм щыщыгъэнкІи мэхъу. Рим (Рум) къэралыгъошхом щыщхэу яхэгъэгу ашІозыубытыгъэхэм къатырахыжьыным а купым хэтхэр ыуж итыгъэх.\n6:17 къалэхэу Тиррэ Сидонрэ – ахэр хымэ къалэхэу Галилей хэкум итемыр лъэныкъомкІэ хыІушъом Іутыгъэхэр ары.\n19Сымэджэ пстэури ытъэхъужьынхэу кІуачІэ ыпкъ къыхэкІэу зэрэщытыгъэм пае, цІыфхэр зэкІэ зэрэнэсынхэм ыуж итыгъэх.\nСыхьатмафэ ежьагъэхэри сыхьатмыгъо ежьагъэхэри\n20Хьисэ игъогу рыкІохэрэм яплъи къыІуагъ:\n–Сыхьатмафэ шъуежьагъ, шъо тхьамыкІэхэр,\nсыда пІомэ Тхьэм и Тетыгъошхо* ыІэчІэгъ шъучІэт.\n21 Сыхьатмафэ шъуежьагъ, шъо джы мэлакІэ лІэхэрэр,\nсыда пІомэ шъо зыжъугъэшхэкІыжьыщт.\nСыхьатмафэ шъуежьагъ, шъо джы гъыхэрэр,\nсыда пІомэ шъугушІожьыщт.\nЦІыф Лъэпкъым ы Къо* игъогу шъузэрэрыкІорэм пае,\nцІыфхэмэ шъуауджэгъумэ, шъузыхадзымэ, къышъохъонхэмэ,\nшъуцІи Іае ашІымэ.\n23 А мафэм шъугушІу, шъузэрэгушІорэм пае, шъудэпкІай,\nсыда пІомэ Тхьэм уашъом ІахьышІоу къыщышъуфигъэшъошэщтыр ины.\nА цІыфхэмэ ятэжъхэм пегъымбармэ арэущтэу арашІэщтыгъ.\n24 Ау сыхьатмыгъо шъуежьагъ, шъо байхэр,\nсыда пІомэ шъугу зыгъэтхъэн Іофхэр жъугъотыгъахэх.\n25 Сыхьатмыгъо шъуежьагъ, джы зызыгъэшхэкІыгъэхэр,\nсыда пІомэ мэлакІэ шъулІэжьыщт.\nСыхьатмыгъо шъуежьагъ, джы гушІохэрэр,\nсыда пІомэ шъугъыщт ыкІи шъупыхьажьыщт.\n6:20 Тхьэм и Тетыгъошхо – Тхьэм мы дунаими, мы дунаим ицІыфхэми тетыгъошхоуи лъэкІыныгъэшхоуи афыриІэр ары. Инджылыр Тхьэм и Тетыгъошхо зытегущыІэкІэ, зыфиІорэр загъорэ мы уахътэм Тхьэм тетыгъошхоу иІэр ары, загъори къэкІощт уахътэм Тхьэм тетыгъошхоу иІэщтыр ары, загъори Тхьэм ыдэжь мыкІодыжьын щыІэныгъэ щыуиІэныр ары.\n6:22 ЦІыф Лъэпкъым ы Къо – еплъ 5:24.\n26 Сыхьатмыгъо шъуежьагъ, зэкІэ цІыфхэр къышъущытхъухэмэ,\nсыда пІомэ а цІыфхэм ятэжъхэм арэущтэу пегъымбар нэпцІхэм арашІэщтыгъ.\nШъуипыйхэр шІу шъулъэгъух\n(Маттэ 5:38-48; 7:12а)\n27–Ау шъо къысэдэІухэрэм шъосэІо. Шъуипыйхэр шІу шъулъэгъух, шъузыуджэгъухэрэми шІу афашъушІ. 28 Къышъобгыхэрэми Тхьэм ынэшІу къащифэнэу шъуафелъэІу, ІаекІэ къыжъудэзекІохэрэми шІукІэ Тхьэм шъуафелъэІу. 29О унэкІушъо лъэныкъо къеорэм адрэ нэкІушъори фэгъаз. О уищыгъын кІыІутелъ птезыхырэм джанэри къыфэгъан. 30Хэтми зыгорэкІэ къыолъэІурэм ет, уихьапщыпхэр птезыхырэми къыуитыжьынэу емыІу. 31 ЦІыфхэр шъо къыжъудэзекІонхэу шъузэрэфаем фэдэу, шъори ахэмэ шъуадэзекІу.\n32 –ШІу шъузылъэгъухэрэм язакъоу шІу шъулъэгъухэмэ, шъоркІэ сыд фэдэ щытхъуа ащ хэлъыр? ПсэкІод зышІэхэрэм ежьхэр шІу къэзылъэгъухэрэр шІу алъэгъужьхэба? 33 ШІугъэ къышъуфэзышІэрэ цІыфхэм шІу афашъушІэжьмэ, шъоркІэ сыд фэдэ щытхъуа ащ хэлъыр? ПсэкІод зышІэхэрэм арыба ашІырэр? 34КъышъуатыжьынкІэ шъузыщыгугъыхэрэм чІыфэ яшъутымэ, шъоркІэ сыд фэдэ щытхъуа ащ хэлъыр? ПсэкІод зышІэхэрэм адрэ псэкІод зышІэхэрэм чІыфэ араты, аратыгъэм фэдиз къаІахыжьынэу щыгугъыхэу. 35Ау шъуипыйхэр шІу шъулъэгъух, шІу афашъушІ, къышъуатыжьынкІэ шъущымыгугъэу чІыфи яшъут. Арэущтэу зышъушІыкІэ, Тхьэм ІахьышІоу къэшъуфигъэшъошэщтыр ины хъущт, анахь Иным ибынхэуи шъущытышт; сыда пІомэ цІыфхэу шІу зыфаІорэр къызыгурымыІохэрэмкІи цІыф бзаджэхэмкІи Тхьэр шІу. 36Шъуятэ лъапІэ гукІэгъу зэриІэм фэдэу, шъори гукІэгъу зижъугъаІ.\nЗыми хьыкум тешъумышІыхь\n37–3ыми хьыкум тешъумышІыхь, Тхьэми хьыкум къышъутыришІыхьащтэп. Зы цІыфи шъумыгъэмыси, Тхьэми шъуигъэмысэщтэп. ЦІыфхэм афэжъугъэгъу, Тхьэми\nшъуигъэмысэщтэп. ЦІыфхэм афэжъугъэгъу, Тхьэми къышъуфигъэгъущт. 38 ЦІыфхэм яшъути, Тхьэм шъо къышъуитыщт. Шъуишапхъэ гъэсысыгъэу, иубагъэу, изэу къелыжьыгъэу Тхьэм къышъуфишІэжьыщт; сыда пІомэ шъо шапхъэу зэрэшъушырэм фэдэ шапхъэкІэ Тхьэм шъо къышъуфишыжьыщт.\n39ЕтІанэ Хьисэ зы гущыІэжъ горэ ариІуагъ: –Зы нэшъум адрэ нэшъур зэрищэн ылъэкІына? ТІури машэм ифэнхэба? 40 ЕджакІор езыгъаджэрэм нахьи нахь инэп, ау хэти зэкІэ зэригъэшІагъэ зыхъукІэ, езыгъаджэрэм фэдэу мэхъу.\n41 –О унэ пкъэоу кІэлъым гу лъымытэу, пхъэцалэу о пшы* ынэ кІэлъыр сыд пае плъэгъура? 420 унэ пкъэоу кІэлъыр умылъэгъоу, сыдэущтэу пшы епІон плъэкІыра, «Пхъэцалэу о унэ кІэлъыр къычІэсэгъэх, сшы?» О нэпитІу зиІэр, ыпэ рапшІэу пкъэоу о унэ кІэлъыр къыкІэхыжьи, етІанэ пхъэцалэу о пшы ынэ кІэлъыр къызэрэкІэпхыжьыщтыр нафэу плъэгъущт.\nЧъыгыр зыфэдэр къыпыкІэрэмкІэ къэпшІэщт\n(Маттэ 7:17-20; 12:346-35)\n43 –ЧъыгышІум дэй къыпыкІэрэп, чъыг дэими шІу къыпыкІэрэп. 44 Сыдрэ чъыги зыфэдэр къыпыкІэрэмкІэ къэпшІэщт. Пырэжъые куандэм ынджыр къыпачырэп, шхъуми сэнашъхьэ къыпачырэп. 45 ЦІыфышІум ыгу илъ шІугъэм шІугъэ къыхехы, цІыф бзаджэми ыгу илъ бзэджагъэм бзэджагъэ къыхехы; сыда пІомэ жэм къыдэкІырэр гум илъыр ары.\nУнэ зышІырэ лІы Іушымрэ унэ зышІырэ лІы акъылынчъэмрэ\n46–Сыд пае «Зиусхьан! Зиусхьан!» шъуІоу къысашъуІора, сэ сІорэр шъумыгъэцакІэу? 47Хэти садэжь къакІоу, сигущыІэхэр зэхэзыхэу, ахэри\n6:41 о пшы – зы диным рыкІохэрэр зэкъошхэу мэхъух.\nзыгъэцакIэрэр зыфэдэр шъозгъэшІэщт. 48Ар зыфэдэр унэ зышІырэ лІэу чІыгур куоу къэзытІэу, унэ лъапсэр мыжъо пытэм тезышІыхьагъэр ары. Псышхор къызеум, псым иорхэр а унэм еуагъэх, ау а унэр пытэу зэрашІыгъэм пае, агъэхъыен алъэкІыгъэп. 49Ау сигущыІэхэр зэхэзыхэу, ахэри зымыгъэцакІэрэр зыфэдэр лІэу зиунэ лъэпсэ пытэ имыІэу, чІыгушъхьэм тезышІыхьагъэр ары. Псым иорхэр а унэм къызэреохэу, къызэхэуагъ. А унэр къызызэхаоми, Іае дэдэу къызэхэуагъ.\nХьисэ дзэ пащэм иунэІут зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 8:5-13; Иуан 4:43-54)\nХьисэ а гущыІэхэм зэкІэ цІыфхэр зарегъэдэІухэ ужым, Капернаум къалэм дэхьагъ. 2Дзэ пащэ горэм шІу ылъэгъурэ унэІут горэ иІагъ. А унэІутыр лІэным нэсыгъэу сымаджэу щылъыгъ. 3Дзэ пащэм Хьисэ икъэбар зызэхехым, Хьисэ къэкІонышъ, иунэІут ыгъэхъужьынэу джуртхэм янахьыжъхэм* ащыщхэу заулэ лъэІуакІоу ыдэжь ыгъэкІуагъэх. 4Ахэр Хьисэ ыдэжь къызэкІохэм, лъэшэу елъэІухэзэ раІуагъ:\n–О ар ащ фэпшІэнэу ифэшъуаш, 5 сыда пІомэ тэ тлъэпкъ шІу елъэгъу, тисинэгогуи тфаригъэшІыгъ.\n6Хьисэ адишти адэкІуагъ.\nДзэ пащэм иунэ пэблагъэхэ зэхъум, дзэ пащэм иныбджэгъухэр Хьисэ къыпигъэгъокІыхи къыраригъэІуагъ:\n-Тхьаматэ, зымыгъэулэу, о сэ сиунэ укъихьанэу сифэшъуашэп. 7Ар сифэмышъуашэу зэрэщытым пае, уадэжь сэ сшъхьэкІэ сыкъэкІонэуи зыфэзгъэшъошагъэп. Ау зы гущыІэ закъо къаІуи, унашъо шІи, сиунэІут хъужьыщт. 8Сэри лІы горэм иунашъо ыІэчІэгъ сычІэт, сэ сиунашъуи ыІэчІэгъ дзэлІхэр чІэтых. Зыгорэм «КІо» есІомэ, кІощт. Адрэми «КъакІо» есІомэ, къэкІощт. СиунэІути «Мыр шІэ» есІомэ, ышІэщт.\n7:3 нахьыжъхэр – лъытэныгъэ зиІэ джурт дин тхьаматэ купэу щытыгъэх. Ахэмэ ащыщхэу заулэ Тхьэмэтэ Хэсэшхом щыщыгъэх.\n9Хьисэ ар зызэхехым, а лІыр ыгъэшІэгъуагъ, ыуж ит цІыф купышхоми зыфигъази ариІуагъ:\n–Сэ шъосэІо, мыщ фэдэ шІошъхъуныгъэ зиІэ цІыф горэ Израил хэгъэгуми изгъотагъэп.\n10ЕтІанэ лІыкІохэм унэм агъэзэжьыгъ. Къызагъэзэжьым, унэІутыр хъужьыгъэу къагъотыжьыгъ.\nНаин къалэм щыщ шъузабэм икІалэу лІагъэр Хьисэ\n11Охътэ тІэкІу тешІагъэу Хьисэ Наин зыцІэ къалэм кІуагъэ. Игъогу рыкІохэрэри цІыф купышхори игъусэхэу кІощтыгъэх. 12 Хьисэ къэлапчъэм игъунэгъу зэхъум, хьадэ горэ къыдахыщтыгъ. Ар шъузабэ горэм ыкъо закъоу щытыгъ. ЦІыф купышхуи къалэм щыщэу шъузабэм игъусагъ. 133иусхьаным шъузабэр зелъэгъум, ыгу егъуи мырэущтэу риІуагъ:\n14ЕтІанэ пхъэмбаим бгъодахьи, ащ теІэбагъ. Хьадэр зыхьыхэрэр къызэтеуцуагъэх. ЕтІанэ Хьисэ къыІуагъ:\n–А кІал, къэтэдж, осэІо!\n15 Ар зеІом, кІалэу лІагъэр къэтэджыжьи, къэгущыІэу фежьагъ. Хьисэи ащ янэ ар ритыжьыгъ.\n16Ахэмэ зэкІэми щынэгъошхо агу къихьагъ, Тхьэми щытхъу фашІэу аIуагъ:\n–Пегъымбарышхо къытхэкІыгъ. Тхьэр нэшІукІэ ылъэпкъ къеплъыгъ.\n17Хьисэ ышІагъэм икъэбар зэкІэ Иудей хэкуми зэкІэ Іэгъо-благъоми ащыІугъ.\nУмэхъакІо Иуан лІыкІохэр Хьисэ ыдэжь зэригъэкІуагъэхэр\n18 Мы Іофхэр зэкІэ Иуан игъогу рыкІохэрэм ежьым раІотэжьыгъэх. 19Ахэмэ ащыщхэу нэбгыритІу Иуан къяджи, Зиусхьаным дэжь ыгъэкІуагъэх мырэущтэу еупчІынхэу:\n–Ора къэкІон фаер, хьауми нэмыкІ горэм тыпэплъэн фая?\n20 А нэбгыритІур Хьисэ ыдэжь къызэкІохэм, къаІуагъ:\n–УмэхъэкІо Иуан тыкъыоупчІынэу уадэжь тыкъигъэкІуагъ: «Ора къэкІон фаер, хьауми нэмыкІ горэм тыпэплъэн фая?»\n21А мафэхэм сымаджэ Іаджи, уз Іае зиІэ Іаджи, джынапцІэ зыхэс цІыф Іаджи Хьисэ ыгъэхъужьыгъэх. Нэшъу Іаджи къыгъэплъэжьыгъэх. 22Хьисэ ахэмэ ариІожьыгъ:\n–Жъугъэзэжьи, Іофэу шъулъэгъугъэхэмрэ зэхэшъухыгъэхэмрэ Иуан ешъуІотэжьых: Нэшъухэр къэплъэжьых, лъащэхэр тэрэзэу мэзекІожьых, шъоджэ уз Іаер зиІэхэр псаухэу, къабзэхэу мэхъужьых, дэгухэми зэхахыжьы, лІагъэхэр къэтэджыжьых, тхьамыкІэхэми къэбарышІур зэхахы. 23Сэщ пае зыгу мыхъун къизымыгъахьэрэр сыхьатмафэ ежьагъ.\n24Иуан илІыкІохэр зыІокІыжьхэм, Хьисэ цІыф купышхохэм Иуан ехьылІагъэу ариІоу ыублагъ:\n–Шъоф нэкІым шъузыдэкІым, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр? Жьыбгъэм ыгъэсысырэ къамыл шъулъэгъунэу арыгъа? 25Армырмэ, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр ащ дэжьым шъузыдэкІым? Дахэу фэпагъэу зы лІы гора? Дэхэ дэдэу фэпагъэхэу, псэукІэшІу зиІэхэр зэрысхэр пачъыхьэхэм яунэшхохэр ары. 26Адэ, сыда шъулъэгъунэу шъузыфэягъэр ащ дэжьым шъузыдэкІым? Пегъымбара? Сэ шъосэІо, ар пегъымбар къодыеп, ар пегъымбарым нахьи нахь ин. 27Ар лІыкІоу зикъэбар Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм мырэущтэу арытыр ары:* «Мары, уапэ рапшІэу силІыкІо къэсэгъакІо, ащ о уигъогу пфигъэпсыщт».\n28 –Сэ шъосэІо, бзылъфыгъэхэм къакІэхъуагъэхэм ащыщэу, умэхъэкІо Иуан нахьи нахь ин щыІэп. Ау щытми, Тхьэм и Тетыгъошхо ыІэчІэгъ чІэт цІыфхэм ащыщэу анахь цІыкІури Иуан нахьи нахь ин.\n29Хьисэ гущыІэхэу къыІуагъэхэм ядэІущтыгъэ цІыф пстэуми, хьакъулахь ахъщэр* хэзыххэрэри ахэмэ ахэтхэу, Тхьэм игущыІэхэр зафэу алъытагъэх. Ахэр\n7:27 Тхьэм игущыІэ тхыгъэхэм арытыр – еплъ Пегъымбар Малахие тхылъэу ытхыгъэм 3:1.\n7:29 хьакъулахь ахъщэр – цІыфхэр къалэ горэм дахьэхэ е дэкІыхэ зыхъукІэ, псэуалъэхэу, хьапщыпхэу, лэжьыгъэхэу яІэхэм Рим (Рум) къэралыгъошхом (хьыкумэтым) ахъщэу атырилъхьащтыгъэр ары.\nЦІыфхэм, анахьэу дин тхьаматэхэм, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэр зэрапэсыщтыгъэхэп, гъэнэфэгъэ дин унашъохэр къырамыдзэхэу зэрэщытыгъэхэм пае.\nарыгъэх Иуан зезыгъэумэхъыгъэхэр. 30Ау фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкІо пащэхэмрэ ашІэн фаеу Тхьэр зыфаер адагъэп. Ахэр арыгъэх Иуан зезымыгъэумэхъыгъэхэр.\n31 –Джырэ цІыфхэр сыда зыфэзгъэдэщтыр?– къыІуагъ Хьисэ. –Сыд ахэр зыфэдэхэр? 32 Урамым тес кІалэхэу мырэущтэу зыІохэу, зэджэжьхэрэм афэдэх:\n«Къамылым тышъуфепщагъэ пэтми, шъо шъукъэшъуагъэп;\nтэ гъыбзэ къышъуфэтІуагъэ пэтми, шъо шъугъыгъэп».\nЗ3–Сыда пІомэ умэхъэкІо Иуан къэкІуагъ. Ащ хьалыгъу ымышхэу щыт, сэнэпси емышъоу щыт. «Ащ джынапцІэ хэс», шъоІо. 34ЦІыф Лъэпкъым ы Къо къэкІуагъ. Ар машхэ ыкІи ешъо. «Шхэнешъоныр зикІасэу, хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкІод зышІэхэрэмрэ яныбджэгъу», шъоІо. 35 АрышъхьакІэ Тхьэм иакъылышIуагъэ зыдэгъэ пстэуми а акъылышIуагъэр къагъэшъыпкъэжьы.\nХьисэ псэкІодышІэ бзылъфыгъэ хэтакІо горэм ипсэкІодхэр\n36Фарисейхэм ащыщэу зыгорэм Хьисэ ыгъэшхэнэу ригъэблэгъагъ. Хьисэ фарисеим иунэ ихьи, Іанэм пэтІысхьагъ. 37 Къалэм щыщэу зы псэкІодышІэ бзылъфыгъэ хэтакІо горэм Хьисэ фарисеим иунэ щышхэнэу зэреблэгъагъэр къышІагъ. Алавастэр зыцІэ мыжъом хэшІыкІыгъэу, зы апч горэу осэшхо зиІэ дагъэ зэрытыр къыздихьи къэкІуагъ. 38Хьисэ ыкІыбкІэ къыбгъодахьи, лъэшэу зэрэгъыгъэм пае, ынэпсыхэмкІэ Хьисэ ылъакъохэр ыгъэуцІынхэу къыублагъ. ЕтІанэ Хьисэ ылъакъохэр ышъхьацыкІэ ылъэкІыжьыгъэх, ылъакъохэм ябэугъ, осэшхо зиІэ дагъэм щыщи ащифагъ.\n39Фарисеу Хьисэ къезыгъэблэгъагъэм ар зелъэгъум, ыгукІэ ыІуагъ:\n–Мыр пегъымбарэу щытыгъэмэ, мы бзылъфыгъэу къынэсырэр зыфэдэр, псэкІодышІэ бзылъфыгъэ хэтакІоу зэрэщытыр ышІэщтыгъ.\nхьащтыгъэх. Игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІур игъусагъэх. 2 ДжынапцІэхэр зыхифыгъэхэу, зиузхэр ыгъэхъужьыгъэхэу бзылъфыгъэ заули игъусагъэх: Магдалэ къуаджэм щыщ Мерэмэу Хьисэ джынэпцІибл зыхифыгъагъэр, 3 етІанэ пщэу Ирод* иунэзехьэу Хузэ зыцІэм ишъхьэгъусэ Иуаннэ, етІанэ Сусанни, ащ нэмыкІыбэхэри. А бзылъфыгъэхэм ямылъкукІэ Хьисэрэ игъогу рыкІохэрэмрэ ІэпыІэгъу афэхъущтыгъэх.\nХьисэ игъогу рыкІорэ нэбгырэ тІокІищырэ пшІырэ Тхьэм фэлэжьэнхэу зэрэдигъэкІыгъэхэр\nАщ нэужым Зиусхьаным нэбгырэ тІокІищырэ пшІырэ къыгъэлъагъохи, тэдрэ къалэуи тэдрэ чІыпІэуи ежьыр зыдэкІон фаем тІурытІоу ыпэрапшІэу ыгъэкІуагъэх. 2Мырэущтэу ариІуагъ:\n–Лэжьыгъэр бэ, ау лэжьакІохэр макІэх. Арышъ, лэжьыгъэр зием шъуелъэІу, лэжьыгъэр къахыжьыным пае, лэжьакІохэр къыгъэкІонхэу. 3ШъукІу! Мо шъукъэдаІу, шъынэхэм шъуафэдэу тыгъужъхэм шъуахэсэгъахьэ. 4Ахъщалъи, Іалъмэкъи, цуакъи зыдэшъумыштэх. Гъогум зыми шІуфэс щешъумых.\n5–ХьакІэу зы унэ горэм шъузихьэкІэ, ыпэ рапшІэу, «Тхьэм шъо мы унэм исхэм гупсэфыныгъэ къышъуерэт», шъуІуи, шІуфэс яшъух. 6А гупсэфыныгъэр зифэшъошэ цІыф а унэм исмэ, Тхьэм гупсэфыныгъэр ащ къыритыщт. Имысмэ, гупсэфыныгъэр шъо къышъуфэкІожьыщт. 7А унэм шъукъини, къышъуатырэри шъушхы ыкІи шъуешъу, сыда пІомэ лэжьакІом илэжьапкІэ ыгъотынэу ифэшъуашэшъ ары. Бысымыр зэшъухъокІэу, зы унэм шъукъикІэу, нэмыкІ цІыфым иунэ шъуимыхь.\n8–Зы къалэ горэм шъудахьэу шъузырагъэблагъэкІэ, ащ дэжьым къышъуатырэр шъушхы. 9Сымаджэхэр ащ дэжьым щыжъугъэхъужьых, мырэущтэуи яшъуІу: «Тхьэм и Тетыгъошхо къышъупэблэгъагъ». 10Ау зы къалэ горэм шъудахьэу, ащ дэжьым шъущырамыгъэблагъэмэ, иурамхэм шъуатехьи, мырэущтэу шъуІо: 11«Шъуикъалэ исапэу тэ тлъакъохэм акІэрылъыр къышъутетэтэкъожьы; ау щытми зэжъугъашІэ, Тхьэм и Тетыгъошхо къызэрэблэ гъагъэр». 12Сэ шъосэІо, ахърэт мафэм а къалэм\n9:62 пхъэІашэ – шыхэр е цухэр зыкІэшІагъэу чІыгу зэражъорэр ары. ПхъэІэшэкІ – пхъэІашэм ыкІэ ІэубытыпІэу иІэр ары.\nкъинэу ыщэчыщтым нахьи, Содом къалэм* къинэу ыщэчыщтыр нахь мэкІэщт.\nСыхьатмыгъо уежьагъ, Хоразин къалэ! Сыхьатмыгъо уежьагъ,\n13–Сыхьатмыгъо уежьагъ, Хоразин къалэ! Сыхьатмыгъо уежьагъ, Вифсайдэ къалэ! Сыда пІомэ шъуадэжь сэ щысшІэгъэ Іофышхо гъэшІэгъонхэр къалэхэу Тиррэ Сидонрэ* ащысшІагъэхэу щытыгъэмэ, бэшІагъэу шъыгъоныгъэ щыгъын ащыгъхэу, анэгухэр яжьэкІэ цІэлагъэхэу япсэкІодшІагъэхэм афыкІэгъожьыщтгъэх. 14Ау ахърэт мафэм шъо къинэу шъущэчыщтым нахьи, Тиррэ Сидонрэ къинэу ащэчыщтыр нахь мэкІэщт. 15 О Капернаум къалэ, уашъом удэкІоена? Джэхьнэмым икуупІэ нэсыфэ упхырызыщт нахь.*\n16–Шъо къышъодэІурэр, сэри къысэдэІу. Шъо шъузымыдэрэм сэри сидэрэп, сэ сызымыдэрэми сэ сыкъэзыгъэкІуагъэри ыдэрэп.\nХьисэ игъогу рыкІорэ нэбгырэ тІокІищырэ пшІырэм\n17Хьисэ игъогу рыкІорэ нэбгырэ тІокІищырэ пшІырэмэ гушІуагъокІэ къагъэзэжьи аІуагъ:\n–Зиусхьан, о пцІэ къызытІокІэ, джынапцІэхэри тэ тІэмычІэ илъ мэхъух.\n18 –Шъыпкъэ, пчыкІэм* фэдэу шэйтаныр уашъом къефэхэу сэ слъэгъугъэ,–\n10:12 Содом къалэр – Хы ЛІагъэм иІушъо Іутыгъ. Содом къалэм дэсхэм ябзэджагъэ пае, Тхьэм ар машІокІэ ыгъэкІодыгъагъ. Еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:24-28.\n10:13 къалэхэу Тиррэ Сидонрэ – еплъ 6:17.\n10:15 О Капернаум къалэ... упхырызыщт нахь – еплъ Пегъымбар Ешай тхылъэу ытхыгъэм 14:13,15.\n10:18 пчыкІэ – шыблэм инэфынэ ары.\nариІуагъ Хьисэ. 19– Блэхэми скорпионхэми* шъуатеуцонэуи, пыим ыкІуачІэ зэкІэ шъутекІонэуи тетыгъо шъостыгъ; зыми иягъэ къышъокІыщтэп. 20 Ау джынапцІэхэр шъуІэмычІэ зэрилъхэм пае, шъумыгушІу, шъуцІэхэр уашъом итхылъ зэритхэм пае, шъугушІо нахь.\n(Маттэ 11:25-27; 13:16-17)\n21А сыхьатым Тхьэм ы Псэ ЛъапІэ инэу къыгъэгушІоу Хьисэ къыІуагъ:\n–Сят, уашъоми чІылъэми я Зиусхьан, мы Іофхэр цІыф Іушхэмрэ цІыф губзыгъэхэмрэ ашІоушъэфыгъэу, сабыйхэм зэрябгъэшІагъэмкІэ щытхъу пфэсэшІы. Ары, Сят, о ар арэущтэу пшІоигъуагъ.\n22ЕтІанэ Хьисэ игъогу рыкІохэрэм зафигъазл къыІуагъ:\n–Сятэ щыІэ пстэури къысІэкІилъхьагъ. Къо лъапІэр зыфэдэр Ты лъапІэм нэмыкІ зыми ышІэрэп. Ты лъапІэр зыфэдэри Къо лъапІэмрэ Къо лъапІэм зэригъэшІэнхэу фэе цІыфхэмрэ анэмыкІ зыми ышІэрэп.\n23 Хьисэрэ игъогу рыкІохэрэмрэ язакъоу къызэнэжьхэм, Хьисэ ахэмэ зафигъази ариІуагъ:\n–Шъо шъунэхэм алъэгъурэр зылъэгъурэ нэхэр сыхьатмафэ ежьагъэх! 24Сыда пІомэ сэ шъосэІо, пегъымбар Іаджи пачъыхьэ Іаджи шъо шъулъэгъурэр алъэгъунэу ашІоигъуагъ, ау алъэгъугъэп, шъо зэхэшъухырэри зэхахынэу ашІоигъуагъ, ау зэхахыгъэп.\nСамарие хэкум щыщэу гукІэгъу зыхэлъ цІыфыр\n25 Зы Тэурат егъэджэкІо пащэ горэ къэтэджи, Хьисэ ыгъэунэфыным пае, къыІуагъ:\n–Дин гъэсакІу, мыкІодыжьын щыІэныгъэ ІахьышІоу къыслъысыным пае, сыда сшІэщтыр?\n26 –Тэурат хабзэм сыда итыр?– риІожьыгъ Хьисэ. –Сыдэущтэу укъеджэра?\n27–«ЗэкІэ о угурэ упсэрэкІи, зэкІэ пкIуэчІэкІи, зэкІэ уизэхэшІыкІыныгъэкІи\n10:19 скорпион – акърэб ары.\nЗиусхьанэу уи Тхьэ шІу лъэгъу, о пшъхьи шІу зэрэплъэгъурэм фэдэу, уигъунэгъури шІу лъэгъу»,–* къыІожьыгъ адрэм.\n28 –Шъыпкъэр къэпІуагъ,– риІуагъ Хьисэ а лІым. –А къэпІуагъэр гъэцакІи, мыкІодыжьын щыІэныгъэ бгъотыщт.\n29 Ау Тэурат егъэджэкІо пащэм зигъэхыенэу фэягъэти, Хьисэ риІуагъ:\n–Хэта адэ сэ сигъунэгъу?\n30 –Зы лІы горэ Ерусалим дэкІи, Ерихон къалэм* ехызэ, хъункІакІомэ аІэкІэфагъ,– къыІожьыгъ Хьисэ. –ХъункІакІомэ ар ахъункІыгъ, ищыгъынхэри щахыгъ, Іаеу еохи, ыпсэ пыт къодыеу къагъани, хэхьажьыгъэх. 31А сыхьат дэдэм зы дин пащэ горэ а гъогумкІэ ехынэу хъугъэ. А лІыр зелъэгъум, гъогум иадрабгъумкІэ блэкІыгъ. 32Ащ фэдэу Левый зыцІэ унэгъо лъэпкъым* щыщэу зы дин пащэ горэ а чІыпІэм нэси, а лІыр зелъэгъум, гъогум иадрабгъумкІэ блэкІыгъ. 33Ау Самарие хэкум щыщэу зы лІы горэ а гъогум рыкІозэ, а лІым ыдэжь къэсыгъ. Ар зелъэгъум, ыгу егъуи, 34бгъодэхьагъ, иуІагъэхэм дагъэрэ сэнэпсырэкІэ яІази ыпхыгъэх. ЕтІани а лІыр къыІэти, ежьыр зытесыгъэ щыдым тырилъхьи, хьакІэщ горэм рихьи, лъыплъагъ. 35ЯтІонэрэ мафэм динаритІу ыджыбэ къырихи, хьакІэщыр зием рити, къыІуагъ: «О мы лІым лъыплъи, сыд фэдиз нахьыбэу тебгъэкІуадэми, къызызгъэзэжькІэ, остыжьыщт».\nЗ6–Джы, о зэрэпшІошІырэмкІэ мы нэбгырищым ащыщэу хъункІакІохэм аІэкІэфэгъэ лІым игъунэгъу фэдэу хэта нахьышІоу дэзекІуагъэр?– къыпигъэхъожьыгъ Хьисэ.\n37–ЛІэу гукІэгъу фэзышІыгъэр ары,– къыІуагъ Тэурат егъэджэкІо пащэм.\n–Ори кІуи, ащ фэдэу шІэ,– риІуагъ Хьисэ.\n10:27 ЗэкІэ о угурэ упсэрэкІи... шІу лъэгъу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 6:5, ыкІи ящэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:18.\n10:30 Ерихон къалэр – Ерусалим итемыр тыгъэ къыкъокІыпІэ лъэныкъокІэ, километрэ 24-кІэ пэчыжьэу, Иордан псыхъом итыгъэ къохьэпІэ лъэныкъокІэ ит.\n10:32 Левый зыцІэ унэгъо лъэпкъыр -а унэгъо лъэпкъым щыщ пстэури дин пащэхэу щытхэзэ, Тхьэм иунэшхо щылажьэщтыгъэх. Еплъ Пегъымбар Мусэ яплІэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 3:1-13.\n38ЕтІанэ Хьисэрэ игъогу рыкІохэрэмрэ ягъогу рыкІохэзэ, зы къуаджэ горэм зыдахьэхэм, Марфэ зыцІэу бзылъфыгъэ горэм иунэ Хьисэ ригъэблэгъагъ. 39А бзылъфыгъэм Мерэм ыцІэу зы шыпхъу иІагъ. А шыпхъур Зиусхьаным игущыІэхэм ядэІоу, ылъакъохэм адэжь щысыгъ. 40Ау ыгъэхьэкІэнхэм иІофхэр Марфэ шІобаІо хъугъэх. Арыти, ар Хьисэ къыбгъодахьи къыриІуагъ:\n–Зиусхьан, Іофхэр зэкІэ сэ сизакъоу сшІэнхэу сшыпхъу сыкъызэригъанэрэр пшІоемыкІуба? Ар къыздэІэпыІэнэу еІу!\n41 –Ей Марфэу си Марф,– риІожьыгъ Зиусхьаным, –о Іоф бащэмэ зябгъэгъэгумэкІэу зыогъалІэ. 42Ау зы ныІэп уищыкІагъэр. Мерэм Іахьэ нахьышІур къыхихыгъ, а ІахьышІури ащ Іахыжьыщтэп.\nТхьэм елъэІугъэным ехьылІагъ\n(Маттэ 6:9-15; 7:7-11)\nЗы чІыпІэ горэм Хьисэ Тхьэм щелъэІущтыгъ. Тхьэм зелъэІу ужым, игъогу рыкІохэрэм ащыщэу зыгорэм ежьым къыриІуагъ:\n–Зиусхьан, умэхъэкІо Иуан игъогу рыкІохэрэм Тхьэм узэрелъэІун фэе шІыкІэр зэраригъэшІагъэм фэдэу, ори тэ тэгъашІэ.\n2–Тхьэм шъуелъэІу зыхъукІэ, мырэущтэу шъуІо,– ариІуагъ Хьисэ.\n«О Тятэ лъапІэу уашъом щыІэр!\nПцІэ цІыфхэм агъэлъапІэу орэхъу.\nУи Тетыгъошхо къэрэкІу.\nУзыфаер уашъом зэрэщыхъурэм фэдэу,\n3Хьалыгъоу тищыкІагъэр мафэ къэси къытэт.\n4Тэ типсэкІодхэр къытфэгъэгъух,\nсыда пІомэ тэри хэти мыхъун къытэзышІэрэм\nШэйтаным псэкІод тигъэшІэнэу фит умышІы,\n5 –Шъо шъуащыщэу зыгорэм ныбджэгъу иІэу тІон,– ариІуагъ Хьисэ. –Чэщныкъом а ныбджэгъум иунэ макІошъ, реІо: «Синыбджэгъу, чІыфэу хьалыгъуищ къысэт, 6сыда пІомэ синыбджэгъу горэ гъогурыкІоу къысфэкІуагъ. Езгъэшхын зи сиІэп».\n7– Арэущтэу зеІом, унэм ис ныбджэгъум адрэм къыреІожьы: «Сымыгъэулэу. Къэлапчъэр гъэпытагъэ, сисабыйхэри сигъусэхэу пІэм хэлъых. Сыкъэтэджэу зыгорэ остын слъэкІыщтэп».\n8–Сэ шъосэІо,– къыпигъэхъожьыгъ Хьисэ, – зэриныбджэгъум пае, къэтэджэу хьалыгъур къыримытыщтми, ыуж зэримыкІыжьырэм пае къэтэджынышъ, зыфаер зэкІэ къыритыщт.\n9– Арышъ, шъосэІо, шъуелъэІуи Тхьэм къышъуитыщт; шъулъыхъуи къэжъугъотыщт; къэлапчъэми шъутеуи, Тхьэм къышъуфыІуихыщт; 10сыда пІомэ хэтми лъаІорэм зыкІэлъэІурэр иІэ хъущт, лъыхъурэми зылъыхъурэр къыгъотыщт; къэлапчъэм теорэми Тхьэм къыфыІуихыщт.\n11Ты къышъухэта, зыкъо хьалыгъу пае къелъэІумэ, мыжъо езытыщтыр, е пцэжъые пае къелъэІумэ, блэ езытыщтыр, 12е кІэнкІэ пае къелъэІумэ, скорпион* езытыщтыр? 13Арэущтэу шъо шъубзаджэ пэтми, шъуибынхэм шІу зэряшъутыщтыр шъошІэ. Ащ нахьи нахьыбэу Ты лъапІэу уашъом щыІэм ежьым елъэІухэрэм ежь ы Псэ ЛъапІэ къаритыщтба?\nХьисэрэ джынапцІэхэм япащэу Велзевулрэ\n(Маттэ 12:22-30; Марк 3:20-27)\n14 Хьисэ лІы бзако горэм джынапцІэу ащ ыбзэ зыубытырэр хифыгъ. ДжынапцІэр зыхэкІыжьым, бзакоу щытыгъэ лІыр къэгущыІагъ. ЦІыф купышхохэм агъэшІэгъуагъ. 15 Ау ащыщхэу заулэмэ къаIуагъ:\n–Велзевулэу джынапцІэхэм япащэ илъэкІыныгъэ ары джынапцІэхэр цІыфхэм зэрахифырэр.\n11:12 скорпион – акърэб ары.\n16НэмыкІхэми Хьисэ агъэунэфыным пае, зы нэшэнэ гъэшІэгъонышхо горэ уашъом къафыригъэхынэу фэягъэх.\n17 Ау ахэмэ ягухэлъхэр Хьисэ ышІэхэзэ ариІуагъ:\n– Сыдрэ зы пачъыхьагъуи лъэныкъуитІоу зигощымэ, зэхэтэкъощт, унэ гори лъэныкъуитІоу гощыгъэ хъумэ, къызэхэощт. 18Шэйтанри лъэныкъуитІоу зэрэгъэхъумэ, итетыгъо сыдэущтэу щыІэжьын ылъэкІына? Ар зыкІасІорэр Велзевул илъэкІыныгъэкІэ сэ джынапцІэхэр цІыфхэм ахэсэфыхэу шъоІошъ ары. 19Адэ, Велзевул илъэкІыныгъэкІэ сэ джынапцІэхэр цІыфхэм ахэсэфыхэмэ, шъо шъуицІыфхэм джынапцІэхэр зэрахафырэр хэт илъэкІыныгъэу хъура? Арышъ, ахэр шъо хьыкумышІэхэу къышъуфэхъущтых. 20Ау сэ джынапцІэхэр цІыфхэм зэрахэсфырэр Тхьэм ыІэхъуамбэшъ, Тхьэм и Тетыгъошхо къызэрэшъухэхьагъэр ары ащ къикІырэр.\n21 –КІуачІэ зиІэ лІы горэм ІашэкІэ дэгъоу тегъэпсыхьагъэу, иунэ къыухъумэ зыхъукІэ, имылъкукІэ щынагъо щыІэп. 22Ау ащ нахьи нахь кІочІэшхо зиІэ лІы горэ ащ къытебанэу къызытекІокІэ, Іашэу зыщыгугъыхэрэр къытырихынхэшъ, ахэр зэкІэ ыгощыжьыщтых.\n23–Сэ симыгъусэр къыспэуцу, сэ къыздэзымыугъоирэми ретэкъухьэ.\nДжынэпцІэ Іаем къызэригъэзэжьырэр\n24– Зы джынэпцІэ Іае горэ цІыф горэм зыхэкІыкІэ, псы зэрымыт шъоф нэкІым макІошъ, зыгъэпсэфыпІэ горэм лъыхъоу къекІухьэ. ЗыгъэпсэфыпІэ ымыгъотэу, «Сызыхэсыгъэ лІэу сэ сиунэу щытыгъэм ыдэжь згъэзэжьыщт», еІо. 25Ащ ыдэжь къегъэзэжьышъ, унэр пхъэнкІыгъэу, зэлъыІухыгъэу къегъотыжьы. 26Джащыгъум макІо, джынэпцІибл ежьым нахьи нахь бзаджэхэу къыздещэхэшъ, унэм ехьэхэшъ етІысхьэх. ЫкІэм ыкІэжьым а лІым иІоф ыпэм нахьи нахь дэи мэхъу.\n27 А гущыІэхэр Хьисэ къыІохэзэ, цІыф купышхом хэтэу зы бзылъфыгъэ горэм ымакъэ Іэтыгъэу къыриІуагъ:\n– Ныбэу узэрылъыгъэри, бгъэу узкІэшъугъэри сыхьатмафэ ежьагъэх.\n28–Шъыпкъэ,– къыІуагъ Хьисэ, – ау Тхьэм игущыІэхэр зэхэзыхэу, ахэри зыгъэцакІэрэр ащ нахьи нахь сыхьатмафэ ежьагъэх.\nЦІыф Лъэпкъым ы Къо цІыфхэм нэшанэ зэрафэхъурэр\n(Маттэ 12:38-42; Марк 8:12)\n29ЦІыфхэр нахь купышхохэу Хьисэ ыдэжь къыщызэрэугъоихэ зэхъум, ащ къыІуагъ:\n– Джырэ цІыфхэр бзаджэх. Ахэр нэшэнэ гъэшІэгъонышхо фаех, ау пегъымбар Юныс* инэшанэ нэмыкІ Тхьэм ахэмэ къаритыщтэп, 30сыда пІомэ Юныс Ниневие къалэм дэсыгъэ цІыфхэм нэшанэ зэрафэхъугъэм фэдэу, ЦІыф Лъэпкъым ы Къо джырэ цІыфхэм нэшанэ афэхъущт. 31 Ау сэ шъосэІо, къыблэ хэгъэгум щыщэу бзылъфыгъэ пачъыхьэр* ахърэт мафэм къэтэджынышъ, джырэ цІыфхэм къядэощт ыкІи къыгъэмысэщтых, сыда пІомэ а бзылъфыгъэ пачъыхьэр пачъыхьэ Сэлмэн* иакъылышIуагъэ едэІунэу чІылъэм ыкъуапэ къикІи къэкІуагъ, ыкІи мары пачъыхьэ Сэлмэн нахьи нахь инэу зыгорэ къышъухэт. 32Ниневие къалэм дэсыгъэ цІыфхэр ахърэт мафэм къэтэджынхэшъ, джырэ цІыфхэм къядэощтых ыкІи къагъэмысэщтых, сыда пІомэ ахэмэ Тхьэм игущыІэхэр Юныс аригъэІухэу зызэхаххэм, япсэкІодшІагъэхэм афыкІэгъожьыгъэх, ыкІи мары Юныс нахьи нахь инэу зыгорэ къышъухэт.\n(Маттэ 5:15; 6:22-23)\n33– 3ыми остыгъэ хигъанэу, гъэбылъыгъэ къогъу горэм ар къуигъэуцорэп е щэлъэ чІэгъым чІигъэуцорэп, унэм къихьэхэрэм инэфынэ алъэгъуным пае, итетыпІэ лъагэ тырегъэуцо нахь. 34Пкъым иостыгъэ нэр ары. Арышъ, о унэ псаумэ, зэкІэ ппкъы\n11:29-30 пегъымбар Юныс – еплъ Пегъымбар Юныс икъэбар зэрыт тхылъым (Иона) З.\n11:31 бзылъфыгъэ пачъыхьэр – еплъ Пачъыхьэхэм якъэбархэр зэрыт апэрэ тхылъым (3 Царств) 10:1-10.\n11:31 пачъыхьэ Сэлмэн – Сулиман ары.\nнэфынэщт. Ау о унэ дэимэ, зэкІэ о ппкъы шІункІыщт. 35Арышъ, о пхэлъ нэфынэр шІункІыгъэ мыхъуным фэсакъ. 36Арэущтэу зэкІэ о ппкъы шІункІыгъэ хэмылъэу нэфынэ хизмэ, зэкІэ о ппкъы нэфынэу хъущт, остыгъэ нэфынэм укъызэригъэнэфырэм фэдэу.\nХьисэ Тэурат егъэджэкІо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ ямысагъэ къызэрыхигъэщыгъэр\n(Маттэ 23:1-36; Марк 12:38-40; Лука 20:45-47)\n37Хьисэ а гущыІэхэр къызеІохэ ужым, фарисей горэм ежьыр ыгъэшхэнэу иунэ ригъэблэгъагъ. Хьисэ ащ иунэ ихьи, Іанэм пэтІысхьагъ. 38Шхэным ыпэкІэ Хьисэ ыІэхэр зэримытхьакІыгъэхэр фарисеим зелъэгъум, ыгъэшІэгъуагъ.\n39–Шъо фарисейхэм шъуишъуалъэхэмрэ шъуилагъэхэмрэ акІыбхэр шъогъэкъабзэх,– риІуагъ Зиусхьаным, – ау нэйпсыягъэрэ бзэджагъэрэ нахь зи шъукІоцІылъэп. 40Шъо акъыл зимыІэхэр! Тхьэу кІыбыр къэзыгъэхъугъэм кІоцІыри къыгъэхъугъэба? 41 Ау шъо шъуишъуалъэхэмрэ шъуилагъэхэмрэ акІоцІ илъыр тхьамыкІэхэм яшъогъэшхышъ, шъоркІэ зэкІэ къабзэу хъущт.\n42– Ау сыхьатмыгъо шъуежьагъ, шъо фарисейхэр! Хатэм къыдэкІагъэхэм анахь пыутыхэм ащыщэу зы пшІанэр Тхьэм пае шъоты, ау зэфагъэмрэ Тхьэр шІу зэрэшъулъэгъурэмрэ къэшъогъанэх. Ахэр ары жъугъэцэкІэн фаехэр, адрэ Іофхэри къэшъумыгъанэхэу.\n43– Сыхьатмыгъо шъуежьагъ, шъо фарисейхэр! Синэгогухэм тхьамэтэ тІысыпІэхэр ащышъуубытынхэри, зэІукІэхэм цІыфхэр шъуІэхэм щяжъугъэбэунхэри шІу шъолъэгъу.\n44– Сыхьатмыгъо шъуежьагъ, шъо Тэурат егъэджэкІо пащэхэри, фарисейхэри, шъо нэпитІу зиІэхэр, сыда пІомэ хэкІодэжьыгъэ къэхэмэ шъо шъуафэд. ЦІыфхэм гу лъамытэу, ахэмэ акІыІу рэкІох.\n45Тэурат егъэджэкІо пащэхэм ащыщэу зыгорэм Хьисэ къыриІуагъ:\n– Дин гъэсакІу, арэущтэу пІомэ, тэри укъытэхъоны.\n46 – Шъо Тэурат егъэджэкІо пащэхэри, сыхьатмыгъо шъуежьагъ,– къыІожьыгъ Хьисэ, – сыда пІомэ хьылъэ зехьэгъуаехэр цІыфхэм атешъолъхьэх, ау ахэмэ шъуадэІэпыІэнэу зы Іэхъуамби жъугъэхъыерэп.\n47– Сыхьатмыгъо шъуежьагъ! Пегъымбархэу шъо шъуятэжъхэм аукІыгъагъэхэм апае къэунэхэр шъогъэуцухэшъ, 48 шъуятэжъхэм ашІэгъагъэхэм шъори зэрадежъугъаштэрэр къэшъоушыхьаты; сыда пІомэ шъуятэжъхэр арыба пегъымбархэр зыукІыгъагъэхэр, шъорыба къэунэхэр афэзыгъэуцухэрэр? 49Ащ пае Тхьэм иакъылышIуагъэкIэ къыІуагъ: «Пегъымбархэри апостолхэри ахэмэ афэзгъэкІощтых. Ахэмэ ащыщэу зы купыр къаукІыщт, зы купыми къин рагъэщэчыщт». 50, 51 Арышъ шъосэІо, пегъымбар Авел ылъ щегъэжьагъэу пегъымбар Зэчрей ылъ къыхиубытэу, зэкІэ пегъымбархэм ялъыуасэ джырэ цІыфхэм Тхьэм аригъэпщыныжьыщт. Пегъымбар Зэчрей ары къурмэн шІыпІэмрэ Тхьэм иунэшхорэ азыфагу щагъэкІодыгъагъэр. Шъыпкъэр шъосэІо, ахэмэ зэкІэ ялъыуасэ джырэ цІыфхэм Тхьэм аригъэпщыныжьыщт.\n52–Сыхьатмыгъо шъуежьагъ, Тэурат егъэджэкІо пащэхэр, сыда пІомэ шІэныгъэм иІункІыбзэ шъо шъуштагъэ. Ау шІэныгъэм иунэ шъо шъуихьагъэп, ихьанхэу фэягъэхэри ихьанхэу фит шъушІыгъэхэп.\n53, 54 Ащ дэжьым Хьисэ зыІокІыжьым, Тэурат егъэджэкІо пащэхэмрэ фарисейхэмрэ ежьыр хагъэукъоным фаехэу, Іоф горэм хаубытэным ешакІохэу, ІофыбэхэмкІэ еупчІыхэзэ рагъэзэу аублагъ.\nМэлэу кІодыгъэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэр\nХьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэмрэ псэкІод зышІэхэрэмрэ зэкІэ Хьисэ едэІунхэу къекІолІагъэх. 2 Ау фарисейхэмрэ Тэурат егъэджэкІо пащэхэмрэ агу емыІоу аІуагъ:\n–Мы лІым псэкІод зышІэрэ цІыфхэр гъусэ зыфешІых ыкІи адэшхэ.\n3Арэущтэу къызаІом, Хьисэ мы гъэсэпэ тхыдэр ахэмэ афиІотагъ:\n4– Шъуащыщэу зыгорэм мэлишъэ иІэу тІон. Ахэмэ ащыщэу зыр шІокІодмэ, адрэ тІокІиплІырэ пшІыкІубгъурэр губгъом къыринэнхэшъ, кІодыгъэр къегъотыжьыфэ лъыхъонба? 5Ар къызигъотыжькІэ, гушІоу къеІэтышъ, ытамэ къытырелъхьэ. 6Унэм къызыкІожькІэ, иныбджэгъухэмрэ игъунэгъухэмрэ къяджэшъ, ареІо: «ШъукъыздэгушІу, сэ симэлэу сшІокІодыгъэр къэзгъотыжьыгъ». 7Сэ шъосэІо, ащ фэдэу шъыпкъагъэ зиІэ нэбгырэ тІокІиплІырэ пшІыкІубгъурэу псэкІод фыкІэгъожьыныр зимыщыкІагъэхэм апае, гушІуагъоу уашъом щыхъурэм нахьи, псэкІод зышІэрэ цІыф закъоу зипсэкІодхэм афыкІэгъожьырэм пае, уашъом нахь гушІогъошхо щыхъущт.\nТыжьын ахъщэу кІодыгъэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэр\n8– Ащ фэдэуи бзылъфыгъэ горэм тыжьын ахъщипшІ иІэу тІон. Ахэмэ ащыщэу зыр шІокІодмэ, остыгъэ хигъанэу, ахъщэр къегъотыжьыфэ, фэсакъыпэу лъыхъузэ, унэр зэкІэ къыпхъэнкІынба? 9Ар къызигъотыжькІэ, иныбджэгъухэмрэ игъунэгъухэмрэ къяджэшъ, ареІо: «ШъукъыздэгушІу, ахъщэу сшІокІодыгъэр къэзгъотыжьыгъ». 10 Сэ шъосэІо, ащ фэдэ къабзэу псэкІод зышІэрэ цІыфэу кІэгъожьырэм Тхьэм имэлэІичхэр фэгушІощтых.\nКІодыгъэ кІалэм ехьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэр\n11 –Зы лІы горэм къуитІу иІагъ,– къыІуагъ Хьисэ. 12 –Къо нахьыкІэм ятэ риІуагъ: «Сят, мылъкум щыщэу къыстефэщт Іахьэр къысэт». Арыти, тым мылъкур ахэмэ афигощыгъ.\n13–Мэфэ заулэ зытешІэм, къо нахьыкІэм иІэр зэкІэ зэкІиугъуаий, хымэ хэгъэгу горэм кІуагъэ. А хэгъэгум мыхъо-мышІэ псэукІэкІэ имылъку щигъэкІодыгъ. 14ЗэкІэри зегъэкІодым, гъэблэшхо а хэгъэгум къыщыхъуи, щыкІэгъэшхо иІэ хъугъэ. 15Арэущтэу зэхъум, а хэгъэгум щыпсэурэ лІы горэм ыдэжь кІуи, Іоф къыІихыгъ. А лІым икъохэр губгъом щигъэхъунхэу ыгъэкІуагъ. 16Къохэм яІус щыщ ыныбэ из ышІынэу ехъуапсэщтыгъ, ау а Іусым щыщ хэти ащ къыритыгъэп.\n17–КІалэм итхьамыкІагъо зыздешІэжьым, ышъхьэ фиІожьыгъ: «Сэ сятэ илэжьакІохэр сыд фэдиз хъухэми, шхын афырикъуни къялыжьыни яІ, ау сэ мэлакІэм сиукІэу мыщ дэжьым сыщыІ! 18Сятэ ыдэжь сыкІожьынышъ, есІощт: Сят, уашъомкІи оркІи псэкІод сшІагъэ. 190 сэ скъо къысэпІонэу сифэшъуашэп. О уилэжьакІохэм ащыщэу зым фэдэу сэри сышт». 20ЕтІанэ тэджи, ятэ ыдэжь кІожьынэу ежьагъ.\n–Ыкъо чыжьэкІэ къэкІожьэу ятэ къызелъэгъум, ыгу егъуи, пэгъочъи, ІаплІ рищэкІи, ебэоу ыублагъ.\n21 – Ыкъо ятэ риІуагъ: «Сят, уашъомкІи оркІи псэкІод сшІагъэ. О сэ скъо къысэпІонэу сифэшъуашэп».\n22–Ау ятэ иунэІутхэм ариІуагъ: «Щыгъынхэм анахь дэгъур псынкІэу къыфэшъухьи щышъулъ. Зы Іэлъыни Іэрышъулъхь, цуакъэхэри щышъулъэх. 23Тэнэ гъэшхагъэр къашъущи, шІошъубз. Тыжъугъашх ыкІи тыжъугъэгушІу. 24Мы сэ скъо лІагъэу щытыгъ, ау къэхъужьыгъ, кІодыгъэу щытыгъ, ау къэдгъотыжьыгъ». Арэущтэу ешхэ-ешъошхо ашІэу аублагъ.\n25 –Ау тым ыкъо нахьыжъ губгъом итыгъ. КъэкІожьэу унэм игъунэгъу къызэхъум, орэд макъэрэ Іэгу тео макъэрэ зэхихыгъ. 26УнэІутхэм ащыщэу зыгорэм еджи, «Сыда къэхъугъэр?» ыІуи еупчІыгъ. 27УнэІутым къыриІуагъ: «ПшынахьыкІэ къэкІожьыгъ. Уятэ ар псаоу зэригъотыжьыгъэм пае, тэнэ гъэшхагъэр шІуаригъэбзыгъ».\n28–Къо нахьыжъым ар зызэхехым, къэгубжи, унэм ихьажьынэу фэягъэп. Ау ятэ унэм къикІи, ихьажьынэу къелъэІоу ыублагъ. 29Къо нахьыжъым ятэ пэгъокІ ритыгъ: «КъэдаІу! Сэ мыщ фэдиз илъэс хъугъэу сыпфэлажьэ, о уиунашъохэми зыкІи сатекІыгъэп. Сэ синыбджэгъухэми ешхэ-ешъошхо афэсшІыным пае, зы чэцІи къысэптыгъэп. 30Ау джы о пкъо зыфапІоу уимылъку бзылъфыгъэ хэтакІохэм атезыгъэкІодагъэр къэкІожьыгъэшъ, тэнэ гъэшхагъэр фышІуябгъэбзыгъ!»\n31 –Ау тым къыриІуагъ: «Скъо, о сыдигъуи садэжь ущыІ, сиІэ пстэури оуий. 32Ау тэ тыгушІон ыкІи тытхъэжьын фаеба, мы пшынахьыкІэ лІагъэу щытыгъ, ау къэхъужьыгъ, кІодыгъэу щытыгъ, ау къэдгъотыжьыгъ»?\nШъузабэмрэ шъыпкъагъэ зимыІэ хьыкумышІэмрэ\nяхьылІэгъэ гъэсэпэ тхыдэр\nЕтІанэ игъогу рыкІохэрэм агу амыгъэкІодэу, Тхьэм елъэІухэ зэпытыным пае, Хьисэ зы гъэсэпэ тхыдэ къафиІотагъ. 2Мыщ фэдэу къыІуагъ:\n–Тхьэми щымыщынэу, цІыфхэми ащымыукІытэу, хьыкумышІэ* горэ къалэ горэм дэсыгъ. 3А къэлэ дэдэм зы шъузабэ гори дэсыгъ. «Сидэогъу сифэшъуашэр къысегъэт», ыІозэ, хьыкумышІэм ыдэжь къэкІо зэпытыщтыгъ.\n4 –Бэрэ хьыкумышІэм шъузабэр зыкІэлъэІурэр фидагъэп. ЕтІанэ ежь зэриІожьыгъ: «Тхьэм сыщымыщынэми, цІыфхэм сащымыукІытэми, 5сэ сшъхьэ ымыгъэуз зэпытыным пае, мы шъузабэм ифэшъуашэ езгъэгъотын. Армырмэ къысфэчъэ зэпытызэ зысигъэгъэпсэфыщтэп».\n6ЕтІанэ Зиусхьаным ыІуагъ:\n–Шъыпкъагъэ зимыІэ хьыкумышІэм ыІорэр зэхэшъоха? 7Тхьэм ежь къыхихыгъэ цІыфхэу чэщи мафи лъэшэу къелъэІухэрэм яфэшъуашэ аригъэгъотынба? Яфэшъуашэ аригъэгъотыным бэрэ ригъэжэщтха? 8Сэ шъосэІо, ахэмэ яфэшъуашэ псынкІэу аригъэгъотыщт. Ау ЦІыф Лъэпкъым ы Къо мы дунаим къызыкІожькІэ, шІошъхъуныгъэ зиІэхэр щигъотыщтха?\nФарисеимрэ хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэ лІымрэ\n9Ащ нэмыкІэуи ежьхэм шъыпкъагъэ яІэу зыщыгугъыжьхэу, нэмыкІхэр зэзымыпэсырэ цІыф заулэм Хьисэ мы гъэсэпэ тхыдэр къафиІотагъ:\n18:2 хьыкумышІэр – зы цІыф горэ хыеу е мысэу щытмэ, хабзэм иунашъо тетэу зэхэзыфырэр ары.\n10–НэбгыритІу Тхьэм елъэІунхэу Тхьэм иунэшхо кІуагъэх. Зыр фарисейхэм ащыщыгъ, адрэр хьакъулахь ахъщэр хэзыххэрэм ащыщыгъ. 11 Фарисеир ащ дэжьым щытэу, ыгукІэ мырэущтэу Тхьэм елъэІущтыгъ: «Адрэ цІыфхэу хъункІакІохэми, бзэджашІэхэми, зинэ зышІэхэрэми, модэ щыт хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэми сэ сызэрафэмыдэм пае, щытхъу пфэсэшІы, cи Тхь. 12Сэ тхьамафэ къэс мэфитІо сэнэкІы*, федэу згъотырэм ипшІанэ Тхьэм пае сэты».\n13–Ау хьакъулахь ахъщэр хэзыхырэр чыжьэу къэуцугъэу, ынэхэмкІэ уашъом дэплъыенэу фэмыеу, ыбгъэгу еозэ Тхьэм елъэІущтыгъ: «Си Тхь, сэ, псэкІод зышІэрэ цІыфым, гукІэгъу къысфэшІ».\n14–Сэ шъосэІо, адрэ лІым фэмыдэу мы лІым ТхьэмкІэ шъыпкъагъэ иІэу Ідэжь кІожьыгъэ. Сыда пІомэ хэти зышъхьэ зыгъэиныжьырэр Тхьэм ыгъэцІыкІущт, ежь ышъхьэ зыгъэцІыкІужьырэри Тхьэм ыгъэиныщт.\n(Маттэ 19:13-15; Марк 10:13-16)\n15ЕтІанэ цІыфхэм сабыйхэр Хьисэ къыфащагъэх, Тхьэм ынэшІу къащифэным пае, Хьисэ ахэмэ атеІэбэнэу. Ау игъогу рыкІохэрэм ар залъэгъум, афадагъэп. 16Ау Хьисэ сабыйхэм къяджи къыІуагъ:\n–Сабыйхэр садэжь къэрэкІох, зи яшъумыІоу, сыда пІомэ ащ фэдэхэр Тхьэм и Тетыгъошхо ыІэчІэгъ чІэтых. 17Шъыпкъэр шъосэІо, сабыим Тхьэм и Тетыгъошхо зэридэрэм фэдэу, хэтми Тхьэм и Тетыгъошхо зымыдэрэр а Тетыгъошхом ыІэчІэгъ чІэхьащтэп.\n(Маттэ 19:16-30; Марк 10:17-31)\n18 Зы тхьаматэ горэ Хьисэ къеупчІыгъ:\n–Дин гъэсэкІо дэгъу, мыкІодыжьын щыІэныгъэ ІахьышІу къыслъысыным пае, сыда сшІэн фаер?\n18:12 сэнэкІы – агухэмкІэ фаехэу, фарисейхэм тхьамафэ къэс мэфитІо анэкІыщтыгъ.\n19–Сыда дэгъукІэ укъызкІысаджэрэр?– риІожьыгъ Хьисэ а лІым. –Тхьэм нэмыкІэу зи дэгъу щыІэп. 20Тхьэм иунашъохэр* ошІэх: «Зинэ умышІэ, цІыф умыукІ, умытыгъу, нэмыкІ цІыфхэм пцІы атемылъхь, уятэрэ уянэрэ лъытэныгъэ афэшІ».\n21 –СикІэлэгъу къыщегъэжьагъэу ахэр зэкІэ сэгъэцакІэх,– риІожьыгъ адрэм.\n22 Ар Хьисэ зызэхехым, риІуагъ:\n–Джыри зы уищыкІагъ. УиІэр зэкІэ щэжьи, ахъщэр тхьамыкІэхэм ят. Джащыгъум уашъом мылъкушхо щыуиІэ хъущт. ЕтІанэ сауж къырыкІу.\n23Адрэм ар зызэхехым, ыгу лъэшэу къеуагъ, сыда пІомэ мылъкушхо иІагъэти ары. 24Ау Хьисэ ащ ыгу къызэреорэр зелъэгъум, къыІуагъ:\n–Мылъку зиІэхэмкІэ Тхьэм и Тетыгъошхо ыІэчІэгъ чІэхьанхэу сыдэу къин! 25Баир Тхьэм и Тетыгъошхо ыІэчІэгъ чІэхьаным нахьи, махъшэр мэстанэм икІыныр нахь ІэшІэх.\n26 Ар зэхэзыхыгъэ цІыфхэм къаIуагъ:\n–Арэущтэу щытмэ, ежьым зимыгъэкІодэу, хэта зыкъэзыгъэнэжьын зылъэкІыщтыр?\n27 –ЦІыфмэ ашІэн амылъэкІырэр Тхьэм ышІэн елъэкІы,– къыІуагъ Хьисэ.\n28 –Мо къэдаІолъ!– къыІуагъ Петрэ. –Тэ тиІэгъэ пстэури къэдгъани, о уауж тыкъырыкІуагъ.\n29–Шъыпкъэр шъосэІо,– ариІожьыгъ Хьисэ, –хэт щыщми е зиунэ, е зятэ-янэхэр, е зышхэр, е зышыпхъухэр, е зишъуз, е зибынхэр Тхьэм и Тетыгъошхо пае къэзыгъэнагъэу, 30иІагъэм нахьи бэкІэ нахьыбэ мы дунаим щызымыгъотыжьыщт цІыф зи щыІэп, адрэ дунаими мыкІодыжьын щыІэныгъэ щыриІэ хъущт.\nХьисэ ежьыр зэраукІыщтри, лІагъэхэм\nкъызэрахэтэджыкІыжьыщтри ящэнэрэу къызэриІуагъэр\n(Маттэ 20:17-19; Марк 10:32-34)\n31 Хьисэ игъогу рыкІорэ нэбгырэ пшІыкІутІур зы лъэныкъокІэ Іуищыхи ариІуагъ:\n18:20 Тхьэм иунашъохэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятІонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:12-16.\n–Мары, тэ джы Ерусалим тыдэкІуае. ЦІыф Лъэпкъым ы Къо ехьылІагъэу пегъымбархэм атхыгъэ пстэури къехъулІэхэзэ, къэшъыпкъэжьыщтых. 32 Ащ къикІырэр ежьыр хымэ лъэпкъхэм* аІэкІэхьащт. Ахэри къыкІэнэкІэщтых, къехъоныщтых ыкІи къытеужъунтхэщтых. 33ЕтІанэ къамыщкІэ къеощтых ыкІи аукІыщт, ящэнэрэ мафэми ежьыр лІагъэхэм къахэтэджыкІыжьыщт.\n34 Ау игъогу рыкІохэрэм а гущыІэхэу ариІуагъэхэм ащыщэу зи къагурыІуагъэп. А гущыІэхэм къарыкІырэр ахэмкІэ шъэфэу щытыгъэх, Хьисэ ахэмэ къаригъэкІыгъэри къагурыІуагъэп.\nХьисэ зы лъэІокІо нэшъу горэ зэригъэхъужьыгъэр\n(Маттэ 20:29-34; Марк 10:46-52)\n35Хьисэ Ерихон къалэм* кІозэ игъунэгъоу зэхъум, нэшъу горэ лъэІуакІоу гъогу напцэм Іусыгъ. 36ЦІыф купышхо блэкІэу зызэхехым, ар къэупчІагъ:\n37–Назарет щыщ Хьисэ мыщ дэжьым блэкІы,– къыраІуагъ цІыфхэм.\n38 Ар къызаІом, нэшъур мэкъэшхокІэ къэджагъ:\n–Даутэ ы Къо* Хьисэ, гукІэгъу къысфэшІ!\n39Апэ ит цІыфхэм амыдэу, «Щыгъэт!» аIуи къыраІуагъ. Ау ар джыри нахь мэкъэшхокІи къэджагъ:\n–Даутэ ы Къу, гукІэгъу къысфэшІ!\n40 Хьисэ къызэтеуцуи, ежьым ыдэжь а лІыр къаригъэщагъ. Нэшъур игъунэгъоу къызэкІом, еупчІыгъ:\n41 –Сыда къыпфэсшІэнэу узыфаер?\n–Тхьаматэ, сынэхэр къэгъэплъэжьых,– къыІожьыгъ нэшъум.\n18:32 хымэ лъэпкъхэр – Рим (Рум) цІыфхэу тетыгъо зиІэхэр ары.\n18:35 Ерихон къалэр – Ерусалим итемыр тыгъэ къыкъокІыпІэ лъэныкъокІэ, километрэ 24-кІэ пэчыжьэу, Иордан псыхъом итыгъэ къохьэпІэ лъэныкъокІэ ит.\n18:38 Даутэ ы Къо – цІыфхэр мыкІодхэу Къэзыгъэнэжьырэр пачъыхьэ Даут иунэгъо лъэпкъы зэрэщыщым пае джуртхэр ащ «Даутэ ы КъокІэ» еджэх.\n42–Унэхэр къэплъэжьыщтых,– къыриІуагъ Хьисэ. –УишІошъхъуныгъэ уигъэхъужьыгъ.\n43Ардэдэм нэшъум ынэхэр къэплъэжьыгъэх, Тхьэми щытхъу фишІызэ, Хьисэ ыуж ихьагъ. ЦІыф пстэуми ар залъэгъум, ахэми Тхьэм щытхъу фашІыгъ.