ХЬАШЪОКЪО АДЭЛ МЫХЬАМЧЭРИ (1933-1984) – Gerçek sizi özgür kılar! ⚜️ The truth will set you free!\nАмман дэс адыгэхэм яджэмакъэ хъугъэу п1он плэк1ыщт хасэхэу ”Черкес Зэдежь” ык1и ”Черкес ныбжьк1эхэр” зыфи1охэрэм к1эщак1оу ахэты. Адэл К1убэ Щэбан ытхыгъэу пиесэхэр ”Къэбэртаемэ ячэщ теу”, ”Псы ик1ыжь” зыфи1оэхэрэр сцэнэм щыгъэуцугъэным чанэу дэлажьэ, ык1и ежьыри рол шъхьа1эхэр къеш1ых, хасэхэм адыгабзэк1э тхэн-еджэн курсхэр ащызехе.\nщэ. Мыхэм пстэ уми адыгэхэр,ныбжьык1эхэр лъэпкъ ш1эжьым къыфигъэу щых. Ау ахэр агу рихьырэп адыгэхэу хэгъэгум ихабзэ и1орыш1э хъугъэхэу бюрогратхэм. Къалъэлъэх. Ащ къыхэк1эу Адэли ежь фэдэхэу лъэпкъым фэ лажьэхэрэ к1алэхэр гущы1энхэ хъумэ чыжьэу шъофым к1охэзэ зэдэгущ1э щтыгъэх. Гукъау ау щы1ак1эш1ум хэгъозэнэу есагъэхэр тэри къытхэк1ых. ”Адыгэл1эу!”, Иорданем ихэгъэгу к1оц11оф шъэфыхэм адэлажьэрэм ятхьа аматэ иунашъок1э Адэлрэ иныбджэгъо Тхьабысым Семихьрэ аубытыхэщ губгъом псуцуагъэу щыря1эм ащэх, мэфэ пчъагъэрэ ащ хагъэтых.К1элит1у ми ч1ы1эу ахэхьагъэм яжъэжъыехэр егъэщыных, хьадэгъу узи ар афэхъу.\nГерманем Вуппертал къалэм къыщэуцу. Нэмыц бзылъфыгъэу Элкэ нэ1уасэ Щыфэхъу, унагъо зэдаш1э, япшъашъэу ”Дианэ” зэдагъоты.\nАрын фае, иныбжык1эгу, игугъэ лъагэхэр зыугул1ыгъэ 1орыш1эхэм писмо ”къытфэгъэгъу” а1уи зыфатхым зэк1эри зак1фигъэгъугъагъэри. Адэл иц1ы фыгъэ напэ ар зыш1агъэхэм нахьыри нахь ук1ытагъэти ары, ац1эхэр лъэпкъ ым ыш1энэу писмор къыштэнэу зыра1ом, ”як1алэхэр, къак1эхъуахьыхэрэр ук1ытэжьынхэу, лъэпкъып пэ1ачъэ хъунхэу сыфаеп” ы1у1и писмор зык1и гъэк1одыгъэр.\nТыркуем щыщы ц1ыфи ыгъотыщтыгъэп. Ишъхьагъусэ щэхъу гъусэ зыщим гъотырэ лъэхьаным нэ1уасэу къафкъок1ых, Иорданем ик1ыгъэхэзэшъхьагъ усэхэу Аднанэрэ Хелгамрэ, Мэмдухьэрэ Мелечрэ, Маиик Жобэ ык1и ащ и шьхьагъусэ а1оу зэхэтхэу 1973-рэ илъэсым Германем икъалэу Схвэлм апэ рэу ”Адыгэ Хасэ” щызахащэ. Хасэм ”Адыгэ” зэрэфаусыгъэр зымыдэхэрэри къыкъок1ых, ау адэл ахэми апеш1ок1оныр елъэк1ы, Хасэм ыц1э къэнэжьы.\nАдыгэ хасэу Адэл псэк1э зыфэбэнагъэм идэпкъыхэм адыгэим итхак1охэм, и ц1ыф ц1эры1охэм я сурэтхэр пилъыгъэх, адыгабзэк1э щыгущы1энхэу ха бзэ ч1илъхьагъ, адыгабзэк1э еджэн-тхэн курсхэр зэхищагъ. Мыхэм къахэ к1эу Хьашъокъор джыри нэкъокъогъухэм къафэрзахьэу, къур1ан курсхэр зэхищэм нахь тэрэзэу алъытэу, комунистыц1эк1э аумысэу зэхьум,” ашъыу ма 1унк1ыбзэр шъосэты, хасэр тхьаумафэм щыублагъэу шэмбэтым сыхьа тыр зым нэсэ шъу1ахь,езгъэджэн зышъумгъотык1и сэ сыхьазыр” ари1ощт ыгъ. Зэмыжэгъэхэ джэуапым Адэл инэкъокъогъухэр ушъхьагъончъэу къы гъанэщтыгъэх, 1унк1ыбзэри къыратыжьыщтыгъ, ащ имызакъоу Хасэм ч1э мыхьажьыгъэри щы1агъэх. Къык1элъык1огъэ илъэсхэм Германем икъалэхэу Звингенберг,Нюрюнберг.\nОйтен, Хамбургхасэу щызахащагъэхэми ”Адыгэ” ц1эр афаусыгъ. Мюнхен, Кёлн ык1и нэмык1 къалэхэм Кафкас ы1оу хасэхэм атыратхагъэ ц1эхэри т1эк1у зытеш1эм Адыгэк1э зэблахъужьыгъагъ.\nГерманем щы1э зэхъум Адэл мыпшъыжъэу тхагъэ; Ди анабзэ-1958, Адыгэ Алфабэ-1959, Зэхэсхыгъэу адыгэ орэд заул-1960, Мэфэпчъ-1960,нарт тхы дэжъхэр-1972,Адыгэ алфабэм игъуаз-1977, Зы мафэгорэм-1977,Адыгэ Алф ыб-1977,Ублэгъум пае бзэхабз-1979 зыфи1охэрэ ыгъэхьазырыгъэх. Ащ нэм ык1эу, 1974-1976-рэ илъэсхэм Германем къыщдэк1ыгъэ журналэу ”Зэкъо шыныгъ” зыфи1орэм и1ахь инэу хилъхьагъ. Вуппертал хасэм къыщдигъэк 1ыгъэхэм афэшъхьафэу, Адыгабзэк1э адыгэ орэдыжъхэр, орэдхэ рзытетхэ гъэ аудио кассетэхэр тыритхэщтыгъэх, ахэр ыпк1э хэмылъэу афигощыщт ыгъэх, хасэм пщынэ еонымк1э курсхэр, лъэпкъ къошъохэм язэгъэш1энк1э купхэр зэхищэщтыгъэх. Исраил, Кфар-Камэ адыгэ еджап1эм Адэл итхыбзэ хэр зэрэщырагъэджагъэхэр.\nСигущы1эхэр, Кфар-камэ еджап1эм ик1элэегъэджак1оу Хьатикъое Рэджэп игущы1эк1э сыухын. ”Ти К1элэегъэджак1о ш1агъоу Адэл, Вуппертал къы тфыраригъэхэыгъэ тхыбзэхэмрэ, бзэхабзэхэр зыдэт тхзылъхэмрэ щымы1а гъэемэ ти1о дэи хъущтагъэ. Ащ инэу тыфэраз.А уасэ зыфэш1ыгъуае тхылъ эхэм яш1уагъэк1э хэхэс адыгэ к1элэц1ык1убэм тиныдэлъфыбзэк1э тхэк1э-еджак1э зэрагъэш1агъ, джыри зэрагъаш1э”.