Библием изэдзэкІынкІэ Институтыр Москва 2005\nЛъытэныгъэ зыфэтшІырэ тхылъеджэр!\nБиблием щыщ апэрэ тхылъэу «УблапІэ» зыфиІорэр уапашъхьэ илъ. Библиер Іахьыгъо инитІоу гощыгъэ: Ижъырэ Зэзэгъыныгъэр, КъэбарышІур (Инджыл); тхылъ 60-м къехъоу зэхэт, лІэшІэгъубэмэ къакІоцІ ахэр цІыф зэфэшъхьафмэ атхыгъэх. Дунаир къэгъэшІыгъэу зыхъугъэм къыщегъэжьагъэу зэманыкІэм иапэрэ лІэшІэгъухэм къанэсыжьэу къызэлъаубытрэ хъугъэ-шІагъэмэ ахэр къатегущыІэх.\nИжъырэ Зэзэгъыныгъэм къыхиубытэхэрэр: Тауратыр, ащ Мосэ итхылъитфыкІэ мымакІэу еджэх, тхьэлІыкІомэ ятхылъхэр, гъэсэпэ-тхыдэхэр, тарихъхэр, усэхэр зыдэт тхылъхэр.\n«УблапІэр» Тауратым иапэрэ Іахьыгъу. Ар зытхыгъэм ыцІэ къыриІорэп, ау адрэ тхылъитфымэ афэдэу, ар Мосэ ытхыгъэу алъытэ. АдыгабзэкІэ апэрэ тхылъым ыцІэр «УблапІэ», имэхьанэкІэ «Генезис» (къэхъукІэр) зыфиІорэм пэблагъ, ижъырэ урымыбзэкІэ зэрадзэкІы зыхъукІэ, ар агъэфедэщтыгъэ, тхылъым къыІуатэрэр тефэ хьазырэу ащ къетыжьы.\n«УблапІэр» шъхьэ 50-у зэхэт, къызтегущыІэхэрэм ялъытыгъэу ахэр Іахьыгъо шъхьаІитІоу бгощынхэ плъэкІыщт. Апэрэ шъхьэ 11-мэ Тхьэм мэфихым къыкІоцІ Ежь ИгущыІэкІэ дунаир къызэригъэшІыгъэр къаІуатэ: уашъор, чІыгур, къэкІыхэрэр, псэушъхьэхэр, чІыгум иапэрэ цІыфхэу Адамрэ Хьаомрэ. Дунаим тет цІыф лъэпкъ пстэури къызтекІыгъэхэм, Тхьэм иунашъо амыгъэцакІэу, Іэдэм чъыгхатэу ежьхэр зыщыпсэущтыгъэхэм дэт чъыгэу шІумрэ емрэ зэхэозгъэшІыкІырэм къыпыкІагъэр ашхыгъ, ащ къыхэкІэуи дунаир гунахьшІэным хащагъ. Ащ къыкІэлъэкІох Къаин, Хэбэл, Нухьэ яхьылІэгъэ къэбархэр, псэкІодшІэным зэлъикІугъэ дунаир ыгъэпщынэнэу Тхьэм псыкъиушхор ащ къызэрэтырищагъэр. Ащ къыхэкІэу псэ зыпыт пстэури, Тхьэм ИунашъокІэ Нухьэ псыпхъонтэрым рищагъэхэм анэмыкІхэр, кІодыгъэ. Бабилэн плъэпІэ лъагэм икъэбар къызтегущыІэрэр цІыфыр ышъо зэрикІыгъэм пае Тхьэм ар зэригъэпщынагъэр ары.\n«УблапІэм» иятІонэрэ Іахьэ, я 12-50-рэ шъхьэхэр, Ибрахьимэ пэублэ зыфэхъугъэ джурт лъэпкъыр къызтекІыгъэхэр ары къызтегущыІэрэр. Ихьадэгъу егъотыфэ ар Тхьэм фэшъыпкъагъ. Ащ зэрэфэІорышІэрэм ишыхьатэу шІу ылъэгъурэ ыкъо закъоу Исхьакъ Тхьэм къурмэн фишІыным фэхьазырыгъ. Ащ пае Тхьэм гущыІэ пытэ ышІыгъагъ: «Сэ шъыпкъэ дэдэмкІэ СынэшІу къыпщысфэщт. Сэ о птекІыщт цІыфхэр згъэбэгъощтых, япчъагъэкІэ ошъогу жъуагъомэ афэдизэу, хыІушъо пшахъомэ афэдизэу; о птекІыщтхэм апашъхьэ пыймэ якъэлапчъэхэр щебэджыщтых. ЧІыгум тет цІыф пстэуми о уибынхэм яхьатыркІэ СынэшІу ащысфэщт о укъызэрэсэдэІугъэм пае» (УблапІэ 22:17-18).\nИбрахьимэ ехьылІэгъэ къэбарым ащ ыкъоу арабхэр къызтекІыгъэ Исмахьилэ къырыкІуагъэр къегъэлъагъо. Ащ къыкІэлъыкІоу «УблапІэм» Исхьакъ, ащ ишъузэу Рыбкъэ, икІалэу Якъубэ ятарихъ къеІуатэ. Исхьакъ джурт лъэпкъым илІэуж пшІыкІутІумэ ыкъохэмкІэ пэублэ афишІыгъ. Ахэмэ псэупІэ афэхъугъэр къэнаІан чІыгур ары. Ащ щыщыгъэх джырэ Палестинэмрэ Израильрэ.\n«УблапІэм» иаужырэ шъхьэхэр Якъубэ ыкъо анахьыкІу Юсыф фэгъэхьыгъэх. Юсыф кІэлэ Іэтахъоу ышхэм ар Мысырым гъэрэу исынэу аращэ. Ау ищыІэныгъэкІэ зэрихьылІэгъэ къиныгъо пстэуми апэшІуекІозэ, ар лъэгэпІэ инмэ анэсы, Мысырым игъэІорышІакІо мэхъу.\nАпэу къэгъэшІыгъэ дунаимрэ цІыфымрэ ятарихъ (я 1-11-рэ шъхьэхэр).\nДунаир къэгъэшІыгъэ зэрэхъугъэр (я 1-2-рэ шъхьэхэр).\nІэдэм чъыгхатэмрэ Іэдэм чъыгхатэм къызэрэдафыгъэхэмрэ (я 3-4-рэ шъхьэхэр).\nЦІыфхэр япсэупІэкІэ чІыгум щыгощыгъэ зэрэхъугъэхэр (я 6-10-рэ шъхьэр).\nБабилэн плъэпІэ лъагэр. Щэм къыщегъэжьагъэу Ибрам нэс (я 11-рэ шъхьэр).\nИсраил илІэужхэр (я 12-36-рэ шъхьэхэр).\nИбрам къеджэхи, нэшІу зэрэщафагъэр (я 12-18-рэ шъхьэхэр).\nСэдомрэ Іаморэрэ якІодыкІ (я 19-рэ шъхьэр).\nИсхьакъ икъэхъукІэрэ Ибрахьимэ зэраушэтыгъэмрэ (я 21-22-рэ шъхьэхэр).\nСарэ зэрэлІагъэр (я 23-рэ шъхьэр).\nЯкъубэ нэшІущыфэныгъэмкІэ щыпэлъфыныгъэр зэрэзэригъэгъотыгъэр (я 27-рэ шъхьэр).\nЯкъубэ Лабан дэжь щыІ; Якъубэ ишъузхэмрэ ыкъохэмрэ (я 28-31-рэ шъхьэхэр).\nІэсау къытекІыгъэхэр (я 36-рэ шъхьэр).\nЮсыф шІэгъо дэдэу зызэриІэтыгъэр (я 37-41-рэ шъхьэхэр).\nМысыр хэгъэгум Якъубэ къыщытекІыгъэхэр (я 46-50-рэ шъхьэхэр).\nИжъырэ джутыбзэмкІэ атхыгъэ Іэпэрытхым (масорет Іэпэрытхым) техыгъэу тхылъыр адыгабзэкІэ зэдзэкІыгъэ. Тэ зэтыдзэкІыгъэр чІыпІэ зырызхэмкІэ Урыс синодым зэраригъэдзэкІыгъэ Библием текІы.\nБиблием хэт термин зырызхэу адыгабзэкІэ къэпІон умылъэкІыщтхэр къэозгъэшІэрэ тамыгъэхэмкІэ хэгъэунэфыкІыгъэхэу къарыкІырэр къэІотэжьыгъ.\nИжъырэ джуртыцІэхэр адыгабзэм имэкъэ къэІокІэ шапхъэмэ атетэу тхыгъэх.\nБиблием изэдзэкІынкІэ Институтыр «УблапІэр» тхылъеджэмэ агу рихьынэу мэгугъэ, анахьэу ар зыфэгъэхьыгъэу къатІорэр Тхылъ ЛъапІэмрэ Тхьэм иІэмыркІэ къэгъэшІыгъэ дунаим итарихърэ ашІогъэшІэгъонэу зэзгъашІэхэрэр ары.\nБиблием изэдзэкІынкІэ Институтым зэдзэкІакІохэм, редакторхэм, апэрэ мафэхэм къащегъэжьагъэу зэкІэ тхылъым Іоф дэзышІагъэхэм, ащ икъыдэгъэкІын хэлэжьагъэхэм зэрафэразэр ареІо. Адыгэ тхылъеджэм ащ нэІуасэ фэхъунэу амал иІэ зэрэхъугъэр лъэшэу тигуапэ.\nБиблием изэдзэкІынкІэ Институтыр\nУблапІэ, МысырикІыжь, Рут, Апэрэ Самуел, ЯтІонэрэ Самуел, Апэрэ тхылъыр, ЯтІонэрэ тхылъыр, Эстэр, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр, ТхьэлІыкІоу Юныс, Пегъымбарэу Даниел\nGenesis Exodus Ruth 1 Samuel 2 Samuel 1 Kings 2 Kings Esther Proverbs Daniel Jonah 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50\nТхьэм дунаир къызэригъэшІыгъэр\n1 УблапІэм Тхьэм уашъомрэ чІыгумрэ къыгъэшІыгъэх.\n2 ЧІыгум гъэпсыкІэ иІагъэп ыкІи нэкІыгъэ, шІункІыр чІэ зимыІэм шъхьэщытыгъ; Тхьэм Ыпсэ псымэ акІыІу щыхьарзэщтыгъэ.\n3 Тхьэм ыІуагъ: «Нэфынэр къэрэхъу». Нэфынэр къэхъугъ.4 Нэфынэр зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ; Тхьэм нэфынэр шІункІым къыгуигъэкІыгъ.5 Нэфынэм «мафэкІэ» Тхьэр еджагъ, шІункІым «чэщкІэ» еджагъ. Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – апэрэ маф.\n6 Тхьэм ыІуагъ: «Псым ыгузэгу, псыр тІоу ыгощэу, ошъо гъэІагъэ щэрэІ».7 Тхьэм ошъо гъэІагъэ ыгъэпси, псэу ошъо гъэІагъэм ычІэгъ чІэтыр псэу ошъо гъэІагъэм ыкІыІу щыІэм гуищыгъ. Аущтэуи хъугъэ.8 Тхьэр ошъо гъэІагъэм «уашъокІэ» еджагъ. Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – ятІонэрэ маф.\n9 Тхьэм ыІуагъ: «Уашъом ычІэгъ псэу чІэтыр зэкІэ зы чІыпІэ орэхъуи, гъушъапІэр къэрэлъагъу». Аущтэуи хъугъэ.10 ГъушъапІэм Тхьэр «чІыгукІэ» еджагъ, псэу зэхэлъэдагъэмэ «хыкІэ» яджагъ. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ.11 Тхьэм ыІуагъ:\n«КъэкІыхэрэр чІыгум къерэгъэкІых: кІэ зиІэ уцхэри чъыг лъэпкъ зэфэшъхьафхэу кІэ зиІэ пхъэшъхьэ-мышъхьэ къызпыкІэхэри». Аущтэуи хъугъэ.12 ЧІым къэкІыхэрэр къыгъэкІыгъэх: кІэ зиІэ уц лъэпкъ зэфэшъхьафхэри кІэ зиІэу, пхъэшъхьэ-мышъхьэ къызпыкІэрэ чъыг лъэпкъ зэфэшъхьафхэри. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ.13 Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – ящэнэрэ маф.\n14 Тхьэм ыІуагъ: «Мафэмрэ чэщымрэ зэфэшъхьаф ашІынхэу, ошъо гъэІагъэм нэфынэхэр къыщэрэхъух, пІалъэхэр къагъэлъэгъонхэу, мафэхэр, илъэсхэр къагъэнэфэнхэу тамыгъэ орэхъух.15 ЧІыгур къагъэнэфыным пае ошъо гъэІагъэм а нэфынэхэр къыщэрэнэфых». Аущтэуи хъугъэ.16 Тхьэм нэфынэ инитІу къыгъэшІыгъ: нахь иныр – мафэр зэригъэзекІонэу, нахь цІыкІур – чэщыр зэригъэзекІонэу; жъуагъохэри къыгъэшІыгъэх.17 Ахэр Тхьэм ошъо гъэІагъэм зыкІытыригъэуцуагъэхэр чІыгур къагъэнэфынэу,18 мафэмрэ чэщымрэ зэрагъэзекІонхэу ыкІи нэфынэр шІункІым гуащызэ ашІынэу ары. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ.19 Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – яплІэнэрэ маф.\n20 Тхьэм ыІуагъ: «Псэ зыпытхэр псым хиз орэхъу. ЧІым ышъхьагъ ошъо гъэІагъэм бзыухэр щэрэбыбых».21 Тхьэм къыгъэшІыгъэх хым хэс шъэджашъэхэр, нэмыкІ псэушъхьэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэу псым бэдэдэ хъухэу щызекІохэри тамэ зиІэ бзыу лъэпкъ зэфэшъхьафхэри. Ар зэрэдэгъур Тхьэм ылъэгъугъ.22 Тхьэм ынэшІу ахэмэ ащифи, ыІуагъ: «Зыжъугъэбагъу, зыхэжъугъахъу, хыпсыхэм ахизы шъухъу. Бзыухэри чІым щэрэбагъох».23 Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – ятфэнэрэ маф.\n24 Тхьэм ыІуагъ: «Псэ зыпыт лъэпкъ зэфэшъхьафхэр чІым къерэгъэхъух: былымхэр, цохъорэ-пшырэ псэушъхьэхэр, хьакІэ-къокІэ зэфэшъхьафхэр». Аущтэуи хъугъэ.25 Тхьэм къыгъэхъугъэх хьакІэ-къуакІэхэр, былым зэфэшъхьафхэр, чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэ зэмылІэужыгъохэр. Тхьэм ылъэгъугъ ар зэрэдэгъур.\n26 Тхьэм ыІуагъ: «КъэдгъэшІын цІыфыр, Тэ титеплъэу, Тэ тяхьщырыр, хыхэм ахэс пцэжъыехэм, ошъогу бзыухэм, былымхэм, зэкІэ чІыгуми чІыгум зэкІэ щыцохъорэ-щыпшырэ псэушъхьэхэми тетыгъо афыриІэнэу».\n27 Джаущтэу Ежь итеплъэу цІыфыр\nТхьэм ар къыгъэшІыгъ,\nЕжь итеплъэу къыгъэшІыгъ ар,\nкъыгъэшІыгъ хъулъфыгъи Ащ,\n28 Тхьэм ынэшІу ахэмэ ащифи, ариІуагъ: «Зыжъугъэбагъу, зыхэжъугъахъу, чІыгум тиз зышъушІи, ар шъуІэ къижъугъахь, тетыгъо афышъуиІ хым хэс пцэжъыехэм, ошъогу бзыухэм, сыд фэдэрэ псэушъхьэу чІыгум тет пстэуми».29 Тхьэм ыІуагъ: «Мары къышъостыгъ шъушхынэу кІэ зиІэ уцэу зэкІэ чІыгум тетыр, сыд фэдэрэ чъыги кІэ хэлъэу къызпыкІэрэр.30 ХьакІэ-къуакІи, бзыуи, чІыгум щыцохъорэ-щыпшырэ сыд фэдэрэ псэушъхьи – псэ зыпытэу чІыгум тет пстэуми – Сэ ашхынэу уц шхъуантІэр ястыгъ». Аущтэуи хъугъэ.31 Тхьэм зэкІэ къыгъэхъугъэхэр къыплъыхьагъэх – зэкІэри дэгъу дэдагъ. Пчыхьэ къэхъугъ, пчэдыжь къэхъугъ – яхэнэрэ маф.