Джэуапыр ­хъугъэ-шIагъэм къыуиIощт | Адыгэ Макъ\nДжэуапыр ­хъугъэ-шIагъэм къыуиIощт\nМыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым медицинэмкIэ иинститут диплом плъыжькIэ къэзыухыгъэ Хьадпэшъо Муслъымэт цIыфхэм япсауныгъэ игъэпытэн зыфигъэсагъ.\n— СикIэлэцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу медицинэ сэнэхьатыр сшIогъэшIэгъон, — къеIуатэ пшъэшъэ ищыгъэ нагъоу Хьад­пэшъо Муслъымэт. — Илъэси 10-м ситыгъ нысхъапэхэр «згъэ­чъыехэу, сяIазэу» зысэублэм. Кинофильмэхэм сяплъы, тхылъхэм сяджэ зыхъукIэ, псауныгъэм игъэпытэн фэгъэзагъэхэ цIыфхэм яхьылIагъэхэр нахь къахэзгъэщыщтыгъэх.\n— Iазэхэрэр дахэу зэрэ­фэпагъэхэм, шъабэу зэ­рэгущыIэхэрэм, гукIэгъу зэрахэлъым удахьыхыщтыгъа?\n— СыцIыкIугъ. Слъэгъурэр, зэ­хэсхырэр гукIэ сштэщтыгъэх. СиджэгукIэхэм яхьылIагъэу си­пшъэшъэгъухэм къафэсIуатэрэм гушIуагъо хэзгъуатэщтыгъ. Медицинэр сипкIыхьэхэм ахэ­тыгъ.\n— Адыгэкъалэ игурыт еджа­пIэу N 2-р, Мыекъопэ къэралыгъо техноло­гическэ университетыр къэуухыгъэх. Еджэныр джыри лъыогъэкIуатэ.\n— ЦIыфыр опсэуфэ еджэн фаеу нахьыпэкIэ бэмэ къаIоу зэхэсхыщтыгъэ. Ащ имэхьанэ щыIэныгъэм къыщызгурыIуагъ. Краснодар ординатурэм сишIэныгъэ щыхэзгъэхъощт, невропатолог сыхъу сшIоигъу.\n— Уимурад къыбдэхъунэу сыфай, ау сэнэхьат къи­нэу ар зэрэщытымкIэ ­уиеплъыкIэхэм сащыгъэ­гъуа­зэба.\n— Сэри ащ бэрэ сегупшысагъ. Джырэ уахътэ цIыфхэм ящыIэ­кIэ-псэукIэ къызэреIыхырэр сэлъэгъу. Iэзэгъу уцхэр щэфыгъуаех — лъапIэх. Сымаджэхэм япчъагъэ хэхъо. Ахэри, нэмыкI лъэныкъохэри къыдэсэлъытэх.\n— Iэзэгъу уцыр дэеп, ау цIыфыр гущыIэкIэ бгъэ­хъужьын плъэкIыщтэу зэралъытэрэм сыда къепIолIэщтыр?\n— УпчIэм иджэуап тэрэзэу сфызэгъэфэщтми сшIэрэп. Сэ къыхэзгъэщы сшIоигъу, гукIэгъоу пхэлъыр уишIэныгъэ къыщыбгъэ­лъэгъон фае. IофшIэным цIыфыр пыщагъэ зыхъукIэ, ипшъэрылъхэр зэригъэцакIэхэрэм елъытыгъэу цыхьи, лъытэныгъи къыфашIыщтых. «ГущыIэм цIыфыр егъэхъу­жьы» зыIохэрэм адесэгъаштэ.\n— Муслъымэт, лъэпкъ зэфэшъхьафхэр факультетым щызэдеджэх. Зы бзэкIэ шъузэгурэIоба?\n— Урысыбзэр зэкIэми агъэфедэ, ащ дакIоу, тиныдэлъфыбзэ­хэмкIэ гущыIэ зырызхэр затIохэу къыхэкIы. Лъэпкъ зэфыщытыкIэ­хэр гъэпытэгъэнхэр типшъэрылъхэм ахэтэлъытэ. ЗыкIыны­гъэмрэ ЗэгурыIоныгъэмрэ ясаугъэтэу филармонием дэжь щытым зэхахьэу щыкIохэрэм тахэла­жьэу, тэри тыщызэIукIэу бэрэ къыхэ­кIыгъ. Адыгэ быракъым и Мафэ гъэшIэгъонэу Мые­къуапэ зэрэщыкIорэм студентхэм мэхьэнэ ин раты.\n— Факультетым ще­джа­­гъэхэм тащыгъэгъуа­зэба.\n—Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым къарыкIыгъэхэ тилъэпкъэгъухэри, урыси, чэчэни, араби, ингуши, ермэли, абхъази, адыги зы купым ты­щызэдеджагъэх, зы сэнэхьатым зыфэдгъэсагъ. Адыгэ Республи­кэм лъэпкъыбэ зэрэщыпсэурэр студентхэм ашIэ, язэфыщытыкIэ­хэр щыIэныгъэм щагъэпытэ. ОшIа, мэфэкIэу Адыгэ Республикэм щыкIорэм адыгэ быракъыр урысым, ингушым, ермэлым, адыгэм щигъэбыбатэ зыхъукIэ, гум ихъы­кIырэр къэIогъошIоп.\n— ШъуикIэлэегъаджэхэм афэгъэхьыгъэу къэпIощтыр птхыгъэу уиIа­хьыл­хэм ащыщ къыс­и­Iуагъ.\nПшъэшъэ нагъор нэгушIоу къы­сэплъыгъ. Диплом плъыжькIэ уни­верситетыр къызэриухыгъэм фэшI бэмэ ацIэ къыриIо шIоигъу.\n— Ащ бэрэ сегупшысэ. ЗэкIэ сикIэлэегъаджэхэм сафэраз. Факультетым ипащэу Хьатхъохъу Мае къыщысыублэнышъ, адыгабзэр дэгъоу зышIэрэ кIэлэ­егъаджэу Барцо Адамэ ицIы­фыгъэ, адыгэ шэн-хабзэхэр зэрихьэхэзэ студентхэм щысэ зэрафэхъурэр къэсIотэным сыфэ­хьазыр. Университетым ыуж тэ, студентхэм, тызэбгырыкIыщтми, тызэгъусэу тызэреджагъэр, шIэныгъэ зэдгъэ­гъотынымкIэ Iэпы­Iэгъу къытфэ­хъугъэхэр тщыгъу­пшэщтхэп, амал зэриIэкIэ тызэлъыкIощт.\n— Мэшэлахь, адыгабзэкIэ дэгъоу огущыIэ, мэкъэ дахэ уиI. Орэд къэоIуа?\nМуслъымэт къызыщытхъужьыныр ишэнэп. Джарэу сшIошIы джэуапыр къытыжьыным дэмыгуIэу тхылъхэм алъэныкъо ынэгу зыкIигъэзагъэр.\n— ЛитературэмкIэ, адыгабзэмкIэ Бэшкэкъо Сарэ Адыгэкъалэ сыщыригъэджагъ. Сценэм сытетэу орэд къэсIонэу зызгъэсагъэп, ау зыгъэпсэфыгъо уахътэ къысэкIу­мэ, ныбджэгъухэм апае сымакъэ зэхахэу орэд къэсIоныр сыгу рехьы.\n— Композиторэу Натхъо Джанхъот зэриIощты­гъэу, орэдым цIыфыр епIу, щыIэныгъэм фе­гъасэ, цIыфыр псэунэу шIоигъо ешIы.\n— Орэд къэсымыIоу охътабэ къысэкIурэп. Адыгэ усакIохэм ятхыгъэхэми сигуапэу сяджэ.\n— Псым ычIэгъ хъугъэ къо­джэ дахэу Къэзэны­къоежъым уятэу Ахьмэд къы­щыхъугъ. ТхэкIо цIэ­рыIохэу Пэнэшъу Сэфэр, ЩэшIэ Казбек, Бэрэтэрэ Хьамидэ, нэмыкIхэри Къэ­зэныкъоежъым ща­пIу­гъэх.\n— ТхэкIо цIэрыIохэр щыIэныгъэм иIотакIох. ЯтхылъхэмкIэ тапIу, щыIэныгъэм тыфагъасэ.\n— Медицинэ сэнэхьатыр къэкIощт уахътэм зы­фэ­дэщтым непэ уегупшыса? Уисэнэхьат хэта утезыгъэгушIухьагъэр?\n— Cятэу Ахьмэд, сянэу Дэхэкоз, сянэ ышыпхъухэм, нэмыкIхэу къысэушъыищтыгъэхэм, сыгу­кIэ сызыгъэпытэщтыгъэхэм са­фатхэ, усэхэр афызэхэсэлъхьэх. ЩыIэныгъэр лъэоенэ зэфэшъхьа­фэу щыт. Узытеуцощтыр, укъызщыуцущтыр Тхьэм нэмыкI ымы­шIэу зылъытэхэрэм адесэгъаштэ. ЦIыфыр опсэуфэ гугъэн фае.\n— Гъогу чыжьэ утехьаныр пшIогъэшIэгъона?\n— ЗекIо укIоныр дэгъу. Сянэ Очэпщые щыщ, сиIахьыл бла­гъэ­хэр Адыгэкъалэ щэпсэух. А псэупIэхэр сигупсэх. Советскэ Сою­зым и ЛIыхъужъэу Нэхэе Дау­тэ, тхэкIо цIэрыIохэу Шъхьэлэхъо Абу, Нэхэе Руслъан Очэпщые щапIугъэх. Арышъ, Адыгэкъалэ, Очэпщые сыгукIэ сафэщагъ.\n— НыбжьыкIэгъур охътэ гъэшIэгъон. Уиилъэс еджэ­гъухэр сыд фэдэхэу угу къэкIыжьыщтха?\n— Краснодар илъэситIо сыще­джэщт, сисэнэхьаткIэ Iоф сшIэнэу езгъажьэмэ, ныбжьыкIэгъур пкIэнчъэу сымыгъэкIуагъэу слъы­тэ сшIоигъощт. ЩыIэныгъэр псын­кIэу макIо, упчIэхэм яджэуапхэр хъу­гъэ-шIагъэхэм къаIотэщт.\n— Уимурадхэр къыбдэ­хъунхэу сыпфэлъаIо.