ХэмыкIокIэжьын лъэуж къыгъэнагъ - Статьи на адыгском. - Каталог статей - Неофициальный сайт аула Ассоколай.\nШъуимафэ шIу, гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иIофышIэхэр!\nТыкъызытегущыIэмэ тшIоигъор лъэпкъ гъэзетым иредакцие илъэсыбэрэ Iоф щызышIагъэу, тшыпхъу нахьыжъэу, типхъорэлъфэгъоу Чэсэбый Юл.\nТигупсэу Юлэ идунай зихъожьыгъэр илъэси 8-м ехъугъ. Юлэ псаугъэмэ, бэдзэогъум и 17-м ыныбжь илъэс 80 хъущтыгъэ.\nЮлэ иIофшIэкIагъэри, ицIыфышIугъагъэри, иакъыли дэгъоу щыгъуазэх иIофшIэгъугъэхэр ыкIи ягукъэкIыжьхэр бэрэ лъэпкъ гъэзетым къыщыхаутэу хъугъэ.\nТэри, иIахьылхэм, Юлэ шэн-хэбзэ дэхабэу дэтлъэгъугъэр зэкIэ къэтымыпчъыми, гущыIэ фэбэ заулэкIэ тыкъытегущыIэ тшIоигъу.\nЮлэ къалэу Мыекъуапэ къыщыхъугъ, ятэкIэ къуаджэу Аскъэлай зыщыщыгъэр, бэрэ дахэкIэ нахьыжъмэ зигугъу ашIыщтыгъэ лIакъоу Чэсэбыймэ япхъугъ.\nЮлэ ищыIэныгъэ къиныгъо лъэхъанхэр бэу къыхэфагъ, ятэ Хэгъэгу зэошхом щыкIодыгъ. Арэу щытми, исабыигъо-икIэлэгъум лъэшэу анаIэ тырагъэтыгъ янэу Чаби, ятэшыпхъухэу Къутаси, Зулихъи. Мыхэм аIэ зэкIэдзагъэу яцIыфыгъи, яшэн-зэфыщытыкIэ шъаби зэбламыхъоу ягъашIэ къахьыгъ. Тхьэм джэнэт къарет.\nЦIыфмэ гуфэбэныгъэ ин Юлэ афыриIагъ, ыгукIэ къабзэу щытыгъ. ИIахьылхэмкIэ гукIэгъушхо хэлъыгъ. Типхъорэлъфэгъу иунэ цIыфкIуапIэщтыгъ, зыми нэмыплъ ритыгъэп. Пшъыгъэу IофшIапIэм къикIыжьыгъэми, IущхыпцIыкIызэ, Iахьыл ныохэми, пшъэшъэжъые еджакIохэми, нэмыкIхэми афабзэщты-гъэ, афадэщтыгъэ. Юли, янэу Чаби рызыкъышхо яIагъ. Чылэм къикIыгъэ Iахьыли, нэIуаси, сымэджэщым чIэфагъи Юлэ имыхьамелэ анэсыгъ ыкIи шIукIэ агу къэкIыжьы, ащыгъупшэрэп, къыфэразэх.\nЮлэ икIалэу Айтэч янэ итеплъэ ыIыгъ, ишэн, иIокIэ-шIыкIэхэмкIи ехьыщыр. Ти Айтэч ишIэныгъи, иIофшIакIи, иIушыгъи тырэгушхо, тыфэлъаIо щыIэкIэ гупсэф иIэнэу, насыпышIонэу, унэгъо дахэ иIэ хъунэу!\nНепэ Юлэ къытхэмытыжьми, ицIыф шъыпкъэгъэ дахэкIэ иIахьылхэм тыгу къэкIыжьы, ишэнкIэ щысэтехыпIэу тиIагъ ыкIи тиI.\nЮлэ бэрэ тынэгу къыкIэуцо, тыгуи зэхахьэ, тынэпси къытшIуехы…\nУтщыгъупшэрэп, ти Юлэ дах\nЧэсэбый Юлэ непэ къытхэтыгъэмэ, ыныбжь илъэс 80 хъущтыгъэ.\nIэдэб дахэ зыхэлъ IофшIэкIошхоу, шъхьэкIэфэ ин зыфашIыщтыгъэ бзылъфыгъэу ары Юлэ тыгу къызэринагъэр. УныбжьыкIэми, ухэкIотагъэми узыфищэу шэн дэхабэ ащ хэлъыгъ.\nЧэсэбый Юлэ 1936-рэ илъэсым бэдзэогъум и 16-м Мыекъуапэ къыщыхъугъ. Хьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэм къызычIэкIым, Мыекъопэ кIэлэегъэджэ институтым щеджагъ. Ар къызэриухыгъэм лъыпытэу ищыIэныгъэ печатым рипхыгъ. Гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» (нэужым «Адыгэ макъэм») илъэс 30-м ехъурэ Iоф щишIагъ. Корректорыгъ, письмэхэмкIэ отделым иIофышIагъ, ау пстэуми анахьыбэу зэдзэкIакIоу щытыгъ.\nЮлэ илъэсыбэрэ зы кабинет сыдисынэу хъугъэ. Бэ сызыфигъэсагъэр, инэу сыфэраз. Анахьэу сыгу къэкIыжьырэр апэрэ мафэр ары. «Непэ къыщегъэжьагъэу мары узигъусэщтыр, кIырыплъ, упчIэжьэгъу шIы», — ыIуи Пэнэшъу Хьамзэт Юлэ икабинет сызырещэм, пстэуми апэу сынаIэ зытесыдзагъэр тхьэпэ 20 фэдиз хъун хэутыгъэу ыпашъхьэ зэрилъыр ары. Мэфэ заулэм зэIуигъэкIагъэмэ яджэжьэу къысшIошIыгъ. Ау нафэ къызэрэхъугъэмкIэ, сыхьатищкIэ ащ фэдизыр зэридзэкIыгъ (нэкIэ рычъэмэ, урысыбзэр адыгабзэм рилъхьэзэ, машинисткэм хыригъэутыгъ). Сыгу лъэшэу кIодыгъэу мэкIэ-макIэу сылъыплъэщтыгъ. Игъо къысфалъэгъугъэ IофшIэным сызэрезэгъыгъэмкIэ сыкIэгъожьыгъэу сепэгъогъохэу сыщысыгъ. Гулъытэшхо зиIэ бзылъфыгъэм сыгу ихъыкIырэр къыгурыIуагъ ыкIи макIэу къэщхыпцIи къысиIуагъ: «ЗэкIэми зэгорэм ащ фэдэ зэпачын фаеу мэхъу. Тэри тыбдеIэщт, ори уегугъущт. УмыгумэкI, зэкIэ дэгъоу зэпыфэщт». А гущыIэхэм ауж сыгу нахь къихьажьыгъ ыкIи цыхьэ къысфэзышIыгъэхэр къэсымыгъэукIытэжьынхэу тесыубытагъ…\nИлъэсхэр, илъэсхэр, цIыфым гушIуагъуи, къини бэ зэфэшъхьафэу пэжъугъохын шъулъэкIырэр. Сэ непэ згъэшIэгъожьэу сызэгупшысэрэр сыд фэдизэу Юлэ ыгу хэкIын фэдэ горэ къыраIуагъэми, зыми дысэу е ымакъэ Iэтыгъэу зэрэдэмыгущыIэжьыгъэр ары. НахьыбэрэмкIэ мырэущтэу ыIощтыгъэ: «Ащи ыIуагъэмрэ зэрэзекIуагъэмрэ шIотэрэз, ащ хэпшIыхьан щыIэп».\nДунаим къытехъуагъэу емыхыжьын щыIэп, ау цIыфмэ дэ-гъукIэ уигугъу ашIыжьыныр зымыуасэ щыIэп. Утщыгъупшэрэп, ти Юлэ дах, бэрэ уигугъу тэшIы.\nШIукIэ тыгу уилъ\nЧэсэбый Юлэ фэдэ цIыфышIу сапэ къызэрифагъэмкIэ, илъэс пшIыкIущым ехъурэ сыдэлэжьэнэу зэрэхъугъэмкIэ Тхьэм лъэшэу сыфэраз. ИIэдэбкIэ, ибэрэчэтыгъэкIэ ар редакцием иIофышIэхэм къахэщыщтыгъ, цIыфыгъэкIэ уахэзыгъэлъыхъухьащтхэм ащыщыгъ. Нэщх-гущхэу, нэгу зэIухыгъэу, цIыф хьалэлэу щытыгъ. УпчIэ горэ уиIэу Юлэ зызыфэбгъазэкIэ, Iофэу зыпылъыр зэпигъэути, мэхьанэ къыуитэу, щхыпэ шъабэр ыIупэ телъэу, нэгушIоу, самбырэу джэуапыр къыуитыжьыщтыгъ, рэхьатныгъэу хэлъымкIэ бзылъфыгъэм угу къыдищаещтыгъ.\n«Тхьэм Чэсэбый Юлэ зэдзэкIын Iофым къыфигъэшIыгъагъ» сIомэ, хэукъоныгъэ мыхъунэу сэлъытэ. Зыпшъэ умыкIожьын къулайныгъэ ин а Iофым ащ фыриIагъ, ыгу етыгъэу зэрэлажьэрэмкIэ, ишэнышIуагъэкIэ уехъопсэнэу щытыгъ. Ау шIэныгъэшхо зэрэкъолъым рыкъэеу сырихьылIагъэп, къыдэлажьэхэрэм зыкIи захиIэтыкIыгъэп. ИцIыфыгъэкIи, иIэпэIэсэныгъэкIи бзылъфыгъэ гохьыр тищысэтехыпIэу щытыгъ.\nЮлэрэ сэрырэ тызэгъусэу бэрэ тидачэхэм тыкIощтыгъ ахэр зэголъыгъэхэти. Ащ ыIэ чIыгум зэрекIурэр, бысымгощэ хьалэлэу зэрэщытыр синэрылъэгъугъ.\n«Ынэгу нурэ къыкIехы, цIыф нэфын» зыфаIорэмэ Юлэ ащыщыгъ, къешIэкIы-гъэ пстэури зэлъигъэнэфыщтыгъ. Гуфэбагъэу, гукIэгъоу цIыфхэм апигъохыгъэм, ишIуагъэ зэраригъэкIыгъэм япэгъокIэу Тхьэм джэнэт къыритынэу селъэIу.\nКатегория: Статьи на адыгском. | Добавил: Анцокъо (26.07.2016)