«Нэбгырэ пэпчъ екIолIакIэ ищыкIагъ» | Адыгэ Макъ\n«Нэбгырэ пэпчъ екIолIакIэ ищыкIагъ»\nСэкъатныгъэ зиIэхэр щыIэныгъэм хэгъозэжьынхэмкIэ республикэ физкультурнэ-спортивнэ Гупчэм ипащэу Татьяна Буграновам зэIукIэгъоу дэтшIыгъэм илъэсныкъоу пыкIыгъэм Iоф зэрашIагъэм зэфэхьысыжьхэр къыщытфишIыгъ.\n— Илъэсныкъоу пыкIыгъэм къиныгъо зэфэшъхьафхэм тащыпхырыкIыгъ, ау гъэхъагъэхэри тиIэх. Зэнэкъокъуи 10-мэ тыдэкIызэ тахэлэжьагъ. Зэхэзымыххэрэм яспорт куп хэтхэу Беданэкъо Зауррэ Инна Кибиткинамрэ Урысые зэнэкъокъухэм апэрэ ыкIи ящэнэрэ чIыпIэхэр Зеленоград къыщахьыгъэх. Евгений Чуриковым Москва хэкум шы спортымкIэ щыкIогъэ зэнэ­къо­къухэм я 3-рэ чIыпIэр ащиубытыгъ. Юлия Башмаковам щэрыонымкIэ Казань я 4-рэ щыхъугъ. ПауэрлифтингымкIэ Урысыем ичемпионат Бзэ­джэжъыкъо Заурбэч Брянскэ я 2-рэ чIыпIэр щиубытыгъ, парафестымкIэ дартс зэнэкъокъухэм Ольга Карапетян я 3-рэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Сэкъатныгъэ зиIэхэм яя 3-рэ Урысые спартакиадэу Йошкар-Ола щыкIуа­гъэм республикэ интернатым изэхэт куп голболымкIэ я 3-рэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. Респуб­ликэми спортивнэ Iофтхьабзэ зэфэшъхьафхэр щыредгъэкIокIыгъэх: шашкэ зэнэкъокъухэр, бочча, голбол, теннис, нэмыкI спорт лъэпкъхэмкIэ Урысые чемпионатхэм ахэлэжьэщтхэр къащынэфагъэх.\n— Сэкъатныгъэ зиIэ спорт­сменхэр нэмыкI шъолъырхэм ащыкIощтхэ зэнэкъокъухэм ахэлэжьэнхэу дэкIыхэ зыхъукIэ хэта гъусэ афэхъухэрэр?\n— Тренерхэр ягъусэхэу макIох, гъогупкIэр физкультурнэ-спортивнэ Гупчэм афеты. Урысыем ишъолъырхэр хэгъэкIи, Европэм изэнэкъокъухэми ахэлажьэх. ТетэгъэгушIухьэх. Ти­шъыпкъэу Iоф адэтэшIэ. Мыхэм афэдэ цIыфхэр IэпыIэгъунчъэу къэбгъанэхэ хъущтхэп. Спортым зэрэпыщагъэхэр къашъхьапэ, ащ кIэбгъэгушIунхэ фае.\n— ЯпсауныгъэкIэ зыгорэ къямыкIоу къызхэкIырэм Iэпы­Iэгъу псынкIэ ябгъэгъотыным иамалхэр икъоу зэнэкъокъу­хэм ащызэхэщагъэу щытха?\n— Ащ фэдэхэри мэхъу. Ау зэнэкъокъухэм зэкIэри дэгъоу къащыдыхэлъытагъ. Тиспортсмен кIэлэцIыкIу горэ зэнэкъокъухэм дэи къащыхъугъагъ, сымэджэщыми чIэфэнэу хъугъагъэ, ау псынкIэу ипсауныгъэ зэтырагъэ­уцожьыгъ. ЗэрэтфэлъэкIэу ты­наIэ атет. Ежьхэри мэгумэкIых, ащ фэдэ зыхъурэм, узэмыжэгъэ чIыпIэхэри къыхэкIых, ау зэкIэри дэгъоу зэхэщагъэ хъумэ, а зэпстэур пхырыгъэкIыгъошIу.\n— Психологхэм Гупчэм Iоф щашIа?\n— Ары. Нэбгырэ пэпчъ екIо­лIакIэ ищыкIагъ. Ежь спортсменхэм ямызакъоу, яунагъо щыщхэми нэIуасэ зафэтэшIы, такIэупчIэ. Iазэхэм, психологхэм язакъоп, Гупчэм иадминистрацие хэтхэр зэкIэ мы IофшIэным хэщагъэх. ЦIыфхэу Iоф зыдатшIэхэрэр зэрэхэушъхьафыкIыгъэхэр къыд­гурыIозэ типшъэрылъ зэшIо­тэ- хы. IэзапIэу, сымэджэщэу зэпхыгъэхэм тафытео, япсауныгъэ изытет тылъэплъэ, зэхъокIыныгъэхэу афэхъухэрэр тэгъэунэфых, Iазэхэм ятэIо. Тренировкэхэр зыханэхэкIэ, нэмыкI спортсменхэм акIэхьажьынхэмкIэ нахь къин къафэхъу. Мыхэр спортсмен хэушъхьафыкIыгъэх. Арышъ, тынаIэ атет.\n— Хэгъозэжьын спортыр республикэм сыдэущтэу щызэхэщагъа, шъузфэныкъо горэхэр щыIэха?\n— Спортзал зэтегъэпсыхьагъэ тиI, ау зыIэпкъ-лъэпкъхэр пымытыжьхэм джэхэшъо фабэ афэшIыгъэн фае. ЕтIани спортклуб зэфэшъхьафхэм япчъэхэр афызэIухыгъэнэу ахэр зыIэ илъхэм тыкъяджэ. Мары бассейнэу тиIэм щесынхэу сэкъатныгъэ зиIэ нэбгырэ 70-рэ къэкIо. Псаухэри, пкъы фыкъуагъэ зиIэхэри къызэдэкIох. Ар зыгу темыфэ­хэрэри щыIэх. ЦIыфхэм зэхэшIыкIыныгъэ къызхагъэфэнэу сыкъяджэ. Непэ упсаумэ, неущ ори къыпщышIыщтыр пшIэрэп. Арышъ, пстэуми тызэдеIэжьын фае. ЕсынымкIэ тренерэу тиIэ Тамара Винокуровам тыфэраз. Пкъы фыкъуагъэ зиIэхэр псым зэрэхагъахьэхэрэ Iэмэ-псымэри бассейным хэт, ар IэпыIэгъушIу.\n— Илъэс пчъагъэм спортзал шъуиIагъэп. Илъэсым къехъугъэу ари къышъуIэкIэхьагъ. Шъуфэхъуа?\n— Ары. Тренировкэхэм анэмыкIэу спортзалыр зэIукIапIэ афэхъугъ, фаехэми щаибжъэ щешъонхэ алъэкIыщт. Унэм къи­кIыхэу цIыфхэм ахахьэхэ къэс нахь дэгъу, арышъ, «тыкъэкIощт» зыщаIорэм нэм фэдэх, псэм фэдэх.\n— Республикэм изекIо чIыпIэхэм зэпхыныгъэ адышъуиIа? Шъуиспортсменхэм языгъэпсэфыгъо чIыопсым щагъэ­кIон алъэкIынэу сыда шъу­шIэрэр?\n— БэмышIэу Свято-Михайловскэ чылысым тщэгъагъэх. ПсыкъечъэхыпIэхэм таIухьан тлъэкIырэп, сэкъатныгъэ зиIэхэр зэрысхэрэ курэжъыер ащызекIонэу амал щыIэп. Ащ пае кIошъухэрэп. Сэкъатныгъэ зиIэ­хэм я Урысые обществэ ыкIи ащ икъэлэ къутамэ зэпхыныгъэ­хэр адытиIэхэу Iоф адэтэшIэ. Тызэгъусэу Гъуамэ тIуакIэ тыкIонэу тыфай физкультурникым и Мафэ — шышъхьэIум и 10-м ехъулIэу.\nКъэралыгъо программэхэмкIэ анахьэу «Iэрыфэгъу щыIакI» зыфиIорэмкIэ лъэшэу IэпыIэгъу къытфэхъух. Игъорыгъозэ мылъкури къытIэкIэхьэ, спортымкIэ Урысыем и Комитет, паралимпийскэ комитетым анаIэ къыттет, республикэми ылъэкI къанэрэп. Мылъкур къызэрэтIэкIэхьагъэм тетэу спортивнэ шъуашэхэр тиспортсменхэм афэтщэфыщтых, маскэхэр, лъэкъопылъхьэхэр псынкIэу мэлажьэх. Тиспортивнэ шъуашэхэм тишъолъыр ипчъаг­ъэ — 01 — зэратетхагъэр тиспортсменхэм лъэшэу агу рехьы. Ахэр ащыгъэу Москва игупчэ шъхьаIэ къызиуцохэкIэ, тиспортсменхэр рэгушхо!