Республика Адыгея - ЯIэнатIэхэм аIухьагъэх\nМуниципальнэ образованиеу «Джэджэ районым» иадминистрацие ипащэу хадзыгъэ Александр Бутусовыр иIэнатIэ зэрэIухьэрэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ тыгъуасэ щыIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, районым щыпсэурэ нахьыжъхэр, цIыф гъэшIуагъэхэр, нэмыкIхэри.\nРайон администрацием ипэщэгъэ Виктор Пуклич гущыIэр зыратым, илъэс пчъагъэхэм къыготыгъэ иIофшIэгъухэм, сыд фэдэрэ лъэныкъокIи IэпыIэгъу къыфэхъугъэ республикэм ипащэхэм зэрафэразэр ариIуагъ. ПэщакIэу хадзыгъэ Александр Бутусовым фэгушIуагъ, муниципалитетым хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэлэжьэнэу фэлъэIуагъ.\nДжэджэ районым инароднэ депутатхэм я Совет хэтхэм ащыщхэр, нахьыжъхэр, нэмыкIхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх. Ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэнэу езыгъэжьэгъэ пэщакIэм цIыфхэр бэкIэ зэрэщыгугъхэрэр раIуагъ, ахэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэр пшъэрылъ шъхьаIэу фагъэнэфагъ.\nА.Бутусовыр нэужым зэхахьэм къыщыгущыIэзэ, икандидатурэ къыдезыгъэштэгъэ пстэуми зэрафэразэр ариIуагъ. Районым иэкономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, цIыфхэм цыхьэу къыфашIыгъэр къыгъэшъыпкъэжьыным зэрэпылъыщтыр къыхигъэунэфыкIыгъ. АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэм къыгъэнэфэгъэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэм ынаIэ зэрэтыригъэтыщтыр къыIуагъ.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэм гущыIэр зештэм, апэрапшIэу районым ипэщэгъэ Виктор Пуклич ирэзэныгъэ гущыIэхэр пигъохыгъэх. Экономикэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ муниципалитетым хэхъоныгъэхэр ышIынхэ зэрилъэкIыгъэм ащ иIахьышIу хэлъэу ылъытагъ.\n— Районым исоциальнэ-экономическэ хэхъоныгъакIэхэм непэ яублапIэу плъытэ хъущт. Муниципалитетым иадминистрацие ипащэу хадзыгъэ А. Бутусовыр иIофшIакIэкIэ цIыфхэм дэгъоу ашIэ, районым гумэкIыгъоу илъхэм, ахэр дэгъэзыжьыгъэхэ зэрэхъущтым ар ащыгъуаз. ЦIыфхэм цыхьэу къыфашIыгъэр къыгъэшъыпкъэжьынэу тыщэгугъы. Тыгъэгъазэм, натрыфым, картофым якъэгъэкIынкIэ районым апэрэ чIыпIэр республикэм щиIыгъ, чъыгхатэхэм ягъэтIысынкIэ ыкIи былымхъунымкIэ пэрытныгъэ ыIыгъ. 2016-рэ илъэс закъом чъыг гектар 400 фэдиз агъэтIысыгъ, джырэ уахътэм ехъулIэу ахэм гектар 725-рэ фэдиз аубыты. 2017-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу муниципалитетым щаIыгъ былым пIашъэхэм япчъагъэ мини 10,2-рэ мэхъу, 2015-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар проценти 114-м кIэхьэ. Промышленностым ылъэныкъокIи хэхъоныгъэхэр щыIэх. Джэджэ районым щаIыгъ чIыгу Iахьхэм зэкIэми хэбзэIахьхэр атыралъхьагъэх, ащ ишIуагъэкIэ бюджетым къихьэрэ ахъщэм хэхъуагъ. Мэхьанэшхо зиIэхэм ащыщ районым изэхэубытэгъэ бюджет ихахъохэр нахьыбэ зэрэхъугъэр. 2016-рэ илъэсым ар сомэ миллион 523,3-м нэсыгъ, ыпэрэ илъэсым егъэпшагъэмэ, проценти 7,9-кIэ нахьыб, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМуниципалитетым хэхъоныгъэхэр ешIых нахь мышIэми, щыкIагъэу, гумэкIыгъоу щыIэр джыри зэрэмымакIэр АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къыхигъэщыгъ. ГущыIэм пае, экономикэм зэкIэмкIи инвестициеу къыхалъхьагъэм ипроценти 4,1-рэ ныIэп Джэджэ районым телъытагъэр. Муниципалитетым ипэщакIэу хадзыгъэм мы лъэныкъом нахь ынаIэ тыригъэтыныр, инвестициехэр нахьыбэ ышIыныр ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщэу фигъэнэфагъ. Ар зэшIохыгъэ зыхъукIэ, цIыфхэм IофшIапIэ агъотыщт, бюджетым ихахъохэр нахьыбэщт, инфраструктурнэ проектыкIэхэр щыIэныгъэм щыпхыращынхэ амал яIэщт.\n— ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу хъуныр, ахэр социальнэу ухъумэгъэнхэр, зэрифэшъуашэу яфэIо-фашIэхэр афэгъэцэкIэгъэныр — джары анахь мэхьанэшхо зиIэр. Мы лъэныкъомкIэ администрациякIэм Iофышхо ышIэнэу къыпыщылъ. Джащ фэдэу районым исанитарнэ зытет шапхъэхэм адиштэныр, демографием ылъэныкъокIэ Iофхэм язытет нахьышIу шIыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэх. А лъэныкъохэр къыдэтлъытэзэ муниципальнэ образованием ипащэ иIофшIагъэ уасэ фэтшIыщт, — къыIуагъ кIэухым КъумпIыл Мурат.\nМы мэфэ дэдэм Тэхъутэмыкъое район администрацием ипащэу хадзыжьыгъэ Шъхьэлэхъо Азмэт мэфэкI шIыкIэм тетэу иIэнатIэ Iухьагъ. Ащ фэгъэхьыгъэ зэхахьэу щыIагъэм цIыфыбэ къекIолIагъ, ахэм ащыщыгъ АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурати.\nШъхьэлэхъо Азмэт присягэ ыштагъ, ар иIэнатIэ зэрэIухьагъэр къэзыушыхьатырэ удостоверениер къыратыжьыгъ.\nЗэхахьэм къекIолIэгъэ цIыфхэм ащыщхэр нэужым къэгущыIагъэх, Шъхьэлэхъо Азмэт иIофшIэн зэрэзэхищэрэм осэшIу фашIыгъ, ащ къыщымыуцоу ыпэкIэ лъыкIотэнэу къыфэлъэIуагъэх. Зэхахьэм къекIолIэгъэ цIыфхэм ащыщхэр нэужым къэгущыIагъэх, Шъхьэлэхъо Азмэт иIофшIэн зэрэзэхищэрэм осэшIу фашIыгъ, ащ къыщымыуцоу ыпэкIэ лъыкIотэнэу къыфэлъэIуагъэх.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэрэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, муниципальнэ образованиеу «Тэхъутэмыкъое районым» инароднэ депутатхэм я Совет хэтхэм яунашъокIэ Шъхьэлэхъо Азмэт администрацием ипащэу хадзыжьыгъ. Ащ къикIырэр мы аужырэ илъэси 5-м районым ипащэ Iофэу ышIагъэм цIыфхэм уасэ зэрэфашIыгъэр, ащ зэрэдырагъэштагъэр ары.\n— Промышленностым хахъохэр ышIынхэм, районым къихьэрэ инвестициехэр, бюджетым ихахъохэр нахьыбэнхэм, социальнэ сферэр гъэпытэгъэным, цIыфхэм псэупIэхэр афэшIыгъэнхэм, нэмыкI лъэныкъохэмкIи Тэхъутэмыкъое районым пэрытныгъэ ыIыгъ. IофшIэпIэ чIыпIэ зимыIэу мыщ щатхыгъэр процент 0,8-рэ ныIэп, а къэгъэлъэгъонымкIэ муниципалитетыр къахэщы. Гурыт лэжьапкIэу къыщахьыжьырэр сомэ мин 33-м ехъу, ащкIи регионым пэрытныгъэ щиIыгъ. Мы пстэуми къагъэлъагъо районым тапэкIи хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ амалышIухэр зэрэIэкIэлъхэр. Ащ дакIоу щыкIагъэхэр щыIэх, ахэм зэу ащыщ псэупIэхэр, псэуалъэхэр хэбзэнчъэу зэрашIыхэрэр, ащ тыпэуцужьын фае. ПсэолъэшI IофшIэнхэр рагъэжьэным ыпэкIэ организациехэр тыуплъэкIухэзэ тшIыным мэхьанэшхо иI. Законыр зыукъорэ псэолъэшI организациехэм пытагъэ хэлъэу тадэзекIощт. Зипшъэрылъхэр тэрэзэу зымыгъэцэкIэрэ ыкIи хэбзэгъэуцугъэр амыукъоным лъымыплъэрэ пащэхэм пшъэдэкIыжь зэрахьыщтыр агу къэсэгъэкIыжьы.\nДжащ фэдэу фэтэрыбэу зэхэт унэхэм яшIын зиахъщэ хэзылъхьэгъэ цIыфхэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм, ахэр амыгъэпцIэнхэм тынаIэ тетын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат. — ЦIыфзэхахьэхэр нахьыбэрэ тшIынхэ, республикэм щыпсэухэрэм ягумэкIыгъохэр зэхэфыгъэнхэ фае, джащ фэдэу къоджэ псэупIэхэм зэкIэми шэмбэт шIыхьафхэр ащызэхэщэгъэнхэр типшъэрылъ шъхьаIэх.\nПредпринимательствэ цIыкIумрэ гурытымрэ тапэкIи IэпыIэгъу афэхъугъэныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщэу АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэм къыхигъэщыгъ. Мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэм фэшI программэ зэфэшъхьафхэм ахэр ахэлэжьэнхэм мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ.\n— Лъытэныгъэ зыфэсшIырэ Азмэт Мэзбэч ыкъор, къэзэрэугъоигъэхэр! Хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ Тэхъутэмыкъое районым амалышIухэр зэрэIэкIэлъхэр нафэ, ар къызфэдгъэфедэн фае. Адыгеим игъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэр тапэкIи муниципалитетым IэпыIэгъу къыфэхъухэзэ ашIыщт. ГущыIэм пае, республикэм иIэпыIэгъукIэ кIэлэеджэкIо 990-мэ ателъытэгъэ гурыт еджапIэм ишIын къуаджэу АдыгеякIэм щедгъэжьагъ, нэмыкI гухэлъэу тиIэри макIэп. Тызэгъусэу ахэр щыIэныгъэм щыпхырытщыщтых, Iофышхо тшIэнэу къытпыщылъ. Район администрацием ипащэу хадзыжьыгъэм мы пшъэрылъхэр зэрэзэшIуихыщтхэм сицыхьэ телъ, тэ ащ IэпыIэгъу тыфэхъущт, — къыIуагъ кIэухым КъумпIыл Мурат.