Республика Адыгея - КъумпIыл Мурат социальнэ псэуалъэхэр къыплъыхьагъэх\nКъумпIыл Мурат социальнэ псэуалъэхэр къыплъыхьагъэх\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ ыгъэцэкIэнэу агъэнэфэгъэ КъумпIыл Мурат муниципальнэ образованиеу «Тэхъутэмыкъое районым» тыгъуасэ щыIагъ. Мыщ ипсэупIэхэм ащыщхэм щашIырэ ыкIи щагъэпсыгъэ социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэм пащэр якIолIагъ, IофшIэнхэр зэрэлъыкIуатэхэрэм защигъэгъозагъ.\nАпэрэ объектэу КъумпIыл Мурат зэкIолIагъэр къуаджэу «Новая Адыгея» зыфиIорэм щашIырэ гурыт еджапIэр ары. Ащ игъусагъэх АР-м гъэсэны гъэмкIэ иминистрэу Хъуажъ Аминэт, республикэм псэолъэ шIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтхэмкIэ иминистрэу Валерий Картамышевыр, муниципальнэ образованиеу «Тэхъу тэмыкъое районым» иадминистрацие ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт, нэмыкIхэри. КIэлэ еджэ кIо 990-мэ ателъытэгъэ учреждениер зыщагъэпсыщт чIыпIэр къыхахыгъ, объектым ищыкIэгъэ IофшIэным ипроцент 33-рэ агъэцэкIагъэр. 2016-рэ илъэсым шэкIогъум и 2-м еджапIэм ишIын къызэтырагъэуцогъагъ. Псэуалъэр ухыжьыгъэным пае субсидие зэрящыкIагъэр зэрытхэгъэ заявкэр Адыгеим УФ-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ 2017-рэ илъэ сым ищылэ мазэ и 13-м фигъэ хьыгъ. Объектым иухыжьын пэшIорыгъэшъэу сомэ миллион 665,9-м ехъу текIодэщтэу къалъытагъ. Ащ щыщэу сомэ миллион 466,1-р — федеральнэ гупчэм, миллион 39,4-р — республикэм, миллиони 160,3-р — муниципалитетым ибюджет къахахыщтых.\nДжырэ уахътэм ехъулIэу Тэхъутэмыкъое районым гурыт еджэпIэ 21-рэ ит, ахэм кIэлэ еджэкIо 8046-рэ ащеджэ. ЯтIо нэрэ сменэм кIохэрэм япчъа гъэ нэбгырэ 2303-рэ е процент 28,6-рэ мэхъу. Поселкэу Яблоновскэм еджэпIи 3 дэт, ахэм нэб гырэ 2984-рэ ачIэс, ятIонэрэ сменэм кIэлэеджэкIо 1570-рэ къекIуалIэ. Мыхэм яфэIо-фа шIэхэр гъэцэкIэгъэнхэм, еджа пIэхэр зэкIэ зы сменэм тегъэ хьэгъэнхэм гъэсэныгъэм иучреждениеу ашIыщтхэр фэIоры шIэщтых.\nЖъы хъугъэ унэхэм ачIэсхэр гъэкощыгъэнхэм телъытэгъэ программэр республикэм анахь дэгъоу щызыгъэцэкIагъэр Тэ хъутэмыкъое районыр ары. Ащ къыдыхэлъытагъэу пшъэдэкIы жьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Компаньон» зыфиIорэм ышIы гъэ къатыбэу зэтет унэм пащэ хэр екIолIагъэх. Мыщ зэкIэмкIи фэтэр 92-рэ хэт, ащ щыщэу 71-р агъэкощыгъэ унагъохэм атырагощагъ. БлэкIыгъэ илъэ сым итыгъэгъазэ къыщыублагъэу ахэм ащыщхэр унакIэм къэкIожьыгъэх, адрэхэм яфэтэрхэр джырэ уахътэм цIыкIу-цIыкIоу зэтырагъэпсыхьэх. Псэ упIэ къызэратыгъэ унагъохэм ащыщхэм КъумпIыл Мурат яхьэкIагъ. Муниципалитетым къафишIагъэм рыразэхэмэ, щыкIагъэ горэхэр яIэмэ ар акIэупчIагъ. Мыщ фэдэ зэтегъэ псыхьэгъэ псэупIэ яIэным бэ шIагъэу кIэхъопсыщтыгъэ цIыф хэр республикэм, муниципалитетым ипащэхэм къафэрэзагъэх.\nКъэIогъэн фае, УФ-м и Президент ижъоныгъокIэ унашъохэм ягъэцэкIэн къыдыхэлъытагъэу жъы хъугъэ унэхэм ачIэсхэр гъэкощыгъэнхэм ипрограммэ игъэцэкIэн 2011-рэ илъэсым рагъэжьагъ. А уахътэм къыкIоцI республикэм щыпсэурэ нэбгырэ 1131-мэ (унэгъо 393-рэ) ягъэкощын сомэ миллион 370-рэ пэIуагъэхьагъ, ахэм унэ кIи 7 афашIыгъ. 2017-рэ илъэ сым Iоныгъом и 1-м нэс жъы хъугъэ унэхэм ачIэсхэр зэкIэ гъэкощыгъэнхэ фае. Адыгеим ис нэбгырэ 383-мэ (унэгъуи 176-мэ) псэупIэхэр аратыщтых, ащ сомэ миллиони 145-рэ пэIуагъэхьащт. Ащ щыщэу сомэ миллион 88-р — псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым щыкIорэ зэхъокIыныгъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ Фондым, мил лион 57-р — республикэ бюджетым къатIупщыщтых.\nНэужым КъумпIыл Мурат къуаджэу Тэхъутэмыкъуае ща шIыщт физкультурнэ-псауныгъэ гъэпытэпIэ комплексыр зыщырагъэжьэщт чIыпIэм къекIолIагъ. КъумпIыл Мурат пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцугъэхэм ащыщ республикэм ирайонхэм ыкIи икъалэхэм зэкIэми мыщ фэдэ спорт комплексхэр ащы гъэпсыгъэнхэр. Мыекъуапэ ыуж ащ фэдэ псэуалъэ къызэрыуцощтыр Тэхъутэмыкъое районыр ары.\n— Мы районым тигугъэ пIэшIухэр етэпхых, сыда пIомэ зыдэщыс чIыпIэм елъытыгъэу инвесторхэмкIэ хъопсагъо. Му ниципалитетым ищыкIэгъэ гурыт еджэпIитIу тшIынэу тэгъэ нафэ, зыр непэ тыздэщыIэгъэ псэупIэу «Новая Адыгея» зы фиIорэм дэтыщт, адрэр поселкэу Инэм щытшIыщт. Жъы хъугъэ унэхэм ащыпсэухэрэр гъэкощыгъэнхэм ипрограммэу 2016-рэ илъэсым телъытагъэр районым дэгъу дэдэу ыгъэ цэкIагъ. Мы илъэсми а Iоф шIэныр муниципальнэ образованием лъигъэкIотэщт, къатыбэу зэтет зы унэ ытынэу тэгъэнафэ. Спорт комплексым ишIын епхыгъэ экспертизэр щыI. 2017-рэ илъэсым ыкIэм нэс объектыр тыухынэу ары. МыщкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи инвесторхэм бэкIэ тащэгугъы. Тэ типшъэрылъыр инфраструктурэм иIофыгъохэр зэшIотхынхэр ары, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nПсэуалъэхэм яшIын зэрэлъы кIуатэрэм, Iофхэм язытет зы фэдэм ренэу зынаIэ тет Къум пIыл Мурат зэрафэразэр къы Iуагъ нэужым гущыIэр зыштэ гъэ Шъхьэлэхъо Азмэт.\n— Районым ищыкIэгъэ гурыт еджэпIитIур тшIыщтых. Мыщ фэдэ псэуалъэу поселкэу Инэм къыдэуцощтыр зыгъэпсыщт фир мэр щыI. Ежь иахъщэкIэ ащ псэолъэшI IофшIэнхэр ыгъэцэ кIэщтых, нэужым а объектыр муниципалитетым ыщэфыжьыщт. Илъэсым ыкIэм нэс псауныгъэр зыщагъэпытэрэ комплекс ти Iэщт. Жъы хъугъэ унэхэм ащып сэухэрэр гъэкощыгъэнхэм ипрограмми зэрифэшъуашэу дгъэцэкIэным тынаIэ тедгъэтыщт, — къыIуагъ район администрацием ипащэ.