ПсэкIэ алъыIэсыныр ишэнышIу — Адыгэ макъ\nПсэкIэ алъыIэсыныр ишэнышIу\nРедактор 04.08.2020 04.08.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nХэгъэгум имузыкальнэ искусствэ щызэлъашIэрэ Анатолий Шипитько ыныбжь илъэс 80 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм къытфаIотагъэр тшIогъэшIэгъон.\nУрысыем искусствэхэмкIэ иза­служеннэ IофышIэшху, Урысыем культурэмкIэ изаслуженнэ IофышI, Адыгэ Республикэм инароднэ артист, Пшызэ искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху. Ащ фэдэ щытхъуцIэхэр къызыфаусыгъэ Анатолий Шипитько Мыекъуа­пэ щэпсэу.\nКультурэм иIахьышIу зэрэхи­шIыхьагъэм фэшI СССР-м итамыгъэхэр, дышъэ орденэу «Служение искусству» зыфиIо­рэр, А. Пушкиным ыцIэкIэ агъэ­нэ­фэгъэ медалыр, Адыгэ Респуб­ликэм итын анахь лъапIэу медалэу «Адыгеим и Щытхъузе­хьэр», нэмыкIхэри къыфагъэшъо­шагъэх.\nАдыгеир Краснодар краим къызыхэкIыжьым республикэм симфоническэ оркестрэр, урыс лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ оркестрэу «Русская уда­лыр», камернэ музыкальнэ теат­рэр, нэмыкIхэри щызэхащагъэх.\n— «Русская удалыр» Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо филармоние щызэхащэным кIэщакIо фэхъугъэхэм сакъытегущыIэ сшIо­­игъу, — къытиIуагъ оркес­трэм ихудожественнэ пащэу илъэсыбэрэ Iоф зышIэгъэ Анатолий Шипитько. — Адыгэ Рес­публикэм иапэрэ Президентэу Джарымэ Аслъан, республикэм культурэмкIэ иапэрэ министрэу Хьанэхъу Адам, Адыгеим и Къэ­ралыгъо филармоние ипащэу щытыгъэ Хъот Заур, ахэр зэхэщакIо тфэхъу­гъэх.\n— Оркестрэм егъэжьэпIэшIоу фашIыгъэр щыIэныгъэм къыщы­шъотэжьыгъ.\n— Урысыем икъалэхэм, IэкIыб хэгъэгухэм концертхэр къащыттыгъэх. 1993-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм имэфэкI мафэ ехъу­лIэу апэрэ пчыхьэзэхахьэр Мые­къуапэ щыкIуагъ.\n— Орэдэу къаIощтым, лъэпкъ музыкэу жъугъэжъынчыщтым якъыхэхын сыдэущтэу ежъугъэ­жьагъа?\n— Лъэпкъ пэпчъ фольклор иI. Тарихъым инэкIубгъохэм зафэбгъазэмэ, тинахьыжъ лIэужхэм къытфыщанагъэр бэ. Репертуарыр зэхэдгъэуцо зыхъукIэ, щыIэны­гъэм изэхъокIыныгъэхэр сыдигъуи къы­дэтлъытэщтыгъэх. Музыкэм цIыфыр епIу, егъасэ. Ащ IофшIэныр къыщедгъэжьэныр шэнышIу тфэ­хъу­гъагъ.\n— Шъуиконцертхэм лъэпкъ зэ­фэшъхьафхэм яорэдхэр ащэIух.\n— Адыгэ Республикэм тыщэпсэу. Адыгэхэм ямузыкальнэ искусствэ гъэшIэгъон дэдэу щыт. Композитор цIэрыIоу Нэхэе Ас­лъан ансамблэу «Ислъамыем» пае зэригъэфэгъэ музыкэр Европэм икультурэ хэхьагъ. Лъэпкъ искусствэр дунаим щызэхахы. Адыгэ орэдхэр «Русская удалым» зэрэхэдгъэхьагъэхэм типрограммэ нахь гъэшIэгъон къышIыгъ.\n— Оркестрэр зызэхащагъэм къыщегъэжьагъэу хэгъэгум иорэдыIо цIэрыIохэр пчыхьэзэхахьэхэм къяшъогъэблагъэх.\n— Музыкэм лъэпкъхэр зэфещэх. Уимылъэпкъэгъу цIыфым икультурэ нахьышIоу пшIэ зыхъу­кIэ, лъытэныгъэу ащ фэпшIырэм хэхъощт.\n— Музыкэр зэудзэкIыжьынэу щытэп, нотэхэр зы бзэкIэ тхыгъэх.\n— Сыгу укъигущыIыкIыгъ, Нурбый. Классикэм хэхьэгъэ произведениехэр, лъэпкъ фольклорым къыхэтхыгъэхэр зы пчыхьэзэхахьэм щэIух. Орэдыр щыIэны­гъэм щыуигъусэмэ, уигушъхьэ кIуачIэ зыкъиIэтыщт, щыIэныгъэр нахьышIоу къыбгурыIощт.\n— Адыгеим щыщ артист пчъагъэмэ «Русская удалым» орэд къыщаIоу бэрэ тядэIугъ.\n— Дэрбэ Аслъан ымакъэ зэхэзыхырэмэ упчIабэ къытатыщтыгъ, гущыIэ фабэхэр къыфаIощтыгъ. Ростов хэкум, Краснодар краим тащыIэу тиконцертхэм къядэIугъэ­хэр пчыхьэзэхахьэм ыуж гущыIэгъу къытфэхъущтыгъэх, тиартистхэм къаIукIэщтыгъэх. «Русская удалым» арэущтэу ригъажьи, цIэрыIо хъугъэ.\n— Кощбэе Валентинэ, Нэхэе Тэмарэ, нэмыкIхэри орэдыIохэу «Русская удалым» хэтыгъэх. Музыкантхэр къащытхъущты­гъэх.\n— Оркестрэр лъэшэу сыгу рихьыщтыгъ. Артист дэгъухэр хэтыгъэх, IофшIэным гушIуагъо хэзгъуатэщтыгъ.\n— Анатолий, музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр, балалайкэм къы­щебгъэжьэнышъ, джэмышххэм, унагъом, кIыщым ащагъэфе­дэхэрэ пкъыгъохэм анэсыжьэу концертхэм ащытэлъэгъух.\n— ЦIыфым игулъытэ зызэриушъомбгъурэр, сэнаущыгъэу хэлъыр къызэIуихын зэрилъэкIырэр «Русская удалым» щыIэныгъэм къыщегъэлъагъо. Я XVIII — XIX-рэ лIэшIэгъухэм агъэфе­дэщтыгъэхэ балалайкэхэм яте-плъэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъу­-гъэх. Гум къикIырэ музыкэр оркестрэм къыригъаIозэ, цIыфхэм алъэIэсы.\n— Хэгъэгум, дунаим яартист цIэрыIохэм пчыхьэзэхахьэхэм тащыIукIэзэ, искусствэм ибайныгъэ кIуачIэ тызэлъекIу.\n— СССР-м инароднэ артистэу Леонид Сметанниковыр тиконцерт зыхэлажьэм, хъугъэ-шIагъэм зэхэщакIохэм мэхьэнэ ин ратыгъагъ, дунэе къэбар хъугъагъэ.\n— Урысыем и Театрэшхо иартистэу Александр Захаровыри Адыгеим ихьэкIагъ.\n— Александр Захаровыр, Анатолий Сафиуллиныр, фэшъхьаф артист цIэрыIохэм тиконцертхэр къагъэдахэщтыгъэх.\n— Ткъош Къэбэртэе-Бэлъ­къа­рым иартистхэри «Русская удалым» иныбджэгъушIух.\n— УрысыбзэкIэ, адыгабзэкIэ, италяныбзэкIэ, нэмыкIхэмкIи къаIорэ орэдхэр тхьакIумэм икIы­жьыхэрэп.\n— Урысыем, Адыгеим, Къэрэ­щэе-Щэрджэсым, Къэбэртэе- Бэлъкъарым янароднэ артистэу Тутэ Заур иконцерт сыда къе­пIуалIэ пшIоигъор?\n— Ащ фэдэ концертхэр нахьыбэрэ зэхэщэгъэнхэ фаеу сэлъытэ. ПкIыхь дахэм тыхэтэу къысщыхъу­зэ, пчыхьэзэхахьэр Мыекъуапэ зыщэкIом, лъэпкъ искусствэм тызэрэзэфищэрэр гукIи, псэкIи тлъэгъугъэ.\n— «Русская удалым» инеущрэ мафэ зэрэплъэгъурэр къытаIоба.\n— Оркестрэр зыпкъ иуцуагъ, цIэрыIо хъугъэ. Артистхэм яфэIо-фашIэхэр нахьышIоу афигъэцакIэ зыхъукIэ, хэкIыжьыщтхэп. Краснодар, Ростов-на-Дону, Мыекъуа­пэ, фэшъхьафхэм ащеджагъэхэр оркестрэм хэтых. Янеущрэ мафэ нахьышIу хъущтэу сэлъытэ.\n— Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу Андрей Ефименкэр художественнэ пащ, ар къыпщытхъугъ.\n— БэшIагъэу оркестрэм Андрей хэт. ЕгъэжьапIэу тшIыгъэр лъегъэ­кIуатэ.\nАнатолйи Шипитько Краснодар краим ипсэупIэу Староминскоим къыщыхъугъ. ИкIэлэцIыкIугъор Хэгъэгу зэошхом илъэхъан те­фагъ. Ятэу Василий заом щыфэ­хыгъ. Янэ пщынэ къызыфещэфым игушIогъошхуагъ. Краснодар, Мыекъуапэ ащеджагъ. Шыу Щэбанэ игукъэкIыкIэ Анатолий культурэм и Унэу «Зэкъошныгъэм» рагъэблагъи, искусствэм Iоф щишIэу фежьагъ. Сургут щылажьэу къыхэкIыгъэми, Адыгеир игунэс. Ишъхьэгъусэу Наталье «Русская удалым» хэтэу искусствэм щы­зэлъашIагъ.\nКультурэм иIофышIэхэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм таригъусэу унагъом тыфэгушIо. Опсэу, Анатолий! УишIушIагъэ лIэужхэр зэрепхых. «Русская удалыр» гъа­шIэм щылъыкIотэнымкIэ лъэпсэшIу пшIыгъэ.\nПредыдущая Старинная адыгская песня покорила жюри всероссийского фестиваля «Песенка года»\nСледущая Anlaşı her şeyin başı