Нафэу зэрэщытымкIэ, орфографие шапхъэхэм илъэс пчъагъэхэм къакIоцI зэхъокIыныгъэ инхэр афэхъурэп. Ау ащ къикIрэп орфографиер ренэу зыпкъ итэу щытыныр, бзэм хахъо къэс ащи зэхъокIыныгъэхэр фэхъух. Арышъ, орфографие зэблэуныгъэхэр зэгъэкIодэу амыгъэкIодышъуми, ахэр нахь макIэ зэрашIыщтым бзэшIэныгъэлэжьхэр ренэу пылъынхэ фае. Джары зыфэгъэхьыгъагъэр Даур Хьазрэт, Шъаукъо Аскэр, Бырсыр Батырбый «Адыгэ орфографием иправилэхэм» япроектэу I970-рэ илъэсым къыдагъэкIыгъэр. Проектым лъапсэу иIэр Iэшъхьэмафэм иорфографие теорие ары, ащ иправилэхэри икъоу къыдилъытагъэх. Ащ дакIоу школхэм, педколледжым, университетым, художественнэ, егъэджэн -методикэ литературэм, газетым бзэ практикэ опытэу яIэм авторхэр рыгъозагъэх, къэбэртэе-щэрджэсыбзэм иорфографие икъызэхэфын теорие ыкIи практикэ опытыр къызфагъэфедагъ.