ШIыкIакIэхэр къызфагъэфедэх | Адыгэ Макъ\nНаркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэмкIэ Адыгэ Республикэм и Комиссие зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэрищагъ. Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Премьер-министрэм ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Наталья Широковар, гъэцэкIэкIо хабзэм икъулыкъухэм, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыпIэхэм, хэбзэухъумакIохэм ялIыкIохэр.\nЗэхэсыгъом пшъэрылъ шъхьаIэу иIагъэр наркотикхэр хэбзэнчъэу республикэм щызыгъэзекIохэрэм зэрябэныхэрэм, мы уахътэм ехъулIэу хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм ыкIи нэмыкIхэу а Iофым фэгъэзагъэхэм шIыкIэу агъэфедэхэрэм, ныбжьыкIэхэр зэрэщаухъумэщтхэм атегущыIэнхэр ары.\nАпэ къэгущыIагъ Адыгэ Республикэм хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Александр Медведевыр. Наркотикхэр хэбзэнчъэу амыгъэзекIонхэм, ащ епхыгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэным апае мы илъэсым хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм Iофэу ашIагъэм къэзэрэугъоигъэхэр ащ щигъэгъозагъэх.\n— ГухэкI нахь мышIэми, джырэ шIыкIакIэхэм яшIуагъэ къызэрэкIорэм имызакъоу, бзэджэшIагъэхэр зэрахьанхэмкIэ ахэр амалышIух, — къеIуатэ Александр Медведевым. — Республикэм наркотикхэр хэбзэнчъэу анахьэу зэрэщагъэзекIорэ шIыкIэр «шъэф чIэтIагъэхэр» ашIыхэшъ, интернет-сайт зэфэшъхьафхэмкIэ ащэх, ыпкIи псынкIэу аты. Сайтым изэхэщакIо IэкIыб къэралыгъохэм ятехническэ площадкэ щыIэн елъэкIы, бзэджэшIэ купыр зыгъэIорышIэрэр сайтым иадминистратор. Ащ къыретхэ наркотик зы Iахьым ыуасэ ыкIи къоджэ псэупIэу зыщыбгъотын плъэкIыщтыр. Нэужым наркоманым ахъщэ зафыригъахьэкIэ, чIыпIэу зыщычIэтIагъэр къыфатхы. ЗэрэхъурэмкIэ, зыщэхэрэри зыщэфыхэрэри нахьыбэрэмкIэ зэрэлъэгъухэрэп ыкIи зэрэшIэхэрэп. Ащ нахь къыгъэхьылъэ хъугъэ хэбзэнчъэу наркотикхэр зыгъэзекIохэрэм якъыхэгъэщын.\nМы илъэсым имэлылъфэгъу мазэ интернет амалхэр къызфагъэфедэхэзэ синтетическэ наркотикхэр зыщэщтыгъэхэ нэбгыри 5-мэ (республикэм щыщых) ябзэджэшIагъэ къычIагъэщын алъэкIыгъ. Килограммым ехъу наркотик ахэм къапкъырахыгъ. Джащ фэдэу наркотикхэр чIэзытIэщтыгъэхэ бзэджэшIэ купэу нэбгырищ зыхахьэщтыгъэр шышъхьэIу мазэм къаубытыгъ. ТIур Мыекъуапэ щэпсэух, зы бзылъфыгъэр Еврейскэ автоном хэкум щыщ. Мыхэм охътэ дэхэкIае хъугъэу интернет амалхэмкIэ республикэ гупчэм наркотикхэр щагъэзекIощтыгъэх.\nБлэкIыгъэ илъэсым ебгъапшэмэ, наркотикхэр хэбзэнчъэу зыщагъэзекIорэ интернет-сайтхэу Адыгеим щагъэфедэщтыгъэхэр мыгъэ фэдитIукIэ нахь макIэ ашIыгъэх (2017-рэ илъэсым сайти 8, 2016-м — 17).\n2017-рэ илъэсым имэзи 7 наркотикхэм япхыгъэ бзэджэшIэгъи 155-рэ республикэм щызэрахьагъэу агъэунэфыгъ. Iофи 123-р зэхафыгъэх ыкIи хьыкумым IэкIагъэхьагъэх.\nКъыткIэхъухьэрэ лIэужхэр мы тхьамыкIагъом щыухъумэгъэнхэм, ны-тыхэм Iоф адэшIэгъэным афытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэу хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм зэхищэхэрэми Александр Медведевыр къатегущыIагъ. ГущыIэр лъигъэкIотагъ гъэсэныгъэмкIэ министрэу КIэрэщэ Анзаур. Наркотик зэфэшъхьафхэр ныбжьыкIэхэм зэрагъэфедэхэрэр дэгъэзыжьыгъэным, ахэр ащ зэрэщаухъумэщт шIыкIэхэм ар къатегущыIагъ. Джащ фэдэу гъэсэныгъэм иучреждение зэфэшъ-хьафи 120-мэ ащеджэхэрэм наркотикхэр зэрахьылIэхэмэ къыхагъэщынхэу социальнэ-психологическэ уплъэкIунхэу ащашIыгъэхэм ягугъу къышIыгъ.\nКIэрэщэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, мыщ хэлэжьагъэх гурыт еджапIэхэм яя 10-рэ классхэм, апшъэрэ ыкIи гурыт гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотырэ еджапIэхэм яапэрэ курсхэм ащеджэхэрэр. ЗэкIэмкIи нэбгырэ 10621-мэ тестированиер арагъэкIугъ, 1943-мэ хэлэжьэнхэ адагъэп. ЯшIыкIэ-гъэпсыкIэкIэ «щынагъо зышъхьарытэу» къыхагъэщыгъэхэр нэбгырэ 85-рэ мэхъу. Мыщ фэдэ уплъэкIуныр нахь гъэлъэшыгъэу къэкIощт илъэсым рагъэкIокIыщт.\nЗэхэсыгъом Iофыгъоу къыщаIэтыгъэхэм Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ядэIугъ. НыбжьыкIэхэр мы тхьамыкIагъом щыухъумэгъэнхэмкIэ пэшIорыгъэшъ IофшIэнэу зэрахьэхэрэр нахь агъэлъэшынхэу закъыфигъэзагъ. ХэбзэухъумакIохэми яIофшIэнкIэ щыкIагъэу яIэхэм анаIэ тыраригъэдзагъ. НэмыкI Iофыгъоу зыхэплъагъэхэм алъэныкъокIэ ищыкIэгъэ унашъохэр ашIыгъэх.