Щхьэхынэ

 ЗЫЛI къуэ щхьэхынэ иIэт. Ап­хуэ­дизкIэ щхьэхынэти, тIысамэ, къэтэджыжыкIэ ищIэртэкъым – къэ­тэ­джыжын щхьэхырт, къехьэлъэ­кIырт.
Зы сом къыхуэлэжьакъым игъа­щIэм. Зыгъашхэри зыхуапэри и адэ-анэрат, арат зыщыгугъыр. Жьы хъури, тIысыжащ лIыр, сымаджэрилэт. И щхьэгъусэр къриджэри жриIащ:
- Си мылъкур хамэм къыхуэзгъэ­нэ­нущ, си къуэм зыри лъызгъэсынукъым. Хуэфащэкъыми аращ щIылъызмыгъэсынур. Зы сом къыхуэлэжьакъым, сэращ зыщыгу­гъыр. ДяпэкIи къыхуэлэжьыну­къым, сэ дунейм сехыжмэ, щIалэ щхьэ­хынэр шхын щхьэкIэ лIэнущ.
- Ар дауэ жыпIэрэ: жылэ щIалэм нэхъ­рэ нэхъ хуэмыху уи къуэр? -идакъым фызым.
- Мынэхъ хуэмыхумэ, зы сом къилэжьынт. Сом закъуэ къилэжьауэ слъагъумэ, си мылъкур къыхуэзгъэ­нэнт. Сэ къэзгъэщIэжын щыIэкъым: нобэ-пщэдейщ, – жиIащ лIым.
Фызыр и къуэм деж кIуащ, зы сом хуихьри.
- Мы сомыр уи жып илъхьи, пщIан­тIэм дэкI, пшапэр зэхэуэху къэ­кIухь, пщыхьэщхьэ къыдыхьэжи, сомыр уэ къэблэжьауэ жеIэ уи адэм. И гур гъэзагъэ, – жриIащ фызым и къуэм.
ЩIалэр махуэ псом къекIуэ­лIэ­жакъым. Пщыхьэщхьэм къэкIуэж­ри, и адэм деж щIыхьащ.
- Мис, – жиIащ щIалэ щхьэхынэм, – мы сомыр нобэ къэзлэжьащ. Гугъу сыдехьащ, пщIэнтIэпсыр ес­къуэ­кIащ.
Сомыр Iихащ щIалэм и адэм. Сомыр зэпиплъыхьащ, епэмри, жьэгу­ мафIэм пэридзащ.
- Сомыр уэракъым къэзылэжьар, – жиIащ лIым.
И щхьэр щIигуэри, и адэм деж къыщIэкIыжащ щIалэ щхьэхынэр.
Фызыр мэгузавэ – сыт ищIэнур? И къуэм зы сом иритащ аргуэру.
- Дэни кIуэ, пщыхьэщхьэ пщIондэ пщIантIэм укъыдэмыхьэж. Уешыху къэжыхьи, пщIэнтIэпс къокIуа нэужь, къэгъэзэж. Уи адэр гуфIэнщ, сом къэблэжьауэ илъагъумэ, – жри­Iащ щIалэ щхьэхынэм.
Махуэ псом къиджэдыхьри, пщыхьэщхьэм къыдыхьэжащ щIалэр, и адэм деж щIыхьэри, сомыр иригъэ­лъэгъуащ.
- Мис, нобэ зы сом къэзлэжьащ, си Iэр увыIакъым, Iуэхум сыкъыдэ­хуа­­къым, – жиIащ щIалэм, сомыр и адэм хуишиящ.
Сомым епэмщ, зэпиплъыхьри, жьэгу мафIэм пэри­дзащ лIым.
- Сэ сыкъэбгъэпцIэфын уи мыгу­гъэ: мы сомыр уэ къэблэжьакъым, – къыжриIащ и адэм.
И щхьэр къыфIэхуауэ, и адэм деж къыщIэкIыжащ щIалэ щхьэхынэр.
- Уи адэр къызэрумыгъэп­цIэ­фы­нур уи фIэщ хъуа иджы? Къэбгъэп­цIэ­фынукъым, – къыжриIащ и анэм. – КъохьэлъэкIми, гугъу уехьми, уи Iэ-уи лъэм ущымысхь, зыгуэр лэжь. Тхьэмахуэ хуэдэкIэ гугъу зебгъэхьмэ, зы сом къыпхэхъуэнщ.
И анэм едэIуащ щIалэр. Тхьэмахуэ зэ­хуакукIэ пщIэнтIэпс игъэжащ, зыщысхьыжакъым, зы сом къилэ­­- жь­а­ти, и адэм къыхуихьащ: «Згъэ­гу­фIэнщ», – жери.
А сомри жьэгу мафIэм пэридзащ щIалэм и адэм. Къэгужьейри, щIа­лэм жьэгу мафIэр пэрыIэбэмкIэ зэбгритхъуащ. Сомыр къипхъуэтэжащ.
- Мы сомым тхьэмахуэ тез­гъэ­кIуэ­дащ, уэ жьэгу мафIэм пэрыбо­дзэ!
- Иджы си фIэщ хъуащ сомыр уи пщIэн­тIэпскIэ къызэрыблэжьар. Сигу бгъэзэгъащ, – жиIащ щIалэм и адэм. – Зыщумыгъэгъупщэ, си щIа­лэ: улажьэмэ, лыжь пшхынщ, умы­лаж­ьэмэ, лажьэ бгъуэтынщ.
А псалъэр игу ириубыдэри, абы те­тащ щIалэр, жьы хъууэ жьэгум дэ­тIысхьэжыху.