Адыгеир лъэгэпIэ инхэм анэсыным ыкIуачIэ хилъхьагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеир лъэгэпIэ инхэм анэсыным ыкIуачIэ хилъхьагъ\nРедактор 12.07.2017 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nНепэ, бэдзэогъум и 12-м, илъэси 10-м къыкIоцI Адыгэ Республикэм пэщэныгъэ дызезыхьэгъэ, джырэ уахътэм АР-м и Къэралыгъо советникэу Iоф зышIэрэ ТхьакIущынэ Аслъан ыныбжь илъэс 70-рэ зэрэхъугъэр хегъэунэфыкIы.\nТхьакIущынэ Аслъан Кытэ ыкъор Адыгэ автоном хэкумкIэ Красногвардейскэ районым ит къуаджэу Улапэ 1947-рэ илъэсым бэдзэогъум и 12-м къыщыхъугъ. Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым филологиемкIэ ифакультет 1970-рэ илъэсым, а институт шъыпкъэм физическэ пIуныгъэмкIэ ифакультет 1977-рэ илъэсым къыухыгъэх. 1971-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 1983-рэ илъэсым нэс физическэ культурэмрэ спортымрэкIэ пэщэ IэнэтIэ зэфэшъхьафхэр Адыгэ Республикэм щызэрихьагъэх. 1983-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгэ автоном хэкум иучреждениехэу профессиональнэ-техническэ, гурыт специальнэ гъэсэныгъэ языгъэгъотыхэрэм яобъединение игенеральнэ директорыгъ. 1993-рэ илъэсым Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ институтыр (МКъТИ) зэхищагъ ыкIи пэщэныгъэ дызэрихьагъ. 2004-рэ илъэсым А. К. ТхьакIущынэр япащэу институтыр университет ашIыжьыгъ ыкIи Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университеткIэ (МКъТУ) ащ еджэхэ хъугъэ. МКъТУ-м икъутамэхэр Тэхъутэмыкъое районым, поселкэу Яблоновскэм, МКъТУ-м ипредставительствэ Адыгэкъалэ къащызэIуихыгъэх.\n1995-рэ илъэсым А. К. ТхьакIущынэм Московскэ къэралыгъо университетэу М. В. Ломоносовым ыцIэкIэ щытым диссертациер къыщигъэшъыпкъэжьи, социологие шIэныгъэхэмкIэ доктор хъугъэ. Монографие, научнэ IофшIэгъэ заулэ къыдигъэкIыгъ.\nНароднэ депутатхэм я Мыекъопэ къэлэ Совет, народнэ депутатхэм я Адыгэ хэку Совет, а I-рэ зэIугъэкIэгъумкIэ Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ Совет, зэIугъэкIэгъуищымкIэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм ядепутатэу мызэу, мытIоу хадзыгъ. А I-рэ зэIугъэкIэгъумкIэ Адыгэ Республикэм и Апшъэрэ Совет наукэмкIэ, народнэ гъэсэныгъэмкIэ, культурэмкIэ ыкIи ныбжьыкIэхэм яIофхэмкIэ и Комитет и Тхьамэтагъ, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм ЛIыкIохэмкIэ и Совет гуманитар IофыгъохэмкIэ и Комитет и Тхьамэтагъ. 2006-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 13-м Урысые Федерацием и Президентэу В. В. Путиным къызэригъэлъэгъуагъэм тетэу Адыгэ Республикэм и Парламент А. К. ТхьакIущынэм Адыгэ Республикэм и Президент иполномочиехэр къыфигъэзагъэх. 2011-рэ илъэсым итыгъэгъазэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу джыри зэ ар хадзыжьыгъ. 2012-рэ илъэсым итыгъэгъазэ А. К. ТхьакIущынэр гъэсэныгъэмкIэ Урысые академием идействительнэ член (иакадемик) хъугъэ. А. К. ТхьакIущынэр Урысые политикэ партиеу «Единэ Россием» и Апшъэрэ Совет хэт, партием и Адыгэ регион къутамэ ирегион политическэ совет и Президиум хэт. Урысые Федерацием и ПрезидентынымкIэ кандидатэу В. В. Путиным 2000-рэ илъэсым ицыхьэшIэгъу цIыфэу щытыгъ, джыдэдэм Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо советникэу Iоф ешIэ. Ишъхьэгъусэу ТхьакIущынэ Людмилэ Рэмэзан ыпхъур апшъэрэ категорие зиIэ стоматолог, республикэ стоматологическэ поликлиникэм Iоф щешIэ. Ыкъоу ТхьакIущынэ Мурат Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащ, экономикэ шIэныгъэхэмкIэ кандидат, юридическэ шIэныгъэхэмкIэ доктор.\nАр зэлъашIэрэ, шъхьэкIэфэныгъэ зыфашIырэ политик, республикэр зыпкъ иуцоным, хэхъоныгъэхэр ышIынхэм ишъыпкъэу дэлэжьагъ. ЦIыфым имэфэкI мафэр ары нахьыбэрэмкIэ илъэсэу къызэринэкIыгъэхэр ыгукIэ зызэфихьысыжьхэрэр, къыдэхъугъэр, къыдэмыхъугъэу IэкIэкIыгъэр зыщызэфихьысыжьырэр. Ащ фэдэу ТхьакIущынэ Аслъан илъэсэу къыкIугъэхэм афызэплъэкIыжьмэ, зэрыгушхонэу къыдэхъугъэр зэрэмымакIэр нафэ. Илъэси 10-м къыкIоцI шъолъырым ури ЛIышъхьэу Iоф пшIэныр зэрэкъиныр нафэ. УФ-м и Президент цыхьэу къыпфишIыгъэр къызэрэбгъэшъыпкъэжьыщтым дакIоу, республикэм щыпсэурэ цIыфхэм ягумэкIыгъохэр зэхэпфынхэм, ягукъаохэр, ящыкIагъэхэр зэхэпшIэнхэм, амалэу щыIэмкIэ ахэм IэпыIэгъу уафэхъуным, экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм кIуачIи, акъыли ищыкIагъ.\nТхьакIущынэ Аслъан апэ иIэнатIэ зыIухьагъэм къыщыублагъэу ежьыри, командэу зэхищагъэми, Адыгеим шIуагъэ къыфахьыным, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным, экономикэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм, республикэм ыцIэ дахэкIэ раIоным пылъыгъэх. Къэралыгъом и Президент, федеральнэ министерствэхэм, ведомствэхэм, нэмыкI структурэхэм япащэхэм агурыIозэ Iоф адишIагъ. Ащ ишIуагъэкIэ гухэлъэу, пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыхэрэр зэшIуихынхэ фызэшIокIыгъ.\nТхьакIущынэ Аслъан республикэм ипащэ зыщыхъугъэ 2007-рэ илъэсыр экономикэмкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи къинэу щытыгъ. ИIэнатIэ зыIухьэгъэ апэрэ мафэм къыщыублагъэу планэу зыфигъэуцужьыгъэхэр щыIэныгъэм щыпхырищынхэм ыуж ихьагъ. ЩыIэкIэ-псэукIэ амалхэр нахьышIу шIыгъэнхэм дакIоу, бюджетым, инвестициехэм ахэгъэхъогъэным ынаIэ тыригъэтыгъ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм пшъэрылъхэр зэшIуихынхэ, республикэр зыпкъ ригъэуцон фызэшIокIыгъ.\nМы аужырэ илъэсхэм къакIоцI социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъэ пчъагъэ Адыгеим щашIыгъ. ТиныбжьыкIэхэр урамым къытещыгъэнхэм, ахэр аркъым, тутыным, наркотикхэм апыщагъэ мыхъунхэм фэшI спорт объектхэм ягъэпсын мэхьанэшхо зэриIэр А.ТхьакIущынэм пчъагъэрэ къыхигъэщыгъ. Ащ унашъоу ышIыгъэхэм, федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къызэрафэхъурэм ишIуагъэкIэ, Мыекъуапэ имызакъоу, республикэм имуниципальнэ образованиехэм, псэупIэхэм футбол ешIапIэхэр, комплексхэр, нэмыкI спорт псэуалъэхэр къадэуцуагъэх. Республикэ стадионэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэр аужырэ шапхъэхэм адештэ.\nОтраслэ пэпчъ хэхъоныгъэу фэхъугъэр медицинэм, гъэсэныгъэм, спортым, туризмэм, нэмыкI лъэныкъохэм япхыгъэ псэолъакIэу ашIыгъэхэм, агъэцэкIэжьыгъэхэм, гъэстыныпхъэ шхъуантIэм, псым, электроэнергием якъэкIуапIэу агъэпсыгъэхэм, зэблахъугъэхэм, щэпIэ гупчэшхоу къызэIуахыгъэхэм къаушыхьаты. Ахэр пстэумэ апэу зишIушIагъэр пащэр ары. Ащ ыкIуачIэ, иакъыл, иIофшIэгъэшхо ахэлъ. Непэ республикэм имылъку хэмылъэу къэралыгъом зыпари къызэрэпфимышIэщтыри, а ахъщэу хэплъхьащтыри гъотыгъошIоу зэрэщымытыр къыдэплъытэнхэ фае.\nРеспубликэм иэкономикэ хэхъоныгъэ ышIымэ, нэмыкI лъэныкъохэр зэтегъэуцогъэнхэмкIэ шIуагъэ къызэритыщтыр, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу зэрэхъущтыр ТхьакIущынэ Аслъан къыдилъытэзэ, мы отраслэм ынаIэ лъэшэу тыригъэтыгъ, анахьэу инвестициехэр нахьыбэ хъунхэм пылъыгъ. Инвесторхэр Адыгеим къемыкIуалIэхэу щытыгъэп, ау шъолъырым Iоф щызышIэнэу къинэжьыщтыгъэр макIэ. А лъэныкъом республикэм ипэщагъэм Iофышхо дишIагъ. Республикэм иэкономикэ мылъку къыхэзылъхьэ зышIоигъо бизнесменхэм, предпринимательхэм зэгурыIоныгъэ адыряIэным, административнэ пырыохъухэр щымыIэнхэм сыдигъуи ынаIэ тетыгъ. Адрэхэми ар зэхашIыкIыгъ, сомэ миллиард пчъагъэ зытефэрэ инвестициехэр тиэкономикэ къыхалъхьагъэх, социальнэ мэхьанэ зиIэ проектыбэ гъэцэкIагъэ хъугъэ. Ахэм къакIэлъыкIуагъэх IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр, бюджетым рагъэхьэрэ хэбзэIахьхэм зэрахэхъуагъэр, нэмыкIхэри. ЕтIани мыщ фэдэ проектхэр зы лъэныкъоу щымытэу, экономикэ отраслэхэм зэкIэми — мэкъу-мэщми, промышленностми, псэолъэшIынми, зекIонми ащапхыращыгъэх. Илъэс къэс Шъачэ щызэхащэрэ инвестиционнэ форумым Адыгеир чанэу зэрэхэлажьэрэм ишIогъэшхо къэкIуагъ. Ащ амалэу къытыхэрэмкIэ регионым проектыбэ щыгъэцэкIагъэ хъугъэ, непэрэ мафэми а IофшIэныр лъагъэкIуатэ. ГущыIэм пае, Джэджэ районым щашIырэ АгроБизнесИнкубаторым фэдэ объект къэралыгъом джыри итэп, мыщкIэ Адыгеир апэ хъугъэ.\nКомпаниеу «Медиалогия» зыфиIорэм 2016-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм зэфэхьысыжьэу ышIыгъэхэмкIэ Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным 2012-рэ илъэсым экономикэм ылъэныкъокIэ унашъоу ышIыгъагъэхэм ягъэцэкIэнкIэ Адыгэ Республикэм пэрытныгъэ ыIыгъ. Медиаиндекс 244,28-рэ иIэу апэрэ чIыпIэр ыубытыгъ.\nЭкспертхэм, аналитикхэм анахьэу анаIэ зытырадзагъэр ТхьакIущынэ Аслъан ФедерациемкIэ Советым псалъэ къызыщешIым, экономикэм ылъэныкъокIэ жъоныгъокIэ унашъохэр шъолъырым зэрэщагъэцакIэхэрэм къызэратегущыIагъэр ары. Мы аужырэ илъэсхэм промышленностым хэхъоныгъэу ышIыхэрэмкIэ Адыгеим Урысыем и Къыблэ пэрытныгъэ щиIыгъ, ащ ишIуагъэкIэ мы отраслэм зыпкъитыныгъэ иI.\n— УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэу социальнэ-экономическэ щыIакIэр нахьышIу шIыгъэным фытегъэпсыхьагъэхэм ягъэцэкIэн республикэм икъэралыгъо политикэкIэ пшъэрылъ шъхьаIэ хъугъэ. Илъэс зэкIэлъыкIохэм къакIоцI мы лъэныкъомкIэ тшIагъэр макIэп, социальнэ мэхьанэ зиIэ пшъэрылъхэр зэшIотхынхэм тыпылъыгъ, — къыхегъэщы ТхьакIущынэ Аслъан.\nРегионым республикэ статус иIэ зэрэхъугъэм ишIуагъэкIэ адыгэхэм абзэ, якультурэ къаухъумэн амал яIэ зэрэхъугъэр, лъэпкъыбэу мыщ щыпсэухэрэм зэгурыIоныгъэ азыфагу илъэу зэрэщыIэхэм мэхьанэшхо зэриIэр, мамырныгъэр тибаиныгъэ шъхьаIэу зэрэщытыр ТхьакIущынэ Аслъан сыдигъуи къыхегъэщы.\n— Мы аужырэ илъэсхэр пштэхэмэ, Адыгеим хэхъоныгъэшIухэр ышIыгъэх. Бюджетыр фэдищкIэ нахьыбэ тшIын, федеральнэ гупчэм къытфитIупщырэ дотациер процент 38-м нэсэу къедгъэIыхын тлъэкIыгъ. Ау ащ тыкъыщымыуцоу, тэр-тэрэу зытIыгъыжьыным тыкъыфэкIон фае. Псэолъэ шъэ пчъагъэ кIэу тшIыгъэ, ахэм янахьыбэм социальнэ мэхьанэ яI. Илъэс къэс регионым лэжьыгъэ бэгъуагъэ къехьыжьы. Экономикэм хэхъоныгъэу ышIыхэрэмкIэ, бюджет ахъщэм игъэфедэнкIэ ыкIи игъэзекIонкIэ пэрытныгъэ зыIыгъ шъолъырхэм ясатырэ пытэу тыхэт. Урысыем исубъектхэм ямызакъоу, IэкIыб къэралыгъохэми зэпхыныгъэ адытиI. А зэкIэри къыддэхъунымкIэ зишIуагъэ къэкIуагъэр республикэ зэрэтиIэр ары, — еIо ТхьакIущынэ Аслъан.\nIофэу рихьыжьагъэр зэрифэшъуашэу ыгъэцэкIэным ТхьакIущынэ Аслъан сыдигъуи пылъ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, еджапIэхэр, фельдшер-мамыку IэзапIэхэр, нэмыкI социальнэ псэуалъэхэр бэу зэрагъэпсыгъэхэм инэу егъэразэ. Ау пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэхэр зэкIэ зэшIуихыгъэу ыIорэп. Мыекъуапэ идэхагъэкIи, икъэбзагъэкIи нэмыкI къалэхэм къахэщынэу, тиреспубликэ щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ гъот иIэныр анахь шъхьаIэу елъытэ. АщкIэ республикэм амалышIухэр зэрэIэкIэлъхэр къыхегъэщы.\nФедеральнэ программэхэм къыдалъытэрэ ахъщэу къатIупщыщтым республикэм иIахьэу хилъхьан фаер игъом ыкIи икъоу къызэрагъотырэм ишIуагъэкIэ, отраслэ пэпчъ хэхъоныгъэ ышIыгъ, социальнэ мэхьанэ зиIэ псэолъакIэхэр агъэуцугъэх, зищыкIагъэхэм гъэцэкIэжьынхэр арашIылIагъэх. Медицинэм, гъэсэныгъэм ясистемэхэм ягъэкIэжьын къыдыхэлъытагъэу зэшIуахыгъэри макIэп, мы программэхэм ягъэцэкIэнкIэ Урысыем пэрытныгъэ щызыIыгъ шъолъырхэм Адыгеир ащыщ хъугъэ. Ащ ишIуагъэкIэ псауныгъэр къэухъумэгъэным иучреждениякIэхэр агъэпсыгъэх, ахэм ящыкIэгъэ медицинэ оборудованиер арагъэгъотыгъ. Тикъуаджэхэм фельдшер-мамыку IэзапIэхэр къадэуцуагъэх. Мы уахътэм сомэ миллион пчъагъэ зыосэ диагностическэ гупчэ Мыекъуапэ щагъэпсы. А пстэури цIыфхэм алъэгъу, пащэхэм афэразэх.\nГъэсэныгъэм иIофыгъохэм закъыфэбгъазэми, зэшIохыгъэ хъугъэр макIэп. Лъэхъаным диштэрэ еджапIэхэр ашIыгъэх, учреждениехэм ащыщыбэр зэтырагъэпсыхьажьыгъ, яматериальнэ-техническэ базэ нахьышIу хъугъэ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм алъэныкъокIэ щыIэ гумэкIыгъохэр дэгъэзыжьыгъэнхэр ТхьакIущынэ Аслъан пшъэрылъ шъхьаIэу зыфигъэуцужьыгъагъэхэм ащыщ. Ащ фэшI кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм чэзыу ямыIэжьэу шIыгъэным фытегъэпсыхьэгъэ «гъогу картэ» агъэнэфагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу учреждениякIэхэр ашIынхэу рагъэжьагъ, зищыкIагъэу алъытагъэхэр зэтырагъэпсыхьажьыгъэх. Ащ ишIуагъэкIэ илъэси 3 — 7 зыныбжь сабыйхэм алъэныкъокIэ непэ чэзыу щыIэжьэп. Ар гъэхъэгъэшIоу плъытэн фае, сыда пIомэ нэмыкI регионхэм мы гумэкIыгъор джыри ашъхьэщыт.\nАдыгеир аграрнэ шъолъырэу зэрэщытыр ТхьакIущынэ Аслъан къыдилъытэзэ, мы отраслэм щылажьэхэрэм IэпыIэгъу афэхъуныр, ишIуагъэ аригъэкIыныр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщэу зыфигъэуцужьыгъагъ. 2007-рэ илъэсым къыщыублагъэу ащ ихэхъоныгъэхэр непэ тинэрылъэгъух. А илъэсхэм къакIоцI мэкъумэщ хъызмэтым къыдигъэкIырэ продукциер фэдэ заулэкIэ нахьыбэ ашIыгъ, илъэс къэс республикэм лэжьыгъэ бэгъуагъэ къыщахьыжьы. Амыгъэфедэрэ чIыгу Адыгеим непэ илъыжьэп, ар гъэхъэгъэшIоу плъытэн фае. ЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм, хъызмэтшIапIэхэм, предпринимательхэм IэпыIэгъу агъоты, ащ фытегъэпсыхьэгъэ федеральнэ ыкIи шъолъыр программэхэм ягъэцэкIэн муниципальнэ образованиехэр зэкIэ чанэу къыхэлажьэх. Джащ фэдэу УФ-м и Президент къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэр игъом зыгъэцэкIэхэрэ субъектхэм Адыгеир ащыщ.\nТирегион зекIоным зыщегъэушъомбгъугъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу ТхьакIущынэ Аслъан зыфигъэуцужьыгъэхэм ащыщыгъ. Республикэм ипэщэ IэнатIэ зыIухьагъэм къыщыублагъэу мы отраслэм АдыгеимкIэ мэхьанэшхо зэриIэр, ащ епхыгъэ инвестиционнэ проектхэр гъэцэкIагъэхэ зыхъукIэ экономикэм хэхъоныгъэшIухэр ышIынхэ зэрилъэкIыщтыр, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр къызэрэзэIуахыщтхэр къыдилъытэзэ иIофшIэн ыгъэпсыгъ. Мыекъопэ районым икъушъхьэхэм, ичIыпIэ дахэхэм защызыгъэпсэфыхэрэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэным фэшI инфраструктурэ зэтегъэпсыхьагъэ щыIэн зэрэфаер къыгъэнафэзэ, а лъэныкъом мылъкушхо пэIуагъэхьагъ, гъогухэр, лъэмыджхэр, псэолъэ зэфэшъхьафхэр ашIыгъэх. Илъэс пчъагъэхэм къакIоцI мы чIыпIэм щыпсэурэ цIыфхэр зыкIэхъопсыщтыгъэхэ гъэстыныпхъэ шхъуантIэр, псыр, электричествэр псэупIэхэм аращэлIагъ. Гухэлъэу щыIэхэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэнхэмкIэ федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къафэхъугъ. Мы пшъэрылъыр республикэм ипащэхэм непи агъэцакIэ, Iофхэм язытет нахьышIу зэрэхъугъэм ишыхьатэу, Мыекъопэ районым икъушъхьэхэм защызыгъэпсэфыхэрэм япчъагъэ хэпшIыкIэу нахьыбэ хъугъэ.\nЗянэ-зятэ зимыIэжь кIэлэцIыкIухэм, унэгъо ныбжьыкIэхэм, специалистхэм псэупIэхэр ягъэгъотыгъэнхэр, жъы хъугъэ унэхэм ащыпсэухэрэр гъэкощыгъэнхэр, нэмыкI социальнэ мэхьанэ зиIэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIагъэхэ хъугъэх.\nТхьакIущынэ Аслъан республикэм ипэщэ IэнатIэ Iотыфэ гумэкIыгъо зиIэ цIыфыбэ къеолIагъ. Ахэм яIофыгъохэр зэхэфыгъэнхэр, IэпыIэгъу афэхъугъэныр сыдигъуи пшъэрылъ шъхьаIэу зыфигъэуцужьыгъ. Зыкъыфэзыгъэзэгъэ нэбгырэ пэпчъ ишIуагъэ ригъэкIыным пылъыгъ, ащкIэ цIыфхэри къыфэразэх.\n— ГумэкIыгъо зиIэм дахэу упэгъокIыным, ащ игукъаохэр зэхэпшIэнхэм, ыгу къыдэпщэеным мэхьанэшхо иI. Мылъкум зэкIэри елъытыгъэп, цIыфым зэрифэшъуашэу удэзекIомэ, иIофыгъо хэкIыпIэу фыриIэмкIэ упчIэжьэгъу уфэхъумэ, къыпфэрэзэщт, ар сыдигъуи апшъэу згъэуцузэ Iоф сшIагъэ, — еIо ТхьакIущынэ Аслъан.\nТхьакIущынэ Аслъан ышIэгъэ пстэури хэзыгъэ имыIэу къэпIотэныр къин хъущт. Анахь шъхьаIэхэм ягугъу къэтшIыгъэми, ащ нэмыкI гъэхъагъэу иIэр джыри макIэп. Республикэм исхэр дэгъоу псэунхэм, гъэсэныгъэ зэрагъэгъотыным, медицинэм иамалхэр зэрифэшъуашэу къызIэкIагъэхьанхэм, ныбжьыкIэхэр спортым пыщагъэ хъунхэм апае шIагъэ хъугъэр бэ. А пстэуми ТхьакIущынэ Аслъан ыкIуачIэ ахилъхьагъ.\nIофышхоу ышIагъэм къыкIэлъыкIоу ТхьакIущынэ Аслъан щытхъуцIэхэр, научнэ степеньхэр, къэралыгъо ыкIи общественнэ тын лъапIэхэр бэу къыфагъэшъошагъэх. Ау а гъэхъагъэхэм къащымыуцоу иреспубликэ шIуагъэ къызэрэфихьыщтым, цIыфхэм ишIуагъэ зэраригъэкIыщтым пылъ. Ары сыдигъуи пшъэрылъ шъхьаIэу ащ зыфигъэуцужьырэр. Адыгеим хэхъоныгъэу иIэхэм арыгушхоу ТхьакIущынэ Аслъан къыхегъэщых, ау сыдигъокIи шIагъэ хъугъэр бэу къыIоу зэхэпхыщтэп. Ежь ыкIуачIэ шъхьамысыжьэу, рихьыжьэгъэ Iофыр ыкIэм нимыгъэсэу ыуж икIыщтэп. Арын фае илъэси 10-м къыкIоцI республикэр лъэгэпIэ инхэм анэсын, федеральнэ гупчэм уасэу къыфишIырэм хигъэхъон зыкIилъэкIыгъэр.\nТхьакIущынэ Аслъан къызыхъугъэ мафэмкIэ тыфэгушIо, псауныгъэ пытэ иIэу, ибын-унагъо датхъэу щыIэнэу фэтэIо. Сыд фэдэрэ IэнатIэ зыIоти иреспубликэ шIуагъэ къызэрэфихьыщтым, цIыфхэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтым пылъыгъ, а IофшIэныр АР-м и Къэралыгъо советникэу непи лъегъэкIуатэ.\nПредыдущая Вероника Скворцовам КъумпIыл Мурат игъоу ылъэгъугъэхэм къадыригъэштагъ\nСледущая الحاكم المؤقت لجمهورية الأديغي