Орэдыр игупшысэ щыщ — Голос Адыга\nОрэдыр игупшысэ щыщ\nРедактор 12.09.2019 12.09.2019 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nОрэдыр игъусэу пчэдыжь нэфылъым тыгъэм инэбзыйхэм нэплъэгъу гушIуагъокIэ апэгъокIырэ Хъурэнэ Азэ щыIэныгъэм дэхагъэу хилъагъорэр искусствэм къыщеIуатэ.\n— Кощхьаблэ сыщапIугъ. Сяни, сянэжъи лъэпкъ тхыпхъэхэм яхэдыкIын зэрэпыщагъэхэр сшIогъэшIэгъоныгъ. Сшыпхъу нахьы­жъэу Ларисэ мастэмрэ Iуданэмрэ къызиштэхэкIэ, сэнэхьатэу къыхи­хыщтыр къэпшIэнэу щытыгъ, — Азэ игупшысэхэм тащегъэгъуазэ.\n— Ларисэ лъэпкъ искусствэм щыцIэрыIу. Адыгэ шъуашэхэр, тхыпхъэхэр едых. Аза, о нэмыкI сэнэхьат къыхэпхыгъэр.\n— Сэри хэдыкIыным сыфэ­щагъ, лъэпкъ IэшIагъэхэм якъэгъэлъэгъонхэм сахэлажьэ.\n— Арэу щытми, экономикэм, орэдым нахь удахьыхыгъ.\n— Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетыр къэсыухыгъ, экономикэм зыфэзгъэсагъ. Адыгэ Республикэм и Къэ­ралыгъо филармоние Iоф щысэшIэ. Сыд фэдэ сэнэхьат сиIэми, орэдыр IэкIыб сшIырэп.\n— Адыгэ къэралыгъо университетым искусствэхэмкIэ и Институт уишIэныгъэ зэрэщыхэбгъэхъуагъэм сыщыгъуаз.\n— Урысыем, Абхъазым язаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу Нэхэе Тэмарэ сыригъэджагъ. Макъэр зэрэбгъэIорышIэщтым, артистым инэшанэхэм, орэдым иобраз гукIэ узэрэхэхьащтым, нэмыкIхэм сафигъэсагъ. Гъунэ имыIэу Нэхэе Тэмарэ сыфэраз.\n— Уятэ инженер, уянэу Аминэт кIэлэегъэджэ училищым щеджагъ. Аза, ори орэд къэпIоным IэшIэхэу уфежьагъэп.\n— Кощхьаблэ сыщыпсэузэ искусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджа­пIэм икъэшъокIо ансамблэ сыхэтыгъ. Адыгэ шъуашэр сщыгъэу концертхэм, зэIукIэгъухэм сахэлэжьэныр сшIогъэшIэгъоныгъ, ау орэд къэзыIохэрэм сяхъуапсэщтыгъ.\n— Къашъом угукIэ сыда къыхэпхыгъэр?\n— Адыгэ пшъашъэм илъэпкъ къашъохэр зэригъэшIэнхэ фаеу сэлъытэ. Орэдышъом уедэIузэ къашъом псэ къыпыбгъакIэ зы­хъукIэ, искусствэр нахь куоу зэогъашIэ. «ЗэфакIом», «Уджым», «Ислъамыем», «ХьакIулащэм», фэшъхьаф къашъохэм ядэхагъэ изакъоп къыхэзгъэщырэр. Лъэпкъ шэн-хабзэхэр, тарихъыр, нэмыкIэу къашъом къешIэкIыгъэр макIэп.\n— Адыгэ къашъом узыIэпищагъэу орэд къапIоу уфежьагъ.\n— Ары зэрэхъугъэр.\n— Мэстанэм Iуданэр ипщыгъэу лъэпкъ тхыпхъэхэр хэбдыкIхэзэ адыгэ орэдхэр, жъыухэр къыхэбдзэщтыгъэха?\n— ГукIэ орэд къыдэмыIоу узэрэдэщтыр къызгурыIощтыгъэп.\n— Ларисэ сыда къыуиIощтыгъэр?\n— ОшIа, мастэмрэ Iуданэмрэ къэзыштэрэ пшъашъэ пэпчъ екIо­лIэкIэ шъхьаф Iофым къыфигъотэу сэлъытэ.\n— Быщтэкъо Азэмат къэ­шъуа­кIоу ригъэжьэгъагъ. «Мые­къуапэ инэфылъэхэм» илъэс 12 ащыуджыгъ.\n— ЩысэшIум щыIэныгъэм уфещэ. Азэмат гукIэ орэд къызэриIорэр, «Налмэсым» хэтэу къызэрэшъорэр сэлъэгъу. Искусствэм зыкъыщигъотыгъ. Сэ сигъогу нэмыкIэу гъэпсыгъэ.\n— Аза, орэдхэр зытетхэгъэ апэрэ дискыр къыдэбгъэкIыгъ. Сыда ащ къыкIэлъыкIощтыр?\n— Орэд 14 тестхагъ. Адыгэ пшъашъэм, нарт лIыхъужъхэм, композиторэу Тхьабысымэ Умарэ Блащэпсынэ фэгъэхьыгъэ орэдэу ыусыгъэр, фэшъхьафхэри сиапэрэ диск хэзгъэхьагъэх. ТапэкIи орэд къэсIощт.\n— Республикэ филармонием Iоф щыпшIэзэ концертхэм орэд къащыпIоу зэребгъэжьагъэм тытегъэгущыIэба.\n— Орэдым удэлэжьэн фае. Нэхэе Тэмарэ къызэрэтиIорэм фэдэу, орэдыр пфэпэн, уешIушIэн, бгъэкIэрэкIэн фае. Орэдыр сабыим есэгъапшэ. Псэ зыпытыр ылъэ теогъэуцо, тамэ еоты, щыIэны­гъэм хэощэ.\n— Фестивальхэм, мэфэкI концертхэм уахэлажьэ. Къиныгъохэм уашIокIыныр орыкIэ сыда?\n— Узыфежьэрэр лъыбгъэкIотэн умылъэкIырэмэ, рэхьатэу ущысыныр нахьышIу. ГущыIэ фабэ къы­озыIорэми, нэплъэгъу зэгъэфа­гъэкIэ къыоплъырэм яIэпыIэгъу огъэлъапIэ. ХэкIыпIэхэм уалъы­хъуныр щыIэныгъэм щыщ IофшIакI.\n— УапэкIэ узэрэлъыкIотэщтым гугъэр егъэлъэшыба?\n— Надежда Кадышевам фэдэу лъэпкъ орэдхэр къэсIонхэу къысэ­лъэIухэрэм саIокIэ. Сэ Нэхэе Тэмарэ, Нэфышъ Чэримэ сакIырэплъы. Макъэр зэрагъэфедэрэм дакIоу, артистым ишэн-хабзэхэр дахэу зэрахьэх. Орэдым лъэпкъ гупшысэр, шIулъэгъу къабзэр къыщыпIотэнхэр, шIыкIэшIухэр къэбгъотынхэр сэркIэ гушхоныгъэу щыт.\n— Адыгэ шъуашэм и Мафэ, Адыгэ Республикэм имэфэкIхэр къэблагъэх. ЗэIукIэгъухэм зафэогъэхьазырба?\n— Мыекъуапэ имэфэкI гъэшIэгъонэу кIуагъэ, сигуапэу орэдхэр къыщысIуагъэх. Лъэпкъ искусствэр зыгъэдэхэрэ гъогум сытетыщт, сиорэдхэм тамэ ястыщт.\n— Уигухэлъхэр къыбдэхъунхэу пфэсэIо.\nПредыдущая Нартым итыжьын\nСледущая ЦIыфым илъэуж