Гъозэ нэфыр лъэгъохэщ — Адыгэ макъ\nГъозэ нэфыр лъэгъохэщ\nРедактор 21.12.2020 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nАдыгеим икъэралыгъо гъэпсыкIэ илъэси 100 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр игъэкIотыгъэу республикэм щэкIох.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэрэ Урысыем икомпозиторхэм я Союз икъутамэу Адыгэ Рес­публикэм щыIэмрэ музыкальнэ произведениехэр усыгъэнхэм ехьылIэгъэ зэнэкъокъу зэхащагъ, Адыгеим икъэралыгъо гъэпсыкIэ илъэси 100 зэрэхъурэм ипэгъокIэу рагъэкIокIыгъ.\nРеспубликэм икъэралыгъо программэу культурэм хэхъоныгъэ ышIыным телъы­тэгъэ зэнэкъокъур концерт Iофыгъор щыIэныгъэм нахьышIоу щыпхырыщы­гъэным фэгъэхьыгъ. Академическэ музыкальнэ искусствэм уасэ фэзы­шIыщт купэу зэхащагъэм цIыф цIэрыIохэр хагъэхьагъэх.\nНэхэе Аслъан – тхьаматэ, Адыгэ Республикэм икомпозиторхэм я Союз итхьамат, Урысыем, Адыгеим янароднэ артист.\nХьаIупэ Джэбраил – Урысыем икомпозиторхэм я Союз икъутамэу Къэбэртэе-Бэлъкъарым щыIэм итхьамат, Урысыем, Адыгеим искусствэхэмкIэ язаслуженнэ IофышIэшху.\nВладимир Чернявский – Урысыем икомпозиторхэм я Союз икъутамэу Краснодар краим щыIэм итхьамат, кIэлэегъадж, общественнэ IофышIэшху.\nПавел Левадный – Москва Iоф щешIэ, Урысыем икомпозиторхэм я Союз пшъэрылъ хэхыгъэ щызыгъэцэкIэрэ секретарь.\nАлла Соколова – УФ-м икомпозиторхэм я Союз хэт, искусствоведениемкIэ доктор, профессор, Адыгэ къэ­ралыгъо университетым искусствэ­хэмкIэ и Институт икIэлэегъадж.\nОркестрэм пае аусыгъэ произведение инхэм афэгъэхьыгъэ зэнэкъокъур зызэфахьысыжьым, апэрэ чIыпIэр зыми фагъэшъошагъэп.\nЯтIонэрэ шъуашэ зиIэ дипломыр композиторэу Хъупэ Мурат къыдихыгъ. Симфоние поэмэу «Адыгеир» ащ ыу­сыгъ.\nСимфоние поэмэу «Си Адыгей» зыфиIоу ЖэнэлI Светланэ ыусыгъэри къыхагъэщыгъ, ятIонэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ.\nОрэдым фэгъэхьыгъэ произведениехэм осэшIхэр ахэплъагъэх. Макъэм ыкIи музыкальнэ Iэмэ-псымэхэм апае аусыгъэхэм Хъупэ Мурат иIофшIагъэ къащыхагъэщыгъ, ятIонэрэ чIыпIэр фагъэшъо­шагъ.\nЖэнэлI Светлани ятIонэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. ХьадэгъэлIэ Аскэр ипоэмэ техыгъэ произведениеу «Къудайнэт ыпхъу» зыфиIорэр ыусыгъ.\nАдыгэ Республикэм фаусыгъэ орэдым фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъум Къэлэкъутэкъо Инвер апэрэ чIыпIэр къыщыдихыгъ. «Щэрджэс быракъ» зыфиIорэр осэшIхэм къыхахыгъ.\nМыекъуапэ фэгъэхьыгъэ орэдыр зыусыгъэ Михаил Арзумановыми апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ.\nКъулэ Амэрбый «Сихэку кIасэу, си Адыгей» зыфиIорэр ыусыгъ, ятIонэрэ чIыпIэр къыдихыгъ.\nМузыкальнэ Iэмэ-псымэхэмкIэ къырагъэIорэ произведениехэр къыхагъэщыгъэх, хэушъхьафыкIыгъэ шIухьафтынхэр афагъэшъошагъэх Хъупэ Мурат, Михаил Арзумановым, Артем Пысь, Цэй Любовь, ЛIыпсэкъо Марыет.\nХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдэзыхыгъэхэм щытхъу тхылъхэр, ахъщэ шIухьафтынхэр зэхахьэм ащаратыжьыщтых.\n– Музыкальнэ искусствэм хэхъоныгъэ ышIыным фэшI зэнэкъокъум мэхьэнэ ин иIэу сэлъытэ, – къытиIуагъ осэшI купым ипащэу, композиторэу Нэхэе Аслъан, – Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ, осэшI купым хэтхэм сафэраз. Едгъэжьэгъэ Iофыр лъыдгъэкIотэщтэу унашъо зэрашIыгъэм сегъэгушхо.\nНэхэе Аслъан зэрилъытэрэмкIэ, музыкальнэ произведениехэр лъэпкъым, республикэм апае зыусыщт композиторхэм зэIукIэгъухэр афызэхащэмэ ишIуагъэ къэкIощт. Композитор сэнэхьатым феджэщтхэм якъыхэхын, музыкальнэ искусствэм ищыкIэгъэ кадрэхэм ягъэхьазырын Iофыгъо шъхьаIэхэм ащыщ.\nУзыфэусэрэ лъэпкъым итарихъ, шэн-хабзэхэр дэгъоу пшIэнхэ зэрэфаери А. Нэхаим иеплъыкIэхэм къащыхигъэщыгъ. Республикэр шIу зэрэплъэгъу­рэр, уиIофшIагъэкIэ зэрэбгъэлъапIэрэр уитворчествэ къыщыбгъэлъэгъоным мэхьэнэ ин иIэу елъытэ.\n— Адыгеим иныбджэгъушIоу, композитор цIэрыIоу ХьаIупэ Джэбраилрэ Нэхэе Аслъанрэ Тбилиси щызэдеджа­гъэх, консерваториер къыщаухыгъ. Дж. Хьа­Iупэм музыкальнэ искусствэм пIуныгъэ мэхьанэу иIэр къэIэтыгъэн фаеу елъытэ. «Зэнэкъокъухэр тищыкIагъэх», — къы­Iуагъ ащ.\nКавказ заор, Хэгъэгу зэошхор, мамыр щыIакIэр къэтIуатэхэ зыхъукIэ, музыкальнэ искусствэм гукIэ зыфэтэгъазэ. ЯчIыгу, яхэгъэгу къаухъумэзэ, лIыгъэ зезыхьагъэхэр, мамыр щыIакIэр зыгъэ­дэхагъэхэр тиусэхэм, орэдхэм къащытэIуатэх. Нарт Саусэрыкъо, Тыгъужъы­къо Къызбэч, Андырхъое Хъусен, нэмыкIхэм афаусыгъэхэр тигунэсых.\nЗэпахырэ узым пэуцугъэхэу медицинэм Iоф щызышIэхэрэм яшIушIагъэ гъашIэм хэкIокIэщтэп. Лъэпкъ искусствэм щыIэныгъэм тыфегъасэ. ОрэдыкIэхэу врачхэм афаусыщтхэм, симфоническэ оркестрэм апае атхыщт произведениехэм гушъхьэ кIуачIэр къаIэтыщт.\nАдыгеим икъэралыгъо гъэпсыкIэ илъэс къэс нахь пытэ мэхъу. Гъэхъагъэу ышIырэр тиорэдхэм, музыкальнэ произведениехэм ащызэхэтэхы, неущрэ мафэр нахьышIу зэрэхъущтым искусствэр игъозэ нэфэу щыт.\nСледущая Гъэтэрэзыжьынхэр фашIыгъэх