ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае » Адыги.RU - Новости Адыгеи, история, культура и традиции адыгов (черкесов)\nАдыги - Новости Адыгеи, история, культура и традиции » Новости » ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае ШIуагъэ къытэу уадэлэжьэн фае\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр. Зыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэм ыкIи яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ республикэ комиссием зичэзыу зэхэсыгъо иIагъ. Ащ хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием ипащэу Наталья Широковар, министерствэ ыкIи комитет зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр.\nIофыгъо шъхьаIэу зытегущыIагъэхэм ащыщых зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэра­хьэхэрэм ылъэныкъокIэ Iоф­хэм язытет, обществэмкIэ щынагъо къэзытырэ бзэджэшIагъэу Iэтахъохэм зэрахьэхэрэр профилактикэ шIыгъэнхэр ыкIи кIэлэцIыкIухэр псыуцупIэхэм ащыу­хъумэгъэнхэмкIэ еджапIэхэм IофшIэнхэр зэрэзэхащэхэрэр.\nАР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ общественнэ рэхьатныгъэр къэухъумэгъэ­нымкIэ полицием ипащэ игуа­дзэу Андрей Федосеевым къызэриIуагъэмкIэ, зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ тиреспубликэ къыщеIыхыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мы лъэныкъомкIэ бзэджэшIэгъэ 87-рэ зэхафыгъ, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а пчъагъэр процент 34,6-кIэ нахь макI. Арэу щытми, Красногвардейскэ, Тэхъутэмыкъое ыкIи Шэуджэн районхэм ащы­псэухэрэ Iэтахъохэм хэбзэукъо­ныгъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ ащыхэхъуагъ.\nЗэфэхьысыжьэу ашIыгъэхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, зыныбжь имыкъугъэхэм нахьыбэу зэрахьэхэрэ бзэджэшIагъэхэр тыгъоным епхыгъэх: зыгорэм имылъку къышIуатыгъугъэу хъу­гъэ-шIэгъэ 64-рэ, хъункIэн бзэджэшIэгъи 3, ешъуагъэхэу бзэджэшIэгъи 4 зэрахьагъэхэу агъэунэфыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым Iэтэхъо 85-мэ уголовнэ Iофхэр къафызэIуахыгъэх, ахэм пшъэшъэжъыи 6 ахэт. Нэбгырэ 85-мэ ащыщэу 35-р гурыт еджа­пIэхэм якIэлэеджакIох, 12-р апшъэрэ ыкIи гурыт гъэсэныгъэ зыщызэрагъэгъотырэ еджапIэхэм ястудентых.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм алъэ­ныкъокIэ зэрахьэгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ проценти 8,7-к1э нахьыбэ хъугъэ. Проценти 106-м кIахьэу бзэджэшIагъэхэр нахьыбэу зыщызэрахьагъэу къы­хагъэщыгъэр Мые­къопэ районыр ары. 2019-рэ илъэ­сым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу зыныбжь имыкъугъэхэу бзэджэшIагъэ зезыхьэгъэ нэбгырэ 204-рэ ыкIи якIэлэцIыкIу­хэм япIункIэ зип­шъэрылъхэр икъоу зымыгъэцэкIэхэрэ ны-ты 109-рэ учетым хэтых. Мыхэм алъэныкъокIэ административнэ хэбзэукъоныгъэ 1832-рэ агъэ­унэфыгъ, ны-ты 1498-мэ административнэ Iофхэр къафызэIуа­хыгъэх.\nАндрей Федосеевым къызэриIуагъэмкIэ, 2018-рэ илъэсым зыныбжь имыкъугъэхэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэм япчъагъэ къеIыхыгъэми, 2019-рэ илъэсым ищылэ мазэ нэбгыри 9-мэ зэрахьэгъэ бзэджэшIагъэхэм япчъагъэ 10-м нэсыгъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ а пчъагъэр 5 хъущтыгъэ. Джащ фэдэу бзэджэшIэгъэ хьылъэ гъогогъуи 2 зэрахьагъ.\nМы лъэныкъомкIэ министерствэм иIофышIэ щысэхэр къы­хьыгъэх. 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 5-м поселкэу Яблоновскэм щыпсэурэ зы­ныбжь имыкъугъэ Р. Сагариевыр гражданинэу Е-м зыфэгубжым, ышIэзэ ипсауныгъэ зэрар ри­хыгъ. Мы IофымкIэ зыныбжь имыкъугъэм уголовнэ Iоф къыфызэIуахыгъ. УплъэкIунхэм къы­зэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, 2017-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Iэтахъор учетым хэт. Джащ фэдэу 2019-рэ илъэсым щылэ мазэм и 23-м Мыекъопэ районым ит поселкэу Удобнэм щыпсэурэ зыныбжь имыкъугъэ В. Дерновар янэу Е. Перегудовам шъэжъыекIэ пчъагъэрэ хэпыджагъ, уIэгъэ хьылъэхэр тырищагъэх, ащ уголовнэ Iоф къыфызэIуахыгъ. Мыщ фэдэ хъугъэ-шIагъэхэм къагъэлъагъо зыныбжь имыкъугъэхэм пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр икъоу зэрадызэрамыхьэхэрэр, социальнэ кIэлэегъаджэхэм ыкIи психологхэм яIофшIэн шIуагъэ къытэу зэрэзэхамыщэхэрэр. Унагъом илъ зэгурымыIоныгъэр нахь псынкIэу къызыхэбгъэщкIэ, гумэкIыгъор нахь дэгъэзыжьыгъошIу зэрэхъущтым щэч хэ­лъэп.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм алъэ­ныкъокIэ тиреспубликэ икриминогеннэ зытет уигъэрэзэнэу зэрэщымытым, джащ фэдэу шъоным ыкIи наркотикхэм Iэтахъохэр ащыухъумэгъэнхэм афэшI 2019-рэ илъэсым мэзаем и 11-м къыщегъэжьагъэу и 22-м нэс оперативнэ-пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэу «Быт-Алкоголь» зыфиIорэр АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ рес­публикэм щызэхещэ.\nЗыныбжь имыкъугъэхэм яIофыгъохэмкIэ муниципальнэ комиссиехэм яIофшIэн нахь агъэлъэшынэу, Iэтахъохэм алъэ­ныкъокIэ бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэмкIэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр шIуагъэ къытэу зэхащэнхэу Наталья Широковам унашъо афишIыгъ. Джащ фэдэу зэгурыIоныгъэ зэрымылъ унагъохэм, зянэ-зятэхэр зэхэмысыжьхэм ыкIи кIэлэцIыкIухэм алъыплъэрэ унагъохэм гъэлъэшыгъэ шIыкIэм тетэу анаIэ атырагъэтынэу къариIуагъ.\nАР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иIофышIэу Нэгъырэкъо Алый къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым муниципальнэ комиссиехэм яучет хэт Iэтэхъо 23-мэ, АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ зыныбжь имыкъу­гъэхэмкIэ иучет хэт нэбгырэ 17-мэ, социальнэ щынагъо къэ­зытырэ Iэтэхъо 62-мэ ыкIи гъот макIэ зиIэ унагъохэм къарыкIыгъэ кIэлэцIыкIу мини 2-рэ 600-мэ лагерьхэм защарагъэгъэпсэфыгъ.\n— Зыныбжь имыкъугъэхэм уадэлэжьэныр Iоф псынкIа­гъоу щытэп, ащ уемыгугъоу Iофым упылъын плъэкIыщтэп. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пчъагъэрэ ар зэхэсы­гъо­хэм къащеIо. Анахьэу тынаIэ зытедгъэтын фаер зы­гъэпсэфыгъо лъэхъаным шIуагъэ къытэу Iэтахъохэм яуахътэ агъэкIоныр ыкIи ахэм IофшIэн къафэгъотыгъэныр ары. Профилактикэ учетым хэтхэр нахьыбэу зэхэщэкIо IофшIэнхэм акIэгъэгушIугъэнхэ, джащ фэдэу кIэлэцIыкIу­хэр зыпIунхэу къаIызыхыгъэ, ахэм алъыплъэрэ унагъохэм зэрифэшъуашэу тынаIэ атед­гъэтын фае, — къыкIигъэт­хъыгъ Наталья Широковам.