#Адыгэ_уэрэдыжь #Тхыдэ

АДЫГЭ БЫНХЭМ Я К1УЭДЫК1Э

Адыгэ уэрэдыжьхэм я гъэпсык1эм тету яусащ «Адыгэ бынхэм я к1уэдык1э» гъыбзэри. Зытеухуар 1948 гъэм ек1уэк1а журт-хьэрып зауэм хэта адыгэ зауэл1хэрщ. Мы гъыбзэри Уджыхъу Йхьсан Щхьэлахъуэ 1эбу иригъэтхыжахэм къахэтхащ.

Щхьэхуитыныгъэ зыгъуэта хьэрыпхэр я къэралыгъуэр гъэбыдэным еужьэрэк1ыу и ужь итт, я щ1ыналъэр яубыдыну журтхэр къыщежьам щыгъуэ. Абы ирихьэл1эу Франджым дзэ академие къыщызыуха Анзор Джэуад Ракъкъэ къалэм щыпсэу и адэ-анэм я деж къэк1уэжат. Ауэ щ1алэм къыхуиухатэкъым зыхуэзэша и 1ыхьлыхэм гу ящихуэху ябгъэдэсыну - ар псынщ1эу дзэм ираджэжащ. Джэуад унафэщ1 хуащ1ащ е1э-епхъуэк1э къызэрагъэпэща «шэрджэс батальоным».

Анзор Джэуадрэ Шурдым Ихьсанрэ я къыхуеджэныгъэк1э «шэрджэс эскадроныр» шу 800-м нагъэсат. Абыхэм лъэщу къадэ1эпыкъуащ мы гъыбзэм зи ц1э къыхэщ Хьэлау Абдул-Къадыр, Гъук1эл1 Абдул-Рауф, Ансокъуэ Издин сымэ. «Шэрджэс шуудзэр» Сирием и дзэ бригадэм щынэхъыф1 хъуат. Ар хахуэу щызэуащ Самахь, Тель-Риш, Тель-Азизиат, Дагъание, Дар-Дарэ щ1ып1эхэм. Тель-Риш быдап1эр къыщащтэм адыгэ зауэл1у 22-рэ хэк1уэдащ, 25-рэ у1эгъэ хъуащ.

Псом хуэмыдэу зауэ гуащ1э щек1уэк1ащ Тель-Азизиат 1уащхьэм. Мыбы журтхэм хуабжьу зыщагъэбыдат. 1уащхьэм Сирием и армэм и командующэ нэхъыщхьэ полковник Хъусни аз-Заим я пашэу хьэрыпыдзэр ебгъэрык1уащ, ауэ хэщ1ыныгъэшхуэ игъуэтауэ къик1уэтыжащ. 

Иужьым а къалэн гугъур Анзор Джэуад и шуудзэм и пщэ къралъхьащ. Тель-Азизиат лъагап1эм тет Къэхьуэш жылагъуэр щ1ыт1хэр, щ1ыунэхэр, щ1ы щ1агъ хъумап1эхэр зи1э быдап1э журтхэм ящ1ат. Джэуад щ1ып1эм щыгъуазэ зыхуищ1щ, бийм и т1асхъап1эхэр зригъащ1эри и зауэл1хэр иришэжьащ. Езыр япэ итт: «Маржэ, фыкъимык1уэт! Маржэ, фыкъимык1уэт!» - жи1эу. И тутынри 1урыст, шэ къыстехуэнщ жи1эуи зигъэщхъыртэкъым. Джэуад и «шэрджэс шууейхэм» Къэхьуэш къащтэри, адэк1э к1уэтащ. А зауэм папщ1э Анзор Джэуад «Сирием и л1ыхъужь» ц1эр къыф1ащащ, «Мушахь Умая» щ1ыхь лент1ри къратащ.

Гуузщ л1ыхъужьыр зытек1уэдэжа щхьэусыгъуэр жып1эну. Щ1алэр егъэлеяуэ тутын ефэрейт. Жэщ гуэрым тутын ефэну щ1ыунэм къыщ1эк1ауэ, нэхум гу къылъитэри бийр топк1э къеуащ. Топышэ къутахуэ-хэм яхьащ адыгэл1 щэджащэр, хьэрып лъахэм и л1ыхъужьыр.
Анзор Джэуад и ц1эр мык1уэдыжын ищ1ащ ар зыхуэзэуа лъэпкъми - абы и ц1эр зэрехьэ Дамаск и уэрам нэхъ дахэ дыдэм, еджап1эм. Дэри къытхуэнащ хамэм шапэ1удз хуащ1у къек1уэк1а адыгэ бынхэм я к1уэдык1э хъуам теухуа гъыбзэр.

Рэу-уей, уэт1ымей фочыжъ гущэри 
Фи пл1э т1эк1ум къыфхураблэк1ри,
Зи псэ 1эф1ым емыблэжа гущэри
Хъэлау Абдул-Къадыр мыгъуи - фыадыгэ к1уэдт.

Рэу-уей, ди Абдул-Къадыр ц1ык1у гущэми 
Ныбжъэгъухэм 1уэры1уэдз захуещ1ри,
«Зауэ» жа1эм, зызымыщ1эжа гущэри 
Т1эшхэ я Мэдин мыгъуи - фыадыгэ к1уэдт.

Рэу-уей, хъэрып мэджахъед гущэми 
Бийшэм зыкъыдегъазэри,
Япэу шэм зыхуэзыгъазэ гущэри 
Абазэ Гъаний мыгъуи - фыадыгэ к1уэдт.

Рэу-уей, хъэрып лъакъуапц1э гущэри 
Динар парэк1э ящэри.
Динар лъыпсыджэр къэзыщэхуа гущэри 
Адыгэ бынхэра мыгъуи - фыадыгэ к1уэдт.

Рэу-уей, уэт1ымей бэракъ гущэри 
Жъыбгъэ мащ1эм зэрехъэри,
Хабзэм фыкъимыхъыж гущэурэ
Фи хъэдэр къытхуахъыжа мыгъуи - фыадыгэ к1уэдт.

Рэу-уей, Анзор Джэуад гущэми 
Дзэ пашэу зауэр еублэри,
Уащхъуэдэмыщхъуэу зауэр зыублэ гущэри 
Ансокъуэ Издин мыгъуи - фыадыгэ к1уэдт.

Рэу-уей, фи шыщхъуэ ц1ык1у гущэхэри 
Хы 1уфэм щывогъэджэгури,
Зи псэ 1эф1ым ириджэгуа гущэри
Хъалид Мыхъэмэт мыгъуи - фыадыгэ к1уэдт.

ТIымыжь Хьэмыщэ и тхылъ "Хэхэс дуней" къитхащ.