В.Нарожный принял участие в координационном совещании и в заседании Кабинета Министров РАВ. Нарожнэр хэбзэухъумэнымкIэ республикэм щызэхащэгъэ Координационнэ советым изичэзыу зэхэсыгъорэ АР-м и Министрэхэм я Кабинет изэхэсыгъорэ ахэлэжьагъ\nВ. Нарожнэр хэбзэухъумэнымкIэ республикэм щызэхащэгъэ Координационнэ советым изичэзыу зэхэсыгъорэ АР-м и Министрэхэм я Кабинет изэхэсыгъорэ ахэлэжьагъ\n1 апреля 2019 года 16:54\nМэлылъфэгъум и 1-м хэбзэухъумэнымкIэ республикэм щызэхащэгъэ Координационнэ советым изичэзыу зэхэсыгъоу иIагъэм АР-м и Къэралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр хэлэжьагъ. Ащ тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.\nГъэсэныгъэм иорганизациехэм егъэджэн IофшIэныр щынэгъончъэу ащызэхэщэгъэнымкIэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэхэ зэрэхъурэм къытегущыIагъ АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мы ведомствэм епхыгъэ учреждение 303-рэ республикэм ит. Ахэм яматериальнэ-техническэ зытет шапхъэхэм адиштэным, ящыкIэгъэ пстэумкIи зэтегъэпсыхьэгъэнхэм анаIэ тет. МэшIогъэкIосэныр щынэгъончъэнымкIэ еджапIэхэм щыкIагъэу яIэхэр дэгъэзыжьыгъэхэ хъугъэ. Видеокамерэхэр учреждение 295-мэ ачIэт. Гъэсэныгъэм иорганизациехэм террористическэ актхэр къащымыхъунхэм ыкIи ахэр къэухъумэгъэнхэм афэшI ящынэгъончъагъэкIэ куп-купэу зэтыраутых. Апэрэм — учреждениехэм япроцент 11-р, ятIонэрэм — процент 54-р, ящэнэрэм — процент 35-р хэхьагъэх. Купэу зыхэтхэм емылъытыгъэу псэуалъэхэр зэкIэ шэпхъэ гъэнэфагъэхэм адиштэнхэ фае. Ар гъэцэкIэгъэным сомэ миллион 23-м ехъу тефэщтэу къалъытагъ. Джащ фэдэу еджапIэхэр къэгъэгъунэгъэнхэр зэхэщэгъэным ахъщэшхо пэIухьащт.\nМы Iофыгъом епхыгъэу нэ­ужым къэгущыIагъэх АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ иминистрэу Владимир Алайрэ УФ-м илъэпкъ гвардие республи­кэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Иван Гричановымрэ. Гъэсэныгъэм иучреждениехэр щынэгъончъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм зэрэзэхащэхэрэр ахэм къаIуагъ. Зыныбжь имыкъугъэхэм хабзэр амыукъоным, бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэм анаIэ анахь тырагъэты.\nГъэсэныгъэм иучреждениехэм ящынэгъончъагъэ ухъумэгъэнымкIэ IофшIэныр гъэлъэшыгъэн, ащкIэ екIолIакIэу щыIэхэм зэхъокIыныгъэр афэшIыгъэнхэ зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. АщкIэ профильнэ министерствэм, муниципалитетхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афишIыгъ.\n— Iофыгъоу шъузытегущыIэхэрэм цIыфхэр къахэжъугъэлэжьэнхэ фае. Ащ фэдэ шIыкIэм шIуагъэ къызэритыщтым щэч хэлъэп. Ащ дакIоу хэбзэукъоныгъэхэр профилактикэ шIыгъэнымкIэ муниципалитетхэм ащызэхащэгъэ чIыпIэ комиссиехэм яIофшIэн джыри нахь агъэлъэшын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nЛъэпкъ ыкIи дин зэгурыIоныгъэр гъэпытэгъэным, экстремизмэ нэшанэ зиIэ зекIуакIэхэр ныбжьыкIэхэм къахэмыфэнхэм, радикализмэм пэшIуекIогъэным афэшI республикэм щызэшIуахырэм иIофыгъуи зэхэсыгъом къыщаIэтыгъ. Террористическэ актхэр къэхъунхэм ищынагъо зыдэщыIэ къэралыгъо зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэ студент 285-рэ республикэм иапшъэрэ еджапIэхэм ащеджэх. Лъэпкъ ыкIи дин зэмызэгъыныгъэхэр ныбжьыкIэхэм азыфагу къимытэджэнхэм, экстремизмэм ыкIи терроризмэм яидеологие пэшIуекIогъэным афытегъэпсыхьэгъэ пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр бэу зэрэрагъэкIокIыхэрэр КIэрэщэ Анзаур хигъэунэфыкIыгъ. Анахьэу анаIэ зытырадзэрэр экстремизмэм епхыгъэ сайтхэм студентхэр арымыхьанхэм, щынагъо зыпылъ къэбархэр къарамыхынхэм Iоф адэшIэгъэныр ары. Лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэ лIыкIохэм язэгурыIоныгъэ, языкIыныгъэ гъэпытэгъэным пае Iэнэ хъураехэр, фестивальхэр, нэмыкI Iофтхьабзэхэр апшъэрэ еджапIэхэм ащызэхащэх.\nАР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр къызэриIуагъэмкIэ, терроризмэм ыкIи экстремизмэм яидеологие пэшIуекIогъэным фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэныр лъэныкъуитIукIэ зэхащэ: СМИ-хэм яамалкIэ ыкIи пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэм язэхэщэнкIэ. Илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу мы Iофыгъом епхыгъэ тхыгъэ ыкIи къэгъэлъэгъон 28-рэ республикэм ижурналистхэм къагъэхьазырыгъ. А IофшIэныр непи лъагъэкIуатэ.\n— Психологическэ IэпыIэгъу зищыкIэгъэ кIэлэеджакIохэр къыхэгъэщыгъэнхэм, ахэм ыкIи нахьыжъхэм яшIуагъэ арагъэкIыным афэшI социальнэ педагогхэм, психологхэм, медицинэм иIоф­шIэхэм хэушъхьафыкIыгъэ егъэджэнхэр афызэхэщэгъэнхэм мэхьанэшхо иI. ГумэкIыгъо зиIэ сабыйхэм ыкIи кIэлэ Iэтахъохэм яIофыгъохэр зэгъэшIэгъэнхэм, зэхэфыгъэнхэм, ахэм специалистхэм зафагъэзэн алъэкIын амал яIэным афытегъэпсыхьэгъэ «цыхьэшIэгъу телефонхэм» Iоф зэрашIэрэ шIыкIэр джыри зэ тыуплъэкIун фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nТыкъэзыуцухьэрэ дунаир ыкIи чIыопс къэкIуапIэхэр къэухъумэгъэнхэмкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэу Сергей Колесниковым анахьэу ынаIэ зытыридзагъэр зыми имые гидротехническэ псэуалъэхэм ящынэгъончъагъэ ухъумэгъэнымкIэ пшъэрылъхэр зэшIохыгъэхэ зэрэхъурэр ары.\nМы Iофыгъом пэIуагъэхьэрэ бюджет мылъкур шIуагъэ къытэу гъэфедэгъэн зэрэфаер АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ, ащкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэ пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр фишIыгъэх. КъызэраIуагъэмкIэ, 2019-рэ ­илъэсым мы лъэныкъом сомэ миллион 90-рэ фэдиз пэIуагъэхьащт, ахъщэр федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къатIупщыщт.\nМы мэфэ дэдэм АР-м и Министрэхэм я Кабинет зэхэсыгъо и1агъ. Ар зэрищагъ АР-м и Л1ышъхьэу Къумп1ыл Мурат. Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх АР-м и КЪЭралыгъо Совет—Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр,Министрэхэм я Кабинет хэтхэр, къырагъэблэгъагъэхэр. Iофыгъо шъхьэIэу ащ къыщаIэтыгъэр 2018-рэ илъэсым Адыгеим социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэу ышIыгъэхэм язэфэхьысыжьхэр ары. Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур мыщ епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи лъэныкъо шъхьаIэхэм къащыуцугъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым промышленнэ къыдэгъэкIыным ииндекс проценти 104,1-м кIэхьагъ. Продукциеу къыдагъэкIыгъэм, IофшIэнэу ыкIи фэIофашIэу агъэцэкIагъэхэм сомэ миллиард 57,8-м фэдиз атефагъ. Мылъку шъхьаIэм инвестициеу къыхалъхьагъэр сомэ миллиард 31,6-рэ мэхъу, 2017-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, а къэгъэлъэгъоныр проценти 142,5-м кIахьэ. Джырэ уахътэм сомэ миллиард 53-м ехъу зытефэрэ инвестиционнэ проект 36-рэ агъэцэкIэнхэу аIэкIэлъ. Зэхэубытэгъэ бюджетым къихьэгъэ хэбзэIахь ыкIи мыхэбзэIахь хахъохэр сомэ миллиард 13-рэ миллион 499-рэ мэхъу. Анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ цIыфхэм щыIэкIэпсэукIэ амалэу аIэкIэлъхэр нахьышIу шIыгъэныр, ащ епхыгъэу ялэжьапкIэ къэгъэлъэгъон гъэнэфагъэхэм анэгъэсыгъэныр. МыщкIэ зишIогъэшхо къакIорэр къэралыгъом ипащэ къыдигъэкIыгъэ жъоныгъокIэ унашъохэм ягъэцэкIэн ары.\nЭкономикэм зыпкъ итэу хэхъоныгъэхэр ышIынхэр, социальнэ пшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу гъэцэкIэгъэнхэр мыщ дэ­жьым анахь шъхьаIэу зэрэщытхэр АР-м и ЛIышъхьэ хигъэунэфыкIыгъ.\nКультурэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ программэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр 2018-рэ илъэсым зэшIохыгъэхэ зэрэхъугъэм къытегущыIагъ министрэу Аулъэ Юрэ\nУФ-м щыпсэурэ лъэпкъхэм яныдэлъфыбзэкIэ гъэсэныгъэ зэрагъэгъотын амал яIэным къыдыхэлъытагъэу адыгабзэм изэгъэшIэн зэхэщагъэ зэрэ­хъурэм иIофыгъуи анахь шъхьаIэхэм ащыщыгъ