АДЫГЭМ Я ЗЭДЭЛЭЖЬЭК1ЭУ ЩЫТАР

Пасэрей адыгэм зэдэщIыгъуу, зыр зым дэIэпыкъуу зэдэлэжьэныр фIыуэ ялъагъуу щытащ.
Зы адыгэ щыIэу щытакъым езым и закъуэ къарукlэ унэ е псэуалъэ гуэр игъэуву. Унэу щрет, гуэщу, шэщу, къинэмыщI псэуалъэу щрети, зыгуэр ищIыну мурад зэрищIу, ирихьэлlэну пхъэкIэбжьэкIэхэр къызэригъэпэщырти, зыгуэр зыщIэфыну къуажэм цIыху зыбжанэм хъыбар яригъащIэт: - Пщэдей щIыхьэху сиlэщ, мыпхуэдэ псэуалъэ тIэкIу согъэуври къомыхьэлъэкIыу укъысхуэкIуэтэмэ, си гуапэ хъунт,- жиIэрти. .
- Алыхь-алыхь, ар пхуэзмыщIэм сыт пхуэсщIэн! - жиIэрти къигъэгугъэрт.
Пщэдджыжьым къызэхуэст хъыбар зригъэщIа псори, хэт джыдэ, хэт пхъэх, хэти Iэдэ-уадэ яIыгъыу. Щхьэж зыхуэкъулейм еувалIэрти, зэрахузэфIэкIкIэ, хьэрычэт ха­щIыхьу, жэщ хъуху елэжьхэрт. Дауэ ящIми, а махуэм хуаухырт и псэуалъэ гъэувыныр.
Апхуэдэ щIыхьэхур, зэрыхабзэти, хэт хъыбар иригъащIэми мыкIуэну Iэмал иIэтэкъым.
Езыми махъсымэ иIэт, ныш иукIати игъатхъэрт, фIы­щIэ яхуищIырти, иутIыпщыжырт.
Адыгэ щIыхьэхур псэyалъэм и закъуэкъым. ЩIыхьэ­хур лъэныкъуэ зыбжанэкlэ ирагъэкIуэкIыу щытащ ады­гэхэм нысашэ иIэу щытмэ, хьэблэр къызэхуэсырти пхъэ гулъэ зырыз къыхуашэт, курыбэ ирагъэжьэну, нысашэр зэфIэкIыху ягъэсыну. Благъэхэри къыдэIэпыкъурт.
И мэкъу, и мэш къыхуемышэлIэжу фIэкIуэдмэ, гукIэ къызэхуэсырти къыхурашэлIэжт.
Мэкъуауэгъуэ хъуамэ, «мэкъуауэгъу»,- жаIэрти, зэрымыгъэзэшу лэжьэн щхьэкIэ унагъуитIу зэгухьэрти, мэкъу зэдыпаупщIт.
ЗэгъунэгъуитIу лажьэу зым япэ иухамэ, и гъунэгъур къигъанэу IукIыжтэкъым, кIуэрти, а къыкIэрыхуам дэIэпыкъурти хуиухт. Абы дэмыIэпыкъуу IукIыжыныр – ц1ыхугъэншагъэт, адыгагъэ хэлътэкъым.
ЩIакIуэ ящIынуми, цей яхъуэнуми цIыхубз гуп къы­зэхуашэсырти, зэдэIэпыкъуурэ ящIт.
И мэшыр къыхуемыхьэлIэжу фIикIуэдэжмэ, и нартыхур къыхудэмычыжу уэсым фIыщIиубыдэмэ, е гузавэрэ нэхъ щIэхыу зэфIэкIын щхьэкIэ нартыхур мытхъыу къыдифыщIыкIрэ къишэжамэ, щIыхьэху ищIырти иригъэтхът.
 Цы япхынумэ, «цыпх щIыхьэху» - жаIэрти, пщыхьэщхьэм хъыджэбз куэду къызэхуашэсырти,' нэху щыху цы япхт. Ар Iэ закъуэкIэ илъэскIи зэфIэкIынутэкъым. Бжыхь къудей яхунумэ гъунэгъухэр къыдэIэпыкъурт емылъэIуми. Ар хабзэт.
1 Псалъэр «щIэхьэху» жиIэу къежьауэ щытащ, иужькIэ «щIы хьэху» хъужащ. «Хьэхурэ хуэщIэ» н. ж. «хьэхуу хуэщIэ Iуэху» жы­хуиIэщ.