Акча...
Jÿрÿмисте    ÿзебиске    эҥ керектÿ  неме, акча, болып калтыр….Улус бастыра jÿрÿмин акчадаҥ камаанду эдип  салган. Кайга ла барза, нени ле этсе, кайдоон ла кöрзö ÿзе немениҥ учы-куйузы акчага токтоп jат.  Кезик улус акчаны  кижидеҥ тыҥ сÿÿп jат. 
Бистиҥ  республика государство ичинде    билее айрылышканы ла баштапкы jер алып jат.  
«Нениҥ учун  кöп айрылыш?  Бала-барка  экÿ jакшы jатсын деп бис  бастыра ла jöжöзин белетеп, туразын тудуп берип jадыс, бастыра белен  бар, не jатлабас?»-деп, кöп эне-адалар андый сурактарды бергилеп jат.
Тойды öткÿрзе эҥ ле учурлузы оныҥ Алтай jаҥда,  эҥ ле озо бастыра обрядтарды чын öткÿрер керек, кыстыҥ кöжöгöзинеҥ , кеп-кийиминеҥ, чач таражынаҥ, от-очогын азыраганынаҥ,  jеҥелериниҥ jаҥар кожоҥдорынаҥ ала  тöрт öҥдÿ jаламага, айылдап келген улустыҥ алкыштарына, ак санаазына, акту –кÿнине jетире. Алтай тойды jазап öткÿрген кийнинде тен Итальянский да той этсе кем jок.  Jаш балдар биригип  тойын  алтай jаҥла öткÿрбей jат, Ак jаҥын jаҥданбай jат, эмезе чала-была, керексинбей,  капшайлап,  jастыра  эткилеп салат. . Алтай той бойыныҥ учурын jылыйтып салган.  Эмдиги  тойлорды  улус  акча-манатла кемjигилеп турат .  Алтай  ак jаҥды   солуп, балдардыҥ салымын да бузып салат. 
 Бастыра не-немни акчала, jöжöлö бескелеп, уулды аргалузын арга jогын jазап шиҥдегилеер болуптыр .
  Андый болор керек пе?.  
Jок! Андый болбос керек. Нениҥ учун дезе бис билерис Акча-ол Чак, шыра, тÿбек. Мен акча болгончо болбозын деп сананып jадым. Нениҥ учун акча кижини ÿреп jат, оныҥ учун тыҥ акчаны кÿÿнзебей jадым.  Курзагыма ла кезик эдимелдерге jетсин ол ло.  
Кезик улус бастыра jÿрÿмине  бай болорго албаданат…Jÿрÿмниҥ учуры ого канай салынат? Акчага ла jöжöгö jÿрÿмин канай учурлар?
Кижи акчала башкарбай jат, а акча кижиле башкарып jат дегени чып ла чын.
Ол андый неме.  Канча кире бар анчала кире ас болот. Оны слер качан да сÿрÿжип болбозоор. Тураныҥ бир толугында  ол турар, слер ары jÿгÿрип барзаар, ол слердеҥ качып  тураныҥ база бир толугына jажынар, анайып ла барар…