Эльфри́да Е́линек (,  јылда ӱлӱрген айдыҥ 20-чи кӱнинде чыккан, Мюрццушлаг, Штирия, Австрияда) — австрий бичиичи, драматург, ӱлгерчи ле литературалык критик, Нобельдиҥ литературала сыйыныҥ лауреады(2004) Генриха Бёлльдыҥ сыйы (Кёльн, 1986), Георг Бюхнердиҥ сыйы (1998), Генрих Гейнениҥ сыйы (2002), чешский сый, Франц Кафканыҥ сыйы (2004).

Биографиязы 
Эльфрида Елинек 1946 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 20-чи кӱнинде провинциал австрий калада Мюрццушлагта, Штирия деп јерде , Австрияда чыккан.

Јаш тужы 
Јаш тужы Венада ӧткӧн. Энези, Ольга Илона Бухнер (ӧбӧгӧниниҥ ӧбӧкӧзиле Елинек), аргалу-чакту католикалык биледе чыдаган, узак ӧйгӧ бухгалтер болгон. Адазы, Фридрих Елинек (—), Богемияныҥ јоктуларынаҥ болгон, бойы химик, шиҥжӱ иштердиҥ авторы, ол тоодо монография болгон «Zur Kenntnis der Brenztraubensäure» (). Еврей укту да болзо, адазы национал-социалистический режимниҥ истежине туштабай не кыйышкан дезе, озо ло баштап экономикага керектӱ ижи учун.  јылдарда Фридрих Елинек тыҥ орыырда, оны билези узак ӧйгӧ кичееген,  јылда ол божогон. Эльфриданыҥ адазы орый берерде, кысты энези чыдаткан. Елинекти балдардыҥ католикалык садына јӱргӱскен, оноҥ монастырдыҥ школына јӱргӱскен, (кийнинде ол эссе бичиген «Ходить в школу всё равно что умирать»). Ого коштой энези кызын кӱӱлик јанынаҥ карьера этсин деп амадаган: Эльфрида фортепианого , флейтага, гитарала, скрипкага ла  альтка ойноп ӱренген. 13 јаштуда Елинекти Венада консерваторияга алган, ол ондо органга, фортепианого, блокфлейтага кӱӱлик композициялар ойногон. Бу ла ӧйдӧ ол публично-правовой гимназия божоткон.

Јайаандык ижи 
Елинек ӱредӱзин божодоло оорып калган, (нервный срыв). Тоолу семестрге ол Венаныҥ университединде кеендик ле театрдыҥ тӱӱкизин ӱренип, је ойто ло оорый береле,  јылда ӱредӱни таштаган. Бир јылга айлынаҥ кайдаар да чыкпай отурган. Бу ла ӧйдӧ ол бичинип баштаган. Баштапкы ӱлгерлерин ол Венский группаны ӧткӧнип, јаҥыс ла строчный таныктарла бичиген, бу немец тилге јаан учурлу болгон. Озо ло бичимелдери башка-башка журналдарда чыккан, оноҥ « Лизаныҥ кӧлӧткӧлӧри» деп јуунтызы («Тени Лизы» (Lisas Schatten) () чыккан. Келер јылда «буколит» (bukolit) деп роман јетире бичиген, је ол  јылга јетире кепке базылбаган. Адазы божогон кийнинеҥ Эльфрида бир кезик ӧйгӧ -јылдардыҥ ФРГ ла тӱндӱк Берлинниҥ немец студенттериниҥ биригӱзине кожулган.

 јылда Эльфрида Елинек консерваторияда органла экзамен табыштырган. Ролан Барт деп кижи Елинектиҥ литературалык ӧзӱмине јаан салтарын јетирген. «Кыйузы јок ару» («бесконечная невиновность» (die endlose unschuldigkeit) деп эссезин ол кижиге учурлаган.  јылда Елинек Герт Лошутц деп нӧкӧриле Берлинде бириккен, је бир јылдаҥ ойто Венадӧӧн јанып келеле, — јылдарда Елинек Австрияныҥ Коммунистический партиязыныҥ турчызы болуп эрчимдӱ иштеген,  јылда Готтфрид Хюнгсбергке качкан. Оныҥ эжи Фассбиндердиҥ кинолорына кӱӱлер бичиген болгон, је, иштеген јери Мюнхенде информатик. Ӧгӧнине болуп Елинек јаантайын ла Мюнхен јаар келетен.

 Ады јарлу 
 јылда Елинек ады јарлу бичиичи боло берген. «Ойноштор» деп атту романы кепке базылган, бу бичимел марксистский, феминистский, патриотический пародия (шоодылган-ӧткӧниш) аайлу болгон.  јылдардыҥ бажында «Бӧктӱ эжиктиҥ алдында» деп романы чыккан, шок кылыкту бай билелердиҥ балдары керегинде, бир билени коркышту эдип кырып салганы. Бу роман аайынча аудиопьеса чыккан, кийнинеҥ Паулюс Манкер деп режиссер кино соккон.

 јылда Эльфрида Елинек баштапкы јаан чууганга туштаган. Театрдыҥ сценазында «Бургтеатр» деп спектакльда Австрия ӧткӧн ӧйдӧ национал-социалистический болгонын канайда јажырганы ла Паулы Вессели деп сол кыймыгуда турушкан актрисаныҥ салымы болгон. Бойыныҥ орооныныҥ једикпестерин ачыгынча кӧргӱскен. Бу ок јылда Елинектиҥ «Пианистка» деп романы чыгат. Романды критиктер ле кычыраачылар автобиографиялык деп темдектеген.
Экинчи чууганду бичимели «Похоть» болгон. Чӱрче ле ортозына бу роман бестселлер боло берген, ондо порнография ла феминизм деп курч сурактар кӧдӱрилген болгон. Мыныҥ кийнинде Елинектиҥ «Амыраар јерлер» деп пьесазы чыгарда, (Јайымныҥ австрийской партиязы, националист-консервативный ууламјылу, популистский аайлу) мындый партия бичиичини истежип баштаган. Оноҥ, талдаштар аайынча тартыжуда,  јылда бичиичиниҥ бастыра пьесаларын театрларда токтодып, база кӧргӱспезин деп некеген.  јылда јаҥы келген башкаруныҥ критиктериниҥ ортозында Елинек болгон.
Учында бичимелдеринде Елинек феминист темадаҥ ыраап, социал-јӱрӱм ле башкару нацизмнеҥ торт айрылып болбой турганы керегинде бичийт. «Ӧлгӧндӧрдиҥ балдары» («Дети мёртвых», Die Kinder der Toten'') деп романы бичиичини телекейде јарлу эткен, мак экелген.  јылда «Пианистка» деп романы аайынча кино согулган. Сӱрекей революционный кино деп темдектелген, Канныныҥ кинофестивалинде бир канча сый алган.
Эльфрида Елинектиҥ эҥ учурлу сыйы ол  јылда Елинек Нобельдиҥ литературала сыйын алганы, ( .
Россияда Эльфрида Елинектиҥ бастыра учурлу иштери орус тилге кӧчӱрилген.

Немец тилле бичимелдери 
 Лизаныҥ кӧлӧткӧлӧри (Тени Лизы / Lisas Schatten (сборник стихотворений) — Relief-Verlag Eilers, 1967);
 Бис јемит не, балазы (Мы приманка, детка! / wir sind lockvögel baby! (роман) — Rowohlt, 1970);
 Михаэль. Инфантилдерге башкару / Michael : ein Jugendbuch für die Infantilgesellschaft (роман) — Rowohlt, 1972;
 Ойноштор (Die Liebhaberinnen (роман) — Rowohlt, 1975;
 буколит: аудиороман / bukolit: hörroman (роман) — Rhombus-Verlag, 1979);
 Бӧктӱ эжиктиҥ алдында (Перед закрытой дверью / Die Ausgesperrten (роман) — Rowohlt, 1980);
 Ӱлгердиҥ учы 1966—1968 / ende: gedichte von 1966—1968 (сборник стихотворений) — Schwiftinger Galerie-Verlag, 1980;
 Учы јок ару (Die endlose Unschuldigkeit (проза, пьесы, эссе) — Schwiftinger Galerie-Verlag, 1980);
 Нора ӧбӧгӧнинеҥ јӱре берерде не болгон. (Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte oder Stützen der Gesellschaften (пьеса) — Sessler, 1980);
 Пианистка / Die Klavierspielerin (роман) — Rowohlt, 1983;
 Театрал пьесалар (с послесловием Уте Нюссен) / Theaterstücke (mit ein Nachwort von Ute Nyssen) (пьесы) — Prometh-Verlag, 1984;
 Аалга јер, аргада (Oh Wildnis, oh Schutz vor ihr (проза) — Rowohlt, 1985);
 Оору, эмезе Эмдиги ӧйдиҥ ӱй улузы (Krankheit oder moderne Frauen — Prometh-Verlag, 1987);
 Похоть / Lust (роман) — Rowohlt, 1989;
 Булуттар. Айыл. (Wolken. Heim (пьеса) — Steidl, 1990);
 Изабель Юппер «Уй-кӧс јиилекте»: киносценарий / Isabelle Huppert in Malina: ein Filmbuch (киносценарий)- Suhrkamp, 1991;
 Гора Тотенау / Totenauberg (пьеса) — Rowohlt, 1991;
 Театрал пьесалар (Theaterstücke (пьесы) — Rowohlt, 1992);
 Ӧлгӧндӧрдиҥ балдары (Die Kinder der Toten (роман) — Rowohlt, 1995);
 Јоткон ло албан: самара удурлаш (Sturm und Zwang : Schreiben als Geschlechterkampf (совм. с Юттой Хайнрих, Адольфом-Эрнстом Мейером, эссе) — Klein, 1995);
 Амыралта, бастыразы онойдо эдет (Stecken, Stab und Stangl: Raststätte (und andere) neue Theaterstücke (пьесы) — Rowohlt, 1997);
 Спорт керегинде пьеса / Ein Sportstück (пьеса) — Rowohlt, 1998;
 Ол бойы эмес (er nicht als er (пьеса) — Suhrkamp, 1998);
 Коркыыр неме: Ӧлӱм керегинде ӱч кичинек бичимел (Macht nichts: eine kleine Trilogie des Todes (пьесы) — Rowohlt-Taschenbuch-Verlag, 1999);
 Ачна: ойынзак роман (Gier: ein Unterhaltungsroman (роман) — Rowohlt, 2000);
 Јакшы болзын: 3 кичинек драма (Das Lebewohl: 3 kl. Dramen (пьесы) — Berlin-Verlag, 2000);
 Альпада: 3 драма (In den Alpen: drei Dramen (пьесы) — Berlin-Verlag, 2002);
 Ӧлӱм ле кыс—(V: драмы принцесс / Der Tod und das Mädchen I—V: Prinzessinnendramen (пьесы) — Berliner Taschenbuch-Verlag, 2003);
 Бэмбилэнд; Вавилон: 2 театрал текст (Bambiland; Babel: zwei Theatertexte (пьесы) — Rowohlt, 2004);
 Рейнниҥ алтыны. театрал эссе (rein GOLD. ein bühnenessay — Rowohlt, Reinbek bei Hamburg, 2013).

Орус тилле бичимелдери 
 Любовницы / Die Liebhaberinnen — Симпозиум, ;
 Пианистка / Die Klavierspielerin — Симпозиум, ;
 Перед закрытой дверью / Die Ausgesperrten — Симпозиум, ;
 Алчность / Gier — Амфора, ;
 Похоть / Lust — Симпозиум, ;
 Дети мёртвых / Die Kinder der Toten — Амфора, ;
 Михаэль. Руководство для инфантильных мальчиков и девочек / Michael. Ein Jugendbuch für die Infantilgesellschaft — Амфора, ;
 Клара Ш. / Clara S. — Митин Журнал, Kolonna Publications, ;
 Дикость. О! Дикая природа! Берегись! / Oh Wildnis, oh Schutz vor ihr — Амфора, ;
 Мы пестрые бабочки, детка! / Wir sind lockvögel baby! — Амфора, ;
 Бембиленд. Вавилон / Bambiland; Babel: zwei Theatertexte — АСТ, Астрель, ;
 Тотенауберг — Гора мертвецов / Totenauberg — АСТ, Астрель, ;
 Предание смерти / Ein Sportstück — АСТ, Астрель, ;
 Болезнь, или Современные женщины / Krankheit oder moderne Frauen — АСТ, Астрель, ;
 Посох, палка и палач / Stecken, Stab und Stangl — АСТ, Астрель, ;
 Смысл безразличен. Тело бесцельно. Сборник эссе / по-немецки не публиковался — Симпозиум, ;
 Чисто рейнское ЗОЛОТО / rein GOLD — АСТ, .

Јондык ижи 
 јылда ачык самарага кол салган: Greenpeace, Организации Объединённых Наций ле телекейдиҥ ороондорыныҥ башкаруларына. (ГМО).

Кайралдары

Ајарулар

Тайантылар 

Нобельдиҥ литературала сыйы
Ӱй улус Нобельдиҥ сыйыныҥ лауреаттары