Сӱрее-чӧпти ылгаштыра јуур керек - altaicholmon\nКату коммунальный таштанчыларды (ТКО) јуурыла, ылгаштыра бӧлиириле, оноҥ не-немелер эдериле колбулу суракты олор бойыныҥ шиҥжӱзинде тудат. Бу кӱндерде ОНФ-ныҥ чыгартулу улузы ТКО-ныҥ переработказы аайынча Горно-Алтайсктагы цехте болгон.\nАргачы кижи улустаҥ пластиковый болуштопторды, чаазынды, картонды ла шилди садып аларын цехтиҥ јеринде тӧзӧгӧн. Керектиҥ аайы мынайда тӧзӧлгӧнин билип тура, ОНФ-ныҥ улузы јууп алган макулатураны ла пластиковый болуштопторды бери табыштырарга кожо апарган.\nАргачы Александр Нартовло Албаты фронттыҥ улузы былтыр сӱрее-чӧпти јуурын, ылгаштырарын, переработказын тӧзӧӧриле колбулу сурак јанынаҥ шиҥжӱ ӧткӱрип турала танышкан. Бу шиҥжӱ иш ОНФ-ныҥ «Генеральная уборка» деген ӱлекери аайынча ӧткӱрилген болгон. Аргачыла калганчы туштажу 2017 јылдыҥ кӱчӱрген айында, качан ол ижине керектӱ кып-тура бедиреп турган тушта ӧткӧн. Оноҥ бери оныҥ ижинде бир канча солунталар болуп калтыр.\nАргачыныҥ айтканыла, ол беш кире производственный кыптарды солыйла, бу јанынаҥ курч сурагыла Горно-Алтайсктыҥ мэриязына баштанган. Болуш мэрияныҥ јанынаҥ болгон деген.\n«Бӱгӱн бис таштанчылардаҥ белен продукция — тротуардыҥ плиткаларын, бордюрларды, черепицаны, водостокторды эдип чыгарары аайынча иш ӧдӱп турганын кӧрӧдис. 2019 јылдыҥ чаган айыныҥ 1-кы кӱнинеҥ ала ороонныҥ бастыра тергеелери таштанчылар јанынаҥ јаҥы системага кӧчӧр учурлузын ајаруга алза, бу сӱрекей керектӱ ле јаан учурлу иш. Государствоныҥ алдында сӱрее-чӧптӧҥ не-немелер эдип чыгарарын 80 процентке јетире кӧптӧдӧр, полигонго аткарылып, анда кӧмӱлип турган таштанчылардыҥ кемин астадар деген јаан иш-амаду туруп јат. Бистиҥ республикада јаҥыс ла таштанчылардыҥ переработказыла иштеп турган эмес, је анайда ок экологиялык айалганы јарандырары јанынаҥ иштеп турган аргачылар тоолу ла» — деп, ОНФ-ныҥ Алтай Республикада тергеелик штабыныҥ турчызы Майя Шурова темдектеген.\nВторсырьеныҥ переработказыныҥ бӧлӱгинде бизнести јилбиркедерге, јӧмӧлтӧни субсидиялар ла јеҥилтелер ажыра эдер керек деп, ол айткан. «Баазы 1,5 миллион салковой јазалды кижи бойыныҥ таҥынаҥ кӧлӱгин сатканынаҥ алган акчала, банктаҥ алылган заемный акчала садып алган. Бу кижи јӱк ле бойына ла бойыныҥ аргаларына иженет. Цехтиҥ туразын јазаарына ле јылулаарына база ӱзеери акча керек болор. Бу турада керек дезе кӧзнӧктӧр дӧ јок. Jазалдарды садып аларга болуп, банктаҥ алылган акчаныҥ кандый да проценттерин тӧлӧӧрине болуш эдилген болзо, сӱрекей јакшы болор эди» — деп, А. Шурова айдат.\nТКО-ло иштеерин кӧндӱктирери, таҥынаҥ бизнести јилбиркедери јанынаҥ јуулган шӱӱлтелер тергеениҥ башкараачызына аткарылган.\nОНФ-ныҥ Алтай Республикадагы тергеелик бӧлӱгиниҥ испокомы