Тергеениҥ тӧс калазын ӧскӱрери аайынча шӱӱлтелер - altaicholmon\nТергеениҥ тӧс калазын ӧскӱрери аайынча шӱӱлтелер\nАР-дыҥ башчызыныҥ молјуларын удурумга бӱдӱреечи Олег Хорохордин «Горэлектросетьтердиҥ» ишчилериле, каланыҥ микрорайондорыныҥ эл-јоныла тушташкан. Каланыҥ ла республиканыҥ ӧзӱминиҥ программазына кийдиретен шӱӱлтелерди јууры улалганча.\nОлег Хорохордин «Горэлектросети» деген муниципал учреждениениҥ диспетчерскийинде болгон. Тургуза ӧйдӧ бу учреждениеде 140-нӧҥ кӧп кижи иштейт, ол узуны 550 километрдеҥ кӧп электросетьтерди јеткилдейт.\nУдурумга башчы ишти јарандырары ла электројылыйтулардыҥ кемин астадары аайынча бир канча шӱӱлтелер айткан. Предприятие калганчы беш јылдыҥ туркунына электројылыйтулардыҥ кемин эки катап кирезине астадып салган. Андый айалга энергокымакайлаш иштерле, каланыҥ предприятиелери ле албаты-јоны газка кӧчкӧниле, электроэнергияныҥ чотко јетире алылбазыла, электроэнер-гияны уурдаарыла тартыжуныҥ шылтузында тӧзӧлгӧн.\nОлег Хорохординниҥ айтканыла, ороонныҥ президенти Владимир Путинниҥ јакылтазы аайынча Национальный технологический баштаҥкайды јӱрӱмде бӱдӱрери ӧдӧт, оныҥ ууламјыларыныҥ бирӱзи Энерджинет. Ол — јазал-јепселдердиҥ рыногы, программный јеткилдеш, кеми јаан комплексный системаларга ла интеллектуальный энергетиканыҥ сервистерине инжиниринговый ла сервисный јеткилдештер. «Калининградта бу ӱлекерди јӱрӱмде бӱдӱрип салгандар, сеть цифровой бӱдӱмге бӱткӱлинче кӧчӱрилген. Оныҥ шылтузында электројылыйтулардыҥ кеми астаган, онызы тарифтердиҥ баазына камаанын јетирет. Анайда ок аварийный айалгалардыҥ тоозы астаптыр, андый айалгалар болзо, олордыҥ аайына тӱрген чыгар арга тӧзӧлгӧн. Бис те бу ӱлекерди јӱрӱмде бӱдӱрип ийерис деген ижемји бар» — деп, тергеениҥ удурумга башчызы айткан.\n«Горэлектросетьтердиҥ» ишчилери олорды јилбиркедип турган сурактар берип, карууларын алган. Анайда ок энергетиканыҥ бӧлӱгинде ишти јарандырары аайынча шӱӱлтелерин айтты. Сурактар јеҥилтелерлӱ улуска јердиҥ участокторын берери, балдардыҥ садтарында ла школдордо ӱзеери јерлер тӧзӧӧри, сууӧткӱштер ӧткӱрери ле Горно-Алтайскта јолдордыҥ айалгаларын јарандырары аайынча болгон. Аҥылу автопаркты, эскирген электросетьтерди јаҥыртарыла колбулу чыгымдарга субсидия акча берери јанынаҥ сурак база кӧрӱлген.\nЭл-јонноҥ каланыҥ ӧзӱминиҥ программазына кийдиретен шӱӱлтелер јуурына учурлалган туштажулар Пушкинниҥ ле Ключевой оромдордо јадып турган улусла ӧткӧн. Калада јадып турган улус оромдорды арутаар «албаты» субботникте кӱн туркунына турушкан. Микрорайондордо суула јеткилдеш, газӧткӱштерди јердиҥ участокторыныҥ гран-кыйуларына јетире ӧткӱрери јанынаҥ иштер ӧдӧт. Улус олор газты качан тузаланып баштаар деп суракла јилбиркеген. Горно-Алтайсктыҥ администрациязыныҥ јааны Ольга Сафронова газла колбулу иштер график аайынча ӧдӧт, јаҥар айдыҥ 31-чи кӱнине јетире ӧйдиҥ туркунына узуны 37 км газовый сетьтер ӧткӱрилер, келер јылда микрорайонныҥ 1699 туразы газла јеткилделер деп куучындаган.\nАР-дыҥ удурумга башчызы Олег Хорохординниҥ јӧби аайынча ӱзеери чыгарылган акча-манаттыҥ чодыла 2019 јылда микрорайондо сӱрее-чӧптиҥ 16 контейнерный площадкалары јазалар. «Гардинка» микрорайондо Университетский оромдо јолды јазаар, Олонскийдиҥ оромын тӧс суујеткилдешке колбоор. Балдардыҥ садтарында ӱзеери јерлер тӧзӧӧри јанынаҥ айтса, Оконечный, 5/1 оромдо 100 бала јӱрер детсадты тузаланарына куран айдыҥ 30-чы кӱнинде табыштырары темдектелген.\nКлючевой, Гогольдиҥ, Шевченконыҥ, Чапаевтиҥ, Пионерский, Глухаревтыҥ, Некрасовтыҥ, Белинскийдиҥ оромдорында јарыткыштардыҥ линиязы јаҥыртылар. Социалистический,31 оромдо 125 бала јӱрер детсадты тудары јанынаҥ ӱлекер-чоттомол документтерди белетеери темдектелет. Анчада ла кырларлу јерлерде суујеткилдешле, јолдорды јазаарыла колбулу иштерди бӧлӱктей ӧткӱрери јанынаҥ шӱӱлте эдилген.\nМикрорайонды ӧскӱрерине јербойыныҥ бюджединеҥ субсидиялар аларын јеҥилтерге, «Гардинка» микрорайондо ТОС тӧзӧӧри јанынаҥ шӱӱлте айдылган.\nУлус Пушкинниҥ оромыла агып јаткан суучак кезик тураларды алып турганы, тураларды газјеткилдешке колбоор туштагы материальный уур-кӱчтер керегинде айдышкан. Каланыҥ администрациязыныҥ чыгартулу улузы газла одырышка кӧчӧргӧ тургандарга акча-манатла кандый јӧмӧлтӧ эдилип турганы керегинде куучындаган, бӱгӱн оныҥ орто кеми 50 муҥ салковойго једет.\nБир катап берилетен јӧмӧлтӧ акчаны аларга турган улуска документтердиҥ пакедин табыштырар керек, оны Горно-Алтайсктыҥ администрациязыныҥ тура ла јонјӱрӱмдик политика аайынча бӧлӱгине табыштырып јат (Коммунистический проспекттеги 13-чи таҥмалу тура, телефоны 2-40-68). Јеҥилтелерлӱ улус анайда ок республикан бюджеттеҥ јӧмӧлтӧ эдип, 15 муҥ салковой алар аргалу, оны аларга, Горно-Алтайсктыҥ соцјӧмӧлтӧ аайынча Мичуринниҥ оромында 2-чи таҥмалу турадагы башкартузына баштанар учурлу.\nОлег Хорохордин анайда ок Ключевой оромдо детсадты јарандыра тудары канайда ӧдӱп турганын шиҥдеп кӧргӧн. Тургуза ӧйдӧ мында эски площадканы јоголтып салгандар, јыраалар ла агаштар кезилген. Келер ӧйдӧ мында ойноор јазалдарлу тренажерный ла балдардыҥ зоналары, футбол ло волейбол ойноор спорт площадка болор.