19.04.2019 - altaicholmon\n«Эҥ кӱч сурак – јер јанынаҥ»\nАкјол – Чуйдыҥ ӧрӧ барган јолында баштапкы алтай јурт болуп јат. Ол Шабалин аймактыҥ јерине кирет. Акјолдогы јурт јеезе Акјол ло Камай јурттардаҥ турат. Эл-јоныныҥ текши тоозы 406 кижи. Мында јурт јеезениҥ јааны болуп Александр Егорович Егузеков иштейт. Ол бу јамыга 2014 јылда ӧткӧн талдаштарда тудулган ла чыдулары быјыл тӱгенер. «Јурт јеезениҥ јааныныҥ ижи –\n«Алдындагы ченемелим болужат»\nШабалин аймактыҥ јаан јурттарыныҥ бирӱзи – Чаргы јурт. Чаргыдагы јурт јеезениҥ администрациязыныҥ специализи болуп Ольга Валентиновна Шиховцова 2016 јылдаҥ ала иштейт. Чаргыдагы јурт јеезениҥ администрациязында иштеердеҥ озо Ольга Валентиновна ӱредӱниҥ ле иштиҥ јолын ӧдӱп, јаан ченемелдӱ болгон. Чаргыныҥ школын божодып, ол ГАГУ-га ӱредӱге кирип, юристтиҥ дипломын алган. Јаргыда, Шабалинде кадастровый палатада иштеген. Је палатаныҥ бир\nЈаҥы бӱдӱмге кӧчӧр јаан иш бӱдӱрген\nКан-Оозындагы јурт јеезе аймактыҥ тӧс јурты болуп јат. Мында окылу јуртап јаткандардыҥ тоозы 5 муҥ кижи, окылу эмес тооло 6 муҥды ажа берер. Јурт јеезениҥ администрациязында эки специалист иштейт. 1-кы разрядту баш специалист Эльвира Николаевна Адабасова бу иште он эки јыл иштеп келди. Јурт администрацияга кирип, Эльвира Николаевнала таныжып куучындаштыс. Ол Кӧзӱл јуртта чыккан, таҥды\nШабалин аймактыҥ Шыргайты јурты Беш суу аккан ӧзӧктӧ турган јурттардыҥ бирӱзи болуп јат. Шыргайтыдагы јурт јеезениҥ администрациязында беш кижи иштейт: јурт јеезениҥ јааны, эки специалист, бухгалтер, тискинчи, техишчи. Онойдо ок эки кочегар ла суу алар башняныҥ операторы гражданско-тап-эрик јӧптӧжӱле иштейдилер. Јуртта јети депутат. Мундус сӧӧктӱ Эйза Танзановна Баянкина јурт администрацияда специалист болуп иштеерге 2009 јылда\n«Јуртыма јакшым јетсин деп»\nЈурт јеезени эр кижи башкарза артык па, айса эпши кижи бе деген куучындарды калганчы ӧйлӧрдӧ јаантайын угарга келижет. Бодогожын, керек эр-эпши болгонында эмес, кижи албаты-јонго канча кире ачык, улустыҥ сурактарын аайлап, олорго болужарга канча кире кӱӱндӱ ле чыдалду болгонында. Оҥдой аймактыҥ Шашыкман јуртыныҥ јурт јеезезиниҥ јааны Клавдия Тенгерекова былтыр кӱскиде ӧткӧн талдаштарда бу јамыга кандидаттар\n«Ижимди бӧлибей јадым»\n«Бистиҥ јуртта нак, иштеҥкей, бойыныҥ јерин сӱӱген улус јуртап јат. Ончо улус иштӱ. 10 тын уй-мал туткан биле јокту деп чотолот» – деп, Оҥдой аймакта Буландык (Озерное) јурттыҥ старостазы Дмитрий Уланкин куучындаган. Кеҥидеги јурт јеезе аймактыҥ эҥ кӧп јурттарлу јеезези, ого Туйакту, Шибее, Талду, Кеҥи бойы ла тӧс јолдордоҥ туура, Кеҥи кӧлдиҥ јанында турган Буландык\nАлбаты-јоныс иштеҥкей ле јаҥарчы\nЈурт јеезелердиҥ администрациялары калыкка эҥ јуук турган јаҥ деп, чын айдыжат. Олордо јербойыныҥ улузы иштейт ле кажы ла кижиле таныш. Администрациялардыҥ ишчилери јурт калыктыҥ кӱнӱҥги јадын-јӱрӱминиҥ айалгазы јакшы болоры учун каруулу ла ол аайынча иштейдилер. Бис Кан-Оозы аймактыҥ Моты-Оозындагы јурт јеезениҥ јааныла туштажып, ижи-тожы, јерлештери керегинде куучынын јилбиркеп уктыс. Моты-Оозындагы јурт јеезениҥ јааны очы сӧӧктӱ\n«Јыртыктарды јамабай, ичкери алтаарга…»\n«Оҥдой аймак» муниципал тӧзӧлмӧниҥ јааныныҥ тудум иштер аайынча ордынчызы Виталий Ченчулаев бу јамыда 2008 јылдаҥ бери иштеп јат. Ол Москвада Албатылар најылыгыныҥ Россиядагы университединиҥ инженерный факультедин ӱренип божоткон. Ӱч јыл орооныстыҥ тӧс калазында иштеп, оноҥ тӧрӧл јерине јанып келеле, «Онгудай сельстрой» деген муниципал учреждениеде сегис јылга чыгара прораб, мастер, инженер болуп иштеген. Виталий Ченчулаевтиҥ башкартузында\nАмаду – культураныҥ тöс jери\nЧамал аймактыҥ Бешпелтир jурты озогы öйлӧрдöҥ бери бек jаҥжыгуларыла, иштиҥ, культураныҥ, спорттыҥ башка-башка ууламjыларында jаркынду jедимдериле аҥыланат. Јербойында бойы башкарынарыныҥ кÿниле колбой бис Бешпелтирдеги jурт jеезениҥ jааны, jиит башкараачы Елена Татанаковага jурттыҥ эмдиги jадын-jÿрÿми ле айалгазы керегинде сурактарысла баштандыс. —Елена Андреевна, озо баштап бойоор керегинде эмеш айдып ийзегер? —Мениҥ адам Андрей Викторович Табадяков, энем Нина\nТОС: бойы башкарынарыныҥ јаҥы бӱдӱми\nРоссияда јербойында бойы башкарынары орныктырылганынаҥ бери кӧп тӧ ӧй ӧтпӧгӧн болзо, территориальный јондык јербойында бойы башкарынары (ТОС) муниципалитеттердиҥ јӱрӱминде јаан учур алынган. Јербойында бойы башкарынарыныҥ сурактары јанынаҥ шиҥжӱ ӧткӱрип турган специалисттер ТОС-торго јаан ижемји эдет, «албаты јербойында чындап та бойы башкарынары» ӧзӱм алынарын оныла колбойт. ТОС-тордыҥ ижиниҥ ченемели ле ӧзӱми олор демократияныҥ ӧзӱминиҥ јаан резерви