Ипотеканыҥ кредиттерин берери кӧптӧйт - altaicholmon\nРоссияныҥ Сбербанкы 2018 јылдыҥ кичӱ изӱ айыныҥ 9-чы кӱнинеҥ ала базовый ставкалардыҥ кемин јабызадып, јаҥы тудулып турган туралардаҥ тура садып аларына берилип турган ипотечный кредиттер аайынча акция ӧткӱрип баштаган. Jаҥы тураларга ипотечный кредиттердиҥ базовый ставкалары, мындый кредиттерди алаачылардыҥ категориязын кӧрӱп, 0,3-0,5 пункттарга јабызаар. Заемщик јӱрӱмин страховать этсе ле бойыныҥ кирелтелерин керелезе, кредиттиҥ кеми јылдык 7,1-9,5 проценттерге јетире јабызадылар аргалу.\nАлтай Республикада ипотечный кредитование јанынаҥ айалга кандый болгоны керегинде АР-дыҥ Эл Курултайыныҥ акча-манат, калан ла экономикалык политика аайынча комитединиҥ председатели Сергей Ефимов куучындайт:\n—2015 јылдаҥ ала, Алтай Республикада эл-јонго јылдыҥ сайын берилген ипотечный кредиттердиҥ тоозы кӧптӧгӧн. Jе «Тура-коммунальный ла транспортный комплекстиҥ ӧзӱми» деген государственный программаныҥ «Алтай Республиканыҥ јеринде ипотечный жилищный кредитованиениҥ ӧзӱми» деп адалган тӧс иш-керектерди бӱдӱрериниҥ ӧйи тӱгенгениле колбой, Алтай Республикада ипотечный жилищный кредитованиениҥ бӧлӱгинде јеҥилтелерлӱ улуска јӧмӧлтӧ эдериниҥ ээжизи чыдуларын јылыйткан. Бу ээжи Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ 2014 јылдыҥ кандык айыныҥ 15-чи кӱнинде чыккан јӧбиле јӧптӧлгӧн болгон.\nТургуза ӧйдӧ бистиҥ государство кезик банктарга заемщиктерге јабызадылган ставкаларла кредиттер берзин деп, субсидияларлу кредиттер берет. Бӱгӱн кирелтелериниҥ кеми орто кеминде заемщиктерге госјӧмӧлтӧлӱ ипотечный кредитованиениҥ программазы иштейт. Андый заемщиктерге кредиттиҥ бастыра ӧйине бир ле кеминде болотон ставка јӧптӧлӧт (РФ-тыҥ башкарузыныҥ 2015 јылдыҥ тулаан айыныҥ 13-чи кӱнинде јӧптӧлгӧн «Россияныҥ кредитный организацияларына ла Ипотечный жилищный кредитованиениҥ агентствозына олордыҥ берген ипотечный жилишный кредиттер аайынча јетире албаган кирелтелерин орныктырарына субсидиялар берериниҥ ээжилери керегинде» јӧби аайынча).\n2017 јылда Алтай Республикада кредитный организациялар текши кеми 517899,15 муҥ салковойдыҥ 487 ипотечный кредиттерин берген. Былтыр орто процентный ставкалардыҥ кеми 10,3 процент болгон. 2018 јылдыҥ баштапкы кварталында 226777,55 муҥ салковойдыҥ 167 ипотечный кредиттери берилген. Орто процентный ставкалардыҥ кеми 9,8 процентке јетире јабызаган.\nИпотечный кредитованиениҥ процентный ставкалары јабызаарына государственный программада туружып турган кредитный учреждениелерге субсидиялар берер государственный јӧмӧлтӧ камаанын јетирет. Онызы ишјалыныҥ кеми јаан эмес улуска тураны јеҥилтелӱ ипотекала садып алар арга берет. 2017 јылдыҥ куран айыныҥ 24-чи кӱнинде Алтай Республиканыҥ башкарузы ла «Сбербанк» ПАО ортодо РФ-тыҥ бистиҥ тергееде јадып турган јеҥилтелерлӱ граждандарына кредиттер берери јанынаҥ ӧмӧ-јӧмӧ иштеери аайынча јӧптӧжӱ тургузылган. Бу јӧптӧжӱниҥ амадузы Банк бӱгӱнги государственный программалар аайынча јӧптӧгӧн процентный ставкаларды тузаланып, тураларды јеҥилтелерлӱ ээжиле садып аларына ла тударына ууландырылган.\nJеҥилтелерлӱ граждандардыҥ категорияларына кирет:\n—1995 јылдыҥ чаган айыныҥ 12-чи кӱнинде јарадылган «Ветерандар керегинде» федерал јасактыҥ 14, 15, 17-19, 21 тизимдеринде адалган улус — турала јеткилдеш јанынаҥ јӧмӧлтӧ алатан аргалу ла јадар айалгаларын јарандырарын керексип турган улус;\n—јадар айалгаларын јарандырарын керексип турган ла учетко 2005 јылдыҥ чаган айыныҥ 1-кы кӱнинеҥ озо турган кенектер, кенек балдарлу билелер. Бу улуска јӧмӧлтӧ 1995 јылдыҥ кӱчӱрген айыныҥ 24-чи кӱнинде јарадылган «Россия Федерацияда кенектердиҥ јонјӱрӱмдик корулажы керегинде» федерал јасактыҥ 17-чи тизими аайынча эдилет;\n—2015-2020 јылдарга «Тура» деген федерал адылу программаны бӱдӱрери аайынча јиит билелер;\n—кӧп балдарлу билелер — 2011 јылдыҥ кичӱ изӱ айыныҥ 8-чи кӱнинде јарадылган «Алтай Республиканыҥ јеринде балдарлу билелерди јӧмӧӧри аайынча ӱзеери иш-керектер керегинде» республикан јасак аайынча.\nАлтай Республиканыҥ јеҥилтелерлӱ граждандарына јадар айалгаларын јарандырарга, ипотечный жилищный кредитованиениҥ бӧлӱгине јонјӱрӱмдик тӧлӧмир акча чыгарары республикан бюджетте 2015 јылдаҥ ала 2020 јылга јетире ӧйдиҥ туркунына темдектелбеген.\nПрофильный комитеттиҥ ишмекчи группазында ипотечный кредитование керегинде сурак кӧрӱлип турарда, ставкалардыҥ кемин оноҥ ары јабызатсын деген шӱӱлте эдилген ле бу сурак комитеттиҥ ајарузында тудулат.