2019 јылда јерлеш спортчыларыс бисти јаан јеҥӱлериле сӱӱндирген деп айдар керек. Республиканыҥ спорт јӱрӱминде кӧп јаркынду керек-јарактар болгонын темдектебес арга јок.\n2019 јылдыҥ учкары Алтай Республиканыҥ физический культура ла спорт аайынча комитединиҥ председателине Олег Гурин кӧстӧлгӧн. Ол 34 јашту, дзюдоло спорттыҥ узы.\nАР-дыҥ башчызы Олег Хорохордин спорт аайынча советнигине јарлу спортчы ла политик Александр Манзыровты кӧстӧгӧнин база темдектеп салар керек.\nТӱгенип јаткан јылда АР-дыҥ Эл Курултайыныҥ депутаттарына талдаштар ӧткӧн. Парламенттиҥ структуразында туризм, аргачылык, спорт ло јашӧскӱрим политика аайынча комитет тӧзӧлгӧн. Оныҥ јаанына Сергей Тимошенский талдалган.\n2019 јылда экинчи катап Национальный ойындардыҥ фестивали ӧткӱрилген. «Сартакпайдыҥ согоондоры» ла «Ирбизектиҥ ойындары» деп адалган маргаандардаҥ турган фестиваль тергеебистиҥ јаркынду керек-јарактарыныҥ тоозына киргенин айтпас арга јок. Ол «Алтайдыҥ Чолмоны» республикан газеттиҥ баштаҥкайыла ӧткӱрилип турганы оморкодулу.\nСпорттыҥ башка-башка бӱдӱмдери аайынча јӱзӱн-башка маргаандарда једимдӱ туружып турган спортчыларыс база кӧп. Бисти анчада ла кӱрешчилерис јаантайын сӱӱндирет. Грек-рим кӱреште ӧдӱп јаткан јылда јакшы једимдерге Юрий Тапаа, Алексей Тадыкин, Баатыр Ечешев, Сӱнер Конунов ло оноҥ до ӧскӧлӧри јеткен. Уулдарга оноҥ до бийик једимдер кӱӱнзейдис.\nЭмди самбого кӧчӧли. 2019 јыл спорттыҥ бу бӱдӱминдеги јеҥӱлериле бай болгонын темдектеер керек. Јуучыл самболо Алтай Республиканыҥ јуунты командазы баштапкы катап Россияныҥ чемпионадын ойноп алган. Бу маргаанда бойлорыныҥ бескелеринде Родион Асканаков 1-кы, Эжер Кеденов 2-чи, Игорь Казанин ле Рустам Конзошев 3-чи јерлерге чыккан эди. Анда ла јерлежис Степан Кобенов бойыныҥ бескезинде база јеҥӱчил боло берген.\nРоссия Федерацияныҥ национальный гвардиязыныҥ черӱлериниҥ самболо Россияныҥ Геройы генерал-полковник Анатолий Романовтыҥ кубогына ӧткӧн чемпионатта база бир јерлежис спорттыҥ телекейлик классту узы Эжер Енчинов јуучыл самболо бойыныҥ бескезинде эҥ артык болгон.\nЈуучыл самбо аайынча телекейдиҥ кубогыныҥ маргаандарында Рустам Конзошев мӧҥӱн призер болуп чыккан.\nЈе эҥ ле јаан једим ол кӱчӱрген айда Тӱштӱк Кореяныҥ Чхончжу калазында самболо ӧткӧн телекейлик чемпионатта болгон. Анда јуучыл самболо 52 килограммга јетире бескеде тартышкан јерлежис Родион Асканаков ло 68 килограммга јетире бескеде согушкан Степан Кобенов телекейдиҥ чемпиондоры болуп чыккандар. Родион Асканаков спорттыҥ бу бӱдӱмиле телекейлик маргаанныҥ эки катап јеҥӱчили болуп јат. Ас тоолу албатыбыска бу јаан сӱӱнчи ле оморкоду.\nЈаан изӱ айда Горно-Алтайскта Алтай Республиканыҥ спортчыларыныҥ Јайгы олимпиадазы ӧткӧн. Бир муҥнаҥ кӧп спортчы спорттыҥ 11 бӱдӱми аайынча маргышкан. Текшикомандалык зачетто баштапкы јерди Горно-Алтайсктыҥ командазы аларда, экинчи јерде Кош-Агаш аймактыҥ, ӱчинчизинде Майма аймактыҥ командалары болгон.\n2019 јылда болгон јаркынду керек-јарактардыҥ тоозында грек-рим кӱрешле Европаныҥ чемпионы, телекейдиҥ Кубогыныҥ јеҥӱчили, Россияныҥ спортыныҥ нерелӱ узы Иван Самтаевтиҥ сыйына ӧткӧн «Ийде-кӱчтиҥ кубогы» деп адалган албатылар ортодогы матчевый туштажуны темдектеер керек. Республикабыстыҥ командазы Казахстанныҥ командазын 11:2 тооло јеҥип алган эди. Ол ло тушта грек-рим кӱрешле олимпийский чемпиондор Мнацакан Искандарян, Александр Игнатенко ло Александр Карелин республиканыҥ аймактарында мастер-класстар ӧткӱрген.\nБыјыл тергеебиске Олимпий ойындардыҥ јеҥӱчилдери келип јӱрген. Олордыҥ тоозында: 1968 јылда Гренобыльда ӧткӧн Кышкы Олимпий ойындардыҥ конекло јӱгӱрери аайынча јеҥӱчили, спорттыҥ нерелӱ узы Людмила Титова, 1992 јылда Барселонада ӧткӧн Олимпиаданыҥ баскетбол аайынча јеҥӱчили, спорттыҥ нерелӱ узы Ирина Минх, 2004 јылда Афиныда ӧткӧн Олимпиаданыҥ ыраагына калыыры аайынча јеҥӱчили, спорттыҥ нерелӱ узы Татьяна Лебедева, 1998 јылда Наганодо ӧткӧн Олимпий ойындардыҥ биатлон аайынча јеҥӱчили, спорттыҥ нерелӱ узы Галина Куклева, 1988 јылда Калгариде ӧткӧн Олимпиаданыҥ бобслейле чемпионы, спорттыҥ нерелӱ узы Владимир Козлов, 2006 јылда Туринде ӧткӧн Олимпиаданыҥ бобслейле мӧҥӱн призеры, спорттыҥ нерелӱ узы Алексей Селиверстов болгон. Олор республиканыҥ тӧс калазында ла аймактарында јилбилӱ туштажулар ӧткӱрген. Алтай Республиканыҥ Олимпийский совединиҥ ле физический культура ла спорт аайынча комитединиҥ јӧмӧлтӧзиле ӧткӧн мындый туштажулар чыдап јаткан ӱйеге сӱреен јарамыкту болгонын айтпаза да јарт.\nСыгын айдыҥ 1-кы кӱнинде Маймада спорттыҥ ла су-кадыкты орныктырарыныҥ «Атлант» деп комплексиниҥ ачылтазы ӧткӧн. Бу республикада Тоштыҥ баштапкы ӧргӧӧзи болуп јат.\nГорно-Алтайскта гиберспорттыҥ «NAVIGATOR Game Arena» деп баштапкы площадказыныҥ ачылтазы ӧткӧн. Оныҥ ачылтазында компьютерный спорт аайынча турнир болгон ло анда 116 кижи турушкан.\n2019 јылда јерлеш спортчыларыс башка-башка бӱдӱмдер аайынча јеҥӱлерге јеткен. Кем де чанала јӱгӱреринде, кем де рафтингте, кем де боксто, кем де каратэде.\nАлтай Республикада кӧп тоолу јакшынак профессионал спортчылар бар. Олордоҥ 35 спортчы Россияныҥ јуунты командаларына кирет. Бис олорло оморкойдыс ла келер 2020 јылда спортчыларыска јаҥыс ла бийик једимдер кӱӱнзейдис!