07.04.2020 - altaicholmon\nЈакшы керектиҥ быйаны эбирилтелӱ\nАлтай албатыныҥ чырайы оныҥ элен-чакка кийген кеп-кийими. Азый јаандарыс, каргандарыс кийген ле олордоҥ арткан кеп-кийимисти энчиленип, бӱгӱнги кӱнде бис кебисти оморкоп ло чеберлеп кийип јӱредис. Тургуза ӧйдӧ јурт јерлерде, аймактарда колы, эргеги ус кӧкчилер кӧп. Олор јаанды-јашты сӱӱндирет. Кӧкчи улустыҥ јайаан јайалтазы Кудайынаҥ деп айдарга јараар. Алтай кеп-кийимди, бӧрӱкти-ӧдӱкти, арчымакты кӧктӧп турган устар ары јанынаҥ\nСӱрекей иштеҥкей койчы болгон\nАдам Кара Тодошевич Урматов 1930 јылда Кан-Оозы аймакта Шиберти деп ӧзӧктӧ манјы-тодош Тушанов Урмат деп кижиниҥ билезинде чыккан. Энезиниҥ ады Тойот, кыпчак сӧӧктӱ. Билезинде 4 уул, бир кыс болгон. Јаан аказы Карган 1921 јылда чыккан, 1938 јылда черӱге барган. 1941 јылда Ада-Тӧрӧл учун Улу јууга барып, шыркалу јанып келген. Тӱйги аказы база черӱге барып јӱрген.\n“Ижим кӱч те болзо, јарап јат…”\n“Сайлукем” национальный парк ар-бӱткенди аҥылу корулаар јер болуп јат. Ол 2010 јылда Алтай Республиканыҥ Кош-Агаш аймагында тӧзӧлгӧн. Парктыҥ амадузы — јоголор чочыдудагы ла Кызыл Бичикке кирген ирбисти, архарды ла мааныны, онойдо ок ас туштап турган ӧзӱмдерди корулаары ла орныктырары. Алтай Республиканыҥ Монголияла граныныҥ јанындагы Сайлукемдеги парк Алтайда баштапкы ла национальный парк болуп јат, оныҥ кеми\nКуулгазын ийделӱ кайы – Јайаанныҥ сыйы\nАлтай калыктыҥ ады-чуузы јер-телекейди ӧткӧн кайчызы Алексей Григорьевич Калкинниҥ чыкканынаҥ ала (03.04.1925-18.08.1998 ј.ј.) 95 јылдыгы кандык айдыҥ 3-чи кӱнинде темдектелди. Атка чыккан саал сӧӧктӱ Алексей Григорьевич Калкин Калыктар најылыгыныҥ орденин тагынган кайчы. Ол РСФР-дыҥ Бичиичилер биригӱзиниҥ турчызы. Алексей Калкинниҥ адазы, тайдагы Туулу Алтайда јарлу кайчы улус болгон. Айдарда, оныҥ јайаан јайалтазы укталып келген деп айдарга\nМВД: 2019 јылда иштиҥ уч-турулталары\nАлтай Республика аайынча ичбойындагы керектердиҥ министерствозыныҥ 2019 јылдагы ижи керегинде отчет АР-дыҥ Эл Курултайыныҥ јетинчи тудуузыныҥ 2020 јылдыҥ тулаан айыныҥ 31-чи кӱнинде ӧткӧн сессиязында кӧрӱлген. Бу сурак јанынаҥ јетирӱни ичбойындагы керектер аайынча министр полицияныҥ генерал-майоры Павел Гаврилин эткен. Министрдиҥ темдектегениле, тап-эриктерди бӱдӱрерин јеткилдеери јанынаҥ иш республиканыҥ государственный јаҥыныҥ органдарыла, тап-эриктер корыыр органдарла колбуда, јондыктыҥ эрчимдӱ\nБастыра арганы — коронавирусты болдыртпазына\n“Единая Россия” партияныҥ тергеелик јондык приемныйында тӧзӧлгӧн волонтерлордыҥ тӧс јери пандемияныҥ ӧйинде пенсионерлерге болуш јетирерин улалтып туру. Олор чокым сурулар аайынча иштеп јадылар. Јаан јашту улуска болушты бойыныҥ кӱӱндериле “Единая Россия” партияныҥ турчылары, оны јӧмӧп турган улус, студенттер, “Јиит гвардияныҥ”, “Јеҥӱниҥ волонтерлоры” деген јондык организациялардыҥ турчылары јетирет. Тургуза ӧйдӧ бойлорыныҥ кӱӱниле иштеп турган волонтерлордыҥ тӧс\nРоспотребшиҥжӱниҥ Алтай Республика аайынча башкартузыныҥ специалисттери коронавирус оору таркаарын болдыртпазы аайынча садуныҥ јерлерин ширтеер иштерин улалтып јат. Кандык айдыҥ 2-чи кӱнинде бистиҥ газеттиҥ корреспонденттери Роспотребшиҥжӱниҥ тергеелик башкартузыныҥ санитар шиҥжӱ бӧлӱгиниҥ баш специалист-эксперти Надежда Казанцевала кожо ээчиде рейд-ширтӱде болды. Роспотребшиҥжӱниҥ ишчилери бу ижин тулаан айдыҥ бажынаҥ ала баштаган ла оноҥ бери кажы ла кӱн аргачылардыҥ ижин\nТакже 86% россиян высказались о важности поправки, закрепляющей статус России как государства, поддерживающего и укрепляющего международный мир и безопасность Поправки к Конституции РФ о защите истории и государственной целостности были названы подавляющим большинством опрошенных россиян одними из самых главных. Об этом свидетельствуют опубликованные в понедельник данные исследования Всероссийского центра изучения общественного мнения (ВЦИОМ). Так, среди\nАйдыҥ учына јетире узадылган…\nАлтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин тергеениҥ эмчилик тӧзӧлмӧлӧриниҥ ижин ширтеген ле коронавирус деп југуш оору таркаганы аайынча оперативный штабтыҥ јуунын ӧткӱрген. Кандык айдыҥ 3-чи кӱнинде Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин республикан эмчиликте балдардыҥ хирургический корпузыныҥ кыптарын кӧрӱп јӱрген. Керде-марда коронавирус таркап баштаза, бу кыптар, оору улусты јаттыргызар некелтелерге келиштире белетелген. Тургуза ӧйдӧ бистиҥ тергееде коронавирусла