Шоҥкорлор тӧрӧл јерине келген - altaicholmon\nЈаш беш шоҥкорды озо баштап «Тайгун» деген питомниктиҥ вольерине божодып, учарына ла аҥдаарына таскаткан болгон. Зоологтор олорго «SOS» ло «22» (Алтай крайдыҥ автомобильный коды) деп бичилген аҥылу таҥмаларлу тегеликтерди буттарына кийдирген. Јаш куштарды јайымга олордыҥ тӱӱкилик тӧрӧл јеринде — Кош-Агаш аймакта божоткон. Андый куштарды ӧскӱрип, оноҥ јайымга божодоры тоозы ас куштардыҥ тоозын кӧптӧдӧр деген амадула чике колбулу.\n«Бу суракта меге эҥ јаан учурлузы јаҥыс ла шоҥкорлордыҥ тоозын кӧптӧдӧриле эмес, је анайда ок бу керекте башка-башка улус туружып турганыла база колбулу. Олор бирлик амадула биригип, јаан учурлу иш бӱдӱрет — деп, Росар-бӱткеншиҥжӱниҥ Тӱштӱк-Сибирьдеги тергеелер ортодогы башкартузыныҥ чыгартулу кижизи Нина Логинова куучындайт. —Олорды бирлик кӱӱн-санаа бириктирген — кижиниҥ ар-бӱткенге, аҥ-кушка јетирген салтарларын јоголторы, шоҥкорлордыҥ тоозы кӧптӧӧрине айалгалар тӧзӧӧри. «Алтай Фалькон» деген питомник 30 јыл кайра тӧзӧлип турарда, тижи шоҥкорлорды Кош-Агаш аймактаҥ аҥылу јӧп аайынча экелген болгон. Эмди бис ар-бӱткенниҥ алдыбыста молјубысты бӱдӱредис: бӱгӱнги јаш шоҥкорлор ол шоҥкорлордоҥ тарап-таркап, эмди тӱӱкилик тӧрӧл јерине јанып келген».\nКонтейнерлердеҥ јайымга божоткон куштар јер-башка уча берген. Бу куштар кӱскиде ӧскӧ јерлер јаар учуп, узун ла јеҥил эмес јолдор ӧдӧр. Браконьерлер бу шоҥкорлорды керде-марда тудуп алза, олорды јайымга божодып ийер деп, ӱлекердиҥ туружаачылары иженет, нениҥ учун дезе, буттарында аҥылу таҥмаларлу тегеликтерлӱ шоҥкорлорды мусульман ороондордо керексибей јат. Кичӱ изӱ айда бу ӱлекер оноҥ ары улалып барар: «Таганай» деген питомниктеҥ экелген јаш шоҥкорлорды национальный парктыҥ јериндеги јерлик шоҥкорлордыҥ уйаларына салар.\n«Реинтродукция сокола балобана в Республике Алтай» деген ӧйи узак ӱлекер 2021 јылда иштеп баштаган. Бу ӱлекерде тоозы ас куштарды ӧскӱрип турган «Алтай Фалькон», «Тайгун» деген питомниктер, јерлик аҥ-кушка болуш јетирери аайынча Алтай краевой јондык организация, «Царская псовая охота» компания Росар-бӱткеншиҥжӱниҥ Тӱштӱк-Сибирьдеги тергеелер ортодогы башкартузыныҥ, Јерлик ар-бӱткенниҥ телекейлик фондыныҥ (WWF) ла Алтайдагы госуниверситеттиҥ јӧмӧгӧниле туружат.