Категория: Новости\t Опубликовано 03 Июнь 2020\t Просмотров: 207\nТуулу Алтайда бу ок ӧйдӧ газеттерде Пушкинныҥ эземине учурлалган аҥылу бӱктер чыккан. Эҥ ле кӧп оныҥ ӱлгерлерин алтай тилге кӧчӱрген поэт Алексей Чоков: «Абысла оныҥ јалчызы балда» керегинде чӧрчӧк, ӱлгерлер: «Кавказ», «Кӱс» ле о.ӧ.\nКычыраачыларга «Ойроттыҥ комсомолы» (1937) деп газеттеҥ алынган ӱлгерлерди берип јадыс, јаҥайлыпла бичилген.\nОРУСТЫҤ УЛУ ПРОМЕТЕЙГЕ\nАлбатыга от берер деп,\nЗевсла тартышкан Прометейдий.\nАлбатыны кулдаҥ айрыыр деп,\nКаандарла ченешкен Пушкин!\nКудайбыла ченешти деп,\nПрометейди кайага кадагандый,\nКаан адын шоотты деп,\nКазыр кысталаҥга тӱшкен Пушкин!\nКайага кадаткан Прометейди,\nКалыҥ ӱлгерлӱ Пушкинды,\nКанду каандар јайнатты.\nКалык чӧрчӧгинде Прометейдий,\nКайралду јӱрӱми кату болгон.\nКалыкка чийген ӱлгери учун,\nКавказ тууларына сен айдаткаҥ.\nӦлбӧс јаҥду ӱлгери артты.\nӦштӱни јеҥген бис класс,\nӦрӧ кӧдӱрдибис бӱдӱргениҥди.\nКаан бийди јок эттибис.\nКолдо кынјыны ӱзӱп,\nКоот коммунизмге браадыбыс.\nСуузын болгон аржан,\nСоолбос болор качан да.\nСӱгӱнип ӱренер ӱлгерин,\nСайалбас болор чактарга.\nОрус, казак, калмык, грузин.\nАлтай, тунгус, калка, негр,\nОнчолоры сениҥ ӱлгериҥ ӱренер.\nОроон јуртыбыс ижинде тузаланар.\nКӧк мӧҥкӱлӱ Кавказта,\nЈылым кайа- таштыҥ кырында,\nКара јаҥыскан мен турум,\nКавказ алдымда туру.\nТас тайгадаҥ Канкере учты.\nМеге тӱҥейлежип учуп турды.\nТӱрген суулардыҥ бажын кӧрдим,\nКапчал ӧзӧктӧрдиҥсынын кӧрдим.\nБулут менеҥ јаҥыс алдымда кӧчти,\nОныҥ алдында јылым кайа таш,\nОныҥ алдында јеҥес, јыраа турат,\nОноҥ тӧмӧн кӧк јажыл тепсеҥдер.\nКӧп аҥ-куштар турлуузы кӧрӱнет,\nАлбаты јуртаган јурттар кӧрӱнет.\nКой эчкизин айдап кабырган,\nАрагва сууныҥ јаказында,\nЈараш серӱӱн кӧлӧткӧлӱ јалаҥында,\nЈайымдап мында јӱрет.\nТерек суузы чакпындалган јерде,\nТенибер јорукчы јортып јӱрӱ.\nТеректиҥ шуултты, чакпыны эрчимдӱ,\nТудуп јиир аҥ кӧргӧндий,\nЈӱзӱнделип, табыштанып јадат.\nЈылым ташту јарадына,\nЈуулап келген јуудый комдор согулат.\nЈок тегин јободыҥ!\nСеге курсак та јок, јыргал да јок,\nТашту туула тайгалар,\nТабыш јоктоҥ сени кыза тутты.\nТеҥериде кӱс јытанды,\nКӱнниҥ соогы киреленди.\nКӱндер кыскара берди,\nКуу туман кайанаҥ турды.\nЈажыл бӱри агаштардыҥ,\nЈажурканып тӧгӱлип турды.\nКуштар ӱӱрлежип јанып ийди,\nЭрикчелдӱ ӧй келди.\nНоябрь ай эжикте турды,\nЭртен тура јер тоҥор болды.\nЈалаҥдагы истер божоды,\nТабыш јок, ыҥ-шыҥ калды.\nАч бӧрӱ тӱн ле кожо\nАзуун курчудып јем бедирер.\nАлбатыныҥ јолына чыкты,\nАк- боро эрјине ат.\nАч бӧрӱниҥ јыдын алды,\nМышкырып, ӱркӱп турды.\nСескир јорукчы сезинди,\nСек болбойын деп сананды.\nКыр ӧрӧ маҥтатты,\nСары таҥ атканда кӱзедӱчи,\nСоорузын эмди тартпас эмтир.\nСаар уйлар јалаҥга апарып,\nТӱште ойто айдабас эмтир.\nЈылу турадаҥ айрылбай,\nКыстар кӱделизин иирип јадат.\nКыстар кӧдӧчизи јарыткыш,\nКыстардыҥ алдына кӱйӱп јадат.