Јаскы кыра ижине белетениш ӧдӧт - altaicholmon\nЈаскы кыра ижине белетениш ӧдӧт\nБистиҥ республикада јаскы кыра ижине белетениш јанынаҥ иштер текшилей башталып калган.\nЈаскы кыра ижине белетениш јанынаҥ јуундар Майма, Шабалин ле Кӧксуу-Оозы аймактарда ӧткӧн. Јуундарда кыра ижинде озочыл технологияларды тузаланары, кыралардыҥ арбынду тӱжӱм берер аргаларын бийиктедери, техниканы каруулу ишке канайда белетеп турганы јанынаҥ сурактар шӱӱжилип кӧрӱлген.\nЈуундарда Алтай Республиканыҥ јурт ээлем аайынча министриниҥ баштапкы ордынчызы Владислав Таханов, јурт ээлемниҥ министерствозыныҥ ӧзӱмдер ӧскӱрери ле механизация аайынча бӧлӱгиниҥ јааны Егор Лепихов, Россельхозцентрдиҥ филиалыныҥ башкараачызы Владимир Пысин, јурт ээлемниҥ билим-шиҥжӱ институдыныҥ, агрохимический службаныҥ «Горно-Алтайская» станциязыныҥ, аймактардыҥ башкартуларыныҥ чыгартулу улузы, јурт јеезелердиҥ јаандары, јурт ээлемниҥ товарэдеечилери турушкан.\nМайма аймакта јаскы кыра ижин ӧткӱретен јерлердиҥ кеми 1,1 муҥ гектар. Бу јерлердиҥ 0,5 муҥ гектары кӧпјылдык ӧзӱмдерге, 0,6 муҥ гектары бирјылдык ӧзӱмдерге келижет. Ол аймакта техниканыҥ 91 проценти кыра ижин ӧткӱрерине белен. Јербойында кӧпјылдык ӧзӱмдер ӧскӱрери јанынаҥ јакшынак ченемел бар болгоны јуунда темдектелген.\nШабалин аймакта кыралардыҥ кеми 21,6 муҥ гектар. Мында јурт ээлемниҥ техниказыныҥ 48 проценти јаскы кыра ижин ӧткӱрерине белетелип калган, бу каруулу иш оноҥ ары улалганча.\nКӧксуу-Оозы аймак кыраларыныҥ кеми элбек аймак болгоныла аҥыланат. Јербойындагы кыралардыҥ кеми 28,7 муҥ гектар. Јаскы кыра ижин ӧткӱрерге ээлемдерге 2565 тонна ӱрен аш садып алар керек болгон, тургуза ӧйдӧ ӱрен аштыҥ 2505 тонназы (97 %) алылып калган.Техниканыҥ 66 проценти ишке белен.\nЈаскы кыра ижин ӧткӱрер тушта минеральный ла органический удобрениелер тузаланылар, кезик јерлердиҥ кыртыжы кӱбӱредилер. Бастыра агротехникалык иштерди ӧйлӱ-ӧйинде ле чыҥдый ӧткӱрерине аҥылу ајару эдилер деп, тергеениҥ јурт ээлем аайынча министерствозы јетирет.\nБыјыл бистиҥ тергееде 106,8 муҥ гектар јерде јаскы кыра ижи ӧдӧри темдектелген, онызы 2019 јылда болгон кеминде. Республика кеминде алза, техниканыҥ 62 проценти ишке белен. Јаскы кыра ижин ӧткӱрерине 2,6 муҥ тонна ГСМ керек болор, оныҥ 593 тонназы белетелип калган, артканын керектӱ ле тушта алар. Озолондыра темдектелгениле, 1 муҥ тонна минеральный удобрение керек болор, јербойында агрохимикаттар чеберлейтен аҥылу складтар јок болгонынаҥ улам олорды ээлемдер табынча алар.