2017 јыл: јонјӱрӱмдик керектер ле тоолор - altaicholmon\n2017 јыл: јонјӱрӱмдик керектер ле тоолор\nПрезиденттиҥ грантына јылына эки катап ӧдӱп турган конкурсында быјылгы јарымјылдыкта Алтай Республикадаҥ 48 угузу аткарылган. Jеҥӱчилдердиҥ тоозына коммерческий эмес 11 организация кирген. Олор алты ууламјыла 16 923704 салковойдыҥ гранттарын ойноп алгандар.\nАлтай Республиканыҥ школдорына 14 автобус берилген. 19 млн. 326 муҥ салковойдыҥ 10 автобусы федерал акча-манатка алылган. 5 млн. 300 муҥ салковойдыҥ тӧрт автобусы республикан бюджеттеҥ.\nГорно-Алтайск кала 2018-2023 јылдарда «Калаларда јарамыкту айалга тӧзӧӧри» деп федерал программага кирген ле келер јылга 50 млн. салковой кирези акча-манат алган. Калада парктар, текши эл-јон јӱрер јерлер тӧзӧӧри јанынаҥ бастыразы 17 шӱӱлте-угузу болгон.\nОогош јурттардыҥ курч сурактарыныҥ аайына чыгары аайынча иштер кидим ӧткӧн. Ол тоодо ондор тоолу школдор, спортзалдар, эмчиликтер јаҥыртылган эмезе јаҥыдаҥ тудулган. Суулардыҥ, газтыҥ системаларын ӧткӱрер, јолдор јазаар ла кӱрлер салар иштер база улалган.\n«Доступная среда» деп программа аайынча тергеениҥ 10 школында, 1 текши ӱредӱлӱ, 1 профильный ӱредӱлӱ ле ӱзеери ӱредӱниҥ 2 организацияларында су-кадыгыныҥ аргалары ас балдарга јарамыкту айалгалар тӧзӧлгӧн.\nКош-Агаш аймактыҥ јонјӱрӱмдик ишчилери баштапкы катап «Кӧчкӱн» деген пррограммала иштегендер. Оныҥ амадузы—малчы-койчылардыҥ садиктерге јӱрбей турган балдарын таскадары ла ӱредери. Быјыл јайгыда «Кӧчкӱн» ондый 160 билениҥ балдарыла иштеген.\nРеспубликаныҥ 22970 балазы јай ӧйинде амыраган, ол тоодо јӱрӱмниҥ кӱч айалгазына кирген 13820 бала. Олор стационарный 236 лагерьде ле учреждениеде, тӱште јӱрер 175, профильный 8 лагерьде, палаткаларлу, амыраарыныҥ ла иштеериниҥ 35 лагеринде амырагандар.\nКилемјиниҥ «Солоҥы» деп фонды быјыл Алтай Республикада экинчи катап иштеген. Фондтыҥ ишчилери тергеениҥ школдорында, балдардыҥ ӧскӧ дӧ учреждениелеринде туштажулар ӧткӱрип, сыйлар табыштырган.\nАлтай Республикада аймактардыҥ ла каланыҥ волонтерлорыныҥ баштапкы тергеелик слет-јууны Горно-Алтайскта ӧткӧн. Бистиҥ тергееде бойыныҥ кӧрӱмјилӱ ижиле «Бала туштыҥ сурузы», «Болуштыҥ ӧмӧлиги», «Jакшы керектердиҥ агентствозы», «СТОПнаркотик», «ДобРАцентр» аҥыланган.\nАлтай Республикада Баланыҥ тап-эриктери аайынча уполномоченный Надежда Манзыровага баштаткан бир канча ишчилер Турачак аймактыҥ оогош ло ыраак јурттарында школдордо, балдардыҥ садиктеринде болуп, ада-энелерле туштажып, јартамалдар эткен ле сыйлар табыштырган.\nИштиҥ, јонјӱрӱмдик ӧзӱмниҥ ле эл-јонды ишле јеткилдеериниҥ министерствоныҥ јӧмӧлтӧзиле су-кадыгыныҥ аргалары ас улустыҥ «Канаттарысты јайадыс!» деген јаҥжыккан парафестивали быјыл Шабалин аймакта ӧткӧн. Онойдо ок коляскада отурган улустыҥ бир канча аймактарла автомобильдӱ јол-јорыгы база јаҥжыгып ӧткӱрилген.