Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu g’aˇ duˬ, “naw maꞈ-euˬ yaw shehꞈ yaw k’aˆ-ehˇ bi bya” | Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ\n“Naw maꞈ-euˬ Aˬda-ahˇ ja ceuˬ ni, aˬ cawˬ mehˬ shi naw maꞈ-euˬ yaw shehꞈ yaw k’aˆ-ehˇ bi bya-awˬ.”—Maꞈtehˬ 5:16.\nTsaꞈ gaˬ-eu paw neh tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ paˇ bya nya nga siˬ?\nKa li zaˬ deuˬ mehˬ bawˬ gmˬ-eu jeˬ heu, aˬ cawˬ yaw tsaˬ yaw dawˇ-ahˇ dzaw mawꞈ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga?\nAˬ dui yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-eu aˬ jeˬ miˇ neh aˇ yeˇ huiˬ-eu nga?\n1. Aˬ dui-ahˇ laˬ k’aˬ bi cehˇ-eu aˬ jeˬ nga?\nAˬ dui Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya gaˬ ngeh, laˬ k’aˬ cehˇ-eu lehˇ miˇ-a. Dzeuˇ yaꞈ ngeh k’oꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ, tsawˇ haˬ 10 lam g’aˬ dzehˬ ni-ahˇ Jaˇliꞈ mehˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, nui ma ahˇ-eu tsawˇ haˬ aˇ lam aˇ lam g’aˬ jiˇ ni, Yeˬsuˇ shiˇ-euˬ gaˇ noeˬ mawˇ-eu mehˬ bawˬ-ahˇ laˇ-awˇ, ka k’oꞈ-eu jeˬ heu naˇ Yeˬhawˇbaˬ neh nui gaˬ ahˇ-eu laꞈ k’oeˇ biꞈ-euˬ laꞈ sawˬ pyeuꞈ meh lehˇ ya dzaw-euˬ meh.—1 Yoˇhaˬ 4:9.\n2, 3. (a) Aˬ dui-ahˇ ‘yaw shehꞈ maˬ bya’ nya ni laˆ tsoeˬ-eu aˬ jeˬ nga? (b) Aˬ dui heu kawˆ-ahˇ aˬ jeˬ-euˬ gaˇ kawˆ ja sawˇ-eu nga?\n2 Miˇ k’ahˬ doe ni jawˇ-eu Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ, dawˬ g’awˬ mya jeˬ ngehˬ k’awꞈ, nymˇ jiˇ tiˬ jiˇ loꞈ-ehˇ nui ma taꞈ-awˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ-eu meh. (Pah mehˬ-eu-eu 7:9) Aˬ dui aˬ geu jeˬ-euˬ dawˬ ngehˬ-awˇ aˬ gaˇ jawˇ k’awꞈ, “aˬ guiˇ loꞈ-ehˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ [miˇ tsaˬ zaˬ, MS] yaw shehꞈ bya nehˬ” nya-eu meh.—Piˇliˇpiˆ 2:15.\n3 Aˬ dui Miˬyehˇ gaˇ mˇ-eu jeˬ, aˬ dui laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm-eu jeˬ hawˇ-eu, tehˬ-eu gaˇ pyeuꞈ-eu lehˇ noeˬ-eu jeˬ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Aˬ dui heu smˇ jeˬ neh yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ bya nya-eu nga?—Maꞈtehˬ 5:14-16-ahˇ gui.\nAˬ cawˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ uˬ duˬ tahˬ laˇ ni caw ba\n4, 5. (a) Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ paˇ bya nya nga siˬ? (b) Aˬ dui yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh naˇ, muiˬ-eu aˬ jeˬ-ahˇ ya mawˇ-eu nga? (Dahˬ beh-eu baˇ-ahˇ haw.)\n4 Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ hawˇ-eu g’aˬ k’ehˇ bi pyeuꞈ laˇ-eu gaˇ heu naˇ, aˬ dui yaw shehꞈ bya nya-eu aˇ yeˇ huiˬ-eu tiˬ jeˬ pyeuꞈ-eu meh. (Maꞈtehˬ 28:19, 20) 1925 k’oꞈ Koꞈ siˬ ba la 1, gaˬlaˬpyuˇ dawˬ-euˬ Loꞈ-eu nymˇgoˇ-ahˇ “Yaw zahˇ laꞈ k’oeˇ yaw shehꞈ bya” lehˇ ehˇ-eu gaˇ kawˆ laꞈ k’oeˇ, aˇ saˬ saˬ-eu saˇ ka-ahˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ “yaw shehꞈ bya doˆ g’eh-eu” maˬ leh jeh naˇ, Sahˬpaˬ-ahˇ saˇ jaˇ maˬ ziꞈ nya-a lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. K’oeˇ naˇ, “Tsawˇ haˬ deuˬ teu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu g’aˇ duˬ, miˇ k’ahˬ doe ni jawˇ-eu tsawˇ haˬ-ahˇ ya tsaꞈ gaˬ iˇ-awˇ, yaw shehꞈ laꞈ k’oeˇ cah luꞈ-eu tsawˇ haˬ loꞈ-ehˇ ya dehꞈ-eu meh” lehˇ jiˇ paˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, aˬ dui-euˬ mˇ jeˬ shaˇ kawˆ jiˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Tsawˇ haˬ deuˬ aˬ dui tsaꞈ gaˬ iˇ ngeh haw luꞈ-awˇ, aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ uiˇ cawˬ nehˬ-awˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ aˬ dui hawˇ-eu aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ-ahˇ noeˬ muiˬ laˇ-eu meh.\n5 Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Nymˇ tiˬ nymˇ-ahˇ naw maꞈ uˇ leˇ ngeh, ‘Nui saˇ oꞈ luꞈ-uˇ’ lehˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ-awˬ” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 10:12) Yeˬsuˇ neh tsaꞈ gaˬ iˇ-euˬ jawˇ duˬ-ahˇ, maˬ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ-ahˇ k’awꞈ iˇ kahˇ-ahˇ kuˇ ahˇ-eu zahˇ sahˇ k’oꞈ jaˆ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nymˬ-mˇ iˬ nah g’awˬ mya gaˇ teu loꞈ-ehˇ maˬ g’eh-a. Tsawˇ haˬ deuˬ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ iˇ kahˇ mehˬ shi maˬ siˬ nya-eu tsawˇ haˬ kuˇ laˇ naˇ, tiˬ g’aˬ na guˆ-awˇ, tiˬ g’aˬ na nui ma maˬ saˇ ni g’eh-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh naˇ, nymˇ sahˇ deuˬ k’awꞈ yaw muiˬ-ehˇ ngehˬ cawˬ laˇ-eu meh. K’oeˇ naˇ, aˬ dui tsawˇ haˬ uiˬ gaˇ tsaꞈ gaˬ ngeh, uiˇ cawˬ nehˬ-awˇ yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ dawˬ cawˬ puˬ nehˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ sahˬ boꞈ yuˇ laˇ peuˬ-awˇ, aˬ dui nehˬ-ehˇ k’awꞈ ngehˬ cawˬ laˇ mawꞈ-eu meh.\n6. Mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ tiˬ gu-ahˇ, Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ daˆ leꞈ nya ni aˬ jeˬ caw ba nehˬ-euˬ nga?\n6 Eˬgaˬlamˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu aˇ k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ nyiˬ dzeˇ zaˬ, jawˇ saˇ maˬ doˆ-eu miˇ neh, dzeuˇ yaꞈ ngeh loꞈ-ehˇ iˇ kahˇ doe ni maˬ paˇ tsaꞈ gaˬ iˇ nya-euˬ meh. Teu miˇ neh, aˬ yawꞈ nyaꞈ iˇ kahˇ mehˬ shi hawˬ jeh baꞈ taˬ-awˇ paˇ dmˬ daˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ nyaꞈ-euˬ iˇ kahˇ sahˬ boꞈ dzaw nymˇ dawˬ peh jaˆ-eu miˇ neh, zaˬ-ahˇ sheuˬ k’oꞈ le-eu aˬ da aˬ ma deuˬ gui mawꞈ paˬ-ehˇ g’eh-eu sahˬ boꞈ daˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ da aˬ ma tiˬ g’aˬ na paˇ dmˬ deuˬ yuˇ laˇ-awˇ, Zaˬ guˬ deuˬ naˇ haˬ-eu jeˬ—Maˇ diˇ zmˬ nya-eu dawˬ k’oꞈ lehˇ ehˇ-eu paˇ dmˬ Dahˬ beh-eu dmˬ hawˇ-eu Nyiˬ dmˬ aˬ yawꞈ dmˬ jiˇ yuˇ laˇ-eu meh. Huˬ mehˬ mehˬ-eu mehˇ nmˇ aˬ buˇ tiˬ g’aˬ tiˬ k’ehˬ maˬ taˬ aˬ yawꞈ nyaꞈ nehˬ-ehˇ tsaꞈ gaˬ laˇ-eu meh. Aˬ da aˬ ma deuˬ, aˬ buˇ heu g’aˬ nui ma muiˬ gaˇ hawˇ-eu, aˬ nyaꞈ dzeˇ zaˬ aˬ cawˬ-ahˇ maˇ diˇ caw ba nehˬ mawꞈ gaˇ ya mawˇ ngeh, tiˬ g’aˬ Jaˇliꞈ dzaw laˇ-euˬ meh.\n7. Nawˇ nawˬ-euˬ jawˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ suˬ saˬ miˇ cehˆ-eu deuˬ-ahˇ, aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n7 Maˬ myahˇ laˇ-euˬ heu kaˬ-ahˇ, g’awˬ mya g’aˬ yawˬ ha-euˬ iˇ kahˇ ya byehˇ dzeh-awˇ, miˇ k’ahˬ yawˬ k’ahˬ yawˬ-ahˇ ya jawˇ iˇ-euˬ meh. Nawˇ nawˬ-euˬ jawˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˇ k’ahˬ suˬ saˬ miˇ cehˆ-eu deuˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nya-eu nga? Nawˇ jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ neh dawˬ cawˬ puˬ ma lehˇ dzaw nya-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ nawˬ nehˬ-ehˇ bi ngehˬ cawˬ mawꞈ laˇ-eu g’aˇ duˬ, JW Lehˇgoiꞈ ehˆ-ahˇ neh aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ tiˬ dawˬ na dzaw nya meh. K’oeˇ naˇ jw.org g’oeˇsaiˇ laꞈ k’oeˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ dawˬ neh jahˇ doˆ taꞈ-euˬ biˬdiˬoˬ maˬ ngeuˇ naˇ, paˇ dmˬ deuˬ-ahˇ jiˇ bi haw nya meh.—Dawˬmehˬmehˬ-eu 10:19.\n8, 9. (a) Jawˇ nah dzeuˇ tiˬ nah-ahˇ neh ngaˬ nah yaw kaˬ-ahˇ bawˬ dzaˬ-eu jeˬ, aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? (b) Aˬ da aˬ ma deuˬ zaˬ Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ-eu jeˬ bi muiˬ daˆ laˇ ni, aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nya-eu nga?\n8 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui yaw muiˬ-ehˇ tsaꞈ gaˬ nya-eu g’aˇ duˬ, g’awˬ mya jeˬ lehˬ hmˬ nehˬ taˬ-euˬ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, Ka li zaˬ-euˬ dehꞈ ziˇ hawˇ-eu tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ mˇ-eu mehˬ bawˬ, aˬ dui yaw muiˬ-ehˇ g’a k’oꞈ iˇ nya-awˇ, Jaˇliꞈ mehˬ dahˬ beh nya ni caw ba nehˬ laꞈ-euˬ meh.\n9 Nui ma ahˇ-eu deuˬ Bawˬdzaˬnymˇ-ahˇ laˇ-awˇ zaˬ deuˬ dawˬ k’oꞈ biꞈ gaˇ ya mawˇ ngeh, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ nui ma-ahˇ zaw leˇ-eu meh. Nawˇ nawˬ-euˬ zaˬ-ahˇ yawˬ ha-euˬ dawˬ neh dawˬ k’oꞈ biꞈ nya paˬ-ehˇ mehˬ nehˬ nya-eu meh. Tiˬ g’aˬ na, zaˬ deuˬ yawˬ ha-euˬ nui jah nui ma laꞈ k’oeˇ neh doˆ laˇ-awˇ, yaw awˬ awˬ lehˇ dawˬ k’oꞈ biꞈ gaˇ ya gaˬ-euˬ miˇ neh, Saˇ kiˇ pyeuꞈ laˇ-euˬ meh.—1 Gawˇliˬtu 14:25.\nMehˬ bawˬ gm-eu jeˬ g’aˬ bi k’aˆ dzehˬ laˇ\nTsawˇ mawˬ tsawˇ k’aˆ deuˬ nehˬ-ehˇ aˇ yamˬ zmˬ-eu yaw muiˬ (Aˇ deuˆ 11-ahˇ haw)\n10. Nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ, nymˇ k’ahˬ laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n10 Aˬ dui yawˬ ha-euˬ nymˇ jiˇ-ahˇ, mehˬ bawˬ gm-awˇ nui saˇ oꞈ ni leh jeh-awˇ dzaw nehˬ ngeh, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, nawˇ aˬ da aˬ ma pyeuꞈ naˇ, aˬ myah luꞈ uˬ ciꞈ paw nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ ya jahˇ-eu meh. Nymˇ jiˇ g’awˬ mya jiˇ JW tiˬbiˬ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ haw-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ neh ya siˬ-euˬ jeˬ aˬ joˆ-ehˇ zmˬ iˇ nya nga lehˇ jiˇ ja sawˇ-eu meh. Zaˬ yaw nyiˇ hawˇ-eu zaˬ guˬ deuˬ-ahˇ mehˬ-eu tsoˆ-eu jeˬ beu gaˇ meh lehˇ ya noeˬ taˬ-eu meh. Nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ heu-ahˇ neh, nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ deuˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya ni k’aˇ g’eh nya gaˇ neh, nawˇ ya leh jeh-eu meh.—Ja ceuˬ 148:12, 13.\n11-13. Aˬ dui aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ mehˬ bawˬ bi gm dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nya-eu nga?\n11 Nawˇ aˇ k’oꞈ yaw nyiˇ k’awꞈ, aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ yawˬ ha aˇ poeˬ baw miˇ-a lehˇ noeˬ leˇ ni caw ba nehˬ nya meh. Jahˇ nya-eu tiˬ jeˬ naˇ, mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ deuˬ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu heu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ g’awˬ mya k’oꞈ mˇ nya ni caw ba nehˬ laꞈ-euˬ aˬ jeˬ-a lehˇ naˇ haˬ haw. Aˬ yawꞈ maꞈ nawˬ-euˬ g’aˇ duˬ gaˇ dahˇ tsoeˬ dui dui-eu jeˬ mehˬ nehˬ laꞈ tehꞈ-a. Heu naˇ, nawˇ hawˇ-eu aˬ yawꞈ-ahˇ g’aˬ ahˇ laˇ-awˇ, aˬ dui aˬ geu shehˆ pyeuꞈ k’awꞈ, bawˬ dzaˬ gaˇ laˇ-euˬ nui ma ahˇ-eu deuˬ-ahˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ ha nehˬ laꞈ nya lehˇ noeˬ leˇ ni jahˇ nehˬ nya meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ dawˬ cawˬ puˬ-awˇ, uiˇ cawˬ nehˬ-eu uꞈ taꞈ, nuiˇ duˬ poˆ nehˬ-awˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ bi siˬ nya iˇ nya-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ yawˬ ha iˇ kahˇ-ahˇ jawˇ-eu loꞈ-ehˇ bi pyeuꞈ.\n12 Nawˇ tsaꞈ gaˬ iˇ-eu g’aˇ duˬ bawˇ dzaˬ gaˇ ya sheuˬ g’eh naˇ, aˇ k’oꞈ k’awˆ laˇ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ, yaw shehꞈ bya daˆ leꞈ nya-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ maꞈ iˇ nya-eu tsaꞈ gaˬ duˬ-ahˇ ya haw nehˬ-awˇ, mehˇ nmˇ aˇ k’oꞈ yaw nyiˇ deuˬ nehˬ-ehˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ bi mˇ nya meh. Mehˇ nmˇ tsawˇ mawˬ deuˬ hawˇ-eu jawˇ saˇ maˬ doˆ-eu deuˬ, yaw beh ngeh loꞈ-ehˇ maˬ paˇ tsaꞈ gaˬ nya-euˬ miˇ neh g’aˬ baˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, nawˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ k’ahˬ lahˇ-awˇ g’oˆ shaw nehˬ laꞈ miˇ-a lehˇ aˬ yawꞈ-ahˇ noeˬ leˇ ngeh, nui ma saˇ laˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ maꞈ aˇ k’oꞈ aˇ naˆ ni k’awˆ laˇ-awˇ, Saˇ kiˇ geuꞈ-eu aˇ myaˆ k’oꞈ byah laˇ-euˬ k’awꞈ, aˬ dui neh ngehˬ g’eh-euˬ jeˬ, aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ leh jeh-eu laꞈ k’oeˇ tsaꞈ gaˬ daˆ leꞈ ni g’aˬ biꞈ-eu jeˬ pyeuꞈ meh.—Uˬduˬtahˬ-eu 19:32.\n13 Iˇsaˬleˬlaˆ tsawˇ haˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ tiˬ kawˆ loꞈ-ehˇ uˬ duˬ ya tahˬ gaˇ laˬ k’aˬ tiˬ cehˇ-eu meh. Ja ceuˬ sahˬ boꞈ boꞈ-euˬ g’aˬ ehˇ-eu, “Miˬyehˇ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ nui ma taꞈ-awˇ dehꞈ-eu jeˬ, aˇ naˆ ni zahˬ leˇ paˬ-ehˇ g’eh-awˇ, aˇ naˆ ni laˬ k’aˬ cehˇ paˬ-ehˇ g’eh-eu nga.” (Ja ceuˬ 133:1, 2-ahˇ gui.) Aˬ yawꞈ mehˬ bawˬ gm-eu jeˬ heu-ahˇ, yaw saw saw-awˇ shiˬ keuˇ ni g’eh laˇ-eu, tseˇ doˆ-euˬ deuˬ-ahˇ lehꞈ-eu tsiˇ nehˬ-ehˇ sheu cehˆ taˬ-euˬ meh. Teu gaˇ duˇ ni aˬ dui k’awꞈ, yaw bya yaw lawˬ lawˬ-ehˇ g’eh-awˇ, yawˬ g’aˬ na luꞈ-ahˇ yaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ naˇ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ shiˬ keuˇ ni g’eh leˇ-eu meh. Heu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu heu naˇ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jiˇ mehˬ bawˬ gm dzehˬ laˇ-eu meh. Nawˇ aˇ muˇ laꞈ k’oeˇ jawˇ-eu mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ siˬ nya dzehˬ laˇ ni jahˇ nya mehˇ laˬ?—2 Gawˇliˬtu 6:11-13.\n14. Nawˇ nawˬ-euˬ pu-ahˇ yaw shehꞈ aˬ joˆ-ehˇ bya nya-eu nga?\n14 Nawˇ aˬ gaˇ jawˇ k’awꞈ yaw shehꞈ bya nya meh. Nawˇ yaw muiˬ-ehˇ dehꞈ naˇ, nawˬ-euˬ gaˇ dahˬ gaˇ dzeˇ jawˇ-eu deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ siˬ nya mawꞈ laˇ-eu k’awꞈ pyeuꞈ nya meh. Yawˬ ha-ahˇ heu loꞈ-ehˇ naˇ haˬ, ‘Ngaˬ-euˬ gaˇ dahˬ gaˇ dzeˇ jawˇ-eu deuˬ ngaˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ haw-eu nga? Ngaˬ-euˬ iˇ kahˇ yaw luiˆ luiˆ-ehˇ yaw buˇ buˇ-ehˇ jaˆ ngaˇ laˬ? Ngaˬ-euˬ iˇ kahˇ pu laꞈ k’oeˇ aˬ cawˬ haw muiˬ ni g’eh ngaˇ laˬ? Ngaˇ aˬ cawˬ-ahˇ caw ba-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ ngaˇ laˬ? Mehˇ nmˇ nui deuˬ-ahˇ, aˬ cawˬ-ahˇ yaw muiˬ jeˬ mˇ nehˬ-awˇ aˬ cawˬ dzaw geuꞈ paˬ-ehˇ g’eh-eu tiˬ g’aˬ pyeuꞈ-eu heu, aˬ yuiꞈ aˬ nyiˇ hawˇ-eu gaˇ mˇ cawˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sahˬ boꞈ dzaw cawˬ deuˬ-ahˇ maˬ ehˇ, aˬ joˆ-ehˇ g’eh leˇ-eu nga? lehˇ naˇ haˬ haw.—Eˇpeˇsu 5:9.\nYaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ\n15. Aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh aˬ myah luꞈ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ ya jawˇ-eu nga?\n15 Aˬ dui yaw shehꞈ bya daˆ leꞈ mawꞈ naˇ, aˬ dui saˇ ka aˬ geu ka-ahˇ jawˇ luꞈ-eu lehˇ ya shaˇ noeˬ-eu meh. Yeˬsuˇ aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ “Yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ” lehˇ yaw myaˬ poˆ ehˇ nehˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 24:42; 25:13; 26:41) Aˬ dui “huiˬ dui dui-eu shaˬ zahˬ” keuˆ laˇ-eu g’awˬ myahˇ ni ca-a siˬ lehˇ noeˬ naˇ, aˬ dui aˬ cawˬ deuˬ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ bi siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, k’aˇ yehꞈ laˇ loꞈ-ehˇ maˬ leh jeh ni g’eh-eu meh. (Maꞈtehˬ 24:21, MS) K’oeˇ naˇ, aˬ dui yaw shehꞈ bya paˬ-ehˇ g’eh-eu jeˬ maˬ bya-eu uˬ taꞈ, aˬ dui-euˬ yaw shehꞈ aˬ lawˆ lawˆ-ehˇ miˆ iˇ-awˇ, miˆ tsehˆ tsehˆ iˇ gaˇ keuˆ nya-eu meh.\n16, 17. Tehˬ tsaˇ tsaˇ-eu aˇ yamˬ pyeuꞈ-eu lehˇ noeˬ taˬ-euˬ g’aˇ duˬ, nawˇ aˬ jeˬ jeˇ jahˇ nya-eu nga?\n16 Nymˬ-mˇ aˬ dui gaˇ hu naˆ maˬ tseˇ yaw beuˇ beuˇ-ehˇ ya jawˇ-eu meh. Miˇ tsaˬ heu siˬ cawˆ iˇ tehˇ tehˬ luꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ, aˬ dui aˇ saˬ saˬ-eu aˇ nah, Yeˬhawˇbaˬ neh nah paˇ paˇ taˬ-euˬ loꞈ-ehˇ keuˆ le meh lehˇ siˬ nya-eu ma. (Maꞈtehˬ 24:42-44) Maˬ keuˆ le-euˬ yaw kaˬ-ahˇ aˬ dui oˇ oꞈ-awˇ, mehˬ hu paw-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ ya haw tsoˆ taˬ-eu uˬ taꞈ, yawˬ nah na luꞈ Jaˇliꞈ gui-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ guiˬ lahˬ maˬ tsehˆ leˇ ni ya shaˇ-eu meh. (1 Beˬtuˆluˆ 4:7) K’oeˇ uˬ taꞈ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ myahˇ laꞈ-euˬ mehˇ nmˇ deuˬ-ahˇ ya dzaw geuꞈ meh. Yaw jeˬ ma jeˬ, dehꞈ ziˇ-euˬ gaˇ kawˆ pyeuꞈ-eu “Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ-euˬ pehˇ k’ahˬ-ahˇ shiꞈ tseˇ k’oꞈ nyehꞈ tehˬ byah laꞈ-euˬ” lehˇ ehˇ-eu gaˇ kawˆ, 2012 k’oꞈ Oeˬ siˬ ba la 15-ahˇ doˆ laˇ-euˬ, Loꞈ-eu nymˇgoˇ paˇ dmˬ, sahˬ boꞈ myaˆ pyawˬ 18-21-ahˇ gui nya-eu meh.\n17 Aˬ dui Miˬyehˇ-euˬ gaˇ mˇ-eu leh jeh-awˇ, aˬ cawˬ-ahˇ mˇ muiˬ nehˬ-eu laꞈ k’oeˇ mehˇ nmˇ deuˬ nehˬ-ehˇ jawˇ naˇ, laˬ k’aˬ cehˇ-awˇ, maˬ noeˬ gaˇ aˇ yamˬ dzeuˇ iˇ tehˇ tehˬ meh. (Eˇpeˇsu 5:16) Dzeuˇ laꞈ-euˬ tiˬ yaˇ k’oꞈ heu laꞈ k’oeˇ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ zaˬ deuˬ, g’awˬ mya jeˬ mˇ pyeuꞈ-awˇ, nymˬ-mˇ naˇ, aˬ dui gaˇ hu naˆ maˬ tseˇ gaˇ myaˬ laˇ-euˬ meh. Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ aˬ dui maˬ noeˬ doˆ coeˇ gaˇ keuˆ ni huiˬ laˇ mahˇ laˇ taˬ-euˬ miˇ neh, aˬ dui maˇ diˇ yaw shehꞈ bya luꞈ-eu meh.\nSheuˬ g’eh-eu deuˬ g’aˬ biꞈ laˇ ngeh, Miˬyehˇ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ-ahˇ neh gaˇ dahˇ tsoeˬ-eu jeˬ za nya (Aˇ deuˆ 18, 19-ahˇ haw)\n18, 19. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ, aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ-ahˇ leh jeh laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw.\n18 Aˬ dui yaw myaˬ poˆ laˆ lehˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ yawꞈ-euˬ gaˇ bi mˇ luꞈ-a siˬ. Aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ caw ba-eu g’aˇ duˬ, “laꞈ sawˬ biꞈ nehˬ-euˬ meh.” Teu naˇ aˇ muˇ-ahˇ shehˬ g’eh-eu aˬ yuiꞈ deuˬ pyeuꞈ meh. (Eˇpeˇsu 4:8, 11, 12-ahˇ gui.) Teu miˇ neh, sheuˬ g’eh-eu aˬ yuiꞈ deuˬ nawˇ jawˇ gaˇ g’aˬ laˇ naˇ, aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ zaˬ siˬ nui gahˇ hawˇ-eu nui noeˬ nui duˇ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ naˇ haˬ geuꞈ.\n19 Yaw jeˬ ma jeˬ, Eˬgaˬlamˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ jawˇ-eu miˬ sawˇ yo zaˬ tiˬ gu, gaˇ kawˆ doˆ laˇ ngeh, aˇ muˇ-ahˇ sheuˬ g’eh-eu 2 g’aˬ neh bi caw ba-euˬ meh. Miˬ zaˬ g’aˬ, aˬ yawꞈ-euˬ k’aˬ dzeˇ zaˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ mˇ paw maˬ sheuˬ g’eh nehˬ laꞈ nya lehˇ noeˬ-awˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ g’aˬ k’awꞈ, aˬ yawꞈ mehˬ-eu paw maˬ nya-eu uˬ taꞈ, nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu jeˬ-ahˇ jiˇ yawˬ jawˇ na luꞈ maˬ ya jahˇ-aˬ lehˇ ha geuꞈ-eu meh. Teu miˇ neh, sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ Yeˬsuˇ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ noeˬ mawˇ ni caw ba nehˬ-awˇ, k’aˬ dzeˇ g’aˬ-ahˇ Yeˬsuˇ neh g’aˬ k’ehˇ deuˬ-ahˇ ngehˬ g’eh-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ dzaw geuꞈ lehˇ g’aˬ biꞈ-euˬ uˬ taꞈ, miˬ zaˬ g’aˬ-ahˇ jiˇ k’aˬ dzeˇ zaˬ-ahˇ oˇ oꞈ nehˬ lehˇ g’aˬ biꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ nyaꞈ-ahˇ zaˬ 2 g’aˬ nehˬ-ehˇ nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu gaˇ kawˆ-ahˇ jiˇ nui noeˬ nui duˇ biꞈ nehˬ-euˬ meh. (Eˇpeˇsu 5:21-29) K’oeˇ gaˇ neh naˇ, k’aˬ dzeˇ zaˬ g’aˬ muiˬ-eu nymˇ sahˇ aˬ da pyeuꞈ laˇ ni leh jeh laˇ-euˬ meh. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ aˬ yawꞈ-ahˇ g’aˬ taˬ baˬ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ muiˬ-eu shawˇ-eu yaw sahˇ-ahˇ g’oe daˆ leꞈ-awˬ lehˇ g’aˬ biꞈ nehˬ-euˬ meh. Sheuˬ g’eh-eu deuˬ-euˬ g’oeˇ-eu gaˬ-eu jeˬ hawˇ-eu ngehˬ g’eh-eu jeˬ, heu pehˬ-ahˇ caw ba dui dui-eu meh.\n20. Nawˇ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh ngeh, aˬ jeˬ pyeuꞈ laˇ-eu nga?\n20 “Sahˬpaˬ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ naˇ haˬ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ zahˇ dawˬ k’oꞈ dawˬ-ahˇ caw teh-awˇ dehꞈ-eu deuˬ guiˬ lahˬ huiˬ-eu meh.” (Ja ceuˬ 128:1) Nawˇ yaw shehꞈ bya doˆ g’eh ngeh laꞈ k’aˬ cehˇ-eu meh. Teu miˇ neh, aˬ cawˬ-ahˇ Miˬyehˇ-euˬ gaˇ kawˆ mehˬ-awˇ, k’aˇ g’eh nya gaˇ neh aˇ muˇ hawˇ-eu nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ mehˬ bawˬ gm ni leh jeh-eu uˬ taꞈ, yaw beuˇ beuˇ-ehˇ jawˇ-awˬ. Nawˇ toˆ-ehˇ jahˇ naˇ, nawˬ neh mˇ muiˬ-eu jeˬ-ahˇ aˬ cawˬ mawˇ-awˇ, aˬ dui-euˬ Aˬda Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ mawꞈ laˇ-eu meh.—Maꞈtehˬ 5:16.\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ ciˬ huiˬ ciˬ mahˇ-eu jeˬ za-eu, tsaꞈ gaˬ gaˇ hawˇ-eu aˬ dui-euˬ dehꞈ jeˬ dehꞈ kawˆ heu neh yaw shehꞈ bya doˆ g’eh