“Taˬ guˆ. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma.”—Iˇsaˬyaˇ 41:10 | Dzaw-eu Loꞈ-eu nymˇgoˇ\nLoꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) | Tiˬ siˬ ba la 2019\nREAD IN Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Aukan Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Costa Rican Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Fijian Filipino Sign Language Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Garifuna Georgian German German Sign Language Gitonga Greek Greek Sign Language Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras Sign Language Hungarian Hungarian Sign Language Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kenyan Sign Language Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Mozambican Sign Language Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese Portuguese (Portugal) Portuguese Sign Language Punjabi Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romanian Sign Language Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Russian Sign Language Rutoro Salvadoran Sign Language Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zambian Sign Language Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu\nDzaw-eu gaˇ kawˆ 1\n“Taˬ guˆ. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma.”\n“Taˬ guˆ. Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ ngeuˇ ma. Tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ. Ngaˇ g’aˬ biꞈ-awˇ caw ba nehˬ ma. Nawˬ maꞈ-ahˇ ngaˇ haw piˇ-awˇ ka k’oꞈ ma.”—Iˇsaˬyaˇ 41:10.\nDawˬ caˇ 7 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ g’aˬ\nKawˆ shawˆ *\n1-2. (a) Iˇsaˬyaˇ 41:10 laꞈ k’oeˇ-euˬ dawˬ, mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bi g’eh leˇ-euˬ nga? (b) Yeˬhawˇbaˬ dawˬ heu aˬ suˇ suˇ g’aˬ-euˬ g’aˇ duˬ bi boꞈ ahˇ taˬ-euˬ nga?\nSaˇ jaˇ ziꞈ-eu mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ, doeˇ dui dui-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya gaˬ-euˬ meh. Saˬ laˬ g’oˬ ma aˬ yawꞈ-ahˇ g’awˬ mya siˬ maˬ paˇ dehꞈ nya ngaˇ-a lehˇ ehˇ-eu meh. Teu ngeh aˬ yawꞈ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-euˬ nga? Yoˆshiˆkoꞈ aˬ yawꞈ ya leˇ-eu Jaˇliꞈ aˇ deuˆ Iˇsaˬyaˇ 41:10-ahˇ (Gui) noeˬ mawˇ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-euˬ aˬ laꞈ-ahˇ nyehꞈ tehˬ taˬ-euˬ miˇ neh maˬ guˆ lehˇ, nui ma saˇ lehˆ ni saˬ laˬ g’oˬ ma-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. * G’aˬ biꞈ-eu Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu deuˆ, aˬ dui gaˬ-eu mehˇ nmˇ heu g’aˬ-ahˇ, nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ luꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ ni caw ba nehˬ-euˬ loꞈ-ehˇ, aˬ dui-ahˇ jiˇ k’aˆ dui dui-eu shaˬ zahˬ keuˆ le ngeh, nui ma saˇ-awˇ kamˬ daˬ coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh. Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu deuˆ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nga lehˇ siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ miˇ neh Iˇsaˬyaˇ-ahˇ heu loꞈ-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ nga lehˇ jeˬ hu haw ma.\n2 Dahˬ beh ngeh naˇ, Yeˬhawˇbaˬ g’aˬ biꞈ-eu dawˬ heu g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ Baˬbuˇloˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ bi nyehꞈ g’eh-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ, Iˇsaˬyaˇ-ahˇ bi boꞈ taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ g’aˇ duˬ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, teu ngeh yamˬ-ahˇ neh naˇ, aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ jiˇ gaˇ dahˇ bi tsoeˬ-eu g’aˇ duˬ, dawˬ heu Jaˇliꞈ-ahˇ bi boꞈ ahˇ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 40:8; Loˇmaˆ 15:4) Nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ dui “shaˬ dui dui-eu aˇ yamˬ” laꞈ k’oeˇ jawˇ luꞈ-eu miˇ neh, Iˇsaˬyaˇ sahˬ boꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ g’aˬ biꞈ-eu jeˬ-ahˇ aˬ myah myah naˆ maˬ tseˇ loˬ-eu meh.—2 Tiˆmoˇseˬ 3:1.\n3. (a) K’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ pyeuꞈ-eu Iˇsaˬyaˇ 41:10 laꞈ k’oeˇ aˬ jeˬ jeˇ saˇ jaˇ dawˬ ahˇ-eu nga? (b) Aˬ dui saˇ jaˇ dawˬ heu maˇ diˇ pyeuꞈ laˇ-eu lehˇ kamˬ nehˬ laꞈ-eu jeˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh loˬ-eu nga?\n3 Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ aˬ dui-euˬ nui jah-ahˇ bi ziꞈ laˇ-eu, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ 3 jeˬ-ahˇ haw ma. Saˇ jaˇ dawˬ teu k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ pyeuꞈ-eu Iˇsaˬyaˇ 41:10 laꞈ k’oeˇ ahˇ meh. Teu naˇ, (1) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui nehˬ-ehˇ jawˇ-eu, (2) aˬ yawꞈ aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ-eu, (3) aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ caw ba-eu, heu deuˬ pyeuꞈ meh. Aˬ dui kamˬ-eu dawˬ * heu deuˬ-ahˇ loˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ dui k’awꞈ mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ loꞈ-ehˇ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ gaˇ kawˆ g’awˬ mya jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu uˬ taꞈ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ sahˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-awˇ, aˬ dui tiˬ deuˬ na sahˬ paˬ sahˬ ma deuˬ k’ehˬ laˇ k’aˆ laˇ gaˇ ya daˬ-eu miˇ neh meh. Aˬ dui kamˬ-eu dawˬ-ahˇ aˬ yawꞈ dawˬ yawꞈ-ehˇ haw ma.\n“Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma”\n4. (a) Aˬ dui kamˬ-eu dawˬ aˬ geu hmˬ-ahˇ haw dahˬ beh-eu nga? (Ehˇ lahˬ-ahˇ haw.) (b) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ haw-eu nga? (c) Nawˇ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ nya?\n4 Dahˬ beh-eu kamˬ-eu dawˬ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ ‘Taˬ guˆ. Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma’ * lehˇ ehˇ-eu dawˬ heu meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ maˇ diˇ ngehˬ g’eh-awˇ gaˬ-eu heu neh, aˬ dui nehˬ-ehˇ jawˇ-eu lehˇ bi siˬ laꞈ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ, nui ma laꞈ k’oeˇ neh ngehˬ doˆ leꞈ-eu dawˬ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Aˬ yawˬ “Ngaˬ-euˬ mehˬ shi nawˇ aˇ poeˬ k’aˆ”-eu meh lehˇ ehˇ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 43:4) Boeˬ boeˬ luˆ luˆ laꞈ k’oeˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ gaˬ-eu jeˬ-ahˇ laˆ cawˆ laˇ nya-eu tiˬ jeˬ-euˬ baoˬ maˬ jaˆ-a, aˬ yawꞈ maˬ poˆ maˬ paˇ laˇ ni aˬ dui-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 54:10) Aˬ yawꞈ-euˬ nui gaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ heu naˇ, aˬ dui-ahˇ nui k’aˬ biꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ cawˬ Aˬbyaˬ (Aˬbyaˬhaˬ)-ahˇ haw piˇ nehˬ-eu loꞈ-ehˇ, nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ dui-ahˇ jiˇ haw piˇ nehˬ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ “Aˬbyaˬ-oˇ, guˆ-eu nui ma taˬ bi ahˇ . . . nawˬ-ahˇ ngaˇ haw piˇ” ma lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh.—Aˇdahˬbeh-eu 15:1.\nYeˬhawˇbaˬ caw ba-eu miˇ neh aˬ dui “iˇ cuꞈ” naꞈ-eu lawˇ ba hawˇ-eu “miˬ dzaˬ” loꞈ-ehˇ g’eh-eu shaˬ zahˬ-ahˇ tsehˆ doˆ nya (Aˇ deuˆ 5-6-ahˇ haw) *\n5-6. (a) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ caw ba nehˬ mawꞈ-eu lehˇ aˬ dui aˬ joˆ-ehˇ siˬ nya-eu nga? (b) Aˬ dui Yoˆshiˆkoꞈ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ neh aˬ jeˬ ya siˬ-euˬ nga?\n5 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ caw ba nehˬ mawꞈ meh lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yawꞈ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ “Iˇ cuꞈ naꞈ gaˇ nawˇ tsehˆ doˆ ngeh, nawˬ nehˬ-ehˇ ngaˇ jawˇ ma. Guˆ-eu gaˆ-eu jeˬ-ahˇ nawˇ tahˬ puˬ k’awꞈ, nawˇ maˬ ya cawˆ-iˇ-a. Miˬ dzaˬ laꞈ k’oeˇ nawˇ cah tsehˆ k’awꞈ, nawˬ-ahˇ maˬ puiˆ dzaˬ-a” lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 43:2) Dawˬ heu aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga?\n6 Dawˬ heu naˇ Yeˬhawˇbaˬ dehꞈ ziˇ shaˬ zahˬ-ahˇ laˆ byoˆ jiˇ nehˬ ma lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-eu maˬ ngeuˇ ni, “iˇ cuꞈ naꞈ”-eu lawˇ baˬ loꞈ-ehˇ g’eh-eu shaˬ zahˬ-ahˇ maˬ bi ga nuiꞈ ni maˬ ehˇ, “miˬ dzaˬ” loꞈ-ehˇ g’eh-eu laˆ cawˆ laˇ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ neh maˬ ehˇ, “tsehˆ doˆ” nya ni caw ba nehˬ gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh. Aˬ yawꞈ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-eu nga? Aˬ dui shiˇ-eu jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ k’awꞈ, aˬ yawꞈ-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ peuˬ ni caw ba nehˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:13) Dahˬ beh gaˇ ngehˬ keuˆ taˬ-euˬ mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ maˇ diˇ teu loꞈ-ehˇ ngeuˇ ngaˇ lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ-euˬ aˬ buˇ jiˇ ni “Nga ma heu naˆ naˆ-ehˇ nui ma saˇ-eu miˇ neh, ngaˬ-euˬ nui ma-ahˇ zaw laˇ-eu lehˇ miˇ-a. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma bi saˇ-eu lehˬ siˬ laˇ ngaˇ-a. Nga maꞈ shiˇ ngeh nah keuˆ ni saˬ laˬ g’oˬ deuˬ hawˇ-eu naˇ-eu deuˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu saˇ jaˇ dawˬ-eu gaˇ kawˆ tsaꞈ gaˬ-euˬ meh” lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ dui Yoˆshiˆkoꞈ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ neh aˬ jeˬ ya siˬ-euˬ nga? Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ neh “Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma” lehˇ ehˇ-eu saˇ jaˇ dawˬ-ahˇ nui ma taˬ naˇ, aˬ dui k’oeˇ taˆ shaˬ zahˬ keuˆ le ngeh, aˬ dui jiˇ k’aˬ duˬ ni g’eh-awˇ ziꞈ dah ni g’eh-eu meh.\n‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’\n7-8. (a) Aˬ dui ja sawˇ-eu kamˬ-eu dawˬ nyiˬ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ naˇ aˬ jeˬ nga? “Guˆ-eu” lehˇ ehˇ-euheu, aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga? (b) Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ miˇ neh bi nyehꞈ g’eh-eu lehˇ g’eh-eu Yuˇdaˆ deuˬ-ahˇ “Naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ nga? (c) Iˇsaˬyaˇ 46:3, 4 laꞈ k’oeˇ, Miˬyehˇ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ maˬ bi guˆ-eu aˬ geu tsahˇ nga?\n7 Iˇsaˬyaˇ kamˬ-eu dawˬ pyeuꞈ-eu nyiˬ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ, ‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma. Tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ’ lehˇ boꞈ taˬ-euˬ meh. Guˆ-eu lehˇ ehˇ-eu heu, aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga? “Guˆ-eu” lehˇ ehˇ-eu dawˬ aˬ yawꞈ yaw oeˇ naˇ, “nahˇ g’oꞈ tehꞈ-ehˇ g’oꞈ haw-awˇ, tiˬ g’aˬ paˬ maˬ ngeuˇ naˇ tiˬ jeˬ paˬ yaw doeˇ jahˇ laˇ paˬ lehˇ noeˬ guˆ” gaˇ ehˇ mawꞈ-awˇ, “shaˬ zahˬ guˆ gaˆ puˬ luꞈ-eu deuˬ loꞈ-ehˇ tsawˬ guˆ-iˇ” gaˇ jiˇ ehˇ mawꞈ-eu meh.\n8 Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ miˇ neh Baˬbuˇloˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ bi nyehꞈ g’eh-eu lehˇ g’eh-eu Yuˇdaˆ deuˬ-ahˇ “naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ nga? Aˬ yawꞈ Baˬbuˇloˬ-ahˇ jawˇ-eu deuˬ guˆ meh lehˇ siˬ nya meh. Aˬ yawꞈ maꞈ aˬ jeˬ miˇ neh guˆ-eu nga? Yuˇdaˆ deuˬ Baˬbuˇloˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ bi nyehꞈ g’eh-euˬ 70 k’oꞈ aˇ yamˬ jiˇ leˇ dzaˬ-ahˇ huiˬ dui dui-eu Meˬdiˇ Paˇshaˇ guiˇ maꞈ Baˬbuˇloˬ-ahˇ deuˆ le-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ guiˇ maꞈ heu-ahˇ zmˬ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ pyehˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:2-4) Baˬbuˇloˬ tsawˇ haˬ hawˇ-eu teu gaˇ jawˇ-eu tsawˇ jeuˬ nui deuˬ muiˇ-eu deuˬ laˇ peh dui dui luꞈ meh lehˇ ya siˬ ngeh, “tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ biꞈ”-awˇ caw ba nehˬ laꞈ-eu paˬ lehˇ noeˬ-awˇ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ paˇ tehˆ lahˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:5-7) Teu ngeh Yeˬhawˇbaˬ bi nyehꞈ g’eh-euˬ Yuˇdaˆ deuˬ-ahˇ ‘Ngaˬ-euˬ zaˬ k’aˆ Iˇsaˬleˬlaˆ-oˇ, [naw maꞈ aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ-ahˇ maˬ duˇ-a] . . . Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma. Tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ’ lehˇ ehˇ nehˬ-awˇ nui ma laˆ saˇ nehˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:8-10) Yeˬhawˇbaˬ ‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’ lehˇ ehˇ gaˇ haw taˬ. Aˬ yawꞈ heu loꞈ-ehˇ ehˇ-eu heu naˇ, aˬ yawꞈ-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu laꞈ k’oeˇ uˬ duˬ tahˬ-eu deuˬ-ahˇ aˬ yawꞈ maˬ ngehˇ lehˇ kamˬ-eu g’aˇ duˬ meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ luꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zaˬ lahˇ pyeuꞈ luꞈ-a siˬ. Miˬyehˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ “Naw maꞈ-ahˇ ngaˇ haw piˇ nehˬ ma. Naw maꞈ-ahˇ ngaˇ ngehˬ g’eh-awˇ ka k’oꞈ ma” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. G’aˬ biꞈ-eu dawˬ heu naˇ bi nyehꞈ g’eh-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ g’aˬ za leˇ-eu yaw duˬ baw meh.—Iˇsaˬyaˇ 46:3, 4-ahˇ gui.\n9-10. Aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh guˆ-eu maˬ loˬ-eu nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw.\n9 Nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ dui tiˬ jawˬ jawˇ-eu deuˬ, miˇ tsaˬ heu cawˆ iˇ luꞈ-eu miˇ neh k’ahˬ lahˇ-eu meh. Maˇ diˇ naˇ aˬ dui k’awꞈ aˬ yawꞈ maꞈ loꞈ-ehˇ ya tahˬ puˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ dui guˆ-eu maˬ loˬ-a. Yeˬhawˇbaˬ ‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’ lehˇ ehˇ-eu meh. Dawˬ heu aˬ jeˬ miˇ neh aˬ dui-ahˇ nui ma bi saˇ-eu nga?\n10 Saˇ pawˇ tiˬ laˇ laꞈ k’oeˇ dziˬ luꞈ-eu Jeˬ-mˬ hawˇ-eu Beˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Uˬ jeˬ jaˬ lehˇ maˬ muiˬ-eu miˇ neh jaˬ lehˇ lehˇ ma baw laˇ-awˇ, saˇ pawˇ teu laˇ nyeh laˇ-euˬ meh. Teu ngeh “Joꞈ paꞈ ziꞈ dah ni paꞈ taˬ, aˬ dui uˬ jeˬ jaˬ lehˇ maˬ muiˬ-eu tsahˇ-ahˇ iˇ tsehˆ luꞈ ma” lehˇ ehˇ-eu teˇ saˇ ya gaˬ-euˬ meh. Jeˬ-mˬ guˆ dui dui ngeh, saˇ pawˇ yeuꞈ-eu g’aˬ “Taˬ guˆ de, ngaˇ saˇ pawˇ yeuꞈ-eu g’aˬ ngehˬ luꞈ ma” lehˇ ehˇ-eu meh. Dawˬ teuˬ-ahˇ ya gaˬ ngeh, “Aˬ joˆ-ehˇ jah nya lehˇ” uˬ duˬ juiꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ Beˬ tiˬ jeˬ maˬ guˆ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ “Nawˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ maˬ guˆ nya” lehˇ naˇ haˬ-eu meh. Beˬ uiˇ uiˇ-ehˇ ehˇ-eu “Ngaˇ saˇ pawˇ yeuꞈ-eu heu g’aˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya ma, aˬ yawꞈ ngaˬ da-eˇ” lehˇ ehˇ-awˇ, “Nymˬ-mˇ ngaˬ da-euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ ma, nawˇ aˬ yawꞈ-ahˇ siˬ nya-awˇ aˬ yawꞈ aˇ naˆ ni nya-eu lehˇ ya siˬ nya naˇ, nawˇ k’awꞈ maˬ guˆ-eu yaw duˬ baw meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma” lehˇ ehˇ-eu meh.\n11. Aˬ dui saˇ pawˇ-ahˇ dziˬ-eu teu nyiˬ g’aˬ-ahˇ neh aˬ jeˬ ya siˬ-euˬ nga?\n11 Aˬ dui yaw jeˬ ma jeˬ gaˇ kawˆ heu-ahˇ neh aˬ jeˬ dzaw geuꞈ nya-eu nga? Aˬ dui k’awꞈ mˬ taˆ Aˬda Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya-eu miˇ neh, Beˬ loꞈ-ehˇ nui ma saˇ nya meh. Aˬ dui aˇ saˬ saˬ-euˬ saˇ ka-ahˇ jaˬ lehˇ lehˇ ma loꞈ-ehˇ baw leꞈ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ, buˬ-iˇ nya ni Yeˬhawˇbaˬ sheuˬ g’eh nehˬ laꞈ meh lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu ma. (Iˇsaˬyaˇ 35:4) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ-eu miˇ neh, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ guˆ dui dui luꞈ-eu k’awꞈ aˬ dui nui saˇ za nya meh. (Iˇsaˬyaˇ 30:15) K’oeˇ naˇ aˬ dui k’awꞈ Beˬ loꞈ-ehˇ Miˬyehˇ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh nui k’aˬ tsmˬ-eu lehˇ aˬ cawˬ-ahˇ ja nehˬ-eu ma. Toˆ-ehˇ naˇ aˬ yawꞈ maꞈ aˬ jeˬ-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ caw ba nehˬ laꞈ meh lehˇ jah-eu meh.\n“Ngaˇ g’aˬ biꞈ-awˇ caw ba nehˬ ma”\n12. (a) Aˬ dui ja sawˇ-eu kamˬ-eu dawˬ pyeuꞈ-eu smˇ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ naˇ aˬ jeˬ nga? (b) Iˇsaˬyaˇ 40:10 Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ jeˬ bi siˬ laꞈ-eu nga?\n12 Iˇsaˬyaˇ kamˬ-eu dawˬ pyeuꞈ-eu smˇ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ naˇ, “Ngaˇ g’aˬ biꞈ-awˇ caw ba nehˬ ma” lehˇ boꞈ taˬ-euˬ meh. Iˇsaˬyaˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ g’aˬ aˬ joˆ-ehˇ biꞈ-eu lehˇ ehˇ taˬ dzeuˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Dawˬ tawˆ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ, . . . aˬ yawꞈ-euˬ baoˬ neh uˆ lahˇ-eu lehˇ oe luꞈ meh” lehˇ ehˇ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 40:10) Heu deuˆ-ahˇ haw ngeh, Yeˬhawˇbaˬ baoˬ huiˬ dui dui-eu sahˬ paˬ pyeuꞈ-eu lehˇ siˬ laˇ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ gaˇ hu-euˬ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ caw ba haw piˇ nehˬ-eu g’aˇ duˬ, tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ ciˬ cehˆ laˇ nya-eu baoˬ-ahˇ zmˬ-eu meh. K’oeˇ naˇ aˬ yawꞈ, nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma taˬ-eu deuˬ-ahˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-awˇ, g’aˬ k’aˆ laˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.—Dawˬmehˬmehˬ-eu 1:30, 31; Iˇsaˬyaˇ 43:10.\nYeˬhawˇbaˬ-euˬ laꞈ-ahˇ deuˆ laˇ nya-eu keu ka maˬ jaˆ-a, aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-eu yaw duˬ baw (Aˇ deuˆ 12-16-ahˇ haw) *\n13. (a) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ geu ngeh ngehˬ-ehˇ dzehˬ g’aˬ bi k’aˆ laˇ ma lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ nga? (b) Aˬ dui-ahˇ g’aˬ k’aˆ laˇ-awˇ ziꞈ laˇ ni caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ nga?\n13 Aˬ dui-ahˇ muiˇ-eu deuˬ k’ehˬ laˇ k’aˆ laˇ ngeh ngehˬ-ehˇ dzehˬ, Yeˬhawˇbaˬ “Ngaˇ g’aˬ biꞈ” ma lehˇ ehˇ taˬ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ heu-ahˇ mˇ caw-eu meh. Nymˬ-mˇ iˬ nah tiˬ gaˇ na muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-euˬ tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ-ahˇ hawˇ-eu aˇ maꞈ aˇ muˇ-euˬ gaˇ-ahˇ laˆ tsoeˬ-eu leh jeh dui dui-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ dui aˇ dzehˬ-ehˇ guˆ-eu maˬ loˬ-a. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ g’aˬ biꞈ-awˇ, ziꞈ dah g’eh ni caw ba nehˬ ma lehˇ kamˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Nawˬ-ahˇ laˆ tahˬ laˆ naˇ nya-eu, guiˇ deuˆ-eu keu ka maˬ jaˆ-a” lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 54:17) Dawˬ heu aˬ dui-ahˇ aˇ yeˇ huiˬ-eu maˇ diˇ ngeuˇ-eu smˬ kawˆ-ahˇ bi noeˬ mawˇ-eu meh.\n14. Miˬyehˇ-ahˇ muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ deuˆ laˇ gaˇ aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh maˬ ya zahˬ leˇ-eu nga?\n14 Maˇ diˇ ngeuˇ-eu dahˬ beh-eu hmˬ naˇ, aˬ dui Yeˬsuˇ jeˬ nah caw teh luꞈ-eu miˇ neh, aˬ cawˬ aˬ dui-ahˇ bye-eu yaw duˬ baw meh. (Maꞈtehˬ 10:22) Yeˬsuˇ aˇ saˬ saˬ saˇ ka-ahˇ jawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ, k’aˆ dui dui-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 24:9; Yoˇhaˬ 15:20) Maˇ diˇ ngeuˇ-eu nyiˬ hmˬ aˬ yawꞈ hmˬ naˇ, Iˇsaˬyaˇ-euˬ maˬ keuˆ laˇ miˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ, muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ bye-eu tehꞈ-ehˇ maˬ g’aˬ ni, keu ka g’awˬ mya jeˬ neh aˬ dui-ahˇ deuˆ laˇ meh lehˇ saˇ tiˇ biꞈ taˬ-euˬ meh. Keu ka teu laꞈ k’oeˇ ngeuˇ gaˇ duˇ-eu loꞈ-ehˇ myawꞈ-eu jeˬ, ja bu ja doeˇ-eu jeˬ, yaw k’aˆ-ehˇ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ, heu deuˬ jiˇ keuˬ-eu meh. (Maꞈtehˬ 5:11) Yeˬhawˇbaˬ muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ keu ka teu deuˬ neh deuˆ laˇ gaˇ maˬ laˆ tsoeˬ-a. (Eˇpeˇsu 6:12; Pah mehˬ-eu 12:17) Ehˇ k’awꞈ aˬ dui guˆ-eu maˬ loˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh?\n15-16. (a) Aˬ dui ya noeˬ taˬ-eu maˇ diˇ ngeuˇ-eu smˇ hmˬ aˬ yawꞈ hmˬ naˇ aˬ jeˬ nga? Iˇsaˬyaˇ 25:4, 5 dawˬ teu-ahˇ g’aˬ joˆ-ehˇ biꞈ-eu nga? (b) Iˇsaˬyaˇ 41:11, 12 aˬ dui-ahˇ muiˇ-eu deuˬ aˬ jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ meh lehˇ ehˇ-eu nga?\n15 Aˬ dui ya noeˬ taˬ-eu maˇ diˇ ngeuˇ-eu smˇ hmˬ aˬ yawꞈ hmˬ naˇ, “nawˬ-ahˇ laˆ tahˬ laˆ naˇ nya-eu, guiˇ deuˆ-eu keu ka maˬ jaˆ-a” lehˇ Yeˬhawˇbaˬ ehˇ-eu heu meh. Uˬ jeˬ jaˬ lehˇ lehˇ ma baw laˇ gaˇ haw piˇ nehˬ-eu kaˇ pyawˇ loꞈ-ehˇ, Yeˬhawˇbaˬ jiˇ ni aˬ dui-ahˇ “haiˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ”-ahˇ neh buˬ-iˇ ni uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 25:4, 5-ahˇ gui.) Muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ maˬ laˆ cawˆ nya-a.—Iˇsaˬyaˇ 65:17.\n16 K’oeˇ naˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma bi taˬ dzehˬ laˇ-eu g’aˇ duˬ, “naw maꞈ-ahˇ nui ma pehˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ” aˬ jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu lehˇ jiˇ paˇ ehˇ nehˬ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:11, 12-ahˇ gui.) Muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni deuˆ laˇ-awˇ aˇ naˇ k’aˆ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ muiˇ-eu deuˬ dawˬ tawˆ luꞈ “ya shiˇ gaˇ keuˆ tehꞈ-a.”\nAˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma aˬ joˆ-ehˇ taˬ nya dzehˬ laˇ-eu nga?\nAˬ dui Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ ahˇ-eu Yeˬhawˇbaˬ gaˇ kawˆ-ahˇ gui naˇ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma taˬ dzehˬ laˇ (Aˇ deuˆ 17-18-ahˇ haw) *\n17-18. (a) Jaˇliꞈ gui-eu Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ nya dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw. (b) 2019 k’oꞈ-euˬ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ naˇ, aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nga?\n17 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ nya dzehˬ laˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ-ahˇ ya siˬ nya dzehˬ laˇ-eu meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya laˇ nya-eu tiˬ jeˬ jaˆ-eu tehꞈ meh. Teu naˇ Jaˇliꞈ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ gui-awˇ, shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-eu heu meh. Jaˇliꞈ heu naˇ gaˇ hu Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ maˇ diˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-eu gaˇ kawˆ boꞈ ahˇ taˬ-euˬ meh. Gaˇ kawˆ teu deuˬ naˇ, nymˬ-mˇ iˬ nah Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ jiˇ ni teu loꞈ-ehˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ meh lehˇ jah coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.\n18 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ-eu gaˇ kawˆ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ, Iˇsaˬyaˇ neh zawˇ-ehˇ sheu cehˆ muiˬ taˬ-euˬ yaw jeˬ ma jeˬ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Iˇsaˬyaˇ Yeˬhawˇbaˬ yawˇ bo-eu yaw sahˇ pyeuꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ naˇ yawˇ zaˬ pyeuꞈ meh lehˇ ehˇ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ “Yawˇ zaˬ deuˬ-ahˇ tiˬ gaˇ jaˬ uiˬ jiˇ-eu laꞈ k’oeˇ, aˬ yawꞈ-euˬ bawˇ k’ahˇ-ahˇ ciˬ-awˇ, yawˇ zaˬ aˬ ma deuˬ-ahˇ aˬ za za-ehˇ sheuˬ g’eh tehꞈ-a” lehˇ ehˇ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 40:11) Yeˬhawˇbaˬ-euˬ baoˬ huiˬ-eu aˬ laꞈ aˬ dui-ahˇ byaˇ tawꞈ luꞈ nya lehˇ noeˬ naˇ, aˬ dui tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ maˬ guˆ ni nui ma saˇ-eu meh. Aˬ dui shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ k’awꞈ nui ma saˇ ni caw ba nehˬ-eu g’aˇ duˬ, saˇ jaˇ ziꞈ-awˇ noeˬ dahˇ doe-eu zaˬ k’aˆ Iˇsaˬyaˇ 41:10-ahˇ tseˇ-awˇ, 2019 k’oꞈ-euˬ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ geuꞈ-euˬ meh. Teu deuˆ-ahˇ ‘Taˬ guˆ. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’ lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Miˬyehˇ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ heu-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ luꞈ-uˇ. Dawˬ heu naˇ mehˬ hu paw jaˆ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ kamˬ daˬ coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.\nYeˬhawˇbaˬ neh kamˬ-euˬ dawˬ heu deuˬ naˇ, aˬ dui-ahˇ ziꞈ dah ni aˬ joˆ-ehˇ bi g’eh laˇ-eu nga?\n“Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma.”\n‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma.’\n“Ngaˇ g’aˬ biꞈ-awˇ caw ba nehˬ ma.”\nDawˬ caˇ 38 Aˬ yawꞈ nawˬ-ahˇ g’aˬ bi k’aˆ laˇ\n^ Yaw zaˬ 5 2019 k’oꞈ-euˬ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu naˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ maˬ ehˇ, yaw haiˬ yaw doeˇ jeˬ pyeuꞈ luꞈ k’awꞈ, aˬ dui nui saˇ oꞈ nya-eu 3 kawˆ-ahˇ bi siˬ laꞈ-eu meh. Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ teu 3 kawˆ aˬ jeˬ jeˇ nga lehˇ haw-awˇ, aˬ dui-ahˇ maˬ bi guˆ-eu uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ nya ni caw ba nehˬ-eu jeˬ-ahˇ jiˇ ja sawˇ ma. Nawˇ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-awˇ, noeˬ taˬ nya ni leh jeh luꞈ-uˇ. Heu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu heu naˇ, nawˬ-ahˇ ziꞈ dah ni bi g’eh laˇ-awˇ, mehˬ hu paw-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ kamˬ daˬ coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.\n^ Yaw zaˬ 1 2016 k’oꞈ, Shiꞈ siˬ ba la-ahˇ doˆ laˇ-euˬ Loꞈ-eu nymˇgoˇ sahˬ boꞈ myaˆ pyawˬ 18-ahˇ haw.\n^ Yaw zaˬ 3 Dzawˇ lahˬ: Kamˬ-eu jeˬ heu naˇ, maˇ maˇ ni g’eh-eu dawˬ pyeuꞈ-eu, maˬ ngeuˇ naˇ tiˬ jeˬ na maˇ diˇ pyeuꞈ laˇ meh lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Yeˬhawˇbaˬ neh aˬ dui-ahˇ kamˬ-euˬ dawˬ teu naˇ, aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ ya tahˬ puˬ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ aˇ dzehˬ-ehˇ maˬ bi noeˬ shaˬ k’ahˬ lahˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-eu meh.\n^ Yaw zaˬ 4 Ehˇ lahˬ: Iˇsaˬyaˇ 41:10, 13, 14 laꞈ k’oeˇ, “Taˬ guˆ” lehˇ ehˇ-eu dawˬ 3 poˆ ahˇ-awˇ, “Ngaˇ” (Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ) lehˇ ehˇ-eu dawˬ k’awꞈ yaw myaˬ poˆ ahˇ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ Iˇsaˬyaˇ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh “Ngaˇ” lehˇ ehˇ-eu dawˬ heu yaw myaˬ poˆ bi boꞈ-euˬ nga? Aˬ yawꞈ tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma taˬ-awˇ neh tehꞈ-ehˇ nui saˇ oꞈ nya meh lehˇ bi siˬ mawꞈ-eu miˇ neh meh.\n^ Yaw zaˬ 52 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ deuˬ gaˇ mˇ duˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sahˬ boꞈ dzaw nymˇ-ahˇ maˬ ehˇ, tsaꞈ gaˬ-iˇ gaˇ maˬ ehˇ, naˇ-eu gawˇ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu aˇ baˇ.\n^ Yaw zaˬ 54 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ bawˬ dzaˬ luꞈ gaˇ yehˇ deuˬ laˇ k’awꞈ, mehˇ nmˇ deuˬ maˬ guˆ ni jawˇ luꞈ.\n^ Yaw zaˬ 56 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Aˬ myah luꞈ nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu heu naˇ, aˬ dui-ahˇ g’aˬ k’aˆ-awˇ oˇ daˬ coeˇ laˇ ni caw ba nehˬ.\nLoꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ)\nBawˬ dzaˬ ngeh Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ja ceuˬ\nAˬ dui yawˬ ha-euˬ nui ma-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bo saˆ nya-eu nga?\nYaw awˬ awˬ lehˇ g’eh-eu hawˬ byawˇ mˬ taˆ Sahˬ paˬ-euˬ gaˇ kawˆ bi siˬ\nAˬ dui mehˬ bawˬ-ahˇ iˇ-eu heu aˬ dui nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ jeˬ siˬ laˇ\nUˆ lahˇ-eu aˇ muˇ yaw shuiꞈ g’aˬ\nText Publication download options Loꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) Tiˬ siˬ ba la 2019\nTiˬ siˬ ba la 2019\nLoꞈ-eu nymˇgoˇ (Dzaw ngeh zmˬ-eu dmˬ) Tiˬ siˬ ba la 2019