Mikoronisiya(密克羅尼西亞聯邦Federated States of Micronesia)

Takaray sowal(概略) 
I kawaliay no Taywan ko ka itiraan nona kitakit, o hadahal no kanatal I 700㎢, o polong 112,6490 tamdaw(I 2018miheca misa’osi, sahetoay o Mikoronisiya a finacadan,o syoto I 1989miheca nani Koroniya malida tayra I Parokil. O sowal I faloay ko kasasiromaroma, o kapolongan I o Ikiris a sowal. O kiristo ato Tinsikio ko pitooran no tamtamdaw.

Rikisi(歷史) 
I’ayaw no 4000miheca, iraay to ko a maro’ ko Mikoronisiya a tamdaw sanay ko sowal.[[Faylo:Chronological dispersal of Austronesian people across the Pacific (per Benton et al, 2012, adapt

Itiya 1500 a mihecahecaan, o Sipanya ko sa’ayaway a tayni tona riyaran kanatal, yo tahira to I 1886miheca toro’ han no Sipanya ko Maliyana ato Karorina a kanatal no niyam to konini saan,itiya to I 1899miheca, pakido han no Sipanya a pacakay I Toic ko Mikoronisiya a riyaran palapalaan. Malalood sato to sakacecay a kalokitakit a lalood, lakamkam a mi’eco ko Dipon to Mikoronisiya Polongan kitakit,Palau,Masyalu ato ka’amisay a Maliyana kanatal. I sakatosa a lalood no kalokitakit,o Amirika to ko mi’ecoay a maro’ itini. 1947miheca toro’en no Linhoko ko Amirika a mikowan tona kanatal,tahira to I 1965miheca sakacecay folad patireng to no kitakit a pikaykian, masasowal to saliyasaw to pikowan no Amirika a mi’iked.

1979miheca mihalalaka ko Linhoko ato Amirika mihalalaka to sapisangaaw to Kinpo o tatapangan rikec no kitakit, maloparanaan to sapatireng to kitakit.

1990miheca 12folad, mikayki ko Linhoko mapasetek to tilid to pipalasawad no Amirika a mikowan tona kitakit,to cila a mihea toya1991miheca, saka 9folad 17romi’ad,malakopot no Linhoko ko Mikoronisiya Malikowatay Kitakit.

Sakowan(行政區劃) 

O polong I sepatay ko kasapecih no sakowan:Yapu(Yap)、Cuku(chuuk)、Ponapi(Pohnapei) ato Kosiri(Kosraw).

Sici(政治) 
Dodoen koya masanga’at I 1979miheca saka5folad 10romi’ad a Tatapangan Rikec no kitakit tora Kinpo a sarikec I, o Congton ko tapang no kitakit, o kakeridan no sifo.o congtong ato sapadang congtong o Lipoiing(國會議員)ko alamisinkiway, ya saadihayay ko satopa a Lipoiing ko malacongtongay ato sapadang congtong. Yo malacongton to kona tatosa I,cingla’ to tosa ko Lipoiing, miliyaw a misingkiw koya kaitiraan nona malacongtongay to sapiporo to ngala’ no Lipoiing.

Cecaay aca ko misanga’ay to rikec a Lipoiing,onani sepat a pecih sakowan ko masadakay a malalipoiing, ilaloma’ nonini to 10 ko tamdaw tosaay miheca ko kalalipoiingan, o ‘osaw a 4 lipoiing I 4miheca ko kalalipoiingan, mileponay to 4 kalalipoiingan.

Tamdaw(人口) 
Itiya 2019miheca a misa’osi to tamdaw 1500 ko polong tamdaw. Ilaloma’ no nini ‘I, Mikoronisiya tamdaw 97%, o kakaketonan a tilid no Mikoronisiya Malikowatay Kitakit ato Amirika o tamdaw no Mikoronisiya Malikowatay Kitakit manga’ay to paytemek sa a ciloma’、mitilid ato matayal I Amirika, caay ka masa’eli to sapiwacay to tiring a tilid, onini ka sakacisafaw ko cecay ‘emang ko tamdaw a maro’ I Amirika, do’edo sa itira I Hawai, Kuantaw ato ka’amisay Maliana a kanatanatal ko ‘alomanay tamdaw no Mikoronisiya Malikowatay Kitakit.

Sowal (語言) 
Tada ‘adihay ko kasasiromaroma a sowal itini, nikawrira, sahetoay o Satimolan Finacadan Sowal ko lamit. Cecay kanatal cecay ko sowal,sepat ko kalapecih sakowan sa sepat ko kapolongan sowal(sifo sowal),o Ikiris sowal ko hasowal no roma a sakowan, I pitilidan o caay aca ko hatatanamen ko ikiris sowal.

Pitooran(宗教) 
Tada talolongay ko nika cirep no punka no Yoropa, i saka’etip no Mikoronisiya Malikowatay Kitakit I mingataay to Filipin, sa ‘aloman ko mitooray to Tinsikiw,mahaop ko 50% no tamdaw, I sakawali I o Kiristo ko ‘alomanay mahaop ko 47% no tamdaw, o osaw to 3% o romaroma to a pitooran.