
iLur.am-ի հարցազրույցը Հայ ազգային կոնգրեսի վարչության անդամ, արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ, ԱԺ պատգամավորության թեկնածու Վլադիմիր Կարապետյանի հետ:


Կոնգրես-ՀԺԿ դաշինքի հիմնական ուղերձը խաղաղությունն է՝ փոխզիջումների միջոցով: Վերջին ամիսներին այս հարցը շատ է քննարկվել: Տիրապետող կարծիքներից մեկն այն է, որ այս ուղերձը չափազանց ոչ պոպուլյար է պատերազմող երկրում, որտեղ անվտանգության հարցն առաջնային է, որտեղ տարիներ շարունակ ռազմաշունչ քարոզչություն է տարվել, եւ բառացիորեն օրերս հերթական ագրեսիվ գործողությունը եղավ Ադրբեջանի կողմից: Ինչպե՞ս է կարողանալու դաշինքը համոզել մարդկանց, որ խաղաղությունն այն է, ինչ պետք է Հայաստանին:


Խաղաղության ձգտումը, մեր ընկալմամբ, հենց անվտանգության խնդիր է: Ինչպես բոլոր ազգերի, այնպես էլ մեզ համար անվտանգությունը, երկարատեւ և կայուն խաղաղությունը առաջնայնություն է: Կարծում եմ, որ Հայ ազգային կոնգրեսի ուղերձը արդեն զգալի  ժողովրդականություն է վայելում, իսկ քարոզարշավն ու մեր լրացուցիչ մեկնաբանություններն ու բացատրությունները էլ ավելի կամրապնդեն հասարակության լայն շրջաններում խաղաղության կենսական անհրաժեշտությունը երկրի զարգացման, տնտեսական աճի և ժողովրդավարության հաստատման համար:


Սերժ Սարգսյանը վերջերս տարբեր հարթակներում հաճախ է խոսում ԼՂ հարցի լուծման հեռանկարների մասին: Հիմնական միտքը, կարծես թե, այն է, որ Հայաստանի իշխանությունը պատրաստ չէ խաղաղության ու փոխզիջումի, որովհետեւ դրան պատրաստ չէ Ադրբեջանը: Ինչու՞ եւ ինչպե՞ս պետք է Հայաստանը խաղաղության դրոշ բարձրացնի այն դեպքում, երբ Բաքուն ամեն օր ոչ միայն խոսում է պատերազմի մասին, այլեւ անընդհատ լարված է պահում իրավիճակը սահմանին: 


Հարկավոր է տարբերակել քարոզչական ելույթները և դիվանագիտական աշխատանքը բանակցային ձևաչափում: Եթե առաջնորդվենք միայն քարոզչական տեքստերով, ապա ավելի անզիջող, քան հայկական կողմն է՝ դժվար է գտնել. վերցրեք տարբեր իշխանավորների ելույթներն ու մեկնաբանությունները: Միևնույն ժամանակ՝ հենց Սերժ Սարգսյանն է խոսել ԼՂ շուրջ 7 տարածքների փոխզիջումային տարբերակով Ադրբեջանին փոխանցելու մասին, օրերս էլ ՆԱՏՕ-ի Գլխավոր քարտուղարի հետ հանդիպման ժամանակ հայցեց միջազգային հանրության աջակցությունը՝ հայտարարելով, որ այսօր «առավել, քան երբևէ, անհրաժեշտ է, որպեսզի ողջ միջազգային հանրությունը միավորվի քաղաքակիրթ լուծման շուրջ՝ աջակցելով հակամարտության խաղաղ կարգավորման ուղղությամբ գործադրվող՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին»: Եթե, ինչպես քարոզչական պաթոսով տարված որոշ ՀՀԿ-ականներն ասում են, այսօր չկան բանակցություններ, ապա ինչի՞ մասին է խոսում Սերժ Սարգսյանը:


Մյուս կողմից էլ՝ Իլհամ Ալիևը բազմիցս ընդունել է, որ բանակցություններն ընթանում են Մադրիդյան փաստաթղթի շուրջ, որը նախատեսում է փոխադարձ էական զիջումները: Ես հակված եմ մտածել, որ բանակցային գործընթացը շուտով թևակոխելու է կոնկրետ պայմանավորվածությունների փուլ, ուր, քարոզչական հռետորաբանությանը զուգահեռ՝ տարվելու է բովանդակային աշխատանք սեղանի վրա դրված փաստաթղթի շուրջ:


Թեմայի շուրջ հանրային քննարկումներում նշվում է նաեւ, թե Կոնգրեսը անվերապահ խաղաղության ուղերձով փաստացի կոչ է անում «հանձնել հողերն» ու անպաշտպան մնալ ագրեսիվ Ադրբեջանի դեմ: Այս ընկալումը ճի՞շտ է: 


Համաձայն չեմ հարցում նշված ընդհանրացման հետ: Նման կարծիք հայտնում են միայն որոշ շրջանակներ, հատկապես նրանք, որոնք հեռու են բանակից, այսօրվա իրականությունից և որևէ մասնակցություն չեն ունեցել 1992-1994 պատերազմին, ոչ էլ առհասարակ ծառայել են բանակում: Մադրիդյան փաստաթուղթն առաջարկվել է այս իշխանության օրոք, և հենց դրա ներկայացուցիչներն են պնդում, որ տարիներ ի վեր ընթացող բանակցություններն այդ փոխզիջումային, փուլային փաստաթղթի դրույթների շուրջ են: Այս համատեքստում հողերը «հանձնողն» էլ են այս իշխանությունները, չհանձնողն էլ: Մեր ասածն այն է, որ հարկավոր է հանրությանը պատրաստել խաղաղության, իշխանություններն էլ չպետք է կաշկանդված լինեն բանակցություններում՝ պաշտպանելիս Հայաստանի և Արցախի շահերը: Մեր հանրությունը գիտի, որ Ադրբեջանի ոչ ադեկվատ պահվածքի դեպքում Հայաստանը համախմբված և ուժգին հարված կհասցնի հակառակորդին: Առաջինը բարձրաձայն այդ մասին հայտարարել է Հայ ազգային կոնգրեսը, հիմա դրա մասին արդեն խոսում են բոլորը: Այդ ամենը գիտակցելով` իշխանություններին մնում է կենտրոնանալ բանակցային գործընթացի վրա և բերել մեր շահերից բխող փաստաթուղթ:


Դուք այս թեմայով առիթ ունեցել եք ձեր դիտարկումները ներկայացնելու: Այնուամենայնիվ՝ վերջին 19 տարիներն ի՞նչ են տվել Հայաստանին՝ եթե վերացարկվենք տնտեսական, աշխարհաքաղաքական եւ այլ գործոններից եւ կենտրոնանաք բուն ԼՂ բանակցային գործընթացի՝ քննարկվող տարբերակների վրա:


Ամենամեծ հարվածը բանակցային գործընթացին հասցրել են նրանք, ում պատճառով բանակցային գործընթացից դուրս է մնացել Արցախը: Մինչև 1998 թ. Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունները ոչ միայն բանակցային լիիրավ կողմ էին, այլ նաև այն ժամանակ բանակցային փաստաթղթերով ԼՂ-ին վերապահված էր վետոյի լիազորություն: Սերժ Սարգսյանի այսօրվա խորհրդականներից է ԼՂՀ նախկին նախագահ Արկադի Ղուկասյանը, որը 1997 թ. մերժել է մի փաստաթուղթ (1997թ. փուլայինը), որով ԼՂ-ին տրվում էր Ադրբեջանի հետ հավասարազոր լիազորություն՝ հետագա բանակցություններ վարելու, նախատեսում էր անվտանգության երաշխիքներ և նախապայմաններ ԼՂ զարգացման համար: Ամենակարևորը՝ ԼՂ բանակցությունների և փաստաթղթի լիիրավ կողմ էր: Ընդունվելուց հետո այդ փաստաթուղթը կփրկեր մեր զինվորների կյանքը: Ուշագրավ է, որ Ադրբեջանն ընդունել էր այդ փաստաթուղթը: Հիմա այդ մարդը խորհուրդներ է տալիս փուլային կարգավորման այնպիսի մի տարբերակի վերաբերյալ, որում ԼՂ մասնակցություն, ստորագրություն չկա: Հենց այդ հետընթացն էլ ամենանշանակալիցն է: Մի օր, վստահ եմ, Արկադի Ղուկասյանը պետք է խոսի այն հիմնավորումների մասին, թե ինչու մերժեց ԼՂՀ և Հայաստանի շահերից բխող այդ փաստաթուղթը, և արդյոք գոհ է այսօրվա իրավիճակից: Պետք է խոսի հանգամանորեն և ներկայացնի բոլոր դրույթները՝ հատիկ-հատիկ: Հիշեցնեմ, որ հրադադարի համաձայնագրի կնքման պահից ի վեր մենք ունեցել ենք շուրջ 2000 զոհ:  


Դուք ընդգրկված եք «Կոնգրես-ՀԺԿ» դաշինքի համամասնական ցուցակում, միաժամանակ՝ 1-ին ընտրական տարածքի ռեյտինգային ցուցակում եք: Նախորդ ընտրություններին մեծամասնականով ընտրապայքարին մասնակցության բավական հաջող փորձ ունեք: Ըստ Ձեզ, որքանո՞վ է նոր համակարգը նպաստում կամ խանգարում քաղաքական ուղերձով (այլ ոչ թե կենցաղային հարցերի լուծման խոստումներով) տարածքներում առաջադրված թեկնածուներին:


Շնորհակալ եմ գնահատականի համար: Առաջիկա ընտրությունների մասնակցության թվերը ցույց կտան, թե որքան ձայն է խլել մեզանից կեղծիքի մեքենան՝ գողանալով մեզանից հաղթանակը: Մասնակցության աներևակայելի այն թվերը, որ նկարվում էին նախորդ ընտրություններում, ի չիք էին դարձնում մեր քարոզչական ջանքերը: Այս ընտրություններում ներդրվող տեխնիկական վերահսկման միջոցները (տեսանկարահանող սարքեր, մատնահետքերը կարդացող սարքեր, ստորագրված ցուցակների հրապարակում և այլն) նշանակալիորեն նվազեցնելու են կեղծիքների քանակը: Այս պայմաններում մեզ հարկավոր է կենտրոնանալ քաղաքական ուղերձը ընտրողներին հասցնելու վրա: 3 օրից սկսվող քարոզարշավը հնարավորություն է մեր մոտեցումներն ու ծրագիրը ներկայացնելու հանրությանը, և մենք դա անելու ամենայն պատասխանատվությամբ և հավատով:
