Ali, Maulawi Zulfaqar
Muntakhab Al-Tawarikh vol.1



301۷ 1/11107 07 10907 
۸1۲011,/2601:04610407 50۷117 0 114 


۷ی 
آ۱1/۸۷)0100610۸یب)۵۴. 


۷ 


724 .0× ۸007881077 
,0 اا0 
سوہ ےید 





پت رت ٭' اف ۴۳ ہے ظا سو“ 
ند ٰٴ ۲ 
8 ررینظفتلرں -- کا ای ان 
7 1 . . س۸ .7 ۹ س ِ 1٦7‏ 3٭د 7 ۳+ 0 0-۳ 2 ٭َّ . پد 2 و اف 4 کی 
اکپ اما ایا ای یا ا وا اکا ۸ ف -‫ دز 
- ط ×ٔ“"ٗ : ُ ۰ ان پت کال " 
و 5 ۲ ۱ 9 ک زرل 9 ٣‏ وس 
7 ۷ او چا پچ ا ے٘۔ ا _.٠-۔‏ سی نہ ولا ا ای جج ج کے - ات ْ. 2 ہیۓ ہے ا پ1 ۶ 
ا کں فیا و ہے ھ.ہںی۔ . 7 . ر وت 2 
٠ _ْ ٌٔ ۹ :‏ ے ا وا و وہ نے پا 09“ 
. ۔ ظ اك جا ِ ٰ 
9 ۱ . و _ وڈ" 
ہی 9 . 7 ا ا اعآن ون 
- :کہ 1 وا : کے ۱ پا 
: پا ا >> تو و ِ ._ 
-‫ کی : یں ۳ یی ۱ اس ٰ ا0 
0 و اس ا ا 4 - ٦ئ‏ 
٦‏ ِّ٘.- 0 1ی 
۔ اس آے اس .- ك‌ 
ات ہے ت آپ 
نے چ ‌‌" ِ و ا8ا وو اس ل 
ُٗ ۲ قد پت 
0 ا ٤ ۱ ٦‏ سن : میں 3 سج 
۹ - _ "' چ8 
۸ کا لا کے لے 00 7 
نے ں ا 7 . 3 ۔ ۹ 
7 3 8ھ 0 
]+7 نَ 
پ! یں سی ء . 2 
۱ " کت : ۔ 2 
0 نک تن .2 ویی9ٴ ۴ _س 
۔ 1 ”۳< ھن 
جا۔ ور ٭ پٹ ۹| مرپیینیرں. وووں 
ہے فی سز بم ای اج ۱ 
7 ۱ لے 1 < یی 
1 - 9 رو 
تے - ا و0" 
ه۶ 
لت ٦‏ 
ن ھ و 
ٌ ای ما لی ۲ ۹ “* 
- 1 َ‫ ۱ و 
طط ہت ۰ پسے ۲ َ0 پل 5 
نے 1 5 5 
”۳ لے 5 : بث 
۳ با و 1 2 ۱ 
سار کت ہو 5 . ۷ت .۰ . .- . - 
٠ ٠‏ ۶ 9 
' ِ ۶ 
7 ا کی 7- 1 
7پ لا ء 1 ہیں کت ۰ . ۲ ت 
1 23 0" زا1 ‌ 0 ج٤ ٥‏ سا 
ٍ8 8 ۴ سہےا دا 0 آھ2ھ+80 
ہ٤‏ ۱ 2.. , 3 ہے ۱ : : 7 سے 
ز1 آ۔ 1 شا -- ٭ طا ٦‏ : 
. آ۔ ١ ٢‏ 6 1 
أ٢‏ ۱ وا نیا ف 9 
۱..٭0 ن ا 


7 
لے 


0۶ ۵ ۵۷۳۵۵۳۵2َ۷ۃ۳ه"۳ءه"۲"ء"/, ۱ 3 - 


ڑرات 





چۃ لا ج۶ا 
>متفطاغی 
ہتھ شس رمیدں ہے ےم ۰ 


: ہہ ہر رت وی ۰ك ەهٌٍٍُُٰٗ .زرل 
۹ لوا مت ٰ 
کس رہد پا ا 0 7 


2 ۰ 
0 7 تر 


۷ج 
تد 
7 ہی ا ا 











٢۱‏ لی ۔ 


و آ7 گ :8 
بر ۱ 
جؤ)۔ ٭ .- 

: :01 27175707776 
ف۷× م>ستہ دہ ×مئ٥ّہت۔‏ ہہ 
5 بت رو صد حصت- .اعت دہ 7 

کق0۸ةق 0۷770 770::8001۷77 ۸۷51۸ 
ٰ 140: 158,۵0 مر131::155,:18 ٭ہ٭ 59 )"۰ 


ٴ جن ' 


:0 0 لے 


23117777 52:0747 ۸7-8٤ 





: ار 
7 1 0۸ہ 7070ا ۸7.05008 ۸0 
010307 آ۸ 

ت سا یت 

1 تہ مت10ذتتۂ 2۸171771 


: ۹54:027 
1ا۷۵ مم 


جب 1 ہر 





خلنالالا 070707 7ات جھ 7101172 





ْ 05390 
6۹ ۸۸۶ ' اہ را١‏ 
وت٥‏ کر ا303.0 7 
نس0 تر من 0 
٠ 8 ‫ :: ٢‏ اوہ 7 ے۶ بی اہ 2+ 22 


۵0 ۰ 
































گت تہ چر ' 


اکا ہے 


عبك القادربنی ملولے غاد پدارنی 


مولویٰ اخمد علی منلعت 


٭ باهتمام 





فلیتغ ادل غرویھ ہچ ہں۔ ےج ٠‏ رس اکر ا 
کلغاى نام دی میں مر مر ہے رح ساسا 
یمیں وو دو لان سےسموں ہي اصرالدیی غُوّلوی .. ۔۔ ۹ 
لطان معمدرین ملطان معقرہ غزنوں .تہ تے ۰ 
شہاپ اذواء علطان سسعول ای حموث ..۔۔ ےے- ےے اإِیقتا 
تصیٰد1 غباي فارم ی در مدے بیغو ۔ یکی برفیفت گریعتنی 
دی ریف ختماہ ای ارجا ہی رظ 
صلوجتی. .ا ہے کم ہک ہے اہو “لا ا اہ 
عسلطان سورد ان سسو ون سن *حمودں تو کچ کت ایضا 
ماطان معوود ین اموکرہ ان مسوم بن حر ا کے ا 
عاطان علے :دن مععوثر یں 'میموٹ 2ا کے اد سی ا کے 
ملطان عبد ال شید ان ”جوں -- گتے ۶ کے جا سے ۳۴ 
وک بی مسعوث ہن “وٹ ای ہے جج ٭[يما 


ایی لامک بی معمرہ اب تی دی تہ زج 
ہہیین الا ٰ 





امدر زرحانئی شاعر ٠ 3 ۲ ٦‏ 
حثکابت غریب ۴۶۴ وو 


۱ یں الن - ٭ . 
ظان ارگی غیررژ شاو بی شس ف 
اسناٹ الشغرا غہاب مرا بدارنی ر 
عت او بالنژام لقظ ۔ موی 


تاالئت 


ئل ظے ھا 


و و 


تصیدة ار بالنزام چہار چیر۔ کرب و کک و غیل ر 


کا تھے کے لفن 
علطان رفلہ بنت علطان سن او 
اط ان ۱ع ا ۲۶ : دی یراہ 
علطان علاء الذیی مسعرثت غاہ ہی رئیںى آلدیِ 
رن مھ الف یں وک میں اہ 
عاطان ٹاصر (لدیں ٭حعمود بن غیس الدیىی 
لطان لنمش 


رذات “خیرم گئے غکررح سا ریس 


اع - 


رتات شب یہاہ الدین زكرباي ملٹانی نے .٠‏ 


شظمس الدیں دیبٹر ظ  ٠۰‏ للا للا 
تصیدۂ خعرو' زج ہے ہیی 


۱ ۱ 5 باقی و کی.ں لا 
تصید) عمید لویکی بردیفے‌ناخری : 
5 ے ۰ ھ ‏ -- 
و لو خی (لقعمت ھا ےے جے 


1 ذف 0 ھے' ھا ال ۱ 
ساس پش تے 
پان سا 


0 


۹۸ 
9۹ 


"۳ 


(")‌ 


۳۰ 
ھ 8 ۱ ۵ 
تھا ا َھ "ا ب۲ : ٘ ۶ 
ارول 0 ٍ ماظاز ممعوق ہر ایذ! 
(بر إلفرچ ری ار سو ۱ : 
۱ 5 7 ,۴م 
بد ہی سم اہ 17 ۔ تہ اما 
7 مشاہ بی مس بی ابراھیم ٠‏ فی ہی 
علطان ! اکا ہی قح >۔ ۔ سے ای م۳ 
پک کے ما ھ ٭" نے 
جس ازم ۱ ۱ : ۲ پے 8 ۱ ب٣۳۴۳‏ 
" سار سونکہ اس رو تپ ۵ 
: بک ایر ہے سا ٭ہ ٣‏ 
. ۱ ٰ ۱" ۱ بل الا 
ا بہرام و6 ٰ 
سے ۱ سس نا 
خسرو غلکا ری ٰ 
: ٰ : وت تھا نا اگ ٭ 
طبَقة درم خوریہ کت ٦‏ + 
7 ور ہے وہ ۴> 
کیا ا ا بت 0 : 
2 تج اکر رہ ایفا 
ِ او و پ کے ای . ٠‏ 
ٰ ِ" 7 : دا قد 
-ت- را کل 800 
وی ایھگا-' ء و اہ ۲ 
بت غالبا لین کن 
2 دش اب “ا 
لذین | فرالمومنینں 
می 
بس 


تا 
ه "8 


: 


ذکر ملک احبثٹ ارلٹك امیر خمرورم و دخلہاي ار 
0م معن ۷ل کم ےسا کس ہاو 
علطان تملتھاد بن قتی خان ییىسلطان تیررز عو ہے 
اہرمرشاہ بی طفرغان بی لئے خان دی فورول شاو 
سلطان سےعفۂ غلا پی نبروز غلا کے ىہم مھ لیے 
سلطان اعلاہ الدینں 'سثندار شاو بن جم شاو بن نیرز شاہ 
علطان سععوتم خلا ری نف غا3 ےی ہیی ے۔ 
آمدن امو عزوڑ صا جیفراؤ نے می وھ پل مم 
در مان رتعایة لی مھ ہر ہے“ پیم 
مسند عالي خضر خان بری ملک 12ك000800ء۸) 
علطان ہار اہ ہی خضرخان بی مللگ'علیعان 
سلطانں سحمد شاہ ار غریف خارنے. .۔ ٰ کس ا وت ۱ 
سلطان عثد الدزی بی مسمئرشاہ بی عبارکشلا .یر ےے 
علطان بہلول ابر علالوٹیی ہے ہی ےم۔ ےہے 
سملطان ٭یندر ہی حلطان بہلول ای اد ہم جآ 
رترع زْلزلِڈ عظیم ٥ر‏ ہیں ھا لاد اج و کی 
ذکریرعی جا لو رت کس بد چیہ ےج اک 
ذکر علملی گناز ژمان سطلطان_مگنڈر لوٹ ہم ے 


ذکر جعالی کنبوي دجلروری :- ے نے اس ہے 


سلطان ابراخام بے سٹندر لودی -۔ا ہے ے0 7 ۓ 
حعبب عرسے باہی پامظار خواہپ مم یا ار لم 


٤ 
"اق‎ 
۸ 
2۹۲ 
اش‎ 
ےزم‎ 


۷ 
۸۴ 
5 
کی‎ 
٣۴۰ 

2م 

"۰۳ 

)۹ 
۳ 


شا بردیغے ودزةہ یش اھ پل ََََ ےے۔؟ ہے ہا ۹ 


ایشا ترذیقفے کردہ 1ئ بت لا ہس و و ھللا ا اھ ا ب۳۳ ۱ 


علظان غیاٹ السہی:پلیی کیرب _۔صم ےہ ا ے2 )۱۴۴ 
کت میر حسنرح وائعة علطانںحعك بر ماؤْتان یا الدیی 
گرتنارینٰ امدر خسرو ا بدعمت مغوان ےر سثیع گفتی ارز 

احعوال تبدپان ۔ سے ۹ ہہ ')مہے. ۔۔ ویا؛: موچ 
غلطان سعز ۔الدیری کی قبلل ئی علطان ناصر القیری اہن 

علطان فیاٹث الین بلی بے ہے سا می ے9۷ 
علطانں۔خششض الدین کبیکری ے .پیے یف ہے ے.۔ٗ 88] 
شّہادت سللنی سول'' ۔ ےم بمیہ مہم ہی ےی ٭۸ا 
علظان عاہ 'الدیں خلہی ود خداثیں خضرخان با:دزلرانی ۔ ۷۴| 
اڈگز امبرخسرو ومیرکسن رحمة الله علیہما ے۔ .۔ ٭۲ 
طلظان شہاب الدیی ‏ ہی ۔عارد الغبی خلسہی ے . )ءم 
رم وب میارک شاو ہی عدہ الاون خاجیٰ : م۴٢۲‏ 
شیج ھی نے ا یق تیم وج اکا 
ملطان ”عفد عادل بین تغلق ام مدرم بدرچاے .ا ۲۲ 
ڈذئر رراے ےادن ثثئة مس ؛چلی تنگ نشر ےی رپ ہے ڑج 
ابا ر جات رغامناب ‏ اد 1۳ےے ,۶۷۱ 
علطان طیررز شاہ ہی ماک جو ہے.۔. کلم ہت ےےۓ: الپعنا 


مرانا ٹاتری سرتنمی ‏ 1ء 


۷ 


و م 


غیے ابو الواجد غیرازی ٹارٹی 'خلص 


جاھے یتمان خاريی 


غاو:طاھر خپانٹی؛ں ۔۔ 
خواجہ ایوب سارر إلفہري 


اھ 


و ے 


ب۴ 
ا 
/ا!ٔخ۴ 
,۰م 
۴۳ 


سے 


ظہیر الدیں “حمد بابر پادغاء غازیے .. 
ذئر شی زی خان خوائی ۶ر وا یع ھ 
یی ا ا ا 


آھرلٹا فہلب القین متعائیے ٥ےہ‏ 


مبر جمال [آذیقیں ”عتنث ہے ہے 
اختراع خطبابریم یۂ. مم ےم یہ 
تیر القیی عم ج2 پادغار غازی 
شیر خان بریحسن خا رے.عوانی دے ابآ یح 
سے رڈ مہ کر ےا اش 
اعلؤم شاء وی غیر شا سور .ا سی 
تصة شار مد معھعلوی 

رائعة ڈیۓ عاثی حر مھ کی نہیں 
قیروز غاە بی اسلیم شاہ بے اسر و وہ7 
تملطان مد عاقل عرت عدل یآ .۔۔ 
ڈکررترع تعطافال یا می اھر ا 
تصیر الذدیی *سمٹا ھعایوں پا۵غا: غاڑی ‏ ٌے 
والادت جلال الذیی ٭حمد اکبر پاٹشاء 


تھا لھا 


٭ ا 


ظا ۔ 


ملانات شعایوں پانغاد یا غار طہماسيب ڈارای امران 
تیر نمودن پاددشاء ب ر-عابة گرام ر مرحضئ غدان [ڑ شا ایراں 


فک رمولنا جنربی بدخشی 0ھ وو سک 


عے زین اذبن رنائی تلم ٭جعھ' اقم 


ات 


۴۷۱ 


ار :دہ رہ و ١‏ رو بد دا ا 


7 +6 
ا 


مم الل اعم الرحیم' ٤‏ 
کے جج زج بیج جو یہ سے جج ہی وع ہی کت 


ای پابته ٹامہارتام تو رواج ھ شاھاٰبدرت چوما بدیشان سح 
حالی کہ رمید مدمت قیردتز ٭اٹيباي لغش مانداني فرقیذا 
جہان راد‌شاغا یا اس دڈل اظعاضل ئٛ منزل ڈیو‌رٹٹ شنہ سیپاس 
نت وچہ سای الِدیشم ۔ و تا اپری ڑیانں فرنردۂ بیہوث8ة گرکھ طاحسة 
گرہا ےو مُگ گشته سقلیش تو چگوته سشرار یو شر *٭ 
: چه زغرو خاٹ مسئیں را کہ توحید : خدا گوید 
ہذیرن آلودئگیيی ذات مٹذس را کا ظرید 
با علارو 'آئہ ضزكغھ اندیشڈ و سرع پیمے :را دریی راہ نا آل: پلی 
جمت: وجر لنگ آستا زپیوستہ زبان سست بہھان را درین ہیایان 
بی بای نقیکفتقر تتف ٴ٠‏ کت 
آنیےاڈل ذائں حدرث اسئ !نج لب گریه حریفے 
بدل_ چون دانست پا یا نان ۔چوں خراست 
شمان بہترکه قدم قلم از طی :ابی راد کرتاہ اداشته و سر تعٹر 


َ 





:۲۴۶ 
لطیقت اچہ سرفاق عبرتا ازتاب اخبرتٹ و ممتوجب تجرا اغل 
دائش ربیتش اس 'رامحاب قصض و سیر از زمان آدم تا این جزو 
زسای کہ ما ڈرائیم: درین ھی اثوالیفے معتفرہ شاحتہ ز جات 
سفسوطۂ برا خۂہ | تد ز تضیلت 'آترا بدائیل ربراھیں اثبات شوہ 
ر بدینی ووسججوہ و وس اس تو یت 
آى سس : دیثان ز:اریاب شک رع یہھہ کے گرتاد بیدا الد باعرں 
اصراف از جاد4 تریم شریعت غرای موی ملیٰ الله علیہ آلہ 
وج زا ۶ ف۲ در سناعل ختلفہ و مغارپ در ال ھا ر 
بوغَۓا وَ دن غاد زمي گند چة نی را دز میدا نت 
ا دیں ہی سذامبت زاتع گند آبت خرائدے کام الليی "کا مقتن 
سعادات مییں ر و شغاداو سر للعائین سے سے غقازت ر 
خسران جاریں گِش ٠و‏ ا 7 نیائرنوی سد آنک قدیم 
تا ابفاریں' چ۸ رس ٭ ٭ شعمر٭ 
چوس سج 1[ ماکولیا غایع رد گىن را 

: ٹیابدد بہ "1 مزماز دارفي ‏ ز الخائش 

رسا سض بان جناعت داریزکہ بصفت سلامہت اطع رجردٹا 3ھ 
ر شیرا: انصاف منصف باششند ئه گررعی کہ تا مقید بشرع و سمنگر 
ال وئرغ :اند گھ ایعاں قابل ‏ این خطاب ئیند و3اخل ۶ؤ 
اغل اعتبتار اي ویپ یر اکن نہ و چگرنہ مک رعطبي 


)تر غتتی نسی:(2) درجم تسخعد خوانئدل 
آ۴ آانں,) اللباب 


رت( 

بگریبان تع رانُمي ؛ آفاتی فَر کِھئیں دیدۂ عبرے برقت منم 
پوکال وملیٰ تی نرال تریکعام راز تیر در اخوال قابنات بی 
دح ڈاۓ زبیع :اادرجات :تو برمہ ہي 'یعالم توحید ر تق 
برا نا پمیں الیٹیں یە:ہین بلکہ بشتلے یک +بموہ 

درئی رائیست, وتحضرت تر ء قشم عالم نرٹی ر ثدرت تو 
لان ا عزال: دررٹ ین سرزا۔.“عصد نام عالیت محمد سپ 
حوفبۂ موعود ‏ ردیود مر ملي اللہ علیہ إوائہ سلم ٹرغام 
ےہ خی تفریف ‏ پااغامی. ازلی رابدي برای می 
او چخت و خَظرہ وسلة لیت آیزالی ڈر الجالی ہڈم عالہی ار 
رسک آست ٭ ٠‏ : ای 
شا عربيی کہ شن جہاں مظہ راو ٭ سوکند سی ۓ جہاید اور لو 
ممایةحی برد لی مااشاشت ٭ تا پا تتبد کسی بھیں ۔ او 
مرا مز رآخرین د سن در آل کرن :راخب حی وی اروام 
خصوما خلفلي راغدبی رشراں و اللہ علیہ انی کم برلی پانةدنی 
اعلام ین راعائی کلمڈ حق مببی جانہا بااخاتہ و سرھا دا ساغتل' 
ساخست: مللف شوع را ار خار کفر و خاواگف بدعت پاک 
گکاتتتئق ھ ۱ 


بعقہ: ار حخمنق ا یا ا ا ا کا 
علیہ رالھش سے علوة. مع اف الفذہی ضرت می آید 
لم ذریع مرش اذا می سے ست ٹشغیف ای سے 


/جوسجسستکےتی 











((۶ی)) معدیك ( ٣ى‏ ) الیقیں 


راۃءے) 
جنعی از افراد انساتی کە زمام حل وعقد اموں ہکست ایغان 

ز۔ لحوال: ھہان کیٹی بر شہنامۂ کہنہ 
تودایم از سرغیرت دررمی ہیں و(+خرانئش 
فسون این فعانه خواب؛ خوش سی ارد "آے نا 
اسرسامیست وا سوٹا دماغ ا مد پریشائش 
رلی بیدار عم سے سا آں کس را کھ ازاخرت 
اخواب غفلت افتاكم |است وباریدادہ٭ شیطا: 





و جوں دای کہ |تام جب القادر ہی ملوک کا بدارٹيی“سى‌الله آسمۂ 
عن جراہد الانا مد رشہور سئە تسم وتسعیینٰ رتسسایة(۹ ۹ یر حجسبپ 
فرسان قضا جریاىی فدر نشاں حضرت حخلیمۃ الڑسا ظل الہيی 
الیرشاعی از إنعَے اب تاریز کشمیر کہ کم دلیذی رآ شاعنش 
اجہانٰ گفز گرٹوں سریزیکی از نضانی بی نظیر عند از زیان ھندي 
بتاربی ٹترجنہ گردہ بوہ فراغ پاشی بیوجے المتی کہ آر صفوس 
ٹا کجربایں علم داشت و کم ہمان یرہ کھ بخواندں ر توشننی آی بطرع 
ررجبے پا جصبے ام رمجغفرل نب بارعا در خاط رخطرر رز عبورعيٰ 
کٹ کہ صلی لخزلل بکشاعغان د[( رالبلٹ دھلی تی کہ ٭ع+٭ 
جئلہ عالم روسٹایند آن ساد اعظم است 
ا نسان ابتدای اسقم تا زمان تعریربطریق اختصار نربعد تا سعْلِنة 
باگی مل پر ئبفِي از لحوال عریادخامی مطریت لم اجبال وتتکرڈ 
زہركد برای اجب و تیےا بے جہت ارباپ الیبِ نت ہی 
تیاقند معیل علیه ر ای و ایا مرخ آنله كِفُتعانت ٭ 





)۲ئ 
لد ا ا ود 
اتقی اما ور ایقان ہر ائسئ وکا تقص عَليل می انبا نا الرَُّل 
مائٹیث به نراک خبرمیدعد وجنعی غفیرازقلداى حدیےی 
پمیر موا امام غاری اي رقغی بیضاریي ار بِرِمَناعذا اشقتفغل 
اتتحریر ابی علم دلہَذیر نموشة اد و قرلٴ و مل ایغشال شرقا وغریا 
سم کی اآاسيی ںا اختلاف دوب می .. مم 
رعراي ۳ دوت بت شاعر وبا قدم دز رای جرأت ' نہادہ 
اط و ضبیط ڈاری اخیار سعحدےئۓ سانون* ٹنوڈ1 اق و ٭عامین ۳ 
توجیہات ر ناریلات رجہ را تر داد سن ارات پاٹ و مشاجرات ‏ عيڈ 
فرام وادائعن عظام ایا برتحال خرہ دہ پر تنائں ر تَناتقٌ 
واتناتش رز تار مر اسرال و اود سیل داشتنف ر دای سادہ 
لوحان مبرلائیٰ اعتقاک گ؟شتع باشئل 
جَہةم ند َ‫ 0 شعر ٭ 
31ا کا الغرابا دئیں قرم ٠‏ ستہذی سیل الہامیڈا 

ر اگردیدا کسی بل تی من ر سرن بی مٹو باشد 
رو وی گن : و کے می ہی بوحدت مائع تَدیم 
فراہسں انور ارز سی کرد ر کاو ریو کی اھ 
ز چو ٹنوا نظر میکلم عالم خرد تسد ایضت کہ کال داد 
نھ بی - ارزاق اي دنتر ا ایت کر موی پورومت احوال 
۳ک ۱ الی :ذار البواز 


ر تضلیل راعن 'بدازالیژار 


)|۲۳( 
”جدد ر آن داعيہ سرکد گشی ومتقریب آنندھیے, سابتی نیست 


اگر دھماں تھ خرن گند ہاٹ ٭:گذان لے گنٹک در غاگ 
شنۂ ا احزال بعضی: ساطین اعاحب اسقققل عثد از تاریۓ 
مبارک غاھی و نظام الترارین ثظامی کہ دزحغم میایم اہنت 
ا تیازوحبابیٰ ار ٥ریاي‏ لحاز إِنَتّاب ننودہ یدرٹریسی گر و 
چیڑیٰ ار خوتہ ھم اضائك ساخت ‏ و غایست اخقصار زا را معی 
داشت و از تلفات درعبارتِ و امتعارت اعتراز لازم شی رد ز قام ابری 
انموڈج مخ التراریی نہااہ آمد امید کہ این جنع ر تالیف 
تا تیام کہ غرض ازاں ابقلي نام فرخندۃ فرجام پادشاغان ال الام 
است ر گداشٹی یادگاری دریںی سرای مستعاز تا سراتجام ساب 
مففرت عوٴلف غ۵ نە بائری مزید عَلٌّٰء ہ٭ پیک آ٭ 
بہر 'عني, اتلفي :تہ بر زاغ 
یر زیلی لم قل زین گن امید ۵ عق <اصائڈ تعازن ا 
بکرم عم قدیم خوث در گدارد وبہ خٹن م ٭ بنیت ٭ 
یھ بد کُعلَى زان سس سگرٹان.٭ زبانی سی آزیان مرن عئرڈای 
ر چون ارل ساطیری !سام کہ باصی نٹے غقدرستای شدد اتد اس از 
محبیم قاسم عیزادھ و داماك حچاي بن یوسف شتغی کد دزسنۂ ٹلاٹ 
و تسمبں 3۳۰ فتم لاد سند و ملقان راگخرات کردہ و بِفرمان ولیک 
بی عبد الملگ مررائ یه بتقریبی از دمشق بري نرشٹھ طلبید بوھ : 


نود کا مج 


ر3ئ") 
٭ تعرم 
: اایں کہن ارزاق گردری: کش ۴ ریو استی 
07 انعطالظ آن 02 ان ملئوت ار سر 
تیب پرتری اثذازد' کو بات ترلٹا رتچرید شی دحل از مہہیتے 
ایں سی فائی بر دارہ ر حجخع اد ارراق را ٹچ در سر کارہیٰ 
قتتدا ر رآ عیت نی ماد رجن ھرار یی ہی سن 
رلقنی دست مي داد ٭ بی انداند و ہڑاعصی کم و مراتع بسیار 
راز حدرث مس وعصروف 7 قرار اکچلی جقوار بد ہج 
عریرز بمخزلی دجرشپ جٹی 
ریا اپی جہ برات ری او اسان معلق ار نخاظزاز 
جہت ران آقونا ز لَٰا پریڈ: صعطلیٰ بوٹٴ آن موعا پر عیه 
یوق ر تسریی, سی اتد تا آفم رم کر مرتدال کے 
کت ردان توان رش معت رھی کرارران تی سی تمام ومارا 
را ارالفٹی ما لام دسی داد بك-۔۔خاطر ار حربز تارج 
نظامی نہ مجلدیست بر وتمام آن تاریت۔ تَعَزیز میرت 
برناخا ریغت حیات اجانب فردوس آفاؤں ايك ے ٭شنراہ٭ 
اورنت روم ما دنیال ء اخرعمہ را هتیں بی :مال 
مرن /مان کم برزیاں برخاف عادت مہہ مھعة فرصتی ‏ گرنغ: 
شوہ پارق ار ساعات مس نے مس از سی از ور قعا تا باعثم 


۶(1 ای بے 


,ھ9ە9)( 

دہ ٥ر‏ سرحد راوگ کراا جرد یا خیبل کہ لرطائورلی ھتف بوٰہ 
جئی عظبم کردا َاوَعَلم نسر ‏ وابعد از ثتقض عہد جلپل بار 

ڈیگر بالشٹ رآرلَتہ متدار یک لگ سوار و قیاں کر پیک بینٹسار 

قصد *٭حاَة ارداشته در نواحی لمغانات ”حَارَة ٹر گر وَتسیّم ظفر 
تَرَبںَچم امیر تامرالدیی رَریِدٰة غکست' بڑلفمٹر جیپال تید آر 

رت ند (قت تا لعفانات بتٹصرف امیر ناصرالشٹن آمَك: خلنہ 
زسکە یغام ارہراے باعت وبئرمگ امیرنو بی منضوز ساماتی زنتہ 
در شرآسانں رغارزالتہر مضدر نترحات عظیم گشت۔ ودر شعتان 
سن سیع و تنائیں و ثلتمازہ ([ ۳۸۷ ) داعی حق را لییک اج۸ 
فرسوٹ - مدت کلرمت آر بیہتا سال بوہ ٭ 





یمیری الدوله سلطان “مود بن تاصرالدیں غزتوی 


چوں میکاطیی در ٹہ رشعبان سته سیع ر ثانین رثلشایہ( ۳۸۷) 
٥ه‏ غزنیں داعی حق را لببتی لجابت گقّت بس رخوزن اسماءیل 
زا واقی عہك گردالك چوں ایی خی رہم سرت که پس بر سبمکیی 
برہ رسید یھ برادر عزا نامه ا نوشت ر طلب صلم کرد بایں رجہ کہ 
غرٹیی را اسعیل سرت بذھد و در عرش :آن رایت بلم "کیرٹ :۰ 
اسعفل قبول آئکرہ و میان: برادران:کاریم ”اریہ انجامیں ز حسبرد 
غالب آسف ر اسعیل را بعف ا7ا شسی' ھیں ماەر غرتیی 
*حضر ذائفی بعد ازای نیل حرلغان) دزمیان آمحہ میا 





(۰٠۔)‏ نے تصد 


ڑ) 
بلد1 ارٹیي پور راہ عند رران شدہ خر را دریخام (() ہیں در 
لاو جان حق یرد وبعل ا ریے۔اسراسلام ڈران دیار انتظام نیای 
نا رالدیں سبکتیں و ولدش سلطان: “ود غزنوي ہود کہ عرسل 
پتیت مرا وجہامعجر هند می آمد رشہراعوردرعہد ارد آوپای 
اعت شف دیگزاسلم القطاع ازلی بد تیائت مٹاس بچٹاں تبرت 
کم ایتذانی ایی تاریخ آلی سلطان عاتبتی “سرت تباین قہو سےعرت 
اانتذاء و جرد 





ا نہ واللہ خی الداصریی ‏ والبغیی ہ٭ 
طٔبقَة اول غَرْتوٰة 
ا سلطان ناھرالدین سیلتگین تا شسرو ملک کہ پیش از آنفہ 
دخلی فتم شوہ درھتدد اسام: آشکارا کرد ار سنةہ سیع او سٹین رو 
تلشایة (ص۳1۷)) تا لاق اثتین ازشائیں و خکتتتایۃة(۸۴٤)‏ و مت 
دفزست وپائزۃہ حال حلوم 'ایشای بوہ اہدسی پائزدہ تفر 


رظ تراست لک الپ یں تھ عم امیر مز 
پج یمر یو م7٠"‏ 
ان واحعاق ابر الب نئیں باتفاق ىامي رم تی دریستا 
برتحت انت ۔جلوسن وہہ علم ملک ستانی :برائراشتی 
واغڑا و ہا اکموجد و اجتہاداہمّع نطرفت جندرستل ات 





)کر عر ٹس فی نیشن اسے لیئی ( در چرم خام ) 


ْ)۴2۲٦ ۱ 

ردرشرال سنڈ احددیی و تسعین وللتماوۃ (۴۹۱) ارَغزتین بازیہندوستای 
با فہ ھزار سرار آمد ر پشارز را نئے کردے ر درایں حضر باز با:۔جدھال 
با سزار وپیادۂ بعیارر سیضد زیر قیل دربرابر آمدہ بوں معركۂ 
کارزارجیار ِسست ‏ ر علطان حون مظمر گمشت و جیپل ىا پانزدہ 
نع را خویشان:ر برادران و فرزتدان ‏ اسیرشد زپنم عزاز کفار ذران 
متتتماق تعتدار فقادہ متسو ار پچیری مایا ادا ر 
زاصلہ در گردن چیپال سابل مرزازیدي بوہ کہ بیلی لک و 
فشتاٹ ھزار میذار ٹقیست ‌آن رسیده رساول دیئراں نیز یریں تیلی ۔ 
و ایں غتم در روز شنبهہ ہشتم ماد >حرم سنۂ اثنین و تمعن ر 
ٹاشایة (۳۹۲) ری ضر و ازاْجا بقل تبرمندہ کە مقر جیپال برد 
زفتة آن رایت را محخح رکٹ م 

در محرم سن ثلاث اونسعیی و للشیة .(۳۹۴)) از غزتنیی 
ہسیستانی رفتھ عزیەمت غفد ائموث ارقصد بہاتیە کە در ٹراحی 
ملڈای ات کر و بانج ی بای :زإجة نا خرد زا ازتیں سیلِی 
سلطاتی ‏ بەہ ختچر ھالاك سامح و سہئشی ائرتی, علطان آررڈدنن 
رھ سار از سار امزون چم تی بعورریغ: برا عم آیاد امت 
فریست ر ھفتال فیل بنثیبت گریت ۔ و اوک بی نض زماحد حاکم 
ملتاین اثرزسعت علطان علچز شف هر ساله بیست پار ہیسے عڑار 
درم قبول شرہ -و در رت توجہ بعلتل ائنبپل بن جپپل در سر : 
راد علطا ؛ذالعت برخاست و بعداز جنگ فرا تفہ بئوعستان 
کشبررفت ر سلطان براہ عند بلتلی. سید و ابی واقع در ستة 
عا را تمعیی و 8للتایۃ (۴۳۹۷۰.) یرتا 


٠) 

ایغا مل دادقی و اتل آمتا >سیرہ را دی و: رت بہ 
یموق اادواہ ضرد قرارگروت۔ رمپان مضہ و منضور بن توم 
حر 0س کن مخنارعت رریی دا آخر 
سد عا لب آمن وامزلی عؤئ الملک فائق ریکتوڑیں نیز مےارنہ 
زم از چییں ”سرب متہرر::شرتمں وسلطتتیٰ تام خراساق:ء 
رن سو و بر“حموہ: مسلم کش چو مادزش 
مدختر رئیشن زابل [ بعُلي قتدعار] یرہ اوزابوین بے مے رہ 
اي میکریند چنااچہ فردرسي میگرید ء 4 شھرات 

حٍستة درگ مسر زاہلی در یاستی 

چکوله :ریا کانواد کفارہ پھدا ٹیسی 

شدم بفرپا غرطها زدم ندیدم جٔ ْ 

گا اص سی استا لی گڈلافرپائیسی 
راز را با حخَْليفَة بغداٹ القابر باللہ عبسی اول حال سراملات عئیفہ 
وافع مك آخر خلیفہ علععی' نلخریا مائرطفائس و اخ رازم 
داشتھ لب امبی البله نی الدرك تی اوقریشاہ و از عَرَنيٰ ارہ 
با وفرات رقتة درستة سیع وثناتیں رتلشایة (۳۸۷) در ضط آررہ 
بو عوادن بر ركشتد آحق رانا چا بہ مشدرستان عرات رشرڑہ ناکد 
و حضارتِ چنف گرقستا ر عسیںم ”-جدی ×زا نی عف رکفت ابی سیق اہ 
' چیامد یتال عفر سوملات گت 

گرداز خریش (ا: علم >حوڑے کن 


سےسیےے وت 















٣ .(‏ ) ابی عیارت فتقط دریکآ نت خر اسیٰ 


,9ء۵ 

پسرجیپال سابق پخوا: نیل با امرل رتقایس پیھکشل قبرل کرد 
ملطان !ا زار وا ئشہ وپیشئش ارمعرض قبیل ٹیفتاد و تنانیس را 
خالی دید وغارے کرت ےو بتیانبا زا ران سثقہت بی ر٢‏ 
مفہو :اچک رعلوم بود آرا ھلدوان آز برلی آو حرات بردتد ہغڑتیں 
برداشت رہ و بزدرلا ہا ہیمسپر خدیق عاغات ء 

:و ڈرسنڈۂ ٹلیی ر اریسصایة ا( ۴۰۴:) : غرجستان 'را نتے نرک 
ر عندرین سال .رسرلي از عزین مصرآبمد ر سلطان چون شتیه کہ ار 
باطنی مدعے , است اور تشہیر کرٹ اخراج مرسوت ء 

رو درسڈۂ رع رارسايہ (م-ص) لشکر برشہر تندلة ےم 
پر کر تال نات ة امت گکشید ر جھپل ثائی جنعی را بےازظری 
تلع گیشتھ خرت بدرا: کید یں ر سلطای ان قاع 
را یاملی گرفتہ وعارغ : خرترال را :تجہت۔ حراست ان گذاشتہ 
تعانے خیپل نود وغنایمہسیار آی ٹرھست بعست آززدد ر گنار 
بسپار بے تیغ جہاد گنزائیں بقیۃ را بشرف اسام رسائید زی 
را بامیري گرن خزنیلی رفت:٭ 

وثر تا رم [-۴) بتسخیر كشير زی 'نہادہ 

حضازاوٹرکرٹا ا [ك ملعة بد ہسیارزقی | >حاصرکرہ و ارجہت 
مرف و وف فغمیریلی: ترک آی فلغہ نمرٹم بکرتتی 
بارکعت رر دریی سال عمشیرق خوہ را بابوالعدین این ماموں 





[7,) دریک نسعو زقطء 


اج 

ارم زم سیم و تممیی ولثمایۃ ,(۳۹۷):میاں ار و ایاکتان 
بااۓئ ساورالنہی در یلز جنگ واقع. شد و علطاىی *جسود ظشم 
یافت, و یلگا درسنۂ ٹلب ر اریسایة) ۳)) درگرشثكءہٴ 

ودرسنة ثمان رتسعیی و ٹاشارۃ (۴۰۸۰۱) در ٹرکستان زنتە از 
مہم ترکان فراغ بائلہ سرکیپل نبسۂ راج سید را کہ بعٹ از اسلام ار تی 
ابر عل "ری لاس یائقہ یا اعل شرک ں آزتداد پَيَرمتوَبہد 
تعانب مود سصت ارددا کیو یئ جرجی 
ار 1 تک ہستجتا ھ 

ودرسنڈ تع و تسعیں و ثلتایة ١‏ ۹) دیئر بار بہٹذرخَتال 
آمو؛ ویا انندیل عدذکوز جنگ کرد آر ہا شقست, دا۵ رپاغئیسی 
بسیار کار تلع بہیمنگر ۔ کہ الْعل بے تہَانه اہظم مفشہہر سے 
زفنه ر اسان ڈاڈ مٹٹرم ساخے خراوں ر ۵قابی ا کل :از صلی ہنم 
درااچامدنتی ر ”خرن برد منصرف شد :و درارایل سئة آربسازۃ 
(۴۰۴) چتر وک ارطا رز بر٥رلاا‏ خرہ نی زمرہ والن 
آي زا بن ند ٠‏ ٘ 

2 7 سنڈ احدیٰ ج ارہعایة ) ۴۳۴۱ از غزتیں بار فص ملتان کڈو' 
قیاولیتی را ئەمائں برۃ یمک د زار زگٹي را از وعا ند 
ملاحدۂ آئےا بقل رسانید ر بقیة النٹیی را ۵زفلعہ فرستاك ٹا سےا 
سر‌ند ر داواد ہی تصر' 4اخ حاکم ملتئی را َعَزْذین برثہ در تلعة غربی 
*حجبوس ڈاثتی ٹا عغیانچا جا نان ہم 


وڈز سنڈ الف ر ارنعسایة [۴۰۲) سفوجھ نہانیسر شد ر جیپال 





)285١( 
کہ ھندران ار را خوالی می برق و باخانہا بلحد وشمار ڈرال اِست‎ 
و کا کفراسی: آمیع:آنٰ شہر ا( بی جنگ رجدال گردنتٰ‎ 
ال ساشت۔ و اموال وعدم انابیرت اعل اہسلام اعد‎ 
لی لہ ایک بس ثریی وا نغور ملطل شکستثد: کە ارڑی‎ 
ارترہ رھشت ھزار ار سیصد مثتقل, رر تہ بوٹ ۔او یک پارأ‎ 
بثرت لی گھ رنی آن چہارعد و بنا مثقل برد۔ ر نیلی عظیم‎ 
کر پیئر :مشہور ار زاچھ گرینمنہنیں تام .از زاچہاي عندوستان کہ‎ 
علطان آئرا بارزو فحضراست کہ خر ر میسرنىی غد از تضا بی‎ 
دررتّت مراجسی بسراپرك1 سلطان بی فیلبان سرزدم برآمد و‎ 
سلطان اڑ گرتتیٰ آن ۔خرٹحالی. بسیار اظہار نود و آن را خداداد‎ 
نام کرٹ چون بغزٹتی سیں شار آی غذاہم بیسی رائد بار مزاڑھزار‎ 
پاجاہ وس عزار درم بوہ ر سیصم ر بچاہ وانٹ قیل بوٹ م‎ 
درز منڈ عشزو اربعایقة ( ۴۱۴ ) آباز متوجه ھندرستای‎ 
ند و یاانندانتام ارہل الف( کہ می :و شٹن عزارسوازوعد‎ 
و چہل وہنم عزار اپیاده ورشش عد رچہل زجیر غیل داشتی‎ 
رالاجھ الس ۷ا سیک ای علطز بویٹ‎ 
وبمدد جیپال نیز کہ ۔چند مرتیہ از پیش سلطان گراختہ رسیده برد)‎ 
درٹٹار آب جو مقالء و مقالہ ننود: و غلمان ملطاننی بتاعنت‎ 
بودند شہر را خالی یالقلد .و غارت کردئد وخرنی عظیم‎  هتفر‎ 
۹اط مُندا زاہ یانتظ :تام :اباب ےر آلات را بچلی ۔گداشتہھ‎ 








نے سپ ہےت 


)٠( ٰ‏ و جزار عزا زدرم و تہ و نہ ھزار برد: (عم) فٹرلی نمی . 


٣٢:١۶1: 
زوس سلظ سبمر اریسابة (۷٭م) جب ا ارہٹش خواسشاورا‎ 
كشتقد رملطان آز:غرتین یہ بلۓ ر ازائجا ضرارزم ہي نہاد و جئی‎ 
عظیم درمیان لشکریان ار و خارتاش سپہسائر خزاوزم انقاد و سپاۃ‎ 
علطان ظغرایافت وسلطاى سسوٹ الٹوں‌تاش را جہرست آی رای‎ 
نصب کر و خطاب خوارزمشاعي ۔بار اارزانیٰ: داشت ر قاتان‎ 
خوارزمشاو را بقصاعئ آرسائیدہ :و انتظام آن :مہام داد باز ق ےہ‎ 
رهرمنڈ تعغ و اربسای ۴۰۹,۸:) ہمزم تخغیر اولیت :لیم‎ 
اه كت ' ر از می آی ھورلنائگ> نف گذشتے چوں بسہحت‎ 
قفرج سید کوں نام حکم آنیا اطاعٹت نموث و امان خواِسنّہ‎ 
پیم داف و إِزاتٴ بقاعق برنہ رسید و حم آلیناہہوت‎ 
نام قلعھ را خوبشان سپردد حمہ :زا بكركة: کشیہ و این قلعۂ‎ 
تاب مقارمت ثیارثہ بے تک و پئے, عزار برہیہ وسي‎ 
زیر قینل پیش گذرانید: ای تائقند ۔ ر ازالچا بفلعة شہارن‎ 
بر کنارؤ اب جوں اللہ ار گلچنڈدر تام اکم آتچا۔ بل عنواز‎ 
خراست,: گ٭ از آب گیشتم فرار ناد ڈریں ابا لشکزیان سلطان‎ 
زسیدلد و او خوہ رإ بزخم خفم رعوٹ ساختہ  جیے رق‎ 
تی بفرچ جم ازان رآ‎ 
تُعي ٭‎ ٠ 
لیستن چون ہام حضم برہ ہا میں ار زیستی ابمں:یہٹر‎ 
وئلاڈاتٹے دقن کعلہ هفتاد ربٹھئیلزختیبےبيٌ مت‎ 
بتححت غاریانافقاد'ہ‎ 
وا[الجا بشہ رمتہر ئە معیق کفا کقار و ولف شی ہن ویر اتا‎ 


):۱۷( 

وڈاز سفڈ خسسعشرواربعایۃ (۴۱۵) بە بلوازنت ز از جطعروں 

گذشت و سرد اران ساررإنتہ ریاستقبال او شدائند ر یوسف تدرخان 
پادشاہ تمامترکستان باستقبالآمك: سلطان زا دید و جشنہا آرامتفیکدیٹر 
زا سرغاتہا دادند و علی یی کھ مزدم ماورالنہ راز دست ار نظلمنرد 
برانت خبردار کید گرنت وسلطان تعاقب او نموٹ و اوزا بدستآوردہ 
۵ز قلعة الام شنفرستان فرسنان و پارک گشتہ زہستان بغزنفی گذرا: نیدہ 
و با لشکر چان سومنات کید کہ شہریست بڑڑگ 

برساحل درپانی ٭حيط ر معبد براه ر بی بزگ سعبرد 
ایشان اسک و بتان.زرین ڈرای بسیار۔ و این ,پٹ زا اگرچه بعضىی 
مورخین مفاتا نامید؛ میگویند که ھمان است کھ دز زمانں حضرت 
رسالت على الله علیہ و سلم مشرکان . ا عرب بعاجل ھند آرردت 
انك اما اپ ھی املی ندارد چھ اعتقاد برافمة هن آنست ک۸ 
ایی بت از زماى کشی کہ چہار ہزار سال راکسن میشود 
درالجاست و ٹیزنام آن بزبان مندی ال سوبہ ناتهه است بمعتی 
لب آرلیش ئھ متا ر ایی غلظ را ھناتا (1:) فتتاببت اِسی 
تام ورہ ئهغیر- ردرتی یورش گھوہکی کیہ ہرم افتہارباردہ 
رایت گُجرات مفترے ساختہ و آزوٹۂ بسیار اڑالنچا برداشتہ پسمنات 
رسید ر اغل قلعہ ٹر بروے سلظان کشیفند و ہغارت رو ثارلےم تنبیۃ 
یائتك و قلعه مغخنرے شد رآ بت را پاروپارہ سلختہ بعَزین فَرَستَك 





(1) قی‌ست در ھرتحفۃ اما اگر لفظ رجے:قہل ابع ھماتا باشڈ 
ہیں ا رس ا سے 


اور کت . 
یا غضرصان زا+ قرار پیٹ گریت و ہاتصہ رغشتاك رجیرئیل در 
لو میں موی ہے لے ارت ہے ا 
بِعَرثی بار گشت:۔. و دیار بسیار آز کفا در رز تصرفے.اھل آسام 
وا آمد و اع آن ذیار بطوع "یا بغواظہار اسم گردند:ء 

و ٹشڈرسنۂ اتفیں عشرر ارتسایة ( ۴۱۲) تآصف گکشنیر نیردہ ا 
یلا عَلعة نرفرکرگ را حاصزہ کد ٍ بجہت ا 
الاب رآسدد تانب 7ھ یراتہ: کی ہار ارل:بہاز :بغرتیں 
مرااہعت ثنوتہ 

وڈۂ سنہ ثلاٹ عشی رز اریسابة ( ۴۱۳۴.) باز دج دا 
کرٹ چون بقلعة گوالدار سید آترا بصلے فتے کردە ر , پیشکش از حاگم 
آی گرنتھ ہو عقرر داشت و سی و پت - نیل از حجِلۂ 
آن پیٹکشن اہروہ انانجا بقلعة کاننچ ریت وثندا حاکم آی قانے 
سیصد فیل پیشکش کردہ /نہارجست ٭ 

شعر بزبانں هنديي در مدے: سلطاى گفت آفرستاد: و عطلطان 
آن شر را یز 8ەچاںن هت:ر دیئر شعزلي دیارخریٹن ۔خوائد عم 
تسین تموڈنٹ و سلطاى مبافات یسیاربان گردہ مٹشو رعمرمی 
پائزٹ٭ قاع ڈر رج علۂ شعرار نرشتہ داد نندا نیز اموال وجواعر 
و ساب واشیاي اس خدمت سلطان ہستاد سے 
منصوزبتزنینں مراجعت نرمرد ہ 

ر کدرسنۂ اریم عشر رز ارشازة ۶(۸ )وڈان سرن بدا هب 
کی ولاي اغضری کہ جز اطرافے یرم پنجاہ ا ونچہارعوارسواز ز زار 
و میصف زنجیفیل ہقلم در آمد ۰ 


7 .۰ 
مستامل گرداتیته ری و امغہان را بامیر مضعرٹ: پھر بڑگ خریش زا 
دادہ ۔بمزنینٰ عراجعت کرٹ و درائدگ زماتی بعلت دی مبتا 
گشتہ:وزہروز ائرقعفت درري متراید: ہود با تجرٹ این إاعال 
خوہ را به کلف ٹوی و ثندیست ظاھر میساخت وبہعای میات 
ہم ,یل رفعت وڈ بہار بِغزنشی آمد وبہمانمعرض روز پلچشنہہ بیس 
رہم اریخ الرل :در سنةڈ اعد و عشریی و اریسایة ۴۲۱1 )در 
سلطنت او سی ریک سال بودہ - میگویند کە رات نژع فرصوث 
گھ خزابں و اعوال رو عاتر 'نفایس اورا بنظز ذر:' آررنةَ_ ر غزان 
بچشم حسرت می تکویست ور از فرشتا آن آہ میکرد ر دانگي انان 
٭ اییسی ندان موازدہ یار سفر ند کرتا و چان نرہ انا حَسابھَ علْ 
ری ر تصة ار با برٹرس یش شامرمشہور۔ و عارف جاہی میفرماید ہ 
٭ شعر٭ 
خوش است قدر شناسی کہ چوں خمیدہ سپہر 
سای عحاقا ال کرد عکلعیس اتی 
گذتتی شوگتے ٭ جرد وادر ‏ زمیاتہ ثنائد 
جزایی فساتھ كکه نشذاشخت نذدر تردرسیں 
ورفر تنکر >جل عوقی یں قاط ساطان ”ضید مر داشتمء 
ھ تطعۂ ٭ 
ر ہم تیغ جہانشیر و گر دلعۂ کشٹی 
0709 ص رو 
ہي یقرٌو بدرات سی تسسلم شال 





(و-۱9374) 


ٹا در مسچجد جامع گداشتہ پایبال غدار در روقت مراجستی 


ضاعظة 'آئئە با بیرمدیر راج بررلگ 1ر زاجہلی ند کہ برسر راہ 
ای یرک ۳ جڈ یار مَقاْتب وکا نبرت متَاب رك مَية 
سلتان شد ر ارعی رکم آبی رکم علفےحنت عظیم پیش لشبریاں 
آمدر مشقت وجچنت در سن سیع عش رر اریسایہ(۶۱۷) بغرتیں 
رسید - ر درینی سال خلیفہ القادرباللہ نامةۂ ذیابت نوشتہ لؤلی 
حکرستعاخواساں ر ھندرستان ر نیمروزر خرارزم برای سلطان قرستاد 
و القاب بر یواڈران رفرزندان سلطان نہاك و سلطان را ہف الدرلة واللساثٌ 
ویسو برک ار امیر:مسعود را شہاب الدوله وجعال الىلة وامیر 
>حد برادر خر" .ار را ئل الدولہ ر امیر -پوسقے را' محمد السزلہ 
خطات نرشت علق ھد! القیاس - ر دریین سال سلظان برل ے تنبیع 
داد جَنان نواحی ملثان کہ .انواع ہی ادییہا ابظہرز آرزدہ' برؤئد 
بنلقان اشک رآرد ر چہارهزارر بقرليج عشت ہزارکشتییٰ جتان کہ 
ار عیال ر اموال پر برد بنقریے غلیۂ ماحموں ھاي ساطانی کہ دزن 
ہوجھ حکملّیآتعبیہ فرمردہ بردنت در آب ملتان ن غرق اد رعبثان 
در غرتاب ھاکے قرو رنئند ریقیه علف :یع گفتندا و عیال ایماں 
انی رد وہلطان مظفر ومفصور یقزلیں مرلجست مود ود دنڈ 
مشرراریعنایة:( ۴۱۸) ب؛جانپ بارٹ رنتھ استیصل تراگنڈ آی دن 

مر و آزااچا بہی'شتائنھ خزاین و آے رابّی:را ات 
یسیار مائد٭ یرہ۔ بودسک [ رھ باطلمٹھبپان و قراسطظۂ آنچا ر 


( ان ) باطنی 





)۲ 
گرائیدە و بہرات رفتھ ارڑا_ دیدٹف و سدت: حکومت امیر مد 
ماجول نے ماہ بت وایقرل ,قاضی بیشاري ۔چہاردہ سال نو مدت 
جس آواته سال والله اعلم و صاحہہ لب القوارین متذویحد کە 
مد اہی سوب در عہد پدر در ارایل: حال چار سال دز غزنه 
بادشافی گر بسدازا‌ اگ ہزادرس مسعردہ ن سال جیون بردد 
ربعد 1ز تل :مسر یلت سال دیئر نیز حعرمبی الد 
وذر گداشت ہ شعرء 

امیرني را کھ بر تصرش ھزارای پاسیای بی 
کٹرں :بر قبة: گررش للان پاسیاں بیٹی 
سر ال ارسلای دیدی ز رفعت زفتھ پر گرٹوی 
جوا ٹا تغاک. اندر تن الپ ارساں بیئی 


شہاپ الدولة سلطان مسعور بر “حمود 


باتعاق اہراىی و رلری ”صودي ہر ضت علطنت جلیس 
فرمرت, و اثر ھی بھ بلخ آسَدء زمسنان کدرائیںی واحمث ابی حسی 
مینتدیی را اک سلطال “سبودہ :در ئل کالنجر حس داشت 





طلیین وزارت ڈادہ و از بلۓ۔یمزٹمی آمیں و آزاچا بقصد سیثعان رہی؛ 
عزیتا لیوہ و بہرات ردیدد با ترلمانای بہ جنگ در ہتوست وقتم 
دائرد نلغہ شکست یاقدہ پاز: کک وی سبب؛: ضعف حال او 
ترئماتان روبز قرت سیئرفتتدتاکاریانچارمیدکدرسید ۔ودرسناثلت و 





و ) آپ ) قارچہ مکرر 


(ہ-م ئ 
گی / خرصصی رنتی نجلی چا 
بی بترم بی ھی اسم 
کنری برابر پیل ھی امبراو داي 
بقایتلی خوایہمسےءمللت مل ك خداٰ 


ملطان “حید بر سلطان مود غزنوی ٭ 


کھع جالئال۔:الووله: لتشۓ داشلہ: درسنڈ سذثرر سکم رصبوہت) 
او باستصراب ای ارسان خویش سلطان +-حث ذر فزنْن ہر مخت 
سلطعذت جلوس نوہ و بعد از یا رٹیم مله از جلوس ار امیر 
یئز ہا غامان اتعَاق کرد اواہر اسیا طرايلة شاف سار شوفع ‏ تقطد 
ملارمسے۔> شہاب الوولہ سمسعرت کم دن سپاھان و۵ زا بعٹ تقيِش 
گنن و امیر دسرتذق یر هد رتا بالغا ریسا ْتعقبابَقال 
فرسنك ر امیر لیار در جن غالب آمد:ر سرندعیٰ زِِي عثدر زا 
قرف امت ٭سید مراف رو مر ڈیشاپور امج مسیرہ ٣ای‏ عل رین 
ار چہار او اسیر عےری۔ سرابرٹہ اتی بحمتت گشیںى :. پجتعندی 
تمام ار غزتیی بقصد جنگ برادز برآعف و چون به میتاباد رید 
تسامی اسرا ائو بر گشتہ اورا دز عقلع جح از سی تلم ےت 


جیل تماد امام مر و خرن سخ میں مت 





ہے سے سے _ے_ 


3۳۳۵ 
)نے ر ازانچا بذزآا:رام توجے نسرد و رام پیشئکشن بسیار فرسلناد رو 
عدیر۔نا دی خریش فہشت ر امیر مسعوہ عدرار را پدیرفلہ امَیز 
ابرا٭چاعدی سرد را طّل و علمدائد باھورفےتاد ونغرتیں مراجعمت 
وٹ ۔ و درسنۂ ثتان ر غشریی واریسایق( ۴۲۸ ) جہت نکی 
نت ) ترکیانان 1ز فرتن: بیلج رنہ و ٹراکڈ بل : گا نہ 
باطراف : زفنند و علطا ارآ حر گذشتھ تام ماررالتہن وا 
متصرف شد ر داوأك ترکتان کے تغدي بیگ و امیر حسی ا تبل 
اریں شکست فامه برٹ ‏ جعیت ام تصد ہل شر و |میرمسوٹ 
ا مور التہرببلخ آسں وڈاوٹ ترکان بمرر رق رڈرین اثنا تخئي 
بیگ دست تعدي ۔بٹراحیی گوران دزاز کرٹ ایر صسعرث چون 
آثار ترہ !انور دیو-ار زا بر دار فرسرٹ امیر مسعوت :از ہیتو ترکنان کا 
سار آن طایفہ بون عہد: و قل گرندہ تا می بعں ارتکاب اعبال ناشایفتہ 
تتبایند و حم فرا خور ایشان معیں فرسردہ بہرات رقکو در اثتانٰ 
راف حتغي, ا ترکیانان, براشفر امیرسموت دہ ہي رابِقتل 
رسائیدنں ےر اسیاب بغارزت یردند و لشغریان سلطان کہ ڈامڑك بر 
ایماى یش ھیہ [اچتائہ زا ملف ٹیغ ساختندار ال وعیل ایشای 
را یا سبھا رٹ امیر مسرت آررذند امیر مسعرت: آن سرھا را ہر خشران 
بار کرت ذز بیغو قرسنا۵ ر بیقو عذرعا خراسے ر عمانا این بیٹو 
صانست کے غیلی فارسی در مدے ار قصید عا دا ازان لہ 
است ایں.ابیات ء 








( ٠ن‏ ) آرزایتچا تا لفظ تصد در کے سخ نے ٤6‏ 


( ۲َ٢ك”‎ 

غشرین ر ارتعایہ (۴۲۳) احمد اب جس مسمندیدرگذشتا ۔ ودرسنڈ 
ازبع وعشریی و ارعایة(م۶۲)سلطان مسر قصل بدتخغی رمندرمتانی 
ڈاشٹھ بس رقلعه سرسلی کھ در راوکشی رراقعاست رفتھ حداعو ٠ن‏ 
وبکشاہ و باغدایم بمیار بغزنین رق - ودرخمس و عشربی واریسایہ 
(۶۲۵) سلطان:مسعودتسخیرامل وساری کن و تا بالنتا رو طبرسقان 
زسران فرسنادہ خطبہ ر سثة خرہ درست نرہ تعغدي بیگحسفی 
ابرںعلیٰ ابرچ:میکال زا یا لشکر انبوہ از نیشاہود برسر ترئنانان فرسقان 
وجنگا عظیم بیوسلهہ حسین اسیرشد ر تندی بیگ نار ٹیرد٭ نرد 
|میر مسعرثہ آمد .امیر احبد نیال نگین خائی. سلطانٰ سوہ 
کھ سلطان مسموت:اررا: مصادرہ اکرہة :یہت فرستایہ: برہ بہنفرستآى 
رت عصیان آرك و امیر مسر سالرمندران تاعر نامی زا ب سر او 
ذاش گرە ر احمد دز جن گگرنختمبہ منصورڈسند زقتوئە رآب غرق 
شن و سراو را بغزتیی فرستاہند - و در سنۂ سبع و عشریی ر ارتعابہ 
(۴۲۷) کوشا نو بانمام یداو تختي سرسم اجراعآراستان ز 
ر تاجي مرمع بالی‌آنی فختآراخقند ر سلظان برآن تجت ٹھستہ 
و تاج ب رسرنہالہ بارعام ۵ا۵:۔ و غمدرین سال آمیی سردرت اب مسعرت 
را طیل ر علم دادہ بہ بلۓ فرستاك و خرد ب رسرھندرستان اغف شید 
ر رفتھ تلعة غاتسی را کشادہ ‏ ر:ازاچا بقلعة سون بت آمذ رکال 
نام جائم آن تلعھ :در بیشۂ قرار ٹمرده بنہان شں و قلعه مغْترٔم گ٤ختہ‏ 
غقایم ہسیار گفتند لشکی دیپل ائٹری بقل رسیخنو شود ٹٹہا'یدر 





کہ سس س ‏ سس ےمہمہچڑخ -ل .___ےسےے -س۔۔۔ۓں._. _۔ے۔ 


(ء سن ) ار (|ن,) دنیل 


([1 ٛ_.) 
ا( رشک بارپلا رن تر ارم (فتاب 
شو' برا ہر پوھا۔جرنا. گربستی 
ای شغفل جر ہش کف در قشای تر 0 
ھم چون سحجاب اڑھۂ اعضٹا: گریسٹی ٠‏ 
بر مر عدیي تو مز گیا بن ' 
از عیبیت تو آھرا:ر پارا گریستی : 
ٹیغ_ ترا از غایت آپائیز گرفریسٹ ٠‏ 
خوں ٹر مف نجرٹ:' پو اعدا گریستی ۱ 
خعم, ترا بہر در جہاں. چیست ‏ فائد ٠‏ 
آنجا_ عَذاب دوزے وابنچا گریسلی : 
اپانگ دسيی كٰ درس رسزدای گی تست ٠‏ 
آمادں گرشۂ . میا گریستی ً 
ٹارٹ نہانىی ر پیدا بدخواہ تو بس ۰ 
لیکن نہانں جراحت ر پودا گریستی ۰ 
بر خاطر عزیز تو دائم گذر کند ٠‏ 
کآخر_ چھ غاز مس ھرا۔ با گروحتی . 
جن بجر برقراں چنا تی کفٹھ: :شی ۹ 
آمد از سور مقطم :و مبدا گریمتی ٠‏ 
تا :آبدك ار لہایت رپ لھل عشق را ۰ 
برداشتری چو رامق ار عذرا گریستی, : 
حندیسی توبادپس از عدا خیات 2۲ 
گو: بائش کار خصم بسدا گریستی, : 
- 





))۰۶۴:( 

ا ارنتضی ربی آتے مرا تا کربھنی 
عیب است عیب ٥ر‏ عم توذا گریستی 
شب تا برو قارع ہو روز تا بعب 
نالتتی آست : زغم تو۔ یا -گریستی 
لفتي زعشی می ظرستی ز بزحقی 
قرقوسمنت از غغانسی خغوںي تا گریستی 
مارا ہدرلت غرم ,عشی تو ھر نما 
صن گت محشسمت نہ تنہا گریستی 
ے حیلڈ. ز.مہر۔ تو ا9 گداختن 
ے؟: چازہ یو تو' الا گریستی 
ان رگا وم مرا آجر قراق تو 
امررڑ غضم خورٹیںر قہتا گیش 
ار عہة تس فَٰتنْة کت وڈ ۰ 
بیٹرٴمللگی يہ آمم' دی آرہ تع 
نے پرباں, ۔ بیرتئے جضا: گرستی 
خحرو نظام دہ کہ ہوشت تبرک: او 
'آیدا ر خاٹف ارسلم ر دارا ۔ گریستی 
بر گبھرز از خحجالت نطئش مریشم ھن 
در قعرح ار در دل: ا خارإ ٹر 


انتک ارہ تزازل۔ سم ۱ 
ہر ساکفاى ۔ عالم بالا گریستی 






۹ )0 
ڑگ دارہ ضد از عثرت رف رخندیلی 
قاع شرک تنظام 'الذین 'ۂاحباہش ‏ با 
تطفھ ا گررقببل ٹراار مپٹە بسد 
کنك آغاراھم از قعلی پذدر خندیتی 
آیت آز شادیی کرٹار ہمر خئدیسن 
بس سب لیست گھ از غایت لطفش گیرد 
ایر گریان شض با دید تر تختدیدیٰ 
لق 'مطیتان ‏ تا امت :چرن' زَیبا گل 
پاموتی تو مرو یا کو کور حرف 
شاد آرلطئے تو بر حال شی بخشرشی 





اي ڑا آکه پسر ازرم سے 


رید آر لف تو برتدز گہر 
رم ارد خداگت بدھاىی سسرفار 
درامت معر ہو خرہ'' وامپراحندیدن 
ابی آفت) چو شی ر توارمدضکا شرد 
آیتش: از فلے و نید 





زيقران؟“ ١ز‏ الا انراع' :یمر“ حشیمی 
ہے یتو سو تاس اس 





)ا ام +۰ 
لغ ایضا 
اي شئرہیش لیت از در ھر خندیدں 
ریم را طعفہ آند لعل تو در خندیدن 
دعل زیایںد سر :لف تر بہر جنبیدن 
پیشان مِتَبلِ جع پتو عبیر الغائنی 
عای _پستة تنگ تو شیرں: جندپین 
تا نہ بیتيی, بج ترھیںے اعندي آي 
غست گل را يہ اآرشاشی ززرر خلدیدی 
چوںاخندي سوبي‌تو خلق انان می خندند 
کہ ندیدست کس ار شس وقبرخندیدن 
گرڈ دارم و ناري و فزاوان نم ار دن 
همۂ دارم ر فوراق تر ۔مگر خٹدیدن 
مریم از شکل دعائت بچہ بردي آئ 
گر ندادقي تر ھا تو خیر خندیدی 
با . جغايی تو تلم کە برقت متم 
نه پسندد خر از اھ هئر خندیس 
زغم تست ھمہ ہي نٹر رنیرخ من 
پس چرا بر من بی زیرر بر ختدیدی 
شابد از تلم و چترملگ آسوختە اند 
زلف ورخسار توھر شام ر ٣ح‏ رخندیدنی 


ڑ وع )] 
عیدالصمد ‏ را وزیر او سَاحَيةَ باقصرب یداع کرڑ و ار محمد ر 
بل ران رک انب سلتان نامزہ گرداتید رامیرانں دیار زا 
یہ پایڈ غزیں فقاد تا انغاتان آنجا را کە عامبی شدہ بردند باز 
دا و تنام خزلیں جنودیٰ راگ در غزنین ر قاع آن دیار یو :پر 
شترآن بارکردہ جائب عند رران گشت و:غم از رہ کس فرستاد ٹا 
ہرادر او امیر مجن “حول را کہ در قلعة بزغند “حبوس بود نزد 
اه بیارند سلطان مسعوث چوں برباط مارکلہ آمد غاما ار جمله شتران 
خزانۂ رإ بعارت بردند در ہی اثنا |میں: حید بآ تچا رسید ر غامای 
دائستش کہ ایی تعدیی ار پیص نیرٹ مگرآنکه حائم ڈیگزباشد 
بضرورت نز امیر“حمد رنتہ اررڑ بپادشاغی برداشتند ر جوم نمودہ 
برسرسلطان مسعرد آمدنف ر سلطاں دراں رباط حصابی شواروز 
دیگرتام نشی ر زور آرردہ امیر سسوث را از انددون ریاط ماریکلءآرزدہ 
پریئن گردند ر در قئعگ کبیری نڈھداغتند تایقاریخ جمائىي اترلٰ 






سن اتی و للٹیی و اریسایة (۳۳۲)) از تیان امیر “ند بدروغ 
پیغام . بکوتوال كبيري. رساندند کہ امیر مسعوث را کشتہ سرارزا ند 
مااقرستد کرتوال بہوجب پیغام سرار را جدا کرٹو نڑد امیر مصد 
فرسناد . ھ تطے ء 
7 جادذ یّات رسانم ھن تسنل آضد 
که خوبر زشت ر بد ریگ درگڈردیدم 


مھ تے مرقی سر نیا سن 





آ+٤یں)‏ مصصٹث (٣ی)ا‏ دہ 


کی 


3033‪ 0)۲ 
عرگز ار بیم تو' ٹا کرژہٴ اثر خندیدی 

و امیر ممرة' از حراتا بہ ٹیماپور رنت و ازائچا بطرس آمداو 
جنعی از تراکية جنگ کردہ بقتل رشیدند وٴلھل بارِ آن شہر را 
بٹکائل داد واملطانىست ہرآن تل پائتہ رع را بقتل آرردء 

زمستان بے ٹیشاہور گذرانید ء ْ 
زدر سَلة ئلٹیی ر اربسایة ‏ >م۴] بقصد طشل ترکا کہ 
دز ار سرکشیں: بوك زثتع زار قرار نمو و امیر ممعوث بر گشتة راز 
الہ مہله بمرخغس آمد و بوبرائی حصار مہذل حکم فرمود آوٴاز 
رعایای مہتم بعضي ءا بکشی و بسیاري را دست و پا برید راچا 
بطرت یزٹان برئت و درآنچا ٹرکمانان لشفرھا آزاستہ جتی 
عظیم با سلطان گردنك رذرین جنگ ای از سپعسلاران غزتیں 


رز گت بدشنی در آمدلف و کلطانٰ بات ٹلا کر میداں مانفہ؛ , 


چٹھی ہا ال سرداران تراکنہ ہشیر تیزە ر گر الا خی ر عاتبتی 
[زان معرکۂٴ تك سامت ہدز آمد ر اب راقعہ درهغلم رمضان سن 
الحشي رائلٹیں ار اَتعمايةا [ ۴۳۷] زیي“ نمو آوامیر محمود 
ازائچا بیر انندار چتذي 'اڑ لشککریان "ان اظرات گر آمدہ باب 
ملی شدئی و از باہ غور بغرتیی رقت :و سردارانی کە ۔حرب 
نائردے پشے دالہ بردتن مضادرات نود چندی را مٹل علی 
دایه و حاجب بڑڑلے ر بیگے تعفی بہند ةرستاد ر در ٹلہا بنن گرد 
و حہ ٹران ہك امرکندؤ|میر مسعوہ: تقراسی کہ ڈر ھئد زنک 
کرت بہم رسائد و شع بسیاز ناجنا آرردہ برسر ٹرکماتان بر وسزلی 
ایشا ڈھد بنابراِن امیزمودڈرد را اسارت نلم ا۵و خّازے مس ابی 


تہ -.- 


م] 
روز دیگر علطایٰ درد امیر سید مفضور ہا ئە ار امرايچ معتبر امیر 
ےن بر ا ز”٣خمۃا‏ 'ساشت رو جنگ انداختھ "امیر ٭َكد را نا 
بعرش احمد دسٹیر کرل٭اهۂ را بقٹثل راید امیر مردرد 'انچا 
شہر بنا تہادة نلم آباك سوسوم گرذائید رای عق درشعیاں عندانتی 
و لقن رنقولی اریع وللثین ر اریعمایہ ( ۴۳۴) رییي نمود٭ر در سنة 
ثلہی ر تلثین و ار ہسایۃ ( ۴۳۲۳) از ۔خراچہ احته بن عبد الصد 
راجیں: ارزا ٥ر‏ غزتبی >“غبوس' ساخت ر او کرای حیس بن و 
شندرٹی سال اہر تصر ”سد بن احمد را رب ثامی بی مت 
' اغاںے عق فرمتاد وتامہی ۵ران حرب کشدہ غد - و در سنۂ ارہع و 
لی و اریسایة ( ۴۳۴ ) ازئیں بقرمرت8 سلطان بطبرستان 'اشکر 
بر سرداراك ترکناى کشید رکس بسیار از شر ار کشته ہلغ آمن 
ز حطظلہ وسگکھ ہنام امیر مودرد درست ساحشت و بعد ارچند گاہ 
ترکانان ب رسراز زوزآرزدہ لفکر کقیدند ار تاب مقارم کا الیارزئد بلم 
رإ گداشت : و بِغرییٰ آمود۔ ردر سنڈ خمسو لٹیں ر اربعنایة (6۲۵) 
امیر مرٹرہ ابرعلیي کرترال غزتیں را چند کو “بر گرداتید ر 
آخر اوزا دیرلی مملعت و کرترال غَزنطی ساخعت ویسوبي: بی 
اپیٹور دیران را یس قرمرتہ تا درآنچا ہك وارنئیں را بعیاستی 
سائیں۔ ر درسنة ست و ئثلثیں و اریعمایة (:۴۳۹) خرآجہ طاع رک 
کەیند از خراجه آاصد وزارت یائنه بوہ دراذشت ر-۔خراجء امام 
ابرالفتم عبد الرژاق! لی او اتکس ا وسدر نآ مان تل 
حخاجب زا بسوں یُسے فرستا او زنگی, ابوستصور برادززابو انفضلٰ 
را :انی رساختم۔بخرتمی . آررد تا سوستان, رفنت :و با ٹرشيانان تتال 


1۳) 
نمار شام وا خشت پر سر دیدم 
ای نقلےجنں نَسیۂ نظامی اسٹت اسا قاضیی یضار آورڈٹہ کم 
درسلڈ اثنی رٹلٹین واریعبایہ (۳۲م۴) مسعرث ار پیش سلجقہ سنہزم 
شدة ہزنہ رک امیر“سنں کہ در ایام انتقال ار اسنقال بن برہ 
اورا قلح فرستاد و پسرش احمد بی “سد آز ہے ار نقلمۂ رنہ اورا 
ات ارہ کوہجر سعلطاى _ سسرمیں عصییرہ ریازد بل ورہر نج 
می ندائد کہ وفات مسعو؛ را قاشے بیشاري_ علیہ اارحمة در 
027 ر اریسایة ۱ ۴۳۴۳) آززددر ترشتھ ٤ہ‏ ست 
بی >حودہ چہارتە سال بعد از پدرپر رایت غزنہ پادشاعی کر 
یلی ال بعد از وفات پدرر تہ عال درآمان برادر وچہارسل بعد از 
برای ر چانچہ اشعاريي رلت :ر الله اعلم بظاعراینست کہ ال سہوقل, 
تاسۓ است ۔ و اترجملك شعرا کە در زمان سلطان مسعیٹ نشووثنا 
پائٹه الد منوچہری است کہ ٥ر‏ قصیدۃ برای زرزیر ار گے ەبییےە 
جب ناد یعولش شا محجرۃ چو پیضبی ب۸ _توشہ ران عابل 


سنلطان مودون بن مسعودِ بر حمود 


بس:آز تل پدر در بامیاں:باتفاق وازا و اسرا :بر سیر ساطات: 
ثشست, وابعزم ۔اتنقام ہدر خواست کہ اجائب مارفلہ نہضسی 
تتایه !یو ثصر احمد: ہی عفد ہپ عبد الصسمد آر یا ازل غڑژیستحا 
مائعآمدوایها غَرتیی :آورٹ رو ارجا جمعیت ہام بقصد عم خی 
آمیز مد مطعخبل برآمت چون بوییرز رسید :ہا امی زمحسد؟جچگ 
عظیم :کرد _رآن پروی :ہشب' ارسائیفله ؛ خرکدام: بسائل یز کمتٹی 





( ۳) 
بیست و چہارم یجب سنہ احدایل واربعیں ر اربسایة (ا ۳۴) ار 
عالم رشت بر بست ومدت حگوست او فریپ بتہ سال بوث ۔و 
در لب النراریم می آوژك کە سلطان مرڈوک مع ار ہف 
ساجرتی زا خواست ر اذ ويي پسري آمد مسعوثد نام نہاك ر مدت 
مت سا[ ل یادشاعی کرٹ و در یجپ سن احدی ار اربعیی ر 
اربعمایة (۴۱] بدیسن چغربیگ عڑیمت گزد کہ نخراسال زرك 
ودر زاء بزحمت قولتم در قدشت ٭ 
سلطان مسعود بن صودود بن مسعود بری محمود 
در ہہ ساللي بسعی علي ابی جویھھ ہچ 
او انتظام دیاقت رعم ار را بپادشاغی برداشند رو مدت حلرمتب 


او ہنم ما برٹرم 


باتفاق امرا -09) وٹ و چزن سیف شی احقف تد 
گ او را عیبر سھودود ہجانب سیستان ٹا مزے فرموث: یرٹ بقاحة کۂ 
قتیاٰ بست و اسقرار واقع ست رسیٰف و سعلوم گت کہ عبد الرشید 
ان ماف بفرمرذ امیر مردرد دری قلعہ >حبرن است عبدالرشید 
وو ا بپادشاعيی ب۵اإش تو مدت حکومت ۔علی تریب 

بسے ما است و ایی واتعۂ در مثڈ ثللت و اربعیںی_ و ارتعمایة 


رر بے 





غخم) 

در اط آسیق ڈردە اکٹر ایشا ء را مقتل رسقید و بعد اڑھی نلم 
بگمسیر رفتھ ترگناتلی آثوابٰت را ە سرم گلاہ گفٹثنی بئٹت و 
بمسیاری را !سیر ساختہ بغزیی آود رامیر سودرٹ کرسنۂ ثمان و 
ٹلٹیں ار آرنعتایة (۴۳۴۸۷) طفل را یھ میٹاباكک فہستاہ و ازانچا 
غصیان نمو وعلی ہی بیع بائجاتب ٹامزت شد وطفرل با م٭دوٹعی 
چند گرٹشت و علی لشکر اررا غارت کر وچندیرا گرفتھ بغزتیی 
آرٹ- و درسٹانسع وثاٹیی ر ارہسایة (۴۳۹) امیر قَصَدَارغی ورز ید . 
پش حاجب بڑڑگ بارھیں :در جنگ غدمت: یافت ربعد از 
چتں گاە اطاعت قبول ثمود۔ وا٥ر‏ سنہ ارتعیں و اربعَایة ( ۴۴۶) 

آمی رمودوت پسران خود وا ابو القاسم ٭حمود ر مثصور زا دریٹروڑ 
خاعت و طیل ر علم ڈادء کی را اجائب للھور ر دیگري را ؛چائب 
پرشوز رابوعلی جس کہرترال عزنبی را بہندرستان فستاد تا 
ببرکشان آنچا ر[ مالش د۵عد و چون بحسی خدمات شایستم بای 
آررد٭ہ پغزتھی آمہ آر را ینیراٹ ہی حسی سپكہ خییں نزمرك تا 
انا درگنشت ر مثعاقب ایں حل میرٹ بین حسن رکیل کەه 
ابو علی حس زا ہے حکم امیر مردرد کِعتء ر پنہان اداشته بد 
پاد‌شاہ'را تخریص بر سفرکایل ٹموٹ تا آن قعل: لو ممذور بماند 
چون امیرسودت بقلعة سیالکوٹگ رسید ہملت تولئےم تل شد ٹاچار 
بغزنیں مراچست تردء میگ را با تخاص ابر علي: گوترال امر 
کرٹ ر ار مہلت یک جفتء طلبیدہ حمدزریی انا امیر مودرٹہ دن 





٣ (‏ ی ) ایی اسۓ دردر تسماما در رلى“فہ ۔ بغ یتصدررز يك 


۲ 





مع) 
ز چون زاولستان خراب شدہ بود سلطان خراجش شید ربا خلق 
نیھوئی کرد راو ہز ا داکقیٰ او پیشٹر آر شب نار 
ا اث 
درگذشت رعدث گرمت امیر فرخزاد شش سال بونٴہ 


سید السلاطین ابرا ہیم سن مسعود ہیُ“حمود 


ملگ ہو قرارگرقت پا سلاجٹھ صلے لنبودہ خاطر جع ساختہ 
بہندرستان رفتہ بشیابی ا رقلاع و بقاع را بکشاد ر از یلگ شہوي 
کہ افل آن از فسل خرآسانیان بودند و آخرایشان را اخرأج دہ () 
ودر خشں آبادان شدہ بردند مد ھزارکسں زا اسیر ساخد بخزتفی برٹ 
ر ایس آناد: وغیرۂلي و ارز سید الحلاطیی نرشتہ اند را رایت 
بصبی ناظۓئتۓ وثر ئا آر ڈر مزٹیں دارویی حسم و ڈیگ اشربے و 


() ہنی درم نسنے است إما (لجیکہ در طبقات اکبرغاعی 
ٹرشٹم ابی اک > ازجّله شہری ہہ درلہاپے آبادانی عقرطناى 
آن:اآرنسل ‏ خراساتیان پردتد- کہ اتراسیاب ایعان را“ 1ل خراعان 


اخراج کژہ بوٹ ٭ 





( جم ) 
بسلطنت نشسے و باتفاق عبدالرزاق ںو بغزنبی آرره و علی, بی 
سمسعود جنگ ٹا کردہ گراضشت و طقرل حاجے گھ آڑ. پ رکشیدکان 
سلطان”حموت برٹ سیستان را محخ رساختء ر ازانچا تصد غرتبی گر 
ر امیر عبد الرثلید طحصى گشت رز طغل دست ‏ یافتھ در سنۂ 
خنس واریعیی واریععابۃ(۴۴۵) ا می عیدالہشیں را یا جمیع ارد سلطان 
مسبرد بقتل رسائید ر مخٹر مستعرد را بکرو در حبالڈ خود آوزت 
ررزي کە برغخت نغست جسی از پہلرانان پرٹل ار ہوي غیت 
آرزا پارہ پارہ گردند ایام حکوست عبدف الرشید چہار سال رید ر در 
نُظام انتراریم مدت حکوعت ار بہفت سال" نوشنہ در لب 
الثواریم وقات آرزإ در مل خبلس و اریعبی رو اریسایة ( ٥مم‏ ] 
آررذہ وَالكَ اعلم ٭ 
سلطان فرخ زاد بے مسعود ین عسمود 

ا حفس برآمدە باتفای امزا اہو پیوست ر جنعي ا 
اجرتیاں بقصد غزنیی آمدند و فرخزن اکتنے رإ بقتل رسانیٹ 
مٹظر شی او جنعی نثیر ہا اسیرساختہ بغرتیی برد ز الب 
اران شاہ حاجرتي از عراِن. و خرإان لشکر بر سرغزتیں کشیدہ 
۵ جنگ غالب آمد ار بسیاری را ار سرداران غرنیی ضراسان 
بر آخرکاربعلم قرار یائتہ امیر از جانبیں خامی بختند 





(ی) نزخیزسرداز لشٹرفرخزاد 


00 


. ھر نوز بئگرنذ بہر جا خبر سے 3 
٠‏ نے قو ر تیر تو وشەشیر تو باشد ١‏ 
. گر نقش ا کند وحم مضور ہرز فلے ۱ 
٭.۔ چوں گفت نم زخم سب تیغ گرالت 
٠‏ سرگئد گرانئسشس ٹیر جزڑبعرظمص >> : 


سك ابو الفرج ررننيی جم مداح سلطای براع دوہ رہ مرج 
سلطان ممعوہ ر فصالد بسیار بنام بقل مر ما ہت وین 
تام عیہی اعت :اترام ٹھورو دریںی روڑگز کرنا ‏ خراب است:ِ 
از ہی باثی نمائدہ است و ر استاك ابو الفرے زاست این قطعع 
ھ تظطه ٭ 


ار 
نکی بدالدپ ششبو امٹار تر یپ 
تیھٴ نفد نفسل عزیز و نظیر عقل عدیم 
اسیو کرٹ1 آن لی ٹغس چوحلق گلو 
تیم کردا ایی ہی عقبدچر ٹریتیم 
و مسعوث سعف سلیان تنقریب سای کہ شعرا رمڈ ذاتی است 
(۲) عیی ست در حراسخہ اما درلعتت ران نوشتے چکانکۂ صاحسا 
رقییی گریں | نے ):یالضے در ئرمنگ نام تدم ایت دزهنب کە 
ود اك (بوالفرے ست و مشہورآئست کہ ا رئیتٹ طوس است 
یت ا سرب 


گكََ 


( ۳۹+:) 
الٹی و سبعیں و اریعصابة ( ۳۷۲)) بر۵ و مدت: حکرمت ار عیٰ 
سال بود - و قاشیی بیضاری مسیئرید کە ایام درلٹ او از نگ خمسٰ 
تا انی ر تسعیی ر اریسایة:( ۴۱۴ ) تمادی یاقمته ر مسعوث سعد 
سلماں در زمان او بوٹر رابن نیت ازتصیدہ ایست کہ بنام او گفْنۃ ٭ 
: آب القام مللگ ٭حیرۂ ایراھیم ہی مسعو ٠‏ 
+٭ * مَە نال چار چیز انری کند عِریلی بد زمفخر . 
۰ بکيی افروخفه چتر درم افراخنه رایت ۰ 
3 سوم دیفار گن کلک ر چہارم آب گور خفچر : 
ای قصیدہ را بای طرز تام کہ او جاي .دیگر میئرید 
۰ علظانعاہ دنیا, کز یی درلش ۱ 
۰ ك_ غیط دی ر ٹنیا عالیستب کار تیغ ٠‏ 
7 بلنعتمھ زاحجه آیكف انفز شبار ٹیغ . 
تید 
. اي اعزم شفر کڑق: و یسلہ اکتو فقم . 
٠‏ نکشاد چپ ر راست فلگ برتر در فتع ٠‏ 
٤‏ میلعت ہا رز نفرستادت ۔ م 
٠‏ خر اظاہ بسوی تو الف ٹھڑ فلے 3 
٠‏ مائقد اعثانى اسر بسوی: رزم نہاديي 3 
. چون تیر حیان کو به بندٹ گر نتے : 
مد نتمکتی بیٹک زعدسال, !زین پس ۰ 
. دج ھنک بہر لخظه بع ‏ بیند آثر نٹم ء 


4 


7۰7 


( ۴۹۰ 
مئ ربہرام شاہ را کہ گرلحقہ نزد سلطان ستجر رنت کہ پنمرخال او 
ہرٹآ ھرچند سلطان فجر در باب شفاعت بہرام اہ خظہائرثت 
اسان تھا قبول تئرٹ وعاقبت سلطاى سفجر بر سر ار لشئر 


کشیڈ ر اوباسی گزار سرار سصافے قا و عریست يَاَثف 


هندرسقان زنست ار علطان سنجر چہل روڈ ٥ر‏ غزنیی توتقف 
نمو و آنے رثیت راب بہرام گل دآدہ مراجعث فزصود و ارسلانشاہ 
جعیت البرہ: |/ ھندرستان بہم رسائیدہ عازم غزتیں شد ربہراعشاہ 
تاب مقارمت تٹیاوردہ ا بقلعة بامیانٰ تحص( جھست ر بمدك 
سلطان سح بار غرتبی زا گرفتہ ارسئنشاہ را بوست آورد: درسنة 
خر عسا۸۸۰(:2٥)‏ مات سم سر ومرت اکا 
ارسانں شاہ ھفت عال بود ٭ 


سطان بہرامشاہ یں مسعوث ہرں ابرافیم 
پادشاہ شد ر حکیم سنائی مداح ار ہبوٹ و کلیلہ ڈمذہ و کتے 

بسیار در زمان ار تصکعیفے غد ر در روز جلوس ار سیں حم عزنوی 
تصیدہ گفت کە مطلعش ایذست ء 

ندائيی بر آمف ز ہت آسیان 

گا'' بہراغ "کة'' است ' گلا" جہان 
و اتی تصیدۃ از مکڈ معظدہ بتام ار گفنہ نستاد ٭ 

ھرکر یرد کہ بار بینم لقلي شہ 

شکرانه دردر دید کشم خاث پای غاہ 

بہرڑ مشہ کہ جاں سلطیی قداش آیاد 


زا ٭) 
باعتاك ہد ہودہە اِست و استان باہت حبس د٥‏ سالگ معرہ شی 
و اب یاعيی در زیٰدان گفتہ : بامی ء 
نندانی قا کے ہي مي باید 
تا بن بپلی 3ی میں این 
اکس کہ رہشت سعد سلمان زأید 
گر مار شوٹ ملک تو نگزاید 
رای بیت فیزازوست ٭ 
چو شانۂشٹ جگرم شاخ اخ ار ححرتے 
كەك سرں دیدم ششحاخ سفیں در شانہ 
راج ار دبوانيی عربی فارسی رجضی کایع 
ملاء الدیى مسعود ہن ابراہیم ىن سلطان مسعزد 
لعل آزر ہدر قایم مقام گٗكٹ رودرسنڈاثیاںی رز خسشیارہ (:۸٭2) 
رحلنتا گرہ ومدت حغوست او نائزدہ سال بوٹ ہ 
سلطان شیرزاد سی مسعید ہن ایراعیم 
بم پدر پادشاہ غشد. وگ سال حکم کرٹ و برادرش ازسانشاہ 
برر خروج رہ ر اررإ در حنڈ نسع ار حسایة:( ۹٭) یکشت ٭ 
ملطان ارسلانشاو ہی مسعود ہی ابراھیم 
بر ات علطنت نعست و جیم برادران وا گرفدار ساخت 





( ۴) اب رباعی سی دربلی ‏ عحغط است ے ڑ٢‏ ) نالنا۔ 
تاجددابی ۔ بودہ بائمد ء 


س.. .تج 


[ اع٘ 
معدرم شٹ رحق *کادہ اوتعالیق سلطان اسلامزپادشا: عافل بہرام 
شلا سی مسعوت شا ںی ابراغیم شہ بن مسعوٹ مہ بس ”سك 
عناہ را ار جرر وظلم فلاندارٹ رر ارچ ےه عالم جع شرند تا 
بضعت ر مایة شناخت د۵ل :ایی بقدة ثویستذ و بعبارت. برتد 
نٹوائند و درختیي/ٴقہ مالک الملگ آن را نشائتة برنا در مشافن1 
اسار غیوب رو ر عیکائیل گھ از تصرف کردن:دزان معزیل بودند 
تی 'است کہ دازکل آاحرزال عامل سید اسے ر جابرشٹی وب 
تب یظلسی آئست کہ جماعتی انفگ چیزی خوائند و کہم ٹکنند و 
دن عغرز شون و بای طعی درخ عالتان نہلد از یلیٹ 
بَيَشبرما' علیٰ اللہ علیہ رسلم قرضَودہ:" ” موا "ئلتا 
غا انف راو نزو ڈل وٴغالنا ہیں 'ا'جہال - کتابي کە بھاں ال 
معرّتف گقتغ برداعارف بیتا فل بای چتاقہ بابزد وقیلی :۶ 
دران گناب تصرف كُنَثلا ویداثئد کە ران چانوشتہ آما دال(شمنداتی 
وك ہو معرقتی تدارتّف از سر حشف زتاانی بود کا در 
ثتااظلعنی لد ر دلیل ہر گور ذلی ایغلن آنسے ذ عیزيلد 
آل سروائرا نکرعیدہ است و خانداں ۔متطقی را علی اللة 
علیہ نلم ماش آر حہ بی تققیل امیر اابفئیی :علی 
زم الم وجھہ: ہزدیگر سای رقي الله متہم تمہ لستاوٴآں 
نی یناد کہ ار را ٹررد مدبق و قارری و شی الٹرریں مزتیہ نہادہ 
).٢.[‏ ابیمت در درنسیم )ےا رئیو درَشَاوْت ۔یر اوتوغدط 
اہوجال تی نٹرۓ مستقیم نیت ٭ 

: 





۰م) 
باشد ٤ه‏ جلی ایعانِ ہاشد سزای ث٠‏ 
ہی آر برین تہنے رر حد زنتی شل 
خریٰ 

بہرامشۂ کہ از غوس ٹڈ شٹریئش 

طرطی برن دھد پس از یی نرنہال ملک 
کس ہے ا كفَله و 
جہت حبس هي تعصے غزتویہ بوڈ ٥ر‏ رای تسٹن و چون 
ایی کتاب ذر داز العلائظ بعداد نت بامضلی عدیر راتاہر سید 
تصذیق حقیتت اعتقك او کرٹ نفک نرشتہ ائں که باصف خاعی 
ارگشتہ بعد ازال باتنک غرمت ازعالم در گئشۓئ میگرینٹ :که چوں 
شیۓ >جدرد ستائی را بعد 1 تصنیف حدیقھ برفض حتہم کاشدند 
ای "مختوب را بہ ساظان بہرم شلاانہشت ٭ 

ہے پسم الله اليْحَس الرحیم 

الےدلله رب اتعالكشین الصلرة علر۔خبخلقدصحمد و آله و ا*حایہ 
اجنعیں - اما بعد دربعضی آثاراستا کہ هر چیڑ در مر افڑاید 
و سچب پاریشں بارآن ار رعٹتی دیختان ہو يئيی تصرت مظلوسان ۔ 
ر دیگز ٹہر ظالمان ر حچلی کە بریں گفته اد آنسی لە پیٹمبر 
صلی الله عليه وسلم فرموہ کہ بالعدل قاست السوات عدل ب رعثال 
مہخیست کہ ج رکچا سایہ انکقد آتجا تومعة دولت شوہ و آتچا ئه 


خاتة سا تبلةۂ استذامہتے شود ویبالان از آسعان پاپسند ۔وظلمرجور 


عرغیسی گغ مرج کم بد شىط عمال شود ر حیات وحیا ترمیان خلق 


- 
[٦ 





ارگ 
پیش آزر زمیسن ارہہرام اہ با آخرت رسیدد بو رو ہمر 
بچلی آو نشسلہ و ع3الدیی بانتقام برادر خاٹ غزتیی را بارکرتہ 
است رو بچرامشاہ درسنۂ سیع و ارنعین ر خمسمایة ( ۴۷ .) از عالم 
رفک ر یت ید ا پوی مسعوف سعف جلعان 
کر درم بہرام اہ کھ معدس است 
بہرام تشاہ خسر گیتيی کشاي گشت 
خورشید جرد سای قرخدای گمقست 
بچترش کھ مد عمایوں فرضصاي ؛شت 
او را خداي عزوجل یمان شی 
"آن < خف رز ز دردش درئت نزلي گشت 
ری غداری ار شنۃ چوں چترار سہا؛ 
تا ڈز زمانه شاہ جہان تج عدل اشت 
ه رَ*جری كتینت([وجر م دراذاشت 
گرمدح آو سپہر برآپ ران گذاشتی 
چون 2ض سنگ سرن سآمبارو نداشمت 
تا لیے چرخ ذییں حق و داد سرفراشنت 
آن شاہ داد گستررحق وز ر دیں ہد 


خسرو شا بن بہرامٹشاہ 
بعد اازہدر ہر آضی سلطتت جلوس تبوہ و مقالدبی سی _ 
با حسیں غوزبی مثوجہ اوشندہ نو شمرر ثشاہ گرنختتة در ٹور آمد 


007۳۴٦ 
اسث برظریق سلف رخلف عالوو آرر سیق گاثثات: ەصصد‎ 
مٹالب آل مرران و سناب آل سد مطفیں علی الله علیہ‎ 
رسلم اگر ڈروغاست وقانۂ ناس جرب آند 'عقل 'داند کپ‎ 
وكلنة حق آنست گھ بار خدایا "آزاستھ گرڈاں عالم ا‎ 






سای 





بغالیاتی کھ از تربتَريىلد یا 1( خلق' رم دارزه رع زا میتی 
کے و خرہ کردا نَ بَعشلک رجوٹتٹ وگرمک 'یا اَحم 
الرلحیی ر ایی بیت آجز خذتیقاٴ اآشت ہ 

عہش کر بائللاۃ را یذ ٭ اہ بہرامماة زا ربید 
و سلطان بہرامشا اشکرھا بدیار غند گشید و جایہاتی را کہ اسا 
او مفت نساختھ برذتد“حخ رگردانید ریکی از امرليِ عظیم الشان 
شرف را پہند گڈامٹه بغرتیی بار گشے و آن افیر طغیان ريد ٹر 
قواحی ملقان با علطان جنگ بحعب كن' و “حازیة عظیم واتع 
و و عاقیت خصم بدست سلطان اسیر گشتہ بقتل رسید و سرتیۂ 
ٹیگ رولانت عغٹد در حوٴ] تصرف ار آمد :و علاہ الدبی حسن ہی 
حسفی سوبی لے آز ملراگا غوراست بروعي خررج گرت٭ بۂرتھ رٹی 
وبہرٰماہ ا وعاء الد برِدَرَخرةاَیت آلدبی سرت ي زار 
غزتیں گذاشت وبہرامشا آمدہ یاز غزتھی رآ گرفت و سیف الدیی 
[إ ہ گار نشائید: و تشپیر کردہ بائدے ‏ وجوہ بئشت :و علاہ الذبنی 
زی خبر ابقایت کوفتھ مد و ہا لغفرائبرہ جزیسی غزله کرٹ 





>-- ہے أەىسد------ے--ے--- جإْإحح۔ _۔ - 





( می )پآپر 


) ۴۹ 

خحور ملگ بی خسور شاہ را آخ رملوگ فزنویه ترشته تبعیت :ار 
گردہ شف واللف اعلم 7 

بعی از پور پم ہے شخت ساظتت درلعور جلیس گیٹ و اربہسئے 
: بعیشں و خعرت اشتغال داقشت: ٹر زمان او خللہایٰنٰ خللہاي کليی ڈور 
ملک راہ انت ر فارلث غزذویۃ کپنہ دہ برثاو کار غوریه یلا 
رت بقابرآں ملطا معڑالدیں سد سام کەمشہور بسلطان شہاب‌الدیں 
غوریست غليه یائلہ و غرنیی را افتکا ساختہ شر جائے ھند 
کشیی یپاستیای نمام ٹردیک اھررآمدر خحسر ملگے می جن 
و بضرورت ے إما ن طلبٰين٭ ار را ڈیل و سلطان معزالدیں *>حمد سام اورا 
بعرتیں بر وَ(زاأجا نرہ سلطانٰ غیاٹ الدیی فرستاك رغیاڈالدبیٰ اررا 
شی کرو حشن نیرٹ و قرمای: فرمتایہ بعد )[ز جیس دہ سال 
غریت فنا جعابیدا ۳٦‏ 

ثل سہندید ذرپی ذعر کہ بی بنیاں است 
رای زاتعه 'ذرسلۂ ظلثا و شنائیرںاو ختسایہ( ))٦9۴‏ زوي 
تمَْثف۔ مدتا حثرمت |و بپیسی و عشت سل ب ٹہ و واأوانٰ درلے 
عزنزبان و ام ساشات 1و - حاندا, ے ایشان بساطیی ء عہریعاعقل 
عو ھا رھ و سے 
نمو - تَوتَي الع سی ج ہے ٭ مصرع٭ 
ہقا بلٰ خدا بست: و ملع ملع خذلی 


|ء,)) 
وبسلطنت فنٹرسعتاں اشتغال داشت و چوں عاوالدیں جنائیە 
کک ت کا زاب ار غزنی عاجعتی اکٹ 1و پار نے آنرلیکی ر 
متصرت گشتے وبعد آزآن کہ قُرَاِن سلطان سے را گرفتند متہہ 
کے کی شا سی میں 2+ 
رمدٹ حکومت ار عشت سال بود ار در زمان ار شاعران ہز 
ہسیار بودوانه ر در مدے ار تصاید گفنہ ابی بی از تہجتعہندیمست 
با تیع و کر ...|7 مند: ٹا خراس 

جخعی نمائد 5ه در تاریخ قافی بیضاری و غیرآن نوشتہ:ائن ئگ 
چزن علابالدیی عرّتھ را عار تک دو حلغے ‏ ہسیار بقل آئٹ غیاٹالدہی 
ابرالعنم *ححد و شہاب اندی اہو الف ر را کہ برادر زادگای او بردندن 
آتچا گرداشت ایشان پائواع حیل خسرر شا لا آر:خوں- ایی 


ازم 


گردانییوے یق ر شہر ہي |قا٭ہت سا حَتَیق و خسہر شاہ د(عَنة 
و 
نیس و خنسیی ر حسمایة (ٹٹت )“جلوس شی رر سنۂ 
( ۳ ) 
حیس ور خسیری۔ : خمعمالیۃة ( 52 م)( رقات پای واامٹیزں 
ررنثار غرنو ان منقظطم شد ر بعد از مدتی غیث الذیی در لیدی 
واقامی شی و 2ے رت کاو اما چئن 


سے _ _۔‌ے۔۔خ٦×-سممچہ٢×بکے[ہ,‏ 








( ۴) ستین ٭ 





)٠۶۷ ۰1‏ 
) (پ(5:) آخیة ر ماتان زا گرفنت و طایفة قراط لا إزان. دیا بیریں 
ون ار جنامہ بہتیم :راک اذر حصار آجہه ٭حضن شد× برڈند 
ستتامل ساعت ر آن راٰے زا حوالڈ علیی کرھلے لوڈ بٹزتی 
بارزگشت ٭ 

ا ا ا وو 
سو وین و ڈر 08 
و سیعبی وخسسايیة ( ٢۶۷٥٢‏ ) پرشور زا را گرفت و در سلڈ شانینی 
رس 0121) بز سرفغور وت و علطان حر مك ئە 
آحَر مارگ خزٹریہ ہو در قلعة لدرر نحص گشت چنائچہ 
اعت و بعد آر رسل و زسایلل سم ر وہ را بایک نی فیل 
ریڈکش فہستا۵ و سلظان شہابالدین عملے نمود و و تصیگ سیالگرٹا ۲ 
بنا 0 وثایتے ص اد ا تں (قست <3 و 
کرت 27ئ. 

۱ و۵ز سنۂ اثنيی وگماتھی وخمسایۃ ))٥۸۳:(‏ با ر ڈیر ٹھو 
”اسَل والباحہی آشرز )ا غازت کردا رز حسیی را استعدا۵ تلعلداری 








سچکىیۃغڈوےںے مت“ 


() رو رحفر ورقامی ترختفکف کرمظ! رع یچین 
ور خدسماتہ آیاز بع چو علتانٰ آرو از راہ : ریگِستان جانب 
رات عزیست کرٹ ٭ 


([[] ٭ی.) 
٭ضنبروہ ٹا خسرو شا مں رشصتِ ر یگ سال داشنع بسسےخرازد: 
نفزر تافی سی تزرینیيی عليم الرحبۃ مدر ہج رہنی سال بدسی 
بچہاردہ: نف ور صاحے تاریم نظامی چٹاچہ ہا گدشت ڈٹریسی 
و پائزقه سال ہدمت پائو: نفرو اللہ املم حقیقۃ ااعال ‏ 
ہق درم غوریہ 

کہ دز دھلی پادشاعی کلە آئد رابندایي ایشان از سُلطان 

شہاب الدیی 2 بس کہ اک الدین ‏ ٣سد‏ بے سام مشہرراستاءہ 
سلطان معز الدین محمد دن سامح فوری 

ار جائی برادر بزڑ خویش کە سلطان غیاٹ الذبن پادڈا 
غوروعرلق: و خرلسان باشں در مل ٹسع وستیں ارز خسرارة 
( ۹ھ ). در غزنینك بے ثیابت امھ خطیہ ر سک ہفام خوت 
ساغت و بفرمان برادر لغٹرھا بہند:کشیدہ لولي غزا وجہاد 
برافراشنہ و دعلی دز ارسان .او فقوم گشت صجبل آنه سلطان 
فیاٹ ' الدبی_ چوں تیذایا۵ 1 توابم كَرمْیر را گرقله حکرمت 
اچارا بسلطان غشہاب الدیں داد ار داپم لشٹریو سر غزتفی میءشید 
تا ذرسله مذکورہ سلطان غیاث ادس آن رایت زا در حیزتصفیر 
آوزاد و طائقة 'غزان را کے بعد ار :اسیي سلطان ستچر منصرف 
شا بودند از غرنیی براررہ و سلطان معڑالدیرں ٭حعد رالقب 
سلطا ن شہاپ الذین دإد: سلظان ٹہاپ: النی ےن بعد اریلگ عل آز 
استقزار سلطنت بطریق الیابت ہرادر درملۂ سبمین و حخسایة 
( 5۷۴ ) کرڈیز إإا الم گل رادزسنۂ احسي رملعیی و حنسابة 


۰ 


1 


|۵۹ ,) 

بیلنا اگر بہرہ مذذی' زعقل ٭ کہ تادلی ہہ بیہوئه زصمت کشد 
چا آنکس اک دِریززقادیٰوعیش ٭ ٭ سے راخت از جامعشرت کش 
چا آنکس گغ درپاي ڈیوار'غم خہار غم ررڑے ہسےزے گشد 

سراتچام بے النچل قر کرام ڑزبانں برسر کہی برحعلت کہد 
خَرٹا شیرمردی کہ پا رتا ٭ شر رش بدامان عزلت گچد 
ودریل سال علطان امعڑالتیی آدزلھور لی کرماج: را کە اکم 
ملتان بد بھ بیابت گذاشت و در سن سیع وشائیی و شہعمابة 
) اِزَغرتیی آمد؛ تلعۂ تبرمندہ را ک ٹک راجہاي بڑیگ 
خٹدرستان برہ مخ رکردہ مللی فیا الدیں ترکلی را ہیک حور 
, رذریعتا سوار چیدة رو برگزیدہ دزآن ثلعہ گذاشلہه غزم مراجفستا 
ذاشت' دریں انتا ري پتھورا حاگم اجنبر و گہندي زاي بزاظ /ہ 
کم از تعبل ٹیوٹ غائم دھلی بوِ ہا جنعیت انبرہ در عرضع ترتن 
درتار آب عرنتی کۂ بتعفت گرھی تہانیسراست و ال ل تار 
مسشہور زاسات زازذخلی چہل گزرہ است رسید ریا سلطان مقانلة عظیم 
ريداد کئست 'ہرلظر اعلام آفتاد رسلطان دراں معرتھ جلادتہا فمو 
وڈزان جنگ عم کینئي اي کم نیل سارہ مَقَنمَ شُکر بود 

آژ دست علطان نیہ بردعبی کو و ام سلطان رإ ار سہتا 
او تیڑۃ بس رسید و بازیي سلظان نر می شدا و فرکرٹیٹھکا 
ضاتتنف وسلطان اراس بر میں آمد وخلجي پسزاد زا ٍاسے 
خرث بر داشتہ رردیف ار ثخته از معرفہ بیرون برٹ ر سلطان بغزاغی 


[١۹‏ فف] بے تارری 


کے 


(| لام) ٰ 
سیا یت ذ1۵ سرا سح جعت نیرڈاو ار تاریم نشی کہ ام اس 


منتمی آست مفہوم میشرث ےہ بنٹی سیائیوٹ درٹی سال اع 


عو بعتاف مہارکشافی گھ ازانچا بئلی ابی شہر ہدو سال 
سقدم م×ارم میشرت و الله اعلم رچوں حَانة تاَیزٌمائتك خانة خراب 
ودیئر چیڑھا خراب است در خواعی اخۃافات معلوم استث:ر 
دربی عال خسرو ماگ داتفاق ئیوکیران ردیئر ٹیایل حصار سبالئوگ 
را مدتی م”حاصرہ شود ربی ٹیل سراد باز گشت و دی عال 
معزائدیی بر خسرر شاہ را در آھہر ٢اضر‏ کرٹ و از بعف ار تلشن 
چند رن آر ری عجز موہ سلطان را دیٹ ر, سلظان از را 
با خرہ یقزتیں یرہ پیش براد رخوہ سلطان عیاث الدیں بغدوزہ گر 
فرستان تا َیاث الدیی در بی ار غلاع غرجستای محبیسی گرا و 
درا جس درگدشت و عرعۂ سلطنت ہی خارمہسی رعدیلی 
يہ یگ فلم غرر یائرا مسل ند چنانچہ ابق ذکریالت ٭ طط ٭ 
ا ابلق شھر در زبی کشي ٭ رائزخنگ چرخ تاجنییت٤:‏ 
مشو غرو گیں دور ۵وی اثہستا ٭ :رم بر سر حہف دولت كشد 
رگ رررفۂ عیشت آذ خرمی ‏ م خطاشسیم ہو ڈفرجت اد 
زمائه چرباداستوباد |زلست ھ ثقاب ار رم گل ہمزڑت کشد 
بس از هعَنة در میاں چین ٭ ثذش زا جاف عغذلت: کشد 
جہان :بارق عزار بکرای, قل ٭> درین تنگ میدان بثیت کشد 
دید سرع بل دائھ عیک جلد ٭ پسش درخم :ام حبلت گشن 
کننگسستامیں ٭ زجا: ببشه ناجار لت شف 

پ کے ہت کر ماگ عق زقت ٭ موک عو سرت کت 








٢۲‏ ھ۱( 
شہاپ الدیی کم عوزہ چئندرار ز اثاود با رای جاچتن حکم دن 
جنگ کردہ اور بکشتر برتینٰ رف ر قلعۂ گرل بتصرف قطب 
الدیں اییک درآمد و دعلی را دارانظل ساخعت واطراف 
وتراحی آئرا بضبط: در آرردد از ٹاریۓ آباز دعلی ضنڈ سای 
ار تسپ متار ر دیگرعاراتہ 1 سٛٴچد رامثل آی در عہد علطان 
شسن الدیی القیش شرسئہ ستۂ وسثمایة ( ۹٭٦.)‏ یبافئنت 
چناچے بجلی خو۵ انشاہ الله تعالی مدکوز شوث و در سال احدي 
وتحعیی وحنسایة )٦۹1[‏ قلعة بہنٹر و یداوژن را ٤رت‏ : ر درسل 
ٹا وتحعیں: او غنسماوۃ )٦9(‏ گیرات را ننے گردە لقٹر 
ہھ نمررالھ کے بے پتی مشہور است برد ر انشقام سلطان را از بہم لی 
دیو کفیدہ عذایہفرارانں بدست آوزدد باز گشت ر ٥ری‏ سال ساطانى 
غیاٹ الدیی 1ر عالم فانی بختا بسولی ۔جاردائی کشید و سلطان 
معز الدین ‏ در حدرد طوس وسرخس ايك خبزشنیںە ملیوجہ 
بادغیسشدہ شرابط عزاإبتقدیمزسائید وسالگ بواد ررابرخوشال تظسیم 
تبودہ به غزنیی آمك و لشک ریر سر خوارزماکشید و مرتنڈ ارل علطان 
”حیہ: خرائل شا جىسسسجز الإ و سلطای تعاّت آو موہ :بر سی 
خانبی کہ از طرفب شرقیں اون كذَدَة اند با ال ۔خوارزم جنگ 
گر و چندی از امرای معتبر غرری بات ردنا وھتے جوارزم 
میسرئشد و پالتکر خطلىٰ ملرث 3رکستان کہ بیدٹ علطان سد 
بکذارآاب جاسون آمدہ ہوتئدہ جنگ عظیم کرد و داد مردانگی داد 
عائیہت گفست پاستے ر یا صں ھڑار سوا مائده ذرقلعۂ انذَخْة 
ڈرآمدہ نحص ىگشت و اما خواستہ بغزنیں دراجست نموہ ر دریں 
کو 


و ج]) 

بت ورای پتیوزا تل تبرمند را بصلغ ارقیاالدیی تركلي یجد 
آثر ”حاص یلگ حال ویک ساہ گرفت ودر سن شا و ائین و 
خمعمایۃ _(.8:۸۸:):سلطان: بکریا چہلی ہزار سوار جرار ژامداز 
بیعقدرسٹانآمدہە لشغرخرد ہا چہارفوے ٹرارماد ودز نواحی سوشع 
مذئور بدفعات جنگ کرد ظغریاقت وہنھوزا: گرقتار شد وکہنفی 

زلی در جنگ عتلوٰہ کشنه شدہ بعر سقر شنائت و قلعة سرسنیٰ 
ْ وھائسی را مفٹیح گردہ سلطان باجمیر کہ دارالىلک پتہواا بل زققہ 
بنشاد ر آن نولحی ہا قعل و اسیر(۴+) رز غارفت کٹ و آزچلی عای 
دیٹر چنان .معہزم میشرتٹ کہ حضرت > خراجہ ‏ معیں 'الدٹی 
چشنی قدس الله سرہ العزیز کە عر چشمۂڈ ارلیای کبارو مشانم ٠‏ 
عظام دیار حتہ اس ر مزار متبرک ‏ ار در اجیرراتم اس ڈرین 
موت شترأء بر و ابی فلے بموجب'راندی نفیں مبارکۓ 
رمائی؛آی قطب بای رر نرہ وفرین سال سلطان؛ ملاع 
تطب الدبی, و زاا کے بندە ر قرنك ۔خوائنهٴ و جاتشبی ارَبّہن 
ڈز تصیۂ کرام گھ هفناك کرورھۓ دھلی است گذاشته گوہ سواللیٰ 
کے شساہی ھندرسفال است نہب ر تاراب داد بتزنیی ہفت 
رھم در سنۂ مدگور قطب الدبیٰ دھل یىی زا مسچ ساختة از تصرف 
خویشان پقھورا ر کہندی زلی برآررد ہ 

و دز سن -نسع ار اتی و عمسمارۃ :( )۰٦۸۹‏ ساظار 











رہاوج اور ہیا آعتاتی سرقوم اس ر مقاء 


(۰|مي 

الم فخر زالدیں رانی رحنة الله عليه کە:لطایف: غیائی رکب 
دیگرہنام باذرار سلطلی غیاٹ الدیں. ابر القلم تصنیف کردہ در 
لشکر علطان معز الڑیں *“حعث سام اقامہتے, ۵اشت عر ھخفلتہ برع 
قیام می نمو وسلطان دربای رعظ ار رنتہ ریت بسبار مردر امام 
را چون ارول ترثژٹ ودرام مڈازست دسئی حاہل شف ہوم روتی 
یرس مت ریا مظان خطاب کرد گغت کہ لي علطان ممز ادبی 
بعد ار ند کہ نہ ای لیت و شرکت تو س ماد ئا لق وتفاق 
راتی ایی تطعۂ ازوست و تطیةد ہ 
اگزدٹس نسان باتواي دوست ٭ ترا اید کہ یا دشمی بعاني 
وگر نۃ چند بونی :مر غرہا ٭ نە اوماند :ئە تو نہ تح لال 
و بعل آٹر حادثۂ سلطان بعشی )ار متغتنا‌اژروں حعد امام زا بشرکت 
تناٹیان مہ داشتہ گغقند کہ امام ال نغاق ایشانی مطلع برٹ و 
تصن امام گرذِتّد وار لجا بموٌن إللک ×نجريی کھ ار اسلي 
عظیم لان سلطان برہ آورہ تا بسلامت یعامئض رسانید و شاعري 
قصید در مدے ارگفلەه کە ایں دربیت ازآئست ٭ بیے ٭ 

سلطان ممز دی شہ. عي کا کرجہان 

ملطای حق میں سام آنته خلق را 

مہرش چومہزودوستںمصطقو شدستا 
و ذڈبئری سیئرید غ ستچاہ 

کزیں مد زیت تل و کو وط 


)۰۰۶۵۶) 
ول ظابغڈ کھوکہزال تواحی:لاخوز اظہار عصیان کزڈند سلطان ب رع رارشاىی 
بعفرکقید رقطب الذیٔی اییک :زا تیژاۃ دھلی طلبزدد کووئھرڑن 
را تذَیۂ خرب دادہ بفزتں معاردت قرمرت ر عنام مراجعت ژر 
دمیک ٴ تام دیہی است اترام غرنیں از دست قدائی کبرئیر 
شہید شد و این تظعه درتاریۓٴ ار گغنە انْذ ۂ ھ تطے ٭ 
شہادت سلك حر ءٍ بر مہاب ایی 
کڑ ابتذآي جان ھم چر ار ٹیامں یلگ 
سرم آ غرا شمبان بسال شخصد ر دو 
تاد ذڈر رو غرنیں بئزل دمیگی 
ایام علطتت ار اڑ ابتداي حکومت غَزلن تا آخر غفرسي و 
دو سال رچنف عاہ بوک او بعد الرو جڑایکگ دخٹروارث نعاتد و 
خڑزائنی بعیارارترو نت زجراھر اتو ہار ساند اناىی جملہ پاقصد س7 
المالس ہوٹ کھ از جواعر نقیسه اسے'ٴر ڈیئ رنقود و اسرال ر لاس 
ازیی قیاس بابد گرفت اواتھ مرن عفرعلد کرٹہ ر دز سرتبہ 
شلست يابقہ رعقت عرتبۂ امیات ٤شکہ‏ ٭ ٭ نظم٭ 
معزاادیی ہے سام را دیتی اگ در گیچا 
تر تربوہ باریي و دل از سام ر نرینائش 
عوسو گمشت چوں “سرت ازافیان عندرستای 
سیات ھی ساسا :و ولایت شای سامائش 
لكغشت | اڑعالم ر گرتعف رب ر زازی بث عہٰذ 
رعلدا ر تضلا و شعرا ٥ر‏ زسان او ہسیار ٹربیت بائثقك ازآن جملہ 


3 


) ...0ڈ 
ر او زا تطب الدیں لت خش نیز میٹریٹد بالقاق امزاي عندوسٹان 
بسراست مل دھلی تیام نسث وبعد آز شہادت سلطان معزالدبی 
برادرزافا او سلطان, غیاٹ الدیں “حبود خلف صنق علطاىی 
غیاٹ الدیںی محمف کہ لی بیت در مدے آو:گفتہ ائد ٭بیت ٭ 
سلظانمشرقی ىجہاند(ز منغربیں:٭ >“حمرہدہبی“حمد پن‌سام بں‌حسیی 
آز فیررز: کیہ جہت ملک ثطب الدین چتر و امارات ہادشاعيی 
فستادہ ٭خاطب: اخطاب ساطان ساخت ر دز سنة اٹنی ر سدابة 
(۷+۶) آردخلى بٹھرر آمدء ا درز ہے ختبه غیردعم ماہ خی تد 
سنۂڈ مذکرر ہب رآقت علطنت جلوس فرسرث او در جوث و کرم 
فرب الیثل بوہ ز مساعتاں را ۔زیادہ از حرماء اثعام بخشیدي و 
رسم: لک اخغی ار پیدا:ک ربئي ات قضالي عضر بہ الین 
ارشی نام در مذم آر گفتہ ٭ رباعیے ٭ 
لی بخخغشن للگ تو در جہان آززدھ ٭ کان را کقے :تو کار ؛جاں آررڑ+ 
ازررشات کے ٹوخون گرتٹھ دل کان ٭ وت لعل بہانه در میان.آورڈ 
و بعد آز چند ور میان ار و تاج الدب بلدوز کہ ھی از بندگان 
معزی بوت ار خطبھ در غزثی بنام خرد خوائدہ بر سر اھور 
غاصست رات ر آنش حہب و جدال در حدرد پغچاب اشتعال 
یلم تاج الاب غعست جوزتد بکرمان کہ مقر مفہوة آو بر4 
رفت سلطان تطت الدیں رئته قلعة غرتیی را متضرف گشت وا 
عدت چہل روز آنچا اقامت ثبوثۃە ارتات صرف ہو و لعبا. 
ر غغلت میئرك چنالکہ مردەم غزنین از زفع ار داکیر شدہ تخعیه 
تاج القبی یلازز را طلبیدند تا یکایگ بہسیں و سلطان قطب الین 


یکا 
امل کر ٭فیق تی علم٭ان حا 
آنں حفاَتین نغاا۔ شی ت رکا ۱ر 
رُٹائی سرقہ .نی درمدح ار سیگرید 
گ :سز الدیی کز درلک ارعت 
جم چو گلدسته فلک بمته میان 
رت پر یت چو گل در رتنی 
گەه فلك بن خور اند:ر ‏ میزان 
آئه در آٹثش قہرشن : بدہ ۔خراء 
چان > شیرپی . بعد اشئر سان 
شر کيیں ر گل مولت ڑا 
ہا جم .سی .. سپہر. گردان 
یاربپ ایی گلغئر دولتہ و ہین 
سبني محتہم عالم گرٹان 
رقاقی حید باغحی میگرید 
خموو غازی سعزالدبی, والدنیا که عست 


روز غیچا ب ھمابوں راپنشی ٣سر‏ ظەر 


بو المظفر شہریار شرق اندر سوہ 


گر لیا دارك علی چنیٹن آتقۃ پر طفر 


٭ نی !اھ 


گرقتثت ساغ انگاۓ نگشت ہُنت 2 خخص غارسماع ناش اشت ر بای لے سشہور شن 


۲٢ 2+7‏ 
ملتان زا ۔چہل رز ٭سامر داشت رسلطان نام الدیی ۵رخزینہ 
کشادد و آثا رجات بظہور آوزئڈ عرازعان را دنع گرڈائیدہ ر غاقیتی 
بعد از حکومت مدت بیست ڈو سال بدست سلطاىشمسالدین 
گرنتار دہ راہ آخرت پیر ۔ و دیگر ملک یہاہ الدین طعلل:است 
چوں: معرالدبی “حعد سام لحة بہنگر را نتم کرٹ آثرا بمللگ 
بہادالدین ظفل سپزدد واردر راز بہسیانہ حصار بنا کرٹ آنچا 
سشرتن اخٹیاں موہ عبیھہ ٹواحيی گوالیا را می تاختا و ضلطانٰ 
معز الدیں وت مراجعث ازگوالیار آن قلع را ہیلک یہاہ الدیی رعذہ 
گردد بوٹ اربدر گریغی گرائیار حصازی معیئیم ساختة کاربر 
اھل قلہ :تنگ آوزن و بعد:ار یی سال اھل قلعھ رہل و حا 
یناد سلظاى ثطب الدیرں را طلبیف: قلعه بار سپرذئد و میا ملک 
قطے الھیری و بہاءالدی :بی رےر آن ضارتی وی نمو بل 
بہار الایی :فرائٹک مدت در گنش ی- و ڈیگ رمللی مد ؛خنیار 
غرزي است: اوااز اكايریقھ:غور واگرمسیر است :و تجیع عفات 
آراسقہ برہ در مہت عاظان یعزالدین بعزنبی و[زانچا بہندرستای(آمه 
سیت ار جا سلطان تظب'الذیی در اھور رات ئیامد ربٹلگکف 
حسام الفایی ارغلبیگ حاکم مَیاى در آب ر آن طرف آپ ,گٹلی 
پیرضتا و کنیله وَپتوالی ذر وچ حلذري:ارمارز گشتت رباوۃہ 
فٹھ رآں وٹین را کگادہ بہار ومنیررا تحغی رضودواترام غلایمہدستا 
آررفو ساظان تطب الدیی ارلفور برای او تۂیغے شاهي, دلوی 
علطئع متا ر ازعداپایٰ ہسیار بدزکاہ سلظان آزد٭ لنواع اگرام 
و العام یاعت و امواعيٍ بارگاو از ہری ٹائرانَ ہیٹن بزیں حعد بی 


۸ 


رہھ) 
تاب نیاورٹہ از زاہ مت عوراخ بگھی: إ٭ی ٭ بیت ٭ 
چو علطان سراندا, باشغد ہي - نِد بی شیزاز سرش ناج کی 
و بعد از مدتی‌ کہ عقرمت رائقی کر سنگہ سیع وا ستصایھ ( ۹۰۷) بلاھوز. 
فرسیدان جچوگان باي از اسب بر زمیک رآمد و قالب تہ ساخت 
ار دراں بلاغ مدقین گشت و قب او سا 'زیارتٹ :اہ مردم اسعاار 
موک حکومتا آو' تع از نتم هتد بیسے سال ر ازاا سمل ایام 
ملظنتۓ؛ ار چہار سال بر تہ 
گردگرداں شکست این کہنہ چے چنبري 
تا توانی دل مله ب رمہر ومامو مشتریي 

رغقت تفر دیگزاز امرا و غلامان سلطان معرالدی در هند:ر عزاٹی 
ربثالہز غیرآن بسلطذت رسید٭ الد و احوال ایشان ؛جئی:نخرد 
مذگور اس ازااجا تاےالذیی بلدرز در حدرد ٹرابن عرف ترازتي 
یا سلظان شمس الدب ایلتش جنگ کردہ گرفٹار شد - دیگر حلطان 
٦‏ ثاصالدیی قباچہ است کہ عم ١ر‏ بندگان مع رالدیی اسے و یت 
دخٹر تاے الدیی ‏ یلدرز :٭ر نکلے آورده :و دیگرے در حیالة سلطای 
قطی الذیی. بولہ وسلطان معزالدین در زما:حیات خرةٴ حخرصتی 
اچہ:و سلتان آزا ہار انعام کرد ود بعد از رثات سلطان قطب الدیی 
از آچ تا سرسٹی زئمرام بتصرفے خویش آرثہ راعور را نیز متصرف 
اگشت ربا لکش رملك تاج الدین کہ از غزنین می آمد نے 
مرڑیں لی خاچری سردار آن لشک یرٹ مخازیھ كرتن منہزم دہ 
بستدذہ زفت و ڈز ای رایت استیلاي' تام باقت ٭ 

وُذرجلة آعدی لكفرَرمَقاة )٥۷1(‏ کر قباس 


چ٤‏ .) 
می شوہ بەسرانی رسیں اک دزآن قلح یی ور تارف اس دحکام و 
متالے اقل آن قليك کۂ ارئمل گختاسپ' بودئد و أَنْ قلله نیڑ 
از بنا لی گشتا سپ بود بچنگی :پیش آمدلد ر تا نے آٹچٹانى 
محاریم تن رون گا مرٹم پسٹار ازجاتے *حسد ؛ختیار غاع شدخد 
رفنانچا دن گردہ فررڈ آمد ر خبرشٹید که پیشٹرائین شہربە پنچ 
ٹرسگلی شہر ڈیگ راسنف یس پنےا ہزارتنکا کہ لہ جنگی و 
مستعف کارزارائك بمند ای قلعھ خراحنفك آمد بوژ ٹیگ *حمد 
تیار پہیں ورانے مصلےے ثتدیدہ و تاب عقارمی نباردہ با 
گعقه برسرآن پل رسیتد پیش از الله ار بیاید امزاے زاہَ :یا یگ 
دیگ ر جنگ کرو ہہختن ود طلق را رای ہل آغار اعد اشترتحبمد 
بشتبار از پیش ر کقار دز عقب می آمدثفٴ و جنگ مرثائه ہی 
کرڈئد دنان نزدیٹی بنیازؤ مسلےکم ہر شی 'حیلء دراجا 
گذرانیدتد رر ھیاے پایاہی پیدا شفد و بازا 'مردم کے گدشٹند ریت 
دریا کر وگ رران پا کرنا: آبا دریا رنتع‌رنته 'حیق شدہ الٹر 
لکریاں مد :فٹیار غری رما گمتتف رتقید اک مانذتد اقنه 
آتش تیغ کغاز شرٹف وہدرچڈ شہادت ہذمتند ٭سد' خثیار ار 
چادین فزار مہدم یا حیصف چہارمد کس دردیر کرت :نیل را7 
مع مرییں مد إبرحتے دی اماجرگشت رهیں سیگوت کە 
مگرمتاطا سن معزالدی سام را حائئڈ رسیدکگے ‏ فرا۱ت از ما نرگشتھ 
ر چون شعف بروامشیٰ انی علئ مرداق اسقیٰ بزیآتا از اسرٹی 
ہجد بعٹیار از اتطاع نازلول یدیو کرت رسیں و ارزا عاحب 4ش 


یاقتھ رچادر از بی ار ہے اشٹھہ ہے م٭چابا برک حَنْے گار او تام ساخت 


1(١‏ ۸ھ.] 
مساظلى :را بربی آوزدنذ تا بت اررا پا فیلی سست جنگ انداختہ 
لو گرنو کر بچناںدر خرظرم قول اد کہ فیل با ہس کرنخت سلطان 
را از مشاعدط این حال تعجے تام دست دا٥‏ وفرمان حئومت 
تعام ایت :لگھٹوتی ہنلالے ہنام اوانرشلے بخصت دا وادر سال 
درم ازیی معامله حید بعتیار لف از بہار چائے کہٹرتی کشید 
بائداگ جیاءتی بشہرئردیا سید که حا خراب است و رلي لشیه 
(کسنید] عائرآن شہرکہ 1ر “مان عامات “حمد ب؛خلیارر اسثیلاي 
او شنیتد: برہ اڑالجا گرلغته بکامرر رقنت .اسباب ‏ و غلایم۔ بیشیار 
بث ال اسالر انان و حبد خشیار معاید و غانہای گفاز 
زا زیرای ساخٹه مساجد و خوائق وامدارس یثیاك گرٹ و دارإلبلگ 
ہثام خویش تعدیر قرسوث گ۸ حا گور نام دا ٭ ٭ بی ٭ 

آنجا که بر نع و غرفای عشرکان 

اثتون خرین وغلفل الله اکب راست 
وبعد ار ائد خطبدہ و سلہ ہام خث خوائد ر جعیث بعپار بہم 
رسائید بھ پیشوائری ء امیر علی حسم (میم) تصد خی ر رایت تی 
و ٹرکسٹایکٹ و دوازل٭ ھزار سوار مسلنی و مکل بقہرن رسید کھ آن 
بر گریند و پیش راہ ایشان دریائی آمد برعمی پذرنام کەآن ىا 
برعکدی ٹیڑ گویند وس .چپار براہر گنگ است رشاہ گرشاسبیب 
چو بہندرستان آمد ‏ پلی بر ہی آن درا ہسته ار بکاہرود 
گذشته رفتھ ہو ند اختیارازان ہل درگذشت و امیر چند 
معتبر شوہ را بای محافظت پل و حہاسے رله گدذاشتہ برنمٹی 
تب ٥ر‏ آمد ردہ روز ٥ر‏ میا کرهھحقانی و راہ ھلی معب ثطع 


0)٦ 
سلطان خوانك ۔چانچه مذکوز خواعد مد انشۂ الله تعالٰی ء‎ 

ر درستۂ اریع وعشربی وَحَتایة ([۲۴۴)) ملگ ناصر الدیں ند 
سلطانٰ غمس الدیی از اود باغواي بعضی آ7 اسر بکیٹرتی 
راف ر عیاٹ الدبن کہ ذرانی وعت: لغخراڑ اہتوتی بکامورد بردہ 
ہب با گغتہ ر مل تاصر الدیی “>ےا'ریا عظیم کت باکٹرامرالی 
حشٹ گرففار شف ربقتل رسید و مدحا سلطذے او دوازقم سال بوٹ 
ذکرابی ۔چند سلرگٰ اڈیار هنف کر خلال۔ احخوال سلاطبی عالیٔشان 
اعلی تقریبيی برہ آو شروبي :و احوال بای اسلوت معز کہ 
بسلطنلت ملتان و اقااومدیگ زسیدء آئك مجاعلی دبگر مذگرر اسی٭ 


سلطان آرام شاویرن نطب الدیی‌اییک 


بعد: 1ید رجاتشیی آرًشدٴہ ہ پیک 
جہان را ,تعائند یں گد خداي ٭ یی گر ررٹ دیگر آیں +جای 
سی است سم سرلی قریب ہ پدر ہے وپلیى پشردر رکِٰيی 
ز باتفاق |امرا ‏ آر لشور بجائی دعلٰی تہقضف ہو ہ٥ربی‏ ائنا 
ملاک شس الدیی ایاٹن کہ:بتدہ ‏ و فرآند- ۔خوائدہ و دامنك 
سلظان تطتِ الذبی بود باءللیٰ اضر الدبی قباچۂ ثسبی ہاجئیي 
ماشہ باسلاماى سپیساار ملی:اسغیل ا7 ھردرار رہدارں بدعلی 
آسفه شہر و وللایت آبىی را متصرفے غدہ بر چرن ارام شا بنواےہی 
دھلی رسید ملک مس الدیں برآمدہ جنگ عمفت گرد و آزام 
شاو غیسۓ: پا و مذت سلطنت :ار بسالنيی قید ٭ ہیت ٭ 


( ۴ہ ۲ 
و ابر واقعۂڈر عنگ النی ر حقَایة )٦٦۲(‏ که علطان معز الدیں‌از عالم 
گذےشتء بن لیی تبوثہ و بعد از رفات ساطان غطب الدین این عليی 
مردان عاقیتیٰ الس یلا بسیار چچرگرتی ر حطظھ وسلة لیہٹرتی 
ہذام رٹ کركە بسلظان علاہ الدیری مخطے گشته راز بس کہ 
سنقاقت و خورت ونگٹر درسرداشت ٦ر‏ دیار لہلوتی فشندہ 
رایت ایران ر توزان زا ببردم قصیمت میکرد ر چس را باراعيی 
آن نھوٹ کہ بگوید :گھ اہی سیاللگ آزر تصرف سلطان ہورین اسسٹس 
چه تٹسیم میکلی ۔ می گریئد که تاجہی زائعد [د٭ از اقلاس خود 
شکایت پیش علاہ الد ٹیوٹ چرسیں :کہ اپی مرف کا سی گفتخد 
ار وبت تہ بامفہاں متاللویسئف کہ ۵ ریجه اقطاع ار مقر باشلِ 
سرہ اگ رآن عثال قبول رہ رارا ابی معني از ترس ٹٹرانستند بعرضن 
ہمائید و چنیں تقریر کزدند کہ حاکم اعقہان ضرے راہ ر گرد آرردں 
حم اجہت غبط آی رابت *ستاج است فرمرد تا مہلغ خطیر 
گل آرزاد٭ از خوقع_ آر بوے باردائملد وچوں جور واتعدمی !زار حفد 
گذشت امرلی خلم اتفاق شودہ ار ر( بققل رسائیدند رو ملف 
سام الدب حاجي زا کہ 1ل امراىي خلي وگرمحمیر و از خدمتکارآان 
ہس اکتیار بود إجلاس پت تمودئذ ر مذدت حکرمت علی 
مردای سی رادر سال بزد دیگري مللگحتعام الدین 'مذکور جو ک 
لیت ترعت و بلکاله و جاجنگر و کامرود را ہقیام متصرف گشت 
وسلطان عیاث الذینی خطاب وت تاکز شہور سنۂ انی و عشربی 
وستایقة ( ۹۴۴) بعلطان امس الدب ایلٹنش سی و ھشت 
زیر غیل و ھفتاك ھزار ٹنگه تقد پیشئش کردہ خظیہ و سد ہنام 


).٠۴۳۴ ( 

آثار جلادت: اتو بیشت طاھر غئی گرنیت رلىی: ہدارن :را ہدر 
نفیض رم ودر جنگ علطان معز الین یا گھوگیران چناتچہ 
فک اپلتتش جعیت ائیو ار دای رو دامی کو "ہم 
رعائید درملازسے ملطان تطےالقدبی با علظان معڑالدبی پیوست 
و مسلے اسپ ۵رآب آدۂ با غتیم چنگہای ۵اك گرؤسلطان معزالدین 
او زا +قشریفاتث لیق ر اتعاماتا خسان :١-مشرف‏ گرذائید: بہل 
تطب الدیں سفارش بسیار فرسوہ :ر عبالعۂ :عظیم در ترییت ار کرٹ 
رر ھتان روئرملک تطب الدیی خط آنادیۓچ ار ثوشتم و بتدرتے بمرتبۂ 
امیر اآمرائی زسائید تا کارار 'جائی زسید کھ رسید ر فرابتدلیٰ 
جلر: از بعضي آر امرلی معڑی ‏ ر قطبي ازر عصي شدنداو 
مالش یانٹند زعلف تَیعغ بیدریع ؟متند ر ملگ تاج الدین یلدوڑ 
یمدتر الکہ از پیش لشکر خواززم متہزم شدہ ثھرر را متصرف گشے 
ساظانی نس الدین از دغلی یامتقبال ار آمد: در شہرر عنة اثنی 
عشررستعایة ( )٦٦۴‏ درحدرہ ت رای که مشہہر یه سرلیٰ تالوریٰ 
اسی جنگ اعصقتا نموہ بعد از محاریۂ عظیم ساطان_ تاج الدیی 
یلدور ڈکسی : یائتھ بدسے شس الدیں امی رد و لو زا ببدارن 
فرمشاك تا مرغ روحش ھمائجا ا( حبیس تی رستم بآشیانڈ آخرت 
پررار شرد: بر ار دزان شہر است ٭ 

ادرسنۂ اریج عشور ستایة [۹1۴:) ملطانى شس الدین زإ 
ہا سلطاى امرائدپں قباچه کە دو دختر سلطای: ثطب الدین 
بغرت در حبالة او در آمفدہ بوٹ و اٹچے ر سلتان داشت “حارہ 
اناد بر انت بچانسں سلطان شیس الدب بر و ری حیم ملطان 





)0 ہے ہے 


چتیں آمنت کرد ارچ رےہلٹد ٭ بدستی کائه و ہفستی گئمند 


ذفرسنة سبع ومشایة (4۶۷) برلغت سلطنت دھليی 
جلوس فرصت رجہ تسیع بالئش آن است ئھ ترلد ري دز شب 
گرفتا ما وائع شدہ ہوٹ ‏ ر ترکی ایں. چنیں مرلو را الشغش 
میگریند ر پدر اردر ٹرکستان, ہر خیليی از تبپابل ہغمت داشیا 
خریغاى اوالتنشن را یم بہانۂ .سیر دریافی ہہ اورابدسع 
تاجہی :یوسفے روار فریختند :ر (زاًجا بہ خارا و آزانچا درزمان 
سلطان محیت سام بفزتیی اوفتاد ر دران عثثام سلطان قطب الدین 
بعد آزفتم نال و تحغیر گجرات بعَزتَن رقتة یرٹ وچوں حم 
سلطان: مس سام خاچکس الّش (ا. می تانسح :خرید ار 
سلطان اف بیع اوالتتاین ک۵ سلظان >عند سام فرمرتہ کمچ 
ما حکم کروی کت ابی قام رز لینچا میس آعرہ ار زادر دحل 
ببرئد: وبروشند و سلطان قطب الدی بعد ا مراجعست ا غزتی 
ابی تام غلامی خر تام کردرا .رایلئیٹن زا بدعلج:بیک لک 
تنگھ ابقیاع ٹیوٹ ارل نام ار را |میرطفاج لہاله نامیری 7 هنددہ 
نامز گردالید وزمانی کہ سلطاى قطب الدنیٰ با تاےٴ الانی یلدرز 
حنت کرٹ۵ آنباگ تھ خی ا چشید انگل اتشمشل را پنفرپ خوہ 
مخصوص ساخت وبعں از قتے گوالذار امارت انْجا را بوي. داد 


بعد الای حکرمت برں او نراحق آں, زا ازانيی فو وچون 


ڑَ) 

غلیست:بحیار ہدست ارفتادہ: بہر کدام اعیای دعلي جدا جدا 
فرستاد مشہووداست که ناصری نام شاعري از وایت بدعلی در 
ماڈسش حضرت خواجة قطب الدب اوشيی قیس الله سرہ رسید 
گمُت کے قصیدء ٥ر‏ منح سلطان ا ا ام فاسۂ خرائید 
کے صلے سعتف بھ سد اه خرائدند و۔او درجلیں سلطان در آمدہ 
ایرن. مطلج بر ۔خواند ٭ ہی ٭ 

ای 'فتنہ ار ہب تو زنہار خواسدہ 

تیعاتو آمال ہو قیل ٹر کغار خواستہ 
سلطان بم٭جٹ ۔خواندن آی مطلم را یا۵ گرٹتھ مکی خرانك ر بعد از 
تام پرسید ە این تصید: مشتل ب رچند ہیت است عرئ نمود 
کے اپچاو و سۓ قرسرہ ہنچاو ا سم زار تنمع سفیں باو دادئد و سلطان 
غنس الذیں دزثات وعشربی ر ستمایة (۹۴۳) عزیدت رنٹینبور 
نموٹ راشیر باتطرفت برۓه آ یع را مکُٹوم گرڈانید ود رسنۂ اربع 
رعشریںن رسشّایة ( ).٦٢۴‏ سپاھی گران بعریسےی تمقیقليه جندو 
ٹامك ساخٹہ آی قلعد را یا کوہ سرالی در حیز قیط آرریدء بدملی 
مراجعت فرمرٹ و ھم درین سال (می رررحانی کە ار انال آن روزثار 
بٹ در حادالہ جگیرخان از خارا بدجل ی آعد ر در تہلیت فلوحات 
تصاید' غرز گغت انانجبلۂ ای ابیاتا اس یں 

خبر یاعل سپا بے جبرئیل امیں 

ز قتم مامڈ' سلطال عہن شس الٹِی 

کے لی ملایكڈ ‏ قدس ‏ آسساہا وا 

ل 


( ۹۷۰۸۳۸ ۰ 
شیس الخسی رہ بس ا رتت وا او کضار ای1 را کم 
ساغاتھ خوٹ +قلعة بہنر رفت ر نظام الملگ :ویر جندی:تعاقتب 
لو نمودہ اچم را سلطاى فتے گرڈ و بعد آر اسىاعغ خبرغٹم اچه 
ژاھر الدیں پسرخرد بہرام شاہ زا اخدمت علطان فرسنادہ اللماس 
ملے نرہ بہاگر نی ڑٌتلے شد ٭ 

وَدرَعلة غس عمش رر شایة ((۹۱18:), ناعرالدین 4ر پنےایٰ 
غریق تح غتا شذدار: رختا وجرت ا رسیلاب آخل دردات و سلظان 
بار گشته بدعليی آمف و درثنان عشر وستمابة:( ۹۱۸:) سلطان 
شس:الدیں بسرسلطان عبلل الدیں مغیرنی)بسر خوارزم ش 

کر از ہش چنگیزخان مٹہزم کختہ بعد :ار تاے الدین ہنزن و 
[زانچا ا تزس لفارچایرخْانٰ با خیل ر تیارو خویش ذر حدرد 
افہر' آتہ بر لھک کشید ار علطان جائل الدین تاب مقارت ار 
کباررده ‏ جائب سنده و سیوسلان ررقت وازِنجا ہرلہ کے ومگران 
بعہمانٰ ر عواق سید ہ٭ 

و درس اثنیں رعشریٍی و متایة (۴۴۴) سلطا شس الدین 
لشک ربطرف بہار و اھدوتي میس رسلطان غفیاث اندیں, حَلجَيٍ 
را کھ ڈاکرش لمت دراطاعت آوزد رر پیشکن کة منگورشد 
کرزته خطبعازئۃ بنا خرد زابے ماختااوبحرَعہٹر خو٭ ا 
سلطان نامر (لدییے ٭حد خطب گردہ ۔ر لی عہة ساخقعھ آن 
رااری را ہار خورت بائں+:ڈارالدلک : تعلیصاجعت فمرد 
آخہاڑس مللی تامرالدیں ٭سہرہ در عفرہ کہنرتی یافیاٹ ال 
جنگ گودہ الب آ نا ر دعتکیر ساختھ کا راو رآ:ہاتنام رسانیة رو 


(ا ۰۱۹۷ا 

نام آررز بە پعرخررہ مرش ان کہ طبقات: ناضری ہنام ارسٹ 
و درسنۂ سج و عشرین ز ستعابة( ۷۲۷) عزیدت افہنرتی نر 
ر فتنڈآن دیار را تین ذاڈا:و حموسعت آتچاٴ پعز اللاکگ ملک 
عار الدینں خاتی مغوص ساختۃ بدار الیل مراجعت شود و در 
ملع تنماو عخریل او ای3( 4۹) قاع گوالیار را بشاد و:غلک 
تاج الدیی دییر مملعت درنٹم آن. قلعہ ابی ربامی: گفته ویر 

کر قاہ: ک۸ افلطان> ساطلین ابگرستی 

از عو خدا ر تضرت آدیں بگرفت 

'آن قلعَڈ کالیور و آنٰ ‏ حضی خصینٰ 
ظافرا تار مسا امت کۂ بە تفارت لی سال گفتاودرسنة 
احدی و گلثیی و سلمایة ( ۹۴۱) بصرب رایت عالوہ یوزش نود 
بہیلسا را خر عاحخت: وشہر اوجیں را نت ایگرفت وب غائہ 
این را کە آارر شش صد سال تسی یاقته بر و مہاکال ام داشت 
خراب ساختھ آزر بقع ہر انداخت ر کنثال اي بہماجیت را کہ 
عدرث تاریَخ خرد ازر سی فویسلف ر جاسع ایں منتضے بےگم+حضرت 
خلیفۂ الرحاتی غاعنشاعی ظل الہی ٦ر‏ سے تہصد و هھشناد و 
در باز >جددا درتاریم سٹھ الف ر ثای سی ر دو حکایت اورا 
که از :نزادر امٹال وٴغرایے: امزال لست افاتفاق ڈانایان هد ا 
هندری بزبان فارتی ترجنه سردہ نامة خثِ افڑا نام نہادہ و تمنالئي 
چفند ڈیئ ررا کە از برلي رخلء بہدند آرردء پیعی در -سچد دعلیيی 


ت۹ ۲ 
گا  -‏ ار بلاص علاحد ٹہنتھ الام 
کشاد. با ادکر: قلعة سپہر۔ آئیے 
ۓے مجاعد غالیي ئ دست ر تیتش را 
زوا حیدر فرار مینخد تسین 
و غیزاررا غیر از ہی اشعار دلپدیربعیار است رو آزان چیله لت 
اسی تصیلں - نظم َ‫ 
تصة خویش ار زبای قلم ٭ کردہ ام یاد در بیان ‏ ٹلم 
زقم رتچ گرٹیا بود است ٭ یرخط مبرمی نشان تلم 
با قلم تا قریی شدم بجہاں مر زرزس اش ت چو جہان قلم 
ناگہان با نر دفتر من ٭ زان دہشت ی کند ستان لم 
کھ یه آوار نرم سی ماند ٭ مالة زار اگہایں خلم 
گرچہ: بیوستہ درسیاںی ضرم داردم نفع بیکرای ٹلم 
آخر احوال سی رید کس ٭ پیش ماحے مگ زبان تلم 
خواجەمتصوربی سعیدگزارمت ھ تیز بلزار استحان قام 
آن بزرئی کھ داثِ از اغفظض ٭ بار انصافے کارزان قلم 
چوں بثان زا سوار کرٹدہ ہبوٹ ٭ مرک او خچستھ ران قلم 
بر هشرعقل زا چو یکنا ھ آشکارا ۔کتد نہانٰ ئلم 
ر درسنڈ نست و عشریی :و ستمایة )٦۴٢۷‏ زسوان عرب از مضر 
برای او خلت و القاب آورٹند ر ازیری شادٹی تیہا در شہرہستند 
و جشنٰہا ساختنف وھم دریىی سال خبر فقوت پسر ار سلطان 
ناضرالدبی حکم۷ہنرتی رسید:ر ساطای بعد از فراغ :از مراسم تعزیت 





ژر ۲:۹۷ 
داشته ر کاتتب ابی ارراق :1ل نبا خلیفۂ آقلق بعٹی. ائبر شاہخثداللہ 
ماکۂ ھم در قتم پزرو عم درلمور غبی کہ درخلرتا× باب حت 
اعلی طلبیدہ بتقریبی مغاطب ساختھ بودنہ۔ ایی نقل را از سلطان 
فیاث الذین بای شنیدم ومی مرسودندہ کە آن جاریہ زا رت ارآدۂ 
مدظرت علظان حیش می آمق و ای زاقفه در زمَای تحریریوة ٭ 


سلطان رگی الدیں فیروڑ شاو ہری شس الدین 


کہ در زماں پدر چند گا٭ اتطاع یدارن ر بعد انان چنئرو دوربیاش 
پائتہ رثیرت 8اھور در تصرف داشتہ ولیعہد بود باتفاق آھل حل 
و عقد درستھ مذکور اجاس پائت و مل تاب الدیں:و دبیر 
در تہنیت جلوس اوایی قصید: گغت ٭ 
مبارک یاد ملک جاردانی,٭ ملک زا خاهه ‏ در" جرانی 
من الووله رکن الدیی که آمد ٭ درش ا یس چون کی : یمانیٰی 
چون بر تخت ئلشست ابوابا خراب یی کشادء داد عیش ر ولس 
وغراشت داد و ارقات اگرامی صرف صحبت لولیاں ر اراقل 
سی نمو ٭ 
دل چریسی خانہ گرایك ترا ٭ جزمغ و مطرب کھ ستابد ترا 
روالد اش ترکانٰ خاتوں کے کئیڑڑے ترکیہ بر استیالي ۔تمام ‏ یافنہ 
حرم اي دیگرسلطانى را که ارزشک آنہا خی در جئر داشتا. 
انارھا میرساتیں پس ربز سلطلى را از حرم دیئرکاقطب: الدین 
نام داشت بقنل رسائید ر خرانہ تہی گشت ر مللی غیاتالدیی 
۳د شاہ براد رخوث سلطان کے حاکم اوده بوہ سراطاضی جچنچیدہ 


یی وج" 
کن قرک بر و فرصوث ٹالگدا سال خلابق باشف و بارڈیگ ربطرف ملنانی 
لغغر شید رغماتا :اوزا لیں سف زٹامپارک:انتام و عارقة برممیب 
عارس یس ار شی و باز گمتہ بمعلی آمن ر درسنۂ ثلت و ٹلتیی 
رمقایة  )۵۳۴('‏ از سرلي عاریتی دٹھا: یعالم جاردانی عقبوٰ 
ہضے کشود ر مدت ملطنت ار بست ر غشںسال بودہ بیت ء 
ازی سرد آمو این غام دائریز ٭ گھ چوں جا گرم کرٹی گریدەت خیز 


ری یو یت سج 

کتری یح بات خرن مرن کور سیر 'امیدانخن 

ان دھلی است ایی گو یا چا مد چتر نیرونش 

ھمان ملگ است این آخر گُجا رفئت آن قدر خائشس 

زمین عاتم دہ است و بہر خوث ماتم ھمی داز 

یکا زادی آی طفلی کہ عی. بینند گزیائش 
وڈزانوا: مشہورلستے کہ سلطاى شس الدب آدم( اسر ہوٹار 
رتتی از ارقاضا با جاریڈ جءیا شکیلہ خواسے کہ محیت کندد ہو 
در خر آن ٹرت ندیں رج چتیں ون رم وع کیا تا برا 
جاریہ پ سر سلطان رورغ می انداخت و ثطرا چتد از اشگ آن 
جندیلۂ ب رتارک ساطاى رات چون سرٍباا کرہ٭ جائب: او دید ر 
سیب گریه را پرسید بعد از سبالف بعیار چراب داہ کہ برادبی 
داما مل گا املع یرہ ازپی سب :لوا يك گرم ریکزیہ آمدم 
چوں قصۂ بند انتلان او را شنیدہ چان ظاغر شد کہ ار خواعر 
حقیقی :سلطان برہ کم حق ع+صانة تعالوں اور انان : حرام “سفزظ 





در رقت ‏ ارتقاع اعام ٹیراعظم :پیدا کرو رماتنك سیعیات عنام نزرل 
وجی منذزل برخف رالیشرر سیدعائم علزم السام در بردڈاتواري عاندہ 
از آنہا کم میگویند رمی ٹریسند بلئه نی نبایند بناہر مقتضاي 
الفضل للعتقدم تصید8 چتں ازای یزرگرار تپمثا ر تبرکا دریی جال 
فرشتن وبزاي احباب تدکرہگذاٹن ر نسبت خود باماتدہ دریست 
گرڈن ورتضل آی شہحوار میدان باغت ہا بر منصة ظہرر آرزٹی 
خصرعا حق غم شہی نلھداشتی زم دید - إِسنَاف الشعرا شہاب 


( )ي] 


ہے 


لغم بل ھمتي مہہ مبے در نشاني 
ببقایٰ غھر قایم ئر رجوك خویش فان 
عفے آخر ایسادہ بامید بهھ نعیٹتی 
پا ارس سنا می صعابيی 
عفغت الٔف تدارم ۸٤‏ الف گسیي ندارد 
عمه نقش می کس رآمد ز حیفة اماني 
دمیلبل‌است‌وگل خرشل سکب رچرسوسی 
چو الٹے ثربان تدارم چه کثم یفە انی 
چھ بگدرم آرمیدہ چے ‏ :شرم بسمی شریں 
چو ای بیتم آشکارا جھ روم وہ نہانيی 
فلکف از زمیں +عیلت تشداسم ایچھ عسنم 
چو فلگ ؛جچہرہ کركی چو زمی بفاردانی 
نہ ۔چر آی:[/ طزارت تھ. چر نشی تررتعتی 


لہ .چو ہادم از لطاتے نہ چر خالم الگراتی 


(ص۱) 
فم از عصیان تد وملک عزالدیی و کبیر خان علطانی رائی 
ملتان وملاگ سیف الد غابط عائسی عراسلات نبودہ لراي 
مخالفی ہر افراشقند و سلطان رئن الدیی ٹیررنشا بعزم دنع آن 
فتتہ تا :حوالی منصور پور و ترابن رسید رقیل ارب واتعه نظام 
الگ جئٹیںی رایرر رکیٔل سالگ عند از ہیم سلظان در منل 
کیلوگہری فرار تود٭ ‏ جائب کول رفتہ یا مللگ عزالدبی >چلد 
سالاري ہیوتھ برہ ر امرلٰ 'مبدی ردیکريهہ ‏ در شر بانی عائ 
بوٹ ات نراحی منصور پور گراغتہ بدعاي رفتہ فی خاتوں کا دخٹر 
پر سلطان شس الدبی ر حم رعیت پذز ولیعہد و خصال 
پسندید: ارەجاعت ر حفاوت ر فراست موعرف بود بیعت تمردہ 
ار رإ ببادشاغی برداشنئد و ترلان خاتون ہا سقیں ساختتد ر سلطانى 
ازای لشگر مراچعنت نود چوں بگکیلوگہري رسید ترے. سلطن رفیە 
بامتقبال از زنته بی جنگ "گرفتھ اوزا سبریں ساختتد وم 
در حبس درگدشت و عدت سلطنت او مشماہ و کسري یو ٭ 
سمنە یر جہای ٹل که بیگٹھ ابست 
چو مطرب کہ هر روتر در خانہ ازم 
راز جال شعزلی عصرر امتاد مان ائِني شہات مہب بدارٹی 
آاست کہ می خسروعلیة الرحتة دربغضی از قصابك عثواں فرمایدہ 
در بداو سہیوہ سرسست بر خیڑٹ زخواب 
گریرآیں غلئلھ مزفان ٭ھلی نین غوا 
نت کت رالملگ ید توئی (ررا:یاسٹادی ہاں گرد٭ چوں 
ام مت متقدمیں بعد آز ظہور: گرکیھ رر شامران حم و جوٹ سٹارٹھا 


)۰۴۹۰ 
زھوس بربي مشرت شدہمست لا آبالبي 


ز ھوا براہ تہست لہ کام کامرائی 
درعقل نیک بسلە غم نز االھ عارض 
رت دپدا خوی کشادہ ہی جام ارغوانتی 
عفی غوا عئاليی می زمیں نظیري 
کرو (بعالی نی مان 
بودم چو برق سوزان بدر ٹیگ زا تسونيی 
ز دل چوسنگ خا| ض تہ 
ھوس بطبع گردان چونلک بنقش 
ز ھا بحرص پربانں چو میا بنتراننی 
غرھعت وچاردرٹل دہ عردم ار رعونت 
چو زمیی کٹیف :داب خنت بیاہ گرڈڑزن 
برسی .بحیر فای ز مقام پامباتيی 
تر شرہ از سربطالت ٹرسیدہ پئزہان:ھم 
زنقیصةۂ زماتھ ۔بفریضة نز مانی 
رعلے ال دل عا خبریت یاہ یگئرا 
کے قریی ‏ درکرن بای یيغُساد داسالنيی 
کڑی از دل ثو ابد چو تغرب از سقات 
بدي ان تو خیز ۔چر تہوراز غوانی 
ٹم کرا ریائی دم کرزا جغاليی 
گل ووفۂ: جوائی گل حرط ۔ براليی 





)۳۶( 
ئہ ا ازیی چہار طبغم تہ خچار:پار غەیم 
نشلات : پارو' کیتی زدہ لے پاڑانی 
خردم چو تی گرئنہ مغت خطا عناتثيی 
یمر .چو اکوہ العللة کتی اعطا سثايٰ 
رقف زا حرصم از حقیثت اپنیٰ نہ 
زم ہست عثالب رہ رت مثائيی 
طیعم غریقی 7 انان که پجٹ :از نہادم 
حرات خس خواري برات عشرخراني 
گہرم چو جم خالي ز تغکرو :تنٹر 
یصرم چو شع عائل بتراني آو آغاني 
سن آبدار خرام ز رڑبان +چر ںیم 
تلم يك دھو ہی درنان مناني 
سی آبشدگھ آتش شد از بن حدیہف آلی 
بر این همه٭ کم آبی رھرلی پیش نانيی 
من آن خسی ئم ات کم کھ بحيیة نیز انم 
عجبلی ٹہاب از ترکه ز سلطنت دربن راہ 
نہ فراع آئە شیطان ؛ کدام کار اميی 
تھ امقیم ار ان مسھر زکدام آعتانی 
فل وعقل سرکشیدہ آ گزند کور خانہ 
بر سینہ ہر نہادہ بھرك کور خاني 


جج 
:۰ کو تھا ں تصس یىی کہ ات بی 7 
كَ چو شیتر کان ۶ك خیں دل کئی شایٹتی ۱ 
۰ ارجل مرش کر ں غاب شرتی ۹ 
۰ زقوام قامتش حم ٹا سر بوستاتی ۴ 
: ناب ہر گنتەں ا الرقاہی و 
-- مم پر کشاىهف در تی و َ‫ 
۲ ربسیط: کایناتش بسحیط لمکانی. ۲ 
بترددوں تجائش شدمسعیامییش ۰ 


- پسر (بو تا زدو بعف درسکنيی -_ 
۰ ربطی بذا نئندہ جنش تضلىٰ حق را ٠‏ 
7۲ ایت یی وک رباتی َ‫ 


: کن خرت تام ان جیائی : 
۳۲ شدہ رئی چارمینش على انف ید گھ کی َ‫ 


۰ رغعاع در النقارل رے یہر تعغرائيی_ : 
‌ ملا جح یارانں. کہ سر!. بیاری خرد 2 
7 داي پار نادان ےك عیبر وا رہانيی . 
م ارسن الک اي ثصیب طلبیدۃ بامچائش : 
:. چی تصیدۃ ام زین بچراعر معاتی ا 


ای تصیدد عم لومیفربازد ‏ بالتزام موي و مور در تیحید و نەستہ 
خی پداا على اللك عليف و آله وسلم ٭ 


1 م0 
اعضور جان گدازي مئراززتفے تمولغي 
بعصیه بر ربري گر از دم رای 
تو یشید ظفلطال بآ عىەص زتقش باطل 
زخیال کہ پیرٹ اخ درد جوانی 
ھرس اسےشفرنعر شچرسرابا سعاليٰ 
نٹس اسے رنے رڈرتش بە ازآب زنککای 
شوست چو جمع گرنٹ شودآنں خیلبایي 
ہبفسث چو نثطر یابٹ ہو آی وب 
جرسی خیال تا کی نفسیٰ گپرفشان کی 
بثتٰی آگھ ۔ارل) خرقش ‏ مود انی 
ا فی گيی مھ لآ سرائق گکے زی 
بعری ۵ ماس و سما از کئ 
بی مللٰی لطالی تی : 





کہرں کە بر جایش رانا اہی 
سی ی ناھقت فوڑزش, ز سپہر 'جارسائی 
ہي کە تی تر زر وجوہ ار ثیاید 
بنلائی۔ عتلهم ڑ ٭عیط آستانی 
تہب کہ رگ چو شی اہ گیتيی 
زخوالت | قش رجا ٹرئتا' انی 
شعرینی تیانٰ رسولئۓ گے بوك آجامت است 
تید زبائسْ /ز غفیلة ابائی 


)..۶۶ (( 

سی اگنود عقل را موی ٥رین‏ از بہرچیست 
زاٹظۂ. شیر توانا' زادف ود نذئانوانں 
نیست یا حئمش سرمرثيی مجال اعتراض 
ور معد ملك سلیانی ‏ ہموبي ‏ بایان 
برق از شش مرائی شثل شیر ر سورچہ 
گشت اژمشعش مخالف زنگ سہی راطخران 
گردٹ ا غضلش کزر شر مری دارد آٹہبی 
آید آزعغدلش کھ برھر مور آید : پاسبان 
غخالے درکف سیا .رو آپي در دریا گہر 
ہوردرچشم ازدھا و موبراعضا چون سنان 
ای بقدرت مري رز خرن ر [حنخران رابکشن بد 
ای برؤی عوغ وعمزرو ماررمافی:راغمان 
پاتی ھر عور عدلت را حساہبيی ہی غلط 
برسر عر مري فضلت: (۔ سام پیکراں 
عیں افصضلت اي سرد ری ھر مور ر مل 
دست لطعت رنگریز موی عر پیر و جوان 
خْانَڈ صتعت نیانف آنےم قست: (آٹارزاؤ 
برقی ۔ھر مور پیدا ہو سر ھی مو عیای 
خال ہرچہرو عریسان چوں ثقط بر آئیئہ 
مر ہي شہان: چون مویچہ یز آرقوان 
کرفہ ہن و ام نم تچ مو یپ ام 
سیر برتی الرعطاث تست ‏ مري بی بان 


۲۰۷۳۲ .( 

آز زیان گرچه کثائم میں عنگم بیان 
ٹر ثنثلی حق ز حبت شمچر موزم بیڑٹان 
درز ہی تیر آمران بردیاا ار غین 
پسنەام ہبمیاراچوں موران ز دل جاں برمیاں 
ور برای مور چشمان خر لب در خیل 
سفتھ آم موی خی مد آررری (اتحان 
تا: خفة باشدم چوں آموز ااندر مد اؤ 
صو در ٹیم گردم ‏ ریلی عو ندذید آرگس نشان 






بعد اتیی چون سور بفدم ہر در بتچوںٰ گر 
رز بجی ھز موي ترٹیقش اکغایم مد ثبان 
کی کشایم بیزنان چوں مرز رچون ماعی شعن 
یلک آر ھی سز نبانيی سارمنسش گرھر فشانی 
زی خط چون سور ر لفظ شغریی از ريعي نظم 
می ابشثکائم بنوحید ۔خدای غیب دان 
آی خداوندی گه بر ضنعش بہر موی گرلسٹ 
ھرچه عست از عور ومارر وحش طیرزانسل وجاں 
آن کی از رہي غستی تہ ار عدد کاندر دوگوں 
ٹیست بر علیش پیى ہوڑی: سر سوري ہا 
لطفش ارموی قد ہر بیضۂ سوبي اان 
مد جم آید عریثی عدھم چو جم در یکزماں 
تہرش اریٹ مري: ہر پبلی گمارٹہ پیل اران 
بین آنى کز ىر بیلد چا شیر ڑیاں 


۳) 

فانعا خر مو زیائی گردەام لین چر مر 
در ثفات 1 ہی آباتی میکئم در دل قمانی 
گڈہ رشن گڑبٹی چون تارعري چشم موڑ 
ہی جزار رحست تو ٹویٹ ایی کارران 
غم چو شور ر مو در آبا ر آتشم زیرا گه یٹ 
اي شر زیڑ ضیرم دز خور ابی آستئی 
پابی کزشش در رعت چون مري دارم ۵ز راب 
سی یت ہو میتائد لكںْاتم عثان 
چون کشاید بقع ر موی ام قبولتا بحلہ ام 
کی کنَرلِثغم چو مو 1ز پیش خر این دَانْ 

گرچه از گڈست غعوا چوں مور گشتم پابىال 
پلگ سر موی تدیدم جژزتو سوٹ و زیان 
چون تسس 'بىیخوشد ام گرچہ پرزشای اس رتنگ 
ملچو جم عو رجا سے سر اد لم 
موز اگر پانیي ملغ آررہ پیش .جم اشہات 
ای 1ر موہ کات وج چو موی کی سو 
مز خوان لطفت اتر الم نمو ایی رك بذر 
پازیںس 8٥ە‏ زان پل چون سري براتش امای 
ہر سر فر موی!ر صد لطفب دای ھا ہیں 
تو کل ٭ربٰ نیارد بیری ٥ر‏ جہانں 
حُضم ملف شاہ زا باب تاعصضص ‏ دار ہس 
ضنیو مو درآتش ر چون مور در آب ای 


۱-۷۸ .( 

آنکہ موی سرن بلچد از درت ۔پر درئہش 
قشتا مور بی بای چوں سوسارمدے۔خران 
دررمت چون مور ید خراب ربیجورئجرم 
اہ زا چون سو شرلیمت کرت آل تیغ, پتان 
آیتی چوں عبے صادق موشثافے اند ر گام 
این اپارمن دیری :چو موی کامران 
سیم سیر چرے گمٹی وبچہ 
چریں رم زمیں موبہایش طیلسان 
بد ۔چر موررآن بر زمیئش در طریق نقرڑزیستی 
ای کم مر مزد ند بیشش _آسماں 
اندزاں موضع کہ یر چون مک ات 


قعت اندام جم 


گرسرمری نہادي ہي پیش از آشیاں, 


مرعفت 'ندر شفاعت ازس نیحی جنائد 
اڑربی میں سر مری ہے نام گر 
برخطا زیت ارہی مریں شودش معذرت 
بی عطا ماد ار سر مہوت نشی ھم دامتای 
یک سرمواندراں چب دید نوزائي ساي 
چو سوزش سربر آع در ہوا لمکا 
دین٭: اندر لقےه چرنتے چان موی بنا 
را مد بسے شمیرں سور یں رك خوان 
زلہ برای پی سررلے فیی ‏ انساے کەماتن 


رععر عم میں زان مھ ثشمان چارداں. 


جم 


)1ہ 
از چزں پیل ,پیکر خد .تم یک آتا 
چنگ شر رشاخ کرک رائلٹگ پدلرمري لگ 
گکرچے ٥ر‏ تغویز دل بندی بکاراست ابی ۔چہار 
کی کند سردم خراس شی روکرگ و کرک رپیل 
چن سن تر پیل ہاا ۔خراعد آن سی عدار 
مییم .یا پیل بار عم باستعبال پار 
پر دھاں شیز ران کرئم راین گب پیر 
داردم پر اٹک پین از عشق یار بچیں نثار 
بر اج شیشیرر قوضہ کرک پزیاں ھمچر ئگ 
می چو ہیلم: پر ہی او با تفیٰ:مائدت تار 
شبر گیر چرخ پیدا شد چر شع شہریار 
کن رفننا۔ آغلہ پدن ‏ انئی ۔بگرز: آشیر سر 
کزسیند کڑے پویش ‏ کار ہر فرگمت نار 
دید مگ فلک ار شیر گرزش رٹک رن 
کر کرگ نمی از پلی پبلش غار مار 
پیل, پیٹر گرزش ‏ ار گرکان کند پیشه تبيی 
کرک _پویلا چنگشن ار شیران ند مرفزار 
دررباش دسته کرگشن در دل رگ سپہر 
رگ میں پیل پایشن: کرد شیان را نار 
ا( جں ژزیدن خر گرز او ہرگرگ و پیل 
۲ 


لز م۸( 


زغم آر میفرسایف ٥ر‏ علے سلطان رگ ‌الدیں غیروز بالغزام چہار چٹر٭ 


ھ رزماں ای کرکگ و گرکگ وقیل ر شیرطفل خرار 
آن کٹ با سی کھ ہیل ر کرک رقت اکار زار 

آسسانٰ پیلگوں عالك تفم زا گڑگ سان 
ررزٹار..شیررش عصیرم ‏ زیاید گڑگ رار 
تورا' فرگی یں و یا مل ا اق پنل: اسان 
شیر مردي میئند چو مُہله گرگ روزبار 
پیل با مرگ آى نکر وگرگ بامیشآنچھ کرد 
شی رچرۓ از جوریا ایں شخص چں سوی‌لزا: 
حبلت> گرگسکا ر نوز گوگ باشیر :نللكی 
نان یش یرفدل می درہ: بد پیل ہار 
پیل مستت ایں سپہ رگرگ سوي ئرگ بوست 
مردم ار یر فراست اي برارد ہم دہار 
چرخ کرگ آند از شیر ای ببالي گر چو گرگ 
پیش جان تم آرٹ پیل ہندے: استوار 
رگ عبرم بنلند باراتی ایی غعر غیر 
سا رارم بسپٹ گر ہیل انی لیلي حصار 
جوشی عبرم چو چرم کرت سازد تارتار 
درش چیں شد تیلئوی شی ر نل دز چرمکْگ 
سر بررن زا بوسف ارگرگای گردون ہي شمار 
جائمی دردست شیرر ہي ئرگ در بود 


ض٭ 


۴٢۳“ 
۹ چون قشا برکک ر کرک و شیر ربیلی کامٹر‎ ٠ 
: چرم زشاجوموی راشک ازگرک رگرک رشیرر پیل‎ ٠ 
8 در رہ جان ودل وطتع ار ززبان آیدں بثار‎ . 
۹ از برلی جرشن ثغشت سپہر کت خر‎ _ 
: اشک رچرم از بَیِل و شیزرکیگ چوں‌ کرٹ احتیار‎ 
_ِ برثر این گیگ گہن از پیل و روک ازان‎ : 
7 چہم یه بہمہے عفءم  آزنٹ: دندان +نثار‎ ۰ 
۴ ہو لاک ماد چپ دسد غیرٹی را در شھوی‎ 
۴ گر به پیش پیل تب اتداہت آید در ککار‎ . 
. پیل بچھا در بدارژنی- بابدم ریرانڈ‎ -. 
۴ گرچه جلی ارگ و کرک و شی باشد ایی دیار‎ 0 
٠٥ تا کہ غَيْز ر ہیل باشن در مپابت عقدم‎ ٦ 
٠۰ تا کہ گرگ ر کرک باشت پر کقابت: یک شعار‎ : 
: خض ئگ اسرنت لی کر انگ وہیل‌استناد‎ ٠ 
٠ با پش شیر دھلیزت میان خاک ۔خوار‎ ۰ 
6 سی غبر وہیل والاگک وا کک اد گرغاہہا‎ ٌ 
۰ دغیتان بای شڈ بر آخز سئبی تثطاز‎ ٔ< 


سلطان رضيگ بت سلطان سی ای 


رستبارۃ ([ م۷۳ ) بہتحخت سلطنت تشست 


دز سدگ ابع ولتیں 
و روس عدالثت ئل داد ہش ے گر دنہ انعظام مہماتیئہه میّتل‌مابذہ 


بر داك و طریقڈ گرسررت یل زنان را چوں اخبل !۵ہ مرداے عیب است 


۱ 0 
آن' رسدے کر ٹیغ ررٹیں ٹی چا کرگمار 
ای ار شیر گرز گرگ انداز پیل آسلی تر 
کرں ہیں کرگنی ابسان چا بیڑن دنگ و تار 
میسن نیخ ٹیلئرشت گرزند ہر شبر:و گے 
یاك :شر رایت ابر جا گا غالم نچوں وأ 
کرک مسست ار ہیل رگوگ از میش خواعد نینہار 
چونٹر گر پیل پیر گر گدائی ‏ بیفئنذ 
شیردندان کرگ اخ ڑھم ارت و عہر مار 
کرک جملہ گرگ پوبە غیر تھرہ پیل تن 
رش ‌نستاای یل غلامتشچر رستممدھزار 
خعروا درمدے ٹوب رکا وگ وشیرر پیل 
گشنھ ام نادر بامر عاعب چرے انثدار 
پیلفی: شیر انگی, گرزت ‏ اگر خوافد' 3مد 
ڑگ را چو دم کرگین پر سر کروی قرار 
آن یر گز برای گرشال ٹرگ چڑے 
دل نہادہ ھ“چر کرک ر پیل ر شبی از افطرار 
بی فسموں گرڑگ وازرر کڑکگ' عزمش میزند 
بر سر پیاں گرگ در دید شیرلی: شرار 
خوزدہ درمللگ :تر کہ ار ہیل بلد حزم تر 
شیر ظا آزا گرت: گر وڈرے نتف زیپۂ 
تدل ا قعیت ا بعرمان زینک آآڑ ت رترئل 





)اغط) 
٭چر درسلٹی ہل از جہان: سستا کہا 
اک .انی ۴جزنہ آعریں. ھزار داماد امت 
نشانىی عہلا رنا نیت ئ,< تشم گنی 
خر یریلہ چجھیدہ ری ہن 


ملطان معزالدیں بہرام شاو یں شس الدیی 


لغ 8 





بعد ازان بے پادقامی نعست هر دغلیٰ آمذ درپی رق 
ملک اختیار الذبں الترئیه عاکم تچرھئدہ ‏ ملظان آرشیە را درعقد 
خویش آردہ چندىي را .1ز امرلیٰ ر جناعہ: از جقان و گہوئران و 
سایرزسیں داران ضرد متفق ساختھ لثکر اجالب دطلىی تید 
لطان مغڑ الذین ہہرام شاہ مات باہی ۔خوردا را کھ باخر سثطانٰ 
غغاتت الوین)ھں ہا لایر اؤنوہ حر مقایلہ رنیه افمقات کت ال 
جنگ مت رقیقاشسی يانتھ آذر تبرعلله آمدد تہٰت دیگز 
جسوے بتہسسالفدہ ر پراگندگیپا: زا ۔ جیع ماختہ ‏ بتضد :تخیر 
دھلی در تراعیٰ ممبدتیین یی رمز ل7ک لخد 
حزریستی:'پائٹہ و فرار تموفہ جم رفی‌ار عم اترتیه: سے کواران 
اتنادہ باشاہ سلظان بہرام شلا بتنل زسیدند و ابی رائعہ درعَنڈ مج 
وئلٹین ر عتنایہ )۱ ۷۳۷) فستا داٹ ر مدت , سلطنت رعییه 
ملظان الا عال واششن عائ و شش روز بود٭ 

سر ر گلا گرڈنی پ وارٹ تنلتقف و عٹی نار کر گردی.آرن تق 
چوں إخر سلطنت بوسلطان بہرامقاہ قرار یائی مللے: اخنیار 
الدبی ایتعھٰی کھ ساہنا حاجسب برک رضمشیے علطان در نکلي خوہ 


ھ۱ 

چیش نہاد عبت خود سلعت نام الیلک جئین (+) را رٹپز 
کلساختی و درمیای اسرا مغالفتے ومنارعت پذید آمد ر ملطان 
رفیۃ پتدہیر ایق امرلی بی حقیقت زا برھم آد تا ھیتي بطرتیي 
گراختند ‏ ربعض یا تعاقتب آنردہ بقتل ہسائید و نظام الاک در 
س ومورزئنہ سان نان خانة عدم گشتِ و خواجه مہدب تاب 
قایم عقام او شد و دولت رمیے ترتی:پند) کرت ر لقکری تر 
رٹتیئبور قسثاد: مسلمانان را کہ بعد از وفات سلطان غسی الذیی 
مندراں حاص داشتند إزاں جس خامی اخشید وحچمال الدمي 
یاثرت حبشی کہ میرافہرامرےہ معتبدہ عليه و ماحبپ نہب 
رت تنک سلطان ریہ دررٹثت, سرابی,. .یل و اسپ یہ 
پربغعل وپازی ار :میکرٹ >حسود اسر شد ر سلطان رقیه از پر 
عفافے بر آمف ر لیلس مردان پہشیدہ ہی “حابا تبا درب رکك 
پر سرداشتہ ہر تعت می تشست و ملک می زاند ٭ 

ودرسٹم سبع رئلٹبی ار ستبایة ( ۹۳۷ ) ملک عزالدیی 
ایثر حاکم ااغور ”خالقشت ظاى ساخت ور سلطان رفیہ ہرس راررفنت 
و در حلقۂ اطامت خود آزردہ ملثای را تی زاشان چااگدرار ساشتن 
و صبدربی سال ؛اجالب ٹبرھفدہ /شئرکشید و در ائنلی راہ اسراہ 
ترک اداعلیی ٹاپارسایانڈ اررا دیدہ خریج کوٹڈند و سلطان رضیە را 
پا جال الدب یاثرت حبجشی که امیرائمرای ششدہ بود گرفته در قلمد 





۳) در طدقات نامہیٰ جننیدسی نیشلے ء 


( ٭ھ ) 
رز دا حر ابق خرخیہ خر اب لان 
بخثیار ارگ قد اللہ سرد العزیز را براي اعفے حال وتسین فتنہ 
نزك مرا فرستادہ مورت پذیرتشد شیع السلم یارگشثہ بدعلیي آمد 
و مقارن ابی حال نظام اامٹلک و آمرا نیز رسیده علطای را دردعليی 
معاصرر کردیٹن ر ارزا بؤست آوردۂ ٭حبوس ساختند ر بعد ار چنك 
روز یعالم دیگ ر فرستادنں و دیئری را چان إر نصت کردند ٭ 
زماتھ دیرشد کی رر دار.٭ کزبی بستاند ریا آنے سپارہ 

ورمدت: سلظنت: او ۵و سال و یلت مادرو بائزٹہ روز برٹ ہ 


سلطان ملاءالدیں صمسعوث ٹاو بی رکری الدیں ٹیر دزشاء 


د رآ خ وسنھ مذکورباثفالق اعغام خویش ئە سلطان ناسرالڈیی 
٭حبرت و سلظان جئل الذیں ارلاہ سلطاں غشیس الدیی ایلئش 
باشند ار حفس بر آمده پادشام شد بعد ار آلکم عرالفیں پلیی 
برک روز براعت تفہ عنادی فرمرف بردرو خوکدام ا 
ملرث و اسر بایشعتی رای ثشدهہ رجوع بار تمودلد و ملگ 
قطب الدیں حسن را نایب و مللف مہذب الدین نظام:الشلک نا 
ری رسالک گرثاتی ودر سذم ازبعیی رمتابة )٦۴>(‏ امرا سلطان 
علاو الدیی ممعود ر نظام الملک وزیر را بقتل رسانیدند ٭ 
نباید تبز درلت ہو چوں گل ماک آپ ند رو نرٹ الئند. پل 
وزارت بصدر الللی نم الدیں ابو جچفر تغریشی بای ور علکف 
غیاٹ !این بلبی خورد کہ ارل ۔خطاب الغ ۔خالی یادت و بعد 
االی بسلطاني زسید امیر حاجب گشت و حکوست اگوز و سند 


ا 
واشت و بالغاق ثظام الیلک مہذپ الدبی جلیع اموز سلئت زا 
از پیش گرفته ر پیوسته يك قیل بڑگ بر ذرخوہ مائند بادشاھان 
بستھ میداشت؛ درعله ثمان و للٹھی آو اسسایف ( ٦۳۸‏ ) ار و 
مہذذب الدیی ززیربرزدست! چٹدی قداي باشانہ سلطان بقدلن 
یرت و دربی عال سلطان جنعی زا از :امرا و ابر اعفان 
و سدر رر تضات ئە پٹہانی میلس داشتہ سن ا( تبديل سلدنا 
زئصے :بادشافی دیگرمیفردند بعضی زا بقنل رعائیدنہ ربعضي 
زا چون ہدز الدیی سنھر امیرحاجب: جائب ہداوی ۶رستان تا عم 
آتجا: در حبس گذشئند ازان جےہ تاضی جال الدیی کاشانی 
را ار وست: شر معزیل ساختھ بقضلي بداو ملصوب 
گرڈائیدتف:رقاشی مین الدیں وقاضی عارمر زإ بە اي یل 
لاتق بریچ قیاں٥‏ 
رز درسنھ تسم وٹلٹیں وستتایة ( ۷۳۹) افراے مغرل چنلیزي 
آمو تھرز رآ ساص گزدنف :و ملگ قراتقش: حاکم 'اھورنیم غبي 
طلببدہ نظام ائملگ وزیر راک در باطی با سلظان مات ٹبرد:+جہنے 
دقع ستل درپٹخاب فرستاك او بش رر تفاق عریضھ بسلطان نرشت 
راز امرلی کے ھبراہ بردئد لٹکایت ھا رل٭ سلطان :را طلبیدہ 
لطاں مصلے در رفتی خویش ندیدہ فرمانی آز ريي سادئيی 
بی ٹرشے گا ایی اما ملائقسزلی خوہ بڑقتی خرامنف یاقعت 


تر سی باید: کہ نا آن زمال .یااایشان مدارا بغنی ارھمان فرمان 


را بجنسں یاسرا ننردہ با خوث متفق ساخشت و علطانى معزالدین 





( ۲۸ 
ہمت علطدعغ رب جہارز تل : یت جراج ہبوٹ 


ماطان ناسر:الدیرں >سمود بی شمس الدی ایاتعش 


رسود ز وزارٹ ہر 





درمنة اریع: انی را َتتَاي(م0۶) پس اط 
غیاٹ الدپی لی ۔خوز۵ اک درمعنی ہبوٹ وبذذكة و داماد پدراؤ 
برةا کرزیافتت اکر لع عططرق وی آتتار حا اعشتارا گر ھت 
تہنیے نتامہا گفتنه ای جا اعت ایی ابیات و بییت:٭ 

آن خدارندی ئک حاتم بنل ر رسٹم گرشٹن اسی 

در علر مثیت گرٹی فرردیں ہویش است 

سک زا ز انقاب مییوئش ےگ انداز استفت می 
ر مار عدالت ر اخلاق حصیدۂ ار ار کتاب طبثات نصری گھ یٹام ار 
تصلیف غشدە ظاھر است ر سلطان جمیع اسور سلطثت را بعناف: 
ایی یلین سپرٹہ. ار آزرا خطاب الع تغاتی داد تزسرق که زتام 
اخنیار جملئی بفست تو نہاہم تہار کاریںی نئنی کە غٍِدا در 
حخش۔ب ي نار درمای ومرار خود را خجل:ر شرمساز گرداتنی 
2 خت اکٹ ارات ٹر حج زقل2 بات و ثاارت ۲ دک حق سبمالہ 
نعالن ممعول می ہوا دز انرام خناہبت از درا رقنت: انم 
سرروپلی یادشانے درب و ہی انا ُکگےيیت و در خلوت ژنت8 کہتھ لہ شنددہ 


و ایں عم عیئریند کہ ارقات گذر خیش آز وجے مصحفی آٴکە مع 
7 


۸ہ 
واجیی بعد بیلگ عزالذین بلب بڑالگ مقرر غلد ز بدارنں بہٹ 
تاج الدین ثقریض یقت ر یی سال خزالوبی طفاخان گە از 
آگ اچاتب غیثرتيی رتتھ بوة شرف الملکا اشعہیٰ را نر سلطان 
علاہ الندیی یا عریقۂ فرنثاد و فلطانى ۔چئر لعل و غلحت خاصس 
مصحہب حائم آرٹہ برا : عڑ اادبن علعْا خای. در کہٹرتی رزانغ 
داشیت؛ وھ وک و غممذئور خرہ را: ا2 قیك ب رآززٹہ خطء قترج بلک 
چلل الذین ر بہرانم ہیلک تاصرالدبی وك حواله ذبوہہ رز از 
ایشان اثار پسندیدہ ڈران دیار بظہور سید و درسثتە اتنی و ازيَعری 
وستمایة (۷۴۲) انواج مفرل پیرقہنتی رسیدنہ ٹیا ایشنت کم 
سنئ از راہ ثٹبےت و غطا آمَیہ باقن ر ساطاں علاۃ الدبی تیمورخان 
قرا بیگ ىإا ‏ جہثٹ امذاک طفاخان دران ڈیار فرسلااٴ و مقول 
ري2 بفگ ارمیں مان رعلائ میریز اتید كَبََْلل 
طيا خلق بتعلیے اسر مہترتے' برکینورخان قرار یقت درین 
سال لشفر مغول بثراجيآچە میڈ تاشت اوراو سلطان بعرجکت 
ثمام کرچ در کروی بکثار آب بیاہ انید و فعول دسٹا اڑ ٭حامَ 
کچھ بار داشتھ ربي بغرار نہادند ر سلظان بدعلی رید پرش اخڈ 
رتتل پیش 'گرنت وامرا او ا٢ابر‏ ازر برگششٹہ ہاتفی ملکگ 
ذامر الدینٰ:صحہہ بن غشسن الدیی را از ایم طلبیدند چون 
بدعلي رید درسته اریم وارینیں وستایة ( ۴ ) سلطان 
فه الدب مسسعوثٹ شا را در حبسکشیدند و ازژان ۔حبس بثدالْغائہ 
جاریی شٹالاے 
چنیی است آئین گردندہ در ٭ کہ حشد بلطفت و متاللہ ہر 


ھ بیہتے) س٭ 





)۹۰۴ 
ستعابة (۷م٦)‏ دخت ولغ خان را در نگم خث آزل ٭ 

و ٹارسنة ثما و اربعیں و مایق .)٦۴۸(‏ لشکر بطرف ملتانی 
کشید ربعد از چند روز مللی عزالدیں یلین بر حا کم تاگور پاي 
از دایرہ اطاعت کهِیده٭ عصیاں موہ ر سلطا اْجا ریت و ار اما 
طلبیدد یں ام وت ٭ 

و:درنٹھ ٹسع زاریعین وسعایۃ (۷۴۹) اجائب گوالیارر چندبری 
ومالوہ حرکنی کرہ وجاف رذبوزلی آن دیار یا پت زار سراز ودرل 
پیا نتتقبال نردہ با ساطاں مصامے عظیم دِاكت او شکست بمشت 
واقلعہ ابزور مغتوم گشست ودرین سل شی رخایں حالم ملتان و 
ملک غز اادیسں بلی کہ از ثاگور بئومکنا او زفنڈ برا قاحڈ آچە رانتھ 
گردہ شير ان در قلمه ماك و ماك عز: الديںی بلبىی خدمت 
ٰ سلظان آمفاو جاگیز:ازاقطاع بدارںگشت وکشلرخان ۔خطاب پائمعم ہ 

و ثرسلهة شسیی وسٹمایۂ (885) ار دملی عرییت لاھور قمودہ 
]راتا بملنان ر آچہ رشت وذربی سفر کشلو خان تا آب :بیاا شر 
سلطال ہرٹ ٭ 

و۵زسنة:اخفی ز غشتسیں و مشابة ( )ار قھلی نہضگ 
قرموڈہ ب سر تیهندہ ر آچہ وملثٹال کہ از دستے شی رخاز ہفاز آمدد 
برہ و سندیان در تصہتے داشتند ۔لشعر عا نام کرہۂ بضبط آرردہ 
حواله آرساین خان تحودہ بار گشت٭ 

ودرسنۂ ائٹیں رخسمییوحتعایة (۷۵۲) درحدرث کی پاب لّظر 
مجہوزکشیدہ راز آب گنگ گذر جرائبور گذخقہ وثامی کو گرنت 
تالپ آب راس سم ار غلیعای وبندیٰ بَا كُركة منالاے و 





(ر >خ ‏ 

نہشت مین عناخہینا و خود ‏ خفیهہ می نوشت تا سی خط 
ار را ندائی وڑزیاكہ از بہا اۓث ہبازار میفریخت وحتاباتا دیگ غرایب 
کہ باحرال خافلی 'زاشدیں مشابہ باشد رو نقل میکتلد الله 
توشنۂ دیدم در کتابی کہ برنی' توجڈ آر ار دستۓ بی ڈکدیزٹی 
ایز کرں زگغنت ازسن کھ نان برای گا مو ہزم دست 
سی سَرَحْئة و آہلہا التااۃ ار گریه کہ نر کفف دنیا گژر الس 
چنت ررولي بر ٭حفت ضبرکی کە خدای تعالی قرثاي قباست 
آمنًا و تنا یه لجراں مشقعت حور ا .بتو- برای خدمت 
خرآعد دا حا می تی ترائم که برلی, تر از حصه بیت الال 
گنیزکی عتمم نوج إوائیر ہریں معلی نخرزستد ثك_ ے شر 
جہان خرابی است نزد چتتبیدارہ تغرابی دل نه بندٹ مرتمشیار 
و سلطان در:عاہ یجت ازرسل جلرس لغئربجائپ: ملنان بردار 
در ڈیہ از آب فور گنت زااغ خان زا مقد ١‏ چیٹی ا2ت 
جال کوہ جرہ و اطراف نندنہ فرسثاد و خود در گذار آت: سند 
تر تمرد و اَغخان ان تراحی ازااعالش دا دز ضیظ (اززه و 
طایفہ کھوگہءن و ڈیئر مثمردان را تذبیه ئمردۃ: بسلطان ماق شد 
و بدعلی مراجعت فرسث وڈرستغ خیس و اریع رو سفعایۃ )٦۴(‏ 
میوات زا اغبط نمردہ برثی سیاں درآب پرڑاغخت و :عم درمتگ 
متگورالع خان زا از حورہ کو پرلی ذئعئر نفع متمرداں آن' نواح 
فرعتادہ یا غثایر بسیاربدعلیٰ اآمد ٭ 

ردر سٹلاعت و اربميی رمشنایة [۷۶۹) سر رنٹیٹیور زقتم و 
مسق آئی: انوباررا گرشال قادەومراب تی مو ره رسنڈ سبع ر اربعیرں و 


(۴مغ 

را کے با طلے 'ایشان برہ تبانتت رنللخخان رکشلو:خان نیڑ 
متفق گشتنف ر العان متعاقتے ابقان خدمت سلطان سید ء 

ودرسلہ ۔خبنس و خمسیں و ستمایة ( ٦٦٢‏ ) سلطان 
پاخواۓ اکابرو اعیان شہ ركعلی کر و دز آخرلیں سال مغول ۵ز حدوك 
آچہ و ملتان رسید وکشلر خان :بلب با ایشان احرب در پھوسئ 
وسلطان بر سرایشاں راندہ آمف و می ل تاب مقارمت جنگ لیارزاء 
اجانب خراسان برگشت و سلطان نیز لولي ۔سراجعت جاتب 
تی قلہ اقراخنی, ر مل جال الدین جالی را خلعت دادم 
اچانب تہنرتيی رخصٹت قرسرد ٭ 

ود رحتەئنت واغسسیں ومشایۃ (۹۵۹):لایل اَتَوِستان 
تزث سلطانٰ آسدئت ز ایشان را یا انعامات ‏ وائے بہار فرسناہ ر ذریی 
سال حضرت گے غئراملی اللہ اغلبی ذکزہ از:سراي بعد و حرمان 
بدارکرب و ضران خرامٰد:ء 

و درسنة سبع رر خسبنی و ستمایة ( )۹٦۸‏ :پیل مل 
بسیارو جواھرو قماش اعد رقیلس اڑ الہنوتي پیشئش آمد و 
در رچپ ایں:سال:ملگ عزژالدین کشلو خان بین اڑاتت وٹکو 
دنیشی نانی سر پیلک آخرت شتانتا و دریٔی سال غرث الغالم 
حضرت شیم بہاہ الدبی نگردلیي ملفاتی تدس سرہ غیة رمل در 
جرار ٹرب ذرااچال عرخاتھ ,افراخت ر عزیڑي این مصرع 
در ٹاریے من ٭ 

ر تیرزعشی ربانی بی نخمی دیئر خی شد 
و کر ئگ ثتان رخیمین وعتاية (. ٦8۸‏ ) سلطان ناشرالدجں 


۲ 8 

اسیر داد واہمت کٹلہر را ثاخق يہ بداڑی رازالجا بارٹء رٹتے:و 
ہداز اللک شتعت بعد ارز چتد گاە خبر سید کہ بعشی امرا 
مل الشعغان اعظم ر ارسان خان و ٹیگران باتفاق ملك ئل الدبن 
برا سلطان مر نباحی احوعندہ آغار سقَالمْنکت تہااۃ آئتد .۔سلظلیٰ 
ار دعليی نہشت قرسوث و در تراحین تبرعند: و کہرام ر کینہل 
جعی لڑ امر( درمیاں آوردے و اما بصلےم تار دادٹن_ ربعہك 
وسوگنكد امان ظلبیدہ بلاذمہمت سلطان آمدئد ر حگرمت لاعور 

ساطان بعالےٰ جال الدبن تقواش دہ بپی نت ید ء 
ودر سن ثاہ روخنسیى ورسششابة ( ۹۵۳ ) مڑاج سلطان 
ہا روالد تخریشن ملكة جہان اأخرف یافتہ لان را کە ملئه جہان 
در حجاتہ اور آمد بر :در آورده ۔جاگیر داد و در اندکے آترا تغیر 
تفہ ڈربپچرانے غرناك ار اڑاآچا راس لاہ بگرہ سرسور دراموی 
و مل عز الدب کشا خان وبەشي ازامراہ دیئریا لو موافقنت 
نمودہ ینیاد یع 'تہادتد ار سلطاى الغ خان بلب زا با لعکرعلي 
گرژن :ہم رسرایشانں نلمزژں فرسوں ر چو عریقین قریب ہم نسیِدئت 
شی ااسلم سید تاب الدیی ارتافیي لسن الدیں بہراجی: و 
جمعیيی دیگر قغلغ خان راکشلر خان را تٹرغٰیب آمین در دھلی ز 
درلی ملاگ کردند و مردم دھلي نیزبرابی معتي تحریضش می 
نمردند و العغان ای مررت را۔ معررض ڈزلاہ سلطان داشت سلطان 
قبرسول نا عمامة ھرکدام بچلی ھی خود متغرق ررنق:ؤ سلغ 
نخان رملگ موالدین کشلرحخل بعد :از غیستت ‏ ٥حانتی‏ مق 
کریە راہ را در دو رو قطع تمودہ ارسامانه پدعلی در آموند و جاۓ 





.- 


1 )( 
سی :میدازموھرچند تري میکثدم 
سن از عیشن خودم ٹخقەچو مہمان ٹرام 
گفلیم میں مسلمان نف خون خام بہ لھی- 
ہتھ جشایم ائزاگ کے تر >لخشرانیيی شاف 
کار نا ہت می ماند٭ 7 حیراتی :۔۔خام 
نا خبر دتھا و دیں۔ آتئع ب٭ پیش ملکش 
مد ڑ شاعان عوس ملك سلیمانی۔خام 
شام ”حموث گے 07 سلطان کز ئھو پیا 
دیگ در آززوی شس اوست ز سلطائ ىخام 
چہ کشد بار گرای صرکت : پاانی خام 
یہ کھ در کالہد , خام چہ پھشانی خام 





فسرہ رایت میرات رغیر آن:را۔تنبیہ ذاد: ر چون کار مل باو 
قرار گرقشت در سنۂ: اربت و ستیرن وستمایة ( 1۹۴) بیمارشدہ ورچشم 
انزعالم خواب و خیال ہرشیدہ .ہملک بات خراسید۔ واز وواہٹی 
تیائن: مدت ملک او ٹرنڈ* خال و سے ضاہ و چتٹ ہرز بود قب رار کر 
دعلی مشہوراستی چلائله هر عال درر جنعی عظیم میشرد ہ 
ہیا .و یک نظ اعقیار کر در خاٹىل 
کہ لخاک تیم کے خسروان معیم است 

وا جسی کہ در عہد نامری, کرس شاعربي نواختہ بدرجھ ملك 
العلاسی رسیدہ بودتد یئ شس الدبی دہور اس٢‏ ەآثار تضایل 
وگماات ار آز حد بیان و توصیف ر تعریفے مستغنی اسٹاو 
می رخعرو قدس الله سرہ عیار اشعار خوہ را بر “حت قبول طبع 
آؤ زدہ ہی مباھات فرسردہ ردر دیباچہ عزۃ الشنال ود رآشغرعشتی 
ہہشت کام خود رإ بذک رەسامد: و نشرمناقب ار ز پور تدام اخشین 
وسلطان غیاث الببی بلٹی درآخر حال ار را منشی ملئت 
بنگالھ و کامرٹ ساختہ پر ملاۂمت پسریڑرک خوبش تصیرالدبی 
بعزا حَایٰ گذاغذھ بوں وابی چئ بیت از تصیدہ ارستٴ٭ 

٦ ابی جھمھ کار کلم ار تو بتادانی خام‎ ٠٦ 
دادا دوش مرا وعدں مہتانی خام ٴِ‎ ٠ 
ہ.. متیہع عب وم متام نے‎ 
٦ طنعی بوٹ: ازاں کہذء کہ میدانی خام‎ _: 
۹ ہعقہ وارم دل از ائدیشڈ بریت؟ە چرس‎ . 
٠ رنکگ تر تہ سیی تر -پیشائي ۔خام‎ ' 





ز‌ََ.) ' 
رٹک چنگ از ثاعاد را تنے گور انعاعث؛ 
کبوردش گند از تاثیر آے:بتا سربسرناخی 
حناہر ناختٰخولیی شرگز رمیلگ چستنی 
1 جح حنگنة تح خشلقف نے ذاگہ ا 7+جسجسمےیي 7 گے تہناخی 
ببانی تاخیں سی گر لیت را خست ایی شکر 
کہ بہ رچاشلنیيی ذارئی گواگه در شک ناخی 
سرنلخی چو شیواٹیزدارای جارئە چتلی زا 
پر ائلشٹان تباشہ جز بے تی معتبر ناخنی 
بیاررٹہ باطافے یی معہرزۓ دلداآیىشسٰ ۲ یا ویک 
عرویس ما خون ٹل ژ رشت آوردہ درثلخن 
می چیں خین خرگیشم بیاد مچلس شاعمي 
کھ قہر ار :بکتد از لِْحة شیراں تر ناخرىی 
شہغھ: بدصر دنیا ر ڈین “سر۵إ: کز عذالشس 
ہملقار افگند تبہو زار ٹیر نک ناخیيی 
زجورچرع کارخصبشن آمد در غرر تماید 
کا آ حچام نا اعتان۵ اك کر شرر ناخی 
سرش برورڈہ تطع است با تیغ سر انداان 
چوں الدر معرض تعلیم بر حکم خبر ناخ 
سزہ گر جیبت شامیں عدلش در گر بژائنوں 
چو بر ناخی بینداٹٰ عقاب نیٹٹر ناخی 
چنا پندار از ہيی ناخنی و تی اطم 
کە ناخ عاریت خواھد کیگے٭حنصض ناخ 
و 


(: ۴ 
غمسل خصم است خون جلیڑەپیراھی 
از گلو مبعسش حردم زندالي :خام 
مہ ہار تو ز زز ہت رہف خرلا تا 
کازبر غرزە و مصداق آہشیمانی :۔خام 
خصتت الْعَرلٰ برمعقغاست گدارگل جہان 
پرسٹی ڈاك .و آن نیز چو بستابی ۵4 
0-2 گرنکشی مایدة ھرررز در رققت 
دنہ خایثد چو دس ت آسزب ینان ی خام 
خضم اگرگریت پریادچہ ناک ات ارچہ 
گرٹ چوں شی رعلم لہ کغغانئی خام 
حر فرع چھ آرے: چھ فرر خراهت ورت 
ازدھاے علمیٰ 1ز دم اثعباتیٰ خام 
گید چون ۵ئمزیان سوخھہ دیرانيخام 
کے وت شرشںچرزر لہ وٹیسی 
پل او بکرم بار مگر: ذائی ۔خام 


فخ | عبدتوگی سیفرماین دز 
وعک الئلوک ر امام امیر فخر اندیں عیدتولعيی 


: نگ نف خدہ برناخی 
چو پرٹاٹ انرم جنگ بندث : 


۰ 4ۃ 2 ِِ ئ 3 
لن َ‫ کے - : ۱ ۱ 


ھ ٹبٹکگی ٭ 


٭- 


چون ٹکر صیذکہ منٹرفی جىیعسالت ھندرستان سا نٹ 


م)( ۲.۹۹ 
مہا عگذار ٹا از بہپر چنگ ررنکار مس 
زند ہر ھمدگر عر ظط چرے کین ورناخی 
ردیقت اخ“ آززدم ‏ دریں شعر یھ حر آمذ 
ہل در حر جار آید بعان مری سر نالخی 


درمیاے امک 


عیبی از افعاز اوَإ كَة عَزیز الوجرگ' است ابرآۃ نسودن ضروري بڑڈ 
وم ار کے 2 


‫َ 


یز ید آار تھ فسروست کل تو 
بگذر ز غزل حمد خذازنك جہانں گو 
مداحی درثلا حَدا شی کھ بر افراشت 
یج شا زرای کرت ابریی طام رق 
یس ڈادو رسیانہ ان خیل ‏ غرسو 
صىی شاسفدف اخٹر بەہ ام لمودہ 
ممقاطھا تی رپس 0لا ات ہو 
فرسوٹہ نخاتوں جہانن از شتبا و 1ر روز 
پر عادم چاٹٹ تقپ ررمی وععدو 
بی عیصی درکانداز ہے د کاچ گٹ وی 
آ,ِفٰتة یک گے بذدو ٤ه‏ ترالو 
ذرباغ درالدذد گرہش سونیي ر رو 
گا از شر یراہ گرم نقش ۵ش بمت 

از زلم 'عات ‏ تگریدد کو ابرو 


٭ 
5 


۹) 
برای انل ہیس قدرش از غیرت : حري خارہ 
لک رما ای پتعاہد ا جزم تیر تلخیٰ 
بچئے_ عنبریں کرٹ سندش گر در ذانة 
شدںد بیقدر چوں گرٹی ئە باشد زیر ھرٹاخی 
خدنکٹم گرئيی انگشٹیست بردست ظعر فو إ! 
ز رزی عررت آمن بڑگ بیلا جان :شک خی 
چو انگکشے کہ گرخرامكد حم ثیزا هندي 
تشاید در ضیر آن رتلبی خخج رناخی 
نہادہ لم قہرش ار رے ذشن چمان داغيی 
کہ می ہمان برری مادر از سوز پسر ناخی 
بغیں جاں خصم بد انزادش تیر کری٭ بجی 
گرازای تضا دندان ر غیرای تدر ثاخی 
جچہاں قذزا سر تیغ تو بردہا چو 'خراشد 
بر الو جو سپہر سنگ سر( ؟) ناخی 
عدویت گی شود چیں‌تو 'شنجرئی زمد گہچہ 
چو خفچ رمیئئدہ ہید! کە از گلھی: گہر ناخن 
خیالش گرزند رو گو نہف۔اائشتا بر حرقت 
بذدست ارھبا گردكد سرانگشت ہدر نلخی 





تباف ری عالم عِد دم تیع تر خوش نبورد 
پس ہشت سرانہشتای اگر نیو سپرناخرنی 
حسو ا اخرن جرات اگرکشی تر میسازد 
مئر مسثی می دائس ئل باشد ٹھر گ و ناخ 


یسا 
یر خاگ ان چشم کە تا ہے بیئيی 
پس پار اکر :ہری بحی دلبرخوش جو 
شی ار اعنقدا آپجر آرشٹھ:۔ ترحۂك 
در عثن ملاجات >ثر آریزچو لولو 
لی دازر ڈاراز جہاں دارکه ھستی 
بی ہے ابد آزندہ و ہي گام خی کو 
از حکم تو پیدا شدہ ا انعس سے دخذر 
نی رحمت ۵ر ن8 ری واسطظ شرو 
با حکم تیم تو :چە: کسریل رچہ تیر 
در پیش تضاہ تو چه خاقان چہ .ھائر 
بی المر تی یک مور مندا ئزد ٥م‏ 
ہی علم تو یک خفتہ نگرڈائد پہلو 
نہ مغای چان یشیوم گورو گوذبار 
یر بزم آمیںں تو لم ہہ" نر 
ار کھ از ھیبتا تو حم ثر ایك 
رکال فیرت سر یا زی :7او 
بازف فی سس ظچارد ہہ اخغلي 


وله نی نت الئے صلی الله عليه وعلم 


سجتی طرالم اکتینی کا طرائر آستیئش 
ارز اق نچری چو طراے آریخش 


ی- ھت 


7 


“٠ 


)0,26-۰0 


:روز از کرمش کشتومۃ رے بمفقاي 


شاھان مچازی ےْ سربلندئی جز 
سالیدہ ہی آبن ضا کے ور اوارر 
شر ساو بمییدانی تلگٰ دارف: مق: :زا 
گپہ چرں خم چوگان وگہيی برمفت گو 
آی ڈاك گی کر به داكى معیثہ 
نازرد گی شخضص کس ا ظلم سر مو 
او زا ئک خین. فل :انگورر غُذا یہ 
زی سو وی اف چو ری او 


گز ند اسر مود مھلا زور با ٹیہو 


مشفو 7 من ا بارچی توھاد خی 
زوباز عو گرش من و نو 
پندی کە انو ار ھا 
مال ٹا ندھی رش بہ آرا/گ چنگ 
۱ بن آجو 
ھ نت زا کا ایا 
تق تر 7 لی کہ 7 7۲ 


۲ء 
پعپہرمە گریبای نظرش بیاگ اشارت 
چرفوانہ زد دو ٹیں دل ماہ نائینش 
برنا نطاق بستع ر وحوش تا طیرش 
پوہوكٹ لب کشاده ز شیوخ تا جنیتش 
گل و خار در ریاحی شري( مہرولطقش 
شگ رر شرنگ ھردر اي ژ مہررکیئش 
چس ا ڑتثارخلقش چو بتفشٹرعشخودہ 
اثر کبریی اینک بعدار یاسیٹصش 





تی ار ڑ ںیم تدسیٰ کە شفاۃ رن انسی 
ٹرسد بظیلثت ار کە ‏ نور شد تجیتش 
چوبراق برق سرصت براب اکر آمد 
رخ رق ژمین را چو سپٹہ و نرردش 
بیشایة قدم نے کہ شد آسان تمینش 
تدم بی باتصی ز سزلی آم مان 
تدم دوم بپسدرہ چو فرشلہ ا زمینش 
کر سپہر ٹوس به جنییٹئش ربا شد 
ز قلل تمل داغی ۵ ماە :بر سریتن 
گرم :جیلتش: ہیی کھ 7 بہر ما بعقبیی 
مت امنی سرابان دل زین قیل حزیئش 
خرثہ ا چہ غلالت بعذایتش :پر آبذ 


ا ۳۴ 

رو طرز تو گزیٹم زر طراز نعت بئ 
کہ در کون شد کدابہ زع توق 
کل روفغ نثوت کغاڑ سذبلش بناچین 
سر کالتات 'غالم کە بپان مم متت“' آو 
چر درف نثاربرد فلگ اڑذر ٹیٹئش 
فلئش زربغی فقوت در علم سد پابھ کرد 
ز را مسیس بدا هقسیئش 
ہکلیں جر تدیل٭ 7 سر کرشہ چر:ععق 
کہ زماہ تا باهنی ٹمد: مہریر نگنیئش 
قدر ر قضلش ںپ ناعيب اجل زاسل عموافق 
کی ماتئش داع ی ملیرتلكرمهیئش 
لیش الگبین رگلرخ چہ مفیدعالیشد 
27 معصیت ہا مد گل اگییٹئش 
دعی عدت پر اڑ جرز لام کر مزاجشس 
کر انقی مرعع ز ٹزاي یقیعش 
کف مدشر یقیں را ھۂ یسر در یسارش 
.- سالکلی یں ر| یس ثر :پمیتش 
در جہااجہیشست عرثٹیست اجیئش 
بڑبای سوسارش رقتی : ہدار مچلش 
ا ٹسیی مقبوتی:تنقی ید از ٹریتش 


(ھر) 








۰ جے کسم جہ طرظظم سی ن کہ کامحضن سرائی ٠‏ 
: کر ہہ ٹیتش , 
: زم تٹم, ثنایش تر نرلی مدان ۰ 
تصیدا دیٹرز 

. لي زژ نبیتب حکم توجم:آدہ ثاست فللگ 6 
۰ خطبةۂ کھریای تر رحدت 9ڈریک لی ٠‏ 
. پرتو ثرر لس تو جہو کٹل مہزرمہ ٠‏ 
7 گرشہ نشی ملک ترارح ساک تا سلگ 7 
: لہ قرو :زور آرا بال ر پر آتشین دھیي ٠‏ 
۰ لاد مرن تن :+ہوم:شب کن قُل(ی : 
5 طانکك عم غعسٹۂ در سررہاي ھز مہیی .‫ 
۰ نر سسیط بستلا گر سفقارظ ‏ ہرک ۰ 
: رد کسی یاقبان ریمع تمیتش سرع . 
- نشی حور شیع را سافتہ ےہ او بللگف . 
٠‏ إار , تنور شی اسر تو سآ آرٹ 9 
۰ ترمة زر مغربیٰ اارپش عَیمزی خی 7 
. جواان دای مے۔ مشاطة عبا ۔- 
زان ) مل 


ح 


)",۲9 


بھ سثان آب داک ابد اللھ ,ا غرپیش 
ببثال بی لمع ار تبرغ شیع بیٹش 
گرعی چو مر رنن ‏ ضیراتش ۃ ہل 
برزخ ہساط مدتش روغا کہ ب رر سر 
کھه بے بال عائٹد ہمیرك کعپنین 

طبقات اسیان را کە بقثط شدہ معبز 
ھم از یں چہاراجمش چروقران هردرسعدین 


ٴ سے“ .نے ہے سے 
مو و مشتری۔ مقار بقرانں ھرتریت 


لا ےہ ۴ 





بدرگوش چا رعنص رچەخوش استگوشوارم 
زرك قرط عشتجنت لدرنورچشربینئش 
رم عبیں گشنہ سر چار سوی نعتش 
کہ مگ ر رراج گیرں خی فی و ثمیتض 
بن نسب چہ نازم إناچا کذنیاتملەمدلٰ 
بشفیع روز “شر کہ گزید حق بدیٹنش 
ژطرازتعتی ٭حرم جع جال میاید 
طبر رحدیٹش لے طرطیان شکرچٹرں 


3 
اھ 
ئا 


شورش را 74ت 9 وج کے ہپ پر1 چینٹی: 


( ت٭۲ ۰ی 
تا چو سررسن کسی ری تناد ا درت 
درریسی سور بے گرژی .. چنبر فلک 
یالر سی حجاب را قہو۔ تو میئند ہیں 
آزسر نیش : بہشه ئی بطلیعۂ برک 
تطرق: مض قرب تو گر چکدم: بکام: دل 
ایرثیاز گو میار اشک امیداگر >چلی 
معتلیم زغیشض ٹر درغشیان گہر عمغت 
نی چو قفینہ کز ہيیخریش برآبد از گللگ 
پاہله تر یانم از تن تو 
خث 7 ائل بعوں‌تردست سراست ایرن حخمکت 
چنفکھم مداي غرم گرٹ ابیساط حسروان 
کر درتستاعالىي رق ہذیر بی گکگ 
یا کہ ٹازٹ سرقتعدںغخاک بست مطرحش 
ہفرش اگ رحریرشدسرخٹنی‌است ارح 
یارب ازان گل گرم ىر اتا خلق آو 
خشف بعائد سشک جو نزدمشامٹر ملگت 
تازہ کتم مشام جان تا ٹب لب خاٹا ھرنقغس 
اث اتَر چوگلشنیي ذررۂ رکٹ خسلت 
سای صدق وحتن عدل امل جیا ر سرحق 
خانۂ دیں بدیں جہ عریسجل ر ھم چٹ 
پر ہلل سلتشںس راغروان عوع زا 
غریک انی چہارزئی آیتی 'از تبزفركا 





مویق 
۱ ا ظا را 
غا[4 لطثے سیئشق ہرگ مثال برخْک 
گل کہ بنتش غتدرش کر رغیے منظی 
چرن رم ترگ مم گە آڑزدی تایو:اڑزفلک 


ہو سر عریں تو بہار ار در آفریتخشت 
تل وگل شف بروں از اسب و چہر عنع تو 
در شب طبرژدین: لطقب تی ہزرہ تنلی 
جزتندم نوکئی کش َال حدںرث ر 
سل بدیدۂ یتیں میل بچشم مث ر شک 
رالکھ >خالف درت داغ جہینش تد علک 
درمرب بر تر کی حسیل ییحی 
عرغجری چا کغد ارانمے وف 
طرطیع چان بدگر تو ماتدہ عصون 7ز دام عم 
چوں ؛٭حیط مشتہی حرت مسلم از شیک 
چو حبشی ر:زرمیںی برٹ رر آستاىی 2 
8 
روز تبای ز زرچئی شتے سلے فلکا لی 
جرعۂ از رعاہقعنی جمنت ظہور چند عقّے: 





3را ار طایثے .ال جریی۔ چذد۔ لت 





([ ٣ں‏ اٹک (سی) سک (۶زن) درھر سەنمخھ پیل یتمتائی 
است و در رژن پاسائط ( ٢ی‏ ) دام(ہ ن ) کلک کلک ۔ کل‌کلکہ 


۷م ,/۳,) 
در سرنوں. وڈال عمرارپس خا وفوں وٹا 
شٹر کہ سرغ عمتم رست اجہد زی یشک 
دست نشاندہ ام ہریی پالی کشادہ ام اڑای 
جمتہ ژھردو دامگه چوںگل خارہ از تفگ 
بودر ٹتسمت بعد اڑب ثبت الیل وڈ سی 
ناز ار ٹیا من بتو۔ سر ر عاليه معک 
نضل اکنیيی دزانں ‏ زم کز دبڈ لجل شود 
عم ذقنم تمریہ ا درکرات عم حنک 
سنگے: عرارل اجل ۔بٹکتدش ‏ بو لٹا 
وج غیاقتم توسار ار سوخوانٴ مغعرت 
ٹا نفسيی کہ گویدم تاپشی جان تئق کک 
با: ائو شنعسنگی بنوم ید میکند 
نظم ٹا بختت نٹ بقدرعا ملگے 
این درد حرف ”ختصرز یی سگ پیر تبول 
کیں سگ خام پوسٹیں دررہتست منسلک 
حمه ترثیت بردلم نعمتا سیل :یراثر 
خررقيی کڑیں لذشت آن ز ضیرباد حکه 
تصیدَۃ در مدح 

ای ار بثغش٭ ہرسٹت: صدہ ھزار بند 

زز العْل :تست بر گہر آبدار۔ بند 

زلّٹ آروگریست کہ غر دم ٹر آوٹ 


([1 ۱۶۸.-) 
رثغسی ظ. چان سی باد دزرہ و آفرٹی 
سرژٹم این شر دیدہ زا چار شیرڑ مرستیي 
ول بناتدی: ا7 درے ‏ سلختۂ ‏ در دک 
زرچھ عیاربردعد عرچۃ نتہدش مت 
آاعئ؛ راپ را چے :نٹ آر گسك ‏ يرَحمۃ کر 


ثار بریشبی بر۵ یا بسر یش خک 


7 سم لام زسول آز عر صدق بار۔ من 


تا شود ار غمیر تر ماحی شبہبت ناک 
و آنفغغ چؤہوم شوم دم لاغے تقد ز خارجبیی 
محرم غارازو چڈانٹھ آیت روز ر شب پورگ 
عزم :شوج قسخ کی چز یاہب نفیں مز 
باقزل ارملانی گجا خیرہ سریي کند کب 
کہر عفقت طلب كِنی نرسییں قاقم از ینک 
دای رتی ہانگابازیں فرق جات سض 
پیش کھ ایی ندا سد در سقرت گه صاسلک 
پارب اگرچہ پیش :ایی بوٹ سرادل وجٹر 
خستا دلیر پیل ایمثڈ اگلرت ینک 





ڑ۱ ی) بفثے 





ہے :۴ 
3 


٭و۔ _ خلت 


)٢١٢[) 
افیونئش گر ۔ہمائف  در کہکتار بند‎ 
تا پر یت لف طیبت خلق تر‎ 
ال ری اچئی "ثاَة  مشگ اثار بئد‎ 
جم متب راز لسیم سرش ہو ٹرگرنت‎ 
چزں. غفیم را کشاكہ :مد از ترنہار بد‎ 
مسثان .ام الف ت1 ھرکھ ائگند‎ 
بوسدةۂ ذماغ سپہر آز > خمار بندك‎ 
جرتیست ۵رلت تو تر سر چشمة راد‎ 
اسر و نشاط ر عیٔش :ذریں جوہبار بند‎ 
ساب قتم زا رو عدل آنچٹان کشلی‎ 
غزعدل تر نباشد جز لت یار بك‎ 
دید کھی کہ عون ستم کرد٭ در نجس‎ 
ار“ نہادہ اتضا بیدمار بد‎  راکرد‎ 
ٹرشیرزلی مخت چو در عدل میزڑٹيی‎ 
بر ٹیک و بكک لنَداشَنڈگ استوار بند‎ 
دای تی سر کہ ته بیلد اکسي بعمر‎ 
جژساق سو باج ادست چتار بند‎ 
ہندیمت عقذآ ذتب ر راس ٥ر لک‎ 


ھی را کل ا غفللكي بیقرار بند 


تا عہرو سا -_ شف از تبحتا کسروف 


کر عثداً نے چو می اقطرار بند 


تسود کھ بندا نہنده آغل فقضل ہا 


([ ۴ نی ) دھاںن تمحتا 


٣ 8۲۶۴۴۱۹[‏ 
سوسی ہزیر علق سنبیل :کو ٹراست 
گر جئیش عبا ز گلت: ہر مدار:ہنذ 
ذز عَنْياکھ خندہ غمیزد دھان تس 
زان غُنچھ وا کشا جم از نرگِخاربند 
گل ہگ تستساختھہ در بند یناب 
جزبر گلت کہ دید چتبی ساروار بئد 

گغتی ممرجم از گل ولالہ است: درنظر 
خط معنبر تو برای لالہ ار بد 
مشرف ثبود عارشت؛ ار خط چرا گشد 
چون سی بھ شور درلت ابی شہریار بنْك 
شاد جہا‌کشالی تصیرالعق آنکہ عستٰ 
بردست ر پان خل زجودش ھزار بند 
را1 : مض + لی _. کز. گند یڑ 
پر سرکشان نہد بگەہ کارزار ۔یند 
ای خسرر زمای کہ بە یی تو بر کشا 
گنچرر قدزت :از مندات کان یعناز۔ بند 
درازیر ہی منص خسم تو رز .رم 
ازیلٹ لئام و زین تو شذ غصت رچاربند 
انیو فقلہ جري بذاندیش :بد کٹرنں 








(.۱۱۳۴۰۹:) 
بقدمٴ مخْھ ئھ میشندم زار زار بند 
نام شی رغرب گرعت از ضغتریں 
واجب کكفكف بپای چئیی نامدار بند 
سیکفیپیش ازیں رہ قصے ےم خرد 
خو۵ را .ہر آستمان.. لہ امٹار بند 
بردم ور اع امیہ کیم ود جار انت کہ 
جچائی کە فہر گل پہسکا کشادہ وہ 
آتچا رین :جدانی) گے .نیايد بکار بلق 
برام: تخحضرتا ائر کر تو یلاگار بنك 
تیغ ۔ملواٹ بٹ گه از فشل ڈو المفی 
ور برآرزید٭ہ بد از سی ڈمار بند 
از اس او شا بدي ررزکار بد 
تا نوخطای شوخ علوں رقم عاشقان 
تنا نہادہ آلدہ زاخط ہو عذار بد 
سے راۃ بسٹتھ باڈاثٹر اشک ہر طفٹز 
وارحقاغ تی جاک 2 رھ معبارک جانا 
مراست دید حیط زخیل جا كکشتيی 





)٦٢٢۱۳۴ (‏ 
عی ھی ہراحل فضل سلھ: زیٹہار بنف 
تعظیم ”کن ز:حيلة وا( ھے: : خاطزم 
بر ئوعریس مدے۔ آلر 'اھوار بند 
عرلز کس از علرگ براھل ضضی تہاد 
تی رازہ سلطثت: ‏ و گیررفاز بد 
طرطیی "فلوم آَخ رنہ جرو۔ باز 
دریای طرطیای, غلط آمہ شکظر ہند 
بندم چە میئنی گھ ز ىا فہانیم 
سسلےعم أاست ہر در خص اشکارِبثذ 
بنغا بنك :شا و تربہو کشاڈ حصَننى 
دل بر امید غفل ثر گذگار ۔بند 
برٹم فتاز سیله جو و جفایٰ چرخ 
سائم چر سنہ میئند اکثوں: فگار بد 
دربله- می تید کسی لیم دائگ یڑ 
در دیده بہر آى نم اختیار بنەك 
ٹر چشم می عزیڑ نلبردستا کی ہم 


پ رر بد دراژدہ چرن' سرث: خوار بند 
دارم چر آپ زر سض ز زرکمی ۵ز 
ایتيا کغلي پاجے زا آنجا گنار بند 
چندیی مدارم از :ہی تخلیص منتطر 
خوتم چو آب گرہ ادربی انتگار بند 
پاری جم تیغٴ قہر کن اہں۔بشدالا را 


) ٥ڑ‎ 

شف سفق ھ2 تاج ارب 
سٹہر مَرتية ےش زرایله ك َ 
بسنی سغعبر ذریلیٰ افیرران ' کشٹی 
شع شا ژغغرا کشتیٰ 
چو عرم اسر کندا ‏ مقدم' عتابرَنع 
مذتے تال ریا دش نغان کغتیٍ 
بتردبالیے پر پیش آبش فللگ چو شید 
پٹ ساحل >عتاب ‏ ترڈبان: کشتی 
زان زی کہا زرخون فائرران: گر,ذد 
بوائه بر سر خوناب 'ارقوانں کٹتی 
ابو نشت زرو خذیرو ا ‌كعقی 
ر بن سی حغغات را رإ ذشین 

چو ای دیوفہ ىد 'یَختیٰ 7 رما کشنی 
یی پیش فذرمتا بسیتۂ شر 
رجھتا می بر ایۓ فرتدان اكمتی 
ژ ہیی ہشت کشایف لب و فھاکھتی 
تثضت مالیی ڈاشمی درآے ‏ زسان گھغ شود 





آ جرب خی 








تک 


) ١۴ . 

در آپ دید شب و لوزم و چلوٹہ بوڈ 
فراِزِرِشغبِ زخوں‌مرے ر درمیانئشنيی 
مراد دل چاطع دارم ارجہانٰ خسیس 
چلرتی رائم, بر رو ناردان کشنی 
درین سحیظطم اگیچة ران ر سائی ھعست 
ز چار لنگرر سی ھضشے بادباں کشتیي 
چہ سو دارم آں بائبای رآن لظر 
چو شد زموج اچل غرق نالہاں کشثي 
رتا ز اهلي جعا خواسلم ذریی ایام 
کہ دیدە ی وسر حسوں بہرن کھتی 
پیش بج خ رچنگ و دررا نھ گرڑوں 
چہار لنگر یکشاد ریس رران کشتی 
تہنگے :حرص روٹی ‏ یٹر گردد ورنہ 
تران :کشید "بشریہ جر کران کمن 
کیا برند 7 گرذاب ایں۔ جہان کشاي 
یرایٹرسن جہان ٹل مفہ کہ غرق شود 
آیٹیس دریین حر خالدان کشتيی 
ہزیر حمل تفلخر طریق ای: “جِوي 
اسان ز ح رغم انگ طلمب ئۓ دائ یساختب 
چر سی ۶ لیے عدیی خدانگی ائعتی 


ّ۔ 
2 


سکس تے 





)].۱۱٢۷.( 
دزرنئشس میں دلست و یرزن اغکار اھر‎ 
رثكث نتطة مغعیں کە برگل تو چکد‎ 
مدام دا در سینھ ۔خار خار آھو‎ 
شورت است گ با ایی در صورت مفتون‎ 
کل حمایت ٹڑلف تو اخقیار آفر‎ 
جدیی عئبر :لف تو تا رسید٭ ہبدر‎ 
زقٹف اتضة ناف ٹر اختمار اآعو‎ 
زچشم دست تربوڈش خمار وم شئند‎ 
جام ہزم مچہان: پہلوان خضار آھو‎ 
شیستہ شیر کین تا دیں حق "نر‎ 
خہزا فللشن عست: درشار آھو‎ ه١‎ 
ہراب ہد کے سر خطا رخاگ دہش‎ 
ہر سام کائیر : یادکار .هو‎ 
مۂئر ناک جنابش کہ دید ژزیتش خور‎ 
کہ ہو رحوش شی -از ثانہ  کا کاز آھو‎ 
زعی شہاب خدئلی گا ار کو دیو ڈالآن‎ 
عَر )کلت کے از قیمم :اتا آھو‎ 
مغالفی کہ +خچنگتی در ازلعاد ٹرست‎ 
ری شی کہ دید است رسنگار آھو‎ 
چز فضرکرہ جنگ تثاورت این دم‎ 


:۳٢(‏ سن ) يہ یدرپیش 


(ٰ٘‌1۰) 
از پر عذیر طاب ک اکشقی خحو 
اعت اق ایی ػسجه سرنان کدنی 
کشیدمش زَ سرطوع۔ آ کریا 
اگونپہ در خور دریا نبرہ آن اكٹتيٰ 
چَ رح رحاظومی سرچ میرہ ارمدحف 
دہف ساختے :ار ۔بہر امانٰ کن 
سر اضواندی جڑ تع رٌ فضل رگن ”کن 
چوماعی ارنیذي رامل بی ڑیا ںکٹئیي 
کس از بجور اناشل بے از صید کھ رائد 
زئیل فضل دریں قلزم بیان کدتيی 
ھمیشھ ٹاھ ‏ چرم عالال عر مه ئو 
سید میثیتد ار بج آسبان: گعتی 
ترإ زیاد) چرن. اآغتب و آتش .تز 
بر0إبا عيشس رراآن باك چاردانی اغتی 
مد 
تھی زفرگں مست ٹو پرختار آفو 
ز بین 'تانڈ نٹک تو غزممار آعر 
آحیرتمتی ڈرایں حےشم دیدا ٹرٹگی 
بکرریسی+ آدزان .لف ۔مغبار آھو 
بگٹ بستان عورزہ چو ذایرو بر گشت 
دید چی خط:تر لی بئذع :زار آھو 


۱ جھ سعت اسخعڈث ران ٹرگسشنكەد نرہ 


) ۱۲۱.] 
٠‏ ندیده ھرگز چوں اق خرد نار آھر 
۰ جہان کشایا ایستر اباحان چوخٹر 
: بگرك مدح تو بر سی وسہ تطار آھو 
٠‏ تر مفرمہت چو قستااہ ام در بار آھو 
:. تال ذاش ابی یش کاربار اکٹوں 
: ژفر عدجح تو دا برای کار آفر 
٠‏ کشافڈو نھگ حلمت ید ڈر مدادحہت 
٠‏ چو تا کھ بر ٴآی کرٹ انار آظو 
: سصیعہ تاگە سر ناف پر زمیں جستی 
۰ ز خامیت: ننہد عیي نائه داز آھر 
' کال عدل تو جائی رسید٭ .باد مدام 
.۰ کہ یوز إ[ یرٹ آر طنز ناف خار آھو 
. بثاغ بغعحت گدارلدہ باش و نانتد 
۰ چو در بہار ڈر اطرافے مرغزار آھو 
و 
۰ تد چر نایٹش گر خیڑژانں را 
ِ را ازفوائش _ بریں داده زعفرن رنہ 
۰ چھ : زمفرای کە ٹخندمم اڑان و از گریە 
- نریر کہ ےو اشکم ‏ ارقرانں برنہ 





(٣٣ن:)‏ گکە ثاے 


ْ آخو 

1 2 ا : 

نواستا لج ك ‏ آر سم ا 

خوك ڈا ۵ : 

کی 11]) غبار 

کے 0 فا ع 

نے از اھو 

ا 5 گر از غاْ ٠‏ 
ٰ ۴ سیل پا 

" نس : 2 آھو 
7ت ا پوت 
: ناف 2 

ٴ ٰ : ےھ 
بے - : فِِ ِ" 2 
7 ک ره 7 
: : 5 2 تے را 
٠ 7‏ از جرراک 
و 7 دی 
0 سان ا نے 
7 اي از دنو مسار] 

ٰ : اسر کےا 
: 7 7 وت شو 
نتر 2 ارآ 
. 9 یمار 
۴ 29 نے رنڈ 
:7 4 : ےی رذ . آ2 

۶ ۱ ۱ ا 1 
ا سے پررنٹِ ر فثار 
تو گر :۳ قال 7 0 
ٰ " 1 ضشل قشم 
: تی دو اھؤ 
ایر 7 

0 عف غزار ر9 
ْ 7 - که ہا شو 
: ٴ 1 سی ینگ 7 او 
7 کچ ستھ 1 21 
7 ہج .- 
: جک غئ 3ا ؟ 

7 گرم توسریی ر پہلوں 


)|| ۲)۱ 
. ا اتا ایت ای تلم بوار 
۰ ڈریی ھوس کھ کشاید بناردای ہرز 
٠‏ زباں چو ررزہ غَدَمّخُٹگ در نصیےت آر 
۰ گه شثل تست گل تاب و خرای رہ 
٠‏ چوغاچہ گر چه لب از بوزہ بمتہ بکشالی 
َ چومی اژ خرزای مور غخدابکی نوز 
- سصسیظ نیف نُصی ااعق آنکھ بہغداائد 
: ژگرت سقوا افرامش انس و جان زوڑ 
۔ تضا طلیعے ٭خدِ کكکھ۔بنه تیزا لو 
: بای حضم: کھاك از مر ستان ریڑ 
۰ سکیا میتی ۶٭ "از یعارائقمن 
:- گتاک اعت بریں رر یهعت :خوان ررژہ 
. جوف بر ذلش آزَعَايَ تی تب دمتیی 
: شردا بردل آخرہ فرص حر لان زوڑ 
: بھی شہی گھ گرثت 1ر براي حخظ رم 
۰٥‏ ور ےا رک ج چريں بای روہ 
7 نی چو زسعایی سیابہ جم رقاب بلٹ 
: چو پاروتت تار الہت ھی عتای رہ 
‫ وجَوث ت سے کە بَا ملک توامان ام 


4 چڑ با عگرة حم آو عم ترامای روہ 





( ٣ے‏ )ا لفس(ا۲٣ی‏ ) باکرآ 
٦‏ 


۲٦ ۱‏ 
چہ آالھ بر کہ خیریش میدعں گوئہ 
چھ سرر بٹ: کے میداریش نوان رت 
0 
ر آقك ناہری ر سرر بوستان ررناٴ 
گل گیٹ او تا بغنیے. ار نغد 
یی تشد کہ گرقت است گلستان و 
سے ڈرمفنڈارٹا ئشد ماگ کے دید 
درست برمھ و خورشنیفد: [سماىی رو 
شلستہ ارک غرم در دلم کہ قاہست لاو 
رشکل تر بر آوزل چرں :کان رز 
در روا شد لہ شک وٹنگ تنگ می بینم 
بؤگ نفس ئھ دش مہرب رڈھان روہ 
دریں تیم از پمنہ شفرگر ار 
مھ ربه تنگ در اطرافت ر درمیاں ررتہ 
زعشق ارست کم از ڈرا بل کتی 
بە نیم ڈرہ تران داشت ار کان زونہ 
لمت بی بیع صلعت نثلها میدارٹ 
میاں ڈیا کعل _ خفرنفلی رز 
بس خیں دلم ضخود چہ بنداد 
کہ از تجرع خوں ہشغند عیان ‏ وہ 
خركٍ چر گريڈ عایم اگرفتا ازان روہ 


ار ا 


7 


۱ کے 
و ٦‏ 
کے 
97 یں 
د 
وہ بدان 
زرزا 
مفُظطر ط 
ونم 5 


1 ڑا 
اگرزہ کس 
1 2 ضف اا 
٠ :‏ یت إُ 
۰ : 2 7 جا لوا 
رویز ضرم دای یت 
چون شر ٹ - او 7ز 
می نول ۱ 
با نتر )لن ۰ 
رو8 


۱ بی مڈ 
2 ۱ ستال : 
َ‫ ۶ ا 7 آرن کشا 
۰٠‏ نہ برر۔ ہہ ٤‏ وفت 
٠٦‏ " ہر پرہرع 29 وف 
5 فیفد نان دعا و رو 7۰ 
- کیہ وھ آئیا کتون 
فسانة آگو ع بسن رر ۱ 
- کہ سریپ ا وو ا ۱ 
خلا اط پگ ٰ : 
۹ 2 ' : : 
: یت لایر کیتيی ٣‏ 
ٰ : 7 ۳ دشازی سی ٭”َٰ 
وی رکز 0ئ ررڑ لے 
یت یدوم ا 
وا ٠‏ 
َ‫ 1 م 8 
مییکم ٦‏ 





) پت 
٢‏ 


“٭ 





زسوم ۔جوڑز و ت0 دھو ے 


چو ال خراب خراج ...و / نائران :رون 
ان رنگ ر بری ایافات برح ادسانيی 
بسی شدست طجیبت ضفے بڈانی بل 
دی مہو گس ازرعہكد جم نذارن یك 
براز عایدہ امثل تو میزبان رر 
وجوب پائته ب رخرد ببوي خران کشت 
بیزم زلم رز هر جنس میہنان: روہ 
کشادہ مرغ خدشت چریشۂ نرہ 
ز مغزخصم تو در کا دخانی ررہ 
چران او پیل گرزنە ئلبات ملف تر 
قیاینات جم از زیر و غم جا و 
گرقفت ذکر جیل تر دررایی شش طاق 
چو ہشت رکن ۔جواںے برین جنان نول 
پہنٹی کھ چو روحاتیای نبئشاینٹك 
ہیر بر سرابنی خاٹہ+ خاکیاں روا 
چو :پیش ترسلممبان کہ 
ما برٹیٰ آر پیا وی نہاں ال 


سی ش۹رے.۱یےیس٢۱سپنكےسسن۔ىٰ۹۹8ٌیےےٌٌححٌ۱ہ۔‏ ۔لبصٹکمصسصےٹےسہ_ستپٹ تش1 


(؛٣ن)‏ زباه۔ ڑا ہزیف ئه پیدا 


( ٭مم--) ُ 
: . ۳ 
خاطی ان گٹچینڈ ااترار خزی ک5 
9 نت ٥ر‏ گلسٹان هو 
جو ا ا لہی. کردہ ام 
عترا حکمتثا چو ظازُس ملوں, چ 
8 مف تع حق آر گمیی ٹپ 
شلمبار عیرت ۔مح سی 97 
نان کجرٹ و رر در یگ گرشہ ا 
خرین یبر کی ئا 
بہست رہ یہوں۔ آر ھقمت روزن ‏ کردہ ام 
بہجچے اتوھ ٠‏ 
و فرأطچھی سو 59ر 
رشنھ ام کوئی مکان در چشم سوژں ۶ 
٦‏ ٹوس است اب رس خورشیدسابرعالمی 
ورس خ وس وت ۷ ا 
ننہازیں ا ز او ع . بن 
3 ۔ اھ : سے تد ن0 
اب تھ ہس آجنگر آرردم نریں بی ُ 
۱ ۱ ترک 
تو ہم گرشن آل خونی بگردن گز ۱ 
صسفف خوشید زین ضخت ساوت 
حڑیایا من قیمتی رخرمق یا ۱ 
گریثان سر فرو برداژڈ علی عھّت:سز 
۵ہ گریثان حم نو 7 
ار الو فازدر ارد یر کاسیی ید 
سے 70 0) 
جچ ا ] ٍ م اتداں - اید ام 
َ منیں دڈیدم ار لی جرم بیژن ج5 
2 نت تہمشن ‏ ڈذاث. ا7 ریں: شیلسں 
سیر بابری۔ تپ ید ےی 
قوت مخلص ہجارریے- کین اف 
عند عائم ٢یئ‏ یى درشئل رم دریتد حبس 


۰١٠۱٢۷۴ 
رق ام غنقا مف در کوہ عسفی کوہ :ام‎ ‪ٌ 
مرغ مت تا گرید خر عئلي گراعي‎ : 
خرس چرخشڑ اجم۔ پر7 ارتیٰ گرذدام‎ ٠ 
مل ۔چناخرسی میزنمچوں دائل نشاپٹ ہگتس‎ 
ٹچوسنگ: سررت چنت. خرمنی کرژد:ام‎ 
نو غریس :کر مغعني :زا بنور معرثیی‎ 
در شدعنان حرے چوں رز روشی : گرتِ:>ام‎ 
سیر ارام سپہر از جدرل اتقریم :گن‎ 
بردرلھ (؟) ناطقہ یك پیک سبرغی کرقدام‎ ۰ 
در لام ۔چارحلقہ کای ستام ۔مثصریسی‎ : 
بس ریاضھہا که ع برنغسن توسن گزفت:ام‎ 
طوظںجان ]ا کنغال گل مستوحش لس‎ ۰ 
هر نفسی دستان سراي سی رگلشن گردەام‎ : 
شنریللشی طرظي رز ناخ جا را:براثر‎ . 
گرہ پرگرہ طيسی رتف گا کیو !م‎ ٍ 
در بسے فی اھلیءکسرا کران رغیے تم‎ 6 
سس دزان مد گونٹو-چپی سرد نی کردہ:ام‎ 
گنس حشىت را ضیر من چراغ اغوز شد‎ 
در فتیلش. تا نر نود عئل. رشن کرنہام‎ : 
گرھی اسرار معنی دا چتای حاصل ۶ہ‎ . 


و "ا 


7 < رت 









(٢۳٣٣٣ (‏ 
8 گرچھا دبري شیداکەبی قطرآن سرین گردوام 
ِ جم این بای شردیوانی ود دج ٹہر 
۹ بلئے هر بیتش بے ار شعر سلون کردہ ام ۰ 
٦‏ حبسبرمىشیوں اررد+استزاز لنطلف خی ۰ 
۰ سور دیدستيی کھ می درعیں شیونں کردہ ام ۰ 
2 یارب از ٹل کرم بیگ وٹولن می بدہ _ 
۰ سرغ جا را چوں بتوحیدت نوائں کردہ ام ۰ 
خلعت امتم کراممتا کم غازادرگہت ‏ ے 
5 سامی املیست اینگ قصن :سام گردہ ام - 
-- درزدارازظلىست شراثٹا ونفاق و حقة وئیں > 
٭. انی ک ٹر اخافف مزیی اکریدزام ەً 
٠‏ انتا ععرت در سی ام ۔تابشلة ۵ار . 
سلطان قیاث الد ہلیں خورد 
گے خطاب(اغضاتیٰذاشت در سة اربع وستن و ستَاية (خ99) 
بانشاق علوگ وامرا در تصر سفید غت سلطنت زا تجلہں 
خریش آزایش نم واراز جئله بندگان چہل نی سلطاى 
کن ژالدیں بوٹ اك ر کدام از ایغای بمرتیڈ امارت رسیده انة 


چوں در ایام خانی ٹیز امام مملعت بدست او بود کار صلعت 
برر نرڈ قرار گت ر آز اراڈل راز کارما آملا دخل نفائي ٭ گریندِ 
: 8 : 7 

نام زٹھسں بازاری سالہا خدمت گدفر بیکی از عقربا اٌجا 


].۱۲٢۲۹٢ |[( 


,‫ حلش الله اریں خی تنہا گٹھ می کرد ام ٠‏ 
٭ کار بر مس اسے,: ررٹہ شر کە روز یں گٹیق ٦‏ 
:1 غنعل اشراتیکہ می ب ر رجہ اس كرذہ ام ٠‏ 
۰ تارک رج سشنگر بگذرد ررش زریپعت ‌ 
ً گرچن یی مب ر را : از سیتہ جیشن کہ ام ً 
٠‏ تن غدا خواھسے در یق رر :سی راتینش ٠‏ 
5 شرع از خری رکیابا ازدل معی کرد ام .َ‫ 
-- ہگ زان بردم چولالہ در : شکایت بعدارین سے 
- خریعٹن ر سس ں6 ا ام ۰ 
ُ ,021 1 و ٠‏ 
. کیمر لب میبرم گز گفتی میے داوغ ج 
٠‏ فر گدائی را شے ر اشہب آالدن کردہ: ام . 
٠‏ گك سپا زا بر فروغ امٰلا رَجخان ڈاذۂ ام ۰ 
ً کر : دری :را کر ار :می غزیڑی: کرحہ: ام 2 
: درسلي با حر گرم چوں عید ا[ آرْخونَ : 
۰ زا‌قنامت زا برريی خویش دش کردہ ام . 
: طیعآتش ہئی را ازعست: بی آبی چرخ ۰ 
۰ زیر حل معثشت اگتری بھی چے کرد گردہ آم ۰ 


۰ بخاظر معني طرازر ورطیمع گخز لی را ۰ 
9 .وا ا ا ا ا ا اھ ھن 
([۴۱) تر ع رھ رمان سرترم اسعا و غالبا زبان ہردو باکَد 


) ۲۷۹) 
کذپله رقتھ حضارتیثالی و کٹھله و بہوج پورو ڈیر قلعہا بذا کرٹ و 
با پنے زار سار به بہائڈ استعدذك سف رکوہ جرہ از آب گنک فذختء 
ار دھلی دو غن ادرمیان رایت اتیپ ردرآمدە مرڈا:معثي رانا 
فاقی سالہ فی اپعتانٰ :رساتید: :و زتای را بلق :کزٹ:نو چتان تبَة 
دكك کہ تا عہد جلالی رولت ۔بذاون:و سرع از شرکنتیریان ابد 
ہو او راہ علیٰ بہار رجوٹپور وثمام زاہ ای شرق رریڈ حند 
را گه مسدرث بوگک معتوم گرثائید و رایت عیرات عیان ڈو 
نر رسردارلی تی هر 8ك تا مشیر ای را بقل 'رماتیدتد و 
بندی ساخٹند و برست کرہ پایۂٌ سنفور تاخت و دران حدرتد 
قلعه بٹااگرت :و حصاز ٹو نہادہ ہکوہ جٹ رفت ر اشک راچانب ڈھور 
کشیں و حصمار لٹھوز را کہ در عہد سلطان معڑالدیی بہرام شلا از 
٥سی‏ مغائن:خرابا دہ رٹ ار سرن بنا فرمود او آناچا بیماز اك 
وخبرنا خوش بسرحد لہنرتی رسیں و طفرل ایب امیی خان 
کھا بعد از شیرخان ڈرا. دیار مٹصوب یو ہنیاك طفیان نہاد ریا 
ماسبپ خرہ امیں خان جنگ کرد رخالب آملار اررا:اسچ رضاخقہ 
اسذاب شوفت بانقای پہنرسانیں و ساطان معز الدیی خطاب 
خر اکٹ و چکد فقوم ساطاليی که تچنگے ار رنته' دنت حد زا 
تس داد وسثطان غیاث الدیں لشل بر سر طفرل کشیدہ ازدر تعرآً 
سرڑ ُشمتة بطرفے خابگر وثٹارئیاہ ربثٰ ر ملکنا اختیارْالدبی 
بنگ براس را حکم بٹعائپ او شی راسي سفارگام و عنوج فام علطإن رإ 
عاڑمتے گت ملعہہ آرردی: ظنزل 'اذت رملكت اخفیا'الدین 
بایلتاز راته اظرل کا در چفلی گرغتە ھی کت ئل بات 
۷ 


ژ میں( 
آرزنۃ تقیل پمیارضركہ ثە اگر علطلى اغیات الدیی یتبی بکیاربار 
طخزباتے فرماید این غمە ئقد وجنس‌گرامند ( ٣‏ ) پیشئش سازد ر 
چوں ایی معتی بعرض سلطان رسید قبول .نشوسرلہ و گت کە 
یئ پاسائل و ارادل موجب نقصاں عہابت است: ر بظلم 

املا زاضی نٹودە ر در اوابل حال جلوی چندی پا ارامرلیٰ 
کرد سب لی تار ایم برعایا راقع شد سیانسٹت تمہ 
و برثی راد عیاں داد و ات و بعو ازائںلعآ نامرا د6ی 
ذاِدشق یا آخر عمر از شرمندئی 1 ۔خائم نٹوائسٹن تر آمیں ٹا آ نع 
از عالم در گدشتند ء ٭بیت ہو 

ناہداربي بعدل ر داد بوٹ ٭ ظلم رشافی چراغ و با ہو 
رعای ارماف حمیفیا او از ابنےا تیا سس تران گر کہ عرگٌزبيی ارت 
ہودي ر در ”جالی رعظ رفٹہ رق رگریە بسیار کردی ر در باب 
اعل بتی و طمیان فل جہاري و قہاربي را کار فوصوشی ٭ نظم ٭ 
ق رفقسربی اڑ لاچا خوالست م کہ جہان وا زعلم وعد لآزاسی 
لاب پر ریگردل چردیگ چرن ٭ دل سض گسترو ژیا یی خامرش 
تا بھینی .دلش یدید 1‏ راز ٭ دیدتیہاي ابی اقَغیب ‏ رغراز 
دربن سال جلیس تاتارخان پس رارنڈی خای از لہنرت ی قستی 
وہ قیل پیشئش فرستاہ رز دربی سال علطان ٢‏ بیتائی و 
کچچچچچ ھ . مہ لح ے _ ےے۔ 6 0ی 
راغ ٢]‏ یر ھر سن فصئیی و عالٹٰا گرانمكٹ پٹ باشن 
۴۱ن ) ؛ر! بعته بمدعیان 


۳ 
سلطان ارز ڈز خلرطا نصایے بلیغ و سراعظ داپذیر کہ درکتحید تراریم 


دھلی مدگور سک قموٹ وررخضصتعجا داد بلتان ؛ۂ 





غیان سال اٹم رمٹول باسی ھرار سوار آب راري,ہا :از گذر لاھور 
گذشته تن عظیم ھران دیار الكضضغے رحالم لھور عریضةۂ مفنئننٰ 
برتی می خا گپید فرمتاظ اردر مچلں خریئن سی جزار 
را ہے زار خرائدہ! بانتعداك تام بلوچہاي ععواتو در حدرہ با 
سٰرْْ ہر کرانة آب الھو رآمدہ بانغار جنگۓ کہ بدرجۂ شہادت رسیذ 
ر ایی راقعۂ درقی <جچے : سلتع شش صد ر عشناد رعہ )٥۸۳٦(‏ لی 
نمرہ ار میر حسی دعلري مرئیة نثر انشا شود بدعلی فرستاد و 


درپنےا بیٹس نقل گردہ میشرد ء 
سرنیً مبرحسری 


دیریار استئ تا سپہر ستئراگرچہ مدتي عقد موائقت میں 
بندد وعہٹ مصادشت می پیزئدد برمنئرٹٹ و ورزگار: ذاسازکار 
اگرچے زسم رضا می رك ر رعد؟ رفا می دھد فر میگزرک۔ آسان 
اکرچه : ارل چون ممتان ہی آنكه خیي کرمی باعث باشد چبز 
سی اخشد ولیک یآخر چون طفان بی آنفہ ھیے ۔خیانتے‌مائع آید یاۃ 
سی ستائد عادات و مہردات زمانڈ جائيی غمبرین منرال 





یت 


زبقثل رسائیدہ سر اررا بدرلاہ فرستاك ‏ ر ساظان آن ملک زا به ہسو 
ور خریش بغرا خان حائم ‏ سامانه ک۸ آخر سلطان ناصرالئوں 
تخظاب :بات با چت رر دررتاش اداد بتعتکلہ نيد“ چون بعد ار 
وقات شیرخال کہ عم ژادۂ سلطان و از بند علیٰ چہل انی علطان 
کسی الدبی و حاکم لاعور ‏ ر دیبالپور ٥ر‏ غزتیں خطبع ہنام علطاى 
ناص رالائزی خواندہ بر رمغرل :در ایام حکرمت اؤ بہنٹرسٹان ہیی 
آہدی تذاشتٰ راو آسد راشف ہرمغرل زا تشد بورٹ سلطان بلین 
ہا تدارک آبی نثثة بس بزرگك خرہ سلطان تد زا گھ مشہرر 
ٹغان شہید رتا آی ملک است چٹرر دویاش و اباب و عامنات 
سلطنت ڈادہ رلی ع"د گرڈالیدء رسنف ا ہا ترابع و مضاقات بار 
مغوٹیئ ڈاشتہ باستعداك تام جائب ملقان روائ گردائید ر زاست 
فاتہنہ و گار دریاي شور د رتصرف ار ہو و امیر خسرر ر امییضعیٰ 
دعليي تا پنے سال درملتان خحدمت او قیام داشتند ر در ملک 
ندیبان داخل بودند در تہت آر بسیار الملفان بشیراز فہسنادہ 
التاس قداوم شیۓ سعدی رحسة الله عليه نرہ و قیرۓ بعدر ہیر 
قیامد آما به ترپیف میر خسرر سلطای را رمیت قرصرہ و سفاریش 
او فرق الد ٹرقتہ۔ من افتار ا 6 رت ارزثال: داش 
وخلطان ٭جد مرسال بھہے ملقان بدیدسی علطان بابی سی 
آمكت وبا لع وساہیر العافناض و تشر یفات: ‏ ممقاز گمثه 


مراجعنت عیتمك و مرتیڈ اخیر کھ بعد ازان ملاتات میس تشقف 





۲ظ۳۲ۓك۳۵۷) 

ساخت و موایٹ ب پسٹ کہ چون کفار مقابل شولد هرذر آب در 
عق لک رباشن پاش تا تھ ازیری جملد کسی رو بھرارتوائد نہادہ و نە انان 
معاتيلماة اغع را آنتی توائد رمید:والعی 'آں اخثیار از غایتت 
حزم و نہایت کاردائی آ نخان جہان ستان بیٹ اما :چون تضٹی ,بد 
ےھر مصالم در تاب :میررث ر سالگ جم تدبی ما 
انتظام عیشرث ٭ یش شعرہ 
فرکرا: آز بت ید رلہ اونتد ٭ کاراو کر عام بد خواء اونتذن 
بخمت چو دیرانہ آز رہ گم شوٹ ٭ عقل چوںشبکور در چاہ اوفتد 
تضا را آن روژ ما ر آفتاب که نسبت ببلوکف دارند نشائہ ماعی 
آراعتة یودن ' و مریۓ کہ سرخروثیں او مه آر خون اعنان مافنت 
سی فمء از ترکسشس آن برے خدئني: خذای ر طعاله طفیان 
میکشا۵ خان چوڑا کش ررا کہ اسدسی پٹ اریرےج آپی ۔خانڈ :خرف 
رنشابی و فائیل ققی إ وخخابل انترر:یریںی ئوم کاھرر بھرر 
مز رلگازات جاہ التضا ضلق الفضا درسیان ارزلاق حریزالنتاك ٭ 

ااتصۂ ٹیم رر زاست کہ سوا زچرۓ ذر وایت نیسررا رسیذ ر رو ر 
ا نے شل گیتی قررز ہر را رت ژرال نزدیاگ ٤ف‏ ذاگاہ گربھی اڑست أن 
گفر ایدید آسں خان غاڑی همانں زونان سوازشد 7 سثال دان کے رقای 
خیل ور۔خدم وحاشیه وحشم ار برتشیة الو المشرئین تانة صعْي 
عدہ بارقری 7ر[ سد سشندر برکشیدلد بعد از ترتیب میننہ رٹرٔیبپ 
میسرہ بذاجاعالى عغفات در قلب گاہ چون در جن کوائپ مہ 
جہائ ایسقاف و کفار تدار علیہم الخذالنٰ و الخمرلی اڑ اب لاوز عیبر 
گرٹئں ر مقابل عف امامیان در آمللد ائیں۔ رحٹیاں خرِلیيی 








وسجے 
چون ماد نرآمد سی بیند >نخرامد کہ رر کمال اوزا بداغ نقضان 
سیا اکند ا و جرکزل چوں .اہر فرسر آمل٭ می یابد دران منکرشد 
کہ چرھر ارہ پا _پارہ درلطراف آباق براگنته تد دربی باغ 
حیرت ر بستان حسرت چناتئہ عبرگليی ے خار نرست عیے دلی 
از خارخارٹرست انی بسا سبزا نورسلە کە از خزان انت در مقام 
الظاتٹ رٹ لڑعيی مائلدہ ورای بھا نہال ٹو خاستف کہ از تنک با۸ 


اجل دركخات نھیں بہلو نہائء ٭ بیت ٭ 
در با خرآان بین کہ چه حد سزثِي کر 
1 ْ ۱ 


بررسو جرآن ا ا جراتردی کے 

بی از امٹال ابی تمثیل وافعة خسرر ماضے قا آن مات غاریسے 
اتا الله برھائه ر ثقل :پالسسٹات میزانة ریڑ آدیلم سلم‌ما؛: یحم 
سنگ لف رز شانیی ر ستمایة ( ۷۰۸۴) کە ماہ چون مپردرٹل کافر 
فیے جا ہدید نیرد آفتاب بمصاحبت لشکراسلام تیع زنان برآمد 
ر شعجزادا اعظم کھ آنداپ اسان ملک بود ٹورانیت غزادر غرا 
غرالی لو ایے وجہذد افراط جہال درضمیرمفیراو امت پان مہپارے 
داب آرٍ ‏ ۔شیائہ پررلی مشمل کی فرقداشنك کە ایشر 
بائناميی لڈنگ ربسەفرسنئی قررٹ آمدء اس چین بامداں شد برعزیست 
گرے۔ ازان. حقام تہشت فرسرہ ار بی فرسگيی آن عماعیں 
پیش با آمد: ہمرضع مصاف ٥ر‏ حدرد باغ 0 كرانة اب: آھوز 

اعتیار کر چنااچه متصل آب دبہي بزگ برہ آٹإ حصضن خصیںى 








٢1)‏ ن ) پر (۴ن:) سرد 


را ضر ) 
عریگ ازراداعه بزبان حال درعقال آمدة * نیز می کت ٤ه‏ اھا 
امریز مسحر آز می کرتاہ کی گھ ازیانں ستانىی عری اٴربسیاری جدال 
واقثال کند موہ و غرا در ریی خصم ‏ جال طعی تمائدە مبادا کەہ 
برجہم رحرکت پریشان از می بظہرز آید ! رتیرمہی ئفت اي 
خود در رفتن مہلئھ خاث ب رسرمیئتم نبابند تنگ چٹم نلک 
کہ بزیام اچم است وب و در خانة عشتم درگرٹۂ گئیں ار مان کید 
و کیں ہر سبیل جسارت و جفا ہ رتو خدنلگ خطا رران گند > ر 
فرٹین می قفت کھ امررڑ سر رشتۂ تدبی راز دسٹف تفکر شی باید 
دال 25 سن انی جنگ بی دزنگ ر رم ابی حزم توبرخوف می 
بشچم ساعی تریت کس کے اسلام و اسلامیاں۔ چوی طذاب نے ابسنىہ 
خینڈ تعم تو اتہ الله الله یا اپری ظایمَہ رسم طناب انداي را چندیی 
اطداب میۃ٭ہ٭ ٭ شعرہ 
س برثدت پیش کو سریرطناب آرزدہ ام 
تو كَتك آزز زلقے: اإاندانی کلف اتداز ھی 
فی الجلہ آن شاہ میں پلاە کذرکاہ بہنە قلب سپاہ باین گر 
شراہ 2 تغم نوز تا شاماد غزري ہی اجبار و اگراا میٹ غرعاي رعا 
کرو سر یم کی کس مم آریای‌ھی 
آتشیں گە :از سر نیز غُزا مز می خاست و زیای هي تیع کە در 
0 پیغام اجل یک حرف جا شط تہ درایی: ثیاسی شیے 
بدبی آیە بوان برۓ کە یوم بفرالمر بی احيہ یعت زین چوںت 
چشم ہیرای بصریبان داد پ رخون " زی اسان چون قرق پسرلے 


مػأْ 

درست ییابان نادہ ہعئي ہرم ہ رسرشوم خولت نہا/٭ و غزات اسلام از 
ملوک تی و خلم و معارف عندرستان و سای رسپاغی در نیاز کہ 
سعرؤۂط انان حجہة کہ مصطفیٰ علیہ الصلرة والسلام جہان را با علرة 
نسبٔت قرموث گا زجعنامی اچہاد ا5 صتر ال ی اجہاہ الاکبر تلبی گریلی 
دست بر آوردند و در اول حمله چندین زب رکستان را از خیل معل 
زیر تیع گڈرائیدئد وئیزة ملرک دزگلا دراعضاىي اعدا چنا می تشست 
کھ انیزوار ا باٹي ریگ خوں ب رخسمت وشمت ترلی 
خاص تی ردریافقہ چنان می بت کہ جامة:بوہ باعل تنار ٹارتار 
سی شد ٭ ٭ بسک ٭ 
درارل تب خدنگ غہ جست ٭ گشتلد تذاریای قمع بیحتح 
خدایگن شیردل شمشیر ژں ہا شمشیری چون عقیں4: خود عداتے: 
ار میان مصاف ھربار کھ حلع می آ, ررد شمشیر گوئی ڈرای حرئگاہ 
بوشعایل آن ا مي لرزید وهنھ تی آزیاں شدہ بازمي ػضفت 
ک۸ اسروزر ٹائع اپری مااعنی ے : بندئی درات ے[لھ کس تق 
نقیس خرد حردت مغرملی کہ ششی ردربریہ است و تیع اجل 
را خی ب ”ایا نعوان ڈانعتا ٴ آز تقدیر قاد ربرگمال بئھ رد 
سی آز عیںن اکمال چٹم بی [نم ء پا یپ 

متا ۔خاٹ تو بر چشم .بئدم 

من گز چشم :ہف انبیٹھ .بندم 

قلف رہي چنا ررغی ئدینٹد اسی 

سی از کیدہ پر آنں آتش یندم 
تا انی که کر میدان سیر غرڑ ورسرم *چا باقامت میرساتید 





َء )|| 

رری بگردانید وساع دزيركِ دیگ رآغازکردر برونات آیشاہ بندەنراز خود 
بچلی سار نالیدنں گرقت ٭وعطارت کە در غزرات و فتوحات بر موائقشته 
اتب فاجتامہا در تلم سی آورد درآن نظم ار سراد: درات خود رري 
سیاد غیکرے راز ارزاق دنٹر خریش ہبراهن لاغدین می بردالشت ٴ 
و غاب حالي ۵رصررت ھاالی با قامت :مجنتی ڈران قیامت نمیںی 
سربردیوارو درافق سیر و مراتنی راڈ پا می داشت ہ نظم ٭ 

ری با کسی نہيی رہ ئہ چئیں خراےمتی 

ہلا زعاتة عرا زیر ژہیی حرلست 

خلوت خگ خوش بود جاںمی ای اخوٴهست 
حق تعالی ر تدارتک روس مطہر ر مطیسی آن شافزادۂ مات را 
بمداہم اعلی و مرائب وا برساناد ودمیدم جام ماامل ‏ جلیجسال 
جلال خریش ‏ خشاہ وع رشغقت ر سرحمت ر عاطفت ر تیوت 
کل در حق ایی شسلۂ بیگس داشی بب سزید درچات و ٭حو 
خطیات ار گرژاناك آمیی رب العال ین ٭ ر میر خسرو نیز درآن روز 
در بند ڈھوری نوئر مغول افنادہ بوٹ وبار تور٭ وچل ہ رسرداشت 
وااناں حالت يك میدعد و میٹویں ہ بیے ہ 

ملکۂ ہ ورسرئبی نہادم گل ٭ ہار بر سرتہاد و گفتا چل 

و در مَرتیة ترکیب بند کے دز دیوان غرة الشال معطرور است 
ہنظم آرردە در مفلی فرستان رتا ا گم ربیش‌آن ٹرکیب ہندھا زا 
سردم می ۔خوائدئد و ہ وگشنگی خویش خالھ اخانھ لوحھ میگردند 
ری اینست ٭ نظم ٭ 


"۶۸ 


))  3۵( 
پدر وعقہ پرگن ء بای کے‎ 
ا اشغیر چیں آتش جہ تابي اي بدر‎ 
ایااسرا ذامَي سی برک رعراقی :کان‎ 
کم درغیی اہن عنا ر الخاي انی شرب بلا اللہ تنری ال شمسٹف‎ 
جع بریل آی :ہیا نقایٰ کڑا بید اومرع ریخ اآرققس قابا‎ 
آفحضرت +جائنی گُلشن و ررٹۂ رغران اتقل کرٹ إناللہ ر إنا الیه‎ 
أِحِمونَ عساں ززمان پشت دیں مسندی علمي اللہ غللية رسام چوں‎ 
بل یتیتاںن ژاریضمسی من ملف احذي علی االە علیہ و سلم‎ 
چون گور غریبان ہست بھغتاد و اعتضادی که باتوي ملک را بو از‎ 
دسث بشن و اعتبائی کھ ہیشۂ اسام داشٹ اڑ جلي: ہبوفعت‎ 
راک رتت غررب آنتابِ ضر آن شاک آنثایشن زركشدہ بت‎ 
پغرب فتا:قرو زقت و گرٹوں ب رععار سرگوارآن جامہ درنئیل زدہ‎ 
واشک سیازہ بر اطرافے بخسارہ وران گرڈیدن گرفت + حل بزرتفے‎ 
ضا رناار شرتخرا کم رہ :سیا گردائید :راز مت ارز اف‎ 
عندرستان ٹوحة میک ۶ ر مشتری بر دریغ آن الدام گرڑا اندرہ‎ 
تباب خوںآلوہ . دزاعۂ چاگ میکرد و دستار برخاٹا مي زہ٭‎ 
و مریچ کددعت قوت آر چون چٹم ٹرکژن رروي معیشت ار چوئی‎ 
جعد نتگیان تنگ وٹاریک با0 70 تاسف آں خار شا رک درد لخون‎ 
انئیے ی چون حرتا در پیش آنتاتِ وچری حمل ٣ر ىَنِضة تاب‎ 
سی طبید کو آنتابا از شہم آنکھ چزاڑ در دتع ابی حااله وتع‎ 
ایی راتمہ تکرشیڈ یر فیامد رادر(میں فرركٰد+ عو چون ذبد کە‎ 


(| ٭٣۱۳١)‏ 
ٰ حردمحا لس ای بنات إلنعش پرریں کے شور 
. تا چم سافت بد کە شا از مولتای لشر كَشود 
٠‏ تئغٴ غاقر کش ہرلی کشتی کافر کشید 
: آنچه حاشو بود لدغر اشکری دیئر جچعت 


۰ رائگع رسٹم زا نغایوو متثت سٹظر کشیق 





ہ. - ہجرے غخچر کردندی ازذشی پان ترحهداشت 
۰ ہی مث حم کرس ٤دا‏ راِہئ پر كکشیذ 
7 بلک شش از امولقائش تا بااعوں اففاھ 
1 بعنی اندر مہ می کافز توائد سر کغید 
٠‏ من نہ آن شیرم کھ ششیر چرآب و آتشم 
٠‏ از کشش ھرسال ما در خۂک وخاگسٹرکشید 
۰ بسغھبرگل خوں ایشا را روان گرم ,چو آب 
۰ سے بط ہر آب کر کس ب و سو خوں, ب وکشید 
انیل زلیس کٹم امشاق خالف خی شال 
: کز زمیی بای شفق را گرنڈ احسر کشید 
:. او ڈزبی تذبیر ر آگه نہ کە تقدبر فلکت 


0 
- ہو د: : ۱ 0 
۰ معےۂ تدربن را خُط مثیٹت کر ئ شید 
ا ہے گت ١ ٦‏ 2ے ."0 ثد ۰ 
. را خلا چشش ہیں ار دسیےۓ باششچوں غہاب 


: مل می بایدتافت الْذزچشہعغفۓع اخٹرکڈید 





( ۴ ن) طائع 


٣م‎ ( 

واقعة اس ایی یا بل ار آسمانٰ آمدہ بدیی 
آت است ای یا ثذامہت ٥ز‏ جہانآمذہدید 
راہ٭ در ہبئیاد عالم داد سیل فنٹھ را 
زَحْنہ کامسال در ہندرستانی آمیں _بدید 
مجلس یاران پُریشان شدٹ چو ہ) بیگ گل زبك 
بک ري گوئي اندر برستاں آمد پدید 
ھوْمرہ بی دبیِن ‏ ایشان سدالنی شد چم 
نیز پاؤ: خوں نھو لنوئے سنان آصسف بدید 
دِل ب4باچد چرن زمالۂ رشنۂ محبت گسست 
در بریزہ ا ۔چرن خلل در ریسان آمے ہدین 
بس گه آب چشم خلقی شند رران اآرچارمہی 
بنے آب: ڈیئٹر انذۃ مولتان آمد ‏ ہدید 
خولفم 0ا نز تین حل' ہار ربا آزرم حن 
ضف یا آتشیتم در دھان آمنے ‏ یدید 
سينة خالیي پففدم گریە اہنشاد ار دو چشم 
چون زمیی کاریدہ شثكٹ آب رران آمق :ہدید 
گریہ عم بی ہرست زئي میکند با می گزو 
پوست آر رریم بوات؛ و امخخران آمد جن 
جع شد : سیار کر چشم مئر طرقان شرد 
چون ہے آتی االُجم لإ قران آمذ ہدید 





ہ کت اإراھم جڑھنان جمعیت و ابی کی شوہ 


( +م۱-) 


۔ از فورغ ٹیغ در عبر تف ر تاب انذاخی 
۱ ۱ کت ۳ ظ دی 

3‫ رر : خیل نیز در فل ۔ختار خار انلیمتین 

7 سر ڈذنی ڈز حملے 0 ہے حخرزااقسے سیخلی 


۰ پیدان در خیولھ آ3 بے ار اغتیٰ 
قتظ آتشں زا عق بغار ال 


٠‏ دیپٹدی (ا علم جمشید وار افر اختن 
_ مث گیری را ٹیس خوشید وار اخختی 
ٴَ آسمان نر نضر ع زان نوع برذاشٰ 


۸ آنتاب'' اندرا یر 'آزان غبار خسن 





0 تلچه ساعت بد کہ کافر بر سرش لشکر کشید 





۰ جوق جرتق از آت بََنْکْتَتد وتاگے در رمید 
7 روز را ا تاریلی آصد چون یہم جو باَلد 
7 زرٹ شد خوزشیف چوں کے بث عے پافتٹف 
: بزز نزدیگ فور انی شدہ از نم تع 
۰ آساتنی بر سر خوشد لشتر بائتفد 
ِ فاٹه زا ز امت آی مفہلی تیغ از غرەوسر 
۶ سرگمان چں مرں در مر یقدگر بر پائنند 





لا نا 
: غرو شد+ حرم نی بر بر ال غخلق ٠‏ 


۰ چون بسلۓ اندرگلہی دشمثان اخعی, دیو‎ ٦ 
٦ تا شرہ عاشورو درم غزا مد چون حسیی‎ 3٦ 








2 ای 
7 تا چہ ساعت بد گ کائر بر سر لشکر رسٹد 7 
ر جوق جوق ار آب بگذشتند ار ال در رسیذ 5 


ای ھ 


:- جنگ ًشه فیدی ویر گردرن غبار انت ٠‏ 
٦‏ بادیا تر کافران خافسسار ایت ۔ 
علعلہ در اج از۔ جرش سپاد انداختی : 
: زلزلہ ‏ در عاتم آر سیر سار زنگیچتن : 
: ان خریش کوس و ہانگ اس و آوازسزاز ۰ 
٠‏ لرز در حا ردشت: ر گرعسار انگیغتی . 
٦‏ نعل ڈذار اش نہاڈن نوسفاری گرم ج7 َََ 
. ور سم تر آتشبی نعلی شرار اگسغتی ٠‏ 


۰ چے حیرت بود ول گار او ابدا خی‎ 5 ٥ 
٥0 رن جچه غیاتک رٹ گل گیرر دار اتی‎ . 








(+ج )ا ٹرھرعەه اعینو غالبا بدی طوز لردءٴ باشس تئڈ كن از 


“حرم الخ( ۴ نے ) آن چ ساعت بد کہ کائم بر سر لفر 
کٹید ٭ ( ٣‏ ں ) خنگ 


)ز ِا ) 
ً پارب آنں کو بوڈ کانذرروی ”زا ہی درید 
:- یا بسری تٹنگی مرجی ڈریا می درید 
۰ آب در غربال ڑیزی چون غرر یز بزپر 
و.-۔ حستک را خوںہرآن گرنۂ 7 اُعَشا میں درید 
: کحتۂ اندر خاٹ جان مینند یر خرہ می طپید 
۰ ور گلریٹن سرے سی ز۵ تخون وبا می ڈرید 
٠‏ ایر بذرزخ ب آب ر آن اجثت بر جری 
۰ گرچہ خون گبو و موم عردر جا می درید 
ہا ٹیسطان درخیز و سرفا نوالاں امي ‏ فقا 
۰ مرک (اسر میدوید و اسپ (إ پا می ڈوید 
۰ شرکرا ار آثرّت' بل ہا انتر کارٴ برٹ 
۰ (اشت کڈہ ٹیو سری ٹلب |عذا می درند 
5 رانکه از فعف درونيی دمہٹ و یا گے کرٹ نوت 
. بسری آب و لافی سری “حر سي درید 
٠‏ تر کغنیہلی می میراند ۔بر دریای ھوں 
0 بیلی میزد ہنندی آر گذازا من ۵رید 
۰ 1 کت مد ع رخوئی گۂ آی اڑتز۔ جست 
چوں کسی از کا کنا اچہد نی ”حابا میدرید 
: ا نکر کی ٹرتیسے عٛف رآئیں جلگت 


٠‏ می درائید اشہےب اقبل زا تا می درید 








) ١م‎ ( ۱ 


۱ - پر و سس 


4 آساى برمي مشد کرئی کہ بئرینہ اتی 


ہے 


اتبرھا بای سر ان ہر ک٭ دز پر بائتند 
: مائے گشتی از ٹیغ چوں ابی سز کافر تنام 
. کافری هر صف کہ چون مرغول تفر بافتند 
2 از سرشلگ خون ھمہ باقوت سرح تیغ جسی 





7 ٹا سيلنل عُد۔ علہلی کكػ کر ژر ‏ بائتثد 
م درا مرکند ان سرھا چو در۔ عَبانتئق 


3 کشمتل افناكہ ذا ٭جہای 1 اعت سر 


٦‏ ھم چر غورت ھا کہ ڈر دذیبليی آخضر پاسند 
: پیش این کرشش ہو کز چاشتدۂ تارقتی‌شام 
۰ لوریی ار سو موی و سم بسوابربفتتد 
: خواست شھ نائطع نصرت گسترثٍ لیئی چە سورد 
: 5 وت ان اطم( برغعل دیٹر. پانتند 





٦‏ أثفز آن میدان کہ فی اث سرثٹ تابا ضرد بٹ 





۰ ای اکس را کہ لہا خشنک رو ھا ززد ہو 





( ٣ن‏ ) برمی گند ( ۴ن ) تغتکان یىی اسیسم 


و٣۳‏ ) 
یراع جا ترعنکعان تل نہنزیدے آ ؛ 
7 ور تراق نزندگالنی لی خرزاب افتادہ ہود ۰ 





۰ ای با نید کھ "از ھیبت میاں کٹلان‎ ٠ 
_ تی خون آلزده ودیدہ٭ خواب انتاػ٭ بو‎ : 


قعل'ایں گر کہں بر کەاز دست سای ٭ 
َ‫ تر در نجیر و غیل اندر طناب افداد8 بید 0 





بر کا 
- سریر اسم :را -. جع یرگن کٹ ٠‏ 


> ڈگ را ڈیديی کے آب ےشیٹگ خشواشیں بر 5 
۰ سنگ زا دوبی کہ کار لولري ‏ شہوار کُر ٠‏ 
- تاےش ائُوز گہفے غصست شن شفست انا سی ۰ 
. گرتھ ز الغان خعتدگی ئہغے ر :بیدار کرٹ . 
' ۰ کریفار ٹیپ رق تیآ7 ٭فخشن‌د شس غیسے تم مت ۳ 


7 مصطفی ار زم دشین عزم سري عار ہن ٌ 
- رر شراری آسیش ا تر سای سرغست؟ : 


)٣(‏ ٹرھرہے ‏ سے گرٹش پوکار: بدوں پل _تعناتی مرقرہ 
اسہی و قاقیة مفتث ٭ 








( غویر ) 
ننے عرچند اڑماعیی جاشا عا مي درید 





بلگ سان ششیر نتائش ڈیاسوٹ از قعال. 





از ژزال وڑ تا شپ اندرانی ہی نل 
تاجه شے بوٹ آنکہ از چرخ آنتاب اثتاذء ہرۂ 
دیر آتش, در جہانی میزد شہاب . افقادہ بوٹ 
گر حسین کریلا نا رہ بہه بی آبی ماك 
ار یں بك کہ ثز آبش ماب (نٹادھ بر 
ررز چری: باتيی ٹب آنٰ آنتاب ضت زا 
ول بای ہرٹ :چیڑی :کانقابا انتاد بی 
دام سای شد دل مردم کے از فسنار ہاو 
دستا جم ڑا خاتم شامی در آپ انتادء ہرگ 
از اندر بخون چو خردر پارگٹن غلطیدہ بوث 
ون اندر گل چو گوشرٹر خلاب |نتادہ بود 
فوجيی ابیز آب طرفان بلا زا ہی گدشت 
نوح دیٹر تشنہ ٹر زا نراب افثالط ‏ ہوٹ 
عریقی در تفثة خائی تر شة بہرانت 
گار شان ب دن پوم الحساب افقاد× بود 
جرزھندی بد منقسش گردہ اار شفشرک تر 
پاسپای سر ىها انثر خوںى ناٹ, اإلتاله پیٹ 





۳ص١.)]‏ 
سامیان ذفر آب ر ران در شرا بل بسند 
آسای جا با فزارای 'دیذع پر ان نین 
سر چر بارلی بہاريی ب گیا بگ, بسلند 
عیتعی گز آسان مرعیم سي ری بے اٹ 
اشک اث دان کہ ار ائے :سنا بَکریسدنك 
خلق ملغان مث ون سویه اکنان و فدوکتان 
گز پر و سو بشورجا بچا: یگریطلٹ 
از شریڈن گرم وبانگی دھل شب کس اتا 
یس کہ دز خر آخانة اعل غزڑا بِگریسقلة 
فمبآب چشم خوٹ گرژند ترژیب رقو 
مفشرت جربای گغ ذز تنا دعا بگریستثتن 
دید خوں انشائدِ ہرگل چون گلويی تشتان 
بسن ا عرکسں کشٹان خریشن را بگریستغذ 
شتہ ازبان آڑ نے چوی پلنے ‏ اسیران ابا 
سیق از یہر لخوراںں ید بکریسوت 
برآزای ہند ہلا ٹاڈ اسیری باز مت 


لڑي ار ذیدئت ھر کس ہی زیا بگریممنٹ 





جیعےھ نٹ وسلض فی حیم گھا ہوں آی گرزا2 





آخو عشتاك و سا آغ7 ہیں و چہار 
دبتے الم یا خرف آر دندای۔ کثم بازر کیو 


) وم۲ 
بخشم وت آخرابرژھیم الا ذر نار ئن 
رراہدار۔ جس رنت (ز تقنذااہل بے عٹن 
عیسی از چوں نصاإ سر قدلي: دار من 
2 سای ررتعغي گردند پا ار قلم بخران 
زاتيے مگاسابی پریيی حیدر گراز کر 
رز( دابزائش گذیت ٗی اڑ سر آخروك گی 
رتا ادیری تہشن را غق دریا :با کر 
ہاامغبل قر سال بہرّدین سرر ک5ریس ہو 
عالبٰتا: جان گرامی دز اسز آن گار در 
دحست تقذی را ستی گہ شون ربز وگه جان :و 
تاترا انیم نقسوای گل با ہار گن 
گی رٹ راز ٹیش موب عد خریش ععبٌ تە 


ریا افست ارثوک خاہی ضف اغلی زار کاقم 








بی فرع ہگ آن امت 7 خرن ڈیںنا ام 








گ رقیاصست ہا نشان '‌بہت پس من یدام 
ہررمه برری آن رح لھا بارف-تذ 
روز و شب بر سال آی انوک :بقاایگرینٹنن 
ھچ فرمائش ررای شد شرق: تارب آب چشم 
بن خرسنتو کل بی فرمان روا؛: جگریسئئف 
بس که اندر عہد ار ماعيی و سرغ آسوٹہ بوں 





ك٣‎ |( 


گر یہ چنداں غزکے سے دیدۂ از حَفےبے گذشت 








حال سن ابن ہت حال درا۔لى تا چوں گدشت 
و کے دل بکبارئی خی شد براي ڈزسان 
آ٭ آزان جعیت را حخت فزلی درستان 
دید بہر دوسٹان غد آم شتاي آب ر خون 
تا مفان آبۃ ر خرن ظشد آشنای دروستان 
بسگۂ خوں ب ےبہا خرردہ اسمتا خاکگ از ٹرسغان 
راجبےاسے‌از خاٹ جستین خوتاپ یی ذرسقاں 
خغتن خات را گر خاستی سکن ہو 
سر باتی میکثم رتفٹ بتاي درستان 
حجفشے باشّلف مراعاى آ9 شم و چشرار سودصاىی 
دیگراترا چوں تواے دیی بجاي دوسٹان 
خا نشان در ڈیڈ ہی آزم ور انضاتی بوٹ 
اہی چنٹی یی زیر باشف خات پلی دوسنای 
دوسقان (فتتد غیری را جہھ ؟یرم ذٛر گناز 
چوں گشم ہر امت ھرگس تیای ذرسفان 
دز عولی: درمٹای گر ار سرم بیرین کتند 
ار جوم بیرون اخرامد گت عغراي درستانں 
بخسریا ۔ھریار میگرثی:فرا خراعم ‏ درد 
سام جان تا بقاسی در عڑآ٢ی‏ دوسدی 





( م۸خغئر. ) 
پا زپرٹم جامے ‏ آبی میٹاي چرنں ابی گدرٹ 7 
- نام شے خشیزد چر آر دندانٰ نام پا گت ۳٣‏ 


۰ رہ کے از چرخ کبوٹ او خفته پہلي زسن ۰ 
یں فار زی خقتن مہ آفلق شد پہلر کب . 
ہے ھم سیاھی خشد زعندر هم سقیدی شٹ ز اگ : 
۰ ا تل رہم ھند رگ : 
۔. تضصر جائع را بہو سرثی برای ہد رڈ ٹیل 
: مسنےہ حد اڑ 7 چندان جامۂ رھ رعر کھوہ ٠‏ 
. نناگ, رآ خود عوسی شد ضا جسں کا شس 0. 
7 برمثال تو عررسی در عزايٰ شر کبوہ , 
ٍ ٹیل پوٹید یی کنوں چون رسم شداریں بس زواست ۰ 
٠‏ گر گفند اسفیدباقای رشتھ در مکو گنت 3 
. خوبرو یانہا لے پیشايی زدٹل و خر گریست لن 
۰ زیر اہزور سرے مد بال تر اٹر ابرو ٹیرٹ ۔ 
٠.‏ تی لحاجے ٹیس ےخوبار[ رسرخیی بعذقالشری : 
چرں زکندن سرے شدارے زز زتی شب ںو گنو ۳ 
۰ بن کے می کندند مو از فرق تار سریبعو ٠‏ 
. زآزارز چٹان گندن کے ھر عو کبو . 





۹ ) بای سن ( ٣‏ ن') در مجر ہے لحم بعبی 


)۱٢١ ()‏ 
ٴُ بمسٹتگڈتی را کے دشوابی پر ایشانی ٹپ سانك ٴ. 


ن5 ایی 'إعید رعانيی تو آسانں با نان ۰ 
۲5 رستگان بلب زا ری گے اندر ہتف بٹ َ‫ 
ٴَ مہجے ار بہر ٹچات آخرت: آن اد شان ٠٦‏ 
٠‏ رانجۓ پائی صافذة الف و زان بلا با آمٰك؛) ۰ 


۰ نل پان با شاں انخحانں ملظان باد شان‎ ٠ 








7 جچوی یں رقے مجە را عالیت ےو رك ۔ 
.َ‫ کیقیادش اٰسعف ۲ تتتسریش مسعپ! بان ھَ‪ 
ر مطاع مرثیة دیئ رر ایذست ہ ٭ بیھتے 8 


ای بل بغم نڈتی گھٰ 1 شائی وُثایٰ ماك 


ری غم جہان نان کہ طرنب در جہان نمائد 


ر رین تصیدہ نیز اشارت بآی راتھ میکند ہ ٭ تصیدہ ٭ 
. شی بدان گے ز امسال در حد مائغان َ‫ 
۰ لس مینئےہ موس آارعغفے ثفار : 
: جئرنہ شرے تران :دا آن؛ تیامت را 7 
7 گزان مژع مللگ الموت خواستی زنہار ۳ 
٠‏ چگریم آی عقت حملء کردی عاي . 
1 برييی خنبریاں ہم چو حیدر گار م 


: ول چۂ چازہ تران گر لم “کم ا 1 
4ھ گغعتے نامرد 'از غار خانةڈ تہار ٦‏ 





() ٭یسا)|) 
ان کہ مد جا پان شی ار غرم کا باشةا پا 
پارظ را پایۃ کرژن آز : ہراى : درَسثان 
دیستاں رنٹند۔ ال بہر ‏ میئرثی سحخین 
ختم مطلق کی “خي را ا غراي دوستاں 





سري سرتا چند این غم رارو گریی برگنم 


کت چون مري پَابَي از سر جا یرکنم 
ب آن خررشید رحست ٹور ذر جان با شا 
آژ۸ظ20. سک اس 
بوٹ شا در روز ھجا خان اعظم 
پبمرای جتہ العردوس عم آخان یا شی 
در عرائي کا فلک آجا پٹ گند مئںس 
پرطارسان فودرسي مس ران بادا ای 
فیضش رحیٹ آب حیوان است؛ ار ظلیات گرر 
یارب اندر ظلمت گور آب حیوان باد شان 
چرن نین سیاسث نام ان برکنے تہنك. 
از با بالنیں در نام عغران باد شا 
تطرلا خرتي کہ کشت از حلقایغان رىختم 
بہقرفی لعلی برای تاج غغرای یاد شان 
تمتاتی را کے جانہا می زبی ابی ہرد 
بوسر ار ابر گرم ھر اعظہ باراں باد شان 





( م٢۲‏ 
قرو ئة: مرا پیش کرت نا سی ہر 
نشستە برفسِی چون پلنگ ہرگہسار 
کشادہ ار ذعئشس تٹہتی چوہري بغل 
فقالنہ برزاغش عتبلي چو موي تھار 
زرہاتدگي ٹنعی ماندمي :اگر پستر 
کہی طقاۃ یی ہقف رك اجار 
سی ندم دم سر۵ ر بدل ھی گكنٹم 
کزیںابلا نترائم گھ جا برم تنہار 
مزار شٹر خدارتد زا گکهہ ذاد. خلاصسی 
تہ دل زز تی غکاف رائے تی زر تیغ فثار 
چو خواسثکالبدم خشت گور راست گند 
زبرشد آپا و اگلم ثصر عغبر را معبار 
رلی چہ سرد سرا از خاص آں رشتەه 
براخت آی مفررھای شنچو گلدرخاک 
زٹئن باد حوادث خزانئست ای ە بہار 
نات یچس آزر درستانں پار امعال 
تر ور چوەن لی ابر وبہار ئتوی 
زاب دست بشون وز ذینعخوں می ہار 
جہان ہر ازر گنی و >جلس تہی ‏ گل دوبان 
چگونہ خوں نشود دل چو غنچھ راز ٹیدار 

2 


ا( ۰۴٭۱١]‏ 





زسی ززم.کكھ شد: باڑ گشت بر صمه 
بدا کہ رنہ شن خرن سدمای شد پار 
چو جرع۸ خوں ہیدان بلل سرشتہ تمام 
چو گل گلوی اسیران برٹتہ :بستہ قطار 
درال بارٹ سر در ثغنلیۂ ‏ قٹراٹ 
منج کاری گرین ‏ بشنة ‏ انشار 
مر اگ,چہ سر آزر اك درال بای رسٹ 
حم لرست گلو زان تل زا 
إسیرگشتم و ار یم آلکۃ خون :ریزند 
بب نات خرن کر اعیف رنزار 
چو آب بی سروہامی دزیدم رچوحباب 


ہار ایلہ ڈ نا :. رفا و 


ین :شیا 


ز پالی لی سی از آبلہ جِدا شد ہوسنت 
چان بار شوہ دڑھلی پافزار 
ز رنے سخغت تہ جان چرتبضڈ شمشیر 
ژغعف چرب شیە تی چو دستة چقار 
دی باتك ژیائم ز بوٹی تشتہ 
دسیں شدہ شکم می ز مائدی َاھار 
رمث ماد تہی چو ڈارخککت کا خزان 
مز یار چو گل آز: خزان خاز آل 
گر کا سردسگ پِ یف1 تطہغا مب !خت 
چنائلہ ابمحسلد از گرٹن عریسی آھازا 


ھْظعٛ؛ ) 

شرکے را با مریۓ جس مقالہ اققاك وی ژرال) دہ بر کك 
ٹرکیڈ میس مرخیان در رسید رہوتعت غرٍب آفتٹاب مشرق ار 
گرڑش چرخ غروشد جہانی پردٹی سہم خوزتہ آفتادہ بوٹند ر 
طبق ژمیں ہرار مہا گکستےہ گد×٭ ور اجل خرہ ادرلی مان کاسہ 
جا نہم و گرزە گچاہرم میلمغت آسان خث فرع وناب 

جگونة خرے نوان داد آن قیامہت إ 

کزان خزع ملگ اوت خواسلي زنہار 
دران گائہن با عرا نیز رنڈ کفار گلوگیر شد اما چون خفدای تعالن 
رشَنڈ عبرم دزازدآدہ بوٹ خلاص یلم و آن شاھراہ بل را للازدم وبتماشاي,: 

ثبة العام آمیم رو زیر قدم عاذدر بہھتی شدم آررا خوہ, حالیکہ 

او اس اتی خبرق اراطان رات ٭ شعرہ 

بہشےت زیرقدم عغلی سام اس سفام 

فر جوی شر ازر بی رای بسن پہدیی 
ر چند گا بدہدار عزیر مادر و عزیزاے دیئگردر قلعۂ مو بورعرتب 
پتیالبی پم لے آب گنگ رڑڑہی خرش کنا میئردم اہو - 

ر0 
چوں خج ایر حادثڈ .جانکاہ بسمع علطان رمید چنہ روز شرط 

عزا چا آوردہ 'مُکستی عظیم دزازاو افڈادچڈالکۂ دیئ رکم زتتواَمےٹٰ 
یسریں وخرد را بہرچیزی مشعول سی داشت: ر غرماٹی ہنام 





٣۴[‏ )متغیت (۱٤ی.)‏ نشای 


٢۲] ٢)۴ [ 


.َ‫ راڈ ہد‌عیئٹم ثغَ ا سر حعشث 2 
۰ تہ گمم ۶ ہی و پر رز کیہ اٹار . 
گقون کہ۸ شش صدء هغتادرچار شدتاریق ۴ 
1 سا سی وع آیٹ نرید سی و چہا 1 
٦‏ ئه سی ٠‏ جار کہ گزسیيی ھزار سال برٹ ٠‏ 
. چراکا رجات نا شف ئن سی شی تفعزار ٠‏ 
٠‏ زہ شا ارّوہ کۂ:جادر گرم ھمآنگٹ خاکگ ۰ 
۰ لغ خحو ارےع گھ گلےخسروم شم آنله غار . 


در ڈپباجچۂ فرة و العبال ٹیز امعاری بظرزبق اجقال ازان سمگدشت 
میفہماہد کہ خامة چاشني آزعع ظطغلٰ را پِ رکم کردنک زخافران 
کے (فعا ر رازیب کر حضرت خیر اللامرین میلغت و اجَعلِ اي 
تلق ک ملطاتاً تصیرا باتطاع لمہنوتيی تد چٹان سرٍبلند 
4ھ دی ٹرتنسنی۔ار ہہ پردا اطلس رسیة ر۔ ملک شیس الذی 
دہیر رَتاقی اثی رخراسند کہ بلبایں عاتم :دامی :یز ناد اما 
تلق عزرائم گریبان گیرہٹ شوورت بوسف وار ازان چاہ ازندان سوي 
مصر جامع زوان گنقم ر در اڈ عل۔ ظل الہین ڈر :شر نفونٹم 
همودڑزان شبررخاں بت تاآن عللگ 1رٹنے وحربلہ دصیف وآراد 
رسیں ےہ “جن ہذر رسیدہ سیده بود تا 1ز موا یی یلم پرسید خام ہخلعم 
چنداتلۂ بوٹ پیش بتم رب مجلی ‏ خانة خاس تل 'اناکاو 
شف تشریف رعله مشرف کشتم و کمربندئي برمیان یسلمو 
لد تدینی بس رنہادہ و پاچسال دیگر ہنم آب رملتال را از احور 
نطاہفےے رو یں ناسحا حم حم حکیم آن. اخٹتر 


( ۷ ) 
وتائیں رستیایة (۹۸۹) بی نمودھ رمدات ملک ار بیست 
وڈوسال وچنٹ ملا برٹ ھ × ہنم 

ابدل جہان حل ثبات ار قرار نیست 
ادست آڑر جہان ہدار کم بس پابداردیست 


ملظان معر ۱ لدی کیقباد 0 ساطٰان نا ضرالدین 
ی0 ساطان فیاٹ الدین بلبری 


درس مزدہ ساگی بعد ار جا خوش 'باغقیام ملکاٗچھی 
کہ اہی نام ۵اڈہتا و دیئر امراثيی کھ یا بخال شکہیں (ا نے مزا 
ذاشتنك بر سریر سلطنت استقرارگرشت رخحر خاں, رایانخیل 
تیعم او اتظاع ملتای داد حیلہ روان گرداتیدند ر ھوا خولغان: او 
خلاوظ ۹ر۵ نٹ وبعدا اسقرارماظدنت جیلہ ال حل ر عقد را بدشٰتور 
سابق برا غال مبعت مقرر داشت و ملک نظام الدنٹي عالہ 
دادبیگيی پان و خراجھ خطیرالدیی ۔ خراجہ جہالي وبیللگا 
قشافک اس عاجہب خطاب رزی رز خانی دادند ومللتٰ قیامالملکا 
عاقھ رکیل در شد و بعد از کش ماء از دجلي ریٹھ تھے کیلوگہوی 
٤ے‏ العل نردیگ بگڈز خواجے خض ر بکٹار آبا جون و بران اس 
آباداں ساخت و ہاٹرعام داد و مان نو مسلمانان :زا حیلہ بدستا 
آردء اکٹریا بقتل تائید ر جمعيں را جار کن رپیگٹر۔بائی؟ 
رتاضت ای اہب مل نظام الدیی عاہ رتیریوٹ (اوی نظامالدہی 


(ی) غین 


۲٢٢٦ 
پٹ[ خان کوطلطان ٹاصرالدیی: خطاب پانٹھ. بلپخرتی نرسٹاد‎ 
يه چرں'برادر ترا ابنپنیں خادثۂ: ھعحب پیش آآمد: منخرہم ئک‎ 
تو اچلی ار ثعم الندل باٹی تاغم جلی اررا ہدیس لقلی توفرامہروشی‎ 
قرائم ساخت اضیر الدین ر[ حروست آن دیار سی حیہی‌!لامتقال‎ 
و االقراد داسبت داد یرہ ار آمدن تعطل  بدیاررری تبث ربعد‎ 
اڑازکھ دع ٹنام آسد در دھليی ننوائنسمٹی ترار -گرت ر نیل را‎ 
مندرستان بیا آمد راز مہرہداي زقرزندي ر ہزادیي نراموشل‎ 
گزٹه ا ھرلی آنی دیار بزقرار برہ تا ری برخصت پہدر ہا مقربي‎ 
چتد بھ بہانة ٹکار بر آمدەہ باہلغار خرد را بلکیٹرتیي رسای ربرسر‎ 
کار خود رفت ٭ نظم ٭‎ 

چراائه فرپں اعم دیار(ز خرھ باشم 

چراانھ خاگکف ثئف پای یار تخود باشم 

م آغرببی رغربست نمی ئوالم :دید 

بشہر شرٹ روم ر ہریار 'خردہ ناشم 
و سلطان بلیں کہ ازان واقعم بسیار خزرں رعلیلٰ کشله و زا بررز 
شضدفے ار قوت گرقتة ری ربسلر بینتازی افنلاہ و سی آوالی زار عشناہ 
گدشا برہ ہس ہووت خاں 'ہید را کە ضس تام ذاشڈت خطاب 
خسرو خاتی واسباب سلطاک برای او ترتیتی د۵ك و ملفقان خوالڈ 
وذ ر ری فہد:گرذائف و رمینف کرت کہ گزقباد "ای بغرای 
در امہذرتی پیش پدریفونٹندنو بعد ار فراغ خاطزار مہنات 
ری عہسی "اس و دیٹر رضاباي جہہعدای بسه روئر گرده بخت 
هستی ازیی چہلی /چہان دیئردمت ر اي وائفہ درسنة ست 






( ۶ا( 
خرن چا لی ناوات سد ہی ہرد سر 
ر ملرك پلپنی راک با اسرلي معول اثو مسلماں قرایت داشثتد 
'حبوس ساختا وذ رقلعہلی ہوز فرستاد و رونق درللا معوي 
بفسنا ز سلطان تام الذیی بھرا خان چرں خرابی احوال بعر 
خویش ٥ر‏ تہنرتيی شبدك دی ئدایبی میز بہمز ر اشارت 
بساطان معز الدب ٹرشقہ او بر داعیة قامد نظام السللیٰ آئ 
ساغتی سلطان معزالذیںی بغرپر جواتی پند پدر را کارنفرموٹ و بعد 
از رسل ور سال قرار یائ کہ سلطان ناصرالدون اتر امھنوتی وٴسلطان 
معزالدیں از دھلی روانة گردیدە در ارٹه بابکدگر مافات: تاب و از 


[ضِرلی میاری میر خسور علیم الحة کےە کر قرا‌السعدبں واخ اشذہ 


و ای تاریخ مبارفقلعی ؛ ىر ئن معہوم منٹپکد کہ بقرا -خان 

ک مہ بظسمستی و فاصم الدیں خطاب یالت با ختعیٰ 
انبَی بقصد دعلی می آمد و سلطاٰ معزالذیں قکم زلششھر سا آ7 
از اطراف جع آررله درمقابل او یسمت اوئء رران شن ر چزن آب 
رو درسیای بوی پسر ابتظرفت بب و ند انطارف فرول آسف ۲ 

یکدام عبور می توانستٹد کر و امر ر ملرك غیاٹی درمیان 
آمدء قرار بصائےم وعلم دادند و سلطان ٹامرالدبں:با جمعی آر 
از خراض َو از آبَتلِشت چثا لک قرار یائته بود ک بعر بَاَے 
رہد رپائزی ۓت ابستافہ بشرابظ:.آذاب علطنتی واتعظینات لبق 
اررا جا آرٹ .و سلطان سعر الدبی زا آن قرار دك از بسیاری شرق: 
باطر نمائق و ب٭چرٹ انتادن نظر بجدل پذر از عتے قیر آمدے 
بای برقت درية غراست کہ در پانی ار افتد پدریابں معتي 





(| ۸ھ 1 
علائة ضصانسکت کہ ٹناپ .جاسم إلے عکایات رتذکرۃ الشعرلی مصد عرفی 


ینام ار تصنیف شك) ر ملک چہے جو راک آخ رمقظع کرزم و ماگکپرر 


غدز ر دی زخسرو در قرآن السعدین تعرنفت ار کت ٭ٗ 


افظاع سامانہ توشن لمودہ دخٹر اە ۵ رحبالۂ نکام ساظز ان ععز کٌ 


گیقہك در آسد در آخر ما قَىْ حجد ملق مذکزر خہر کغار تٹار کہ 
ایٹیر سرثٹار ایشان بوٹ رسید که ڈھورو حددرث ملغان را تَاخْتۂ ئن سلطان. 
شاف باربلی باسي ہزار سوار نامز ساغتة زخان جہاتی 
خطاب ۵ا0۵ فرستاك او تعائت اتناریان کرٹە ٹا کرو پایڈ جرہ تی 
و ہیشتر اما را بقتل راسر دفع کردہ بذرثاہ آمد زچوں عملطان 
کیقتان را۵ لان ۔حیات: سلطظانى پلبی آززوعلی:دل ل میسر اتجرہ و 


اسعلمان عوذبہ بر گہاشنہ برڈنف ابی اما ک یھ سالطئےث رسید 


خلیع العذار بودد باستیفغلی ادا ر شہوات مشغرل شد وائٹرخایق 
ٹی زبتنشلي خورمی آی مہلر بعیشن و عثرہ جا زی گار سی گذرائیدٹد 
و اریاب ای ر سب ضقسيس رک ر بائیٹرن و 


دپاہت و 020 کت الدیی علائك کو زا عمسنخوق نعغاطظا وااسماط 
دیدۂ ر از کار ملک غائل رائنء دست تطاول درال گرفو یلی: از سد 
گلیم نفریں نہك رطع نخام سلطحد ر ڈل ار انتادو :درہیں امتیصال 
خاندان عیالی چس ارل حال سلطان معز الدی را, بای برثقل 
کسر ولن ساظان *سیں شہیں ش؛ ازرا از ملنلی طلبیده در تصیۂ 


رعنتی بونیۂ شہادت رسائیںہ بہدرش ملعق گودہالید واچی 


رٹاو 
رله 
سلظان سمڑ دنبيی ر دیی کیقید جا 
بقدیدا کو مردملگ ‏ چار یادشا 
و ررژ آخرین ک سلطانے ناصہالدیں بوداع آمد سلطان معز الدیں 
زا بحضور ملگ نظام المللگ و قوام العلٹ کہ هر دو عائله و علانة 
 ×‏ سلطنت بودند اڑھ رباب صبیتہلی سودمند باشیاع ر شرم ربسط 
٢ر‏ وارا برافراظ شراب ز کرت اع اه پربيی بیائی, از اہوز 
می و گشنی برادر خو۵ گلشمرر وردیگر اسراٰي ثامدارو سلري 
غیاثی زا سرؤژنش بسیار نمودہە ر تیب ب ردام نمازو روزڈ مہ 
(مضان و: سایر‌ارکای محلمانی کردے: چنديی :از اغوابط رو قوانٹی 
ضہرری سعت آموخت رز در رتہت گنار گرنٹی آھستہ بسرگرٹی 
گمفت کە نظام املی علاتھ را نود .ات میای برداہی کە اگر او 
غرمت می یاد تر فرمعت نیدعد ایں بلنت ریوحشتی تمم 
یکلیگر را داع نمودندك ار حلطا معزالدیری چند ٘ز پاس سنضتان 
پدر داشته گر عیش ر عشرت شی گشت و چرں مذزلی چند قطع 
[. غمود ناڑنیٹان لولی وش و عایر اقسام مظربان داش رباڑیگران | 
چادوفزیسب قد شک یرف .از خر طرف شجرم آرزكة بانراع غالرر 
کرو ات ومعتاض حران ربا پان مہر و ٹا سلطان لا 
چٹی ہبرٹڈنٹ ٭ ٭ شعرھ٭ 
پنک تلۓغ بدرانی پر دل او جا ظرت 
بات دی عایلق ناوری ‏ بسراامت اوہ 
وقیل عتدرستای را خراب دید و توب ضریری ارک حکم نس 
۲۲ 


)ز کع)ا۱تآ( 

اانداد: وھُزدر بلگ: دیکر:راکثار گرؤته تا دیو گربھا فردند و 
سرچنہ پر خراعسے گہ پاٹھی بابسففد ر پصربزیر دست اورا. گرقتہ 
بائن شت بٹ و بنشائك: آتگ خُْود ھم ٹشست ربعد از زمانيی 
درا سلطان اص رالفٹی بعنزل خوٹ ہجوع کرٹ ر فیا نامی ہسیار 
و نفسرفات و آحف الیق فراوان ء تقایس نی ار ٹیار لمہنرتيی 
بري پسرپیشلش ساخت , مت سا عراقي ر ڈیٹر 
اتتحق و.اقمشة وافراک وااچٹاسں ناشرگم اسب رھم' ا شارآں 
غاجی:ایک .يري آپدز فرستا۵: وانواع خر رم ا 
آمرايی مالین ر نمی ر معڑی و خاس و عام ھرٹدر سپاہ شوہ و 
سلرٹ بایئدیگ رآمد ورفدت می تمودند ومیر عسرو ذکر این 
٣ے‏ یہا را بتفصیل در قر‌السعدین ابراك فرمرتء |و جاي دیگر در 
تصیدہ٭ سیگہید ۱ ۰ نظام . 

زی مللگ خوش چون در سلطان بئی شد 

زٹي عبد خوش چوں در پیباں بی شد 

پھر پادشاعی ‏ پدر ‏ ئیزر ۔ملطان 

گذوں مل بی چو در سلطان یئی شن 

اہر ۔ ۔جہانداری: و پادشاھی 

جہای زا دو ئا جہالبانں بی شد 

کی ناصرور عیف محوثہ سلطانٰ 

کہ نرمانش درچار کی بی شد 

دگر شے معز جہایں : کیقبادي 

کہ در غیطش ایراں ر تریاں بکيی خٛد 


م۱۹۳۰1۱.) 

پار تقرش لموذہ وار ملکا ایتمرگچیں را کە بغدر تصد کشقی ار 
گرعد ہوہ بلطایف الخیل ہدس ی آررد: بتصاس فعلیي کە بوجرٹ 
نیامدہ رسائیك و مرسیى حغربیزا الاخیہ نقل وتع قیہ ظاغرشد ٭ 

تر چاغیي کندق در رو کة خلقی را بر انداني 

لئی تسی ازان بر کا خشرد را درمیان نی 
و سلطان معز الشبی کاری کہ کرت ابی ہوا که تظام النلک عاتە را 
بموجنبٹ رمیا پلاز خراسعا کہ از مفان برداہٹ ارلاورا ؛جای 
ملقان نامز ساخخا ار ایی معنے را دریائته تعلل در رنتی ہی 
ورزیدا و بعضی. مقریای ہاشارت سلطاى ۔چبزیي در کاسة ار کرٹہ اززا 
ايك عم اف الما این سیل نیربیدتے باای لن مز 
ملث گکشت و ذریں حاات سلطان را ار ائراط ر تفریط در شراب 
و جناع یا لثيہ حادث شن و دیگر زحمتہلی مہلغۂ و امران مڑسنہ 
پم لع وجرٹ آر اسنیا پان ر طبعیک از مقارمے با طاتۓ 
ماجز آمد و کہ در مقام سقرظ اناد اکٹری آؤ اسر و مباوک 
دولت ۔خواہ پسرش را کە کوكا وس نام داشت وطفل ی‌بود خورنسل 
شس الدیی خطاب دادہ بیادشاغیي ب۵ اشتنت ٭ 

و درسئظ تتان, و ثناتیں: ر ستمایة (:۹۸۸) جا شایعقہ خان کە 
اورا' گدیلی تنائدد برت پھوستند او شامی اقربا رحشم خكوہ را ئہ 
اہر طلبیدہ بوہ ر انظرف آب معلی و یل ایستادہ انتظارغیي 
جرلثّم فرموت :تا از آت :جو گك كت آما12 : جُتگے: مکالغان اباشلد ر 
بعضي الزاسراى غیاتي زمحو پا نیاں رچندے ائبرہ درمقیلہ 





)۷ا ۲ 


غعظبرت دائۓ بیک آفارظا بغعت و می گقت لذام زا --- 
و ےھ لصنےت ہ٭ ٭ شعرہ 
ما عشرت اسرزڑ بفٹا ندہہم ٭ فردا که مود ھرچہ شود میشر گی ء 
وب رغاک ای عق 0 ہ تظر 
نہ در عشق ار ھوس پیرست) بوٹی حم 


بود: کہ پاسہباں خلق پیرعت 
خطا باشف کہ بائد پاسپان نس 
شیان چون لد خرابِ از۔باد4ة ناب 
رطلہاي گران ہا سانیاں “کچان می پیسرہ و بہر اڑ ض رد رتا 
کرتھ خوش میئرؤہت و دران حال روزکار کی گذار ہا او اایں لت 
مي سرون: ء ٭ رباعیء 
ای عہد تو عبد ورستای سربل 
از مہر تو کی خیزہ و از عزترٹل 4 
پر مشغلڈ رو میا ہی چو فحل . 
ہا ابی حال عشریت مٹوال درینتڈ تسع و گناتیی ار سقیایڈ (:۷4۸۹] 
بدعانيی زسؤد وبعضي از امرلي نامدارازو عترھم شدء میربدامین 
کوہ کشیدند زان جبله شیر خان ‏ پعیبان غل٭ ۔باز گشت ردر 
زقدآن انتاب و 1ر عمانچا برندآىخائة خالث رئے ر دیگران بسیاسی 
رسیدند ار غیررز خان ہی بغرش خلبٍی زا ئ آخر حال سلظان: 


رعرورں‌ 

کہی عہرانرش وی کیٹ تعز٭ بریں سان یوہ :چرخ گردندہ دھر 
وکا ریخ مبارکگ شاعیٰ چئیں مفہوم میشود که سلطان معزالدبی 
دران جوم :عام بعد ال ادست, آرزدن شاغزادۃ رتتیهە+ر بارگ 
کہ لد نمی جا کرکي :نکی لاگ شف 
ر دراں حالت ابی رباعیٰ . گشقت زباعی ہ 

اسپ عئرم: پ وسر عیدان ماتدہ لست 

دس کزفر 9ر ا سلدای اتد است 

یہ بد ا لو کی کی دیو 

مرو برای ان چہ حیرار ں عائك٭ اس 
و چوں غوغلی ملكث ابنمرسرخھ ر خلق ۵ہل ی‌فرر نشست وشاہسته 
خان کم دل شافزادء را برضخت نغاندہ ار ملگا ہر کٹورز 
درم سلطان معز ائیین ای چہای قانبی ٹا پابداررا پدیرد آموہ و 
آن عثه عیش, ر عشرت ت را خوابي وخیالی اناشڈت ہ رباعی ء 
با یار گر آرمید: باشی غمہ ضرم لذات جہان چشیدہ: بای ھمھ عم 
مآخ ر جار مرگ باشد واثاہ ہ خروابی باشنگہ دیدە٭بلٹی ھمە ر 


ابس معز الدیی کیقباد در سن عمذکورپانغلق شایستھ خان رملك 
جو ازیراي نام ہ زتشت ہر بہا پور ثشست وعم شاہستھ خلی 
سا سے کاو در ایام ھڑے ر۔مرچ در تصبة کیلر گہري 
۱ ےر امھت فاطان معزالدیں قیام ڈاشت اعتباري تمام یائده ڑ 
ص"۳ک سسصستیو ےر 
ک ا٭طا رہل وی 027 





۹ (منلت ہے 


)گ۲۰3 

آمد٭ سلظان معز الدیی را کہ از غمیقي ر احیقي خیالي فدہ 
یو چوں شخی ومثالیے تودار کرد وچتري بر سرار ہوداشتہ از دور 

یالی قص رخیلوتہی نمودنك و حزئة المدنوحی میکرذنت وذزین میا 
چہچ ا بزادر زاد1۔ سلطان غیاٹ الد پازرکفای کرات 
(امتابرۃ نریان زت کہ ما ٭لشراحیم کہ سلظان معز الدیی ریفشتيی 
تشائد ہلئیٹرتی نزك ہدر قرسنادہ درخدمت سعلطاى شس الدپی 
کیکارس باشیم و ۔بارجود ای خاص رغام دعلی بمدد۵ سلطان 
شس الذدبی آمف رپیش درران بداری جثیت شودہ در مٹابلگ 

شایہله خار ےب حرب اوستادہ ائد ر چون پسران ملگ الإ خر الذۃی 

کرترال در جنگف شایستھ خاں اسیرشدہ بوداند و ملک ایٹمر سرخء 
که ہا بثدگان غیالی انفاق کُشئی خایستہ آخان و برقی علظان 
شمس الدین کوکا ں گردہ بوٹ ہبدست اختیار الدپی ولد ڈارستہ 
خان کمتےۂ لے مالگ امرا عوام را انان ازشحام مع تید 
قا آلكه مرٹم شایستھ: خاى علطاى ایس الاتی کیکارس ڑا یژرر 
از ضت ہرد اشنہ در بہاپور جائی ک٭ا شایسمته خان بد برفلد 
کسی را کھ سلظان معزالدی پیر ار مشنم بوٹ: فرمود کۂ تا در 
تص رئظلرئہري زنتھ در حالتی ئھ از سلطا ٹان رمتی پیش ثاندہ بر 
آائی ۔چند بر سر ار زد ودرآب جوں سرذاد ر سلطذک از خاندان 
وی و با۵ شامی از درتمان غیانی بر افتاد و ابی راقعم در اوسط 
>حرم سن ٹنم ار ثیانیی وستمابة . ۹۸3 ) ار تمود وعمدت 
ساطاثف ساطان معرالدبی سہ سال و:چئٹ ماہ ہوٹ ٭ ہیی 


غرنی گوہ گمردد ہمیی چخ ہدر ٭ ھی چوں نال است راف یچوتھر 





)( ۷ضا >) 
این ناس رغابط ملگک بی مات ملي برع قزار گت ٭ 
”ھی شائن کھ اگرچه شہاب الذیں کس ا ہیں جونپوزری 
صاسے تارین طبقات ”حموۃ ک نسے علطان جلال ال دی 7 
ساظان سرد مالرب 2 نعل: ضا وہای چئیر خان 
وفرست کرد دزیی باب تمۂ دارد ۓ اضاظاھر آنست 
و بت سار ایت بی رک 
تاملى غفساث دعوی او معلوم میشرک..ر نیز دزمیان ۔قالي ر۔خل 
سے نسیٹی ٹیست با آلکه قالی بزبان ترکي مابتي ندارہ ر اگر 
با شد قلم :بلفد لی شیشیر(+) و دربعشی تاریخ آوزدہ اذ 








کھ خام ام یکی از فرزندان پانی ہی نوم عليد المام اِسے و 


خلچیان منٔسوب بارینٹ واللہه اعام َ‫ 

تی الچبلہ سلطانى الل الدب بیشٹر مناصے ‏ ایجلد۔ زا ہر 
فرزندان و برادرلی خویش تقسیم نمودہ پسزر برگ إا خاعانان و 
سیالگی را ارثااخحای ‏ و خوث دا قدر خان و مللگ حسیی عم خود ہا 
تاج اللک عخاظبا ساشت بریں قیلی ڈرگراٹر!ا خطاپ ھا ۵ ا۵ء 
جارئبر مر فرمرد رو در کنار آب جو ٥ر‏ متابل تص رمعزي بای 








و الف سار لیڈ قائٔے ٹڈومٹری پا زسم خط 
الفاظ ترگیە گیا تقر تی مرقہ ر تاب بچٹی جا پزیاں مناخ یں 


مجے ابع ء 


۱ 


ا۔۔ے 





(۔ؤیہیر)۲ 
ٹابمتە نخان ملک چہچو گڈالغان را ملیف ثیایہی ملک نوڈ: 
او شاعزادہ را بار سپرٹۃ ار بل خرہ اتظام تبرعندہ: ر دیبالیو ر 
ملتان اثتناس کردہ بخغصت جائب آن رلاہنت : طابیذ وملگٹ 
نقابت ززارت را مز عہدة اوگذاشنع اتطاع کرد بر خود دربخراست 
زشایستہ خان ملاس اورا درسامت قبول نبودہ و خلعت ڈاذہ 
بعد از چنٹ ررز اجائب کو روانۂ گرٹاتیٹ :وملک الامرا مخرالاجی 


گرترالٰ شایسته خان را تہنینے متاصضپب غالية زاذرلت فزاران دادہ 
پاتَٹ بر رخغصت ملک چہچپ ہوہ و شابسته خان شاعزادء زا 
۵ر بارلہف ارت حشت رگا می ٹشعت و اننظام سہمات مائی 
سیدان و بعد از یگ در انی ملظان شس الدین را سزارِضااختھ 
در ۶ض گیلو گی آرردء “بیس گرڈاثید و ہا مقمان زندان غخانۂ 
عاف فعرائگی دا۵ در پیٹوناا عدم فیظادو مدت مل 
شس لقین لس سے ماہ ر چئں رر ہود* ٭ شمرہ 


تق نے م نا 3 اگ _ . ۲ ہے - اڈ 
عغغل جہن یں سر َء کا 


سس 


سلطان جلال الدین بی |یغرش خی 
کڈ :مللگ انفروز نام ور شایست خا خطاب, داشت :در ستة 
تع ر ثنالیری اوسَتایة ( ۹۸۹ ) باتفا ملک چہجو کظلیمل 
اچناتچه گنشتےی تعف سلطلتا را آرایش داد آو چیں بل 


ڈوسستےےے ےک٦‏ سے ور 


( ان ) عحبنيی 








()٢ 

علار الدیی کے بزادززادنہ: و داماد ز سلطانٰ برہہ اززیدارن باتطاع کو 
نامزد مہہ و ان بیگ برادر عار اندبی کم بعد إز الخ 
مثصب آخور بیگی یائسۓئ اربی اتا شا خانان زا امی کة نائزیر 
شسااست در سا علطان را از بھسگا ار دلئیئی بسیار ررعي 
نو و می رخسور ایں سرثیہ بنام او گغشتا فخرم ام 

چۓے روز است و ھت تابا نر بے نیدم 

وگرزشت کہ چڑا ما درععان را سی ہیم 

ذر ررڑں: جست کاندر اب رمساندہ آتغاب :سی 

کہ اِندر چسہا جڑ ابو رباران را نی بینم 

بہندستان. خطائی کھت پیدا وبہر ری 

عن بھام عزاا ران چین رخائان ای کم 

لگن خائم غاقیيی بکانں سنگے پنہان مد 
دامے چو لعل خون "دا زان سیب ؟ائرا می بیلم 
ڈے اینگ ب رس کت ر بزران عف زد: مرو 

ھہ ھسقند والشن ‏ خاخحاتان را شي بیٹم 

چو دراتگور دیدمگڈشش خواھي بضرگفتا 

چھ خواعم کرٹ چون مود سلطان:ا نمی بیٹم 
ودرحل دیگی ای ا علتانٰ بدھای آنں رَسلطان اررا در 
دعانی 'اقتہ اجائب مثداور عزبہت فرسوڈ ؛ بعد آر رید ڈرآن 
کل 9 شنیدن خب رغدر | بعضی اي غیائی اندبشیدہ 
ملک مغلتی را اتطاع بداری داد در ساصت رخصت نئموٹ و 

۲۲۳ 














جحجھھتمکےکٗ۳ے۔ ‏ ٹےے٠ ‏ ک2 ے +س۔٭ے-_ ےہ - 








)( ۰۱۷۸) 
گشت بشپ رٹ مذسرب گردید ر در شعبان۔ سال درم ائرجلیس 
ملک چہچ کشليغا در کر رنته سر از اطاعکی إچیدد وٴامرای 
غیانی گھ درا نں: حر ۔چاٹیررداشتنقد ہا او تق شدء ہیدان آمد 
و آب گنگ را از گذرٹچلانہ گزشنء یٹ وطرح ھی آو ٹڈ 
ززاَ لگ :چزجر می دیذند کە از راہ روید بیایں سلطان جلال الشی. 
خانخانان رإ دردعلی گذاشتہ متوجہ دنع ایشانی شد و لشکرخرد 

۲۳|! ۱ 

زا ذر غیت گرڈائیدہ خر از راہ :کرل, ببداری رسید اركِخان را 
بجائے امروعہ مقابلڈ ملف چہجوفرسنكد ر انی انی در کذار 
آب رَعغب چند بویا غالفان جنگہلی مردانه کرد دربی اٹٹا کسان 
سی 
بیرمدیر راجه گرله کە آن را کریله نیزمی گفتند مل چرجر را از 
تعاقب ملطا ا ا ا عظلی درد 
لماعت قرط می بغار ید عبت 01,۳8001 
وارللغانى ازآب رفپ عبرو کردد بیرندیو زا جہنم فیقاد ر 
تتااتت ملک چنجزنبردمء ار ربضی از اخلي ‏ دیكرغیائي زا 
اَی گرفتہ چائنب پہاہی ر کسمکور گ شساباك باشد رقعت؛ و چون 
مل چہج زر دیگر امزا اسب ریلبنتی را به یثۂ دشغل ٹزٹ سلطان 
بردند در۔خال ئسیت قدیبی ایشان زا بیاد آرردہ: از بند ہ_کمید 
و+حیام فوستادہ و خلسی ھی فاخر ہرشائید: ہا خود حم پیالہ 
ساخغت و ملك چہج و را مت تام :ہبملتانٰ فرسنا و ملکے 


٣‏ ن) بر ز(ا|نى ) ربنارنں (:۴۰ :ن ) ۔تورانیان 





ژإ ۲۱۷۳۲ 

مثادرشد ر ٹاشی را ععزرل ساخته بقضالی یداوی ‏ ذامرك گرذانید 
از پر تصفدیبق شرف سیادت ر ا حا قرامت: سیدی آتش 
ترای, ہلٹد اترخَته حضشراست کہ سیدی عولہ را ذرآن آئشعدہ 
بیثدازد علشي رتت ابنامغرعیت' این امرانوی دادہ :خاظر 
نغان سلطان کژند کہ جپھر آتٹن محق بدات است ركکسي 
زان بسلامزی بدر نی آیں سلطان ار (متخان پار آعدة ائٹشقی 
ازان ملک را ھندران جلس سیلست: فرنوہ ویعشضی زا چاٹی 
رطان ساشت و چوں جواب اي سیدی عوله مع معقول بوٹ 
وازڑاہ شرع رعقل گناھی ببر موجہ نبوٹ خلطان علزم شد 
نهتارٹی :وی" یہ ابوئٹر طرسي حیدیں :۶ه سرحةة: قلندران 
رک ورہ آو اوت ضس زی ےم ے5 پا 
ازاں سیان قاندہی ہب رجست ر استرو چندی برسیدی بچارہ 
مجررے ساخت رحاس اورا بکارٹی تارنض فررد آرردۂ رسوتہایيی 
خرالقیان بے پہلری آر زدنف ربقرمودا الافعان سر میانگیے 
سلطان تیل بائی:قیل سست زا بر سرسیدی مظلرم راتت بالراع 
عقربت شہیَن ساحْقَند رح اللہ عليه ر میئریٹں کہ سیدی مذکرر 
پیس اہی راقع بیداہ اکثر ارتات ایی درہبیت *؛غخوائد رمي 
خثورہ ٭ ہ زناعی:٭ 

در مظتنم عشی جز الگو را نکد 

رئیو متا ارضی کی ا میڈ 

اکر غاش یق مادقيی رکشل مگرڑ 

سرداز وہ نز آنچہ ار را نکشتد 





و 6ر 
متواثربفعلیي آمد ر درآن ایام سیدي مرتافی مجرثي عامب 
تصرفی عتہكلي باادلی بچندبں قضائن و کات آرامتے سیدی 
رن قامیٰ ازل ار وی :٥چ‏ در لجرتمن بنالمتحضرت شا 
اارلیا حدم شیخ فرید گئے: شکر تس الۃ سرہ ‏ رسید٭ە بخصت 
زقتی بشرق رریڈ عند طلبید ایشا غومودند ژنہار |ز حجوم عرژم و 
اختلاط ہا ملوگ اجذذاب تثمایي رچون بدعلی رسید خائعانان پر 
ہرک سلطان ٹسیٹ بری ارادت ر اعتقات 8٭د پیدا کرٹ بر 
ہتیی اکٹرملؤ رامراي معزرل بلین کہ روز ي:ھرذر وقمت برسر 
سفرؤ آن دزویش کہ :ار ھیکس چیزی ققرل نمی کہ و مردم گمان 
کیمیا گی برواداثتند حاضرمی غداند وھزارس میدہ ویانصد اس 
مسلوج وسع عدا می ٹکرخرچ زی ایم یود ؛ە در لٹربکار 
بفرقت ر سیبی مشار اليه اگی چھ نار پنے_ رتتیي میک اما 
با جعھ حاشمر ئەیشد ر بشرابیط ۔جماست چناچھ از عافے 
مسمول است تقید نداشت ر تافی جال الدیں کاشانی وقاخي 
ارذر ر مرڈم تام ر سرڈاران معقر ار سایرخواص بر عوام ہفیوندے 
تلام خانقاوَلز بردنتی چون این خبربه ثطلطان وئیں میگرینی وہ 
شب ہلباسں ۔ناشتاسی درخانقاا او رفلم ارت اررا ار اچ شنیہ 
برہ زیادء یاقعت رر ڈیگر مجلسی عالی ساخت سیدي : مرء ا 
باتاضی' و دیگر امراي: سعتعد ار بانراع اعائمت دز اغال و سلاسل 
سقید طابیدہ خورت ماجرا و داعیڈ سلطفت ارز از ھرکدام پرسید 
سیبی مشاز اليه انکاز آررت و سرگتں یاہ کرت ثازنہ تداک اتا:ساطان 
قاق یل اندیں زا در معرش خطاب ر عتابر داشت ارنیز 


سس 


(كی“.) 

خویش باد کُشقَنك و الغو نیس چنگیڑ خان بشرف اسام پیبوست 
و چند غزارمغل نیز تبعیمت ار نمودہ کلم طیبۂ مبارک برژبان 
رائده خذمک درگاه اخنیار گردند و الفو ہدامادی سلطان اختصاص 
یائت در غیاث پورمسئن گزنتتن کہ حا؟ ررضۂ متبركِۂ سلطاى 
حت نظام اراھا ند االلۓ سرۃ دز اٹجاست, واشتہار بشرل پور 
دا ,وآی مغان را نو معلمان خوائدند و آخی غبیی سال 
سلطاں ہو سرنلعة عثداوررف حوای آن را نہب و غارت فرمودء 
باز گشتے و عالر الدیں کاکم کرہ دریں سال زخصت بچائے :بہت 
:گرننہ ر آن رایت را اتاختہ غتایٔم بسیار ہغمت ملطانى) آررڈ ر 
بک رہ معہرٹ فتتران را :دزپپشن 'کرولزا۔ بداوی ہی سپرحخایق 
گردائیف ر ابی حدمات :از عار' (لذینی مسسےینی انقاك وع رکز اودے 
تیز:'افائةڈ جاہگیر از قد ار چون 2 الدبی از کہے سلطٰی کہ 
خوشدامی اوباشد ودخٹر سلطا دلی ہرغصہ و جگری. پرخوں 
داشت ئگ اآرری ھەیشہ بساطان!بسیٰی میئسعد بہر بہائہۂ سی 

لخوا سی کہ (ز قرو سلطان رر تررفنہ گریزڈھی ں برای رہ بة اما 
وٹرگر جدید تگڈهداشتہ باىاس وتعبیے ارلیو یا ں را الَخلطان 
طلبیدہ ‏ از دعليی بگرہ 'آمنف و ازاتجا بہ بہانڈ تاخ چندیری: از رہ 
ایا ۓپور لئے 1۴۳ سرحف دیرایر شن و ملت عار الملک زا کہ 
پکی آ ”خلصان او بوہ در گرہ. بنیابت گذاشتہ وار را بدارو مدار 
با ساطان رغضوئی کرد بچالی رت کہ کس نشاں ندعد ر چون 
۔عدنی امدیں خبر مللگ عار اادیی منفظع بوتد سلطان آر جاندب 
ار دلظرائيی تسار ذاقہی بی یوگیاں خبر آسں کہ عاو* الذین رفتہ 


۱) ٣٭+۳1(‎ 

و خقائن ان حال۔ئبز ہو قنل ارباك سواذبر خاست رو عالم تاریگک 
شد و بارای دراں سال:کم بارید و قعطی چنان وائع شد کہ عندراں 
ازغالیت گرسنگی و مہ ۔جماع جماعہ دستہلی یقدگر زا ٹرفتہ 
زا 3رآ :چون اندالختۃ طعيڈ ٹھنگ فٹامیی شدنك رمسلمفان 
نیزہاتش گرسنگی سرخته غریق حر عدم می وڈان راعلی 
عالم ظہور ابی رٹیم را دلیل حقیقتی سیيىي و یرعان مدق از 
می گاشننی اگرچہ بریں طور چیڑعا مدارھم نتران پش کہ شاید 

از جِنلڈ اتغائیات باشد رما را ٹیزاہڈل ایی امور معای و مش 

گدد اچنانچہ خل خرن مذکرر خرافف شع اتضا اللہ تعالیی 

ات نو ہے 





و تحت 7 ندگان زویڈ: شقامت ازالیتاں ار خطر جائي 
رعواست سلطانی خلاص پائشند م رہم درٹن سال سلطان +رتبۂ 
درم جاتبپ رتٹیتبوز نہشنت غرمودد ر نراحی آی زا نابرك طلختہ 
بقہا و بقغانہا را برائداختہ اریفنے تلمہ مقیں اشدہ ہار ئشتی 

وارلاٹخان بی رخغصت اربعلتان رفس ار سلطان ہسیار :دقیر 
شک رو د رسنڈ احذیٰ ر تسعینی ر ستثمایة (9۹۹1 ) مغتن چنگیڑی ہا 
لشکرھلی گرا پہسدرستاى لی : ٹہلاند ریا (نولے قاىرۂ علطانٰ ٭+ر 
زواحیی سفام >حاربة عظیم ضودہ راز لغی رغخذدرسثان حساب گرنتم 
سن ملےم ڈرمیای _ آوزدئن و سلطالى سردار ایشان آراکه ترایتٰ 
ہروپ بہاکر خای د امک ر پسراز حخلطان را پدر غرالفہ ر بکدیگی 
زا'۵یدە ر تعفے و ھدایا از جانبیی در گار دہ بعر عدام برایی 


سے 


1آ )0 
ارردہ ترغیب بر استقبال بجائب عو الدین و برٹم زدی مواد 
حغعمت وأ مشوکت وگرقتی قیل رمال اسباب ر اشیلي کارآمدئيی 
آزر شود معقرل ملطان ٹیفتات و عاو' الدیں :را تعریف بعیار کردہ 
گفت؛: خاطزمی یع وجوہ ا جاشب او جیچ اسنتا گے پروردا 
نے و ہر آرزد4 مس استا بامن عرگز ہي غراف اندیید ملکگ 
ار الدبی و امرلی دیگر ٹیڑ مداحقہ نمردہ ؛جائب سلطان رفتند 
و داایل راعی ئرعرجٹس ہبرموائقعت مزاج سلطان ر تمثیلات 
فعیف آرٹە باعت بر مراجعت سلطان ‏ جانب دعلی شوند.ر 
ملک احہ:چپ بغقت زان میلیں برغاست ری جج 
ہیکت کہ اگرملک عاو الدب با ابی اسباب شرکت ز ساطنےت 
بکرہ زسیں و از آب سوا ا کشم قصد فہذرتی کرنا ھی :نمی ڈائم 
گھ از عہد؟ او گے سی ترانف برآمد ر تاسف بعیار بو حال سلطان 
میں خرن رمیئفت ٭ بی م 
عذوارا بعرچٰی تباید: شیرد ٭ کہ کرہ کان دیدم از سنگ خورہ 
وسلطلی از گرالیار بدعلیٰ آمد رعار الذیرں بکرہو رسید ر غرایش 
حیل اکیز ہرکاز بفرظه ذرشتة سلظان زا بے :پیغیش ساختن فلا 
سال !؛حد ۔خام طع ساخت و فرمان بثارت آمیز مشتمل برطلب 
خرث تیز انماس نسردہ در بی استعداٹ ری بلہئرتی سی برا و 
برادر خوزد خوك ثلترز خان را :در اردہ فرسدادہ فرمسوث تا کشنیہا در 
فو جیا ارہ کان جال لی غاطلحا میتی حیاق 
مدعلی آر ”خط خوت ترشتہ بدست در مقرب“حرم خریش کہ بئی 
عاد إِل لیف و دیگرشیار آلهیں نام داغے فہتایۂ اینہا۔ آهید (ر 


تر مض" م| 
ابدیوگبر سرکدیدہ ر آن نواحي را تا اتصي رابت: دن گفادہ 
بخواہی و اعوال :و غیالی واچند هزاراسپو امتعة وائیشہ و جواھر 
افزرن از حه قیاس بدست آوردہ ؛جانب کو می. آیدر و ایذعئی 
موجب مسرت خظطر سلطان شد ر دانایای یناز ہقیلس ر قرینہ 
یھ یقھی عي دانستند کے علار الدین کہ بی یرخصی سلطازبان 
وایت 'رفلة ر آزاریسیار از علئڈ جہان کہ حرم سلطان باشد از 
جرم خوث کڈیدۂ سر در جہای نہادہ ‏ دایما در :دل ائذیشة قامد 
دامتعا وحال کة اسیاب عصبیا ‏ اورا' ہوجا :کال بہنرسید ہورگا 
آمدنی ٹیست گچے است کہ سعلظان نکریی بہ حا ل ار نار 
خلچکس این معٹی را بعرض سلطان نمی ٹوانست رسائید وَعلطان 
اما وقطا بر ”حتلي کہ علو الدیں اڑمادرڑن وَزیخود جات 
مطلع نبَرث:ر اگر ایشا لمَیانا سینی از بغی وخریے. علار دی 
ڈیٹریند حیل!:ہ و غرّں: نمو !تن و طغیان اررا '٭دیگرتے بدل 
خر راہ تب ترائمت دادہ 
لقصضة در ثمائی تہ سلطان ہنراخی: گرالیار ہز آمردِی 
خریش درباب غار الدیدیں۔ کنکش طلبید گت عار الدیی یم 
پا چندبی اسباب شرکی می آید بقیای شا ار چم معاملہ کٹد 
ومارا چم یایں گر آیا براہ چتدیری پیشرا ار بیم یا عمیی جا 
باشیم یا بدھلي مراجعت اثیم ملگ :احسد چب:؟٤ہ‏ کو 
ات رای زآجر یہ کازیوہ و ول قوىي ھرچٹد سلطان 
بدئیل عقلي رمقدمات نقليٰ خاطر نان ساخلد وق کر 
ملک چاجر و بے مردم کرہرا کە بنابلی ككْشتة بوٹ گرا لی 


کت ہج 


”٠ور‏ 
تشا چوں ارگردوں نورھشت پر ٭ ھنھ عااان گور گرڈئد وگر 

ر سض درات خولغان راپقت پا دہ با چتدي ازخراض وَيگ 
ھزار سوار درکشتی نشستہ سرعت از باد واعچیل از آيْ استعاء 
کرد٭ ررانڈ کرو شد و ملک الحد چپ ززیرزا یا لظفر واخھم ار 
را خشئے رراتھ ساخت ومللف لت ہہت گریتان: چٹ 
ہئئرة وسر تداشنی ٭ ثیت ٭ 

نفوشذدہ چوں‌گرش لنہد بە بن ٭ خوز۵ گوشیال ار سپہریلند:: 

ر سعلطای, کھ کشىی عمرار ازیاكد مخالف نبا شوہ بساحل قٹنا 
رسیفہ ہو در عقدعم عاه مبارک رسضان بئرہ رسید ر علا' الدیی کہ 

ار خو۵ را مستعد سلختہ ماہیں کرہ و مانئپوز از آب گنگ كَذْشد 
قرزٹ امن یرٹ العلسی بیگے زا بقذش ٹز : سلطای ہا جراعی ۔چنى 
نفغیس فوسقاك ٹا بہ رنوعی کہ د۵اند و بہر حیلقی کہ ٹواند سلطان ا 





بانوا مک ر وفریب وتجز و نیاز عرض‌گرہ اگرمی سی آمدم عازالدیں 


پالئل آوایہ شدہ اڑ دست زفٹع ہت و اڑیس کہ غر‌گردان ارزا ا 
سقنان ہی التفاتانة پادشاھی پرساختھ رمبی در ڈل ار الداختہ 


الد حا غم تریں روغم بنمام از خاطراو مرتفع نشدہ ر آن احتتال 


قتواز پامیشتی مر اھ کزم و لطت یادشامی ازرا دریابد ر تعاتی 


سلطاىٰ خرن گرفتہ حۓتان اورا زاست دانستہ سوارانی را که عمراہ 

داشث فمرت تا سالجا ترتفت لایئد رو خرث با چندنی معذرد که- 

محلم ز مستعد برەند پارۂ رای طي نمودہ پیموااجل رتا ر 
1 





( ہا 
رح رزع) از چتان۔معلوم کرذند کہ رزق دیگرگرں شد؛ و غلر الِمنٰ 
اش ملطان 27 ا ار ساخنۓ د‌ مروف ا بت ماد و عاز ایی 
کر نک رر ران سپریۃ تا بعائی تگھدارتہ :کھ پرژد٭ :نز آتہا پر 
ننواقد ز۵ و خطىي بالائ سن :ہیلگ بزادر خَوٰہ کھ عحمرل سلظان بوٹ 
ترشتہ دردھلیفرمٹاد کك چوں از می درین سفرجرات گرنڈ ظاھر 
لد کہ ہی فرمان سلظان ہدبرگیررنتم بنابرآن بعضي مرثم :در دل 
س ر سی زاقبی انداختہ إئد چہن سی سلطان را:بندہ وفرژندام اگر 
جریدہ ایلغارئرمودہ بیایئد ردسے مرا گرنتہ بیرزٹ ازبندگی چازد ندازم 
۲ اگ ڑائےم کِمْتۂڈ ابنای ررلثار مدتی دارت وعڑاے. علظان بعضحقیی 
از سی ”حرف شدہ بضرورت سرخوں گرقتۂ ازغالم گم ۔خراھم شد ٭ 
جو الٰاسی بیگے مضمری ژامہ را بغروضٰ رعاثٰين سلطان در ساعت اررا 
ہرزپی تسلی علام الذینی زحصکگثت فمودار وعں+ گردہ گے ھن نیز 2 
ررانہ شد هغٹم روِہملگ علاه الدیں پیوستٹ ر اررا بہفتی :بلہنرتيی 
حبص شوذہ ربعضیٰ ڈانایای درر ائدیش از مقربان :ظا ر الوتی 
گند کہ چم احفیاج ابزفتی لہنرتيی ڈارنم عسلطان:ا7ر سر شوم 
طمیں مال دیرگیر و فیالی ر اسپان آن دپاردر عیں بشَثال. جریدہ 
تز عا خواعد آمد آي زماں حراندیمہ کە می بابد مي اندیشیم ر 
ر عرچھ کرذنیست ہرلی آلوقت شخیرہ داریم ر کار ارز عنیں جا 
تنام مین سالیم و چون سلطان جال اادیی را ناڈ جنر پر مد و 
دل یہوسں و حرص مال موھوم وا شرم ماآمال گشتھ ر تضا اررا 
کور و کو ساخاگ ٹوٹ انی معاسدشچندام بنظرار دز نیامكٹ َ‫ نظم 7۲٦‏ 


01. 


!|| +۱۶ ۲ 
او دززی اتاخاب ' نل 'رآمال' ر اسَبَات پیشفش امت ز ما 
اخدمت امشقول و طعام افطار و نزرل مہمانی مہیا ساخذہ انتظار 
ریت اعلظاتی عی ہو تارین درا معرف یب 
درمیان اکرانں معتعاز شرہ ر سلطان ذربی عالت بثارت +صعفت 
مجید اشتٹال داشت تا رقت عصریعنار آب رمیدە در جائیٴذ 


برای لْمسة : سلظان مہیا عاخنہے بودئد پا نشست ١‏ عار الین 


کان مقرہ لے ھاشئە و در سلاہمت: سلطانٰ نا جٌعیت ائموں میم 
در ہبی انٹا٥٭‏ 'عاطان' ٹیسم کٹان ارہ شفقت ر مہربائی و 
مات طنتحڈ سبئی , بر رخعار او دم اظہار لوالش وضرحسف 
0 درم بسیار تسرد آو امقدمات آوعظ ار ہے ۴ انئیز و 
نان شری ر ٭حبت آمیز بار سی گت و بانراع اتسلی میدان 
ودست مل عل الدذیں گرقته ‏ چااب خك میلکینۂ دربی اتا 
کھ سلطان “سای اور گن ر بوسیکه خضرصنے 'اظہار می گر 
ڈسی ہکدست رس ڈائٴ بو فلاوالذابی یڈ سلظانل ا 0 
گرنتھ بیشعو یا ر جناعۂ کھ مقعہد ار متلقل عثل نلطاں شد بردتد 
اشارت تبود تا صوث سالم کے آر اخاف :آساماتہم ىك ششیری 
بإسلطان + ادخ شی ماغت ملطان بانٴ ‏ خم ابجانب 
کشتی فرینه ػفت جحلا الخ بداخت ےہ گرٹی نی 
عتتام اخقیا الدین ناسی کہ پہورد1 ثسسعتثت سلطلیٰ بر۵ اارعتب 
در سذ ژخىی دیگرر ت۵ و گار اررا تنام ساختہ ر سو سلطان را بریدہ 
نزک علرَالاین آرزدہ علر الدب فرمرد نا س رآ سلطاى مظاوم شہیں 
را برتیز برچاگلہ مرکو رمائلےگ پور گرداٹیدتد ر1ز آآجا پاردہ بؤنٹ ر 





ؤ٦‏ ٰفسم ٢‏ 
الان بیلگ غدار بتر عری سودو تک بزاٹم سا را کال دھشت ر 
عبت سلطان دریافنه ر سرتاپلي او لرزہ گرفته ‏ ابی چند ئکس :ا 
کہ خواعد دید بیٹشتر زم خراعد خوال ر از بست ساطان مایوس 
خواعد ششد سلطاں فرمرد تا ای مقریان سلاحہا آلرخوٹ جكا کرڈتد 
ر نزدیکان پادشافی اریں رای رکیک خونہامي خوردئد و سلطان 
ز ملع ایا مستنع نشد چوں نزدیک بکنار آپ ر۔یدلد ٹر 
علر الدیں راک پسل بستهھ ایستادہ بر .میان دیدند کے مسلم ر 
مکل بشد؛ اننظارجنگ می بزند ملک خورزم رکیل دزبالىلین بیگ 
گئ کم نما بکكنغ ٹول رخ ار اتی رمتھ کا جدائردں 
آپی چیسک گۂ لدع مستّید چنگک ہر نظر سی آید از گششت 
کڈ برادرمی می خواھد کہ عریں اغثر نمایں رز “جراي خریش 
ره بھان راجسے درزظر بنلطاى در آررہ تا ررنین یکر آید رسعلطان 
ےلم اذ(جاء القضاقاق القْضا متر جم ہی پنشردشین تبرژو بھای 
پخ ون ام ہکم اژدھا می سی ٭ بیت ہ٭ 
خر تیرد شرف سر را ورزگار ٭ مد آئنم ٹن نیاید بر 
و بالیداس ہیگے سقدل گشت کہ مں۔ پارجرث ہیی رقف بر 
این قدر زاہ آعد ام غنیز ھم دل برادر ہي مہر تو ضی گند نہ 
بزررثی شیند ر نزدیلی ہی بباید اللیں بیگ گت براڈم 
ان ا بی عبت خعب و خالی سلطان زا بے بیند ہ 
دست تہی گرہر “خی رس ٭ بار تھابي ر نیابيی نظر 





)ا وآ ہیں سی 


(ا 1ھ[.) 

الیلي ثلہ و العظیۃة ال ر واتعة سلطاں جلل ااشیںی دز عقدعم ما 
رمضان سن ازم ر تسعیں ار سّایة ( ٦۹۴‏ ) زیي نم ر مدت 
ملتئش شفغت: سال و چٹد عاہ یود ہ ا 

دیدی ‏ چە کرت چرم سثمکار او اخنرش 

نام مبراچه چرخ نه چرخ وائه چنبرش 

در خاٹگ ارد جےغ خورشید ملک را 

گرڈری کو خاك بر سر خوشید انل 
ملطان حالل الدذیں اع نظم داعت و امیر خسر یعق وفات معزالدیی 
شیا در خدمت سلطظان جالل الدیی رسینہ بشرفے نبٍِی 
اختساض باتہ ر مصحف . ارز نہ می اشت و خلعت عانی 





که خاعۂ امای ساطان یرہ و امتیاز تام و اعتبار ُلی داشت حر 
سال بداو میرسید و ھم چتیں امیر حسی و مرید جاجرمي ر امیر 
ارسان غانتبی و سعد منطقيی د بای خطیب وقاغی مغیی 
خالسری ھ از جبلغ نقعی رزکار جات اسے ر بل ی ات ترزھد 
حرں و ایں مطلع ازاں ,است ٭ ۱ ه شعرہ 
در درگرش رئد خرش در خد خوب رخط پر 
جا فزبي پرب د پر با تو کزار فرۓ 
ردئر وف پیرمتم جاسن سلطان ر1 ہزور اشماروٴنکات عيی ر 
ارخی آراستعەاو پیراستہ میداشتتد رای چند بی تیجة 








ر۲ ن ).ای ( ٣ن‏ ) رب ربہر ۱ 


)]١1۸ج‎ ۹ 

٭محمہمان سلطان کة ذر کشتیٰ بودتقد ھتہ بقنل رسیدند رجُعی 
شرہ را باب زذتد ر غریی حر فتا عدند ملک خرالدین نہیی 
ژتدائِدہٹ آمد ربعقوات رسیك ملک آخىد چپ ا ردرئ 
سلطانی را اسی ره بدھلی آورٹ:تا آمیں ارکلنخان از :ملتان ٹھ: 
ہس ررشید سلطان .رر قابل علطتت بود توتف ٹمو۵ه قد خان پحر 
خررة مٰلطان ىا رش الدب ابراغیم خطاب دادہ ببادشامی داضت 
دعلی بسعی ملنة جہاں 'برداشتند و ملوت و امرلی اجالی بلدام 
درابیعٹ اردر آمدند و تا بلک ماہ تام پادشاھی ‏ ڈاشستار 
ملک عارالدیی عم فرصت خدادہ ذر ررڑ قنل سلطظان :انارو علاسات 
ےئ روسروا د تتت ات ا 
صوسوم ٴٛ مد ادرعیی بشکل بکوچھلی ملواتر جانب دار ال 
دعلی رائذۂ او ڈایتار و کاراھم زا چون پارآان برغ رخلیق رخنہ و رھ 
در عرارٴ رماحجثیق در رھگددر خاص: وغام روز نظار انغائنہ بکتازب 
جونں ذرباغم ا خوہ رسیدہ نزرل گر ر امرلِي جالی وڑ بجر ار 
بسن و عہدغا گعتہ درییعست ‏ ےك آمدنف ز بامنید زر سرخ کینڈ 

سلطان جال الدٹی از دلہلی علباہ ایعان بقغام شمله شن ہ 

حغارت میں حیتب زا کیمیاست 
حفارت ما ثث عا. .را درامت 

میگہیئد ‏ کھ بوئی ک٭ سلطان عاار الدیی کر بداری سید شضنع:ھزار 
سرازدر قلم آمدہ بوہ ملگا رکش الدیں‌ابرلھیم جڑی طاقت متارعت 
نات یا چندی ارامرای خصوسص بعد از حرئة الذبرجي 
در ملتاں تزہ اِرکاعغان رت _ر جہان ہتس رکم عار الاٹی گدشٹ 


۰۳1+ 
>حخفذظرظ گرداثیںە ر خطبء بتام خود آراسکٰ و مامب و القاب بر 
اسرا داشته و چاگیرھا شحست لسودہ اول از عمدہ دقع ر رفع پسران 
سلظطان جال إبدپی کھ در ملتان بردتد ہیں دید:مت ساخت 
کاو 

سر وارعاماک تا برتئن اس تا او تن ملک فَتتَة پیراھ الشت 
ودار*حرم سنة سست و تسعینی و ستیایۃ ( ۹۹۹) الفغان ز 
ورالب خان را ب سر ارگافغای و سلطان: رئؤن الدبی نامز : کرتاو 
ایی ع رثفر برادر در خھار ملتان ٭حضن شود راھل شہر ر کرترال 
اسان طابیدء ڈر صلم زؤنك :و سلطان زا ھا بوسیلۂ شی رئیالد ون 
نویشی قدیں اللہ سر المزیز برآمدہ بالغ خان ماقات شودئژد 
۲ ر ار ہتعظیم تام ایشان. را دربانتہ لئلےزاوع بدعليی فرسناك و 
خیل ر نیار چاالبی را گرننے متوجه د٭لی شد ر نزدیک ہا پہوھر 
نام موغعی از 02 ھانسی نصرت خان فرمانی آوٹ ٹا عم 
در سلظان جال الدتی را یا الفو مغیل داماد سلطان و لی این 
چپ را میل در چشم کشیدع سلطاى زا ھارا تسلیم کرتوال 
ھائسی نبودئ و یا در پسر ارفغان شہیب گرٹائیدئہ و حرمہاي 
سلطانی 3 باتی فرزندان . ار را در دعلی مقینِ ڈاٹجیڈٹ و احمت 
چپ و الو مقل را درفلعة گرالیار فمٹلائد ر جیعیٰ دیئر را 
نیز *چول ساخلہ بہر جانب پریشان ساختذد رہمیاست 
رسابودنہ ر خیلي از خاندای هاي س ا پر ائداخنت و پاطی 
سیدی ہولھ مرحوم ‏ ژزر ظاھر شد و خوں ار دیر نانمیں: در (نداث 
مرمتً باصی خرن زیزیی عاطان جال :اادی :ر تبازش ر چندبئ 


ااغ “!فآ 

آی زلف پریشانت ژرلیدہ شی خواعم 

رآن بر :چرلنارت تفسیدہ سی خراھم 

بي ببرعنت خراعم یک شب بغذارآئيی 

ھای ہانگ بلند اسان پوگیوں ک فراعم 
وزمانی که گوالیار را در ”سام دائتے سم ہزات و گتبڈ عالی 
بنا کرد ابی رباعی فرسرت تا کتابة آن عمارت سازند ٭ رباغی م 
میارا کے قدم بر سرگرٹوں ساد ٭ از تردا سنگ رگل چۃ قد ر اَنَزاین 
اب ں‌سنگ شعستہ زان نہادیم درست ٭ پاشد ے دل : شمتۂ ‏ آساید 
وسعدامتدتی وڈیئرغمر! و اض را نرمرك اک عیب' وھنزابی 
شع ریا بشرئید ھمہ تحمیی بسیاء نردہ گفتند کہ دیے عیب ندارہ 
رگقت غما رعای حظطر س میعتید عیب آترا دریں زباعی 
ظا رمیسازم ٭ یاميی:٭ 
باشف گہ ذزیي جا گذر کس باشد ٭ کش خرقء ردلني 0 
غحارف : کہ ارپیں قدم میبوئش ٭ بتک ڈرہ ہمارسد غمای بس باشں 


در بیست و درم اي حخجد سنہ خمس و تسعبنی و ستیابۃ 
)٦۹2:(‏ باتقاق برادر خررش الباس بیگ لراي طلطنۓ دغلىی 
یرائراشت اررا الیگخاں وسخج رشع وربور خود را کہ میرخلس 
بوہ البخان و ملگ نصرت جلیسری را نصخان وملگ یدر الدھی را 
فلفرخان خطاب دادہ درضحرلی سی نل نمردہ ااشئر کل 
ساخت و ایام داد آسرا و اکابر و [عائمو ر!1), نصات وانو 





7 


۸ 





)(م٘"“.) 
و ظمرخان را مقدمۃ ساختھ یا عسکج بیشتار بجاریڈ لٹھرمنل 
فرسناد ودرحد کیلي جنئگيی عظیم واقع شہ و ظفرخاںی 
گشت ر صرنڈ سلطان نی زدرترں بوٹ و تلع خواجه .ھژڑیبت انت 
زا خراسان پیش گرفت ر دراں جایگا یدارفنا زفت ء 
سرتبة سم _ ترغی, معل: کم یکی .ار مرکتان چعنی: تی ائئآزلی 
بی خطاى آن دیارمود یا یلع لک پیادەر پیست عزازسواردلیرہ 
و نامدار دای کرو گرفته ران رایت را به تصرف آررد تا تِة 
یر رسیه و ملک خرالدبنی امیر دا۵ حائم آنچا حصار شد و 
ماک تغلق وغازي ملگ از دئإلە نشانیي شدہ چہ تا داع آن 
قتنظ,ٹامرد گشت ہو ملک اخ رالذیں از حصار بیریں برآمد٭و 
بملکگ تغلق جم دہ باتفاق شخوں برمقل زدنك ز شکست 
وپ ضر ابی گی واملک علق ارد رجہ 
آوزا فص اعت تریاق رعلییٰ بیگ مغل کہ پادشاعزادعاىی 
خراسان بولند لیر بسیار ۔جرار جم آرزدہ دز فرے شدذدد یکيی 
بت ٹائررتاخت یرٹ درم دای کرہ سرسور را گرفتھ ثا خد آب بپادگھ 
آنرا کالی میئویند متصرف گشت سلطا در الدیں ملگ مانلٹ 
باد] خود کہ کانورنائپ ھزاردیذاری باشد رملگ تغفاق حائردبھالیرر 
را اجانب امرردہ ڈاسزد ساخت و زمانی کہ لشکرمغرل اموال وسواشی 
برا غنیست گرنٹم بغنارآت زحت می ردی ملک مان 
از عقب سید و چئٹی عظیم پیورست وھردر پادشافزادھاي 





( ۴ سں) نے ناق م ترفاق 
ىم۳۴ 


) 8۷۳۵۰۸ 


فزارخوں علی دیگر غابق کتشفت بی کا6 


۔ کڈ قاروی کہ فرر صیریں آ٘ قعر هفوز 

خواننعیاش ے کقعمال غیرتدرویغا‌اسشت 
و در سال سن عنبع رتسعیی ار ستایة.( 4۹۷/) ثصرت خانى 
یعہدڈ رزارےھ منصوبا شد و دریاز یات زرھئ یک سلطان مار الدیں 
در ازابل حال بجہت استجاب ثلرب: بردم :خشیدہ برد مبالنۂ 
وسیار نتولڈ و مجالغ بیشار مشرد سلختہ ورام زان گردائیت و 
14 الاک عم فیاليی برٹيی ماحب تار .2 لیرؤلشاعی را کہ سلطان 
ملالدیی ا کرترالي دخلی ٥ظرمت‏ وابالت کرچزمائیدهنر نصرت 
خان ىا عسنصب کرتوالی دادۂ بود از کرو طلبیدہ بر عید1 قدیم باؤ 
مشرٹضن شن وملنان :را باللخان دادئە ۔ و درسٹة گنای ار تسعین 
وسقاية ( ٦1۸‏ )) چقکلشی نام سرلشگر مل ار آب سئہ گذشتع 
روعي لہذك آورٹ الع خای رثغلق خان حاکم ڈیپالپور کە غای 
ملک بائد دقع آنں نتنھ نامزت شدو ٥ر‏ حدوث جارں سے 
يٰايٰعال سسائے قري ڈادئت و شغفست بر لفکر مغول انثا بعضی 
ئشلە ر دیلزان اسیرشدند و اشر سلطان علر اادی ہا غتایم بسیار 
مظفزباز گشتث مرثده دروم تقلعغ خراجےہ زلد داراد از 'ماوز الٹہر 
سیت ہی شعار بقصن تسییں ولاییت تننازستاىٰ اظافر دعلی 


۱ 


در آرہ رسود ویپرگنات ھیے تعر ٹرسائید ذر تعلي گرائی غلہ 


شلا رہ رمردم شہر حال نن گشت و سلطاں عار التیں الع خان 





([٣ن‏ ) آمت 


ا٣ا‎ 

رحدیئر بر خاستی اشارت گنت نظر سلطان برآن اقنك و ید گان 
مد فریك ہو آوزٹڈ کہ غفر غدر وغم دران حالت حکم بکشتی 
قای بہار کہ از جملڈ :ندما وظرفا بوٹ فرسرٹ ر دیگران منعرق شدِنذ 
صیام چون بردہ آز ریي کارہر گری٥ت‏ سلطان ( ۴) چریں بر بیشن 
لت که گان غلظ :برت ٭ بپٹ ٭ 

باش تا پمیر اد اگ چہان ار رو کار 

ر آنچھ اسشب کردۃ فرداتا گرد۵ آشکار 
و طلب قاضی بہار نموہ عرض داشتفد کہ ار خود مان زان بہزار 
الا پیرشت: سلطان ازیرں اذا نادم و خجل داز شراب تریغ کر 
رمنادی گردائید کہ شراب بیگ قلم از ساللگ حروسة ب رطرفت 
بائید: وخم ماق شراب : بر درگا؛ رخنہ جرئی ازان ران گردانیدنت و 
بھر گرا مسیامی یئن بزنیان :کدیدہ تمزیر مالی رہدٹی 
میموئه ر بہار نرہ و نف روج یانی و خانۂ شراب ر خراباب 
خراب ر دکانى معنمیاى گرم شد ار لحلیاج خریدں سرکہ نماندارو 
سی خررای بڑباں حال اہر بیت گربان بودنت .۰ھ بیت ء 

گھ ‏ ٹنکے ربرٹ بغشم گە ہشغتة پیںال+ را" 





٭حجتست تا خند ذر شر آرہ 4 اخضابف زا 
وڈ صلۂ سیع ار تسعیں ر ستتایة ( 4۹۷) سلطان بر نومعلمائان 
ول بتاگان لو فافة نت نز اتال :اکا رہ او از :ناد 





صسلظان سائظ دہ بامد ٭ 


)])۰۲۸۹ :( 

مغل ۵ا۵ مردانگی دادہ عالبت اسی رعدلد ر بقنل رسیدلد رو 
بیمتزی االلی :ملامیی :عاف تیع کیی مد ربقیة :|المٔیف 
پریشان بدیار خود فزار نموڈند و سرعاي آن ھ ردو سردار زا بر کنا 
حصار اہدارق بردہ آرلغتند ر ابی رباعیي یئی از نشاٹي آن عصر 
گفته بدررازا جنوبی آن شہ ر کاب نوشنہ ہ بای م 
اي حصنی :کہ تائیت خدا یاز تریاك ٭ فتے ر ظفرشہ علمدارٹر باد 
ا نو مللی زماتہ مار تو شد ٭ ترغی چوعلابیگ گرفتار تو باد 
و سیر خعوو عليه الرحمة َصۂ جنگ ماك مانگ را کەہ ملگ 

قایے خطاب یائنہ برک در تاریم خزابی الفقرم بعبارنیيی آرزدہ کہ 
معج !(ستئ؛ وطاقی پشری از اٹیان بنثل آی بمچز قائل و 
معترقے'اگرچهە شام کام آن خسوو شاعران ائیرں ظط است و تعریفے 
و غرق تہاشن یہي فضول 
اڈاعاجل شیی عی خیل ٭ یق غی الحاطة زالیٹل 
سرٹبڈ ےم اقبال مند رکٹ منل لڈفرھا جع آوردہ یانتقام 
میق ترقاق ر عابی بیگ ٥ر‏ سرحد ملتای تاخنند رسلطا ای مرتبہ 
نیرملک تاہمب و ملک تفاق زا ذامزد قرمرد رابکاں برکت بارگعھت 
مغل بایلغار لہ تعائب کردند واپکے در جنگ گرفتار عد ر اسیرای 
و غنایم ہسیار کہ بەسٹ: گفار تاتار ائنادہ بردٹك بعرض کپگ باز 
خریدلٹ و ازانی روز مغل را ھوس ھندارستای بردل سرث شف وڈنڈان 
طیع گند گشت و بعد از نتوخات شبی ساطان بغاطرجمع با حریفاى 
مجلس شراب ذاشقہ رطلہایگران سی ہیمو۵ رشب چون دور ہیالہ 
بآخ ر رسیدہ برہ ثاا بعضی از اھل “جلس بدست و چٹم ر ابر 





٥‏ شعره 


ر۱ 
سازٹہ: کم ر جہانئیری سکندر ٹیسمست: سلطان رآ بعد از تامل 
رائی ایی دقیل عقلی واثقاوی ار بسیار خوش آمد ر اررإ خلەمت 
ڈادہ العامات وافر اخشید و از ه رفر ڈاعیه بار آمد ر امرائی کھ از 
جہت درشتی مزاے سلطان “خی برآمد نمی توالستند ئعُت مر 
کدام براي علاؤ الطللگ جفہا و:اسبان ر اشیالی نفیس فہمستادہ 
و آئرینہا كُمْنه ٭ ہ: یی ٭ 
بنك. می آنٹئس نئو خاہء تست 
کہ وید فان آخار در راہ اتست 
ر٥ربی‏ سال سلطانى بڈیوگیر رنتہ غتے مجنٹ تمودہ غثایم مٹنی 
گرفکت ٭ ٭ شمرم٭ 
ر ااچە اڑان پس برید ثیع مثني برید 
وآ چھازیں پس شئست گر مفررشغمت 
وردرسئنۂ مان وتسعیں رسثمایة ( ٦۹۸‏ ) الغ خان رایا 
عساکی قامرو در لی گچرات ب وسر اي کی کہ سی زار سوار 
و عدتاد ھزار بیادە وسی زاجی پیل داشے تعیی‌فرسود و الغ خان 
تہرراله را بعد آز عریست یتین رای قرن ہت وغارت کرد 
تعائب ار شود ر رلي کے در ناد رلي ببرمدی وک والیی دیوگبر 
برہ از رایت دی پیوست راھل ‏ وعیل. زی گن ر :خڑانہ 
ر پنل وھچ ڈاشت یدست غازیان اساام انثادہ و۔اژ چمل حر خانۂ 
او ڈبولراليی ہو کھ خصضرخان واہ ۔سلطان ار اادیں آخرحل بروہ 











٦ف‏ ) رامدیر 


(ا۱۸.) 
رسب سغث گیرے ارباب:۵خل و حدت مطالیه اموال. مستدد 
قصد غدري در وقت خشکار سلطان و ہرانیدی جانئوزان ڈاشتند فیچ 
از مکپیان ابر معنی را بسلطان زسانید و فرامیی پنہانی بحم 
رایس ترشننت کہ در غلان ما وغللی زرژ نو۔ مسلماتانٰ مغل زا بیک 
اتفاق هھرجا کہ بابئہ بقتل رسانئد بناہران ب زس رُمیعاد چندان مغیل 
فریسبٹ و ناصراك را بە تیغ بیداك مسائرماگ عدم ساختند ۶ء 
عقل از شار ان سا حر یاشد وا دز هند ام مغل ‏ نماند اما ابی 
زسم, غریب کشي ازان وقت با مائد ‏ و درآواِل حال چنن 
نیس یئ متواترربي داد داعیۂ فاسد الحاظط زسلطا راہ پافت کی 
احدات دینیمچدد بن این چہارکس الغ خان رنصرت خان وظفر 
خان والب خان رئیاسن حال خوں برپیعمبر عليه ااحلام ر بازان او 
رفي الله عنہم اجسعبی ردرم ٹسخیر اثائیم ریع مسکون چرن سشندر 
و لہا در خطدع و سك نام شہٹ مکگنبر تار ی ثہتا نمو وچوں 
مضورت از عا المللگ کرتوال دھلی پرسید ار سلطان را ائتیٰ: عرذر 
می بانفہ کات دی ا بین خرہ خااع نمی توان کر 
تا موید من نف الام ذباڈی و ٭عچزات صادر نشوث ر این معنیي 
بزرر ملک وعال وحشم وخدم مورت بی ترائك: بست ر 
درینصرت انراع متتھ و نساد هلی نظیم مترتع باكہ احقق است 
رکاري ا پیش سے ررد وپھیمانی داتی است وداعیۂ ماگ سٹاني 
پسندیدہ اسے ولیک آنرا ۔اسشعدا تمام سی باہدہ :و عم عہدعی 
فرص ر ورزیری۔ چوں ارعار ر النچا شمك مائصی سمت: ر سلطان 
اگر ثلاع مندرستان را 1 کرو :و نراخی دعلی زا ا متنردان اك 


ہابہ.] 

نبیرا رلی پقہرزا کہ دہ غزار سوار و پیادا بی شیار و پیٹن ثامدار 
داشت جئليی گر وشزیست چائثھ باستعڈا۵ قلمہ :دای تمام 
پناہ بقلعۂ زٹنہنبور ارد الغ خا شررت حل۔ را ہذرلہ رض ئمو 
سلطان را برتخیر آں غلعه ترفیب کر و سلطان لڈرھا زاجم 
آوزكہ یر نتہنبور رت ر آن تلع را نچ درست رعزم الشلوک تام 
در اندانائرمت بقہر و غليه گرئٹه ھمبرٹیو را بدوزے فرستك رو اموال 
ر خزابی و دفابی ہی شاریست آررد کوتوالی برامي حراست 
آن قاعة تعیں غرمرے ‏ وولایتی:جچہاہن در تصرئت : الع خان سبردہ 
قصف ۔چیٹوز ٹیرٹہ ر آن را نیز در ایاسی سعدر کشادھ خضر آباد ثام 
نہادۂ و چتر لغل خض رخان متگور مہست تبودہ در تَبَضۂ اقتدار 
اوبارگذاشت راز جبلۂ رقایعیکھ درین یرش رہي ڈاددیکیآن بر 
کہ لضصرت خان بئہم الغ خایگرہ برنتینیور آمدہ ہو پیش ازائئع 
سلطان بآنچا سد در ایام ”حامرہ بري سنلی ہر سراو رسیڈ وبعالم 
دی رغثقت و یلگ بازری ملطان کھ عبارت آزظفرخان بائد خود۵ 
:در جنگ ققلغ خواجه مت بیع بانري درم نیز حا شکست دیگو 
چون نزرل 'شغ دز نواحیتصبة پنہیِلت زاتع کە رونی سلطان شکاز 
قرع مرمودء شب در حر ا ماند و صبلم ہاو سپا خریش را بہر 
جائسٹا تعی انبودہ خرہ یا جعي معدرد برسربلندی تباشا 
سیکر و در یی اٹنا برادر )ان1 . سلظان اثاخان باجمعی از منٹن 
تو مسلم کھ ہہدا رکیل دری مشغول بوڈند ارک با سرزدہ در 





( ۴ ان ) سو :ہت 


راخورأ٘) 

فاشق شد رتصۂ عشق باڑی خوہ با با می رخسور گفٹ تا 
بثظم آرد و ناب خض رخان ودبوئرائیکە به عشیقة مشہرر است 
بغام ازست و الغ خانٰ بٹی را از نہالہ بعوض بت سوسنات: گا 
سلطان حصسرۂ آن را در غزنیں بركہ رھندراں معبوثٹ خوث ساختہ 
بردنه در دعلی بردہ پی سپرخاابق گرداتیں رثات زاي گر ٹا 
ضو نات کرد 199 سممقات را ٭چدڈا خراب سلفشت و٭٣جەدي‏ 
بر آرردہ با7 گشت ر نصرت خا بە کہئہایت کہ بندریست مشہور 
رفنہ اتا اموال و لعل ز جوعر بیقیلسں غنیب: گرفت ار گافورھزار 
دیتاریکہ بآخرسلطا عاو'الدیں بارتعلق خاظری پیدا کردہ ٹایب 
سلک ساخت ار جله این غنایم ہوٹه والغ خان چوں ڈر حد الور 
رسید یه حقیق امرال ار اسپابی ٹک بفست مرژم در جٹہا انتا 
یرہ میدق ر گنت ال حت گذرائیدة بازیائت میتمرٹ َو جبامة 
آڑ مغائن راک راہ ار بودند ایشعتي دشہار آمتہ ثصاہ غدر 
اندیشیدئد و عائبت :پریشان مدہ بعشی نپ ڑل راي شی 
۵ر جہاب یھ نرذیالٹ رنلہننور راقع است رَفَتَنْك وبغضىی 33 2 
رالغ ای بکرے مواتر حضرت دعلي رقنت و ازادخچا معلرم 
یىی شث کہ تضنة غریب کشیيی بعد آز آمدی الغ خان ا7 رات 
رر مود ر ارباباتاریںی تقدیہرتاخیر را منظوز نداشتہ ائد رز اللهاعلم 
وکا سٹة تمع ار تمعیں ر ستمایقة, ( ۱۹۹۹) الغ خان بچاتت قلعة 

رنتہتجور وجہابی کھ مشہوریترقہ است ٹامزد کہ ر رای ھبرڈیر 





أإ ئن ):تچار 


و 


چڈ 


۵ه۵‪,ء,٥8)‏ 
و جداعۂ کہ بایلقار مثعاق آو زنته ابودنف اورا کیرا۔اخته 
بملازست سلطان فرسقاائت رھ جا کہ نشریشن و تبار ازبرہ ممتامل 
گردائی ند وقدلع خان تام برادرارتیر دران مال تلف مد یم 
و در همان ایام عمرخان او منقئو خان :دو :یرادرراد1 سلطانى در 
بٹاری سریغی گشیدٹد رز امرائی چند از درثاہ رفتہ گرفتھ' آززدنن تا 
میں در چشم آتہا كمونئد ٭ نظم ٭ 
ہا رلي نصست ازبروں آئي ٭ گر ہرک سرنموں آئي, 
ڈیگرآنفة در ایام مساصرا علطان قاۓ رنتہنبور را خاجی مَرلاٴنام 
"حقي .از خیلی ملک المرا گوتوال مشندی چند بہم راو 
فر آدعلی فرمان لیاسی ظاھ ساحنہ و ار دررازاً بداون بفہر 
:5ز آمنڈ ترمئشی نام کرتوال طلقْية ر در ساعت سرش از تی چنا 
غر: و ڈرپاڑھا را پرسست وکس بعد اللک عاضت خرن 
ک۸ گرترال حضارثر بوٹ قرسٹان که ٹرماتئی از مسلظان آمند بیار (غلن 
علہ النلک ار سرآکاك من تہ ظطلی ار ٹر زحاجی موا ہغتی 
بکہ شک" ئل رداتھ و بتذیان را ھم ازارلْدان بر آورد بہقذام اسی 
زسلےں رخرجیٰ و افراز خزازہ داله جعیت بسدا رہم رعائیں و سیە 
اذا علوی شاہ :نلیا ناميی را کہ اڑجائب مادر نیش بەلظال 
تن الب انت میسد *حضور اکاپر ر صدور بزورطلبیدم پر در 
کروشک ال پر تی اجس تبیہ رخرافی تعرامی از امیاں 


([ ٢س‏ ) غرٹتا(٣ن)نیبۂ‏ 
نکی 


([ ۴٢ا۱ ٢‏ 
آمدء سلطان را به تیر گرفتند و بائویی اورا ٭>خررم ساحقند چوں 
مولی زمسٹاں برٹہ و سلظان 931+ پرٹیدہ بر نحَہا کارگر 
نیفقاد و النخان ‏ خراست کە ا سپ فرید آمدہ جراوڈ اتی 
جد| سا وپایکی چند بلباس مرانقی: و متابعت ازدز آمد 
فریاد زفلد کا کاو صلطان تمام غد و۔ انان بمتی [نہا خورسند 
افت به تعجیل تام باغئ وہ رناتہ سوارہ: یبارثاہ ساطانی درآمدہ 
بر تخت ٹشست و چٹر پرسرکشیدہ و امرا بدسٹور قدیم بنوا رو 
تک سلطانی بے ببعت آو ڈز آمدۃ شی انتاہی ظاغر نساخنند 
ر ِلْکْان بدعرصلہ مغلرب شہوت شدہ ان سامت قصد اعل حرم 
خاصنمودہ وملت دیٹارحزمی کہ یا جماعةۂ خویش مملم ومکل 
بر در حرم باس میذاشت گفشت تا سرسلطان را نی نمائيی 
نمیگدارم کہ تدم د: رین سراپرده تراتی فہاد ذ و سلظان مر الدابی چری 
ازان تہلکہ آندگی بہ عوش آمد٭ تکہا را بربست و تخرد پٹیں 
کرٹ کہ فان باتقاق اما کھ ار سی بر گشتہ اند جزأت بدیں 
حرکت شنیع کرٹہ و ائرنە ارخود تنہا مك ایی کار: نبود بغابرئی 
غراستی با با رشصت نفہي کے نزد ار مانكہ یوہ بانداز 
الغ خالی. راه جہابی .پیش گین تا لزاچھ راہ نایں یک در 
مقربی از مقرباتش سغافت ابی راي رزشی کثہ اورا تریثیب 
برزنتی ۵ر سراہرا سلطنت ر بارجاي راتا لمودئڈ رتا زسیدن 
ببارلاد بَنْجَاہ سوار بہم رسیدند ر التخان راہ الغان ہرز پیش گرفتی 


(عےیے] کكکلك( ۴ ن ! میاست 


۳ 


)89( 





ئٴ حابق رہن 

20 رارف افیر ہنی متوئر راد خی سنرالی ریت 

ر چارا دئع آى سراکحف از اپشان شراسی رای چٹ مُمودئن کہ 

مال آن تچہار چی زمر میشك آرل خبردار ‏ بودن بانشاہ بُذاث 

خرث اڑ معاملات ٹیگ ر بیو کے در میلعت 'میگڈٹ درم تطع سادا 

شراخواری ئە خري ھا زشت از ای مقولد میشوٹ سوم تیگ آمد و 

انت ملوک ؛ع انہانی یکدیگرو کتگلش شردی باھم چہارم باز یاتی 
نمود یتر ھا زیادتی ا غرکہ باشد خراد سپاہ خواد رعی تی کہ سرسایة 

ھ رغننھ و فسان آازروست خصوصا نوکھسہالی سفلہ و در اندک: مسذت 

ای ضوابظ باستصراب پسٹدیده را یان. اڑ تر بفعل ذر آمد چتاتے 
طابقا: سی گذارش یاقت سلطان شراپ را ہر الداخت و:دیگر 
ضوابط تیز بعمل ٹڈراورٹ و تانونی چند از خوث احداث کرٹ کہ درزما 

ھیے پادشاھی ,نت تیل اڑزاں تہ بعد ازآن سی سی 
مزافق غشریعت بوثي خواہ نيی ر از انجملہ السہت ارزائی غلہ و 
پابچہ و اسب و سایرمائعناج اليه ضرور سپاہ ررعیث ر رمسول 

انعامات ر خیرات ا ا در تاریھ غیثي برٹنی 
مشرےم و مفصل استا و آل برفیست از ثرا درو عجابہب امور 
ہرٹا ر ارز انی اشیا از مات اسہاب رفاعیت غامه خلق غدر 
ستي عظیم گشت اژ برای در آمنی مغل ر چوں در دئر بعضی 
زین رقابع ر سوائے اڑ کتاب ال ترثیب سٹوات سائظ :استت و 
ابد آئ برسبیل استطراد تغریبي است آدتچا ٹھڑ تہیای طریق 

منگزر کن ء 


۲ موہ‎ ٦ 
مہریرلی اربیعت گرفت و علطان ابی خبررا تید ناش‎ 
اساخت و ازجا ب رات 0سي تی اد والجَایة خت مل‎ 
دست دادە یک عفن آر معاملۂ حاجی مول نگذشتہ: بود کہ‎ 
گی ملك حمید الدبی کہ میر کوئی داشت با پسرای خودکہ بەٹجاستی‎ 
امتہار: داشتند رجمعی از سوارای ظغرخان کہ.ار امریھه ہچہت‎ 
غرض ٭*حلى آمدە بودند با حاجی سوا جنگ گرثہ و کار لوزا تمام‎ 
ماع آن شید 3۵10 نامرام 11 تیرقتل ارسائیدد و سرھا را براٹہکبیر‎ 
فرسنادند ر سلطان الغ خان را بدعلي ٹامزك قفرموٹ تا چناعۂ را گھ‎ 
دزیرى نلنہ متفق ہوڈند پقروي نموہ بمعرض تاف در آوٹ رخانمان‎ 
ملگ اامرا و خریشان اوزا بئان ایتعهہ خاجی مولا بی اٹیارت‎ 
انشان: شروع دریں امر نمردہ باشد از بیغ بر انداخت و سلطان‎ 
قلۂ رنتہنبوز را با رثڈیت کر جایگیرار مٹررفرسردہ بازگشت رار در‎ 
عبان ررز در راہ بیمار شد ررخہت اڑیی جہاں پر۵ ر رنتہنبہر‎ 
نعبت ہار حکم بہشف شدان پیدا کردہ رٹ ڈیگر آللة جماعۂ از‎ 
باغیان جالوري ئہ می “سد ش تامی سردار ایشا بوٹ بعد |ز فتم‎ 
رتنہنبور دران قلعء ہدست انتادئد رو چرنں سلظان از '“ء٣عف شے کہ‎ 
لختی برث پرسیدکۂ اگرجان سخشی نمودہ ترا معالجه فرمایم واڑیی‎ 

مہلکه ٹچاٹ پاب سی بعد یا سس چئرنہ علرك میکنی ارگفت 
گە اگر مرا حسعت شوٹ ر دست اہم ترا بققل رساتیدہ ہپ ھمردیی _ 
را بھادشاھی ہر دارم سلطان ازبنعتیٰ ملےیر ر ملعٍي مان 





٣[‏ و مل 


7 


تہ فی 


)۱ ( 

ور سنڈ شر ر سبعتالیة | ۷ ) ولیات معیر تا دھور سمیئد: 
درحوٴا تصرف :اغل اسلام ڈز آعد ہ 

ودرسَنۂ احدیي عفر و سیعتابة ([۷۱۱) ملگی ‏ ایےي یا 
سیصد و ٹرازن قیل و بیست ھڑزار اسپ و لود و شش غزارمی 
طاا رصن روقہاىي جراھراو مربارید و دیگر غناہم اڑ انداژڈ: حساب 
اغڑوں بدرگلا آمد:گڈزائید ر امدر خسور کھ درا لشغ ریو خصومیات 
این احوال در خزاین الین ترشع واین نٹوجات را بعضی حیل 
بر استدراے ر بعشیٰ ہر گرامات سلطان عارالدیی میکردتہ ر شی 
ای رامای آن عہد زا از برکات ہی نہابات علطان المشایح نظام لیا 
قدس الله سرہ می دانستند فی اجماہ چون خاطر سلطان از عبط 
و نظ مہمات :و اشغال ماکی فراغ :بالنت ھت یرزامرخی روسران 
خویش گماشتہ رو عرکدام را بذاحیتی ملکی ٹامد تبرذہ اتطاعات 
برای ایشان جدا'ساخت ر ازاتجلہ گد ۔حدالی خضزخان است۔ 
بادبولراني وانچہ گرلی ذک رمیقلد حاى آست کہ بادامای:قبامیت 
دآمان بستھ ر اعل ذرق آی زادرکتاب یق عولغلک خواندرعلطال 
خضرخاں را چٹرو درر باشن دادہ رلی عہد ساخاء +جاتنب مٹذپرر 


و ڈاسی گو؛ بخصت غرسرد ‏ چون کار ھا قرار گرقعتا و چرخ 'آران 
بعرقائي کَە در طبیعت : |رسرکوز اس آغاز کرت ر آی بدخوئیٰی 


آشکار ساخقی گرفستا و ہفیں. بر مڑاے ‏ سلظان إستیا ات دلہا 
انووگستے ای مہ 
جو بانعتجی فر رع زاو از می 


|۸1۱ ہ٢‎ [( 

درس سبسایة [ )۷٠٢‏ عیں الال شہاب ملتانی را 
اچاب مالوہ یا اشٹریسیار نامزت قرمرث ‏ ر کرکا: ام رالی کم چہل 
قزارسرار یلگ لک بیاتو کاشثٹ ہار تاب :ارسیت نیارردہ فر ار 
لو و عين الىللت آنزلای ا نہب ز تارلے داد یافتوے وغنایم 
ہتسد و حساب باز گشت و خسرو شاعران دریں باب میفرماید 
بعفرں'الملگ 'اشارت۔ گٹ رابرر:* کم تا آزت بسري مالوہ ریت 
ز ببتالي کا عیی الیللگ زا برہ ٭ ہدید در بذیرقت آنچہ مرمرک: 
ربان شد با سپافی صفت کشیدہ ٭ بگردش عم ۔چر مزکان کرد دیده 
ود ر سن :مذکور اسلطاى بطریق ‏ غکار بجائب سرزتھ تہشت 
قرمودہ رستلدیر نام مقسدیرا كە تالبرعے :گران ‏ درآی حصار پٹہ 
جسلہ والغٹر ملطائیٰ را فتم ان موسر تو بدسے آررد جہنم 
فسداك آر دزآسنٰة احدی ر سیعتایة ( ))۷۴٢‏ قلة جار بیس 
گل الد کرلگ فتے شد ‏ رکنہردیو عتمردی مت را یدرئِڈ 

اسغْل: روائه گردائیں ہ 
رٴدرسنۂ اثنی رسیعمایۃ ( ۷۰۴)) مللی ٹای سے ثانور زابالفئر 
تِ ان و اسفعلا۵: خراران.اجانسب تلنگے ومرعت قامز ساختی 
و عالم عالم گی رعل راپ ر جواشر اقنٹم بغنی, ہت بدست 
در ساڈ تسچ رسعاية ( ۷۴۰۹,) ملک تاب فور دیگربان 
بارزئل رنہ خزائن بسیارر چاد زآجیر فیل نامی وهقت غزاز اس 
لاي ندر دیو حاکم اڑل پیشکش گرقه خراجيی معین قرار ذادء 


(..۰۲۱۹۹۰ ۲ 
پرول رسای شد ٹا بجہت اصلاح اسور ملئی جند رز اچازی میق 
زلته بسو بُرد ٹا آثهه فرمان طلئے ینام اوصادر شوہ ہشکار مشٹوی 
باشد وچتور شورباش و سایر اسباب سلطنت را بدرلاە بار فرسنٹ 
خضرخان یا دلی مترژك وخاعری :پریشان بیوجیا فرمان عدل 
نود بعد از چندکاھیٰ از ححریى ظنی ر خلوض اعتقادی کە 
قاط داشتی چنان بعرض (رسائید کە از می خیالتی صادر ئشدہ 
گہ:موجیا۔چتدیی گزانری ۔خاطر سلظان بلشه بی اعنیاز 1ر ]م وت 
بعزم پاہوس بدرثلا رسیں دریں مرتبہ لگ مہر پدرن سلطان در 
حرکت آمدے وپمر را درکنار گرفت ویوسہا بر پیشانیی او داد رو 
اشازت بویدں رالدا ار کرٹ خض رخان آتجا رنے ر ملک نایب ا 
رريی حرامزادگی باۃ ھیان ساصعا کوش سلطان را آر نان غیر 
واقعج پر گر رگضت+ خضر خان درم مرثیه آست که بقصد 
بداندیشی لام بدرکاا سي آید و سلطان از یشعٹی غائل است 
سلطان دریں مرتدہ کر رہ کہ خضرخان و شادي ان ھردو 
برادر را در قلعۂ گرالیار فرستند و ملک ایب بعد از فرستادن ایی دو 
رارٹ ملک شہاب الدیں ‏ پسر سلطا کہ 1 مادردیئرو خو سال 
بوٹ سز راستا شدہ ر ارڑا ولیعہد ساخلہ او عہد گرفعت ر بعد ار دو 





سح روز سلطان را زحمت و جو مزاحم شد رمي خراست کەھ 
ٹسے را بعالنی بر یىی دادند -_ نظم :- 
عگندر کے بر عالنيی حم ذڈاشت 
از آئدم كە می رفت عالم گذاشت 


( 34ا ک] 
ز امراف گرنا گون برر عارفی شدہ ا علے دق ە موجے دی 
وبد انی ر اتعراف مڑلے است اڑ جك؟ اعتدال بر مملنی 
کرنں چراع داشت لاعي مود حخضرخانى ہنوجسپا تدري کہ 
کرہ یرہ حسی نیت ر خلرص ٹم اڑھتتاپور برمته پاي بزبارت 
پیرانں حضرت دھلی رت رغعرانة عست ہد ر بچلی آرٹ و |ز 
جنلڈ غرایب ایکہ ام بلازمہت ‏ علطان الیتایخ ر اارلیاۂء 
٭ نظم ٭ 

شیج امم تطب طریقت نظام ٭ خضرر مھ ازدہنحيی امم 
کے دی انابت ر ٹول بدیشان داشت ثرفت و ملگ ٹایب 
آمەدی خضرخان را بہضف آب و تاب بعلطان بار/ لموخہ گغت کہ 
ال خان خالوی خضرخایکە ا گچر ات آمدہ بتذبیرردرراندیٹی 
در گار مللگ رطع ثیابے و وکائمتا خث خراھر زادہ را طلبَید 
و اگرایں ففرخام و سودلي انام در متخیلة خضرخال جا نکردہ 
پاش ج۔ا بی طلب بذرللا آمىة سلطان رائه مزاجش اثحقتہ ر 
دماغضش پریکان رخرافٹت دربائتم ہود بوجّب ئا [۵| عیاہء 
خال الیرد سارت شئْ'ثۂ از غایت بی شعوري اس معنی را زائع 

ر ابی غتان را راست شیردہ درحل بسیاست اہب کا ین حگم 
فرسرٹ و آن بغار را عل نایب ر ملک کال الذیی رگ 
چون وی گرقۃہ اندرزن تصرْپادشاعی پارو پارہ گردند بعد 
إزلی مللگ نایپ سلطان را بریں داشت ٤ہ‏ خضرخای چوں از 
فشی ۔خال تفرنش فراس یائته مذاسٹ نیس ئە بل غرم 


۵۷ 0"م".ء.) 

شحرر سی کوش نراہ صواب ٭ ثات شود ٹرلٹ خدائی خطاب 
دیئرمیرحس دھلري است کہ دیون ار نیز شرق وغرب عالم را 
فقاو ڈران عہن 'اگرچہ شعرلی دیگرعاحب دوارٹی برق ائد اما 
بایجوٹ ای دربزرگوار ذکر آنہا خرش نمی آید ھ مصرع مہ 

چر آنتاب بر آیں :ستارھا عدم است 
رفاتمیرم خسور در سنڈ حمس وعشربی وسبسایة ( ۷۲٢‏ )است 
ودر دعلىی ؛ پایاں قب منبرگ پی رخوث زرحمة الله علیہما عدخغوں است 
ر موانا غہاب معائی در تاریخ آی قطمۃ گفٹد ب رَتََتَة سلئی نقش 
فرمودہ بائی ہزار میر نصے ساخت و تطعہ ایذٹست؛ ه٭انظم ہ 
سیر حشسرو خسور ملک حضن ٭ آن حیط فضل ر ذریلی کمال 
نثراو داش نراہ ماہ معیں ٭ نظم ارمافی تر از آب زلل 
بلبلٰ دثتانی سرلی بیقریں ە ططی. کر مقل پینثٹل 
ار ہی تاریخ سال فقوت ارہ چون نت ہادم سر بزائری:خیال 
شد عدیْم المٹل یت تاری اور ٭ ٹیئہں شد طرطبی شئر طرظی خٹر مقل 
رمع مت کہ سلظان سد تھلی زا ربران :گرڈ ڈراک بات 
دگنی زا تعمی فرسوث: آبان ساحخکث ڈرایى دیاز رفات بے و در 
می آباك مدئوں حد ر تیر ريی مشہوز اسے گھ نتبگ 
زیارت کرد میشرث ر عارف جامی تس سرہ میفرمایك ٭نظم٭ 

آن دو طرطليی دہ بنو خیزی مان 

بی رت رسس ڈو رو رھ 





1۹ 


۲۰۴۹ 
ستائند و مہلثت آ دغندشن دمی 
فاتار خانة هستی را 1( تقد حیات پرڈاشت و ای زاتبا در سڈ 
سست عشرر سیع عایۃ '( ۷۱۷) رريانموثٹ و مدت: ملک سلطانں 
عثار* الدین بیست زی سال لبرٹ ٭ نظرء٭ 
علو* الذزی کہ از مہر عائی السکھ ہر زرزد 
جہان بگیقعت ٹیو زر کٹے دست زر اقشاتش 
نڈور چرم گشت آن سئة دیلو گوں رای آ نل 
ھمانسان مائذف ڈرعا ذر عالمکۂ بھٹی لئ گرڈائش نسش 


ذثر امیر خسرو و میرحس رحمة الله علیہم! 

از جنلڈ شاعران کہ ژمان سلطان عار' الدیں بوجو ایشا مڑبی 
و مخرت بك یئی خسور شاعرانست: عليه اليِحمة و الرقیواں ئہ 
آفاق کرای کا کران ارنظم و نٹرري مملور حشسوں اِست ز خمسءہ 
دع سنگ ( ۹۹۸ شش غد ر نرٹ رغعشت بنٹام علطان عظر الدیں 
ذر ہدوت دو سال ٹام ساختع ر ازان چنله مطلع ااانوار را در ذہضطفتءہ 
مال :گزین چرخ کہ گشنة بٹ ٭ رپس غٹن‌عد ئوك رحشت بن 
ار ائر اخفی گرزوں خرامھ٭ لے بذفر مثنہ مل کاسل: تیام 
3ر کتاب تُقّےات از عُلظا الیشَایض نظام ائرے ولیھ قٹس ال سہدالمیو 
نعل می کنند گه ررز قیامت کسی بہ چیزیں: ناك :و نار می 
بسوز سیْلڈ ایں ترکتا الله است ومی رخموو غالیا'بایشعنی اشارت 
میفر ماد ٭ یٹ مہ 


ٔ ,۰ئ 
ساشے ٭ ہ نظم ٭ 
نو رائیک رید را بد شاراست ٭ ییاداش عیل گیتی بکاراست 
رومیت عم ران (اف لی حد ماد را چنہ رجہ ٭ 


لان قطب إلدیری مارک شاہ بری علاوالدیں خلبی 
باتفاق اسزا و وارا برخت دعلی درارایل سن سبع عشر 
سیعسایة ( ۷۱۷ ) جلیس فرموٹ ار مفاممی و جایگیر علی لیقی 
برای مقری خویش لسم خرف ححر تام برزا رجہ را کھ می 
تنام داشت و از امائرہ اسیرشددە ر پزردا ملک دی تایتی 
خائ ر حاجب علطان علر' الدیں بوٹ باختصاص خویش سرنراز 
گر اذہ خطاب خسور خانی دا۵ ر طايعْة بوارےے کر گجرات 
بسْرلة خدمتیۃ آئد جا در ملک دعلی سلطان ایس کہ واله ر 
شیفىة رري .ار شدہ عہدا وزارت را باوجرد ئی اسثعدادی ہاو 
سفوض عناعت ٭بیتٴ٭ 
گرت سملعت باید آرامته ٭ مدہ کار اعظم بنو خاستہ 
خوامی کہ شابع شود روزثار ٭ بنا کاردیدە معرسلیٰ :ہار 
سلطان قطب الدیں چرں *“حنّت زندان کشیدہ بود روز اول ام 
زندانیان را آزاد گردائیدں:وملگ اخرالدین جرتا پسرغانی مللیف 
راکة خر بعلطان صنف عادل خلقی غد می رآشرز عاخت وەوال 
ای اآرجلوں ذاعیة تسخیر دبرگھر عرف دولت آباکہ کت امرا 
سائع آسذند مہ نطمء 
پسندیدہ ثبوٹ رر ٹرنگ ار راعي ٭ جہان بادشا را خرامش مجليی 


[إ[.-۳) 
ملطان شہاب اادی بن علاوالدیں خلجی 


که طقل بد بطریق شوہ ذر مہ شوال .سنۂ خمس عشرر 
سیعیایة ( )۷۱٢‏ بسعیي واتفلق ملک ایب ہر تحت ۔اطابت 
نشست و بای لقب حلقب بد ر ملک اختیار الدیں سنبل زا 
در قلعة گوالیار فسقاد تا چدم خضرخان رشادي خان را میل 
کشید و مادر خحضرخان ملف جہان زا متیدگردائیدء مردے داشت 
ازوی گرتند و شافزادہ را کہ مبارٹ خان نام داشت: دز حفس 
کشیدہ داعیة میل کشییں نیود و تقدہر موائق تدبیّر او نیامد ر 
چون تصد استیصل دردمان عائیي آزو معاعدہ می شد مبیشوو 
بشیرتام در سرەار با جعے از پایکاں محائظ تص رھزار تو اتفاق 
نرہ شبی عللگ ٹایب را بقھنل رسائیدند ٭ نظ ٭ 
اگرید کئي چشم تیکی ہدار ٭ کە هرگز نیارد: گز انکور بار 
تہ پتدارم ابی در خزاىکشنہ جو ہ کەگندم ستائی برقت دو 
ر شافزادہ ماك خاى زا آذ حیس برآرردم بچلی مك ٹایے 
نہ دھابت: سلطان ہاب الدبی ملصرب گردانید و مباڑےخان 
تایک :ذو ماد دیئ کارزبار ملكت ران سلخت و امرا و ملیک را 
از خود راضیگرڈانید و سلطاى شہاب: الدیرى زا بقلعة گرالیارفرستان: 
تا درحلظ عشر رستسایة ( ۱۶ب ) ضانجا ٹرگزٹی؛ ٭ئظ 
کس بوني رفائی نشنید است ڑ ایام 
عرکس کە زابام فا جست خطا کہ 
ر سرداران پایڈی را بثتل رسائید ار دیگرآن را دراطراب متفق 


(. ٤ٌحمع‏ م, 
کدرکر؟حی بستانکیست یاريي .ہک جرید. سربلئدیٰ با چناري 
خمی کر برقف دریا لہدپلي ٭ بٹ یادش یزخم سیلي از جاي 
تمنابي(1)فل ما میكتف: 
چرزیٹچا رامک تاراب خخائرستص ٭ ہپاثیں کا تخت ما نہٹش 
چرسردا یدلہ تئم شتچیزي ہ دجییتے بار تا .باشدں کتیزی 
چو غد۔ پقغامگوی وبر.:پیعام م خضرخان زا نماد اندردل آزام 
صصح ازذدیدالبراج شخوں داد ٭ ہپس آلوت؛تجوں پاسض بریںداد 
کەغھ را ملک ران یي‌چرن وا کت ٭ ذرارانيی بس باید یما کرٹ 
درب درلت‌ شرازمی ذررخوامي ٭ مرا بی درلت رب نورخراعیيی 
اقم استار یارجانی ٭ سرمی دررکی زان پس تردانی 
پیام آررچو رای جاں غم اندرٹ ٭ ببرے شاہ بزٹ:.آن داع لوٹ 
شہنشعگرم گشت از پلی تافرق ھ بگرم یی خیرہ خند یئ چ جن بی 
برآمد شملۂ ۔کیں را زبائه ٭ بھاته: جوں: را ائو شد بپانہ 
بائنئی سرسلاحیيی راطلت کرک ٭ کے بای ہی کورہ اسروز شسب ٹر 
رر اتب گالی رای دم انه بس دیرہ سرشیرے ملک انی بسشیر 
سن ایسی شرم انیاری ملک ٭ ئەھستای ‏ نتناکٹر بازی مل 
بفرمان شد رڑان مرٹی متنگار ٭ کبوثر پا غعنٹرر جر 'نافار 
شیارزني بریدآی چندافرننگ ہ رسید وبرابہ کرٹ ار ته اھنگ 
رسائیں آنچفرما بد ش ارخعت ٭ شہ اخل تلع درکاز ی چنا سعت 





ہسضت: ٭ کەزاژانونشی یں برباہبدت شاست 





1) این شی ردرمتئی ازنی مع اجفة بدارتی مرم تیست 
رثر عسینّہ ھیجثٹ ھ٭ 


ےم 

کە داندکۂ درپركہ بدخراکیست ٭ بصدقاندررں “خلص شا؛ئیعہت 

و درسنڈ ثبای عشر و سبسایة ( ۷۱۸) سلطاى قطب الذینی 
سرسلاحی کرتوال را فرسقاد تا در گراایار رفئه خضرخان وشادئي 
نخان را ہدرجڈ شہادت رسائید ر قیرلرانی ]را طلبید: داخل حرم 
طاخت ر میر خسرر دریں باب میفہمابذ ٭ ہیت ٭ 
مع التصہ نہانی دان ایی رازہ گن راز نینسان در گند با 
ک2 چون علطان ماما بی مہر ور نلخیےگشتبرخویشان: ترشچہ, 
علامٴ ملگ در خونریزشان دید ہ سزارازي بے تیغ تیڑ شاں دید 
برای شن ٹا کئں ار کی نالی ٭ زانبازای ملک اتلیم خالی 
نہانں سی خصضیخان کس فرسنك ٭ تنرداریي بغدر از دل ہزین دآد 
ایغعی زم>جلس کررمائدہ ٭ تنتۓ بیتاب و رم بی فور مائدہ 
ٹرمیدان یکاز سس تس ت‌آیٹکار ہ سٹنکش عانف زیکسو الد ستتگار 
گرت 7 اڑ کیئی خدارئد ٭ چورتت آید عو بکشابد ابی بتذ 
نمی شاید گر بن اتدي مه چپل ٭ ٭ نہنار ا یحل بہیرن زرد پیل 
کتری:ماھم دز ھنے؛ زز کاریم ٭ کہ با هنچار زان بندت ہر آزیم 
جو درخورد ی٤‏ زاشی مسندآرای ٭ ٹر اتلنی گی گار فرمايی 
ول یمہرکسیکاندردات رست مھ اه درخود علو مع حعات 
دراران یکل درپیشی کنیزیست ٭ کنیزارمہ بوہ ھمسہل‌چپڑیست 
شنیدمکان چنا گش تارج شدت ٭ کہ غد پابوس ار سرر باندت 
ته بس یبا ہو٥‏ کزچشمقرتاا ٭ پرستار پرستاربی بث اہ 


2 اث ٠‏ ہے ہ. -۔-ے-. ___ 





۱ 


]]۲۶۰۷۰( 

نہھنی تن ۔جچوں سکبٍی جلاد ٭ نکھی تند چو میٹیں فرعاد 
بعاتش از خصثائیكھته ختدان ٭ گُریتھ عم لیہایش: بوتذاں 
ھصہ ٹہر رسیاست رغبت ر رإي ٭ ہہ نغریں ر نفرت فرق ثا ہلی 
ماوع کہ ا سو راندی حیع م تمہ بر می کر ٹیش اوت 
عفا اللہ برچذان ررھاىي چوں ما٥‏ ٭ کسی چرں‌برٔشذشعیرکیں خواہ 
کرإ در دال ثیاید رز انی ٭:ز انسہن چٹانں رو جوائی 
فلك را نادریارب سینہ عدچاک × کریتساایجندان را نَا 






نے نت 





خر تصاب را رحسکا چعجوئي ٭ ئک خرامدتاغ خود زا س رخ ررٹی 
جرگل ہندہ بس رجلاه خوں ریز ٭ ژاندام چو گل ثرہ بے پبھیڑ 
غرض کس ڑا برایشان چون نشد رای :٭ کے گردد ٹیغ خزد را کار قرضاي 
با خفبيد ازمیای چو‌تند بادي ٭ فرترنسیتیٰ اعندر تزادي 
ستتب اھوتي اعریمی ‏ آثار ہ ھزار اعرایمی از زریش بڑنہار 
رافزائی۔چر عیش تنگ حالن ٭ کماندیٹی چ رعقل خززد سال 
چو ہوم ٹو: بدنژن شوم. چہري ٭ چرم یی رھد حر سی 
چوشام مم جبیئے>حنت آسیز ٭ جوخربری بد ظيقٌی اعدے انگیز 
لی چو پاشناي جشت رانان ہ. رخی چون ہوسه جاي کو دھانان 
درا ناخوش دھانی چوں غرارد ھ تبسم گرنڈ چیں: کش : ارہ 
دزائش سبلنی بلچیدہ برگرش ٭ زسبلت کرٹ ەخوڈراخلقندرئرش 


ارگ 


مفاد ان صفسوعنٹل یرون جست قاتو گر للع ار وم خوں۔جحست 





( ۴ن ) طبیستے:( ۴ن ) سگي‌زإں (ں ) ازیں مضزع تا مصرع 
ژغہمان بنٰدہ الم ڈر خرس نصی] بداوے نیست رٹدرءشیتڈ مہوجرٹ. 


پم |) 
۱ پ. رر ٭ا 

وروی ند مرمدا بے بات بج بی بی درا عص مت ەەیاکف 

بران پزٹیدکاں هرثی در افتاد٭ کزان ھز آرزە بر ہام زکر انتاد 

درآن برچ‌ازشغب ھرتیرشدترسں ہ٭ قیاست میہبان آمد ہفردین 


٢‏ بھی 


ژگئس حچرعا پا صد نڑندی ہی سی نرشیراں,ب قندیٰ 
ازبازو زور وز تی تاب رنق ٭ توان مه خوتٍ .و خراب رفتھ 
شہ اندر غصہ شادی -خان رالا ٭ مد۵ جست از ہناہ حق تعالی 
عبت کرکرترال ارنخحت رن بیفيند و مت 
چو ششیرظف رگم گشتہ بودش ہ اان‌نیریی بیحامل چە سردش 
عراثادردریدنت آرچپوراسحا ٭ درانتادند و آن افتادوبرغخشت: 
بہ رک شیْرِ :کا سلعگدرآرالشت ٭ نئرسك راکەبرٹیرال غضبریضت 
بھی مکساری چرع زیوں گیر مر کہ شورای: زاستان بازلد پیر 
چر بستتدآن فردرلتنش زا خت ہ ایت ست درل یوقت 
نثثت آن ران در تیوئی م برآمد سو ہسر ششیر خرتی, 
چوجست‌آر ازبی یرحس یزخنچر 9 6رت ہہ 
جہانی مارڈ غم شادیش نام ٭ غالق چون خط مہرد زغم وام 
بھی دِجال را معزبل گزد٭ ء بشغل اہلیس رإ معشعل پ 
ا بكچاسب/ء بیجستعمیغی ٭ نتھریگ مہری اوہررستہ نیغىي 


٣ (‏ ین) ای ٣(‏ نا برشیی غنثي ( ۴ن ) درجرلسیغ 
بدارنی و یی مغۂ عشیقہ بی ست روعالپ کہ سرد ر ہواؤ 
عاظمم یم باشن ( ٥‏ ن)] ‏ غرن (٦ی)جنادی‏ (+"ن) خی 
و سہپررغم رو وام 


و 






جستا شمشیر 





: (َ٭م ۲ 
فر نکی ر0 کچھ سنوی تن رپ2 گوئوں ا متا ہمت 
بہر تقدی ربعف از تسلظ سلطان قطب الادین چمیع غوائط و قواتیں 
ھ04 020 حعتی ( صلی برد'برھم خود رفجرر 
ر عصیان و تدثٹ :و طغیلی در فور حلطان قطب الین 1 سریر احیا 
پاتت ردر عیش را ٤مرائی‏ برپي خلق بعشوہ ر چن منلیا 
کال الدب :گے بعد اطلبِ الب خان و بمیاسئ سید آو 
بات رت بذییگہ 'شہادٹ رمیںە بوہ عییٰ اللک ملنائی ائ 
درگاہ ٹامزٹ شندہ و ری کین تہررالم و سافر' روف گچزاٹ 
را بر ۵ز غبط آررٹ علطان تطے الذبی مخت ملک دیک را 
احيالة خوہ آرادہ خطاب ظفرخانی داد بگچرات قرستاہ و ار 
مہبات آن ملع را بہٹروخوب تر از عین النلک: خرکرڈ رم 
در سال ثمانٰ عشرو سبسسایة [۷۱۰۸) سلظان قطبِ الدتی ہاسپاہ 
گران' اجالپ ڈیوگدز مقیجھ:شد ورایان آن دیار تاب مقارمست 
ٹیارردند رھرپال دیو را کہ درٴمدت فترات بعد از رام دیو کہ سر 
اطاعتی گشید برہ بوست از سرئت ورثیتی ممفت لیردر 
تصرف تطبی در آ مد ر خسورخان را چتر ردرہاش دادہ چائسے 
معبر نامزدہ گرذالید ر یك لکھی را در دیرگیربہ: ندالت گذاقتھ 
اجانب دای معاودٹ شردوبنزدیک بدرۂ ساکون ملک اسد اادیں 
بن بئرش, خان :ا که ' مل شش تام داشہی را صوادظ سلطان 
طلر' الدب بث داعیة سورري در سر انقادہ عدی: بسلطان 
اتدیفیذ و خلطاى زا یکی از ھراخولغان خبرڈاز کر علطان مرموہ: تا 
ملک آسد الدنی را جیالچا بەاکٹل رساناد و بجیست نٹ رز[ ار خویەان 
ل1 


۲۴۰:۳۵۹ 
ز راہ ٹہر داسں ۵ کشیدە ٭ خیئریز آستینہا :پر میں 
شہادت خواست ا ڑخضراندران کاخ ٭. جو تسبیم درخخہی ازسیزی شاحم 
سیاست را فلکت زاری ھمکیٹ ٭ شہادتا را ملگ یی ضبییہ 
پر ۔فرٹس رزشوان :ہار کردہ ٭ نع حخررای ذدرزہ آغاز کر 
زا بانت شہادت گامد || شا ٭ شہادت گری شن شم صہور قمصاه 
چزیرشدختنجرشفجسبرداشت ٭ دران منزل فغان رعد. بر داشی 
سپ میردخوزشید ازتری خویش .٭. رلیی تقدی ریکسر کرد از پیشن 
کُنْكِ تیغ تضا چرں تطم امید ٭ نے ءے دائدذ سپرگشتی : نفخورشیں 
بیگ ضی ت٤ا‏ آی ٹا مہربای کر ٭ سرغھ درکنارش میہبانىی کر 
نخوں شستی برآںغشپ رعدرلاب م٭ کہ عاژٹ چشۂ خرئشیه را آب 
رلی چجرںذرتی انجان دم نجرلش × بریںجانینخوں شستی چنسردش 
دولرانيی کہ با فرختدگی بوك ٭ خضرخان را ال زندگی بہ 
چر حضرچرخ باار دی گشت - غنا‌آب حیاتش تٹیغ گر یگشت 
چرادیدم اندربی شید بیتئیز ٭ بس ى‌ غمت آاحیرا خضنن نیز 
برآمد جاں عاشق خویے غشائان ٭ ‏ رلي سی شف گرداگرٹ جانان 
کلیکز ري چئیدی تظرہ خرثی ٭ نشاندی خوں عد ررثي برثی 
جلی آب اڑا نگل خَہن کقیدثذ ھ نگہ کرں تا گایشنلٰ چو کشیوتن 
و چون بٹیاد انی اشیصال ‏ ٥ر‏ خاندان علاثی انتاد بی آز 
مجذربی پرسید کہ این چە سیشود مُت چوں علوٗ الدیی آتش. 
دز خان ومانں حم ری تستح) جوث رہ ہر خانعای اق ٹیر شمان, 
معاملھ مبرد ٭ ھ ہک و٭ 


(0۳.۰ ۶,۲ 

نطاب فا سلکگ ماطب پودہ سلطاى نی عزض گوناں. بی 
جہت بققل رساتید و دران ایام سبطاىٰ اکٹر ارقات .خرہ را بلیامی 
ننای وززو ژیوز ایشان آراسٹه در مجلس حاضو میشد و شرااخواري 
رڈئر اقسام فسق علانیھ میگرٹ ورھذگرر مونثٹ ئسبٰت بري 
یکسان بود ٭ نر2 

چو دال ر ٹون اقمھ تہ القے قدان: خر اشن 

لیس کھ کٹ الف در شکاف کاف جھ 
رر ھزائن مھ رھا را می آرمرہ تا اغرلی معنی رو ٹانوار مل عین 
البلگ ملتانی و قرابیت را کہ چہار٭ شغل داشت و دیگرائرا 
باللی کرشک ہزار سلون بطریق ھزل ر مطایبه لھانتہا بیج یت 
ر تقلید ھا سی کردند ر عریان شده حرلات قبیم و شٹیع آرردت نول 
بر جاسہلی اعرای نشم انداختند و اسباب نرال مه مہیا کرڑٹن 

مصخرعۂ ه٭ 

گن ہرد جس خی آرابتجد 

ر دولات ہزیان حل می فی ۹ یم 

افا میں گوان جە بم خشواعد خامت 

رژسستی بیٹرای چھ ب رخواەد خاسث: 

عامسجا ار خہان حخرباردشمىیپس‌رپیشن 

پیںداست کربی میان چا ب رخراعدِ خاست 
و بعد ازتقل ظفرخان حسامالدیی زا کہ برإدن اخمائٰی خسبر لی بزد 





٣ [‏ ي] آاعتاتی 


[زخام۳)) 

ایفشضاى کھ اژین واقعہ خبر لداشٹند ربعشی اطفال بودند نمرمانں 
ارستادہ: کر عیاعف کرت رچرن جبابن رمیدشاديٰ نی سرسن 
ار را'گرالیار تاد ٹااعل رعیال:خضرخان وشادی ۔خان مقترل 
باقیڈ اخل حرم طقلی آبفہ از کشان علطای کہابا الابی بذعلبيی 
آررں ر علطان قطب لین بتقریب أنئه خضرخان مرید تلطان 
التَابع نظام اارلیا ‏ تدس الله سوہ العزیر برٹہ با حضرت علخ 
ٹمعبت بی اعنقادی داشت و بررٹم حضرت ار شیض ئن الویری 
رإ از ملتانی طاب نیرہ ر ڈخزاد4 جام را کہ اڑ مکرالی یق ہو 
فغرث' اخلصاس ۸ا۵ ھ بہیکےہ٭ 

چون خدا خواعد کہ ہاٹەہ کس درد 

طمْنشسن الندر سبرث پاکلی بد 

وراخفا خواقدہ کہ پرشد: عیب:گی 

ٹم ژلهك ‏ از عیب عمعیویان نعسن 
و اخاق ار بسیا رتغیریاہئت و کر رای خوں ڑیڑی ٭ائند پدر دلیر 
رإ بی مرجب بسیامعت ۔سائید و درب انا یگ ہی در 
دپرگیزیٹیاد شی ' گرٹہ :عامات ‏ پااشامي برای خرہ ترتیب 
داد آغ چون خسروا کان بد یوگیر ہسید پک اس سر کہ ثار ذبوگھر 
نامزد بودنک یگ اہی را گرنته تحسیر حا سپردند و اوزإ مقیں 


مساخحنا نے دھلی فرسنان ر بسیاست رسید ر ملکگ شاھیں را کہ 








[ ٣ن‏ ) ائلْتلاتھمر 


[)| ۲۱۳ ) 
اید نکرك و گواهان کا رمیدند و آی حض فرائق 
شاعر راست آمد کہ چوں با زی خریش مراقعھ بداز الٌغآنة یداد 
بر" ار جعفز برمکی ہا شفیع ساخعت ون آوازبیدہ ۔خانوں 
را وسیله گردانید و غاروں خلیفع رعایت خاطر ز بیدہ گرٹہ حکم بر 
رئق مدعلی لن فرزدی فرمرد فرادق ایی بیت گنت ٭ شعرہ 
لیس الشفیع الني تی مرا 
مٹل الغفیع النی بائیگک عریانا (+) 
یعنی شغیعی کہ نزد تو آزار ہوشہد بیایں مائئه آیَ شفیم خواھدك بر 
کہ دحتہ 9 رابی متل ازی :روز درعرب مشہور شذرویعد ازاندہ 
خاطرخسرو خان از سلطان اجیع رجوہ جع گشت حکرپہیرسائیدن 
توم خویش اہ گج ات ر آررڈں ایشان در خدست علطان گرفت 
رسلظان اعتماد تام برری رتیْلۂ نچ شس 
ایی او باز گذاشتھ خود بغّسق و فجور مشغول ؟شت: ٭. نظم ٭ 


عصےؤف 3 ششعر یر ائٔف] خدقھ 





(.+) درتاریۓ, ابں خلکل مذکوز ست کە نوار زوجڈ تردق خولڈ 
بنے منظور بی زیان .را کہ نوج عبد الله اب ییر بردہ اس 
شقیع نوہ ساجت و فرزمق خبرہ پن عہد الله ان تیدرزا ک٭ اق 
خولۂٌ سذکور× یٹ وایںی سرائعھ پیش حضرت عید الله ابنے نبھے 
بردو سی نہ بر ھاہسی خلیقہ ر زمان فرزدؾ نی عق وشعرارئش 
ایی ست مھ آما ہڈو فلم تفجے شفاعتہم ٭ رممصعت کے مر 
سن نیاذاء 


)0( 
سردار عم چم لف ےِذا اختبارز گرة الب گجرات نامَرہ گدائیدء 
حسام الدزی طابفگ برارتچھ را ازان وأیی جبع ساختء داعیة طفیانں 
درَجرَ ید گزہ و |مزلی کف رر غالے ارتا بسکری کر فملو ترنعائتد 
سلطان:لچہٹ خاظ رخمررخان هی متعر ار قدۂ در ساءنٹ 
خاص گرفائید رثربیت اوفرق آخد لموٹ و ملگ وحید الدیی 
قریشی زا نجلي حسام الدیی بجان' گچرات تائرك گردانید کە 
ژامنت گرتتاری ہی ازیوہ ر خس خان در حدود تلنگ رید 
رای آے) رإ ڈز حصاری ٭سصر ساخته مد و چند رثچیر نیل ر 
٠‏ ٍ دنابن رنفاپیس نامعدوہ ر ناسخدود آنو پیذئش گرفٹةً 





تطمہ ا 7 برژن شش درم بیس آرزدء بای معجز درآمادار 
قرت امرال فاعیة طفیاں و فیا پیا کر 'خراست تا ھمانچا 
بناند وامرالی چند را له عماہ داشت بققل زسائید ملک لیف 





سلطانی اڑا سز باطن ار ۳ گشٹہ اررا: بززر و یقن نشائده دو از 
ر سرعت تام درغفت روز از دیوگی در تعلی بد الْذبِشۂ قاسمٹ 
ازا بعر نلطا! رسائیدتك ار خسر خان آدر محل اخلوت ٴکە 
با سلطان “چیتت خاص اشت اسان زا بلطابت ایل 
بدەست آرره٭ ہدیہایٰ 'آسمرایوجوہ خاظرنثشان غلطان ساقت 
واسلطان ق اررا نف ا تاطع ‏ دانمتہ 1ر ہس غلفتلي ر زبردگی 
گ بار داغقت 1 1م[ رلجید و اعتر(قہا بایشان گر ار کہا راز : 
رفرچند آنہا گرآھای صادق القول برطبق مدعالی خویش گذراتوہتد 


).۲۲ت 
مدغل نام عم خمرو لغان با جیائة .از برواران ا خفچرھا ریم 
بقل پنہان دائٹند بہ قافی خان ریہ ر ارزا :حر او حکایت 
مشغول داشلہ و غافل ساخده زحمی بر زدند ر شہید گرڈاتیدند 
تا امظہرقافی فی الجنہ گشت وغوغا بلندد مد و سلطان کہ 
غی راز سر خان یا خود تدینی ڈیگ ردر انرشت لداکتا پرسید 
چه غوغاست ۔خسرر خاں از پیش او برخاستہ و تحریلگ: خونغان 
برونل علطان کزضوباز آمف: وَگفْرت 'ایان طریہ را دم یلم 
جنگ میِكئله دریتوقت جاھریا نام خال خسرو خای با جعي 
مترجہ قصر هزارستون شدہ ابراغیم ر ا“حاق زا کہ محفظت تصر 
بعہٰدا: ايغان بد بقتل:رسائید :.تصد سلظان کردند ر سلطان دای 
لیم ممتی برخامت اورجانب حزم رید خمرو خاں مر 
سر اوزا اڑ عشے کشید و علطان با او در الش خلاض یرہ کہ جاھریا 
رشیداو نغعی پر پہلوي سلطانى ز۵: وسرار بدشتھ ابریدد ااریالي 
تم پایان انداشت ٭ بیت ٭ 
دہ نخار از بسٹر آن ڈخکس ٹارٹین 
گازار عیسید آز دیبای بعیرش 

خلایق چون آنسال را دیںنفد ردام خو را بلرشۂ کشیدئد و عطفت 
سک رد تافو چثدت ا ار اما پر در تص۔ بقتل رساتیدہ ر با 
برادزای ذرحرم غلطانی درآمدء فریك خان زمر خان بمرانں 

ورک سال سلظان عاار* الفتی را" از کذار ماکرانں خدا گر٥ھ‏ حوعھا' 
بریذفند ودمست تعدی کشاذو افج خواستئد کردتدر آن یصۃ ننگ 
و ناموس عائی و تطبی را در پلي اعظہ با۵ دادنٹ ۔م نظم ٭ 





۴۱۴۱ 

ام ومزاسی .0 مرقتو اہ 
ومٹٹریان ذرلخولەصر ویۂمشدۂ بقرورت زمالھ سابی خرہ را در پنا؛ 
ےس لغای گتنف: ٭ بیتےی ٭ 

اگ ژماته بئرگی دھد زمام مزاد 

برای رو سلامست سلام بانف کٹ 
ودرلاہ سلطان را ہتمام الوس بورارنچے فر گرننه در منزل خحرر خای 
شب و آرڑ اجتیاع نیردەکتاش قلن انگیزي ر غدر اندیشی درحق 
ساظاى میفردند او چوں قاشی غیاہ اادب اا٭خاطب ہقاشیي خان 
ایتتعنی را بعرض رسانیں خلطاى مغلوب شہرت فان زہان خسرر 

خان را طلبید: جار ایی خی درمیان نہاك خسرو خاں گفت چوں 
سردم غتابت: سلطلى را دربارا سی از اندا انزوں مے پینند 
اڑییں حعد تہبت بزمی سی کنند سلطان :تصذنیق او کرد 
لیک ھلی در لاہ ر ڈیگ زکارخالہا را نیز بار سورد خاي ابذمعنيی 
رل:جلیل ہر ےباب خرد دالسلم قل خرین برای مود 
٭ نظرہ 

چو عتری دید آنچتان حایَ ڑا 

دلیل.: ظفر دی آی' قال ۔ را 

الا خال* قريمك+ دثىل خسمرري 

چو کو توی داش ہشت قوي 
تا بی علظای: یا خر خان-٭جلن شراب داشت ‏ و امرالی 
چرکیداز اڑائررت خویش با رز گمقند رتاقی خان ایام ھزار سنوں 
رت آمنە آشجص حل درراتھا و پاسیاثای ہی شو۵ ردرہی اٹنا 





():  + +٦ 
زین مذگور شدند. خراعی رای سر باطاعت او در آورقد ارإ‎ 
مغالب ہایں ۔غظاب ماختندہ وگعار آسام ابی یه ثذزل نہاد‎ 
ویسوم عندريی رو عادات کھ رزواج یافشت وبت پرسی و ضریت‎ 
محید شابع لد وخَسررخان برای ۔تالیف قلوب اگرچہ ززَزیزی ھا‎ 
و ا‌حشتہای وافونمود واکٹرخڑین عائي واسوال جع آرزد‎ 
تطبی را در اندكائمت ہمعسض ثلف تہاد ٭ مصراع ہ٭‎ 
الله الله کہ تل کرٹ ر کھ انشرختھ ہرد‎ 

اما دلہلی خراض وعرام ادیں خرام نکی رب یو ٥نی‏ ار بطرڑی 

نمیده بر گة ہذستے: تواے آورنٴہ 
وکراننڈ احدییٰ رعھرین و سیعسابا(٢٢۷)‏ خحسررخان 
چتندی ازاوك سلطلى علر الدبی مثل ابومعرخان ز عليآخان و 
پہاا نخاج لا من درچٹم کشید زبعشی ار مرا مَٹل میں النلگٹٰ 
و دیگرا 7ا متغق گردانیدہ عفرت ورٹت اب اغلے دیار تامیاب َو 
کامگار شتاتت و سیل خرابيی بر اعل اسائم شاخوں آرردہ عرصس مل 
ایشال زا ٥ر‏ ریوٹا ر خانمان ھا بباك :فتا در ٥ا‏ ر رائعة غزان کے ×ر 
رما سلطان نجری ہی لمودہ بود 1ر یاك رنت :و این بت 
حسی خل سردم بوڈ ٭ یك ٭ 

شا ا بدر مك تع بیئیے سم 

و خسرر خان فرلمین باطرافف قوستاہ خلق را تچاىب خریش 





(١٣سص‏ )مم 
اپ 


(. جیجں 
بیگ ماف :بیک: 'عظہ بی دم 
گر ںی٣‏ دیمیہ جا کالہ اع 
و چوں خاطراز ققل و تہب قارغ ساختثد :چندی ازامزا مٹل 
عیں الملگٹ ملتاتي و ملک خرالدیں جرنا: که عبازت از علطاں 
4د بی تغلق: شاہ باشد :و ملگ رحید اادیں: ٹزیئی و پستران 
قرا بیگت ر دیگر امراتی کیار را شاپ طلبیدہ بر تام ھزار سٹون تا 
عبم نٹاھدائڈئد چون روز تد اڑ علیا واکابر شہربیضی ہقام خسررخان 
گرفتلفر وخطیۃ یڈام ارخوائدنور چیعی را کدگیان>خالفت از ایغان 
داشخند اصیلہ ر تدہیر بدستے آوردە بعالمعدم فرستادتد ز خانعاى 
قاقی غیار الدیدبی زقاشی خان زا بغیراز زن ارکە گریشته ہوٹ 
پھ مدغول مدگوز سپرڈئد وٴحسام الدین برادر سااریی خسیور خان 
خطاب خاغانانيی پان ر مدھرل رلي رابان شد و عرمہای 
سنطانی قطب الندبی ردیگر شہزادگان رمقریانں را میان پیدیگو 
تیم تبودندا و حرم“حترم سلطار‌را خسررخان :دز حبالۂ نا مخ 
در آرٹ و ایی راقعہ در سفۂ غشریی ر سیعیابة (۷۲۴) لس فو 
و عذت ملک سلظان ثطےالدیں۔چار سال و چٹ ما ہرد ٭ بیی ٭ 
۱ تا ۔جہان ہبوٹ چذئی بوٹ و چنٹں خواشق ہوت 
ھےه یا عائقیت کار چنیںی خواھہف ہود 


ناصر الدیں خسرر خان 


کے نام ارارل کسی ببراپچےە بر ر کر سئنظہ مدگوز باتعاق تدیلۂ 
یسر آغت مالی:رتطبی چان تمود: و الیک قب 


.۱۹ء ) 

پسر ہر رآ الله حائم می وخ از دعلٰ باچندی' 71 سراران باہاذار 
بر سمت :راہ ڈیپالپوز شنائشتی ہ بیت ٭ 

الف رآ تاربانی برا :٭ اضمي زائد یئزویہبااتفاق 
ر انی اغللگ خوہ پنش انان در قلعة سرتی ٥ریستت‏ سوار 
ترمتادعبرہ چون آخمور خان از آخرات غفات بیدار اشہ ررلتنٰ 
سللف فرالذبنی ج اتا ذلیلی: تَرّْي بزرلل عبت لت خود 
دانست و پسوقو قنار زإ کھ عارض سالگ ساخٹہ بود بتعاتت او 
فرسناد و اوتا قصبۂ سرسلی رحیدہ و بر مقصرٹ خر دست نَیائتہ 
بائرگشت و خسرو۔ خاں ا الام بررحقیقت حال داد ر غائنں 
ہملک بعد از آمون پم رخرٛحالی ہسیار اظہار نمو و عزم الىلوگت 
را:٤ار‏ فرمردہ درامشضلی عز بعت جہات داد تد ر مردانی ڈات 
ہصہب تھلی ررانہ گید و خسورخانی خاخانان براڈز خود را چٹر و 
شرزر بلش دادہ ر عرقی خان زا ہا ڈیگر امرائے اسانل واراڈدل بر 

غازیٰ ملک کہ سالہای بسیار در معارإت مغول شمعو رعلی نمایان 
ز* و عم چا مظف وو متصور بار گشتہ بوٹ فرستا ر ملک بہرام الم 
بحاگم ملتاں.ر آچہ نیژبمدد غاہی مللگ رسید ر فریقیی در خرھت 
ٹہائیسرجای مصات اخثیار گردتد ردر ارل حملہ قسیم ظفر ہر 
شک راسام رین و علم کقا زین سارعه ر حر خائیان فان وَاْان 
و۔اسیاب ر غلامات پادشاعی بك ا زوی فرار جچالیےی دفليی 
فہائند و غانی ماگ بسرعت تام تغائشب کا رتعتتان کردا وزائنه 





٣ (‏ س.) ابیة 


,|| ۲۶۱۸ 
صنبل ا خاتم خانی خطاب کرت و کمال الین صرقے زا رئیل دی 
رہسر قرو ٹبار را عارص اللقی داد ر مللك تخرالدیی جرنا 
پسرغاي ملك زا برآخ ربیگی مقررداشت :و فل آواإ ازحنہ 
ٹیٹٹر بدسے می آررد تا بلشد کھ بتقثریے: ار غالی ملك 
غیڑ کہ ار امہرای۔ گنار علائی ۵ در مقابلڈ مغول نشلدے بوٹ آز سہحد 
دیبالپور بیاید ار درادام ئل آی زمان مرچد دالت از ہوٰۃیفنعل 
آرۂ و عیں العلل ملتانے را چند ررزي عالم خاتی: خطاب :داد 
آخر اوبغاِي ملک عی دہ سنوی ہاو ئرثتةه. معتلبر 
مچہتی خوہ و فرار بنردی دہ یزز محرظ :ار جعنلی میا رخرٹٹیٰ 
کے ما با باشت و آمدی بەہ از :اقرار گرنتن مزال رو امرلی 
ذْل ر بعضيی بط صداصبےی کر زرجوع بے خسوب خای 
میشردئذ ربضی ٹیئر سرکشی می تعودند غاہي مللع را 
بعد ۔آر شنیدی ابی اخبار مین غرقی غیرت اسالئ و حعیت 
نایں ‏ ولی نغستا خویش در حرگت آمد ر گر مث پر 
انثقام گرنتی پر میان چان بست و مہا بعلوک اطراتے بد 
قسقابء استمداذ پر لتیصال آ یکاہ لمست ٹموٹ و ملا فۓ لی 
امیاں الغ کہ بزباں عنديٰ آنا قاک چوکی میفویند رٹعیں گرٹی 
جواران بدرته :در راہ عرجا اچاب :پدر ترسناك و غبی باتفاق 





( ۴ ن.) مزاعب 


ٌٌ٘٘1م۶)]) 

تچائے ثلیتھ غرارنسوث ورچٹر وعلم وحم عاریمبی او بدست 
غاری ملک افقال ر خسرو خا آز تلٹھہ بار گشته ذار خطیرۂ ملک 
شادی آممد کہ عاحب ارل ہی بك تقہا ار حراسیعہ ور مدھوس 
پنہانے شف راپ ڑ ڈیئرارزا بائتے حال گرنته نرہ غابی مللگ آورٹتد 
ٹا چڑای اعبال غذیعھ راتعال تجتحۂ خرہ رسیں ى٭ابیت ہ٭ 

دیختی کھ برردي آمد- ہبار 

باہبني عم؛ اکتون' برژن ٥ز‏ کتار 

گرشن بار خاراست شر هُشتة 

رگثر بڑیاں استا خوہ: رشنة 
زیر دیگر غانیٰ ملک از تلینہہ سوار شدہ ذر کرشگک سبرینوںآمڈ 
و اکابر اضاغر باستقبال آمدہ ژبان ٹہنیتی گشاائد و روز دیئر 
بشہر دعلی درآمد و خب ررسائیدند که خاخحانان حرام خور درگرشۂڈ 
می َوایدة ار لگ تخترالدیں تم غاڑن ملکااوقئه ال اڑا 
تل اَل در ٹہر گردائیدئہ آثعاہ ہعیاسے ‏ پیوتی زا زاتعه 
داز سنہ عسرں رسبعثية (۷۲۰) رری تموث ر مدتا' مللأگ 
خحرو خان چارماہ ار چند رر بر ٭ بیت ء٭ 
الےم گئی ہار ئنغنكکت +مند و ائتے ٹدقی بار عنائ یی :کھت 


کھ غالی ملگ یائمند درسنة: عشریں ر سیسایة ( ).۷٢۶‏ 


باتقاق اامرا راعیای بر سریر ملطنت جلوس فرسوٹ و ہلیں ۔ 
خظاب غاطلب: شد و مہنات ملعی ہا در یل :عفن چنان 


۰.٠٢۳٢ ( 

بئوچ عتواتر بدعلي ہمید رو خسررخان اغفرهاي ہرائندہ خاطر۸ 
اطراف جع آورثہ و ۵ر خزای‌کشادہ موا جب سہ سال ز چہارسالہ 
با العامات راف وو امیدرارٹ عناصب ر رایات باخئر سیداد درینی 
حالت بقیہ از شاعزادیگٹان عائی زا کہ حول ساخته بود ارحرم 
برآرردہ مقترل گردائیں وباستعداد وجعیت ام بطالع نس از 
غہزرہرآمة ر پر سرحرشس خاص ٹیہ ئک و مسنہثي خبہلي 
ارڈریي از خوفت :تخاس تا اندرپت بر وغانی ملک نژل در 
حوالی خطیرة سلطان رقیہ نمو ودزیی حیں عفن الملک از لشگر 

بامای عت عز ہت ترافاد سن فامد ارت ات 
دھارو آجیی شتائقہ رابی معئی بامی دل شسنگی خمرو 
خانیاں ند در زوز دڈیگر معمكِة کارزار مننظ گىشت راھل حق بائرتڈ 
باطل دست وگرنیان ےہ ٹماز آر روژگار مدبرای خرام خواز برآوردئن 
ایل بار لشفرخسوو خاى ااپ آمد رمئست بر مردم غاتی 
ملک افلك رغای ملف پلی ثبات افغرد٭ زستمائه درآعد وبا 
شقنی سنرار سرد کار آزملی کہ دِركرتۂ کین گردہ بردند جعیِت 
ائرزاژیر وزبر سالشت او ملك تُللْنه تاگوری ریم ر قرو شاز 
ردئگرارکای درانت آن بیدولتی دربی حملۂ چون بوباہ دررنٹی 
ملف تیج بی ۵یع شوئند ور سر حا کیال تہورر مردانٹی 
یا آن نامردانگی بثار بوٹھ تا اہو اچنگے گٹ 'آخے آ3م تاب 
مقارمہت ہا غشیرانی جنئی نیاررہ رہشت بۓ عزیمت: نہاد 


سے 0|ک.تتے-ى<٠-تجھے ‏ ‪ ےوےوو۔ ۰م ےر ن+ںمچچجچًََٛچچ‌‬ہًٌ۔ےےےتثکےٹنےےںۓے سے_ل ۰۱۰.ے س- 


)لتعۂ 


ہیں 


۲٥٣(‏ :ا 
شہرت ار ھ ثتنت 8 
۳ 
عغٌبا بے در ڈیت ثظاہی 
و مر در ائٹر تصانیف از دست, او او سعد فلسغقغی شکایتہا کے 3 
شیجراد1 دمشقی ہثریبٹ دیر رسیدی ڈاٹ چوئی از دعلی 
ہدریغ آوایہ ذر اتداختد گہ سلطاى تغلق نناندر فترریي معظیم در 


اھل اسلام ہت و عبیف :اسرا را از الغ خان تہسائید و كِمْازبر آمدہ 
ہسیاری را اڑ لشکر مردم بقتل رسائیدند وملگ ؛تغین ودیئرامراي 
راتعھ طابٍ درحق الع خان غدري ائدیشیدئد رر اویا پفحار سرار 
ہاپلغا رید رگا آسە و !مرا خ رکدام باتطاعات رنٹند رملک یی کۂ 
درنراحی ماہیں ملفان ر جلمبر رنته بر ہا اھل وعیال اسیرذ 
وٹاے الدیی طالقانی داماد لک تکیں کہ ار بننیي خانہ گربختہ 
بر در گذاز آب سرو گرفتار شاو عتید شاعم نیم ھمچنان تکرب 
پستے آمد و ابی جماءء را پا خیل و تبار بر پای یل الداحَتتد 
۲ باتکی ساذتعا شجالہ ِفتنّف وشاغ ہیحت ںُ 

ر دِرِسنڈ ثاٹ و عشرین و سبعمایة (:۷۴۳) الغ خاں:بازدرم 
بچازتٹ تلنگ ررییٹ 7 2 لِخۂ ممشبہ جضا شف و لِ خاى 
3 بل دک کراشتہ 0-2 میڈ - 308.]. 
کہ یں ا فریك ر رای لدھر ر[ نی ڑبرانڈ درللا گردانید ر 
ازنکل را علظان ہور نام قہادہ بدعلی مراجعت ٹمود ء 


اگشٛرتوے 
۴ کم و ترنفیب ۵ال کہ ڈنگران اڈ ز سالہا تکرائتہ.(81) دا۵ ز اترعاي 
سا را مناصضب معی امٹرد ٹرمود ر امرلی عائثی ربعضی 
ار ملرث ثطببے زا نوانٹہا نمودہ اتطاعات 76 2 
قلعة تخلق آباك و سای ر ارات عالی گماشتة مسرتہا ڈرلی ٹر 
و رشامرششی تاریم اتنام قلعۂ ز[ نادکلر عا ادعلوھا با 
ا کے ڈر عقد َللة سلکان قب التیں با شع حل می وت 
و|مذال رو معارثدتی طایفۂ رٹوہ :و اریاش تمودئت بسیاشت زعاتیْہ 
وعلات ملک تخرالدین پسرخوٹ ۔جرتا را ئە آثار ارد رفرملطنفت 
از ذافیڈ ار ظاھ ریو الخ خا خطاب فرمود٭ رچٹ وو لوازم ماطاتی 
دادہ ری عہد ساخغت رو بہرام اذا را کہ ملطان تلق شا بزادر 
خوائف یرٹ عشلریختی نے سلخنه انطاع ملثان و تمام قد 
باز معوغن داشتا اواچہاریع ردیئر خرد زا بہرام خان و ظمُرخانى 
ر *حیوث ان و ثضہتا' خْان خظاب داد ٭ 

و درسنة احدیٰ وعشریی و سای (۷۴۷۰]]. الغ خلا 
با عسائ رچٹدیری وندارن ر اقطاع دیٹرال شرق' ورنڈ عثد جب 
دیوگیز و تلنگ نامز فرمود زالغ خان لخثر دیوگی زا غنراہ گرتتہ 
قِلعۂُ ار تکل را کہ ار عشی عف: سال باز دار النلگ رای لدر مہاڈیو 
وآبا وا خداد اوہرفہ عحاصرہ شنرہ رحصار گلیں بیررئیي گرفتھ ئزدی 
یرد کھ حصار ستگیی دررئے :را نی ڑ یکشاید : درتی ‏ اننا عبید:شامر 
مفتی معارٹأ عیر خسرر 7 اليٰحمة کہ ایں بیتی آزای :ہدتيت 








[1)) ۔ ننوائقد داد سی دریکے ‏ سخھ ( م ن.) ایب 


جح إ۲ 


ناشستہ ازان انہر آمدنن و ساطان تغلق بنقغریب ست 





نا شسٹی ازانں۔خانھ ہج نیامد تا دست ار خیات,شحت واتصری رز سر 
او انتاد ختقی تَیَانکِ کھ' از خی ایچئیں فصرییے گ2 شیپ ضرزري ضررری 
وھ تی ہي آن سئ آیدد گە الِغتَخان تصد' ۰ جوف ساخقہ باشتِ چدا لہ 
مسشہور در عرام الیک إمافاوب تاریۓ :فلروز شاھی نترشنہ ائرچھ 
اہمتشل حَیمْ مسر قاط مر ےی پا راقغھ 
01010 تغلق چہازحلع وتوغع مل بیہ 
٭ نظ ٭ ۱ 1 اوح 
چو او وڈ 2 
و درمتا :اح حله :مشہور'است گة: +:011+ غیات الدیی تغاق 
:ہا خلطانى المشایم اجوژن عو مرآج داع7 :771ا امہنوتی پیغام 
یشیخ نستان اک بعد ازائکم سے بوعلی رسپ یا ایخ آاچا:ہائد: ہا 
>- شیخ مروف لور بعھلی در احتعا ابی سر لان نیٹ 
ےب النخل ہستۃ شہات بایبٔت: ر تغلق وت 2 آخرن 
لیف ارسیت ہنام نتلطانٰ پہہجے امم او منظوم گشاۓ او رقات 
لان" سلظان المشایۓر عفر شحیر نیز چنائسیگفكشتی د رت سال نوٹا٭ 
ساطان حمدعادل می تماقکار ۱ 
کہ الغ خان باشددر سن حس ار عقربمی ر:سبعبیایة ) ۲٤‏ )" 
باتفاق انرا' ر'ارکای. درلات؛یر مسند سلطثت ٹشست؛ و بعه 7۸ 
۴٤‏ 


)۲ 
وادر سنۂ اریع وعشریی ر ستسمایۃ ( ۷۴۴) سلطان خیاٹ اندھی 
تغلق تا بتقریب بن علوفی ‏ حکام بڈژالہ الغ خان زا بثیابی 
خریش در دار الیلی تعلقاباك ئە در مدت سھ سال و کسی نصیر 
یافتة برد ہداشتہ ومہمات ملغی ومالی برای عائب او مغوصی 
گردانیدہ اجانب لکھٹونی عزیست مصم فرموہ و سلطل تاصرالدبی 
فابط امہنولي و رایال نامدار آن دیار بامتقبال ملطان ختائئہ 
سردر ریقة اطاعت در آرردند و ساطال تغلق شاہ چترو'دززباش با 
سایر لرازم ر اسجاب سلطنت بہ سلطان ناصرالدبی دادہ اعہثرتي را 
۔آر سرنو برر مقر داشنہ فتم نامة در دھلی فرستان و تاتاز خاں پسر 
۔خوائدظ خوت حاکم ظفرآباك را :پیشٹر روائہ گردائید تا بہادرٹا: 
عرقپ :تودہ حائم عذارکاتون را کہ دم از ااستعل میزث زتیر 
درگروں اَدَاحَتۃ باجم نیل آر بعخدمت درئل ہیوستی ر سلطان 
تغلق شاد یہادر شاہ زا مراء گرنتھ مظمٰ رو متصور جات دعل 
بایگكمت زور شتق زا او بطریق ایلغار می آسد المخلی 
بشنیدں ای خب رفرمرد تا قریب یانغان ہورکەسہ کرپھی تعلقا با 
است تصضر رٹیع ر ا در ۱سد بر طیار ساخدند تا سلطان تغلق 
شا در چا ٹررد آید وشب لذرانیدہ و آحایش گرققہ در ساعت سعد 
اڑانچا یتخلقاباد نزول نزماید سلطان درآتجا سید والغ خان با عاپر 
اٹاب رر اعیان پامتقبال رنتہ طعام مہنانی کشید و سلطاں تغلق 
فوسرت ٹا نیانی کہ :ا یثثاله ساد آمدو بوالن دوائیاند وچوں بنیاد 
قصرنو تازہ ہی اسنیئثام برک 1 زرل ىیئن. در ذجذب وتزڑلق 
آم رھردم چون داتستھ :ہودئہ کە سلظان بسرت سوار میرہ 


), ٠+۷۰) 
عاری اشئز در غہر دھلىٰ خرورجم کردہ مثٹثہ الگيت وملی‎ 
احمد ایازک خراجۂ ۔جہان خطاب :داشت پا بہادر جنگ کرد اروا‎ 
شدمست داك وبہادراسیرشہ ون سلطان برد٭ (ع)رسیاست ہیوست‎ 
بعد ازان ملک جہزام این برادرخوائد4 علطان تغل قآدز علقان‎ 
بات ش وعليٰ خططی زا کہ بطلب ار :از درللہ رته ہہ یقتل‎ 
رساتیہ و سلطال۔ بعزم +ئع شر او از دوٰلقا باد بدهلی ز ازآٹچا بشري‎ 
منواتز بنلقان  رحوت و نہرام ببۃبلۂ آعد و مقاتلۂ ذسوث ر مشہزم‎ 
گشٹہ آخ ربقتل رمید وسر اررا نزٹ سلطان آرردنں و سلطان :خوراست‎ 
ک زلناہ :رپ خرراي: خرن از ملتقتیان . رران :سارہ شیج اقسەم‎ 
قتطب العالم شی رئن'السی راالدیی تریشی تنس اللہ عو المزیز‎ 
سرمبارگ خریش بر درگلا سلطان برعنہ کردہ در مقام محفاعتت‎ 
ایسنك ار گناہ آن جماغعت بدیشان بخشید ٭ انظم ہ‎ 

ابتدلیٰٰ کور آدم تا زرمان پادشاہ 

ا بزریان غغو ہودہ و ار فریدستان گناہ 
رسلطای علتان را بقزام البللگ مقبرل دادہ جار گت رز بعك ازچتن 
رز او تغیر داد+ بہزاك زا فرستك رڈگھو لردی افغانان بہژٹ راکش 
سربشی ر طغیان ب رکشید و سلطاں چون ہدیپالپور رسیں شاعوگتغلع 

د رکرہ پاتھ رتعت و علطان بازقشت ٭ 
و در منڈانسع ر عشریں و سبسایة ( ۷۲۹ ) نرہ شدرین مغرل 

برادر قتلغ خراحه معرل بائشاہ خرا مان کے سابقا یه هندرعثان آمّت 





(۶۱ا درھرے نس شچتبی 


رآ‌ً9م) ئ) 

اقاست سراسم عزا بچہل روز در شہ ربدرا ان ہادشاھای سلف زفتہ 
ثٹارعلی مرق اعد ر القیالسں رمث و مذصسب و اشفال براسما 
تقسیتع ئمردہ مللگ ٹیر عم ڑك؟ خرث را گے سلطاى فیررز بائد 
نایب گردانید ورہرین :تقیاس پایڈ مقربان خویش اقزرد و حمید 
لریئی مرف عغدر ملگ سرتیز صاد الک و ملک خورم ظہیر 
الجٹشٰ رملگ پتدا رخاجی تدر خان رو ملگ عز الدین یی 
اعظم الملک خطاب یاست و اتظام متائین ہی مقرر گت ٭ 

ودرسنۂ سیع رعشریی ر سیسایة ( ۷۲۷] سلطان. عزیسمت 
دیرگیرگرد؛ از دھلی تا ہآنچا در راہ برس رع رکربھی دعارہ بعنی پابکای 
خبردارنشائدہ و درع منڑزلی ٹرٹکی و خانقاھی بنا فرمود وشخخی 
نصت گرث. ر طعام ر شراب و تتبول و سای مصالم مہعانیٰ مہیا 
می داشلند را ھرٹار طرف راہ باتانی را حکم کر تا سساٹر ایدا 
ٹکشد ر اثرغای آن ٹا عالہانی درا باتی برد رز دیرگیررا درات آباد 
نام اتہادء ر میانڈءایت خہہ تصور کرت آ یں زا ڈار ااعلف ساخت 
و مکدرمۂ :جہان والدۂ خرد را با جسیع ال و عبال اسرا و ملوٹ 
و معارقے وحشم۔ر خدم وخڑئی ودفابں بدرلتابہ برہ ربہ تی 
4>خدومة چہانی سادات ر مشایخ رعلما ٹیرعتہ آٹچا رنتتد پر انعاسات 
و ادزارات خریکی افعافے مضاعف مد ر برجب ال" 
اشد البا ز الغریة اب الکرِه دربن ورای دھای ہر اانتقال 
ازان مزاحست؛ بسیار احال مردم راہ یانت ر اکٹریي از فعغا 
و بیرھا رغچز ار ھی درراہ ثاف شدئد و آثافء برمسیدند حم 
قرار نٹوائسننك گرّت و در آخ رسنۂ مدکوزہ ماگ بہادر گرٹاسب 


ز۱ ۹,۲۹( 

دارالضرب پیدا کرد ہرٹلرس سس علھ می ود در شہرھا بی 
بدان نقیع راس وا“ اع و تفایس می خریدند وقرت رشوکٹ 
عط ہے۔ابیدند وچون ڈرجاغلی درردستب سۂه میس ڑا بواشتےم 
رایت تناقة زر بے پا شصت سلِڈ ہس رسٰك. و سال آری بوسلطان 
ظاغی" شُن حلم فرسوٹ تا عرئرا تكے نس کرخاتے :باشرت بکرائة غاہرہ 
ارچ تمہانی ٹر برابرآن ہیر رخابی زا ازیی سردست٤‏ عظیم'بہم 
سید ورآخرمس مس ر نقرہ نقرہ بوٹ و آن تہائی سن پشتہ 
پش تاران سلطان مباگ۸ا شاعی بقل صاحبے تاریۓ محارک 

شاعی مائدة د رثعلقاتاہ حکم سنگت داشت واللم الم 
و رحال ثمان واثلئیں و سبسایة ( ۷۳۸) نات و جزار سرار 
پا سرڈارار ن نمی برای نسےں کرہ عیاچلں کھ: میان رایت چھن: 
و غافوسٹانىی حاان اشٌشبتے و 7 ر تر چجل ظم سہیئوبند نامز 
فرصمودہ حکم کو کے ھرجا ھیجا “حافظان بلدارند تا راہ آمد ورفت 
زسق: عَلا عقوم ہاشہا: و پار گشی سیدم باساتی روی تشت بعت 
ابحتوں ت سر سو طبعوت 2 کو کے بسیسے: 
تی راہ 7 ا یر بنانسعلد ئے وت ات 
زھر الد رسنگ پارڑے-ھلاکے ساخنند واکٹری را بعالم بائی فہستاد* 
بابوط شہادت رسائیدٹ و بقیط ہا امچر گرذانیائد تا مدتی:دڑان جا 
ھا سراسیية سے گند و آنائرا کہ ہد تشپیش ‏ خغاض یاقتق 


صصح رحائیت و بعف ابنن راقھے آلچذان لعئی برےلطانٰ 





و[ كج+٣م۳..)‏ 

بی ہا لعل یآنبر دررثیت دعلیٰ آ در بیڈ کر حضار تا اہنشنان 
ؤار هر شا مان اتدریي :ٹا حد بعارن بقتل: و امت گرفتک رچوں 
ات رمتصرا: الام بیر ار نیدتد: ھچنانابازگشتی و ملظان 
ا لف لان تغاشی ‏ ار انیردہ شعشنت رزضت ‏ آی حصار زا 
(مہد1 :مجر الدین اور جا پاڑ گذاشتہ ‏ برسی قعلي باڑ کشر 
وےدرین ایام رای سلطانیٰ خثان ن اتتضا کز کڈ الیس کھ رعایلی میئن 
درآب سرگشی دارلك خراج آن رایت د٭ بیست عقرسازند ر 
کارشعاہی ر خاے شماری ر زسوم بدمت عابی دیئ رتیز پیدا کرد کہ 
موجبا خرابيی ر زبرانی آن لیک باللليه گزدیں و فَعیغان تابرھ. 
شبند ر اقریا بٹیاف تسان :ثپادئف:و سلطان کک رمث تا بٹیڈ ساکتان 

دھلی و قصیات جرار را قاللۂ بزقافلہ زوانه سالف و بذرامت آباذ 
وہرئئ :و غانہا را اڑ منوطدانی خجرید وہای آی رآ نقشف آز خَراك دعند:ؤ 
انعامنات ور یں راقو و درلے: آیك بایں طریق مسور و ذعلی 

حثان شراب جت کت و گربے شرٹ: ا نماتھعااں وع حاای 
حل 21 اه نیکے٭ 

جائی کھ بر آن دلستای با دنستان در بَيَشلیٰ 
شدگڑگگ و ندرا ملے غدئٗت ر کرگی را رط 

نقضان قراوی ان )علطان کم نرسود تمہ سن را برای زعہر 
تُقہہ صرف یً۷ آی ٹاسل میكزت: ارزاٴ نی انل 


2 مفظدا ر مرن بی سواضا رجا کی در سواظع خوریشن 





خوہ را علطای شیس الدب 

زدرسنگا احدحؾ ! ر اریعین ر سبعایظ ( ۷۶۱ ). سلطان “مد 
رقصں آحغیر سنالائون رنہ فغرالدیی زا با سیر گرا در افہدوتٹي 
آررث ر بقل رمسائیدء بانگڈت و نس الفیںبادشاہ باستقال دران 
دیارشٹ وحکرمث وسلطنت آن مللگ تا مدتی عدید وعہد یعیۂ 
در عہذد ا ارز فرزندان ارہرٹ ودیگر درتجھی سلطان حبد عادل ثیامدك ٭ 

وادار سذ ائُیں و اریمتیی۔ و سیسایۃ ۱ ۷۶۴ سید حسیی 
کیتہلی پدر ملث ابزھیم خربطہ دار ساطان کھ احسی کذکر مشہور 
اعنتا و آھ رکز سلطنت دی بزو قرار یائتہ مخاطب ہار اندیں 
ہس شاہ گشتہ در معبر اچہت فوابط معب سلطاني ر قرائین 
اختراعی وقتل عام ار سر بطفیان و عصیلی ب رآرزد و الٹرازحٹم 
دعلے را کے دراں حدث ناعزدد بو:ند بجوں کجیں و سرداران “خائف 
را بقتل رسائید سلطان بجہت دنع آن نٹ از لہنرتی بدبوئیر رنت 
و چون بع ٹلنگ رسیہ بینارشد و با گٹتہ پکرے:متواتر بدعلی آمد: 
وتتلع خای را در دولت آباكد گذاشے و افتٹنگ معبر *<٭چنان, علیم 
مائت و کارحسی الا گرفٹ ٭ 

ودرسنۂ ثلث: و ارییی رستعایۃ ( ۷۳۴٣‏ ] ملک ھٹجوں 
وگل چثئدەر کہوگہ ر ملک تثار خہرد حائم اور را بقدر گشنند 
چون خواجۂ جہان ہوسر ایشان: نامز غو بجچنگ پیش آمدند 
و مفسدان مالش خوب یائته منہزم گشتند ٭ 

و درسنظ ارج۔ ر اربعین و سبسایة ( مم۷) سلطان 1ز میان 
سلام رسامانہ گتشته سادات قیتہل و سای راعل اسلام را بر رمہحس 


۴۰ۓَ۳ّٗ0۳:) 
۔جمع ثیامد رآن ژرھاى سواجے ھمہ سوخے ٭ 

رٹرسنۂ تسع رثلئیی ر سبعمايه ( ۷۳۹ ) بہرام خان حاگکم 
سفارکانون وفات یافت وعلک تخرالدیی سالحدار سربطفیان بر ارد 
خرہ زا خطاب اعلطانی ذ۵ا وباندر خلی غابط افہتوٹی باتفاق 
ملک حسام الدپی ابررجا مسقرفی ر عزالدیں اي اعظم اللگ 
جنگ کردہ شست یافت ز اباب چجیل و خزیينے رحشم 
آو بردست قد خاں افنان و چون بشکل رسیدہ ہوہ و اسپان قدبخای 
سقط گخنتءہ ور او ررپیۃاو عال ‏ بدیارجع کردهہ اتردہ تردہ پہ ٹیت 
پیشئش سلطان ڈرمنڑی .خویش 'نہادہ ہو ھرچند حسام الدی, 
ابو جا اوڑا ارزجمع اموال و :ظیع ہستی مردم درو ر مج بے بتنہ 
شدں ملع می کر قدرخان نشنو آخر الامر ھمای طورشد کہ 
حسام الدبی گفتہ ہو رملکگ فخرالدیں باز آمد و سپاعیان تدرخان 
باریار شدہ ماحسب خوہ را کشتند رر توب خر الدین:گشت 
حرف خیتارانوں:بیکنا قام ارتا لم مت و +خل ام خَرو الا 
بر للہنوتی نامز کن ر علی مبارک عارض لشکر قدر خانں ٭خلص 
را کشتہ دم از استقلل زت و عرایض مصلست آمیزبدرگہ علطا ترگت 
وسلطاں ملگ پرسغے زا ناك گر وار در رہ فقوت گد ر سلطان زا 
شُل دیئر در پیش آمد:کسی دیئر زا بدان جانب لفرستاك دریں 
مرتیہ علی مبارک بچہے عدارت فخرالدین عڈمات پادشاعی ظاھر 
ساحته شرف را سلطای >د (تدبی “قاط ےی گردائید ر غلگ الیایں 
جاجی :که عاحت قبلك رو حشم ۔بوتا بعد ار چند روز باتغاق 
بعضی از اما رملرٹ مہٹوتي ار الدیں زا بقنل. رسانید 


5 

جبیٹھ ہیش خرف اہ حم الو الغریي' مورائد. ر میئدفے کە 
خلیقھ تچئیں ر چتان میفرفاید و نیعتی :ار سردم برابي خلیفہ 
مکرست در سرئدراپی کہ کر تواحی شستایاد اش رق ر 
درےے سرتینڈ دیئٹر نیز در ہررے ر کنیپایت مناشیر خلیفھ آمه و 
سرتبڈ دیگر مخدرم زإد بغدادي آمد رساطان تا پالم پیادہ بامتقبال 


ازارنت واہ عہگار آررا از درر میدید پیقرار ند پر سی ضراہ 
کوٹ سے نش سر سح یز رتا و شود کن 
باز ِدَايَلَةَ ٭ ٰ 


ودرسنڈ خمس و آر بعیں وستَضاية ( ٥م‏ ) ملا نظام الیلگٹ 
عاظکم کر نثنہ اللغت رز شہراللہ بزادر ین الک 'از اود لفگو 
بر سرار اوہ ڈسنگیر ساخت و فتتھ فو نشست ر شہاب الدئِیٰ 
بلطان در پیا تعرث نیو ر قنلغع خان ‏ بدان جائی نامز شٌد 
ر شہاب الدیی با پس, جنک بش آمدۃ ۵ر حضار مج گت 
رققلع :خان اورا باعان نے آورڑ:حعضرت غوسنت٭ 

راد رسیٹلاسے: و اریعیی ر سبعماية ( ۷۴۷) لی غبر خی 
زا٥1‏ ظف رخان عائی ہا جمعیت ٹیمام متصرف گل برک شدیەر 
قابط بیدر را بقتل ردانیت واموال و اسباپ فراران ہدست آزردہ 
باخقلعغ خاں *سار ہہ ٹم رح زبست بامتہ د دا حضار نید رز٣حصی‏ و 
و فقلغ خان ارہ یڑا اسی رساختہ د۵ ز سرکدرازی کە لشِي رگا سلطاى 
تردغرستاہ و سلطان ارل آن اسیران را اجائٹ غرتیں جلا رسود بعد 
ازان طلبیده عمہ را بمسیاسے رسائید ٭ 

و کر سُلة سیع و ازیعیں :و سبستایة (۴۷م۷ ) زرسانی کہ سلطان 

َس‌ 





(۰۴۳۴'۱") 
کاٹ حکم بقثل عام عرمرہ ر مقدمان ‏ آی دیار را *جاں:ایشان 
رعاؤت لوہ در عیزاہی شہ زیر رذبات او اتطاعات :عون ندانغنت 
ر خلسئ فان تلخر ر کپچ ای اژز دائہ ھا اجا سائر گرڈائیدؤ 
چوں قحظ عام برد فرماں داد>تا عرٔس خواحتا ؛جاتب شرق :وبڈ 
هنت ‏ رنہ ایام گرائنيی و تنٹی را بلذراله حر کسین عائع فشوداؤ 
فمچلیی اگفرکسی ترگ یں درلت آباف عنتا بوعلیئ :زا 
گرٹٹ تعرئ بار نرسانکد ر دزان سال :چندان :مرتم ا( رایت مان 
و علق و رنہ ہامید بغخشش سلطان در نٹ آمدونہ :کے رین دیار 
یغیزار ایغان طایفة: دیکرکم بتظرمي آمه ودرین سال حاجي 
معید آعنصون/ از مس منشوں خلاقت :و لوا رخلعت ڑاخطاب 
ناس امیرالیوسنیی :ار خلیفة عباسی کے عاندہ بر آرز رطلطائٰ 
تو 'بتدی د زشہر نرمودہ !با تام مثاہے وسادات: و مٹریی 
بامتتیل رالئت و پیاام شدہ پا خاجی می کر برسیدہ درجلوار 
بزانٰ قد تماز جع ر عیة را ک ذریی عدت موتو بر حکم خلید 
و اجلزت اواداشقد بہت اتاست نٹرموہ و خطبه :بنام خلیق خواتد 
ونام پادشامانی تہارت از دار ااغانۃ :نداٹٹٹد ہر ائدلخکت 
غیراز ملطاٰ سرد ر زرعای۔ بمیار وتفایس تیثي چندان ایٹار 
ر۶ عمزوینہ نعالی کہ رگ گرھر ٹفسن کہ ملل'آر درخریم 
انت رز یع بوقعی ہا درکر آعقفت ‏ ر ھدایا بک فرسنات و تر 
تم قرف لیف برحق من مصحت رعتشابق (1) و نشور اخلیقۃ زا 


بس سس ےگ 





(9 ین ست درفرمہ اخ 


٢۴ :قسم‎ 1. 

و شرسنڈ ثیان:ر اریعیںی رمبسایة ] ,۷۴۸.) امیا مہ ۵ 
چرات نتنہ ر نساد الختھ پر مقبیل بئدۂ خرآجۂ جہان کئە نایب 
وزی زُجرات بوٹ و خزائه بدرگاد می آود شاو ہن و خرینہ ر 
اسپای و اسباب پادشاھی را پوس ےت تد و سلطان بدلع ایی ٹننۂ 
منوجہ شدہ اگجرات رسوں ویعضیي امواي معنیر چوں ملک عليی 
عرجاندارر اخَند اٹچیی را کر درائ .آباك افرستاد ٹا میر صدعایٰ 
آنچا را بستھ بدرگا: آرند مبلی احمد اچبی چرن ذردزا سالگ گنج 
رسیں سی صدغا آڑتسں جای خویغن باعم اتعاق کرد >ءء-ء-ء:/ 
لاچین را بققل رسائیدند ء عروز خمار کہ بدئع میر مدعلی دیوعری 
ر بززدہ از گرات مترچھ شدہ ہوک و نچوں ررٹرزی باغیان شد دسثخ 
ریا گر اکردہ ال اس قد قنك ر گفنار اشت۔:و اہ بن خیر مسلطان رسیق 
ر بیشٹر پاضت غضب ار گردیدا و بعد |7 عزیدت: مقیل ر قتل 
عزیز میر صعدغا لیر شدہ از عرجا قبایل ر خویغان را طلبید ہعیر 
سلطانى 'مطلتا یت رریع: قسد و تلع درلت آباد زا 1 غابطنى 
ملكعام گرنتہ بنصرف در آوردند اسعیل فتے نامی را بپادشاعی 
بہداشته سلطان ناصرالدبی خطاب دادلد بعد ازان. میرمدعان 
دیومزیي :وبزردہ کک سلطاى برسرایٹان آف امت فرمودہ بودەاز ٹوچ 
مقایل خود سے یانتہ پا می,مدعلیٰ درلےۓئ آیاٹ پیوستف چوں 
سلطان بدرلاےی آبات رت اسعیل قنم جنگ مشانت داد و 
ھریدی بات در حکار ا دعارنگر کہ عبازت از ارک درلے آبان 
ات می شدہ مسلماتان یسیا ازبرنی آبہد دریں نَتَنه بقتل 
رسندانف ر احبرغیلد و ملے عطایی عماد الماک کوتیز متعاپے 


و راو 
شکذراری را معسغی ساغحله وٹ عیی الہلگ ا(ظفر آران رر ارژہ 
امرال ر نفایپس ڈیٹر پیش گئش آررِوة بَذ ره آمد ر مملےے مظان 
بزیں قراز بات ؛ھ قتلع خان را اڑا دکی طلبیدد عنی الگ را چیٰی 
اوَقَمتت غ ایالتکت وی :خشظرراو اذ شباکئيی از سرکذرابی 
گرٹختے و ٴ از آب گنگ لذشتد تارف مترجہ گشت وبراد راوشہراللہ 
َعضی از اغیان ر اسان :بااشافی را گھ بای چرا گذاشتہ بردتد 
ذدست اتماني نردہ: بر او سلطان تعاتب ایشان ‏ لہدہ تا ٹٹرج 
رت زاین الللگ باغولنی براڈزای و طایفۂ ازتابببی ملک فیروز 
تایے باریگ اھ ب رفیان و اسبان عوئل بودند اڑ آب گنگ گدشنتہ 
ر ایی جاتٹ :آمدہ ہر لشکر سلطان ژ ربطریق د لان و گوازان ند 
درجئل درآمده پیادہ جنگ پیوستند ار آر پیش پیان بادشافی 
وتھر اندازای ثٹاب نیازردہ فرار نود ر شہر الله :وبرادر دیئثریٰی 
و الٹئ1َا خریازآی: میں ال کر آپ تج رفتئه آریقیه طمَة 
شمشی رسپامیاں و گراخنگی اسیر گوارا ‌کشتند ر عین الىلگ ہا ژندہ 
بہلاشہ بب‌اشتھ سو برھنے بدلاہ آوزك٭ہ چنں الو موتوف داثختتف و 
سلثٹی عبت خدماتٹت شایسنة ارزا۔ منظور داشتھ خلاص اداد و 
ہمسٹیٰ سابق در ترنیی ار انزرد ولیی سپردہ بدعلي مراجمت 
تموت ورقتلغ خان زا آندکی طلب داشتا ر چون ققلع خان آن رات 
رإ ٹیک ضط کرقة رمودم ازرا آسردہ بردند تخی راز بات فو رز تصور 
بحیارشدەہ رعزیز خیار کہ آ7 آراڈل ہر ذر مالوہ رفته إەیر عدۂ 
پسیار را اہ غیارت آ7 برڑژباشی بالف بر حسے اشارت ساطال كکشت: 


تارق ا ساوی 


( :ج۴ ) 

بدست حاجی بوقعی ببقعی فرسناد بوٹ۔قوتگرڈ واایحمن آیاز کفا خراجة 
کر مو مل قرام الللگ: در دهلی عییئ مہنات 
میشمودند او درآخ رعہد علطان حبد چندان بعي وعصیان رخلل 
ر تل :رو زبروز ظہررکرت کہ اگرابنداراٹ پئی:مۂغول میشد دیکرنِ 
از می میفت:و کا ار صاپ گذشتہ ہوٹ ر: آن آزامسشنس ملکاد 
امانں:و آبادانی رایت: بعئس تندیل یانت و ظلم اجاي عدل ہر 
و ےت رفک ر ایر معثی را اباب بمیار یوار 
عبات اق 2 جاسربر خان رفاو ر نزرال ملع گتت و 

تفصیل آن ۵ ترارَيٰخ : ال برززشباحی وامبارت خلنی مور 
لست مال آن بطریق اجىال بہغت امم عاید میشك ال ,انکھ 
سن رخلی و رعایاى ہالہ ر دی بیارار نے ترمه شیزیں خراب شندا و 
دیئر ريي بابادانيی لہ نہاد درم خرلے میا درآب ئک از معظنات 
با عیْد اسی کی ند بیست قرارپاعت و ار ردان دخ 
شاری و دیگراخراجات عارا این شد بایں طریق :فععاي رٹایا 
اسوالِ و مراشی گد(شتھ. باقوتا پڑوعتنف و ائریا تمت و ندمت بنیاك 
نہاده تطم طریق ر آغریپ رین میکردئ و بہرحال “حصرلں 
قم شذن گرنت و میان ذراپ خراب شف ک۶ تےںا عام ر خراقرید 
لہ عفت مال چلاں مہ کە قطر از آساں ثبارید رخ 
تماق کا ایی عثارتے :!ڑ : مبارکشاعی جس نت اثقل تردو گنا و 
ر معلم نیس کم مج آ غلو در اغزاق کرٹہ یا درراع شی 





سے کک ً-ے ہسىس۔-جوےے س<س-ح<-٘‌ سے گھ 


([ ۴ ی) برامن تاریخ 


ًب (۹۱) 
گرحضفتتٹان آعی مدما بطرف بیدر تامزہ غددر یی ' انا خَیطفد 
سد گپرات ےہ سید گھ۔ملکے مظمر حائم اتا رفظ 
اینجا تو امرل مرا در کھ رت ارجا اجنہ عناطان اعلای :جع رر 
خدارنك زاد٭ ترام کے ر شیۓ برھاں,الدیی بارامٰی را در دمارانگر 
گذامتۃ عتوجہ کئع ففنۂ ماک فی شد واشٹرگراختط دو آباد 
کا اجس گکاتگی شردارں ایٹان۔ برٹ :از لاکن بر آسفۃ بر مل 
ععان الملت سر تیزآہ ار اك الللی کشتہ شد ر لشھرار و تخت 





بدرلت آپاد پناہ بردئد ولگ جوھ رر خداوند زادہ قوام الا 
اسري دیکزطاتت مقارمسے ہا حسی در درئبت آیاد ثیاررد: رآن 
ڈیار را خالی گدا تہ روی بداھارا: نر نپادٹوف و حسیٰ اکر قاقت ‏ 
ابشان نود ہدرات آیاك دز آمدہ و سپا را رائدہ سلطان 
عکڑ االمیں خطاب! عرہ آغرہ: و بہااشافی لھست ر آزان با 
سلاظات اثطاع دوات آبان ار حرہ مت آن ملک درخاندانٰ اوماتدا ز 
تاریخ فقوم الساطیی ہام ار منظرم شا رطئیی ظاغی بعد ا 
زسییتی مثلظان :گجرات دریاز جنگ ضف کرد ز شتحت یاقت :و 
خرہ را بقرتی قرار داد جا چا میمت رو سلطان ‏ تیزست از 
تعائب ار بار یدید وھ جاک ارمیرؤامت میرڈت وسلطان دریں مہم 
ملک نیرز زا ارز دھل ی طلبینۃ ٹابدگاہ ہیوت ذزی سال ملک گیز 
پسوملک قبول :خلیفتی ٤ہ‏ علطان تدام مہمات خرد بہر گذاشنہ رز 
خطي ‏ از جائب اریھ بندگي خلیفة مصري عبامی نرہ 


((٣ئ') ‏ بھرمی ٣(‏ ۳“ ذر مرندلۃ 





و ۲۳۹۰,۰: ؛ 

تو جکان الیک چر میرں نی 

تھا چان چرنہ سی ۰ برحند 
ور از نوادر حکایات رارضغاع غیر مکرۓ علطان می آرنك ہے ال ایس 
سیاسلی چنذان اعتیام داشت کہ چہار مفتی را | دروں۔ ٭حارطۂ 
تصتر خوٹ جای داد٭ ہو ر در مفازل معیں نل٭ دائثنه تاعرٹا 
بہ تمتی میقرفت ار در اب سیاست ار بفتیان ۵ و بدل حّیي 
اکٹ وگخن فو کہ شما پثر گقتی لبق" اق آرزجاب 
خرد ابتقصیر رای امباشید کە اگر کی بتاحی: کشنۃ :شوہ 
رقوگڈاشت از جائنب شنا خواعد بوٹ خوں ٴآنں ئکس دررکرین 
شماسی 'و بعد از مباحثة بسیاز اگ ایشا ملزم می شذند مَرَچتك 
نکر اقب عم عیشت کم بکشتی آن متہم سے کرد و اگرخرہ را راملم 
ىی یقت بہ مجلس دبگرزمي انذاخت برلی ‏ دنچ سی ایشان 
جرابی آندیْشیدہ آشدۂ تفرتر میکرۂ ر بد ازانئكه مفتیاں را “جال 
خی لبی 'ماند عتاں زمان أررا بقنل می رسائیی و الا درسات 
خاسن مید اف ء 


ن0 ایکے ۔ 


میگریند کے ررتی ۔لطان سو کفشس ہوشییه بیادء ذر +>خانڈ 
تھی کیال .الد در جہانی زقتئ و گت گغ شیۓ ۵آ جامسی 
7 ظالمكفته[ست اررا پطلبین کہ لم ہرم ناب ت کل واگرنۂ اجراف 
حد غرعی ھوچہ للزم آیی بر شابند شیۓ زادہ بعں!/ احقتار قراز کڈ 


ثاحق ر العہذة عبت اما ایر که ان وخرژندان :ارز اجللدلن۔ میعیاري 


١۰۲۳۸ .(‏ 
اور باشد چہارم ویرالی دھلي ر مسوری درلت آباد است کہ 
ابع ا تعریب دعلی سردم را از قصبات رمواقع د ران شہر اؤزٹء 
آبادان :عاختند و باز کوچانیدہ بدرات آباہ بردند و غیاع مروئيی 
رظ می و اباب و اقبانی کا ۵اشونں ھەے صایع ونلفے غد و 
دیگ رین حامان ندیدٹد پٹچم بقتل رسیدن حشتاہ عزار سار چنا 
گرہ غناچل بیک بارئی ر ریرانں شض خان ومن ایشای ششم نتبەگرتي 
ررٹخیی ھرلز ہت بر یم( 1ر ترں ان سرن میکردند 
ویعضی ۵د جنگ و اکثریي با خا ومان بنہمثی گشنه میشدند ر 
بہرحال آن: یروس زیر جو کک ود سی 
سیاست عام ار ٤ہ‏ ساقات :و غِلبا ر مشایغ_ واسائل و ازاڈل ور 
ر مہ و مزازع وعیاغی تسیہب یا زیکمان بوڈئو ر٢‏ پیوٹەڈپیٹن 
سراہرذِۂ سلطانی و درثاہ دبوانیی ار از گشتہ پشتۂ وا سرڈڑہ توٹہ بود 
و گٹاسان و جلادان از کشییں وکشتی انبر؛ بسترہ آمدہ بودنذ نہ 
خلق: ار تن رنہ ملطان ار :سیاست بھی میئزنہعائیت علظاى 


داریں کارربارحیم خیرای شد ر بارجت آن ات ای او از رکاپ سانواع 





ئا تیغ از سیاسے ر ھیے اید ئیا گنگ ٹا سنلاب فَكَنها تنفكد ر اڑگیٰ 
ملک بتدریے سست غد و مض بر طعبیت غالب آمد و سلطانى 
اژزخلق و خلق ارسلطان خاصی پاھعت ٭٭ بت ٭ 
ایی هن خلق.۔چہان :گرچه انان 
التیں بیو و گکٹتر بر ند 


٣(‏ ںی) "ضثرتہ 





( ۲۰۳۰۳۴ 
مو نف أمدِ را نگیری شمیی ‏ خراسائٹن 
حضار یف خران از ھشتا جو شافراشتزرفەعف 
پریدی نسر طانر برسیر برج چر ھرمائشی 
ہداماٰی قیاسی عہدٴ “حم بسک و ز د۵رزران 
چو بیت علقیوت ۔خلل ھلی فرارائنش 
نیابی جز داي ہوم بر سرفاي دیوارش 
ئە بیتي: غیر اثاغ. وم برباي _ بسقانیں 
بھااو۔ کیا سیر سی سزثد مد 
تعالی رننا ىا بقول الظالموں 1 شمائش 
وار شعزاعي مشہور در زمانں سلطانی*حمد بدرشاشی مدئوراعست 


کھ ا شافنام ہثام لو گفه تریب سی قزاربیھوت ‏ و ھی کو 
تاری منظوم سیگ فا تثاى ےکا (ِسشت تُ 
سلطّان فیررزشاء برں ٭الک رجب 
ک برآٹر زادؤ ساظاں غیات الدیی تغلق و عم زا۵ سلطان:٭حمد 
عافل پاش ہے رئی مہدىیى سلطان”حمد باتفاق اعیلی.مشایخ رز 
آایر اسر و رتا درس مذئور درلراحی تقة یر مستد درلت و 
سلطدذت خجلوس فرمری و +ُوگریند کہ ٭خدوم اد1 عباسی بغدادي رو 


شیۓ تصیرالدیں چزاغ دعلی قدس الله سرعنا المزیز باہش سلطای 
فیریژ برا بیعست بوڈاند وٹرافراد چغای مشہور است کہ مدرم شی 





٣۴ (‏ ت.) سنت 


۳ 





ٰ 


م8 ) 


تا مرچه خَرَاعنك کلف ابر ۵ز کداممذتصیف رکدام شریعمت: آمدہ 


اعث سلطان خسرش بردہ اڑ:*چلس قاقی برجاست ر ہرم 


کر شیےزاد؛ را ہقید ناخ در تغص آھنیں تگعدامنند ود از سھر 
درلت آیان.(زرا یه حان خالت پاتيی غیل بزقاشتھ بث بر چرن 


سراجعست شردہ بدعلی آمد از پیش میاں میڈ تضاگنشٹم ‏ 
ارَئقّس پ رآرڈہ آن ظچارہ را احضورخوٹ فرمود تا در پار ڈرڈند ر 
اڑیقچا معلوم میشوہ کہ سلطان جامع اضداك یرہ لہدا نام ار درراتواه 
يلع در یعضی کنب عم خرتي شہرت دارہ نہ عابِلر دریی پاب 
حکایات ہسپار سی کہ شنیدہ شك اونرشتن رگفتی آنى وجب 
اطناب و اکثار ناعتبرم منہ پا اولی البصاز القصه چوپ از افرط ظلعم 
وتعدی سلطاى کہ در امتقاك ارعاإئ عدل بہٹ اختال تام در اخزال 
مات پیدا لد ر رخنہاي قروي (نتاف و عقلا آز املاحم ار عاجز 
آعدند راز جی گونا گرن ر اندیشہاي اسد بیساری دق دز مڑاج 
ہلان زاہ بات ر مم عذا سردرہیں طفي نہانہ باقضید امتیضال 
وی ترجه اہنلک تہته کرو کە طفی ناد آتجا یچ بر دران یرش 
قرن ناپ یانشاا خزاسانالتوی یہادر را بایٹےجزار سوازینلائسٹ 
ملطانى فےعقاد :رڑحست جمت: سلطان ائدکی رو بصیتے نہائہ بوں رچونی 
بع تہله سی رق عاشی رو گریت درعیی موسر گرما بعد إز 
الطارماھی خوزد او رحبت عو کرت و در بیستا و یلم ملا حرم 

سڈ انفوں و خمیں رسبعمایة )۷٥٢(‏ ۳۴) سفرآۓت گزیٹہ رمدت 


۱ مللی ار بیپست و ھفت سلِ بودء و تطعے ء 


خوز ھا ذزلات ا درف عاقل چو ظالم شد بامانی 


ے:> 


؟؛ 

معانيی ک۸ دستیبٹ بیٹم لشکر میموەنه چدا از آرٹر تررد آیند 
شردہ ومغران را تتبب دادء دست انپا زا از نلخغت وبالخت 
اود پندیانں لشکر کوتا ساختے ٭ ء بی ٭ 
معل را بغارت اشارت دجیى ٭ آرانى به که جئتتی بغارت لعجیيی 
ولشک ررا بسلاست ہیامی رسائید راڑ زا سیوستان بکڑے۔متواترمتوجھ 
دعليی شک واحیند ایاز ٭خاطے اخراجۂڈ جہانں کە بغیرتے سلطان 
طقل مجہول تسیٹی زا بیادشاعی برداش ۸ سلطاں عیاثا ااہیں 
مہ شاہ خطات کره خرد را ہوکالے قرار دادہ برت بعد التَا 
والتيی و رسل ر سابل ہمیار ارب عجر اقطرار نشققاع)ۓ 
اشرففے الم لیللگ ر ڈیئٹر اعیان ر آٹای ور اشراف سر برعذ1 و دسداز در 
پ۶ وا ات کف تیر آسدہ سو ا 
2 منااعت و ات کو بردذد عنام ر بطرنی اخرلع 
تمك: وڈاز امقل سرسلی خبر رادت شاعزادہ قلی خان کہ پسرسش 
آخر تغلق شلا شد رسید ر خبرطعی طاعی از گجرات نیزم آٹچا 
خریش ایثت دا ر مٹاھپ از سرئو تقسیم فرسوٹ ٭ 

واز سن لٹ وا خمھٰی وا سبعمانة (۷۶۳:۱) اجانتٹ کو 
سرمور بثقریب سیر و شکار رت وبا آمد ردرما رجب این سال 


رو 


اتقتٛا٣اء]٣٥۰۶۸)‏ 
تصیرالدیں چراغ دعلي: تس الله سو ملگ یز را ڈرمدت 


ای خبر را بملطان رسائیدلكد حگم فرمرت تا ابی ھردر پیر رید 


را ازدملی مقید لات باشٹر بیارزینَر لے درا بنزعیي دل 
٭خالظان ا ثەدست آرزٹلا 'بہعان حالمتا کر نواخق عاتسٰی نز 
شی ہدرالدیی ک۸ از ارات شیں جعال اثدیری عاہمیے تی اللہ 
سرہ برت رسید آن بوگرار گفی جحاں اللع کی را مقید گرڈائیدہ 
برلی سلظنت سے برتد :و ار خْب رلفداٹ رو چون ۵: رنراحی دہ بلغگرز 
سلظان رسیدند ر خبر انی کر عرَیڑ ء بسلظان یک حگم کر کہ بمچرٹ 
رنیتی ایان زا بل رسالتد متا در عئرات اننادہ ر بسٹی کہ 
ذاش بشکار :رتتع برق محالظان چون ای جالت ڈوفائد حضرت 
شیخ ر علطان زا گن اشتند و سلظان یز باتفاق اعیان لولی سلظدت 
ہر اقرأاحَته و پھر سلطان را۔عیلہ از هےگدرائیدء و بعد آزآن مراجعتی 
بدھلی شودہ ہرگ چرزاسی را از رایت عائسی تذم خانقاہ و لگر 
شیۓ یذر الدبی سرت 1 ان بوک اه شنيدء شٹ و اللہ اعلم 
یق ااعال اَی رموکریئد'كَّه سلطلی مجند ا تعلق ما حضریٹ 
شی را جامہ دای فرسوٹ تا ررتي: شب ٹیس لئ سب گکھی 


ج جامگ اراتء فرمرث تصیر الین ایند ر خٰذا کشابك رعمان رو 


سلطان سك ٭ ٭بنّےے ہ 


درلنی ([ مه نباشد غم آر اسیب: ززال 





( ۴۰ي ) سثل سلطان 


8,173 


٘غم۷م۱ د 


ف2 4 ا سی رساتید و درانچا قلعة نات 





سے 
یغ رازانجا تا عرثٹی کہرو و درین ما مابمی حصاربي بنا نہاده ٹیو آداد [آ إ 
نامننرائد و در آخرابی سال دررروز عید الفسیٰ خلسے و منقول-_ 
خایف ااعام ہامراللہ ابی العتم انی بکربین ابی الرناع علیمان ال [ 2 
٥ة‏ سم الف (1) تتری چ سالی خخد رومان پسلڈان ۱ ٣‏ 
رسید ممدریں سال : رسوئل از حاجيٰ الیاٹن حائم سان ری 7 
نغازش تق و سدایا زمیت لاہ فرااپے اس صموں مھا ای لف 
از گڈٹنٹر و حام غد تھا اچلی ابی اضنعھ فیای عرب میٹتاف اپ نہ 
اك و شامیں با ھند در تصرف سلطان فیروز بوه غیر اذ ہتريی : 
کہ در تصرف احابی إلیایں برہ زبساطا مصاعة ڈاشسی وغیر ا 
دی کم یدہ از ثرت ملطاق حرد جس کانکو متصرف یہ برٹ ٭ 
و درسَثة ثیاں ر خشیی رز سیسایة ( ۷۸ ) ا ور 
تايسی , آزز سدارٹاتوں با در زلجیر غیل بدر یت و نیابت ۱ 
ا 02 
واڈرسنڈ تسغ ار خمعیی ۔ر سیسایة ( ۷۲۹) بجائے: سامائہ 
زقلۂ ملگے اقبرل سربردار را ہر نشکر مغل ئە درد دیپال پور 
سیدہ برق نامرف علفت,۔ ومغل :به غنیدی, آوا7] لقکر سلطان 
باز تہ یرایت راتا رو علطاں بذفعلی مراجعت: فوموه و 


(:ڑ]) (زتتچا تا۔ رسلطان'۔ ور یک تحخم 





ھ9 
3 
7 





5| پر گذثتۃ بدعلی رسید 


) 8۸+١) 
شلماد ىَےیة .خان ۶٤ھ آخے نام الدبن یت شا خطاب یافت‎ 
متولف شف ٭‎ 
ردرملۂ اریم رغسیی ر سبسایة ( ۷۶۴ ] +؛جائپ لانور‎ 
کر غردہ باڑ گہشت و سار غالی بعتار اپ سرشلی بنا فرمود‎ 
تفع بزاگرار شیخ مدر الدیں علتاتي سس ال سر‎ ٢1ر‎ 
لیخ الاسلامي داد۔ و علك تبول ثایب رژیر را خانجہان ساشت‎ 
وقار آ خراہی سال اجائب اگہنوتيی بقصد دتع قَلَنة حاجی الیالس‎ 
شوة ا غسی الدبی نامتد٭ بود متہجهة گشت زار درقثئعڈ‎ 






ادا کے فے ڑری اقاع بتعال اسع التچا بداو حرئة الدبیحی 
رہ انلت جنگ ۵6ل فیان و اسياب خلظدتی و حم ار حدم 





بارئئ عملےم ٹہ بر گشتے ٭ 





و بی جوں قرمث ٭ 


رکر متا ىف ار خسیں وسیسایة '( ١۷٥٢۷‏ ): اجاانب 





دیپالپرر زقت رجوثی از آب سطلی ہر آوزناہ جم جركة ہل ھت 
کو اڑانتچا “بک بد ٭ 

دَرعَتة ازع ورختنیی ‏ و سبَعایا (۷۰۷) نہ از آب 
جون :ار عوابی متدزي و سرور کشیدہ وعقت نہردیگریاو جع 
چچھا 0ڈ ں٠‏ سے سے ہے ے۶ ہے 5 
[ +) لجا تا ۔ شیخ الامامی 3> هن ہے جد ات 
+ی) سئدلی٭ 


۳ك۳٘۱۳۳۷) 

از انت سلطان اتاپ قمرد سلظان سیتذرامان طلبیدہ سی 
هقت قیل وانقایس ۵یگ رخدمنی فرستاد ہ 

وادر سنگ احدیٰ رسلبی و سیعسایة ( ۷۷۱۲ ): سلطان بٹرچ 
متواتر از راہ پنَو تچرلپور آمدے ربشکل آنچا گذرائید ڑکا ا 
ابی سال از راۃ بہار سیک بارجانب جاجظر عزست نرمردی) ”یی 
فیلان ار ہنگو را در کہ فرستاد رہکرے متواتریہمتٹہی رسید ورای 
ا فان وو مس اب موس ۔ 





زی کی تد دای رود سی ور اتا ا ۱ 
راز انجا سطاں در ہدمارتيی زی کہ مرفزاز نیا تی میکل ٠‏ 
برٹ آمقاة شکار فرسٹ :ر در پیل زا کھے کے ر پاتىی سم ہیں (:4.) پ۴ 
زندہ گرمُشند و در باب ملک می اللك یاعی گفنه ہ نیت ٭ 
شاھی کھ رز حق دولت پایندہ گرنت 
اطراف: جہان ۔چو مہر ٹابندہ گرتھت 
از بہر ثثار غیل پر جاجنٹر 
آمد در بی ر سی رہ زلد گت 
وازانچا بَەرلة کو ہسرمٹ 'ام تر مراجعت نرسد ٭ 

کر سثگ الک وستیں وسبسایة ( ۲۹۴:) مظف ر وسنصور بدعليی 





۱ ا ال رکم ۔ دریک نمخھ سرترم استا ٹر 
جس۔ ۔ غالبا ھردغوجا سے راع بودہ باشدہ٭ 





ےت ہئن ۴ 


) ك۳ ا 


دییں سال سلطان اسپای تائیي و میوشلی ری وسان 7 سیت 


وٹھایس پہنراھیں ہسران سلطان شمس الدیی امہلوتی کہ باھدایالی 
بسیاز بدزللہ آمِیہ بودند ررانه گردائید ار در بہار خبرشنیدند کم 


سلطان نس الدین فوت کرٹ و عطلطان سکندر بسر لواچجلی بد 


تشمت و اسپان را جسے فرمان تحتم یہار رسانیند سس 
درگرو باز آرژند ء 

ردرسا سثیں ار سبعایة ( ۷۷۴ ) سلطاِ با لشٹرھای 
انیرد عزیمت: 'کپٹرٹتی مصم ساحتہ وخای جہان زا دردملي 
ذائمته و تانار۔خان را کہ ملکے نار بت از غرنیی تا ملدان سپرد 
روائه شد وپشکل در ظفرآبك گدرانید ر دریی منزل پر اعظم مل 
شیۓ زادق بعطظامي با ملك احند ایازکە درمدت غییت اتغلق 


وززیەدہ اخو 0 سای رن ہے ہوٹ از دار الغلافة مضو 


خلعي برالی سلطا نى آرركد راعظم خاى خطاب یافئت .ر سید 
نسرل داریا ہا رسکی اغھٹرتی (1) نك سلظان سکندریلکھٹوتي ترستاد 
وسہندر پنے فیل نامی ہا نفایں رتعف دیگر یدرثاہ راہ 
گرژانید وسلطان بعد از ہشکال از ظز آباں ؛چانپ اوت عطلف 
عفان مو و درراہ !سباب ملٹ داي ر فیلن ز فراش خانڈ ال 


که اخقیارٹیام دران زمای داشت برلی شاھزادہ نتم نخان معیں شد 
و سك ہتام آوندنَ چون تحدرد پنْذْوہ سید سلطان ستندر در حصار 
کے .٭ ہے عچھ مہ 


اکِ‌ال۸ جالی ٴہ پدر إر عصں -- پرٹ صن جسمت وبعد 





([+.) در در نخیع بعد آرپی لفظا ۔ یائته ہو ۔ مذکورست 


سجچھہے۔ےڈکلیود 


ان ۱ .- 
ے ١‏ 
ے5 


( سم( 

تقحیم فیایڈن آردزیی:حال بعر زمائیدند کہ رتنی .کہ سلطان 
ل رت پاِّچا :سید انان وٹ با مرژم ایی شہر 

تچ رنہشابہ ساختھ در خانہ داشتہ اند و معیرد ایغان اس ٢٢‏ 
ت غزار ر حیصد کتاب از برعھمنان سابق درب +خانه است ە‌ و 
تجرالامتہی اشتہاردازنہ زجبیش آتھی سربٹلک ۶عیدرازاننا! ا 
سے افرززتز و بہزاران ملف آب جم قر سی تشیند سلطان براهنہ: 0 
را طاجیئم بھی الا ںٹکیں را قرمرت ٹا مترجمان ہوبان نارسی ترجہ رلا یق 
ناینہ إزان جماه عزاادیی خالب اتی کہ اڑ شعرا بر منمیاں غص ۸/۸ ك 
ٹیرونی بوہ کنابی در بیاں عبوط وصعود سیارات سیعع وسعادت ‏ ×× 
و ُعوست آلہا و تغاوال وشئون بنظم آوزلع و دائیل نیو نام نہاك لس کک 
و نقی رجامم ای مغفے در لقو ر درس الف (١٭٠1)‏ آی رز ال ٣‏ کول 
تیم سیر می خر لی چوہ کس ا2 
اک رٹیل اڑیں هم بنظرققیر رسیئہ کو ہلا سلطان بیو ترجید مض ہو ۶5 
بعضي ازان درعلم پنکل یعنی قی موسیقی راتسام اکہارد مد آن را پائز ہر "پچ 
باڑی میئریند ریعضی در غیرآن و اکٹرآن زا بي ماحصل یاقشت عق 
غالیا بی مرن آن ار جہیئ نات مطلب یا ععولت تعنیر 2 
خرواھد ہوہ :چڈانچھ ظافراست ر سعلطان اڑانچا به ٹھلہ رفعت و جام 
کا لب حائم ٹیلھ اس ما صن شد و سلطان جہت کان آبِ 
و پزربشکال رگرائیی غلہ ترک محاصرد نمودہ لگجرات شنافت ر آن 0 با 
رایت (إ ہظفر خانی تقریض نمودہ نظام الگ زا ممزرل ساختہ و "ٹر 
ناہتے رزارت دھلے گردائید بازبہ ٹین آمد ر درین سرتبہ جام آعان: 
طلبیدہ سلظان رإ دید وہا سایز تمیداران تا فعلی ضرکاب ہت . 

۲ 











(۳۰۱) 
3 آمدا و بعد :ار چلدگاہ انب تہ رَحاه نام سواریے فرمٹ و آن 
تل گ۸ آئزل 
سثلك تیز گویند می انهّد ر آترا سرسلی سی گونڈ نر منعتیان 
الستئۓ برڈر جہی برک گد سیقہ جاہي است :و میان ای جردو 
جری ابختة بلنہ زائع اس کہ 'اگرآن زا بکارنداب سرسنيی درینی 


آپیسے کر آر عیاں پشنھ ری برک آمدة دز نہر 








ا جی ‏ جراہ وب س ہد و منصور پور و ساماله رد سلطانترموٹ 
کلم تا ہاج جزار بیلدار جیع سَافته بئندن آن مشغرل شوند و اڑان 
7ك7۵: پفقة امتخران علي پیاں رآدمیاں ظادر مد ئہ حر احخرا دست 
آفامی سة گڑیوٰہ پارا سنگ شدہ و پارا رلادیٹر جنان طرر “ان 
مائدہ د آن جرف گندہ تشد درنی‌اثٹا مہرد رإ تا دہ کرعي خارج 

جع ساختھ حرالة قیاء ال لگ شس الذیی ابو جا فرموه ٹا 

غطاق بر ارڈ ھھوزجوتام بد دباع رسلطی ارب 

ہنگرگرت زّستا ولیڈ آنچا بںال ٭عاصض رەحازبه آمدء مامت 

کرٹ نوالش حے وآ یائت: ونگ رکون را سلطای ایٹام سلطل 4ند 

مرحوم میں دا۵ نام نہاك ر چون برٹے درا دامی کوۃ بسلطان 

آررڈلٹ قرسود سی کے سلطان حجید : سرحوم کہ خلااولٹ سے بوڈ 

: راچا رین ثبیت بف برلی ار آررتك چرن سی حاغرنبتودم 

دراں (۴) شیسی میل رہ ینا ان چٹد مَیل :و شتر باز :نات 

ا اگڈاخترا ملظان فیڑإ برک کے ہی ساخللك ر قرمیثٹ 
کە تروح علطان 0,7 0 وت تام آعل لڈلر 








)٢(' 14‏ درھرے اخ ۔اران ۔ رفيه تال م 


را اج 

بدرگاہ کچجھرسدم وازاٹُجا رہل تعرابست سائیں بشہیرت بای مد - 

رکرقائ مار سیا (77) ھکس 
گشٹه سر اربذزلاا ٹہسٹلائد ر آن:نتنہ سر نشستيت رگوراٹ بعد ازان 
بہدا نرحت) الگ غزف ملگ مغ علطانی تفویض بافت ٭ 

وادر سلة مع ار سبعیی آر سبعتایة ( ۷۷۹) بجائے اثارواو 
لی ہشن ننرہ ‏ رزایان آن دیار را ہا خیل و تبار بةعلبی 
ٹریستادہ حصارخا ڈارای حدوث بنا گرڈ و نذریڑ ہو و بتقعی :حوالة 
بسر ملک تاج الذیی نگ نمودہ رز ائچگ را بملگ انغان داد 
بدملی پازگعشت ر۵ریں سل ملک ظا الدیں حاکم اردہ که در 
کاب سلطان بیو درگذشت و حکرمت آن :دیار تعلق با 
سیف الدجی بس ربزڑلا ار گرنٹۓ ٭ 

زادرستۂ احدیی و لناتھی و سبعایۃ( ۷۸۱) ہسامانہ زقشت 
. الامیانڈ شا آباك وانیالہ گشت در کرہ پاؤڈ سٹتوردر آمو و پیشکشن 
بسیارا رایان رحکام ر عنا وو ود رملک الغرت ان 
دولے اف نصی ‏ خان خطاب ذاشت اڑ اتطاع کرو و مہرنہ یہ طالبیند 
ا 7م من و طف 2ت ناد دای ا 
ساپ رٹراہع و مضائات ب رپعر سللگ الشرق سلینان راد مللٹ سرراں 
مقر داشت ر سید خض رشان جد سلطان عللو الدیی بدلوٰنی کہ 
ترور تی رم دای ارد بس عوات2ار بزم و در میڈ ایق 
و ثعانبی و سبعمایة (۸۴):) بقصد انتقام رای زفہزگہ ممقلم کنل نِ 








( ۴ نت ) ئیپر 


'' 


ن0 
ر77 


۱ 


ز٭ھم ۲ 

ازالجا ٹرالش یائنہ رحکوعمت ٹھلّه یفسقور سابق بدو مھررشدہ 
و٥ر‏ سنگڈ انٹیل و ستعیی و سبعتابة: ( ۷۷۲.) خاتجہان وزیر 
رفات پائت رپسرش جونا شھ نام بہماں خطاب مخاطب گکشی 
7 سب سس ارائد متددنی ہے :بھی عتجرق در ییان عق 
ار || این رُچاندا نم ماٹی , میٹری زالِی غیلي حَالََا ین 
است مولنا داد ایثام آراظم فردہ زاز تہایت:شہزت دربن دیاۃ 
احتیاج بتعریف ندارہ و درم غیم تقی الدیی راع زبانی +ر 
کتلی بعشی ‏ ابھات تقریبیع اورا بر منبر*+خوائٹ و مرڈم را ار 
اسعماع آن حالنت غربة ری عیداد چرن بعضی افامن آں ع”ٰد 
جراب داد .کہ تام آن حقابق و معانی ذرقیعت و عوافق بوجدان 
افل شرق رعشق و مطابق به نغمیر بعضی ا آیات قرآنی و 
خوش آوازاں غاد حا جم بسرے خرانی آن عيهِ دلہاٴ می نماپند ء 

















ٰ درگذنشت:و شعل آں اٹطاع برپسجن مقر گشت:٭ 

ردر سن ست و سیعیی:رستعسبایة: ( ۷۷۷ ) شاعزادہ تع 
خاے ا زاقعڈ نائزبرخئیق دررسیہ و دریي سال شس الَدیِی 
دامغاتی کیم بن ارہ و چرقرل تقرن ا ته کسغة. “خصرصن است 
اتد جئرسے گے اتی ار جانئپ ظقرخان نامز ش۵ و چون بکزاعب 
قفول لمودو رنہ ہبوٹ کھ ھ سال مه فغیلے نامی و لویست اسب 
اي و۔چہارعد بردہ 1ر مشدم ژادھا رحبشیاں با اسرال ر نقد دہگر 

۱ سے سے سس سک-02کڈأاچس6سشسإسہ_ ےو 








خ٭۳كَٔ۲ 

شافزادہ ٭حد خان رہعشی سلواٹ: دیگرکھ بار زگ بہدند گت 
مزا سلطان را ازو ٭خسعرف ساخت ؛وخاطر مان ار گزدائین کۃ 
ایتہا دزبی برِافتن شاعزادء اند براضت پادشاغی و سلطان ہذئم 
ر اقتیصال آن امرازاغی آشد ار شامزاد بعة أزائة پرتی چد 
عرالس گرفتہ ہری ز ترت ملازت:. سلطان کردہ وی اخلوے ڈز 
ملازہت سلطان رسیت حقیقت -حال با درلڈےے خرای رغدر 
ائدیشی خان :جہان را بعرض رسائید ر تضیہ مٹعتسن غشدۂ او'از 
جالب سلطان بخصت کرنہ بجہت ۵غم راستیضال خاجہل یائتم 
واضراي غیررثي: رعوام الٹاس زا باخرھ متفق سلقتہ درم 
رجست سنہ تسم و ننائیں ر ستعمابق( ٢۸۹‏ ) باستعداد تام ذو می 
سا جہان :تق وااررا زخمی ساحَلے خان وعان اررا ہغارت 
دہ و خالجچہان تاب سیزات با چند کس گرسختہ ہموتا ژمیدار 
انا پتاہ یرہ و شاعزادہ چنضی را زامرا کہ حوافق خالجہاں بوفند 
مستاصل عاحت وبعد ازپن راتعۂ شاعزادہ وژبر مطلق العتان گردہد 
بر سلطان ھم ااسباب ملک داري از فیلن و اسپانں و حشم و علامات 
پافٹاعن ار ساعنە و اضر الدب الدنبٰا ”نف شا خطاب داد 
درماا شعیانی سن مدذکورہ اور جلو 
حق تعالوں مشغول شد تا ات جنعہ دامع رر پادشاہ خوائوہ 
عیشت و علطان ٭حجل رمناصے رمواجب اسر از سر نو خش ٤ٹ‏ 
ترایت مشرر ساعتم و ملک: ۔معقوب ا عندر خاني الہ وسر 
خااجہان گر عیوات ٹاسزد گے و کوک چرغاں زمیندار میوات 
ہے ما جال را لمتم نٹیک مکنڈر خان فرسناٹ و مکذدر خان ای 


ں فرسٹ ر خوث بعنادت رطاعی 


۲٢٢۴ ( 

اکھ سید محمد اوسید علارائدیی هر دربرإەرلِی زا کە حائم بفالوں بردتٹ 
بغدر طلبید کشتہ. بوہ بدان: جالب لن عزیست ہر اعت 

اوگہوٹہر مقسد اجائپ کرہ کناوی زار تیود وایت (+) اورا بقمام 
انہیپ رغارٹ دادور ملکنا خطاب الغال راکڈروللایٹ سقیل بقذاك 
نتنڈ گورکہو گذاشتفرزیواون زا بمللگ قبول عیرت با گم تی ر یل 
1 وس ٹل ”لہ ایست مشہورہنام اڑّسکا و 
ال بطریق شکار آمفہ رایت گیپٹل را ڈاند معالق امیساش ی6 
وادرسنڈ سیع رو ثماٹیں او سبعایة ( ۷) ذر مرقع ہبولی کہ 
امت کرڑھی بدارں اسنت وم مشہور: استٰ ۔حضازی بنا 
تہالہ تیروت پور: تام :آن گذاشتہ و چوں بق انان حصار ان سلطاىی 
۱ سارتیي دیئر نا نیانت بآخریی پرد اشہرت: گرنت ودریں ایام 

عہیں 2 









راف موم بعشمسد تر تر 
ںاھ قم' آن زی بلنك معلوم میشرٹ ' کە رتتی از ارات عی/ بی ای 
یت من ہوٹ رر چون عم رملطان قریست لوہ سال رسیڈ ر ما مدق این 
اور |ٴابیات ت ‏ ئژرو ٭ آبیاٹ ٭ 


بہشتاہ و ترك چون در ہیی م بسا خلت کہ ار گیتی کثیذئي 
وزآ اج چوں یصد مٹزل رسانی م بد می سر کی 
این غجہان وز برکہ تَصَرَثتے تام ڈرامور سلفقشت پیدا کردە درستامء 
یزانفاختی ”خالقان ۔ہاہ بنخریشض بر باغازت ا سلطان جعي:ٴ| 
غابع ساعت وجمعی ہا مقغول گردائیں یر بت تار 
([(۳)) ارجا ٹا۔ رلیت - ذریک لسُغد إ ٣ن‏ ) غراسای 


)۴۰ ٣۵:۳ 
ساخثف وتفلق خان اہی فلے خان نبیرا خوہ را ' خطابٰ تغل‎ 
ای داد برلی عہدیٰ برداشٹ و تغلق شا میر حسی ۵اساذ‎ 
سلطی زا کہ مخصوسص یں اد بود گرٹنی زہ و غالب خان حاکم‎ 
ساماتہ زا جلايي رط اکردہ بوایت بہار ٹرمتاد وبتاریمھیزدھم شہر‎ 
رمضار سن تسخیں۔ ر سبعمابة,(۹۰ك) سلطان نیرز ا یست وجرد‎ 
7 خاصئ یائتھ بعالم پقا شتاشی و در کتار خرض خاص مدئہن عشد‎ 








پر ہزارار گنبد بنا یافئت کہ مشہون: اس وفات فیوزو ۱ 
نقل نیرز شا: ذر: ریغ ار یاشند ر ٹانی یلگا عذد کم اہسے: و مت ۱ 
ملکِ او سی رعڈت ( 3 ) سال ر چند اہ بوٹ ٭ متري ٭ 
: هن سریرىی تا با گے است و بس 
کسی ذنیست در خاث بہت رز کس 
بچو قطرہ بھ دزیا ور |نداخٹد 
دثر قطاد ىإ. بار تشٹاختئد 
بلک را سر اذ اختی شف سرشت 
نشایہ .کشیدی۔ سر [ز سر ٹنوی 
کۂ ذائه ئە "ابی خاک: |نگییٹم 
خوں جع ضل عا شید آمییتء" 
یه راہ گر نیس بیٹئدے کور 
ا۵یم گوژن است و گامشت گرز 
غسراءی عصرِقترغاسفی وندسٹی ار ملگ اجند واد امیر ۱ 











)٤[(‏ لفظ عشت دریک نسیے 


غرم 

۱ بقتل آوذد سرش را تعن درگ ٭حل شا گرڑائیدء ‏ بچائی 
٢‏ کرات بو شد ٭ 

کر با در سنة تسعیی و سیسایة (۷۹۰) *حلد شا : ہشکار کی دبضور 

و و ۱ || رآمك و ملک مفرم در گچرات _بانفاق می ٍصدھا سکندر مار 

ْ ۱ اأِشیاوتھ کا ات رنہ عبراہ سید سال ربدعلی الد ود 
شا از کو باز کُفتہ از نہایت بی :ہررائی کہ ازمةڈ جرانیسٹ فئر 
انثقام سکندر خان شرٹہ درعیش رعشرت مشنول شة ر بتنہای 
عظیم در کارملک انثا ر لشغریان سلطان بجہت حعد و کینڈ 
عق الدیی:رکتال: الذیی :نہ تربیف: کردعای ین شا بوذند 
سر ب٥خالفت‏ بردائته درمیدانی رسی “جتع یلد و ملک 
ظہیرالدین لاهوبی را کھ شاعزاد ایم نصی: ایشان فرہتادہ 
پر بستگگ جب ساحْمَنك زاربان حال تزٹ ٭حیق شاہ آمد آک 
گردالید ر شاھزا۵+جعیث لبرد: بجلگے آن فریق رفث ر لشفر 
شافزادہ از ل غالِبب) آمدہ اغر سلطان را بر داش و ایی جباء پٹا: 
بسلطان فیروز بردند و تا دو روز جنگ معب فی نمثك چون .کار 
بر غلامان: سلطان تنگے آمد: سلطان راک شہیبی ومٹائی بش 
ٹعائدہ بر بجنگے للا بكہ تیوداز ساختنف رو چون لشکئر می شہ 
و قیلباتان اررإ نظر برسلطان فیروز التاد تیگ .جنگ کردہ نت سلطان 
آسذثد ر *حمد شا: با جعی ثلیلی ھ عاتبہ ہہ جاشی کر 
جوصوا رت و اشک رسلطان کۂ قریسب بیگ لک سوار و پفاكہ بٹ 
درمتارل معبد شاو مختصان اوس زہہ ہفارت داد٭ پاکس برفتند و 


سلطان بَتْعتۂ ار پاب عرضس رچیدہ ٭ححمقڈ شا را آز ریت ید ٭معزیل 






۷مم ۲ 

و بعضی اشعار ازَثْیر بنظراد( آمدہ اما اغاط ز ثائدرچرں مال 
احمد خلفس مسق و یادثار می .1 دخلہکی اررا ‏ پادشاا:و 
می رو وی زمالھ بشیار بپستفدید؛ 'اند و غنیہتث دائمء ء 
دیلی ا م0 ۰ اسے؛ گا 72 حالا در بلزط 7 
سان آئد وابان جو ممز رو حقزم آمفةإئد ر ارڑا. ذیرالیسضین 
مشدیل بر پائك انزده عزار یت او چون عاائیی او ہی 
غالے است نند شعرش چندانيی در بازار نشل روج نڈارٹ با آئلہ 
اگ ربکارنك چیڑھاي خرب پ رسبیل ندرت پیدا سی شود ر دیکر 
قاضفی عابٹ است که ایر قطدہ ازوست ء٭ ہ ہیی ٭ 

چیست کا شعار ر غزل ا[ تو نراراے ہو خاست 

سا گرا شعر وغزل گوئیم چون در عہد سا 

شاف موڑون ر سصدوے تر انشان بر نخات 
ر ایں قطعہ تَرِحَںڈ شعر مربیست ٭ ٭ شعرے٭ 
قالرا تر الشعر قلت صرورڈٌ ٭. باب ااواعی و البواء ری مغلق 
اث الدیار لا کریم بجی ے غلہ الٹرال :ر3 لم عمق 
ر من ااچاپےں انھ :3 یختریٰ ٭ رہم العاد جخاى فی زْبسریق 





٥ر‏ سفة تسعین ار سبساہة ([۷۹۰) عم رومیت جه خریش 








٭ست--٭-.-. 





ر بر ا 


سس 


دفلئی ید مرکم بتلتی نیج پر سابل ارباب مضایل کا 
ومڈہرراست ا(ان جم دربری بت ظہیر دخل نمود: و نت م٭ 
ھی ربودہ ززنسئئگرٹۂ تو اد گرشاگر‌رن / ری عیاریي( ٤‏ 
سرد ھی ہے 

ا 8ا وق ظا تر خوان ظطری ناد سا 
و ای ربٹ فرمصراع, اخی نئندم پاپعتی ئمفت دیئ 





درین بیہت ھ شعرہ٭ 
لین سہل چوس رو یت خواستا 
گران خواجہ خواستي آن زا چە کردہی 

چنیں گفُنہ کش ہ ع٭ 
ایرں سہل عہل .بك کہ آب حیات خواست 

دیمردریں ہیی ضف شعمر 


ہش خوائدخاٹ ڈرت را فللي مرٹم 
ےی گہر بن - خربدار آ ٹەیتذ 
قَيْم ک تع 
گر لعل خوائذ سنلتي درت: مشتی مرن 





ا٢ی‏ ) جباری )٤(‏ شع رظپیرپہٰنیں اسلوب ذرھرے تسیۂ 


: بدارلی مرترم ست ربیان دخل خلاف آن رد ز دہران ظہیرقاریابی 


پدین نہ ٭ شعرہ الد گوشة حلم تو از طریق نقاذ م ربودہ ار سر 


گرڈیں ال چبانیي ٭ و ہیاں دخل مطابق ابی کمال با 





إ وەم ۲ 

خیال غدراو طیع ‏ سلطنتا در سردارہ ارزا بانں جماتھ از میا 
برداشت ر پغالی رخڑائھ اہدست: آزردہ دعلىی زا متصرفت لد و 
پر بربژ قرت گنت رەربی ائنا میرمتعلی سعانه ملك 

علطان 4ه خہقندل اتوو ارات را کو زا کا برسلطان تید شاو در 
داس کر نامرد شیے بود بوٹ بسرے حوضص رام علامااہ با ا پارو کرٹه آوخانة 
آزرا: ہمارت : ڈادء رپ 5 اکا نگرگرت نر۵ شاعزادہ. سےن ظشن نزستادہ 
ار را طلجیدنف و “حند شاا بکوے مقواتر از نئرکرت براہ جلذجردر 
سامانھ آعذا ر اسباب غان و تجمل سلطئث بہم راتیده ابار ٹرم 
درمناہ ریت اڈرل سن احدیی ار تشعیی ار سیضایة:()۷۹)الرلقی 


پانشاعیی بر الراخت وذرز ہا ربیع اخر سب منگوز با پا جزاز ۱ 





ان زاد4 میراتی ہف ے آاتی کرت 
ہثازیم جتید الرل سڈ سنگور ا فرول آیاد با سن خغلف 
ا و 0 ہا مو سرت 
جج را با ا 0+0 ینہ باردیک رای رت 
جائنب کعلی افراختھ یا 'ایکر شا اتفلق >عاربے اتد و بۂ 





([ ٤ن‏ ) ہنثریب 


) 01 

پاتعای اسزا بر مسٹد عقرمت ر سلظٹک چلوں شردر خرارا 
باث:(! تغلق شاہ خطاب کرت و امرالی نامکاز برمر مت شاہ 
: نجائب ادامی کوہ نامزہ تہمرہ آر مد شاہ اندك چکی کید 
عزہ را ہگر کرے سائید ولفگر تخلق شا 1 سر ضعریت راہ :با 

گشثہ آمد و ابربکرخان بن ظلفرخان این ققم خان کہ براذر زاد! 

او اك تریں و غراس گرفتہ بجای پدر زفته ملک رک الد چنّدا 

وژی رتاتفاق امرایی دیگر با ابو بدرخان یارشدہ سللعا مات( 1] 

رر . کبیررا ڈزفیررڑ آباد برکز سرلی تغلق ثہ کشت ر دررقت گزیز 
٣‏ اتقلقگاا رخا جہان وی رزا تعاشی تموتۂ وکچتہ سہعلی اییشان برڈززاز] 
شہ رآواختد و ابی واقعة درس احدیی ر تسعیں رستعتایة (۷۹۱) 
7۸- وت ر میعہ؛ ہرسے تثلععاء إنجياۃ آو عردو اوز بودٴء 












ہج بیرتیہے ٭ 


و رعك رت آن کل دراثت ئە باغ ملک 
يا: عدے زار تثاز رر جر بش 
اپویکرٹ تا بن فرخان بی فتے خان بری فیروز شا 
۔ بب از شہامت تقلقماہ بانقای امرل ہي را بہادٹامی 
نحستھ باہں خطاب ضاطب شد رد رارایل جلوس منامپ 
ہیامرا تقسیم رد زی الذیں چندۂ را بلنصسب ہرزارت سرقرا 
اش وباآخرہ چیں اید کة رکی اادیں چا ام 


(1) لفظ ماک ریف سض( ۲ے ) بتد 


۲۲۹ 

غنام یک وزج نڈ آمارت رید رہسبی ا لسبات آر (برإ×ج شاو رچیں: 
برفٹد پاہاتی :عطہا بع ٣د‏ غاد ترشنہ اررا استقعا نبودہ ی ابویٹر 
شاہ بعت ار رثوت برای خال بیدسے و پ-شدد پققریت اسشید‌ان 
از یہاڈر ناھر رري جانب کنل عیوات نہاد :ار ملاگ شاعیی 
و عماث الملک ر ملک عریي:ر مفدر خان را در دھلی ؟ذامنہ 
نی ر “ند شاہ ہموجب طلب اسر یار سوم با حشست تام 
آنتدہ در دعليی رقف فیررۃ آباٰك ہر تخت سلطذشی جلوس ئوہ و 
منشرچپ خطاب اسلام خانی یافتہ بدرجۂ وزارت رسیں و بعد 
از چتد لاد 1ز رز آباد برتص رھابین جہان نیا زی وعیم بقنل 
نذاثان غیررنی گہ ٥ر‏ زمان ھرے و مرے باسف فدہ انگیڑیي بوڈ 
بطریق عمرم کر و خیلی از احرار نیز ار رایت شرقِرریۂ عند 
بتقریتے تقامیخ لی ایشان غام دانسته زیر تیغ گذراتیدنہ و اہنگو 
شاد بعد ازیں جاادثہ گمر نفرائست بست رھم دریی گرثله برٹ 
تا آنكه بکوے علواتویوسر ایوہئر شلہ رنت و بہادرٹاھر ورای 
ابیگرشاد کہ پناه باربرٹہ برٹ بعد از جنگ بسیار امان ۔خواستہ 
علطان ”حصد ‏ شا را دیدتھ و بہادر اھ رخلعت ر نرائش 'یائشب 
و ایویغر شاہ ہا در قلعڈ می تی حہوس: ساختتد ٹا بھمان حغس 
اارحخفِٹس حا ددتیا رست رای واقعم درسنڈ ثٹلت رتسعیی 
وسیعایة (م۷۹۳) ری نیرٹ رمنات حکرمت ‏ ابونکر ما يك 
و نوم سال بر ہا نطم٭ 
ڈسی چلد بشنث ر تلمر شا ٭ تزماله بجندیپدں کو لنیرےفید- 
عائطد 


( ۰۴٣م(‏ 
شاست یاقشت و ابویک شاە پارا راہ تعائس موہ عراجعت را 
غتییت شر رو مصند شاہ دریٹْر کہ قصبہ ایسےِ ہر کنار ڈگ 

رسیدء وحشم بباك د۵ادہ با زقصد جنگ لموٹ ٭ 
وڈ ر رم سڈ اثٹیں وتسعین و سبعسایۃ (۷۹۲۴) شہزادہ عدایوں 
بشان از حدوك سامانہ امرای بعیار ہکومگ طلبیدہ رحوالی دعلی ہا 
بخزاب کرٹہ اڑ نراحی پاتی پله با:عماد الیلگ کہ ازچانپ ابوکوشاہ 
پا چہارشزار سوار یقصد پوکلزآمك+ بوٹ >حاربھ نود رعرژیبت پائتے 
چان سامائہ رفنے ر ذر وحم الیلَعنغ ہدگرر ای شاہ 
جہت دنع ٭حمد شاہیا غلیة تام بچانب چیترزوان شدہ در ہسیتیت 
کین فعلی کرو آسد؟ برد کہ محیٹ ش8 یا ۔چہار فزار کس 
چپ غلط کرت؛ از باہ دیگر خرودہ .را در دعليی رسانید؛ کر قضر 
غبابوں تزول فرموہ وضیع و شریفٹٰ ہربار اپیوستند و ابیکر شا 
تعاقب تَمو۵؛ آمد ر مل بہاو الدبی جنئی را کہ ٭ج‌د شا 
اجہمت امعائظت دروازہ گداشته ہو بقتل رسائید٭ بی تسا 
جج سس وہ 
ا دزوان جوشض خاص باؤ اجانب چیئٹرکہ مقر امابی اوبرد 
٦‏ غنقت رر خیلی,از اہی اسی رخدمتآازانں مقرب اوئشتة 
 |'[‏ شفٹہ یں |کرچہ غلطان محیہ غلا را طاقیی مقارمت یا:ابوگر 
شا ٹیائدد ایا دلہاي سپاعیان او رعایا: ار ابویغر شا٭ رمیدہ ہیں 
7ر درفاد رنقتای سن ملکورہ مبغرچ ربعضی ار بنذگی ئیریز 


725 1 
١ج‎ 





1 ٣ن‏ ) چنگھر 
طس 





) ٣٭۰‎ ( 

عدابہادر اف ربعقی سوافع را ار نراحی ۵ہل ناخت و علطان 
بارجرہ شعف ڈز کرتله اکا وبہادز جگی ک۵ :و گراعست و سلطان 
مظفراب ند 'آباك ععاردت تبودہ اھٹیام در عبارت ترمرد کہ 

بیعاری حرف کرام 
رڈرسنڈ سخارتسعتی رعبعسایة ( ۷۹۷) شاھزاڈہ شمایون خان 
إإ ب رس رڈٹھا کہوکہر کہ بغی ورزیدہ 3ھورزا متصرف دہ بود نامزٹ 
فرسوٹ و ھلوز ٹشاھزادہ در شہر متوئقف بود ائە سلطان از عفان 
وجرہ ەسرلنیي عدم آباك خرامید ر در حظیرۂ پذر بقڈار حرش خاضش 
من شد ر مدت حخَومف ار شش سال ےر مَشََفاَ اف بوہ: 

م نظر٭ 

چیسی ڈنیا سرلی آقعت ر شر ٭ خالة 'معثت آر ملا شر 
نیعت ث۵ وي وفا و پاري یار ٭ ٭ِيْدہ ا آزموث٭ "ام بسیار 


سلطان علا و اادیی مگنذز شاة پر حیٹ شاو 
بری فبردز شا 


کی عمابوں خان نام اشت پتاری نوزدشم ربیع: اآرل سنہ 
خییں رتسعین ار سبسایة ( ۷۹۵ ) اعم ر لي عہٹٰي برخغت 
سلظنت نشنعاو بعد آز یلی ساہ و شائزدہ برا اہی سرای مستعار 
را پدروۃ کرد بسرلی باتی بخت شید ہ ٭ ہیا ٭ 
تا ۔جہان بوٹ چخین بوك رچنینی خواعد بوٹ 





( ۴٣ای‏ ) دیق ر آزموت] عخبار 





(۰٣۹۶ 
ای جپان برمثال مرثار یھی ٭ کرلمان اندزر ھزار  هزار‎ 
آن ٭رایں را سی زند ”خلب ٭ ایں سار سی زنة منقار‎ 
آخر آآامر ہر پورئد وہ رر ھمہ: با سائف  اہی مرثار‎ 


سلطان “ید یں روز شا 


بعد ال رفات بہادرزا1۵ خود !یوئر در سنۃ متگول باتفاقی 3 
درلہی ر ارکان سلعت بر سریر سلطئت دعلی ےم ا استقال تہ 
ر لوڑاتفتاعی در مل نج ا سال عفر علطائیيی 
حالم گجرات تمرن وژید وظفرخان بن وُہ الملک بدان جانب 
نامزد شد ٭ 

ردرسنڈ ارع زتسعینٰ رسیسابة (۷۸۴) زمفتدازن مل 
مان درآب عنلہ انگیعنہ تضبۂ ہارام را تاختشٰ ر اسلام بخان ب رضز 
فرسمظرای نامزتِ شدء ٹلمٹا د۵ و سلطان تا نوج و اناريه زفاّك 
وکفاز آن ڈیار را مائش ڈادہ و اثان را ۔خراب ساخل |بارگثشم 
بچیٹن کە بجان عالو و مانوں اوبٹ آمد٭ شہر *>حمد آباك بنا 
نہانا و داریں سال اسلامخان زا به تہمت (زاد) بعے سیاست قرمردء 

ودر سلةگ غس وتسعیں و سبساية ۷۹٢)‏ وجت 
الطلف زا برسر: مقعرقان رابات 'آثارہ نامز : کردہ تا ار قرلٰ زقرار 
گر3۵ باغیان را طلبیدۂ در ٹیم برء بقثل رسانید بہ مد آباذ 
مزاجعت ٹموك و درماہ شوال این سال چون سلطان را بیماری طاربي 





٣ (‏ ن) حنید ( ٣‏ ن:) ر مراسیای 


7 ٭.|] 
بھ ٹیابی دز شہگڈاقتفا سماات نخان (ا ٤‏ بعبد الرٹید:سلطاتی 
اشتہار داشنھ جبرلہ گرئنہ ‏ انب بیائه ر گرالیار ہشت فإزمرہ و 
سسیں ۔جامع وسیع و سنئیں در تصجۂ بساررکھ تا الحال موجہداسی 
بداب رحکم سلطان تعمیریانت, و سلطان چون دذر ٹواحی گوالیار زسید 
علک عو الذین ڈھاروال مل خان بُرادرسارنگے ان ر مبارژب 
خان پسز ملکا زاجر برسوسفادت خان غدر |ندیشیدند ر ارا 
ابضعنی خیرثدار دہ ملک عث' الدین او مپارکے خای را پدست 
وزدہ بسیاست رانید ر حلو خاں گر اخته نڑك مقربہ خان دردعلیٰ 
رنٹ و علطان باخت گا سرلجعتٹ شود در سوك ہر فروت آمید 
ر عقرب خان از تریں آنکہ ملوخان را جلی داده بر حضاری شدہ 
استعداک جنگ مود تا دح مہ ماہ *حب ر شد و میاں‌سعادت خان 
و عقرب ۔خاں جنگ قایم بر ٭ 

و در اہ >حہم سن سبع رتسمیں و سیعبایة ( ۷۹۷) سلظان 
>عیرث بغریب بعشي از ھواخراغان مقرتخان .اڑسعادت خاى 
خد| يك دز قلعے ‏ رنیے پا مقرب خان پییسٹ ومقربے خان 
تقریت یاقت ر رز دیٹر معتربا نخان رسعادت آخان, در میداى 
جنت گردند و مقرب ۔خان مئہزم دہ اباڑزدرون قلعە درآمد 
و سمااتہ:۔خا کر غیروز آباك ہت وباتفاق بعشضی از امزا 
فصرتا نخان یر فا خان بی سلطان غیرزشلہ را آر میرات طلبید 
درسلا رسن ااول سنا مذکون پر تحت سلطنت ااٹس دادہ 
تاصراشیری نضرت گلا خطاب گرٹنں ر نصرت شاہ ٹمونڈ بیش ٹبرك 
تامی کار سعلفعت زا سعادت نان از پیش خردگرقت وبعضي 

دم 


حرعور”7۴؛!ٛ 
مہ را عاقبت اکر سن خراحت بف 
و فافلی در زمان شامزادگي مقامات حزیری را جوا ب0ف :ہدام او 
ثصنیف گُردِہ ز مقامۂ ازاِن بنظر آمےَء 
سلطان >حمود شا ہی مسیں ٹا 

کم پسےخوك ار بوہ. بر حکم تبعیت امرل بتارم بیستم 
جماٹیٰ اارلی سنڈ مفکوربر تغٹ سلطلت نشست و سلطان 
نا الدٹی ”حبرہ خطاب یائت ور مقرب الیلک را بنتری" خالی 
٭غقاطبی ساختہ نی عہف گردائیں و مناصسي رخطابات ر وایات 
بر امرا مقر فرسود و نچہتے اننظام عہام سملکت کہ از غلیۂ کغار 
نگون سار خلل پذیر شدہ ہك خواجڈ جہان را یخلطاں الشرق 
مقاطب ساختہ از تئوے ٹا بہار بمہدۂ اخُثیار ر ٹڈ انتذاز ار باز 
گُذاغقۃ رخصت باتچاںئنی قرسرث آر تا جاچنگرالته غیطائت ز 
نیل ومال بعیارازان دیار پبست آزد زپادشلا لہٹرتیيی, نین 
لإ عرسال بدعابي | پیشئش غرستادن گرقفی ورەشتر قاعی زا کە 
آز حدرثك کرد و ارد وسندیلہ وزرملرتا بہرایج :رترعت کابزان خر[ي 
ساختم بردٹدازسرتوتفنیر فرصودہ ر سارنگے خان را در اقطاع ڈیدالپرر 
اجہہ قاع نتنة شحاخا کہوکہر ززانہ 1 گرَدانِيک واذر ساۃ ٹی قعد؟ ابر 
ضال تا در نواحی موضع سامرتہله درازدہ کرڑھی تھوز میساررۂ 
مغیم سموتعرال پیش سارنگ خانى غزیبث یاقتہ بئوہ جمون ڈزآمد 
وسارنگےخان تجو را ہہ برادہ رخوہ ادا وت پانھ ار 
سراجسی کرت و در مہ شعیان ابی. سال ساطان >حوٹ مترب ا 


ہم ۲ 
خرن غلفیراتی کہ شش مھ مااظ ار ششن مھا ثراشتیٰ 

ر در ملڈ ثمای آر تسغھی ر سبسایة( ۷۹۸)ادرمیان امستد 

داي خقنرخانٰ امی رملفان ر مارنگۓ خان حاکم ڈیبال پورہے؛ 
ر جالاله یسیا رات شد و عاتبت بتفر٥بٹ‏ زیونالنٰ بَعضییٰ غقمان 
ھٹا مروای کہ مربی ملک سلیمان در عحضرخان بوفا آو 
موائشت جمرفن :ایشا ' با سارلگ خان حاکم ذیبال پور 'ملتاں آڑ 
اصرفے خضرخان برآمند و ہڈستا سارنگ خان رکا ر جسعبیت 
اد لو بریژ تضاعف بذیٹتن گرفت ء 

وادرسنڈ تھج واتسعبی:ر سبسایة ( ۷۹۹]) سارنگۓ خان 
رو غائے خاں حاکز سامانلہ وادنار خانی رای اتی بد 
برداشن تا نواحی دھلی بے اآرزدء ر سلطان نصرت سا 
ىمد مو شر خانٰ 
ناسزن فرمرہ کا سامافہ آرا از سارنای تخل مستیلی گردائید 
بغالں خان سپرد ہ 

ر ڈازما>حرم سنۂ امانمایھ (۸۴۰) دزمان قریقبی 5ز اہی 
سوضع گرئلہ عےاربك عظیم ‏ ہريی وت و ا 
ان اوہسبت: عللقان وی نہد و نار خان نا آحد وت 
رقته رکال الدتی من 
نیڈ :۸۳ رتو الول عنظ نکر عمیرزا پیر سد نید1 ساحسےی 
قران :اَی ثیمور گورکان بااشاا آشرأسانٰ :و مارزالٹہراز آبَ ند 
گذشتہ حصار اچ إا معاص کرٹ و تا تاگ ماہ علىي ملک سارلغانيی 
جنگ قاع داشت ر چون ملک : تالے اادبی حخحقدار غرار سوار 


ای زا بنعاقے سارنگت خان فرسنادەمراجەت 





(. ٭+وم ) 

:بندگن فیرژ شاعی و قیلباتان یا سلطلی تصرت شار ‏ متفق دہ و 
اوڑا بیکزو حیلہ یر قبلبی بہداشتہ پکلیگ ہو سعادت خی درحالتی 
گلا غافل بوہ اصعیتث ٹیام برژئد وسعادت خای فست ویا 
نقواتحمت کشا نشرورت فراز نمردۃ در دعلی رنتھ لجا بمقرب 
حا بت وبردسی ار بندر مقتول گشت و امرلی نطزرت 

غعامعی مثقل ٭حد مظفررزیر ر شہاپ اع رو ملگ فضن الله 
بی وبندگلی غیرزز شافی بقیام *جددا بیست: بر سلطان 
نصرت شا آرردہ مناصی آز سرتو تقمیم نمودئدا ودزدعلی 
سلطان ٭حبث و ہر فیوز آباد تصرتا شاؤ. اسم پادشلھی داِمْتَثذ و 
مقری خان حصار دھلیں کہنە را حوانة :پہاٹ راحر میراتی تمرٹ:و 
سلو خان زا اقبال خانی داد و شرزرز میان این در بادشاہ کہ چرن 
بادشا: قظطرنی ہارٹچہ بردنں جنگے قایم بود ر رای عیان درآی 
رعفقبل و پانیي ہتہ ر رعنک ر ح<خ+چر در تصرف سلطان نصرت شا 
ماد و حصاري چاٹ کہاہ ربرای ‏ چرں دعلی ازمریآواظارآن 
در قیفی علطان ٭حجیرد ماند و ایں مثل مٹہور ازآی ریژدر انا 
امہ ریم حوارن ما اردلع ا پٹ ز در اطرا عندوسقانی ۱ 
مل طوایف شلری شذند ٭ شخر٭ 
درشہربگری یا تو یاشی یاسی "٭ کاشختہ ابر کاز رئیٹ: پدر تی 
و تا سدحة سلا حال احوال ملک بزابین منرال بودر للھی دغلونان بر 
فیزرز آبادیان قب می آمدند رای برعشسں ٭ مصرع م 














راو ربقععی 


۲٢ ؤم‎ ( 

کسای ناتابغای برآرزكہ اسرال وحشم رنیان ارز[ تام قابضش‌گشت ر تاڈار 
برآمنے یوٹ رآنا خرذثانی نتوالسٹ کن اما ارالڈ خوة زا بباد داد 
از فعلی یا جعیی اتب در جات نزد ہدر شریش ریت و اتبل 
خان بدھا یآمدہ ملک تعیراطللي خریسن تاتار خان را کہ ہوا 
پیومتہ بو عادلخان خطاب داد: اتطام میان در آبپ حوال اوٹمٹ 
و کر جناہ و وی نان حابة((ء۸) امیر تیور ای 

کرای تصبة تلیتۂ زا تاختہ ر ہر ملتان نزرل فرمرتہ تیامی اسورانی 
نغفر سارنگ خان را کہ میر زا ری مععد در بکد داشہعد ری تیغ 
پبدریغگذزائیدہ و کرے مٹواتر حصار بہت را تی ڑغتے ڈر ر بی 
جلچینٰ بہنیى وا اسیر کرت یا خایق اغل قلمة بقتل رسائیک و ازآکچا 
ترجة فرمرد: وسامالہ گرفتھ ر جہانی را از گراختٹن دیار دبیالپو 
راجردھری و سرستیٰ‌کھ از تسن بہمجايي سراسیده و سرگرٹان دمسٹا 
و ہا مسیزژئد متقرل گردائید و جمعیٰ لثیر را مقیقہ غاخة صر 
داشٹ وی مٹارل و مراحل نمودہ از .آبم جوں عبرہ کہ و 
دزمیاں در آب درآمدڈ و بیفٹر رایت :زا بہ ‏ تندباہ تہب ر عرمز 
غارتا دآد؛ در ظاھر تصَیة ٹرٹی کثار آب چون شزدیلگ دعلى نیل 
راقع شحف و ٥ری‏ منزل متدار بنچا؛ حزاز اسیر ر| تین ئژہ ٹا آی گنگ 
بردستی سپاغیان انتاد٭ بودنن علفی تیغ ساخت ر بعشي|[اغل 
ازم و ازاب معااتے لعف ر تیر کے ٭ئےکاد ہا تیغ آشنائی 'الداشکند 
کے اسیران اعُل اسام مندی را خندر خیل کردہ بطع ٹوب 
فا و مہا یبەسۓ شر بل ك آحرت رسائیدند و کرماہ کماج حقدائرل 









نے 

از سارنگنا خان گرئلہ تحار لچ۸ رسیف میرڑا پیر خی اچہ :زا 
وا درکنار آب ‏ ہیلا بای کم وطن مللی تاج الدبیی:ختیار 

ھزار سوار بر قائل ساختع تاغنت و اکثر مریم تاج الدین طعنة 
لہنگت تیغ اجل وبقیة السیٹے غرتا: سیاب ٹتا كُمتٹم و میا 
پیر ”لد بعد اڑیی غتم جمرعت تام تعاقب نسردہ قاع ملفان را 
مسافر؛ کر وٴسارنگے 'خان تا شش ماہ جنگے' رز جدال:د۵اشلم 
آخراامی !سای طابیدہ می ڑا رز دية رعی] آفر ملقاق آتا.آمّدی 
ماب قرائی ترقف نود ر در عاہ شرال سنة: مذکور اقبال خاى 
مشہور بملر با ملطای نصرتث شاا: سرکند علی غلیظ شذید: خررد 

بگانھ مد :ہو تی سب کر کا 
جہانی قملىی برف و ماطان سو و مقریبہ خان و بہادر ٹاعر ٥ر‏ 

دعاری کہتے متےسیٰ گشٹند و ور رو سوم اتبال.۔خاں ہا جسعوٹ 
قمام 'غائل ساخته: بر ثصرت الا رائد او نصرت شلہ از جہانی لیا 
نار شود بغیرژ آباد: آمتہ رازانجا آب جوں عبروشودہ تہ تاتار 
خان وزی ر خویش ' ٥ر‏ پانی ہت رفت: و تام حشم وغیل لصرت: 
مقرید خان ‏ ر اقبال خان مرو جنگ ر جدال بوہ ر بشی ‏ اما 
دزمان اریہ این ھردر سرثار را یا یکدیگر علم اد ار 
چند نل اقبال خان بر ءٹرمقرب خان رت حزالی اررا بی ذائاہ 
محاصرہ کٹ و امای ا د۵إدة ار را بَدَزَچۂ شہادت زسائیں ض0 مود 
را پڈسک آررٹۂ تمرلہ سلخله کارربار ملعی اژپیشل خود میرائد 
ودڑعا 3یعد سلڈ ا مفکرزہ اقبال خان پانی پت را جزول از تصہفے 


0)٢ ۶8 

گە ازٹرسں اذ ر کرہستان عیرات: پناہ برڑہ برکئد اہلازست آمیز 
عاحے قرانی آمدند وبغیر از خضرخان کە ظافرا سابتة خستی 
داشت حکم با سی رساختن آن عرام شد و لراي مراجعت افراختہ 
و دامی کہ سرالگ را گرفته :و زلزله دران کرمستان اندلختہ باھور 
رسید و تاریخ ایی نتم را یخا وخار ٹیر یائتھ اند .و شعاکہر کم 
زا کھ نابقا بہلازمت امیر آمده واعیلڈ الھور را اززسارنگ خان گرفتہ 
متصرفيب شھٹھ ہرد ہدست آرزہ و اررا ہا آھعل ر عیال۔متیں ساخثم 
حکم بغارت و بن لعور شد ر خضرخان را دیبالپور و ملتان حوائہ 
نمرٹکہ بر زبان ‏ رائد۔ کە دعلی ىا کرٹ بتو خعیدم را اڑ اغرر 
یکرے مقواتر از راہ کابل بذار الدلگ سیوقند رفستا و خضرخان 
جاگیر خویش رسید درب ایام ۔چناں تآعطی و ربائی دردعليی 
اثتك کە باء ہی خرابیں تام اگشت رہقیة مردم کہ مالدہ بردند 
دریں حادثء ۔بعالم آخرتا شتافلنك و تا درساہ دردعلی پرندے 
پرنمی و دریں عرعت سلطان نضرت غاد کہ 71 پیش اقبال خان 
مزیمت یانتہ در میاں درآب رنہ بوٹ میدان خالی دیدء بمیرٹھه و 
انآآچا بیروز آباك رسیدہ شہر دعلی را حراست نموث و عاال خان 
وخلائق دیگر ۸ا دست؛ معول خلا بالتۂ بوردند'|[ رگوش ر کنار 
آمده برو جع شدند و بعد آ بہم رسیدن جسعیستا شہاب خان زا 
چان بر یر اقبال خان نامزٹ ساخت و در ائنلی رادھندرثی 

چند بر شہااخان شبخونے ژد: اررإ بدرجة شہادت رسائیدند ور اتبل 
خا پیش سے ىہ فیل وحم اوزا خارنمی کرت :و راو روڈ 
وہ ترضا گرفغت: ر مہم تضرث شلا برغم خور۵ راقبال خان 7 ہیں 





( حاع] 

سڈ احدیٰ ر ثبانایة (۸۶۱) عاحبقران ار آبا جوں گذشت در نیورز 
آباہ: نززل ٹرمرٹ ر روز درم بالی:حوفل خاصنروہ آءد و اثبال خان 
ہا فی ر انواۓ مستعد ہیروں آمدہ بچنگ در پیودت ردر:حملۂ 
ال شلکست یائت پہزاز :حیلۂ دسک ر پا ت۵ پارا اذ غیای +زان 
عڑیسی دروں شہرنتراِسثا ہرد ردریی عزریتی خلقي عظیم 
كشتہ شلد ,و چون کرکیڈ سپاہا شب ھلکامڈ ررز را غدمت اقبل‌خان 
و علظان سوہ اھل ر عیا ال را لس َدام ہے گی ز ہی امسرسی 
تدلغان سرن سای گھرات ہیک نو رزتت ابق ان 
[راسنچون عبرہ نود بتصبۂ بر غتافت رعاحب ٹرانيی 7 دیلو 
اعل شہرزا آمان دادہ مال اسانی و پیشکشیي آز یی جماصتکرۃہت 

ردزین اٹامیلھھی چلد ا۷ا مَوم شی ركفتقد ال چا نخمابند 
غام فرمرہ و ھمہ بآ پچائب۔ ضازر اہب تا عاقیت شی حبذ 
کٹھو کھ ررضۂ :ار درسرخیڑ بر گجرات تریسب باحمد آبان:مشہور 
اسبت ھمراہ آی لشکر رنہ عاحب قرالی‌را دیدہ حالگ دزویشیي 
و فضیلت فلم خود را ظاعرساخعت ویاعلبا رفنشلاى عسکن 
ماور النہریےس ری ھا گثہ الزام داکدر شماعری اسیراں شود وصالصی 
بلئمیں ارزا قغول کردہ 
ھن بندیای را خلا داد و ایی حق شی پ میڈ اعل فتت ساد 
ر تمصیل ایی احوال در مقامات شیخ مشرح و بھی آأست؛: ؤ 
بن |7 ٌفلے إچند ہوا مسذذا حاليٰ خق رخان اوبہادر ناعرمیراتی 


قرانی را ذسیست پار اعتقاد تمام پیدا شد رہ 








)٠۷ ٢(‏ سر بی - چرخبر 


(ْ- )۳۴ 

باز کشید ر در رئش مرا جددی شمسن۔خان ر مبارکے خان وا اقبال 
خاىی ببیر ہس و ورای سال تت چا علطائیٰ که ذاماكہ: عالبی 
خان ساماده ہوٹ لغ اتبي یہے رسائیںەه در تاریغ نہم رج سال 
مذکور ڈر نواحیی اجودض با خضرخان جنگ صف گ۴ردہ منہزم 
شدہ کا تصیة بپرغر(؟):(سید وغالب خان واضرائ دیئ باتفاق اززا 

و در سن اریم و شالتایة (۴ہ۸) سثطاىٰ یقت اب جند 
شاہ ار خطۂ دھار بدھلی رسید ر ائیال خان بن سس 
ار رن ربشرابط خدمکاہی و لرازم تعظیم در [0. جہان نما 
فرز آزك اما چن 'اعبَابٰ سلطنت زا اتال ۔خان ‏ متصف 
برلہه سلطانٰ م“حرث کیٹلا ‏ آرَرا دردلٰ داغته جیزاه شوہ بسیتی 
قتوج بر رذریں عال ملک الشق مبارکشاہ رفات بات 
و برافر رك ار علطان ایراعیم قایم مقامزار حُدہ بھ محاربة سلطایٰ 
مضرہ ز اتال خان آمد ر سلطان ‏ ضنرہ پیش از شرراغ درجنگ 
ر جدال به ہانگ شکار از لشگ اقبال ۔خان ہو آممہ یا ساطان ابراهوم 
ملاقات کرٹ و سلطان ابراعیم ہا او بامتغنا پیش آمد و سلطان+حج 
شافزادہ تتے خان ھربی را: :کہ || جائنت مبارکت شا درعتريے 
متصرق ہوہ بر آرردہ آن قلعہ را بقبضشۂ اختیار خر آوزہ. رعامة 
رعایا رسپامیاں۔ ٹلوے: پسلطان ود پیوستثك وعلطان ابراهیم 
ست جوپور ر اقبال خان بطرف دعلي مراجعت موہ و علطاں 
مسود تلہا ہو ڈبار 3قنوج قذاعت نود ٭ 

وکر سلڈ نشیس و ثناتایۃ ( -4) اثال خا نواخیی قلعڈ 

۴ 


ژ, ٣٣م‏ أ۲ 
بجانیت دھلی زوانہ گردید و نضرت شا آز روز آباك :را میرات 
پیش گفت و درسانجا سلگ بقا شناقت و طرایف ملروٹ 
غتیں در:چار طرف ‏ عندرستانٰ ثصرفت داشتند ء 

و ڈر سنگ ائفں شاب (۸۰۴) اقبال خاین یرشمس, خاںن 
اوحفیٰ خاکم بیائ جرگت شیرہ ر در نراحی نو و پقلمیان فریٹیں 
تلات عقین رري نوہ و تسیم اتبال ر غبررن جائب اقبال خان 
وید و شس خان ببیانه رفت و اقبال خان بر ولیک کیتہر لشکر 
كشدَ ازازای عرسنک مال رحدمتی گرفنت وھم دروی سال 
خواجة جہای در جرنپور برحست حق پیوست -_ مه رباعی ہ٭ 

تائی گوئی سار عیشن کۓكة خر 

ٹا کی گرئی کہ گري اقبال کے بل 

انتا جن نسانہ انت سی بایو ررقت 

اینہا جه: حکایت اتی ھ باپں مت 
و مل سارک رٹل خرد را مبارے شا خطاب داد بچایى ار 
بھ ڈقٹسیےے ہ 

و کر جمید اٹول سن ئلں رشاتایة ( ۸۰۳۴.) شیس خان 
بیانم و مبات خان: ہن بہادر اع اقبال خان رأ ڈیدندەر ار ایڈٰی 
را سا گرلتة اکر حدرہ بیتالی کٹارا آب سیا:کہ بکلاپانی مشہرز 
است بازلی سیر ملدم آتحذرہٴ جنگ صف کردہ غالں آسد و ثا 
حد اتاوہ ثعاتمی کفغارنموٹ او چوں بقٹروج رسید علطا الشق 
ٹاک شل از جرنزو/ر آمستد و آب گنگ را فاصلھ ساختۃ نشغمت 


ردام ننوالسمند عبور کر کاري نساختۃ بولایت خویش 


ھو1"كفتت0 
: داك و چرے اکجار باقبال خان:رری آواڈہ وٹ دز _حیلۂ ازل شکعت 
بئشے بیو اہ او رکفت تراسج جوروہ ری کین 
خضرخان تعاقب مود س اور ب یك اڈ سی :پور اڑ: رازم اصلتنی 
فرستادند و در مان ۔جبید .اآخر ابی عال :سلطان ”خیرہ بامتدعلی 
اب حا إڑافارح لیددداز رح فصدایی جا نوم 
و متضب ہر امرا مقر رفرمودہ خیل و:تبار مبارک خان را ؛چالب 
کرل زوانہ گردانید:ہ 

وادرماة چجمیں الول' سن تسع و لیاننایة (:۸۶۹,) سلطان: 
*“حموت طرت نوم سواریٰ :فرسوٹ و ازآن طر: سلطان ابراعیم 
امت و ار آب گنگ گذشتہ و بایئدیئو جنگ تا گرڑء ہار تن 
ر سلطان ابراعیم جالب جوپھور روان اد ر سلطان “سو عام 
دعلیي گردیں ز چون امرای لہکر سلطان حنوث ھرگدام از النخي 
زاہ باقع خویش پیوستند سلطان ابراعیم .بہار گشنہ منُوج 
را معاصو کرت وملک دعب ۔ترملی کە از جانپ ساطان و 
غظابط قلوے بوث تا چار ماہ با سلطان ابراغیم ‏ مجادله شره وچوں:' 
ار شیج جانب سدشی بار لرسین بضوررت اآمان طلبید ٴ قنوے را 
پسلطاى ۵اك و سلظان ابرافیم بشکل یہ قترے گترائیدہ و آن ڈیار را 
حوالة اخنیار خای ئبسۂ ملک دولت: یار کذپله :نٹ بقصد ٭“خیر 

دھلی زران شد ٭ 

وادار عئفگ عو رثاتعایة [(۸)۶.) نصرت خاى گرلگ انواز و تاتار 
خان پم رسارنک :خان ورملک مرحیا غام اتیل نخان ا سلطان ”یروث 
رو ڈردان شكہ بسلظان ابراھیم ہیوستنں راس خان لرئي در 


(۱ غروم ۲ 
گوائیاززا کہ درفترات مغرل رای ھرسنگ پندر از دست مسلماناٰ 
گرقنھ:بوة تاخقۂ ارزدست بیرمدیو ہر ب رسنگے بر آوردء در ضبط 
خویش آوزدء 
در سن سسکا و ثعالایة ( ۸۰۷ ) تاتار خاىی ہسر ظفمز خان 
عاق غل> بیذر را بغدر مققد کرثہ در اسارل غرسشاك و بخوہ را علطان 
دغليی ررانہ گردین رفرائنلن رہ عم ارغمن خان ز ھرذدادو تاتار 
خان زا از میاں برداشت رظفرخان را ازیند :برآززٹ و لشکر تام 
ہار پیرسی ء ٭بیتےء 
پدر کش پادشامی را نشایدہ ٭ ارگرشاید اجز شش مہ لپاید 
ر ڈاراسنڈ تیر ۱۷)) اقبال قان عچجاشہی :گوالیارر 
اثارہ خرکتت تمہ زإبان آن سرحد بتمام درفلعڈ اثارہ مخیصی دہ 
تا چہار سا١‏ چنگ قایم دإغثند۔ آخر چہار نیل ودیئر پیمیشہای 
الیق ذ۵٤‏ دز عاے زدئف ‏ رو ائپال خان 1رآنچا بتنوے۔ رقتم با سلطان 
موہ مار کن وازجہیت ا حکام :۔حضار کارں نقرانسی 
ا پیش یرہ وی رمطلب: خرہ دست ثیائتہ بدعلی بارگشت ٭ 
و درمحرم سن شمانٰ ر شماتعایة ( 4۶۸ ) بسامائه رنتے ر ازآنلی 
بروپزامٹ و یہرام خان ٹراچ زا کە بسارنگ -خان ”خالف موہ برہ 
”عیله ندست, آررت ر پرسمع ارس رای میٹ ر انانچا جات علتان 
زقعنت مساریڈ خضخای رران گردیدار در ٹلرندی رای کدل الذبی 
مبین ر ڈیئز رمیغداران را کراہ کرت نوز٥عم:‏ ما جئیدالیل 
سڈ منکوربنواحی اجردھیٰ درکٹازدعتدۃ ہا۔ خضرخان محاف ے 


)|| ۲۷۷) 
دہ شست يالله واارخضرخل بائی گُشته باز دولت؛ خان 
ا دیدہ برک خضر نخان را ملازمت ندود ‏ واہرگِنات سابق دررجہ 
جاگیرار مقررگمضتا ہ٭ 

و درسئۂ ٹاہی عشروثماتعابة ( ۸۱۴ ) خشضرخان نا شش 
ملا حصار رھنگ را ٭حاصرہ نمودہ بعد از فتےم بفتےپیررفدت: سلظان 
مسون دریں سال اجالب کیتی رسوازیي ئیردہ بداراللگ دعلی رسبد 

ردرستة اریع عشر رتبا ایة (.۸1۴) غضو خن خر 
و میزات آمدهہ رآن رایت را بتاراح ذالہ ر سلطان ہسرث را ذر 
حصارسیري ار دعلی و اختیار خان را ۵ء غیروز آبان حضر ذاثتہ 
و جنگ لی عظیم کردہ از جہت گرانی غله ننوانست قرار گرنت 
و براە پانی بت گدشنہ بفتے پور معماردت*نمود ہ 

ورس خسن عشرو شانعابة ( ۸۱١‏ ) سلطان ٭حبرٹ ار 
عالم:در گذشت و سلطنت ار خاندان فیروز شاہ منقطع شہ ومدت 
مللگ اریا آی ہم تزاڑل آر انقلاتبا ہیستۓ, سال واکر ماہ یر و 
سلطال* رت ار پادشاعی پچ ناہيی نداقتےيی ٭ بیے ٭ 
کیمنۓ دریں'خانا ذیزیاتی ٭ کر ٹین النلک لیت جزخدلی 

لن غھرہ 
سہی زا گے گرکوں بآ بلند ٭ سمش پاار:درگرٹں آر گنٹٹ 
بجزخو شاھا فاری ‏ طشع‌لیست ء اخرخاتاخوباں درب دش نیست 
و از شعرلبی عہد علطان سوہ قاضي ظہیر دفلریست ئەدبوائي 
دارد پراز تصاید مدے و از آن جنله است ایں٭ھه -۔ ٭ ابیات ہ 
٠‏ رارٹ سلطنت .ٹاہی ٴ سلطان “سر 2 


])۲۷۹ ( 

سیل عتحصی مد و روز دوم حصار سنبل را سلطان ابراعیم غتم 
گرڑھ _ر آی را بتاثار نخان دادرو از آب گنگ گذشتھ درکنار با خون 
بنذر کٹچە در حوالیی دعلیي فرد آمد ‏ و خبریائت کە ظقرخاى 
مرف دھاررا تسخی رتمردہ صد جرنپور دا و سلطان ابراهیم غتم 
کرٹھ علت سرحبا را در ہے گذاشتة کرے علرانو خوٹ را جونپور 
رسائیٹ و سلطان ”ضوٹ تعائب نمودہ مللگ مرحبا را :در جنگ 
گفتہ و سنبل را بی جنگ فلیے نود بدستوز سابق بامك خان 
گداشت ر ٹاتارخا بقٹوج رقف وسلطان بدعلی آمد دریتسال 
خضرخان:اجعیتے فراوان آمدہ دراٹشان را 1/ سامانھ ہر داشتے ؤ 
امرای آن حر بتمام اورا دیدند و تا حوالبی دعلیي بتصرف ار در 
آمن را در فست علطان مضسرہ غبر ار رمفلق و سیان درآب نماندہ 

و درسٹگ احددیں مشرو ثماثعایة ( ۸۱۱ ) علطان سرد تا حضار 
فیوز رلھ آن اتطاع را اترام خان کہ حخصرخان پنو داد بوہ گرفتع 
متصرف شفۂ و ندمات:رتھ رسیدہ بدعلی عو کر و ۔خضرخانى 
یا جنعیت انوہ آر فقے آباك برا رعتلف: نجنگ علطل سرت 
آمدد بعلی زا حصرکرہ واز چہتی یا اط کە در دعلي عام 
بوٹ درآنجا فرار نترائنست گرقت و میان درآب را متصرف شدہ 
بت یور باڑ: گے ء 

ودرسنۂ انت عشو رسبسابة (۷۱۴) )٤(‏ بیرم خی ری کہ بعف 
زرفات بچرام خان کیم سامانہ رعاش شذا و با درا نشان جتف ‪ 


۴ 


5 


(1) درھ ے سی صچذئیں رغالیا لیانایة۔ چان سبسایة پر 


۱ ۹ .ً)ً 
حالم اي مصییش چو فرسند اعلام 
تا -خللعشوں ترتھ انت سُیداث .یا 
خروم تو اتی بت داماہ ا رادان ظیام 
تا تسی تیڑتا ا نعصم ار یاغ کرمس 
با تہااو دره ترش چرخ غزیں دات نام 
چرچ عر کیا ت٣س‏ جر سی ہت 


نی نشگوتر ٹعوانی کرین تقسیم سہام 
ایا ولہ 





پاربیبرں‌رقت بعون برتواي جال تی ازانٹ 
گرنرون با پار تائی باشٹ از یاي بریں 
شاہ >جنےٹ آنٹگھ جوں ہف برین بر اھں اتمم 
میسی آمد از ہی ۵جال پنداري بروں 

خامہ کاکتون ار برلی قلع اھل کەر رب ہي 
شف ہصہ اقئیال رزاپات جہانداري بروں 
ک1 مہدت فقتہ اڈربہڈود جا م کف ٹم دپرے 
نینہار ان بل سلطانى استیٰ ذابی برژن 

ايضَا وَلە 

مادادی' آعنقا و۔ شتہ رف ہدان گرٹه ھوا 
کم سی حچقبد جزژباد خنگ کس ازجا 
گشت آئیی جہان سرن ھوا زان سرد ست 
آہيی آري شوث از پیر شدی سر ھوا۔ 
آتش للھ :_آ گلذنار فو عردہ ابیاغ 


)٘۸ م٣.)‏ 
٠‏ کہ جہانں خدمت حد ویدرش بئزیدہ : 
٠‏ نبران زا ڑ غلک :پہرنگین ‏ بر میداشت ِ 
ثور تالید کہ دازیم یی یک دید ٠‏ 
‫٠‏ شیر با کٹ عم اہ چاشلیی زه ۔ہیدار 0٦‏ 
7 ژڈم سیری آدہ آفاق تر خواں گرہت .- 
٠‏ جر رباب اآئعە از خالے بی غشی نالیدہ ٦‏ 
: اہ مشیر چہاىی 3 تو درظلبت عو ٠‏ 





٠ برق سرزائش بٹاریلگ شٹہی رخشید:‎ ٠ 
0 کرچہ چوں چشم بان خصرترا یلگا چندي‎ ۶ 
. کرٹ سر متت فلگ یڑ بعلطائیں‎ 1 
رہ رشٹ کفے جو تو در شور آورت د‎ : 
ول آز بان ھوا نیست چنیی ۔شورید‎ ٠ 
ایضا لہ‎ 

۰ قہر مائی کھ بر سجدہ بسویش اناگ‎ ٠ 
-. کہ گند غظرز بدررش ایام‎  ےیعاشداپ‎ ٦ 
7 )+ قبلة خلق ر قیام ول ردوں ٭سموٹ(‎ - 
: ک جماعات سلظینشن ٘ گرفنند آسام‎ ٦ 
۰ ای چرچ ٴ پفادہ گند امتقبائص‎ ۰ 
صبد'ي نت جرحربو سے بدارنیي ر غالبا لفظ ۔ شم‎ ]٢[( 
بهف آز لفظ ۔ ڈیی سائط شد: ٭‎ 


( یلم ۲ 

زرق کل ااچی ہی شئنة . اد ۔ چرڑ 
پیش زایت؛ چو سہالی بە نماید- خورشید 
پیش خوشید گہي گرچہ کھ ثذیرہ اجھا 
قالل خصی و ایام بفضلت ٹایل 
ملا خلقي ر پیغہا بدہتے ‏ ھلاچا 
پھی جم وت :جار رطرت 10 ا 
باہو میں آراا جن مین مر تی 
خوا معنی نقرانى جز بك ثذایت گسٹرد 
ج کرمارین راإل تر فرب یں ڑا 

کر ار راب تو پعائیم ‏ ”حم 
ٹیستم نارغ یک ساءتی از ہے و ئنا 
کار سی چاکری اعت چو زان مائدم باز 
جز دتاگوثیی توکار دگر نیست مرا 
ٹی سم راتدع ہر ا۵ا وم ائصر چا 
میں فرسم ہیف شام ر حجرقوے دعا 
بھیں تا بائد غبہلی ہي ز ایامش 
اي تا موسم ئوروز سی اید تا 
یہ شرم چب صقان سی تل رع 
عیر بد خزاہ تو کرتاو تر ا روز ڈنا 

و لع ایشا 
ہوں گل جنبید سور گلسٹان خیز اي ندیم 
بادا کہنه طلب یاد آر ازآن یار تدیم 
۳ 


)٠ ۲۸5۳ (‏ 
آپ یچ :یست آسزمار باشرخی میلگقت 
بشکٹم ار ه نہد پلی کھیٰ بر سرما 
می تیایف بدر ار عفۂ چرہپیں شر 
غفپع را برسرن: تی: گرچہ کالہ است و قبا 





خرغ بریسک ڈھان دید چو تاراي خزان 
کیاروت عام جرو نے سپٹ ندارثگ قوغا 
مطلب بگ ر نوائی بسنہا کامزوز 
تا ا برباك بذامست تار چوں گل 


گل چنان زفسفکە گر مشرق و مغرب جوبآد 
جز بيهھ بزم ۓشھ آفاق لیبن ایا 
کا *صمرہ گزا' آرای ۔ بوہمن 'دامم 
تو بہار اس ہدی ماہ ار جہای خلد تنا 
آلئه از تعبیہ عف را چو پیزم آزایذ 
صف بد خواہ عم آزدیدتش آزٹ صقر 
قل او معری عبی !امک ترئي دارہ 
کھه گثٹٹد سر قدر را بنظر "استیقا 
انی بقائیں سالگ زنزرا ىا سستز 
چجز بیسٹرزی رایت ززد٭ه ہم را 
تقتيي گرنه ز آخلن ٹر خواعد بٹرشی 


۲.۲۶۸) 

: آنکہ بائغث جوالئش آسان پیر نموست‎ ٠ 
٠ روز ہیں تعلیم رایشس عقل کل طقل فہیم‎ ۹ 
۰ تا نباتيی پاتته .ار تیمغع تیوشٴ نامیه‎ ٠ 
۰ خستۂ زإ خصمش اندرخاٹ م یسا ٹریم‎ ‫َ 
٠ کرکب درلہت کہ سری حضرتت دازٹ رجوع‎ ٠ 
۰ استقامث یابد ار گردد بدرلاغعت متقیم‎ 2 
رو ااحق بعد از قاشی ظہیرشاعری کە شعرش گرلیي  خواندن گثد‎ 
در غندرستان ہرتخاسی ربعد اژوقات سلطان “حموث امِی‎ 
کبار عندرستان چرن عبارز خان ر ملک اڈریس ئە ماحب رمنک‎ 
بد با خضرخان منارعت نود جہت بٹانگی بدولت؛ خان پیدا‎ 
گرڈند و خضر خان دریں سال درنتمے ہورماند بہني جای‎ 

حرکت نئٹرد ٭ 

و در مرم سك ست عش رر شىائیة (۸۷) شرلتخان 'جالنب 
کنٹھ بشکار رنته ر رایان آن حدرہ را ہدام آرردہ به بیتالی رتا و 
مہابت خان والپی بدارن آمدہ ‏ در آتچا بار: پیوست و دریں سل 
سلطاں ابراھیم ثادرخان اہن “سرت خان را ٥ر‏ کالپی محصر 
ساخت و فشوات خان ار چہہت قلت جعیت تغائل ورزیدہ مقید 
بعومك رسانیدں طلیددام 1ز آنہا نشد و خضرخان درذیقعد6 ایں‌سال 
دز حصارفیرززآباك آمدرامرل یآن خدود بار در آمفند وملک اڈریسن 
در رعنكی حص رشد و خضشرخان اژان راہ بع میرات رنت ر جال 
خان میراتی بزادر إ4 بہادر ناھر را غمراہ گرفته بستبل بر ر آنرا 
بکاراے حاداثات ۵(د: در تی حچة سن مٹکرر نقصد دھلی بزدہرناۂ 


ىحص-- -.-.-صحصٛ٘ٔ-سعچ مم 


)])۱٠٢۸۴( 
شا کل چرں تغل عیسی رر پررر جد بباغ‎ 
ڑاے سو ختبائدش ریمعت حتئمعم‎ 
شا مد سرسیڑ بلبل کی شغیبد از ام‎ 
خق ردر محبت تراند ضبْر کردي چون کلیم‎ 
شا ت رز[ ا ھوا گرھمت عیلي لیگ جوي‎ 
میٹ :اعد لله ہر صراط الٰستقیم‎ 

قاك,3رجو حرفئش چوں اد زقلم زان دنر 
چشم نرگس دارھوا چوں درزمد بستی حکیم 
طرظیان را حله سبزر تمربان .امہ سقید 
راغ ترہی تشریف عاربي گر عنیع دارد گلیم 
زان :اعم کاندر تھ ۔خافئند کی دسیۓۓؤ 
ٹرگس آورد ست ‌ایئلگ یکالف دارددومیم 
سنبل‌وئرگس‌تچشروزالف خ و پان اسفہلستی 
ژان بٹی: افقك مظلم ر آں دگر آسن سٹیم 
غاے بشلفت از تسیم باغ آہي بشئفد 
ھم باسیبي کسی کرزا دلی:بائد: سلیم 
لالہ با داغ سید کاندردل ار ظام خزائنست 
مندرثي گرئی فرر رنت است در نار حیم 
تا بیلگ پا ایستادہ ۔دائتہ با در چشم 
حضرت يہ رابقا ضرامد از رب رحیم 


٣)۸” [(‏ ) 
اسثف ر بارجٹ ابی آثار سیادت ‏ و سعادع و اخالق رق'یه ر مفات 
یل نیز کر ۷ات شود عالی سید خَضَرَخا‌معایں و :مسشاھد برہ 
اس 
سید کسی بد کہ جریدا شود رر ٭ خلقصسمد ر گرم سرتضیں طہن 
و *جل احوال علک مرران دوات آبکھ او حاکم علقان درزژمای 
فیروز شاہ بود و بعد از رنات مللگ مروران دزلبت: آی اتظاع بربسراو 
ملک شیۓ مسلم ماد وبعد از وت ماٹ شی دراندگ فرصت 
بر عللگ سلیمان غقرزشد ر ارنز زان نَرَدرقے مرصڈ عالم ر 
داع اکٹ و والیک ملتان ہا حضافات و تواتم آن آزجالت خلظان 
قیبوز اہ بر سید ۔خض رخان مسلم عائد ٹا اب تارہۓ کم سید مار 
الية ار اسرائی ہجولت بادشامی سید واسم بادشاعی بر خرف 
آجویڑ نگ رایات اعلیٰ خطاب پاشت و تاریۓ مذکور در کرشکے 
ساطانى “وٹ نول فرسود ر دلہلی خاصئع و عام را بانعام عام و اگرام 
قیام عتَیدا:ساخنی زرشظاہات ہو مامح ووالیات چرمتزی-فریین 
تقسیم تر عم کر عال: خلوسوں ٹلک فو :را خطاب تاج البائیٰ 
ادادہ ہا جمعیت واقر ”جانب شری ریگ عفد اٹ فرسٹ ر او از 
گذرقل آبگاگف عبب نردة در رایتکیٹھ ردرآمد :و رای ھرسنگ 
و مقمرٹان آن دیار در خنئٹل آنولہ ہنا بہدہ >خنغی گشت و کیکھو 
را یه لہپ و تاراج ۵ا۵ و مہاب خاى حاکم بداو نیزآمدہ اوڑ 
عرسالہ قبرل ئم رتا الللگ ہر مہات خانکتارؤ آب :رب ۶ 
گرفلہ ردر گذر عر زاری رسیدہ ر از اب گنگ شبجور نمود٭ بامران 





ڑواخنلعضط×تآ۲ 

رنہ داي تا چپار ماہ مخص گفتہ آخرائمر 
ھیے: ہی انقایح سالک کرنٹا زدیک روا تخراغان خضر خان 
ب×چزر ا(مقطرار امان طلبَٰیدۂ حضشضرخٌان :را دیدداو خقد رعاںن اوٴاإ 
3ر حیس عوقرف ذاشتء تسلیم قرام شان کرد تا در حصار ٹین 
يہ کارش نام ساخات و اب واتعھ در عفندھم یع الول سنكڈ ست 
قشرر ثانماید '( ۴۰۸۲۷ برٹ ٭ شف شعره٭ 

ھرکرا ہرد گینيی آخرش خونش بہتخختف 

خال آن لہزۃدچوںباگۃ گه خصمٹش سافذراست 


ملک سلبمان 


درعذنڈ مذگور بعد اژزغٹم مەليی (إیاتا سلظدذت ہب وداشتہ 
برِمستد آیالت رو حکروست ملٹیگی شد و آئی :ملک سلیباں را در 
ارای طفرلپتی مل تصیرالاكث مرراں مرلت نیرز شاعیٰ 
اہ پھر بر ذاشنۂ یرہ رتیدت ‏ کردہ او در حقزشتی: سید :]13 بوٹ 
عال تبار تا آنكه برني حظرم جہائیان سید السادات مٹیم السعاذات 
شی جلل اس والشرع رالاہی التغاي تدسن الله ررحہ اجہتی 
مہم کر خنانة ملک سرران ذرلات تشریف آوزدئد ر طعام کعیدند 
ملک سلیمانں طشات و آفتبہ پیش درم آورد تا آب پرەسی 
بہا: اچغای بریزدۃ,<غکمم:خطاب معللت روا ذرلت کرد 
ہوم وم ند۸ ایی بحرسلد زاد است راناچئیی خدمت بار ترمزھی 


لیت ليسُت لان زوز ٭علوم مد کہ ملک سلیمان میدانی یہ 


چےے ”۳ 


۹ 


۲۰۷ | 

کرٹ و آن ٹواحبی را اژ خار کفرہاک ساخٹہ مراجعت ٹنوہ ودر 
صین سال بعضسيی تراچہاي بیرم خانيی ملک عدھو تادرہ راک 
از جال شاھزادہ اتطاع سہرٹد داشت بعدر گرفتہ بدفرجڈ شہادت 
ِمائیْدء مہرند را متضرف شذند خض رخان ڑیرژخان را برلی دنع 
آن قتته نستاك ار از اآجا بتعا باغیان در کو بای رفت ر تردد 
بسیار نمودہ بار گشت و درین سال سلطان اجبد فابط رات ناگور 
را ٭عامب کردہ ر بشنیس آراڑا نہضت خضرخان گذاشتہ ریت 
ورخضرخان در جہابن آمد ز الیاس خان حاکم ۔چہابنں باطامت 
ار درآمد و ازالچا بگرالیار زفدشت و آںى‌قلعہ را اٹرچہ ثنشان اما >حصول 
رپیشئش گرفت و بە بیاله آمك رشس خان ارحدي انقیاد 

ار نمو ٭ 

و درسنڈ عشرنی رز شانمایة (۸۴۰7) طرقان رلیس و جماۂ 
ارک قائان ملک سدھو بودئد خروج کردند و زیرگخان بار نامزد 
شد ر آن جماءھ را متغق گرداتید ٭ 

ر درسنة احدیٰ وعشریی و ثعاشایة (۸۲۱.) خضرخان برسے 
کیٹہرآمد واحرسنگ دیو مذگور مامکیتہ رز[ خراب گرڈائیدہ درجنگل 
آتوله که ٹا بیسی وچہار کرو عارطة آنست در آسف و چنگہا کرڑہ 
آخرملہزم غدہ پکوہ کارن رنسی و ٹاے‌اللک از آب رعب گذشتہ 
تا کیہ تحقیب او تتزٹ ر(اتا:ہیازی آمة بر مہاب ان اکم 
ہداون را ھدراہ گرنتھ در گڈر بجانه از گنگ گزشت ر مہابہت خان 
را بخصت دادہ خرے باتارہ رفت و باغنایم وامرال بعیاء بدهليی 
باز آمد وغم در سلة مذکرز خض رخان باز نجائےئیٹہر اشفرکٹید 


ًَّ۲۸ 

داد بقصبۂ سئٌینذہ و بادعم گدشتكے رابری رفتند و حسی خاں و 
مللگ حمزہ براد: ار کہ حلومتا راہري داشنند را سرحاکم 
چنڈراریا کفار گرالیا رغنھ آمدہ بار پیوستند و حخصول قبول کروزد 
و سرکر ریقةً اطاعت مغیدلق ر مل تاج الملگ از چا بقصیة 
جلیسرآمدة وآن را ازتبضڈ اختیار ‏ کفارچندرار بر آررفہ بەستور 
سابق ذر عہدَۂ تصرف اھل اسلام کہ از قدیم الایام داشتند بار گذاشتہ 
از سرپ ترون دیں اسلام انمودہ رگاشنة خویش تمیں کرد٭ وکنار 
آب سیاا :را گرفته او کفار اتارہ ہا مالش ۔عظیم داد ست شہر 

مرجست نمود ہ 

ر در سنة ای عش روثاتنایة (۸۱۸) سید خضرعان پسرخود 
مل, عبااث را کہ فر بادشاعي برنامیة اوعیال بود خۂ 
قرو پوزو عہرزد و تمامي اقطاعات کە بیرم خان ترکشچە داشت داد 
حل رعقد آن رایت را برالي و رویة او گذاشت ر نرہانتٹطری 
سست غربا روية ھندرستای تعلق بار گنت ملكٰ سدجر ناد 
بعہدۂ نیابدت شہزادہ منصوب ر معیں گت ء٭ 

و در سنڈ مذکور شاعزاد سشار الله مہات آن یہہ را بانفاق 
سدھو نادرہ وژیت بخان امیر سامانهہ و امرا و علوک وڈیگ رسامان 
دافہ کارھا ہکفایہمی رسانیدہ بدارالملگ دھلی سراجعت نود ء 

و درسنة تسع عش رو شنانعایة ([۱)) زایاتٗ اعلی خضرخان 
مللعتا ال را با عماکرو قافرہ جانی ہیانہ و گرالیار ناہزٹك غرسوث 
مل 5ریم الدلت براذر شبس خان ارعدی آ سذ ہا ار مات 


(([ ۸۹م۸؛) 
یراتا رفنه کرتلہ را گرفنه بگوالیار تابث ر مل ۔خدمتی از زاي 
گرالپار ثردت وبا گشت و بائارہ آمد ورای سیربدوڑم رنتہ 
یو پسرار اطامت نوۂ وبیماری تري عارض خضرخاں گت 
ر مراجعت !جانم دھلی کرٹ ر در ھذندھم ماہ چبادی الرل سنۂ 
مذگورہ بشہر رسیدہ برحمت حق پیوست راز جہان درگذشت٭ 
ہ. بی ٭ 
از ہی عرشامگہی چاٹتی است ٭ آخر برداشت فور اشن است 
و مذدت حکومت ارغقعت سال و چلد ماہ برھہ 


ملطان مبارک شاہ بن خصضّرو خان ب ملک سلیمان 


بیجب رلی ٭ہدی ۵ز سفڈ احكیں وعشرین ر ثناتعایةر۱٤۸]‏ 
باتفاق اسرا :پر اغت تشست و بضبط اعور جہانذاری قیام ضوة 
رڈزیی عال جسرت کوک بی ٹا کمرکر بغٹی ررزید: بای 
تقریب کہ علطان علی پادشاۃ کشی ر زا ۶ھ بقصد ت٭خیر ٹہ روان 
شٹھ بودں جعرت گہھوگر غائل ساخله درون گہائنی کہ شلعت 
دإدہ و اموال فراران ہدک ار اثتادء و بغردر آے نتے بدان ا۔باب 
سلطنت تصد گرنٹن ملگ دعلی تمود ر اجعیعا: بسوار از|ب 
پیلاارےئلے " گتفت 'تلرندی رای کال الدین میں راتاخت 
رای یروڑ ا پیش ار گرٹخت حصرت در کداهنه +۵ و تاحرحد 
رویر کفار آب ا عتلی را تہب ر تاولي کرں و اژان آب گذشنہ 





إ نت ) ارت 


[ ل۸م ] 

”راز راف کرل ھ ليثالی رنیب و از گنگے: اشنم بہ بداون زفت و 
سابخیضی, بدارنی ذرای مرتبھ او غعراسان شی تلع دہ کرو تا 
شش ماہ اتضرخان جلگت میکرٹ رچوں نزدیکے رسیں که نتمشوہ 
قرام خان ر اختیار خان و بغضیٰ آز امري “سرد شافی دیئر کہ 
ا( دولت خان اخلف شود خض رخان پیومتم بودند بالخضرخان 
عُور اتدہشیدئں حضرخان اڑیی ٹصہ رائف ند یذاون را گذاحتہ 
اجالپ شعلي مراجمت نمودء 

و ڈارسنڈ اثٹی رعشریی و شانبایة (۸۲۴ ) درکذار گنگ آن 
امراي غدار زا یانثقام غدري کہ کرام بودند بکعشت وحم دریٹساا 
صرّي ”جہولي در حدرك اجوارہ خو را بدررغ سارکخان کہ پیش 
این كَشنَة وه بود نام تہاد ر اکٹرزیيٰ از راقعھ طلبان گن ر پیش 
او یع شدند خض رخان سلظان بے لوق ا ہرز ٹامزہ ساخت 
2 فواجق سہرند جنگ عظیم کردنك و سارنگخان دررغی کرد 
بغرهستان دارآمة و سلطان ×ہ در رر پ رتہائہ ساغت ر دریی سال 
خضشرخال تا ج المللتگ۱ ىا باتارہ فرسناک ر رای سی ردرآاں حصار محبِ 
من وامان گرنتہ بدلے البلگ مالرالجبیي را تہول نمو و ازآنیچا 
اچندراز ہر آمن ر ٹیہ و تارلے ننردء درکیٹہر رنہ بدعلی آمد 
وادزینسال ملک تاج الذین رنات پاست ر تہدڈ وزارت پرپسر 
بڑڑگ اوعللگ ہلثدر مقرض انی ر طرغای رٹیس بازر ور 
سہرِك نٹنە انگیشتء و ملک خبرالدین برر تامزہ ںو شر ار 
'. ہعفایت رسائیں؛ پار گھے ء 
و شرسنڈ آرع رعشرین رثباشنایة (4۴) خضرخای دز 





ڑكَ,٦)‏ 
بل ترار دادئدك ر ملک ععندر حف کے از دفلی یکومگک ملفت 
معمرہ حسی نامز غدہ بود درگذر پرھی از آب بیاە عبرہ رد 
در لاغور تریع آسٹ جوں حسرت طائت مقارمت بایان لداعشت 
لأ[]ب چھٹلڑ گذشتء در کوہ ٹلوار رتت و لشگر مارگ اج آی نئنہ 
را دئع گردۓ باز بدعلی آمد ہ 
وفر قمحا وعشرزن. و انمایت (۸۲۷) عپارکے خاہو پیر 
رت و مہابہت خان بدارئی کہ : پا حضرا۔خاں باغیٰ غذہ برٹ آمدہ 
سلاڑست تموں و بمراإحم مخصوص گشضا ور از | چا از اب گنگ 
لغب آدر نواعی گھور عرف غمدابات ‏ والیت پنرازان زا تلغت 
واکٹہی را علف ٹیغ ارد ائیدہ یتہب ر تاراج داد و ملک میارز و 
زیر خان و کمال خان را برای ذنع مَمَهة . مدمرددان با 'ۓگر بمیار 
ٹر حصار کازاء كن|عدہ بدعلی با زگغت 7 ناقری سال الےی 'خان 
جاک دَعلیٰ نعسه ٹلییہ رای گرالیار رو عزم تحغیر آن دیار [مد ر 
منبارأت غاہه بعد از غنبدن این خبر بجانب گرالیار ر کہ چوں 
تردیگ بیائہ آٹ پسر ارحد خان ارحدیٰ حاکم بیانہ کہ سوی 
حوف سیازک خان زا پنذر تم بر حراماں شد٭ باعی ۓد ر بیازہ 
را خراب کر ۃ بای تلع مصس غدہ آخر باطاعنی درامد ر 
سیارکے غاء ازاٹچا جات گوالیار رران ىك الب خان کنارا ب 
چنپل را گرفٹ :نمی گٛذاشت ٤د‏ اکر مبارک اہ یندرن اشکربان 
مبارکے غاہ اڑ گٹر درگ گنھڑھ _ لی اب خانے را غارت کرٹ و 


(ن)) دعان 


۲َ) 

إعالنذ فر رما ر زیرگ خان در حەعار: خالندھ +عسنٰ ۓه 
و جسرت کثار آب مکی فزوہ آمه و ٭خن ملے و صاخ دزمیان 
ا و ہندر زیرگ خان را مقَیف عاخت وحلظان میارکگ ىاہ 
جانب مہرنف توجم ثموں و بافتماغ ابی خبرجعرتان *ؤغا زیرگ 
خان را گڈاغت و ژیرک خان در ےامائم مبازکے قاو راسلاڑزست نمو۵ 
و علطان مبازکے شا بادھیانظ رف و خضرت از آپ لدھیااء 
گذثء در مقابله آمد و تعام کھنَیہ) بدستی آر برک و لشکر میا 
شاہ نمی ترانمے از آپ گنت و ہمذ اڑطلوع مہیل اب پاناب مد 
وملطان از آب دریا عوزہ کرٹ و جسرت گر٥ىؿُ+ت‏ واز آب حَهناو گذشاع 
بالہرعتال کو در آمہ و اثراب میارک غاا اررا تغاتب ضردە ر 
الٹری ال ہیادما و سواران ار ئقته غذند و مال واعبات ار بغقیہت 
رات و رای تیم مقدم جمون میار: شا را ساڑژست گرد: بدزتۂ 

الفر کہ و مبارت شاہ از إ جا بلافور آمّد ہ 

و تار ماگ خعض ز عھریں رئا شمایة ( ۸۴۵) ریپ ہب بک ماہ 
درکثار آپ راروی منڑل ساخت ‏ و ہر الھور زا ٤ہ‏ ذر ثعرات خراب 
و ریراں حدہ وك تعمیر ٹرمردہ ار شکمتگی حمار زا باعقەام تمام 
عرعت گردۃ و علف حون خسی زا ئە ملک الشری خطاب دائشت 
انا گذاغتہ بدعلی پا گشت و بعد اڑ پلے ساد خسرت گھوگھر ڈائر 
در لفوریا میٹ بغیار در (مد رد رسقامفتی الغاہم خر حھی 
انی تنس الال مر نزول رکا تا یما ھر روز بقصد گرتٹی 
ظہر حعله میگرٹ ]خر اامربھ مقصود نوہبدہ پاز گف بغانرر 
رفت ر با راي بہیم جنگ کرد ر چرن جنگ میان مریقیِن ایم غث 


۴ ۰٢۹۴ ر‎ 

اگ تعلق باتارہ ڈاعت آمد ر سبارڑے گا از اتررلی کوچ گردہ درتدبڈ 
گوڈہ فروڈ آمد ر شرتی جنگ نا لرذٰہ اجانب تصبْۂ را پری ز اڑاجا 
اڑ جو گشنۂ بببانہ رئت و کتار آب کیٹھر مقام ساخت و مبارک 
شاہ از عقے ار ٹچند وار آسد ر میان خردر افکر صعافدت چار گررہ 
مائة ار یڑکیای یلگ دیگر تمردار مبقدند ثا سی روڑیا هم مقابل 
بودئك آخر غرتی بامتعداد تمام پر آمدہ از نیم ورز تا وقت نام 
میان غریغبری جاک عظیم دائع غشد رجاگ ڈران رز قایم مائكد ررڑ 
دیگر ڈرتی اعائب ولیف خید باز گمت رز مبارک غاہ بعد آڑیی 
توسامیں سسلمائان بورئٹ تعائپ آو تگرؤ: یانب اامتگزه آمد 
ر ٭غیر آن ذیار نمودہ گقار آب چتبل را گرنته در بیائۂ نزرل لو 
ر ٭عید خان ارحدتیٰ قرب [آاه شرقّی ر[ دید بہد رعراعان دہ 
در تلعم اعصن گشقہ بوہ باز امان گرڈتھ 'آمد ر عبارک شا زا 

ؤف و مبارک اہ باڑ كَفتۂ بدھلی رسید ٭ 

و ٥ر‏ -فظ (ثئیی ور ٹلٹیی رثمامایة ( ۸۳۲ ) ملگ الشرؾ حمود 
خسری ئک بھ ٹیاہت مارک غاو ور پیائە ماندہ بود و مہعات آن 
حدرہ زا عورت ۵ا۵ہ ر ×رائی را کە ہا حعد خان جمع غذہ تفہ 
إلكفَتَم بہدند تبیہ ذادہ بذرثا مد ر عراحم ہمپار یاہت ر حفار 
فیررزا :در وجھ ار مقرراشھ رع دران سال ملک رجے نادرہ حاکم 
علناى رنات پافت و ملک ٭عمہںٹ حسنی خظاب ععاف الملگی یامَنّہ 
یملعتان رذت ٭ 

و در من ای ر ٹنثی ‏ ر ثمانایة ( مم ] مبارک خاہ اڑ راء 
بیانہ بگرالیار رت ر اتطاع راپری را از پمرحسن خان گرنتہ 


٢۹٢۴ |(‏ 
متضور باڑ گشتندك و سہم برصلے قرار یائته ر الب خان پیۂکشہاعٰ 
وائ و ٹرمتان ار انب دھار رہہ و مبارک عاہ بدھای آمد ہ 

و در من عبع ار عشرین ر شانمایةً ( ۸۲۷) باڑ جانبپ کوہ 
کعاون و کیتھر سزاری رسود ر ازانجا بر گشنه میوات را نہب و 
تاراج گرڈائید و درآن حال سط مام در تام غثدوحقان انتاہ ء 

و٥ر‏ مفڈاٹمع رءشرٹن ر ثعانمایة ( ۸۲۹) باز !چان میوات 
رھ قلعڈ اندور ر ااور را بکشاد ٭ 

وادر سا ٹلڈبی ر ثعانمایٰة (۸۴۰.) اه را از “جحمد خان 
لو خی گرنت ر ارحدیان را پاوٹکا جہان نمای فرسشاد ٹا دراچا 
ساکن :پاشاے ر بیائە را ہماک مقبل خان بندۂ خویش و سیگری 
را بملگ خ یرالدیں حفھ داد ر خرٹ بگوالیار اشئر کشید ورایاں 

آنے دیار إطاعمتٗ ار قبول کروند ہ 

و درعنگ احدئ ر ثائیی ر تعالایة ۳۱ھ ) إاےبان ناور خاى 
خائم لی در دعلی رسیدند رخبر رسانیدند کہ ھرٹی اہرا معاسرہ 
دازد مار شاہ درعقابل غرتی رران غد ردرین اذا خبر آمد ئہ 
ڈرتي بہون "نون را تاخلہ در ] جا نرود [مدہ اسف ر داعیقرنقی 
تر بدارن دارہ و مبارک شا کھ درگڈر نو پتل از آب جون غبرہ 
لردہ و سوضع جرترلی را ڈاخند در تحبة اتررلی رثتر و انجا خر 
رمیدٴکه مختصض خان پرادر غرتی یا اشکرر قیل ہمیار در مذرد 
ارہ رعيك عیارلے غاهہ ملکگ الشرق ‏ خمہں حسن را با دم عزار 
سواربر خص خان ناموك کرٹ ار مختص خان بشرتی پوس و 
شرتي فا رآب عیاہ عرفکالی پائی را گرنتہ ئزدیک تعیۂ برمازابان 


)م۲۸ ) 

ا ملثان مقابلة ار آمد ر غیے علی کثارۂ آب زاوی گرنتہ 
نزدیگ بطلیلم رتا ر ازجا عثان گردانیدہا اخوطپور رید ر پا 
کے علي حلقت کردہھ ڈمست یاثت ر ملگ علبعان شۃ لروڈی 
٤ۃ‏ اڑ جائنب عمان الملگا طلایه بود درین جنگ کشا شدہ ار غ 
علی در خسور آباہ إم رمدتی مدرد میا او و عماد الملکف 
فر ررز جنکف ارد ٭ 

ردرسنڈ اربع ر لن ر ثماثمایة (۸۳۶ ) مبارک شاہ لشقر 
اہو بعد عمان الملک فرهثانِ و سرداز آی اسر خان بری‌علطان 
مظقرخان گجراتی را گرہ انید یۓ علی تاب مفارسصیتد ایشان 
نتوانست آورہ جلوگردآئیدہ شپ در حصاری کہ بر گرٹ اشئر شود 
ساختھ بوں در ]سد چون عصارز اورا گرك گردنكٹ ملہژم دہ جانب 
جیلم رت رازاچا عبرہ کردہ اکٹری. از مپایان ار دزان ٢ب‏ غرق 
عدید و پعضی گھاہ زیعضی امیر گق ند و شی عانی: و إمی رمظئر 
با جسی معدود در تصیة غعبور رنٹند رباب ر آعیالی ایشان 
تجامی پغازت زنہف ر لقئ رععاہ السک تا ]ا تعاتبکردند ر امیر 
مظت رکز حسار “حضر سمائد نع علی پکابل رو نہاد و لثکرمظفر 
ا بر غلمتہ داز الملک دغلي آعد زملتان را از عماد الملک 
گرنت بنلاکۓ خر الدیی. خانی دادله ر ہایی ٹفریپ ننثة بعیار 
در حدذو۵د سلثان عر بر]زرد ٭ 

رفرسلڈ نس وٹلئیں رثمائْایقاز ۸۳٥‏ ) ہملگا سئمدرحائم 
العور برلی تسکزن تتلة جسرت گھوگہر کہ درداس کوہ الخ بود 
رت ر جسرت |ررا غال داخل یا او جنگ کر و عغندردر نواحیی 


إ. ۰۱۲(۴ 

پناگ حبزہ دان ر بشہو مزاجعت ثخود و در اثللی راد عید عالم 
کہ خدمتثار سی سالڈ خض رای بودا و اقطاع تبَرهثذہ ذلفت زناٹ 
پالت ریگ پسر اررا سید خانٴ ر دیگر را شیاع الملک ُغطانِ 
وادئد رقولد قام غلم ترکنچھ از غلامان سذ عالم مذگور 3ر تبرھٹدہ 
بھی ورزیدہ ر اموال بعیار و إحباب بی غماررا کہ از حيك حالم مایذہ 
یوں متصرف غشُد و مبارلے شاہ پعران عین عالم را مقید ساغت 
و ملکا وومف ئمریز ار رای ٭تمو بھی زا بر ارقامزت گرڈ 
وقوان ترلے لع گبخوں پر ایغان زد٭ لشکرغای (یشان را پریغان 
ماف اموال ‏ وغلایم 'ہسیار:ہردست ار انٹانار مار شاو لھکن 
پر یم سرتبرمتدة گقلید وغلاء ترکنوم >حص رغت مبارک اہ عبات البلكِ 
را از ملثان طلیدہ بوطت نز غام اچھ ترنثاد لو بعد از طلبِ 
إمان از جمار بیررن آص>ن عمال (لملک را دیةا باز اعتماں لگرد و 
ترسید: اعمار ردعت رجنگہا کرہ رمیاڑکے ڈاہ عمان إاملک ون 
رخصت د(دہ و خرد ہاز گمتے بدھلی آست ر غلام تا شش ماہ در 
مذت ذبہبتی عبارک ڈاء ہا انواے ار جاگت ھا کر می آن 
عیے غلی مغل کھ ذر کابل خاکے بوٹ سبلغہا بوجھ پیش فرمٹاد 
و شی علی تا ممیت ہمیار آز بل بعدد آز[>ہ :ومردم بسباز 
ال حدرد باجاب بار پبومئئه آر غام را یا خیل و تہار از تبرعئدم 
بد ر آوردہ وعمرا؛ خوٹ گرنڈھ مراجعخا نمود و از آب بیاہ گِذْتم 
بِاىہر رفت ر ملک الشرق ملکنا اسمندر حاکم الھور ۸ہ ٭۔رعمال 
عدمتیٰ بی شیم علی عیداہ گذرانیكہ از مر خو ‏ واگرك ر 
چىر علیٰ ااچا بت ور امہ تصد دپرااپور نود وععاں |للگے 








,ً۲ ڈۂ0٢ْ‏ 
جاگے گرتء اززا شس دا و ملک إلہدلل گراكلھ بکوہ پایھ رنکا 
وعلطان دزیںٰخال پر س زجال ان آدز مفوات لفئر کید و ازالجا 
نوج ایانب گوالیار و آثارہ قامرد کردو مراجعی نر۵ ردربی سال 
دی علنی جانے ‏ اجاب آآمد: با خلل انداخت مپارکے علا عمك 
الملک را برلی گنک امرلی آن عدرہ ٹامزہ ٹرمردہ کے علیٰ از 
خیپر کا تار آب بیاؤتاغۂہ مردم پسیار امیر رو تاراے گرد+ باھور 
رتت:ر ژیرگے خانۓ و دوگ امبرا کھ ادرالھزر بودند ٭حصرشدند 
وا ار جنگ سیکریزہ اتا کی حاکقان اقھور درپاءبانی بئٹزٌيی 
تساعل ورزیدتد و لگ بوعف ٭, رور الملک ر ملک اسمعلٰل بی 
اتفلق ہا زیر خان نمودہ بیرین آمدلں و جلگ کرٹ× ملہزژم غذتد 
وشن علی ڑائیے تُعوثٹ و وا گے ےم بعشی بِعَْبْل ارمیدند و 
بعضی امیر غانٹ روز دیگ رشیۓ علی العور را گرتت وعام رخغاص 
7نا را بمعت ر امیر کردہ د رجا (قاستی تمود ر بعد از چنٹ زرژڑ 
ید یباپو ز آمد وسلگ یونف سرور العلک می خواعت گه دیبالھوڑ زا 
ٹیر كذاختع ررٹ ملک عماد الملک این خبررا غلیدہ اڑ تجرفندہ 
ملگ جم برادر عوہ ز٥ر‏ عصار دیبالپور برای ناھبانی: فرح دك و 
می لي بای طلاحظہ إڑان طارتے ٭مارثت نموث و علطان موا 
غاو پقصد بُع ایں زغ و تحان تا عامانه رنت ؛ راز (نچا بناوندی 
واڑ الا بلذر ہرھی "لہ از آب ہیاہ عبور کردہ بة دیبالیور رمیة 
راز اسا در کنا یلاب راری نول تموہ رشتج لی از ]بب جتلم 
گژغثم ررقت ارت عاہ تعائب نعیدۂ ۷ داز شخبور رمید 


وازآپ زاری نزدیگ طلونھ مبور کٹ و امیر ظھر برادر زاا1 غضض 
۸م 


)۹و ى۲ 
ماالدفر امت جسرت گہوکہو گرثتار شك جقرت ار زا گرنتھ ہلھیز 
ون ر۔ععص رگردالیذ ار حیّد عے الفیں نایب عمندرز سے 
خوشخبر غام منلدر یار جنگہا میکردند ‏ قربی : النا غتۓ علی 
جدعیت گردہ باڑ در حدوں ملنان آمد ر خوطپور را تاخت ر بپیھٹر 
-ٴفڈ مشاقات جیلم را امب رگردانید ر طلیته را گرفت ر سردم آی را 


از صفار ر کیار بوائیم خہ برد ردریی اثنا پوان ترگنچه مذکور اڑ 
تب فدہ رالیی رای نیروز را تاخمت ورای نبروز با ار جنگ بن 
کشتہ شا ر ہولك سراررا بہ تیرفندہ نرعثناك رو ذرین سال ۔لطان 
لفگر باڑ ؛جانب الھور ر ملنان کشید چون در نواحی ۔امانہ رحید 
رایت خوث ہمت و الھور ار جلندھر ا غمس الملک گرنته بنصرت 
خان گر انداز دادئد ر سیارت شاہ حگم ترصود :ثا اغل و عبال 
غعص الملکف زا 1ر الھورر بھی بریگ رو خشہث پا گشء پدەلی مد 

و در ےل سکا و ثلئین ر اعانعاية ( ۸۳۷ ) مبارک شاا باؤ 
بتقریب دنع ءلنڈ جسرت پعاسائھ غثافت چون درپانی پاہ رید 
خبررقات راات4 خول کم ٭>خدومسة جہان نام داشت عفیدہ باز گھت 
جریدھ در دعالىی رت و کہ ررڑ بنقریب عڑای اور انامہت رٹ باز 
بلشکر پیوست و ملک یوعف سور الملک را جانب تبرمندہ 
برای نع غ ر وك نامزد کرٹ ر مبارف نشاہ الھور و جااندھررا از 
نس رع‌ھای گرنتہ: بیلگ الہدان عو لوڈ ی داہ ر چون . نزدرک 
ُچالندھر ر۔یت جسرت از آپ بیاد عبور کردہ در بعوار با الہداد کو 


)(آٰٰ٘ٗ‌ُ۳۹+) 

لہ کر رر کت موا ٰ 

مبارک غاہ اژین. خوعغعالي در ہمت نید باہلقار بچانب 
تی رفتدہ رت و بزردیٰ :از ااجا بازگھتہ در مبارظ بان آمد و 
دریے عال خہرزسیدگە در مبان سلطان ابراعیم غرتی و الب خان 
حائم کایں 1 ملطان شہدڈنگ خطابے پایھ ہوں سےاریہ آے ہد 
مارک غاۃ فرمان ھا باطرات رئاد تا لفگرفا باستمد(ت: کزي 
عالت ععہوف خویٹس گھ اہ ببٹاہ بسیر ععارت مسمزا جدذبدہ 
مبرفت ررڑی با جمعی معدرہ ہی تکلقانھ بدان جائب موا دہ 
اسقداٹ شغاز جمعم اکر غانراں میران صدرک باغوای سرور الگ 
پبومنء درکمین بودہ فرمت رتت می جسئند اثفاق کردە درسىل 
مبارک'اهھی نر بہانڈ : درآمدند رسدە پال لیبرة گجوی کہنری 
بد ات آے پانٹشاہ رق را شہید عاغست و ابی واقعط کر سا 
سبچ و ؛لئین ر ما نْایة [۸۳۷] زری ۵ات و ایام خلطلعت او عیزہ 
سال رسھ ھا ر غائزدۃ زور ہوٹ ے تطاءعۃ ٭ 
اڑیں غسالہ ھزاراں هزار دارك یاد 

ھر اآۓے میگڈرٹ دل مذہ کھ دجله سی 

بس از خلیفہ ‏ +خوز(مدگکذشت در یداہ 


٣ (‏ ن.) سرنوت 


)|۲۶۶۸ 
علیٰ کہ بقرت آر ”حصر خمة بوہ تا یگ ما ا پالغاہ جاگ گرٹ 
وآخرالمر اما طلبیدہ دفترخو را با امرال ر تقایس بمیار بھ 
پادِغاشزانہ ثان: رحجمنمۃة از مردے خیۓ علی ۶م در لھہر محسضر 
پوداد آڑ غمسن اماک امان خوادٹہ حعار خالی کرد ر مہارک 
عا× چون از مہم ڈور و فنے الاعور غمارغ ٤ك‏ جریدہ برای زیارٹ 
مزارات مَتِمَركڈ مشابی ملتای رفت و عثقریب آز جا مرلممتی 
فرمردہ بدیجالپوز آمد× چٹ رز د رجا افامست نمود و ازماۃحناڈ 
دی علی اتطاع اھور د دیبالپور را بملگ ااشرقِ عماد الملک ذان 
ر اتطاع بیائد ر[ إزععاد الاک ئ/ھیدو یہ شمس الملک تقویض نمود 
و جریدہ بایلغاراژان حدوہ ذر ررڑ عید ٹرباں ۔بدھلی رمید ور منذصب 
رزارت بر سرورالملك مقرر داخت وملك کال الملگ را ئە ایب اعکو 
اوں ار مہات مکی بار غرئت دا۵ رعدت میان این درئس 
باغاق ہوہ چوں سرور الملکا ار جہّىی گرۃن دیبالھرر در دل:کار 
خاری د اعت و از مبارکے شاو رچیں ہوٹ درین عنام ور یریک 
نا امید شد پلہان در مقام غدرر مئردر آ: ہا ومران لو تُجہی 
کھٹری ر میزان عدر ایپ عرض [گھ از آاءاجدإد پروردۃ خاندان 
سارک غاھی بردند ر ولیات ر ملثصپ فان بزڑکگ دائّلد ]ر 
ا جمعي دیگ از سماعانان حرام خور اتقاق نمردہ تصد امتیصال 
میازک غاء داغتء 

درمنڈ یع ر لاٹیی ر ثعانمایة ( ۸۳۷) عبارَكَ عاہ ذر کناز 

آب جو ک5 گہری پنا کر ومبارک آباہ کد درشعئیٰ خراہا بال بن نام 
ثہاد ور ععارت ان سرگرم بودہ اہتمام ثمام دای ند 





ٹن 


0 ص٣‎ 

تدہبر بر لہ اخثالی در ملک واتع کو و ملک الہدان کالاودی 
جم عابہل و اەار وملک می عقطع بداون تیم خخانجہان ر 
میر علی كُچزاتي. ودیگر 'امزا اڑ برای انثقام مٰبارک ھا 
حغدئٍت اہسذفار عم کرڈہ جانب دڈھلی ررآن ڈؤٹة و علاک العرق 
کال آلملگ و عید خ ان یع رر عید عالمکە خطاب اعظم خانی از الب 
مپارک ظار پائتہ پٹ اڑ کرگاہ :برعر آے [سرا: نام ژد غدنّد رعالک 
پوعسف: اپی۔ حرور الەلک ر عدعارن ر کگو ٹیڑ ھمراہ کال الملگٰ 
تمبی یائتند و اکر دعلی ازگذرکیوہگذخقم در برں آمدند و ماگ 
الہد آدزر در اسرلیٰ امدار در تَصوة اھاررسددہ سی 'خوامتقد 
کھ جنگ ٹا کرہہ از گنگ ۴ذشقە بہر جانبی ررند اماچوں یقین 
ایغان غنَۃ وف ۸٤‏ ملک کمال الملگا از دل و جان غولھان اِننَقام 
ِریز ااملک امت ہریی اعتاد از جای غویٹن تردق و حرہز 
الملگ این سمعنی راقغے دہ ماگ عغیار ایب خون را پیہانڈ 
گومک مال ااملک بطریق جامحوعی دران لعثر مَرقّاد ر بومف 
خان ٴر ملک مفشیاز رز مدعارن, “ہر از مال الءنگے سنوھم بود: اڑ 
لفغر ہثرون تاحّء بدھلی ر ىاة رامرای عثبیل ر بدارن بکمال الملک 
ِیوستاف ریا جمعیک الب د رگڈراڈچہ آمدند د عررر الملگا فر بی 
اممٌعدلد :حصار قكا و روز دنگ رامرای درلت غواہ از آنب جوںگذغتۂ 
در باغ خوں فروٹ ]دلك و رام خوازان و کافران اڑ حصار بیردن 
آمدہ جنگ پیمئنندر در حمله آول غقمت یافَلکد و در حصار 
رن ردر رتت در]مڈی چبعی کثیر بقتل رمیدنھ رپیشٹری 
ایر گشتنند ر ررڑ ڈیئر بعد اڑنتے امرلی مبارک غافي نژدیگ 


( حم 
سلطان صحمد شاہ بر فزیف خان 
براِدنر زادل ‏ میارکے اہ بن خغار خان میارک کا اررا 
بقرژندی ہر دائاء ہوں در مُگ عبع و ٹلثیی و دماتعایة [۸۳۷۱.) 
بعث اڑ ما اہ چلوس تمود ز عررر الملك کم ڈاعیڈ ناعدہ 
فرح داكى ار زری ظافر ببہت گرہ ”حمد شاف :بارجوٹ این حال 


اور خطاب خان جہانی داں و خاعتۂ شید روسعیران مر ز 


سعین |لملگ حاخت و'ازان٤قرہ‏ ھم چند ررڑی |غماشں نمود وملک 
الشرق گبال المٹک کہ ڈشریگ حرور المللگ در رزارت ود ببریں شہر 
توطن اخفیار نمو یا ”مث غاء بیعت گرت ررژ درم از جاہپس 4 
الملاک بعضی ہلوگان عبازک ای زا ببہانه ۵ماگیر ۶د بقتل 

ادرت رفر برانداختی خائدان متلات غاھی تقصیری دای 2 
وایات را بس رخو۵ تفسٹم میاٹرٹ و اتطاع بیائم و امررفہ زار نل 
و گہرام ر چند پرگنڈ میان ڈر بب را بعدہ پال و عفعارن ری 
کہ قائان مہا غاد بودنف ۵ال ورانوںی عیہ غام من پال با جسعی 
گود ہر در ہیانہ رسزٹ] 4 لخراعت کہ ٹن تلع در آید ذرتن آٹنا 
یو خان ارحدی ازھندرن آمدہ بار جنگ گر ونتے انت 

د ائٹری اڑا کفران حرام خور زا جہنم فرسماد وژن ر اچ ایغان 
إدست مسلماا نے اسر غنائد و سر زا ٹون سدہ در دررازا تلط ارات خلت 
ٹڈ چون سربر الملک و کقازردمت تغلب راز گروند اسرای خضر 
کچ وت کے ھی ی اجلی مر 


۳م 

زملگا چییی بدارنی خطابہ غازی اامائگی یائتۂ و یٹور قدیم 
حاکم بد‌ارے شف و امرفد اضائۂ ارگھت و ملک الہدان لوبی ھنم 
خطاب تبول نکرد اما خطاب دریا خانی اڑبلی برادر خود گرقت 
و بعد از انتظام مہات مل کاو لطتی با۔ققلال پیدا کرد رملکف 
بھراعت سیراند م 

وادرسٹگ ارہعبی و ثعاتماية (. “۸۴ )ییزم سلتان عتہجے عد ر 
در مبارک پور چند رززی تونف نمود تا |مرای اطراف بد ملحقی 
شونة چون لشکرھای ”حمد غعافی در میارلے پور جع آمدند از 
]جا منوجھ ملتان شد ر ژیارت معابے ٦لیا‏ کرنہ بدھلی آزتق رز 
در 0 مذاکٗورہ بچائے سامائٰہ عرگت تمہ +وجی بو خيڈۓ) کھوٹہر 

لام گردآئیدہ والینٹ اررا خراب ساغتء ہراِجعت تَمودند ء 

ردارسنۂ احدی را رہغیريی و شانمایۃ ( ۸۴۱.) خبر رمید کہ 
جماعڈ لگ در ولیت ملفاے سر ءشید: لد و چشریی اتا حلطان 
ابراهیم غرتی بعشی پرگفات دھلی را متصرف گغت ررای 
گوالیار و دیگر رایاں دست از ماگداری باز داغلله و ”مد کا 
مساھلە ررزید و نناء جای جای مربرژٹ روز فرجریٰ تمفائی 
پدید آد وخان زاد ھای مبوات ئە اجدان خسی خان عیوتی 
بائمقٹ علطان >ممود خاچي زا ازمالوہ برنی علطنت دھلي 
طلبددند ٭ 

و درمئڈ اریع و اربعیں و تعالمایة,( م۱۴.) ملطاں ”حموك 
بدھ لی سیف ر محمد شاہ افواے آراسنھ پسز شوہ سید ار الدبی 
را بقعث جنگ: لا از شہر وروی فرسقان: پر ملک ٹہلول' اوڈی را 


0) گآ ئ0‎ ٦ 

خضار میری رود [آمدند ہیشٹز امرائ اندزرنی بَ ]س٤‏ با ایھان 
پوس کان و ٹا تھ ملا مپان قریقیی جنگ بر رٴدرآخر ایی عَال 
وف خان حائم خامات نات اف و ای رلیت آبر خی تما 
پاسراؤ مقرر کھت و مل غاہ اگرچء بظام یا راگ ذازء 
مدازی سیکرک سا در پان با امرالی پد ر یئاھ پر وخرررٴ اتک 
بڑابی مفقي اطاع پائئہ بابی نی ڑا در مقام غدر دہ 'انثذار 
مرمحتا می برت ء 

و بذرع عٹنم عاا “حرم اما :ثمان وغافيی واثیالمایة 
( ۸۳۰۸ ):حروز الاک ر پغراىی مقرآن حندر مکار پکایک دروں سر1 
پردا پادغامی سرڑدہ عوامللك ۶ء آ۔یبی بار رسائتد در عمون 
انا حعمةے جا::[ئ كد و چاہگی نمہدہ یتہان ٹڑے گعال (املکگ 
فرستاد۵ ر خلامت کاران نزدرگگ ٭عمد عاو یر مسفعك بوڈنٹا سرور 
الداگ حرام شور را اشادد رپمران میران صدر را گرنٹہ پیش فزبار 
اپسیامت: رمائینند وا خرآان حرام. خوردرخائہای خوت معضر 
عدند وگال یلک ومایر اسرا ازدررازا 2قداد دروں حصار درآَعدبٔف 
و مدعپال بداضخت اتش اد ران رمان شود ژد وَجوم ی1ک بَژان 
هندی مقہور است) گرم خرہ ٹیگ پیوست رعلف آتش ٹیغ 
بیدریغ گشت ‏ جوھر پلود إر؟چہلے زیسع و سدعارن لگ و ورگ ظايِمْۂ 
گھکریان وج ایر گدنڈ ر ایغان را رژەیک +عظیر مپاراے غامی 
بردار غیاعست کروند ملف عدیار و عبارک گرثوال اَی زاا:ایغان 
ماق ماعلف:آردز دیکر کتال الملگتا: و ڈیکر'مرانی' تین 


سد شاہ اڑ خر ات ہیی تودند رععال ااعلف عہذ ززارت 


( ےم 
که خاک تقیہ گہ ععروان معثیر |ِست 


علظان ملاوٴاادیں تری مےمن شا بن مبارک شا 


بموجس رسیک بعث از پفر بر تخت ملطئت تشمت 
و سللی لہلہل با امرای ٹیگر در تیعت او ٥ر‏ (مدارخچوی مسثّى 
علطان علرا لین را از بد بہشتر دید طمع ملک درمتیلڈ بہلولٰ 
بیشفر از پیدٹر در حرکت آمد و علطان علژالدین درمنڈ خممین 
وثمائعایة (۸8۰) احانب: بیانه عواری کرد٭ در واہ خبر ذررغ 
شلید کہ اپادداہ جرنپور بقصد دھلی می آبہ ر تمقیق ٹاکرچہ 
ہسرھعت بدھلی بازژ گشت ء 

در سئة احدیٰ رشعیںي و ثعانمایة (| ۸۵) ہبداوں رنت رما 
را برای سئونت اختدار کرد در ] باطرے عمارت انداخثء بپٹی 
لت دفلی آمد ٭ 

و ۵رعنق ائنی رخمعیی ور ثدانءایة )۸٥۶(‏ بر عمریورا خبد را 
شعن شہر ر میرکری۔ عاختۃ باڑ بیدارن رنہت راز آن در برادر تنگ 
عریر زة تا هر در ہدست عردم غہریقثل رسیدئد ر حسام خان ئه 
عمكة الملک وغرا خرام علطان (ود ر گاہ گاھی <خن عق دز برآمد 
سہمات می یا علطاے میئشت ازین معٹی ازدل علطان إنتادہ 
مز ل ھا فوہں حعید خان زیم ملف ھ از 7رس ۔زالمت 
ملطائی و تصد ققل او بدھلی ذرآمدہ بوہ ھردرباتفاق ملک 
بہلول را طلپ نعودہ یء ملطاعت پروائلئئد و ار در مدت غیبت 

۳۹ 


اہ رھ 

مقدعة اکر داخت وعلطان “مود یزپھرا خود غیات (لدین 
و عدے ان را بمقابلة ایشان تعیب گر ر جنگ عظیم نہد آخر 
پصلے قرار دااند :ر علطان “عمولہ ایی معقی را غظیمت دانستع ‏ رو 
خواب دیدن خرایۓ ملک عالوە را بہانه عاخ غبا عب جرید: 
اجائب عالوہ وچ گرد و ملک بہلول تعاقب نمردہ پارۂ اڑ پرتال 
و اباب ر اغبای اررا غغقیعمت کرت رو ملطان مععد آزین تردن 
گڈاز ؛ہلول لودی ظاھر غد اررا خوائدہ واایت لھور ر دیبااپرر 
را با ارڑانی داِخڈٹ.٭ 

ودر منڈ خمس ز اریعبی ر ثمائدایۃ (( ۸۴8 ,یھ مامازہ رھت 
وبہلول زا بدفع جسرت گھوکھرترعتادہ بدھلی ہاڑ گشت ر جھرت 
پملکا پہلول صلے نمودہ اورا ہہ بشارت حاطنت دعلی سمعرماخٹ 
کا بہاول |فغانان زا از اطراف ر جوائب طلبیدن گرفست ر خدلی 
پرثفات را ہە تغلبت متصرف گشت ر ہی حبب ظاغری اژ مد 
او رز یڈہ دبروباغی دہ اشر برسردھلی شید ر علطان 
>جظ را مداتی در حامرہ داشت ر کاری نلوائست ساصچجە ر 
بی ہیل مقصود پاڑگعت +ریں اڑا *حعف ڈاہ برحیت صغبي 
مبنا شدہ إمراثی کھ در بیستگررھی دعلی ہودند مر از اطاغّت او 
پا چیدئن و پسر خوف علار* الدی را کە کر بدارنں جایگیر دہعت , 
اڑاجا بٹکار دامی کوۃ زنلہ بود طلببدہ ول عہد ساخے ہ 

زادر سلڈ عیع و اریعدن رثماتمایة ( 4۴۷ )در گذشت ومذت 
ملک از چہاردہ حال رو جنہ عماہ آخمپنا ہہ ٭ ےہ 

پیا ر یکا : نظر امتیار کی درغاف 





كہ۶ك۸۵) )0 

حنیف خان زا ٥ر‏ ند گشید وھے دران حال !جہعتا خر ا'جام وایہت 
سلتاىی وی ه 

رذرعڈ سک رخنسبیں و ثژعاثمایھ (36۷4.) ۔حعلطان *حموث 
غرتیٰ باغوای بانٹٹی افرای فلطان: فار الکن با 'لھٹ رعظلم [7+ك: 
دھلى زا م٭علضرہ : نموہا ر بعد از جاگ رٹردد بعبار بوعت آورٹ 
و نکی ان عرری کە اژاسرلی سعثبر خلطان موہ یرف تہ ٴشد 
و سلطان >حمرذتاب نباررفھاجواپرر رتت وحال دیئم ر در ممان‌نزدیئگی 
از جونھرز ڈا اتارہ آعد و بریی معلی کہ اد اڑ ملکاتقلي د رض 
مباركشاء یوہ بسلطان بہلہل ر اچ در تضرف ملطان ابرهیم عرتی 
رک انان سید تعلق دا داشتہ باغد ملے نمودہ وشمس آباٹ راگ 
جرنا خان امب علطان ٭عبہد داشت بعد اژبہدگال بہماطان تاول 
رع گرؤ ا فَرلداام ہرلیک خریشن زتحند ‏ ملظان بہازل بِئَوَحِت 
میعاف پر نس آاباف زنتہ متضرئے غہد و]ترا برای کرن حاگم ہہون 
گانوں ۵ا۵ و سلطان م٭حعمول این مکی را ئن پسنذیدہ :با اخشرت 
غمسن آڑآن مہ پا علطان :بہلول معاربہ داغک وری انا علطان 
”حمود رخت نی بدەار بِقا ۂعید و >حمد اہ پھر سلطانِ”حمود 
اجای پدر بعلطنت جواپور موسوم گشت و ہمیجب ماعی رہ قبل 
اڑین درمڑان سلطان حعوث رحلطان (ہلول رائع عدۂ بود ٌغنی کُردہ 
اجرنپزر ری ر ہتقزیب اہی ٤ء‏ تقطب خان عمو زژاد1 علطان بہلڑل 
دربن محمد فا اانشادہ یو علطان بَيلْل پاز سر معمد خاہ 
نع عہد لمودہ لغفر ئشیّد و ار نی ژاڑ جواپور بغنسی آباك آمدەر 
آلرا از ۵مت متدران 'ہ رز آرزكۃ گرتمق ر ڈر عدرۃ راہری باماطآی 


چم 
سلطان ہس ر ند راہ غطاب علطالی اخوہ قرار دنہ خطبد ؛خوازد 
رہاردیگر ٹہ جسبت تام آمدہ دھلي را قابض شدہ و لائب خود را 
گناو جانلبي'دیبالیور انتا ر در ہے گرنٹن اعت ر فی ربعلطان 
ملا الدیں عرفھ داشت نفاق آمیڑ نوشتی کھ ھسیى پتذظ فرعانی 
ہردارم ر این ٹریذ از برای دوات خواھی سیلعایم علطان در جوا 
ثوشت گے پاںشا× مرحوم سلظانٰ خحمف اہ برا ترژنك خوائد٭ ہوت 
و مرا مر ربرک پادغاغی نیمت ٹلہا بیڈارن تلاعت گرد: علظتہف 
زا ہتو پاز گڈاٹم ر علطاى بہلول از دیبالپرر آمدہ بی جنگ رنزاع 
در دھلی براخت علطنت نشمت رملطان علاژ الدین بدلرن زا با 
پرلنات 'آی طرفتے اب گنگ تا غی زان و دادرین کہ عم علطان 
بہلول متصرف :وو و خطیہ یدام خوہ ذران دیارمی خوالد تا آلیە 
بَعك از چنك کہ د رامنڈ غمس رخمحیں وقعانمایة ( ۸۵۵| اپی 
عالم را پدررڈ گر ر عدات علطنت ار ھفت حال رچنل ماز بت 

ھ سے و 


ہے جا گنی شمبری امت رإڑٰسں لّ رتائی تشرق اٹ پا مض 


سلطان بہلول ہر یکالا لرری 
۲ ڈر‌ڑمان سلطان ٭عند خاہ خطاب : خان خانانی پائٹہ ڈازر 
من خمس رشمسیں وشائشایة [۵۵)) باتقاق حبیدخان زژیر 
کم بعد از کشتع شون حسام خانں ازدسٹی علطان عالوٴ اادین در دھلنی 
پر اھل ر عیل علطان غلار الدین إِسّیہ پانته :و گکلین حضار را[ اررلہ 
علطانٰ بہلول دیردو بوہ ہ تخت علطنت جلوس ٹمون ر بثدرنے 


) ۶۲٣ [( 

معلطارن حمیری برک ور بیدارن :در گششت:) چناج لاذشت: ر ملک :ا 
بعلطان:بہلہل و سلظان حَعَِی' ۴)ذاعتٴ ٭ و تططف ٭ 
7 [ه تی آرے جا ان کہ تی تے 
تق شرجے یاست کمال از 0 بوڈ ڈقصان: 
ٹھ 'خرےۃ آ باہ علم پا رھہراع میباہی 
رملظطان حسیں از اتاوہ بثغریب آر در بداو آمة و نے اتطاع را اڑ 
پسران علطان عار اادیی کۂذٍك سی شدا و اژاجا ہہ مثخبل 
مد و تھاز ان حاکم انا را مقید ماختہ مار قَرمقلو و ھا بفکر 
عظیم ر ھعان می کھ سذگز خد در ماد ذی <وچڈ سنۂ ثغافی 
اسیا ار درو )بل ید کا رآ اس تریب راید تل 
نموہ و علطان بہاول از سہرند آمدہ حمیں خان پع رخا جیان را 
از رایت بر طالبیدء برای حصاریۂ علطانى حعین رزائه کرد انید 
ر خول در دھهلي پار مقابله داشت و بمعی ئْطب خاے فرین یت 
نیڑ:عاطان حعینی تزار لع ذاوہ آےطرفے 7پ گنگ را یتعام برای 
خرٹ گرفدت :این طرف را بسلطان ٹہلول گذائته مراجعمت نموك 
و سلطان بہلول فرصت پاندہ وذ کوچ علطان شحسیرن ازآب جوںن 
شف ر ہزثال ر بعشی [مپاب ر شیا را ئع ۔لطانحسبیی باعتمان 
علے در:سنزل گذاشنہ یوہ ثاراج تموہ ر پارڈ ا خزابن یز :کہ بر مر 
پیٹن ر ا۔پانن باریوں ہدست سعلطان پہلول افتّاد و تا چہل اعرای 








٢ (‏ نے ) پبشاراے 


زم ۱| 

بہلول مفاتلم غمودر مد غاہ ٭زیست یاتّھ انب تقو ھی 
غذ ر سلطان بہلرل تعائپ زئ کزفع ور هن مقکوز سلطان :جع 
شرتی بن ۔اطان “مود پر برادز خوہ ”مد شا خروج فردہ بالفاق 
اسرا ہر ات سئت جوتپور لوس تمہ ر لعئری گران بر سر 
مد ڈائ زامك فرسوٹ: تا در کفار آپ گنگ ڈر عوادں راج 8 اررا 
پبقئل زمایدلد:و علطان حدیی :نیز با حلطان: بہلول صلی گزق و 
عطب خان اودی را کە درہند ہبوٹ اڑ جولپور طلبیدہ ا بب و 
غاحت 3زدہ پیٹ خلطان بہلول فرعناة و از جونپرزِ جائب علوج 
رجسی ثعوہ و ملطان بہلول نیزیرادر او لال خثن را کە در بد 
خویش بعرفت قطب خان ذداشت امڑاز وائرام کرنم لجانب حملطان 
حسیی روانەگردانید و بعداڑ چند سا لعلطان حسبی درحفاوۃ چُادرار 
آآ[عدہ پا علطان بہلول مسانے داد و تا حء عال علے تراردادہ 
باز برای خویش سراجست ئمودثه ر کرینی ٹثویت اععد آخان 
لوان نخاکم بیاتھ خطیع ینام ماطان حمیی خوائد وسلطان حسیى 
بعد ازگڈٹتی عدت ملے مقرزی یا یک اگ حوار ر ھزار نیل 
منوجه دھلیٰ گشت, و در حدرد سرغع: ہوتوایہ مقاہل عدفه و قزر 
ضا ذاذ: ماظن حعدن ۵ آنارہ (ناستۂ فموں ز عاطان ہلل 
پدعلی] مو و بوسن این دو پادشاہ درممانت قفت روزہ راہ خالی 

از ٭ضےنیت تیوں ٭ 
جا در شمشیر نباسی: کم دید 
یڑ یں در جمشلف سقاسیٰ گھ ڈید 


٭ھ لیک ٭ 


رو دربن سال سلطان عِاوٌ اادین کم دختر ار ماكة جہان :در ےواله 


ؾ۵۸ۂۂ۳) 
زائہد: ر مُیحخی فعرام عاخۂء ٹا ٣‏ اپی متابعت سلطان نموث × 
ملطان بہلول اررا ثعات نمودہ ذر حدوا کی میانڈ. این مردر 
پادشاہ مقاتله رری ڈان ر عدت ۔ہندگاہ در مقاتلھ گذشت دربن انا 
رای ملوک چلد حاکم رایت بکمر اخدستِ علطان حسیں آمدہ 
دریای گاگے را از جائی کە پلی آٹ ہوں گذرالدہ علطان حسؤی 
تاب مفارست نیاوردء ہولایت پالعھ رنترراجة پننھ امتقبال نعود و 
نٹ لگ تلله لد ر اِجتاس و اخدلی دیگرہاید و چنہ نیل پیشگش 
ےاخٹھ اوزا ڑا جونیور رحانید و علطان پُہلول تبعڑژیشٹت تسفی رجونپور 
عازم كہ وعلطان حمون جوآپوررا گذاغتہ از زا ہریڈ نچائپ تنوج 
آست: ہا لان بہلول د رکنارآب رحب چندگاہ مقائله نمودر هزیعٹی 
کہ طبعی ارغدہ بود یانت ‏ ردرین مرتبہ حشم و |مباب عاطالت 
ار بتمام بدست اودیان انثادہ رحرم “حٹرم ار ملكة جہان ٹی پی 
خوازا کہ دخٹر سلظا علر الدیٍنی و نببرا خضرخان نود گر/مار شك 
و ساطان بہلول بصٹم رعفتہ ر احترام و اعزاز تمامآن عغیفہ را نثا: 
مریداشٹ یر چوں حلظان بہلول باز منوج تسخبر جونپور د 
بی ہی خوڑڑا خوہ را یئ .از ہئد. خاص ساخنء ہشومر خوہ 
رمید و جونپورہتصرف علطان بہلول درآمد ران را یھ مبارک 
خان وخاتي فكادہ خوں ہندارنے مد و سلظان حمسٹی فرصت بائنے 
بہ جمعیت تمام اجواپور رنت در امرلی سلطان پہلول [نرا گذإشتہ 
پش قطب خان ورزیر لود کرد در >جولی پٹ رك و یا حعلطان 
حعبی غن ورلت خوامانہ گفته و اظہار یگاگی تمودہ دارر مدار 
میکردئد تا کرمگ ملطان بہلول رحید و حلطلی بہاول پع رخود باریک 


)+ام ۳ں 


تامیٰ اڑ علطآن سک عڈل واضی معاہ الشیرنی الےنڈے بقذاع 


خان رژیرکە اعلم العلمای وتت خو بود ار دیگران رسب غفائد ار 
نتلغ خان را ژاچیز رذ سلطاں بہلول بقطب خان اودی کرد و 
وا تغائب تدونہ ٹا غَی آآیانا فزنوال درآب اک ادر تصرف 
علطان حمیی برف رفدت رز [ترا تابئ گعت ر شقذارانٰ شویش بَدالی 
ولایت کرات و ایی واتعھ ٹرحنۂڈ اریع ر تائیی و قعالایة ( ۸۸۴ ) 
زوی نمرد و تویة خرابی تاریۓ آن عال گشت و ملطان حسبن 
جون دہد کو تعانب ا!ڑ ىك لعہفی فز نواحیی زا چری گمر بہت 
وامقابله 'پایستاد و پاز دزمیان ایشان کار بغرط تراز عذیم گے فَرکذام 
بہ اتی گة داغتاہ قائع دہ: از گردئد بعلےااحامید بعد از 
صلے علطان حعدی از نواحے شنما بان پا جمعیت ٹوک بر سر 
ساظان بہلول در یھ غلطان حسیی در حواد' موقع سہنہار فارب4 
نے انژان علطان عسدی باز مکكسہیئ / وائمت و اضوال رعتایم 
فاران لاجد و تباس بردمتی اہدیان اتاد ر' باعے اژدزان شوا سا 
ایشان گشتا وسلطان بہلول از دھویامٹو بنثریب ‏ خانچہان ئە در 
دفلی فقوت عدہ بر اآجا رنک پھر اررا خااجہائی خطاب دادہ 
زمر ماطان حهین در راہری آمدہ چلت کرد ر نبروڑیٰ یزازت ر 

در رئ قرار غلطان حمغنی چندی اڑاعنال وااطقال علطان یز 
آب جونۓ عق عفائہ :را علظان خسبی ثجاتب گوالیار مزرژت ۶ہ 

ستمردان هنکات گد طایفة بہدرریہ باغئد اردری ارزا دعے (ندازی 

کردنف و رل یگیرت ہاگ حائم گوالیار با عاطان ٥‏ رمقام عدعتکری 


ادا آمدہ وا ز تقد زاجلسی رلمپ رز اغترر نل رعزا پرو؛ ز خبرہه 


)۲۲۲۳۳ 
معال امت بچیڑی بعردی نزرد 
اگر .پادشاہ امت وگر خس نریش 
اتد اجل رت مرگش بگوش: 
وپ نطم ٭× 
بہشصد ر نو وچار زتت از عالم 
خدیو سلگت حقان جہان کشا بھلول 
بتِیغ سك سثاے ہد لیگ دنع اجل 
بر :”عال بغمشیر خر مصقول. 


طلطان سکنەر بن ملطان پٹ الا 


5ھ ثظام خان ٹام داعشت بعہ از غلیدن خبرنوت ہدر از دھلی 
پسرمنت ٹمام ‏ ہر تصجة جالی :پارٹر رید ونیشن اررا بدھنی 
ضرحقاد ود ر روز جعنه ففندھم سنۂ مذکور در کرشک علطا نیروز 
کہ :ہر گنا آب: سیاہ رائع عدہ: یاتفاق : خانچہانں این خااجہان رد 
خاخاناے فرملی و عایرامرا براخت سلطتت جلوس لعوہ ر بخطاب 
حلطان مکندرصخاظب گشت عیگریئد کم وتت زدانے غدس, از٥فلي‏ 
پتغریے تقارل ارد شی مماد الدین کٹبو پیر عیۓ چمالی کە اڑ 
علمانی کبا رر مغایی غظام رہزکر بد رنت یاین تقریب کک 
از رھا ہملطلتمع بر(دران ڈیگر داش راغ ور حبق صرفث ھوای زا 
بہانم ماختہ بیان,عملے عیارٰ اممدک !الام را از خدمت شی 


.سے .6وە٭د 





١‏ ن ) ھولی ماخته بیہاھ معتیٰ الج 
9 





ز1 ۴۶م۳) 
بنا4نا بمدد ایی |سرا ءمقایہ خوہ نجز از خقب اربوانب جولپور رڑاں 
قد و سلطان حمون تاب نیاوردھ پفہار رنخا دریی الذا خیر رنات 
قطب خان اوشي در منزل تصبۂ علدی بسلطاں پہلول وعید و 
بلراژم تعزیت ار پركاخَتھ ٹجونپور رت ر ہاریک غ۸ پسرخود را 
پر تضت سلطنت شرتیہ نشاند: باز گغاء پوالیت کالھی آمد ر تر 
ہہ اعظم ھعایوں برادر زا4۵ دیگر که خراجء بابزید نام داغت داد 
کوہ بدھاپوررعیدہ چتد می طز از ری [ نبا پیشئش گرفت و از 
باری گذشتھ (1) والہن پور از ٹرابع تلعم رنٹیئبور رنت : آے رلیک 
را بغارت ذادہ بدھلیآمدہ قرارگرنت ربعد از چادگاد اعصا رنروزہ 
عکائیک ر پرڑی)لوله ور ضا اقامی شیردد تفعلی ۔ باڑ ھتاہ 
باز إکرالیار رت ر ]یا زاجە مان حائم گوالیار عفتاد گ تٹٹنڈ 
آن زسان ہیغاشن ‏ گذرائیدہ ار گرالیار را ہن مقرر داشتھ باتارہ آد 
و+وانب قغلی سراجعت نمرثہ بو کە ڈر نواحیے تصبہ سکپت 
بیعاز يہ :٭ 

وافرمنڈ اربع ار تسین رو شاماہت( م۸۹۴ ) وقات یائتکك و 
سدت سلطات ار سیر عھشت عال و جشستہ ماہاو مت 
رو ترٹ٭ ٰ ٭ ابیات:م 

گن ۔اقرا:حیاب اعت بر پیر زال 

اكہ (ادست٢‏ ال عرعبال 

اجامین عم دائی مقر غموہ 








([۶) ابی می فرلمفٰہا 


) ۳|۵ .( 

پیش راجہ مان فرستات راج٭ نز برادر ژادۃ خوہ را +خدمت علطان 
روانہ گردانیدء اطاءنت اجلیٰ آررہ و تا بیاته براد راژادا ار علطان وا 
سغابعت کرٹ ر سلطان شرق اکم بیاٹھ پسر سلطان احعد جلرانی 
ارل :آمدہ دید و خشواعت ۶ھ کلیں تائعۃ بولائی علطان-ہمپارہ-وہاؤ 

رایشی مس کو ےی جازات زسٹ علعھ زا ٭حکم ماخنث 
و غلظان داگرہ رميك ر عیب خان 'خارائی از 5زابع حلطان الشریٌ 
در تلمڈ[گرہ متعضن ہد علطان چنینی زا اڑ اما در اف" 
گُذ اعت یہ بباے نت ٭ ۱ 

ر در منگ حبع وتسبی و ثمانعایۃ ( ۹۷ھ) سلطان عرق بە ٹنگے 
مہو (ماے عَرَاعث قلعڈ بیانہ را بعلطان ۵اد ر آنے رورمق بِ رکا آغانان 
فرصلی مقزرگشتۂ وم درمنۂ مذئور ٥ز‏ رایت حوئپور طایفۂ 
ہےکوڑیارے بمقدار پگا اگ سوار ر پیا جمع غدە خلل:الهلختط رو 
مللطان پان عارتف رہف ر:بازیک شا [مَدةَ مقژمست لن واإڑاینا 
'2عفرہ آررے بمبر رغکار ممعول بردد ‏ باڑ ؟چجونپور رقمت تو پغلعد 
جنیار رحبد: بامرای سلطانحمدیشرتیکە زایا بودت جلگ رہ 
و ایشاورا مت دادو ہبہ “اضر الع نیرداخاء بء پتٹھ دز آمد 
وَِازَیَل کہ نزدیک یالہاباس است عرف پباک آآمدہ آن: ٹواحیٰ 
را خرڈپ عاخت رو ری 2 و مانگ پور بدا ا ءو شثافت ر اڑا جا 
غمعا اف آمدھ )٢(‏ :وش عاہ اتاسیشردء یملہل وغمی ر:اڑانچا 
پاؤہقمسا ہاں رید ہ 





ہے جععہٌ×ش۲۔ . : ۔ 


ز ۴ بارثل ( 8 ) ازبنچا تا ۔ رسید ۔ ھریک نسیدم 


۱)۴ ( 

پردڑف چون گشی ۶ہ بیک اخ گرداناد ٹرا خدا تعالی انماس 
کرت کر ای لقظ :ڑا چھ سرتیه یر زبان میارک جہد برائید کے کو 'یاز 
گفت ارب رخاستھ عرص د(شت ٹہ من مدبلی خود وا حامل گرم 2 
'آڑٹئے 1ء حمداد ظلدینہ متوجھ لفکر شد بعد از ا۔تفرار امرِ ۔لطلت 
از دھلی بعزم ٭غی ملک اعااب راہري و (تاوہ نہضت نموذہ 
عثت ماہ وراٌحا گذرانیدہ وا|حمعیل خانى ُوغاتی :را جہت علے 
پیش بارہک اہ پائشاا جوننور فرستّاد و خوث پر مر عدسی خاں 

حاکم بیثالی رنت و عیعيی خان بعد :اڑا مقابلہ عم وقت 
شنو ر اطاعت نموتم بہمای زی راو و ای بے 
بیٹانی گھ عرافئق پاریگ اہ ہوں دم سلطلى ڑا دید ز علطان 
رج او بینالی مقرر کرٹ اریاریگ اہ از جوئپور بقٹئوے 
آسد طرنھی را حقابلم وعقاتلع فعت داد و میارت خان نوخائی 
پریی + اگ از جانپ باربلی شا .در میدان گرنتارعہ ربانک 
شا ابرار تمویہ بیدارں رئست و سلطان ۔کندر [ن حصار را “حاضرۃ 
سر و:پاریکۓ ؿا مچز آسذہ دی ر سلطان اررا حستمال چ 
خوشدل ماقنہ ضمراد خود اجوئپوز بر رہدسٹور سابق اوڑا۔ بر ضت 
شرتیه نشاٹھ اما پرگنات لیے را بامرقی خود تةمیم نمودە ھرجا 
انواج برگعاشمت و ممتمدان را بر ح راو موکل گردانيه ر کھی را از 
لانظم:خان ععادوں پس رخواجھ با وزیف تغی رکرو: ازانجا بجہتدہ ‏ انا 
یلوالیاز ردیدہ خواجء ”عمہ قرملی را یا خلمخ خاصض بین 


٣ے‏ )ھی 


۴:۳1۶۲ ( 

آعت ر آزاجا پر حر سلطان عارا الدبن پادعا گال زران غك ر در 
تزاحیی بہار چسر علطان عازالدین:دائیال نام ہمرجنے: س4۵ یفار 
باعتیصال داطان ]مق بمقایلھ ابسّاہ ز بر رازم تگٹایگ فکاعتٹ 
نموحۃ و قرا ر قلےم ذادہ ٹازگغتند وذرینی مال ىط رعسرت:ثمام 
دراردری علطان ہدید آمد وفرامونى منع ژکوۃ غله در چمیع میالکا 
صادر ۵د و۲ تر پاائل :پر طرت ماخت و از ]“چا بَِھ و سارن آمدہ 
.ای رالییۓ :را ب سردم خود تقسیم کرد1 مقر ر نیوں نر از را مولی؟ز 
چوٹھور رسید واغس سا در(آجا بہكہ انب پت زیمت نَرَزَٰقء 
و فرئۂ اربع او تسعمایة ( ۹۰۴) ینم تا باندھوگزہ کہ قلعہ 
ابست: ٭شہورتاشت وغارتض وبنٹ کرد و ازجہت احنعکام تقلعد 
سقیہ ٹا غد× اجونپور رنت ر اناسحائمود ر درین (ثنا میان بعضیٰی 
اسزاى او رت چوٹان باڑی :مناژہه) و مناندھ رری :اد گار بفزاع 
و مقائلء |لچامید ر حلطان ہا ایشان بدظی شددہ پامیائی خوذ را 
پرینشی اڑ معتِشان فرم ٹا ھرعت مسلے عدہ پاس لو می 
دافتلد و انٹریٰ ززامرای عردرہ معزرل نتے خان بن حلطانے ٹہلول 

زی ملطثت تج ریگ نمرەته ار لین۔ رازرا وف ا : 
6س مم سی س شس شی علطان بہدں ظافر 
,ماخقم و تذکرا إسامیں.آں (مرای ھم عہد ر سوگند پایشاں مو آن 
جماعھ آوزا اڑ خیال زایں ہے نصیمت معفقانء مائمع آمدلد واز 


برای ابرای ذمة خویش از بٹے آی تنگرۃ نز سلطان سکندریردہ 





(ن) پننم ً 


۲۰۳۶٢ إ‎ 

و بعد :از بشگال: درسلڈ تسدایءۃ (:4۰۰:) ریت گوثمال 

متمردان زالیت اپتنھ ررالھ كت رتتل ر بد یمیاز بوتوعغ إمد 
ر إڑااجا اجانب جونپوز رنے وامپان درین مق رخیل یتلف شدلد ء 
از دہ یی پیٹ ژلدر نماندئف ر زمییی داران پٹنء وغیرژن بسلطانى 
عسین غشرتی از تلفے امپان ر یراق علطانں ملندر خبر نوقله ارز 
طلبیدند علطان حمیں جمعیمح نمودہ از بہار ہا مد زیر غیل 
پر کر معلەر آمدا علطان ملندز مکد ٤شت‏ از[ گنگت گناٹ 
اجٹپار ردید ر زایا بھ ہثارسن رن ر سثطان حمسین عیزد: ئروهی 
پنتارس رعینم ہہ گه' ساطامکندر بسرعت تمام ہ سر او رقت وڈر 
اثنانی زاه عالیٹھرن ‏ رجگ اپتنھ اکه زمیری دار معتبر بوٹ از علطان 
حسلی قطع نعردہ بعلظان مکندار پیوہستا ر خلطان حمبنی جاک 
صقے کردہ متہزم دہ ر راہ ولینی ہنع گرنتء ر سلطان مئثدر اردر 
راگڈإفت ہا یگ لگ موار جربدہ تعانب ار نمود٭ و ذز النای 
راد چکاں:عصعلوم غف کھ علطان حعی بہ بہاز راقع اک ریغد از 
نہ ررژ سلطان ملنندر آمدہ باردر ماحق دہ ستوجه بہار گشنتا' ر 
علطان حسیرں درز بہاز نایب خرف کے > فقرانسمت یا وٹ و 
زڑاتجا بس کہل گنر از ترابع اغینوتی رقتا و یہار بھمت انواي 
کاداریةانکافار علظطان' اڑا جاترعت زنت و آئرإ >حخر ماخ ء٭ 
و در نا العدی!اوتمتایۃ (۹۰۱) خاجہان لرٰنی وتاتَ 

یافت زاحہ ان ہسر بزولے او بخطاب انظع خان ھمایونییٰ 
م۰خاطب شد ر علطان ازترعت باز گشذہ ہزیازت: لے الیغایم 
شی کرت الدیےبعیی ملیری دس (الھ مرہ رت ریدرریش‌ہور 








)۲۲۹ 
ر بواطة زنونے آپ و جرای اذا پیعاری سنان سردم انتاد ر ویا پندا 
غد ‏ و راجة گرالیار ٹیزبیصلم پیش آمد ر سمید خان ر ہابوخان 
ورای گنیس ئە از اشکر علطان گراغقہ پدادیان قاع بردہ ٹودند 
اڑ. ایا برارردہ پسربژرلٹ خود را بہ مازست علطان فرستاد 
و علطظان ارزا ہا اس و خلعع از گردازیدم خود!جانب [گرہ:پاز 
شی ار دزاوتع عراجسع تعواپور‌را نیریرای سانک دیو اغعید 
ر بشکال دراگرہ گذزائیدہ بعد اڑ طلوع جہیل در سن عش روتسعمابق 
( زو) ہمز تسفیرقلعة مندرابل مشوجھ نہ و آن قلعم وا او 
رای منضرزیل اسان دإدہ پص نے گردت رجمیع بلَغانہا؛ وکایس 
افولازا تیب وک ہی امراست اڈ دھزاپوں زا اسراو تحیز 
فرسردہ باگرہ آمد رامر! را رغصے جائیرھا داد (2) و دربن مال میر 
سیف “”جمعة جہنپھہری تس اك سرہ |لعژیز:از اعظ, ارابیای :کباز کہ 
دعوی مہددیات ازز مر ہر ژہہ بزد اهلثام مراجعت اڑ مَلڈ معظدہ 
ٹیائپ عتد در بلدط تر داع حق زا لبیک فزسردار ھم در !چا 
مفاتوں غدا نز تاضی حسیی ژرگر تندغازی علدھ الرعمة تک تقچراررا 
و عبرراعاژمت گردہ برٹ این تارب وائتة ×0( 
تنا کھ بر رص ری امتفعاز 

رھ جیں موازات الفظ مقیا مہدي تاریں بالت ٭ 
درسوم عاہ صفر اڑعنتلڈاعدیٰ عشررتععمایۃة )31١(‏ ذرجیخ 
ماد یعتازازنلڈ عظیم واقع لد چنانچ کوٰۃ ھا یه لرہ ذرآمة د ععازات 








ہ1سُکےسطے- ‏ ےن -- 


(۰::): ازاجاتا ۔ مضی مہدی کاریر پائمیا:ڈر یک لہ 


()۳۳۸) 

نقوفند علطان عده امرائی را با یا یادغافزاد1 ۔ننی خان متغق 
ش× بہدنتا ہلطابقے : اأعبٰل بہرجانتی آرارو عاشت ٭ 

وادر ٰقا غیس وتسعسارمۃ (م4۰] یپ عنبل رن رچہازعال 
نی (نامث نمود؛ بامور معاکت پردا ہت :رر ارقات ار یا بیشن ز 
مقرت یا بمی رر شکا و ٭مٹروت بود ہ 

رد زمنگ حک ار تمع ای (+4:). اصٹر حاکم ا'دعلیٰ 
خائم ماچجیٰ زارہ فرستاہ ٹا امٹر را گرنٹہ ترعتہ' (متر خزد پاش 
آڑژان ڈر ماژمتہ رنلم خر صنبلن سقید غف و خواصس خان حلیعست 
وھلی پائکا: دربری ال خےاخخافان فرمعلی الم دیائه :رثات 
پاینت آو خعزسمث اا ا زا چنا انی برععاد وعلطان پسر ای 
کااعلدال عقرو مرمرداہ و بعد از مدٹی ایشان در عخبال ہووت 
خلطان دو وستةف + خمرست آن قلاعھ اخواس خان النققال پاش و 
را نقەازخان بء ععلداری: آگرہ ئ اڑ مضاباث : بدا بودہ تمی :کہ 
رخوائ خان ۔بندد عالم خان خاکم عیولٹ آو خاآغانان ‏ نوعانیٰ 
یھ امیر دھول پور متوجہ عدنه رارای ابا یقعم سائعمت پیش 
آمدہ اععارب ر موادلە تام داعت:زمرام بھوازاڑ جائب اعل اسام 
بقہافت پیومتتد ِخلطان !انٹیل بسرمت تما بدفواپور آس رای 
سانگ دتو راجڈ دذهولبْوز ثاب تباردہ وقلمة را گڈلعت بوگوالیار زیت 
و واعیٰ ر حوالی إترا تاراج:وغہب کرؤئہ. و عثطان یکے سار د ران 
ضدرد غوتقت ارد منود تسخی ر گوالیار غد و آدم لردی را مر نا 
اداغتہ اژآب :چنیل گنی و ضف اہ گنا ] ب میند 








)(ٴ۳۵0) 

زاچبر نل پا خلعت و مبلغی تقد جلال۔ خان خہزادة را عذایحہ 
کردہ اررا یا تعحسعد خاتون کوے نطب خان لودی :تھ ہدید سلطان 
آمدہ یرہ رخصت جا ٭ انی فرمرت رآن سرئر را بغاعزادہ 
جال خان ج+اوگئیر ۔اغت ٭ 

رڈزمنڈ خمٗس عشرر تمھملیخ:( 418.) اڑاٹھایر موی کردہ 
یہ هاکلت آعد و جا بای ٹہانجات گذاغنء بدا ا'خلاله اگرہ رمید ر 
نازبخ ایر بود و لاگ و:اليه ترجعون و “حمف خان نواس حلظان. 
ناضر الدبیی. غالوی اڑ جكد خوك ھراس نعودہ پغاہ بصلطان آرزھ و 
سوکار چنذیری اچایئگبر او مقرر شد و بشاھزادہ چلال ‌خاے (مرفرسپك. 
تا ممف ر معاون إرباشت .و فریری سال از آگرہ تا دعواپور ٹرموٹ ٹا 
جا ای تضرر :دارت: و باغ بدا کننٹ یه از شکارگاۃ آمد٭ ذرڑ لیا 





ترتفے و آمایشن نرماید و محمد خان ناگوری ذرین مال بتقریب 
اترام ار [ کہ آعدو ملطان رآ ؤیدہ بردئد] عااحظۂ ہمیاراز علطان نمودء 
خطبة اررا ہی جاگ: و جدل دز ناگور خوانددر واانتی ٹو درحوز 
جو آمدہ و٥ردی‏ فَ علیمان پسرخاھانان تر 
بفند زان ول فہ (رغست ہجوز حلشت و ری 
مین رت کیا 007 6 ہہ سپ فصّعفت 





مالوئ و ۔لطان عمندر گذرانید 


۴۱ 


۳۶۶۰ ( 

عائي ر سشبوط ا زغم راخت د زملی جا ےا ترتیك ر سوارشہاہدیە 
٤شت‏ و دیہا و درختان را میگویند گھ جایہای خود را گذاغتند 
و مزلم پئداغند مار قیامت ایم ہہ و إز:وائمات بابری و دیگر 
تواری مان معلوم سی ۶/۵۶ ابی زنزلہ مہ مترمدان عبی 
00ع فو ممان! زرژ:ذر لیت نیز ابی زلزل بای عق وام کن 
و لغظ تاضی ٹاریۓ آں پائتند ہ ٭ رباعی ٭ 
۵ز ته مت و احدیٰ عشر از زلزہا ہ گ ڈیف حوان اگرہ چون مزحلہا 
پا آزئہ بذاعاش بعی عالی ابو ٭ از زازاہ شد عالیہا ماللہا 

و از ژمان:آەم تا ایی زمان ایں طیر زلزلِڈ:نقان نداإدہ ند 
ز در سنۂ إٹلی عھر ر ٹععمایۃ (۹۱۲) بعد طلوع مہیل بر حو 
قاع اردستگر رنتھ محاصوہ نموں رر چنٹ مردم خوب شہید غدزد 
رو غليه آن تلمه را لق تبودہ کفار رإ علف عنٹبر آبداز 
ماخھر ر ہقیة (لسیف یا آعل ر عیال طعنۂ إتش جہعر گٹتنۂ و 

ضانہا را پر الات |نا مود عالی پنا مرسون:ء 
ودرسنڈ ئلت عشرر تسعمایۃ ( ۹1۳) :بعد اڑ طلوع سہیل یعزم 
اس یی تلع ٹور متوجم گردید و دریی ائنا جسیتا غیان جوا 
ر پیادہ جال خان اودی لہ برای صجرای خوں نمودہ بوں نامز 
نتم غربر٤خقہ‏ ٹز راہ ٥نك‏ و ازغیرت در عقام بر انداختن او شدہ 
جسعیت اررا بَٹھائڈ پریھان عاشعا :و اوڑا عقیك گردائیدد ذ راڈ 

او غگ رترسناٹا و فرزر رز بصلی ر(مان گرقت م 

و رهگ إربع شر و تسسایة ((۹۱۴) تلع ڈیگر گردنٹزرر 
برای زفادتیی اداکلر بنا فرمر ارمد رییست لت و پائزدۃ 








ز1خ۳ ) 
ملطان سلناز ٹا غاعران ڈدڈست وب رخامت بعیار ڈاکعتا ز وٹ غم 
ماخب طبع بوفا آوگاہ گافی انظمی ہبہ تخلص گارخ بانں رو 
تدیم ھتفرسٹانیان مگقنت ر مت ار بھیۓ جعالی اڑین رهئڈز 
خرش برآمدہ بود راایں چا بیت اڑ تٹانے ظبع علطان اس 
گر اڑ غاہت تقد بصتعت گفتد ٭ابیٰات ٭ 
برری کو عم پترفیٰ رگل بدٹسکشس 
راوس یٰحی سج چہ وران پیرماعضں 
در خلقة آن زاغے غےنی در ڈکنمتھی 
گلرخ چع کندا' جپھر دندان آرا ور جف 
عم چون دزسبراب ٭خن ذر دفتمتقل 
در سوژن مڑگان :نکھم رغنڈ: جان را 
تا چا کے یورم کا دران پیزھنعتش 
ریلی از ععرلی عہت علطان مکثدر برعمی ابوت میگوباد گە 
بارجوہ کٹرکٹت علمآرسی زا درس میگغت ر ایں عظلع ازرضّتا 
ذه فَرَؤِمیِن مسعرت بنگ گقتة ایتت بیتت ٭ 
دل خوں نغدی چغم تو خر نشد کر 
رہ گم دی :لف ٹو ابتر ذٌدي گر 
راز جعلگ علمای کبار در زمان علطان ۔ثندر سے عبد الاء طلبقی 
در دعلی ر می عریراللء طلہنی در عابل بولنٹ*رایں ھرفر 
عزیر عفگام خرابی ملتاں بہا در-هاں آمدہ علم ممقول را دران دیار 


رراے ۵[ەند ر قبٰل ازدن بغھ راز شرح عممیہ و عرخ *چایکے ار 


إ۔ ۳٣۶.۲‏ ۲۴ 
حال, ملظان سیئر مالوی بھ ملطان .مکندر. اذرائیك: و خطمہ 


دران دیار: ہڈام ار ۔ خوابدہ عرامبی و ضنامہا باطرافے بوغتلد ار 


مسمود خان ٹییرؤ سلطان ناصر الذین ٭الوی زا شہریند فرسردء 
چنڈذیری, را بررویٰ ھم :چغان سقرر داعت اما امرا بروی ٤ماعشت‏ 
تا لاڑزحال, اوبا خبر بیدە صاحب افھکھار ر جایئگیر ار باعند ر 
ہمہرار ھکار جائپ پیاتھ آمدزر ملاؤمت علماوء مقای آے'دیاز ۶ہ 
درآان مہد بفرامات رخرارق مفہور یودند میکرد خصوس بە سی 
تعسمف الله حعبنی م از اھل گرامات رکشف و خوارق مشیور 
ہہ بسیار >حبت میداشت و ڈاھزادهہ دولت خان اکم ڈاگ 
رنتیتبور کم سلطان ”موہ مالوي برمیلڈ دلي خان نا گوپئ کہ 
بصویڈ سو کوؤرٹین ہوٹ حلطان را آسو ڈیب :و قبول گر ئە 
کی نع را بعپارد الٹقاتا علی خان مذکور باز ثقاق:ورزیدہ اورا 
از :یرون قلغھ مائع غد رعلطان ازین معلی اقائ نعودہٴ درا 
خان را برسم نرزندان بواخذہ غلعت :خاص ریت ای :و غیل 
خفیدہ ؛جائب تلعة تینکر رنت ر ازالچا بقصبۂ باری میر گان 
رمیدم یاگرہ بازگشت ر مرضی عارضص او عد ذر ررڑ یکشناہ عفندەم 
ذایقعدہ من ٹلحف وعشرین و تععحابةر ۹۴۳:) رخف بای 
آخرت شید ر جتات الغزدین نز تاریچ او لٹ مدت علطئمت اؤ 
بیست ر عشت سال ر پنے ماہ بود ٭ بیت و 
ممئوردہ جفت کھور شنائدم ثمابی کمی چوں ۔عنذ رثات 


(٢۱ی)‏ سعنہی رعیوپر 


[(۱۲۲۵۲ ۴) 
جانب درگ رشیمإلہدیدر بسرئ بکری زا در خی ٭غارض ۔اعت 
آخرچنان معلرم :شہ کە آن دو بزرگوار در تقریر ر این فر عزیردر 
تحریر فابق الد رنات غع میٹر الا فرحَثگا ئغ عند ویمت ا وا ٹر درد 
ارلئك لو درجا الفلی ڈاریۓ یائقلك ر اڑ:جملڈ: غشعزایٰغصر 
در ھی جتگیي اہی متطلویامتکررامست کم غلطاننکندر 
اثعاز خویش برر مینڈرائید ر عبات مچترعی ار مرکب از چاد 
تضائل برہ ر سیاعمت ہمبار گریە ر :صحبت مغدرمی عارف 
جامی قدس الله سرە رید :ر نیف تظرَ شرب قبول اژ لیشان 
پائنہ واغمار خوة بنلازمت [ن حضرت گذرائیدہ رای ہیت اڑوسے 
٭ بیے ء 
مارا زغات ری پیزا علیعت برتن 
ر آی ھم رب دید مد چاک تابدامی 
٭ بیت ء٭ 
عخیراظی لمائ یمک ۶مف سالھ ٭شری 
مرعحف یا ھرسے زی هُمرزمن دیگرید 
واییٰ غزل ارعم ئە در ہرد عندتی خوت بش ۔بمقہ ر خبلی 
حاات سی اخشد نیز مبھہور ست اه ہ بی ہ 
طان آغرتی لی سلازمے ٭ زیہا الغایبوں ع طری 
زرژغم: مہنسہخبال عماعت ٭ فاعفلوٴعی خیالگخبری 
ر تذکرة نوشته در بیان مقاعات یعضی از مشابج هد سیر العاراِی 
نام کھ خالی ازحقعی و تاائشی تیست رو ایآ 1:اڑ حضرت خواجۂ 
بززگرار میں ااخق ‏ واادین اچمبری و اغلتام بر نت خوہ عنم 


زاغیم) 

عام منطقی رکالم در هنٹ غایع فیوٹ در از ارستقادان غثئیدم غد ۶ئ 
ڑیكم اڑ چول عال اح رما از پای داصی شیم عہنہ الله عثل 
سیان دن رجعال خان دھلوی ر میا شی گرانباری و میران 
می جلال اہدارثی د دیگزان_ بر خامنہ۔ ند وموگوینہ کہ سلطان 
حکندر درومدت درس کے میں اللہ مدکوز می آٹ و غ,ہتقروب 
زیقه م٭بادا خلل در عبق طلبہ ‏ انته پتہان ٥ر‏ گوتۂ ٭جلیس 
آ[ەمتھ می آشست ریعد ا فراغ درس عام علیکم گفتء ہابقدیلر 
صعبت ,می داغ‌مّند ر غٹیۓ عزیز الله طلیثی کە صاحب ,ارشاد د 
غدابہت یواٹٹ ان جڈان طبعی نیاض ر ا۳٥عضاریٰ‏ غریب داِكتنة 
ئه منضلم عتفطن هر طور کتابی مل ملتہیانه زا مخوائد بی 
مطائعء :درس میگفتند ر بارہا یامنعان پیشن آمدہ اسواڈ ۷ دنع نہ 
0ا چس سے 
سی ارردند شیم سدار الی در وتدت آفادہ مغا حل ساخۂہ ویتٹی 
از تامذ ایشان میا ن. حاتم سنبلی بر کف ذرمدت سر نفتان 
و ٦‏ سی بار سچارڑزعرےہ مغٹاج را ر از جہں ص تہ 
مطول زا از بای بسم اللہ تا تی تیت دری گفھ ڈیلری 
نج تصئیقات ‏ لی ر کتی ایق شی دی جونپوریصست 
کھ ہر مدایڈ ئَّہ شرحی مشعل بر چدك ‏ چلك نیشلنہ روغرے مٛذیة 
ٍ س بیان ندارد و ممچئین برتقعی رمدارک ‏ و غیر آی 

شی قد گھ تا لیں ژمان مخوائند وحاطان سکفبرعلملی دیاز 

کی می اللو ر شیج عزیز اللہ و 








۱ ٢ت‏ ا چلپں مفقام 





رز پہطعرضی]) 

سو از خجائب ملطانٰ اعرامے اگر مد رإمسرائ ڈیگر ٹیزیندٹ آو 
رمیدہ جال خان را یمقذمات داپذیر رتصانے دل نشین پرین 
آرردئت :کا [مباب تجیل ر شوکتا بااعاھی بسلطان 'ہئگذرائد تا 
(لتماس عغو تشصیرات نمرلہ ‏ حرکر ا٣‏ لچی را اچایگیر ری ہدھائند 
جلال خان درحال تبول کرٹ حقر آفتاب گیر و مقارہ ویر آك را 
بمنک ڑم پر تا در حدرد اثارہ بتظر علطان دز آزرٹ, و حلطاى 
ملے اررا تبول نفروودہ إنراجگران نع :جال خان نامزد ساخت ر 
ارز از ری اضطرار پناہ براجك گوالیار بر۵ و۔امراىی سلقذری :کە 
باوہش تزلزل ور اسر علطنت شدہ بودئك جمے ٥ر‏ سقام اطاعت 
علطان ‏ در آمدنف د علطان را ہا میان بہوہ ۸۶:|ءظم امرای. مکندر 
روزئرو مقبر ار بوہ راف مراج پیذا دہ و اررا در ژخجبر کشیدء 
ہملک آدم سپرٹ ‏ و پسراررا رعابکا فرمود٭ زع ماصب عالی در 
درقراز گانیدہ و میان بہوە درزندان و دیس حیات ۔پك و اعظم 
ابو عررانی حاکم کر را ہا سيی عزار سوار وس عد زی رقیل 
بہت تسخیرگرالیاز نامز ساخغت و جال خان ازائجا گرنخدہ 
بچجائ مالود پیشی سلطان ٭حمرد اعالوی رفت و تعد از رمیدەن 
انواج علطائی رای ہمرماجبک: ہمر رای عان نک لہ بعد از 
کت تچب گرست گرالزار دائمت طاقت مقارمی نیاررد: تمہ ر 
نتوائُست ٹوغو محائطت ئمون و تلع بادل‌کرہ ‏ نام پازان قلمگ 
گواایار عمارتی عالی بر از رای مان عنگہ ہدمت اھل ا-ام 
مکح گغعض و اڑاجا: صررتی روئیں 1ة سرد تعنوث :بد جدست 
آرردہ باگر* فرمثافنذف وا طان ابراھلم آن را بدھلی فرعفاظ ر ہز 








٭م:: 
حماہ الدین کقبزی دعلویٰ کرلاہ ارغی رآ نام اونٹز ڈیگٹردارٹ 
ر کیچان ار سشقملی پر عشت ر نا گزار بوت است ۔ 


باتفاق امرا در سن ئثلی ر عھرین ر تععمایة (۹۴۳) ہر سریر 
ملطنت درگرہ جلوس نمود و غامزادہ جال خان بن ۔لطان 
مکندر بفرمان ‏ روائع جواپور مقرر تہ بغام سلطلک موسوم غد ر 
جا اجہان لوٰحاتی حاکم را پری باگرہ آمدہإمرا را بر شرنلی :علفتزی 
او دز |م رر حاطلت ملزمس ہمدار کرٹ رقتے ای معني تمودة ترامجن 
ہام اہرای حدوف شرثیہ ضادیر شد رہ چاال خان را گرئته یدرگاہ آزنذ 
دار از جونپو ربکا پی آمدء ار چسیک بدیار ایہم رمائیدہ و خطیے و 
مھ یغام خود درمست کردہ:پملطان جال الذدین مخاطب گشت و 
اعظم ھماروں سرراني چندگاہ ہار مشفق شدد آخر سلطان ابرلعیم 
را آعدد دید ر علطان ابرلعیم چندي را از برإدرایکە مقید بریند 
مثل,غاھزادہ .إسیعیل خان ٍ روحتین بغان ودگران را درقلب 
فانسی نرمناد ر از برای ھرغدام اپغان مافول وسلیرسن و دزدر 
خدسلگار از 'اەل حرم قزر گرڈدانیٹن وخود بمزم تیر ملک 
غرتی تا یہون نون رین و]ن مرشہارا پاکت گردہ _بقنوج آمن 
د امری دعدارزیر س رجلال خان ام نمرمرداو جقل خان. پا سی 
ھزار جوار وچٹد خلقم فیل خوت را اجاہب آگرہ کشید ملك [ذ, 





( ۴1ن )ا ماما 


۲۳۴۳۶ 
ذکوہ ڈرگر سٹان خاخانان فرملی :و امٹال ار نامزد عاخت رثرزذيیك 
رتصیة بانٹرمو ٹریب قنوج اقیال غان خاض خیل اعظم:ھنابوں 
با پشبہزار حواز و َیان نامدار آازکمیی بر آمدہ برلشکرعلطان 
ژک ہو شع رابرھے ژدہ إدر رفت ر سلطان جمعی دیگررا اجہت احقیاط 
بکرمگ ایغان فرمتال و مخالقان نیز گە تا تریب چہل ھزار خوار 
مسلے و بائصه تیر قیل داشتند ہمقابله ‏ و مقاتلة ایغان پالی 
ثبات اتھردثد و از جانب بہار تصی رخان لوعالی ہا حرداران: دظر 
آندد*غالقان زا اڑفر-جائپ ذرذاء مات وحیان ٹریقبن جاگی 
سب چنا رائع غد ٤4کسی‏ ندان اتدعد وبعہ ار کمشن بسیار 
شکعت ہر پاقیان افناد ر اعالہ خان کشتھ غد و سعید خان لرشیٰ 





امیر گشت ر آے:فنتھ فرز تشمست شھر٭ 
مکی چون ابر عفر نعمئی باامقعم و مکرم 
چودریا ٹا توانی حیگذاری رعم ر عادنتگی 
و شر جفد اب چلیے ‏ تع زری ثعوة اما دل حلظان خلوز ماژ اسر 
مال تھہ وایشان تی زاین معن را قر(گزئتة رجا لوای ”خالفت 
پر ائرِغکنہ ار بسواریٰ از (مرای مظیم العان : پادماد تھا چوں 
إعظم فعابوں مروانئی:ر میان ‏ ہہوہ وزیر علطان عکندر درین ' الفا 
ریہ ر حبص از عالم رنٹنٹ ٭ ہیک ٭ 
غمان‌منزلی اسسشاایںی خہان خراب و گے دورد ھت ایوان امرامیاپب 
۴ 





(٘مَ) 
ذرراژا شہر نٹائداغناٹ ر آن را پیڈرں:اؤ جمع لین نے ٹاریر بد سال 
ین عنٹا رنہثار دو( (1۹۲) در پوز آرردہ بودئذ 2 ات ای 
عتقب ثیر دیدہ ر اڑ ری ڈاتوس رجرس وعایر الات ساختند و 
دران ایام سلطان ابرھیم ہر امزای :قدیم بی :اعتماد دہ اکتري را 
مقید ر >حبوں ساختھ ٹجاھا آرارہ گرڈائیك و چوں حبت جلال 
خان به علطان ”عبت مالوی راتا انقام از مالوہ فرار تموڈ 
بولایت گرہ کہ رم ربدمست جماعة گرندان افقاف ر ایشان ادرا 
سڈیہ ساخاء إےؤم نژں علطاى ‏ فرمثادند و ار حکم گر تا إقلڈ 
هانسی ‏ ہرده با برادرائش ماعق سازلد ار ھمدرین :راہ عریت 


شہادت چغید ٭ 





مامت٣‏ 
غربیت ملطفت و جاہ چفان‌شبری اعت ۱ 

گه شہان۔ از ہے آے:خون برادر زیزند 

خوں: آزردہ دلن زا زبی ملک مریزڑ 

لہ خر نیز ھمان چرم بسافر ریزند 
ریع از چندگاہ حسب الصرملطان اپراهیم اعظم جماروی ھربانی 
پاؤخرش ۰ خان 7 نلعة گرالیاررا کہ نزدیکگ ابگرتدی 
زغائیدد برٹ گذاكن ۔باگرہ آمد آر ھردر “عیوس و عقید شدثنہ و 
املامآخان ہپس راعظم ھمابوں در کرد از مال پذر جمعیت بہر رمائیدہ 
ر امرائ:آن حذرد را (انغرت معتفق ساخلہ ہا جاک کر احید:غان 
نام کر اررا متہژم گروانید ز سلطان ابراعیم بر مر امراثیٰ 
کھ آزاردر گرلخنہ پا عالم خان ہدومثہ برٹند اخعك خان برادرِ اعنظم 
ھمایون اوٹی را مرداز لفکری ائبوہ اعتبار کرت با خواتیں عاحمب 


٢:۳۳۱۰ 

ورایت درلت باہر پادقاہ بلندی گرنت ر ین این احوال آثہ 
درلت خان و غازی خان پھعرش ودیگر امرلی گیار غلطان اہراهثٹم 
عالم خان لودي را در ماہل >“>عوب عرابغن نز ظہیرالدیی پاہر 
پاؤغاا فرمتّادہ ترغھی بر ت٭غیر مندوسطان نروند و باہر بادھا: 
جنعی,ر از[ (خرای خویش عفراہ عال خان نامزہھ مإِدیِتن 3إ پیچتر 
رنته بضیط ر خی رن ولیست بھرڈازنت ایی جماءە سیالئوثٹا در 
ڈھور وضارات نر( مسالص گردائید٤‏ حقیقت جال ررش 
ہاإختاف ر ایی تطعد ٹاریۓ نتے حند پانئن ھ تطعق ٭ 
ہیں لدیں ٭عبد غاد پاہر گند برع دئاع چرلت 
ہدوت کر بے لھرر هته وه تار آسیشس نتے بثرلت 
ر یاہرپاد اد بکوچہای منواترفثا رب مند رمیدد وع اشکریمدبز 
دیدن غان راجب درا منزل ہبدہ مزار موار من ری کفیدہ ہو 
درہڈول دراہتا خان و غَازيٍ‌غان برگھاہ ہا سی فزار موا مردکاری 
از امانای وغی ری تَعہة کا ٹور زا متصرف گختە رہی بھ ٭حاربڈ 
امراى پاہری االغور آرردند و امجر +خعرکہ قامة عیالکونگاإرا مقرط 
کر۵ء بود برمیدی غازي خان خا ای ماختەر فرار تمعہد؛ باردر اح بشد 

وہمداز چند رو ڑ ہاب ر پادشاد د رمبالفونٹا رحیدہ نزرل فرمبٹ (]] وتَعبۂ 
خڈاکرگا را اریران ئمیٹہ دھرا بادآ تعود وعالہخان از ای 
باہر پادفاہ یدعلنی رفنه و بسلطان ابراھیم مقاہل شدہ ر شتخون 
بر عیاہ ماطلن آزرہہ وچال خان یا بیضی (مرائي, دیگر‌چران 





)٢(:‏ اڑلاما تا ۔ ززادان تمہن ۔ در رک حسم 








مم١‎ 

فان سن نردلي در چلدیري' باغارت علطان ابذسصی خی 

فطاع رون جا غقتد يہ ار فرنا: خان . لوھائی-حالم'بہاز 
و خان جہاں ری از راع ور گردان غدلة و درا خان بعد اڑ 
چند اہ غوت غد آو بہادزغان ہمرش باغي عدَہ قایٔم مقام پدرز 
|| اگەعمص وامرای برگھتھ بار متفق عفند و ور تواحہی ہار قریب 
| اگ لگ سوار بہم ماد ات رثیات زا متصرف 
|١‏ فا ویو زا عاظان مه خطاب دادہ خطبۃ ر سز ہتام :رہ 
درست گردائزد و افطرش رامست تازلارہی سذبل رسیدە. دز مزا 
قبط ر تصرف ڈز آڑ ر چندگاہ در بہار ر إن رلیے: قطبھ بنام از 
یہہ اِثھاتا پعرزشواہت خحانى اآردیکھ خا ن خانان نلم داش از تعور 
باگرہ تزك سلطان آمد ار مٹوفم غدد اور گرنختہ بن ابدرازفت 
و چوں راج خان زی خامی۔ خرہ از علطان ئمی دید عناے 
پھر زا بکاہل فرمناد تا ساژزمت فردرس متانی ظہیر الدیں پاہر 
پادشاد تموہہ ایشانں را برحر هندومتاں_ آزرہا زخان خافاں عاثیت 

شخیت از پدرخود فزك فردوس مکاتی ہا بر پاشاء بردہ راج ایغان 
را ازد ممعرف عاعشت ر عبت راست یامت چڑائے بوارد 
انشاہ الله تعالی ر کالعاٹان ڑا 





زمان خروچ غی رغاہ ژندہ بوہ تا در 
حبس الرەر اعت ر سلظان ٭صعد: در بہار رھک بغالے بای 
جربعہت و (مرا جا جا از علطان ابراه زر گردان غشند و فترری 
عظیم در ملک راہ یانی د ارگانے علطنت: ھر ٹڈیذب:' إنتاداف 





( ٣ں‏ ) *حمرد 


(۲۱۳٣۴٣ 

تاتَس غاڑی خہھان ڈا کو عوااکف رإصكء رز ذاسس ئل تار رک 

بوعیست بس بڑڑت ‏ نزول ثموه و آغازی خان بست ٹیامك ر 
زاجا بازكعٹلامتول نل بلوعی سہرند نار ]تچ معز 
ساحث رو !ز[تجا درمامانہ ومنام رعبد ر (غیر کتء بیگ زا نرمان 
۵ا۵ کھ تا اعوالی اردیی سلطان ابراهیم کھ ینہ از ككمَفا عالمٰخان 
درانواحہی فقلی عتمت بودہ رھ غیر چگوتلي وچتدیی الع راز 
پیارناواریی ملزل, بین اثغان بعک از بی آمدہ دید ر' اڑب منزل 
شامزافء ”حنث ھمایون مبرڑا ہا خولج٭ کان بد بھگ ر ڈیگر اسرای 
ژامڈار برمر حعيه خان خاس خیل سعلطان ابراقیم کہ از حضاز فُبررڑہ 
مت گرکہ رقف جاگ می آمد زامزہ عدَتد ٹا بطریق ایلغاز 





رك و“حاربِڈہ غظاِم راتع غد او ائغدمست ابر حمید خان إنفاد ر 
جمعی گڈی انل و آخر رنتند و عرکار حصار ٹیررژہ “جع در ٹررز 
در زج٭ علدری غاقزادء مقزرغد باہر پادشاہ ہدرسٹزای گاہ آباك 
لثار آبپ جون فررد آحدہ مه مپتی و راج ہیں سلطان میرڑا 

ر علطان جتید برلس زا برسرداواد خی ان وجمعی ا اسرای ساطان 
ابراعیم ئە یا پنے :شش ھزار عوار ا ڑآ جوں گذشتۃ ٹودند نامز 
دلمعت و ای جماءء تَبْرٌ آز بب جوں گتَتة:افقانان را مالقي 
خوت ادادلكك ار لغئند و (میر ساختلك رَبَقیْة العیقب یاردري 
خلطان ابراععم لات و هی امقام کوچ َردوده جرانغار و یرانفار 
و غُول تعام راعست گردہ اڑ ذظز بادثاەی شر آرَركنت رو نین -. 





۱ن ) ھتٹرن (ں | فغت 


)(۳مَ)؛ 
تخب آعدہ یا عالم خان ستغی 'عغدتد وحلطان ابرھیم تا:ژمان ظلوع 
مج از سراية خویش حرکت آگرق و عائم خاقپان مان نت ےعثیبت 
گزئقہ عرطرف متشرق شدند: و معدرشی چئدٴ پا عالم خان مائد و 
علطان ابراهیم تبلی زا پیش انداختۂ بر قلب دعمن زہ ر ایغان 
را پای ثیات ہرجاٴ ناك وعالم خان ۔نادرمتف ‏ پیبان آز:میان 
درآب گذغٹھ بسہرند زمید و اڑآنچا بقلعة گنگوٹھ اڑ توایع منرت در 
ذامسی کود نا1 برک: دالرز خان لیسانی از جا غدہ ذر ماژمست 
یابر پادشاہ رننە در ساک دولت خواھان در [می وعالم خان نٹڑ 
تعظیم ار لجا |وردء در رتی دیڈن قیام تسودہ ہا خلعست و مراحم 
ڈیر حرکراز مات و چون ازدر !خدوہ گل ٹور فزرل شود سید 
عملطان مزا ر امرلی دیگر از العور:-[مدہ ماحق غدند و اڑاٹیا 
اعوالی تلعة ملرت گەغازی خان ازان تلع تراز بر تراز دق بذز 





بعٹ إژ ند گا؛ آسدہ پابرہادعادرا دی وہابر پاڑغاہ بن 


رتتٍ ر درا خان باز بمازہت غتاتت ر پستٹور حابق گلافان 
بعقو عقردن کے رر رززیازعام کە در غمشیر درگرٹن .اریستە[وزدم 
بوٹن حکم شد لم اورا بدانٰ حال نیارند و یاحترام طلبیدہ و تمعن 
'فرمودہ اررا نزڈیک خود جا دإدند ٭ ٭ہ نظم ءم 
رم آنیت کھ احعان بلنہکر کنی 
ورتھ یا فرحف جڑ احعان نکند اھل گرم 
1 اموال |ررا تعمبت ہمپاھیان نموہتد و تلم سلوت(کم ظاھرا غیارتی 
اڑسلوت بٰاعك) بئثصرفے باب زچادشاہ د رآمد ریعد اژجند ووزهرلتخان 


ازتن راتعہ ڈر یں پادتامی ا3 عال در گذٹ ت وباب بارٹاج رق 


)۱۳۳۴ 
مدسٹئے زجج اامرجبت اڑمنة مڈگورہ علطان ابراخی ہانواج 
گران چون عغررئوں امقندر بلباس آھندن آرامتہ برآعد وباہر پادشا 
نیو ڑا دیِدِة عظمت و شوگے تہ لم حیاء خوك رات ئیے داد درسغام 
ثبات ايِحتافۂ فزسان فان کە از جانب جزانار [میر ترا تورچی ر 
اسر جو علی وادیکر موا راز جائب برانغار والي ڑل وبابا تشقہ 

ہا ام جمامت مغقول دو ۵ئعھ 3۵+ از عقتب سار ”الع ےمعاربہ 
نمایلد و از سقاژء |مرای برلغارد جرنغا إقعام واژانوای غامۃ امیر 
معمدیٰ کہئلتاش زا |میر یوتس علی و اإِمَدرفاو ملصور برای 
وادیگر اسرای نامدار در آیند و چون إنفالان +جائب ہرنٹار ببھٹرو 
توجھ' ثمودہ جرفنك امیر عبد الغزیرکھ طرح بود حعب فرمان 
پلاشافی بمدد ہرنفار ریت و قتیم را ہر غبیہ تیر گرنتند ز اجماد۵ 
مالغان پ ربز آوردہ مرغ روم بعضی از قغص ڈالب پرواز سي مود 
و پروپال ۔پنقراصں ڈخھبیر دررریھ قلم می شد ٭ مہ نظر٭ 

چغان اون زران ثن گت خرف 

کہ چوں عیل بردی ڑجا پلی سرد 

نمینی کہ اید محر زان عقام 
و از کمتہ بعنه پقتہ غكد و جسسی گۂہ ہاتی ساندند لحم زاغ وزٹمی 
گھٹادا وامقات کر قوں ازان وائنہ ٹازمان تجریر ہیں عطاخب ! 
گذعتءہ کە عئرز دز كب ھا آزازفە و سٹان :و بکش ر بڑن اڑا میدانں ٰ 
ار سامطان سیرسد ‏ درسظ تصو و ٹرد رحقت(49۷)جامع ایج -' 
رراق نیزوٹی مع رکذ اڑبلدۂ لقھیر اجائب نتےپو ملک فو 


( _۔۰۳0۰۳) 
,یه ادریک روز خکمل شد و أَحقا واختاعلي لی آنش یاز بر حعصہاحم 
بدسٹور توغانة رم عرایہا را بزنچیں وخام کار کو بصورت ار چي 
عم ری بپیگ درگ رپیومتند ر درسیان شرٹر عرابۃ غش عفت 
توبرۃ ُرھاکے تعبیه تعودلہ تا :روز معراء تفنگ انداژان دز پلاہ 
عراب٭ و تربرا پرخغاک تفنگ ہقرائت ٹوائشد (قداعت و قرارژدان ار 
چناں ٤د‏ کہ کوچ گرۃ شہ رہالي پتھ را در عةب لشئرگذاغنہ نزدل 
نعایند رمق عرابہ را پش ڈاشلہ پنا سازند و سوار ر پیاد: در 
یس عرابة تیر رتفنگ بمقائلہ در آیند ر دیگر مواران از اطراک ر 
جوافب بدروں‌تاختہ بمدائع (1) وجاداء قیامنمایند ررقت ضریزت 
بازیعقب عرابھ معاردت کذند و ورڑ باچشنبہ ملی جمید |لخرمنۂ 
تہعنے رحی ر ور (۹۳۴) بقرب بلد1 پائی ہل درٹغش کررھےۓ ارٹزی 
علطان ابراعیم نزرل راع عد ر عدد لعِر علطان ابرامیم یک لگ 
سوازر ھزار نول ر لغغی پابرغاہ پانزیہ ہزار عوارر پیاذہ تَمیی 
نمردہ بوند ھرروز سپاھیان باہرپادشاہ از گوٹھ ر کناز سپا انغانان 
تاخن حرها مي آرردند ر از ساطان ابرامپم ر لمکریائشن دربن 
مدت املا حركتي ر جرأاتي راتع نع تا شی مہچشي, خواچۂ ر 
”حمد علطان سیرڑا و دیٹر امرا ڑا پتے ہزاركھن پر لفشکر ۔لطان 
ابراغیم شترں یرمتہ و پسیاری برا اژان سریم بہاکت رانید 
بسلامت براموند بر علیم باوج این 'پراگندکي متثیم نم و رز 
۷۰س ).ارابھ .(۰٣ی)‏ ماک تقاک [1] فان ذدردرے نسی 
رتیاس عیغۂ مصدرء 





(١۳۳٣۴ 
طُہبرالدین محمد باہر پادشاہ غازئ‎ 


بعد لزان باخت ساطالت لوس قرمود رعالم را بدإلاردعش 
زی و فر دیگر دا۵ و ععرقك و عراق و خواسان .و مك انعامات 
فرسثاك و بنکە و مدیاڈ سقدسہ و مزارات متبرکە نذرھا ارەال داغت 
و یتمامی مردم بداخشان و عابٍل جد( جد( اژخزایں‌مونوزۃ علدوسفان 
زر بی ٹیس ورانھ گردانیك و جھان زا گلستان ماخخا ر امرای 
خادرعتان بارجوك استمالت و ٹرنیھ حال باطاعت درنتی آمدئد 
رمنوحش در تقع وبقاغ حصی جعتند و قاءم حقبلی فرمئیل 
و نظام خان در بیانہ رحسي خان میواتی ڈ۵ز الو و تفار خات سازنگ 
خانی در گوالیاز منص غدند رات ر(قطب خان ر اہی را 
عالم خان دا شةد ر تلو ے و سایر پاں شرذبھ در تصرف انغائان بود 
کہ ذر ژمان علطان ابراهیم ٹیز‌اطاعت نمیئردنٹ ولد بہارخایرا 
بھ پادغاھی بر د(غٹھ ملطان محمد اقب کردند ر تا بہار درتصرے 
ار بودہ بر خان لوحانی و معروئ فرسلی و ڈیئگر |مزلی مبار در 
بیمت آر د رآمدند و سرغوب نام غلم علطان اہرامیم تی مہاری 
را ٤ه‏ در بیست کریھے اگر آی طرف آب جون راتغ عدو مفلےئم 
عاختوزاطاعت رنامشافیٰ! نمیئزد ولفکرفاقٰ بای آپادداہ برلی 
:سیر رلیاٹ ذامزن مد ور خبروز خان و مارنگ ۔خان و غیم پایزید 
برا معطقی۔ ترملی : ر اٹغا ان دیئر بعازمت آمدہ جایگبر 
بانتند و حدی گھورں کە از اسرای ‏ سرم ,هتد راز ظارنایایشان بوٹ 
دەرن موعیقی ژائی نذاعت ہا تمامی جنعیت میان در آب 

۴۳ 


(۳۳۲,) 
عران میدن انثاد ابں مدبی عواقاک بش آك و جماءڈ ک 
سرا بردند خیال کردتہ کہ مکر علی بیدا ش انی 'علیدہ ید 
ار خداي را بخد| حوالء گر۵یم وگِذْشتیم رسلطان۔(براعیم را در دیرانڈ 
لات ہا جسي ازنزدیکل زیرتیع کَمیدئنا وسزش درنظز ۔ 
باج ربامٹاا 'آزردند ترَیب پنے عش ھزار کس ترڈیکا خلطان ابراهیم 
دریگ مومع بقٹل رمیدہ بودند پت 

ررشنتا گشت کہ این تيرةٴ جہان دام بات 

خبرت شش گھ جہان عقوہ دہ دا دغامسے 

آلئلہ ‏ در آب شیرئنت می از پیش 

مرن اعر+جنطا اما کەا بس ٹا پہناست:(1) 
ز یاہر پادعاہ (ز اآجا بعد إ زچٹیی فلعی عظیمعمان زیڑ در دھلی 
نز ل نرسرت رخطید را ہنا م‌شرد اد رےتگردآلید ر غافزاذ۶“سدت ضایژن 
میرڑا وحای رامرا زا اجانب آگرہ حکم (یلغار غ۵ و خزانڈ: ابراغٹم را ئہ 


بی ہایا 


یان بوٹ بوستى آوزدلہ ر برسیافیان تمسی کریله ٭ پیٹ ٭ 
کسی کو گقد جان ہمیدان نثار ہ٭ ادا ازرری اححان ختثار 
اگر چاك باعد جارداز مرن ٭ چو ہي بڑگ پائد یوید ئبرد 
و اٹی واتعھ در سن انم ر ٹلفدن ر تعسایف ( 5۳۲) رری نمبد: و 
مندیان'کہید غمے ابرزم یم تاریۓ ‏ پائٹد و رز اناہ بازملطنت از 
خاندان انعادان الودی منقل شدہ بدوٹسای |مپر تیر ماخیقراى 
ترار پاتحعد و نات علطدّت جلطان ابرأهیم نھ عال ہونء ۱ 








٢ن‏ ) ماخدہ (1) ھمہنیںن درهرےہ اخ بدارتی 


۱ 
4 





( ۲۰۹) 
ہوں ہتدبیر صایب دڑ قد ذر سی ایند وقعہ زا خرافی نخوافی 
از ٹاتار خاگرنٹة ارر(جمازمت باہر پادشاو سی ٹر۔لند رعم چنین 
مد ژینون اتغان تی لاگ مھراپور را با امرای پادغاعی :می 
مپارن و آمدة سی بیقد ر ری اثنا رانا ہانگا:'اخشری پڑائےة مافرمد 
و دعت انداڑی در واایتا سی تمایٹ ر. روزی چئد ترعف دران‌حدرن 
گر عازہجتن ر جدا ل عدۃ فرمارنطلب ینام شامزادد ححمل ھعادوں 
میرڑا: سی ٹویسد که ‏ جوئپرر را یه ہعضی امرای: ٹامدار -۔پردہ 
خہ سم برعہ تا دریی غڑا ‏ شریک. بائد ر غاھزادہ مار 
اي تحرف و:بوَاررا از نَضَيْران نہحانی مسا‌خلص گرن!نی 
وخواجه آمیں غاہ حس رْامبر جنید ہراس را احکومت جوھرر 
نصب مرمردہ براہ کی آمد: غالہ خان خائم آ نچا را چه بصلم 
رجہ 





پادغاد رعید؛ ٹوازش ‏ علی خسرزانھ در سی یایہ ر ٭م ذرٹن ریز 
تد ااعظم:(:1)) و اکر خواجة خارند نقعبنذی ا کال میرم و 
امرإ در کنکالش نشعتھ زای اکٹری بران‌قرار سی یاہٹ گھ چون اشکر 
زا با سانگا از مور وملی ہیفٹر غنیند می شوہ ”حلت انت 
ک قلعة آگرو را إ<نعکم دزده با جععی سپردہ پادشاہ امام با 


(۱۴:۱ے.): عریھ :)۴ ن:). نسرخان:(:1) :شی اکا کر +ر-٭ 


سی رجمی- ا3عاظم ٭ 





ہیسيیے َ‫ 


)ٰ۳ ؛) 

آمادہ فاية راولایٍ سثٹیل اچایگیر شافزادد >حعد ھماہوں سورڑا 
مقرر ات وقاسم عابنی را گرٹڈه إمرا نز پافغاا فرسقادئد رو 
جععی دیگر بر حرببانه نامز دہ ونظام خان زا1 ٭حصر وافئد 
ردرین سال رانا مانگا نلعة کہندھار زا از نواحے رنتیئیور از حسی 
لٹ مکون گرنْةتہ متصرق شم ر شاجزافہ ٤ند‏ ,شایری مور 
ہا جفعی ا امرا کە برای ضبط رئتے دھواپرز تمیں بودند برسر 
جماع انعادان لوحاتی کہ تریس باعا× عزار کی اڑ توچ پیفٹر 
آمدہ بردند ٹامزہ . ساخند ر حید مہڈی خواجہ و ٭حمد حلطان 
مبرڑا نیرک بے و تسیز اتارہ مقرر بود ند در راب غافزاد رزان 
گفشغند رشاہزادفہ تام رلیف شرقٰ را نا جونپور ممتخلض گردازنن 
را ذربی اثنا راتا سانگا و کعرنى خانى مراتی سلطان معموق ذامی 7 
ا ٹرزتدان علطان ممندر لودیٰ بتام وادغافی ردام ہا جسوت 
فرازانٰ و لشگری بیمران عتوجہ واوات پادغافیٰ غدہ از راد بسارر 
بفواحی ئلے پور عرف سیکری رمیدند و تظام خان حاک پوانہ 
عرایض بدرقلہا باب رچادشاہ توغته بومیلڈ میرسید رنیع الدیں مقہی 
لہ اڑ ابر امادت یلج ر اعظم محدئین آن دیار برق و در ژىال 
سلطان مقار اردی بہلبومقان إَمَدہٴ عطان نخضرت مقدءہ یازتم 
برہ بملازمت پادعاہ مد دید رکاثارخان مارنگ خائیٰ نہر بیداز 
کرنٹی راتا عانگا لم کہا دغار زا وَعَلبة کغار اول عرایقں یاسشے 
فرمقاد کہ تَلمَة گوالیار را سی‌عپار د چوں خواجھ رحبہ اداد وغی ےے 
کہووں و جمانڈ ڈیگر مٹرمنت .او پشیمان می غوہ و ایی جماء 
برفعفونیی عی “ند غرث ئه بانۂ ژمالہ ودر علم دخوت(سماتقاتھ 


)م۳۴۸ ]۲ 
بعد از چندگار بعشی از خانزادھای ٭لواتی ابر حدہا ر عیرت 
اورا بقتل رسائیدٹذ رید از بن ثتے بانڈک قَرعٹی عارفگ بیمازي 
برقت آن ‏ پادعا غازی طاری غد وابعد اڑ الکه س شریقش 
ہہ پآجاہ مال ریدم بوہ دوءٹڈ عیع و لٹین و تععمایۃ ( ۹۳۷) 
ازعام نائي یملک جارد انی اققال ترمك _ ٭ شعر٭ 
تاری ات رات خاہ پابره* سر کے 
رع عزال ٹبرتاریے رثات ارشة دتارہے ولدٹ :ار اڑین بیت 
سعلوم عین کوٹ - 
. نہیں درحن “رم آمد عمٹرم 
تاریخ حال ارم آمد ش*حرم (۶ ) 
ر مات سلطلمف ارچه در رلیت سار التہر و بدخشانٰ و عابلل و 
رر جھ در ھلندوستان سی ر ھشت عال ہو و در سر دراژد 
سای :بَدرِجڈ سلطئمت رسیدہ بوٹ و خواجھ :کئن ہیگ در سرتیةه ار 
ری بیت گفتھ م بے ٭ 
بی تو زان وفلک پیعدار حخیف 
پاكہ ژھانڈ وتو تباعيی غزار حیفے 
ہے پ وریہ حا کہ واقعات پایریی 


۱ ۱ 


کے مہ بات ٭ 





زا آ غد مزع و ناریرمرادشن جم آعد خش کم (٣ن‏ ) تیم 


می 
پادقاا ایی گنش را تبرل تقرمرد ریا لیک چھاد کر عزیسٹ 
پریعتہ ردل بر شہادت نہادہ اچم میدان تے پور توجع فرسزد 
واین مضمون را پیش نہان والا جممتا داشت ورت اہ 
چوجان آخر ازٹی ضرورتہ رزد ٭ عمان ؛ە کە:باريٍ بعزت زود 
سراتجام گیتی مامت ربص ٭ گه نامی پس ازمرگ مان بس 
و امرا دست بغام “جید بردہ بر ایدید عہد ر اعضالی عڑژیت 
ڈزا و اعی کلمڈ علیا ر ترریے شریتا را ٹسم خوردہ معرفٔڈ زم زا 
پُژم انمت و ۵ال مردائگی ۵ انف کغ جن ررزگار ندذیذہ ہوٹ و بِمة 
از جا و اجتہاد دغیار علم ذدرلت اسام ارتفاغ گرنت: و زابات کر 
تاون ماريٍ یافت ر در جاگ:مغلوبھ:ثیری بر پیقالیی حسی خان 
سدبواتي کم کان رگلئۃ گر بوں میرمد و عرٹم اررا در چاھیٰ انداَئہ 
رر بفرار :می لہند وا درچاہ جہتم.می ائقد اگرچھ شغمن 
مبوانی جوئی سر و شکلی در عنۂ نہصد ر عصت ( ۹۷۹۴ ) بعد ا 
قوت سلی اہ افغان ۔وردر مبوات خروچ کردہ خود زا حسن خان 
میگرفت وبغض ی از تعالزنی پنہائی به میراتباں میمفت و جسنی 
لررا تدول کردہ بودك ار اسم این ساب ٹیز: ور ےلڈ نہصد و 
غصت ر ہئے[444) در[ گرد ازرا دیدہہود ما [کارچابت ر عرداری 
از وی آو عفر ۔معلوم نمی قد و خالخٹانان پیزم خان: مرحم 
میگشت گە حض خان مٹئور مردي ساعب جمعیٹی پادشاہ 
تمانی بود8: و طبع نظمي داغت و ابیات او غیانں مرەم مشہوز 
است ار ابری ضسرد کم خرن بگواریی می ماك کہ ہجورت إر ہنعام 
مس غدھ می نار جاما رگ ئک این آے حسن :خان اك و 





ز۰۳۳)) 
ازان جملڈ تَقٹر امت ء ٭ رباعی ٭ 
این سن کہ آمدند استا چوں <خرحلال 
فظم: و نرغن پاک تر از 'آب زائل 
سد وس اڑا رای اب 
کز منقبتش زبان: نثرت غدہ لال 
رای معما باسم وھکر ٭ ربامعی ٭ 





اژ یہ رتریب د لھا خمتہ دلان ٭ فراعظہ زثازآی منمٹچءدھان 
برصٹعة گل کرہ رتم آن عرڑژلاف ہ ‏ وائله رخ مدکرہ ژیكنگرٹءہ 
رات مواوی ذر رت مراجعتت جنت آعیانے محمد ابو پادغاہ 
ات از مفرگجرات در حال نے عد رچہل ر در (4۴۲) ر مبراخود 
ام رسورے۔ شہاب الٹائب تاربے بائت و اڑ جِكلة غرایب اختزام ات 
آی غا: منغرت پناھی خط باب زیمت ئه ““حفقی پدانے خط نوغدہ 
و کڈ معظمد فرمتادہ و دیوان شعر ترئکی ر :فارسبی ا عشہوڑ 
اس تا و کنابی دارە درنٹه حنغی مبی نام بغتڈ پلی مثنات و 
رغی ژ ین شرحي برآان نوقتھ مہیی نام بکسر یا دو سایل عروض ار 
نیز مندارل اعت ٭ ہ بت :٭ 

آان را کھ جز جور نباغد ٭ثري 

کرش ایٹسنی گھ جراعظ:کٹ خوررحگری 

و ر نُدھدذ ٹاج غرٹے ٹا بُھاکند 


پا ی سال اج اڑ جوز مر( ۴ ) تا جورزی 








)٤(‏ قراعتجہا. مری۔ بیا 


). |[( 

آرملدی برتیباں ر رسدی آڑعا 

ما چەکردیم وچعذیدی چہ شئیدی ازما 

پہر ٹل برذن سا حاجف بیدا نیو 

می ۔پردیم اگر می طلببیدی از عا 

٭ (ببات ء 

بس ئک گشتم تنگدل:فرارژری آزَذعن 

ٹنگی شد برجان سے رلو بین زَنٹی زُٹن 

قعت؛ شعر سن زژعقل رنقل خواہم بِشفود 

جامع العقول ر المنقول: مولٹا حسی ‏ _ 
ا سرلنا بقائی است کہ مثنری ور بعر مخؤں گفٹہ و از 
غعری بالفعل نخاظر نماندہ دگر سولنا شہاب إلدیں. معمائی 
سی گۂ نضیلت: جڑثی معما نف ایل کلہی عامیۓ او را پوشیدہ و 
زماني کہ در میش خان از جانب شاہ اسمعیل مغوی حمیتی 
اعکیمعت خرامانى ملصرب ٤د‏ تھرة اا٭خدئیں عی جال الدبی 
”عدث ررڑی دز رت رعظ دئع عنافات ظاھری سیان کریمفڈ 
نز دی خلق الوب اوس فی سن ایام ر [ن حدیث 
“بے کہ خلق عال در عفت رز گرک٭ ہدو رہ ٹمودند و سپانا 
شہاب الدین دفع آن کرد*: رجہی. رجیہی چند درتطبیق آرردہ 
رساڈ دریری باب نوعتء ر فضائی عصر ترقیعاٹ براے ٹیٹ کزقند ر 
جامع ابرای نز بتقریبی کلمڈ چند تظم :و نثر نوغتہ و این ربامی 
ا ٢‏ نت ) کر سعسش خان ) ۳). بذر درجہ 





)۷, 

تمہ از شرؤٹ ذار را طالویذ: پرحید؟ە چه عَدرگلقند شمراہ !و إِرِفۂَِستف 
گنت باغدک اڑ پیسک رام ٭کجارڑ است ھمد را تزل”حمد ژمانٰ 
نرمتاد ر بعڈر خراهی گفت ئە٭ بنقریب لشفر همین قدر گاقند 
حاضر ہی مفرز خواند داشمق ویآخر چقان معلوم غد کە:خرق 
اجہت ار ا گلٹْند می ئشیدنف ابی تقریب حچتدی عرایہ فعراۂ او 
بردی ر ٭حمث علطان میرڑا پا دو نرہ خوہ الغ میرڑا اوغا 
مبرڑا بقلوج زنته بلیاد مخالقت ٹہان و چوں چلاشاہ غغران پقاہ 
مثریات مقتدل برطلے *٭حیدزمان میرڑا بعاطان یہلا ترعدد 
راز جرانہنی عامقیے دن عزیمت تحخی رآجرات مم مَاختلك و 
پرادر ہو عیبر تلعڈ ۔چدور لشکر بعر راتا سان کشید* معاربه 
یت و تاآٹار خارلودیٰ از انس او آمو قاع بیائم را 
منصر غد وت اگرہ ذست انذازي کرۓ ر با عیرڑا 'عندال جاگے 
و جدال معب گزدہ با سیضفا کس ٹاختھ یا ھعراھان خویش بقة 
رسید و ڑمانی کھ طلطان: بہادر ادرمرتجڈ: قاني ۔چٹوزرا *حاضر 
درعت معمف ابو پارشاہ از اگرہ'!جائنب ار غژم :قرصوت ر:ھم 
ذربی سال میرزا کمران از الەور بقندھار بایلغار رنٹة حام میرڑا 
برادر شا طارعا سے را کھ خواجھ کان ہیگۓے زا سخامع ۵|شہٹا 





!امت ۵(مة ار این مصرع تار غق ٭ 7٦‏ ع ٦‏ 
زدە آپادغة ٹاسرآن عام را 
مولدا نطظمٔی ا گفته ٭ ٭ تطعة ٭ 


7ےس ع سے مس تک ےہ 


۹ )٣ن‏ )تغببی 


ز ضط 


تصنیر الٰذبِن محمد ھماہوں پادشار غازی 


درحن میع و ثلٹین وتسعءایة ( ۹۳۷) اڑ سثبلِ بابلغار آمدہ 
باءقصواب (میر خلیفۂ ئە رکیل ر وزیر مطلق بود برتخت ملطات 
جای ‏ نود ان ارچ یانتت کر ٭ باسح 
عجیی فعایوں شھ نیک تشت ٭ لوخیراللوک آمّت ائدز علوّت 
چو بر مت بادعاھی نفست ہ غدش مال ٹاریے خی رالعلوک 
ر چون رىی جلریکختیپای پرزر ائعامدد کھت زرتاریۓ شد و 
بعٹ اڑ اِنتظام مہمات بقلمة' کاچ زلٹغر کدیذہ مسف و عاغت فلنڈ 
صلطان عالم بی حلطان مئندز اودی کہ درجونپیر مر کشیدۃ بوٹ 
ستطفی گردائیدء پاگرہ معاردت فرمود ر جعني عظیم ساخت ئہ 
مرازدھ مزار کس درآن بڑع اخلعت سمٹازعدئد.. بیت مہ 
سلگ زا وہ بر تدر دعت چبر ٭ چو اعگر دل. آسرذہ بائند ومیر 
چو دارند گت از خامی دریغ ٭ :دریغ آینش دم پردی بھ تیغ 
ردرآان زسان >حعید ژمان میرژا اہن:بدیع الزمان اہن علطان خمں 
میرزا کھ دإءیڈ “خالفت ذداشت گرنٹار خد رەر تلعڈ بیائھ ٹرمث اد 
خر یل مین در چشم او فرموفند و مردادتشن حلامت ماندہ 
منقری بآ از حیں نراز تعزدد به سلظان, بہادر ثجراتيی ہلاو برق 
حتانہ کا ژمانی ٤‏ مه زمان میرڑا تر ملطان پہادر ریت إز 
ختہر زا در معاصرة داعت ‏ ھوا بغلیے گرم بر سحمت ڑسان 
سیرزا را ڈرں اد پیا شد ار حتما عالج را من یمر وز گنو 
داخناد ز “حمد زمان عیرزا از علطاں بہادر: پارا گاقند :التھای 





۱ ,۲۳۴۷۶( 
جنیر پت تصرے پانںشا مہ لے 


تاریۓ ظفر یافتنٰ غا" ٴیوی 


۳ 





سی جعتا خرن یافت نہ شہ رصق ردود 

بہادر باتقاق زمین داران اولیت مورته جنعیت ' نمو۵د:متوْجہ 
احمف آیان َذ و میرزا معکری گھ در احعد'إبان | یمد ار مزاحجعمت 
پادعاہ بچانب پورئا باثقاق.|می رمنەر بیگ توییں ٭خواعت 
گد خطبھ :مام خوں اخوانك ر میخرنشد اک جاگی کرد +چائپاٹھر 
رقت و ترڈی یگ حائم ]آچا متےمن گفٹھ عزابغن مشتمل ہو: 
قتر٭خالقت عسکریمڑرڑا بدەرگاا درستان ر زمانی لہ پادشاہ ازملکو 
۱ باب آگرە متوجہ غدہ بردئكک میرزا ٭حکری در راہ بملازمہی 
رس ذ بہادرجاپائیر را ضا از تردنی پبنگ گرنت و درین عال 
جعال ی کابویۓی دھلوي!ز عام لرننا بماک بقا رید رخحررھتدبودہ (۴) 
ٹارٹخش یافتمھ الہ در ہی عال شا طہفامپ اژعراق بائدقام 
مساء میرڑا إرعر َندھاز مد و خواجہ کان بیگ شہ ر زا خالیگناغٹھ 

ر دیواں خانھ آراسثه را ہا فرش لظطزف و اراتی ئقیس وعابر 
نرازی ساس ععان طورمقفل ۔اخثہ بڈر آمد تا شاہ طہمامپ 
ران متزل طبر دورد آمد خواجہ کان بیگ را تعحیی _ہمیار 








(۶ نی ) برھان پور (1) خمرر حند برد٭ رہ ل٭ شہر صفرپیٹ ٭ 
ھردر ڈاریۓ نہصتا و چہل و در مد۵ ثارة ر ہاش اڑین پكے زا٭يی 
دو کذئتہ کہ ۔ ذل بہادر۔ دارد -ز ۴ي ) طیارنن ہ 


))۲) 

آیدم کہ تاجراۂ ژر درنظرنمود ٭ دربز,ورزم شک لعراحی ونقش جام 
پرعیدم ازخرہ شعچرا تاج زرفمان ہ ابئندہ ٭ راڈ حمعرا دزیی عقام 
گفتا۔پہرازپی تاریی این عصاف ٭ انگندہ تاج زر ز غئمت ۔پاعام 
و*جمف هفمابون بپاٹغاہ بنقریب این کة در حالٹ: حعامرا 
علطان بہادر چتیر را برسر از ری داررا مشغول بغرہ مًاختی 
بافٹ ‏ ہذنامی است در عارنگ ہور توٹف قرمود و علطان بہادو 
قلعة چٹوررا: بژور نتے کردہ ‏ در ٹواحی متد سوراڑ توابع عالوہ با 
پااغلا ٣اریم‏ تا مدت درماؤ لموٹ رچرن غلم بار دی ہہادر فی 
رعیت و آدمیان. و دراب از عط جاک غدند بہادر ہا پُٹیکس اڑ 
ازامرای معب ر خویش از عقب سرابردہ پ رآمدہ اجانب مل 'مور 
گر ٹشت :و ایں تطعھ تاری آی راتع عَدء ہے 
عفایوںن شاہ غاڑی آنکہ ار رامنی < ھزاران بن چوں‌جمشید در خور 
بغیررڑی چو آعت سوی گجرات ٭ مظفر گھت نر ال تیمور 
بواکار چوں دایل دخوار کرفیہ آء لخد تاریےچ آن ال بہادر 
*حمد ھمایون پلاشاہ اؤرا ثعاب فرمك و لشکربان مغول غِبٰی 

پہاڈر ر پر خواب و تزڈیکگ ہیں کہ ۵حتگیر سازؤند آر پا ی 
غش سواز راہ فزار بجائے گُیرات گرامت و ملطان عالم اودی 


ہمت انقاد و آرزا پي برید ز انواي ھمایون پادھاہ پایلغار از 
ع اس :بہادر اَمَو احمد بن را تہب و غارت کرڈائل بہادر 
آز احمد]باں غشبہایت ر ازجا پ ہندر دیپ برنت :و در ڑنو( قلعۂ 
١(‏ ے) مفدر(ے ان ) گرفته بافته 


ؤٌ‌۲۳۵) 
و قطب خان ولك غذرخان ار خواص خاں مشہور غام غیر خاں 
مضبوط کرذہ بیدلد گننغتم ابه بنگله در [سدله ر کبرَخان تاب 
تیارردہ إز زاہ حہاركکہاڈ جانب قلءۂ متا قب اشک ر پادشاہ 
را:گرفت وَکلْعڈ رزعقاس را بغریب [لگہ َعَاٰ :ہف را درا چا نگاہ 
میدارد تاہض غد ہاینں طریق که درہزار انغان مصلیم را در ٭حعق‌ٰا 
نقائدہ باللی تلع نرنقاد ر زاجڈ رقتای ہمال:و بعایٰ انفانان خام 
طمع در ور تلعم ز| آُماں تا انغانان و عیامیان ”عق تھی براقدع 
د رآمفنه ھعە را زیر ٹیم ۂعیدته ار درآن ایام پادغل: را رای 
بنا ہغاپت وش آمدہ شہرگور را جنىت ان تام نہاانك و در سم 
ما: د ]ںیا ترتفے فہمردہ باز گکتلد درتی ٹرمت ٥ر‏ غیر خاں پاہ 
گرفت ر جععلت آز یادء گد ر عریفھ بزانشاء نہش تک ای ھمہ 
انغانان بندہ و خدماکارز حضرت پالدثاہ آك ر 1ای جارگبر ھا 
می ئئند اگر پادشاہ غر جاگیر ایعان ٹعاید نبہا را اڑ گرمنئی خر 
گرد اه دارٹد گا ابی ژمانی سی مائع بودم جا :مر باظاە مت من 
رود ٹمی آزنك و گرساھ خرد را دشمشیر سی زند مڈل مشہور ہت 
ذبرحکم حکم پادٹا؛ اعت پاتشاء مضموں را فرا گرنتھ دَانْسلند 
كه مقعد آر چیستث ر بعد اڑ خرابیی بصرہ و بی مامانی لشکر 
کھ'ہنازگین مٹنی ‏ دہ و |۔پان و غتران سقط گشٹھ و بافی. ساندہ 
جذاا:ٹاررلفر برد کە بہد ےکر نم یآمد در ہۓتدازار شدند و میرزا 
غقدال ٤ہ‏ ٹا منگی ر در رقاب پادشاعی بہد الا بدتع فَنتھ و قساد 





[ن ) بعی ۔ ہی ۱ - 


( مس( ٰ 
مود وثگقت نگو ٹوفریعت 5ہ کامران۔ مورڑا داز ر غاہ طہماسپ 
تلذکار را بی از امرای خویئن : اداغ خاں نامی مپردۃ بعراق 
مراچعت نعوقر میرا کاسران دزن سرت نبڑاز لعیر ایلغار نعودہ 
بقندھار رئتەہمائاسص ماشت ومسد ژمان میرڑا کہ بہادر دررکت 
خقستۂ اررا براىي خلل اِنذاختی در عغدوستان فرستادہ یو فرژمان 
غیبت میرڑ]: امران لھور را “عاصرہ داش ر بعد 'اڑ اغتماع اخبر 
مراجعستہ پانڈٹاہ اگجرات معاودت نمواہ چوں مدت یٹ مال اڑ 
اءققاال پادشاہ در اگرہ گذشت شی رخان القان سور درمدت عبت 
إادغاہ ہت ثمام گرفنہ رالیت گور ر یہار د جوئپور ار تلعۂ چغار را 
مبتسرتے گسے و مایوں پانشاہ رق دتع فیرخان بناربےچہا رڈ ٭م 
شہ رو صٹر علۂ ٹلى ر ارلنبی وتمععایة ( ۳م ) ظاه رَۂَلعۂ یٹار را 
فممیر٭اخت و جال بغان واہ:عی رخان ك۸ آخر امام شاف :خطاب: 
پانتٹ معاص ثمودہ در الدک ترمت ہعمیں رم یخان 1ڈشیازئہ 
صلطان بہادر ایی ہعما باسم ررسےخان نوعتہ ترمتادہ ہوك ٭ بیتی:ء 
جیف باعدہ ام آن ےگ بر زڑبانں 
می در جانش نہ ,و ناش اخوان 
آے قلعه زا لئے نود ر جال خان از راہ کختی ہد ر رنتھ ہا غیرخان 
اھ با بُمھیِے دا حاکم بنگلع حاصرۃ داغشت پیوک ر پادخار را 
بعد از الكه حاکم بنگالھ د رجاگ شیرخان زخمی غدہ برآمد و پاداہ 
را ماژزست ثموء ر درئہ دہ ہو حکوعت جرآپوز را با عنصب 
امبر‌اامرالٹی وکردی زرین,ہمی رمندر بیگ ترچیں عون داٹثو 
از را گت کو در ارس تاگے فاصل موان رائیئت بہار و ہفگٹھ 


(اا”م) 
مکرے و جو ملا ححعہ ٹزدیکا رسنف دست: ھا را ش متا ر شامیاں 
ہرہا فرمودہ ہی تغذلف برزری زم نغعت ر یمام بادغاہ را عثیة 
رلفت گھ عمیں گان اژجانب سس بیادفگاہ عرض ثعابنك ک 
شا ےد جنگ خوافید رافک رعما تە و من جتگا ثعی خوتم, 
ز شکرس دخوامد باقی پافٹادحاکم انك د غخی خلیل زا ا حملڈ. 
١‏ ارؤں: >غدرم شیۓ ٹرہد گئے غکر قدس الله ررحه کہ پیر و عرد 
غیرکاں برں نژد بادغاہ فرعنادہ در مقام صل غدہ النماس ثمت 
کہ خَیر از بنگے جم واایت را ہہ بندگان پادشاعی میگڈارم وخطبة 
و سگھ ہلام پادقاہ درعت میسازم و بر ایتمعٹی سوگند کام ردانی 
درسیان آورد ر خاظر پادشاہ ازجانب ار جع گشتا ر پل بعد 
ٹرمولائْل و شثر خان خوک درسقام غریب ر مکربوں ہ نظم + 
کٹر زحجر مر جہان جہان کہ زژمکر 
حر حر زملے است وبرنغن رجزشی 
گریژم از شترانں حپھر ر ححرة خاک 
۱ ۶ یحو زاست غترھای مست پیرامن 
و مباح روز دیگر غائل برسر اف رہادشافی آمدہ و انواج پاڑشاہ را 
ترمت ترتتجب مقرا نشٹ ر الک جلگے ‌کردہ غکمت برین جابب 
االقان و انفانان يقمّ, بر سرپل رسیدہ آن زا مكسقند و تولچدن ذ 
تبر اندا[ان ہرکدت ی‌ھا تشم لفعر را ژیرٹیر باراںگرنٹند ر غرىق 
اح رمفنا عاختله ‏ مععد زمان مبرڑا رخت ذر عجاب طوفان ہے 
شید ر پادشاہ آسےپ ٥رآب‏ زدتد ر بی غری غض داشت بل بے 
نمازدہ بہ کہ مقائی آمم و دعٹیاری نمودہ ایشان را ازان ررطة 





( خوم۲ 
میمت سلطان میرڑا ز الغ مبرڑا رثا مدرڑا کہ گراخلّہ در رایت 
دو لی خللانداغاہ می‌گشتند الب اگرہ مرخص د3 و”حد ژسای 
میرزا بعد از غرق غدں علطان بہادردر دریای شور بعک ر فرنگیان 
کری نساخھ از پناہ زیاٹشاء آرزد ہ 

و در من شض و ازہمینں وتمەدایة (۹۴8) مبرزا هندال غیم 
بہلرل برادر برک شی ٭ممد غوک گرالیازی را ٤ه‏ اڑا بر اھل 
دعوت اسمعای تعخیر بوہ ر پادڈاہ نسبثکا بار اعتغال و اخلاسئ 
تام ذائتفد وغوای مَفتفان واقمد طلب ہہەشت و سال تاریم آن 
راع نت مات شہیدا پائتّء آند رمبرزڑا ھثدال درین حال دز 
اکر خظرہ بنام کرت خوائك ر بادشاد ٭جہزار کس انتخابي را 
کوتگا جہاگیر رگ مقول مٹرز نرمودہ ر عکوست آتوالیت را بار 
سں اس بل یر مو پر وروی خطبه نیز داك٭ متوجع 
گر دنہ راہ ہی عامائیی تنام زہ را کذ تم آیمت مرگتار 
آب گنی رسبدند و امرالی جوھر و حثار آمدد عاژمت پیومتاں 
رخیرغان سزراہ گر إز پرنغانی این اغفرآ کہ شدہ رماع راک 
ہھ آب گنگ پبومتھ و از یازان بشگل مالمال بوئ درموان [رردہ ٹا 
سھ مار ٹر مقفابلۂ پائشاہ ئشست منگوات کھ ذر ایام مقاباء ررڑی 
پادشاہ ملا محمد عژیز را ئھ با قیرخایٰ جہت: آعتال عابق اداعت 
پر ایی گیری فرمقادنف و غیرخان درا ساعت آستیی ھا را 
پرعالیدہ و بیل :در دست گرنته ذر ھولی گرم تلع وختدیق طہار 








و ے٠٢‏ شدھ  (‏ ت) زعابی ۔ اقم 





))(۳۴م) 

نار از تلعہ !از تام آخر میرڑا هثدال از مدرڑا مان جد| دہ 
بائیر رت رخافرپااعاہء ازخنیدی ابی اخیار پیتر غبار ثمەال 
گرئنہ بی تا آی تضية غست حادث ٹد وپادغاہ چو بعد از 
شس چوسا ایلغار ننوذہ ہا چند عوار معدود در اگرہ ناثاہ در 
رابرد میرڑا کمران رِمَبدثد ر میرزا را خب رنبرث ھر در برادر 
پکدیگررا ەزیافتہ آب چشم گرڈیدند بعد ازاں غثدال میرڑا رحمذ 
سلطان مترژار ردان ! و کھ مدٹی مغفالقت ورزیدہ بودنٹ آستہ 
یہ۔ایل سلاژزست تمودند ولفاغان ایشان عو شک ر إمشورت نْمُسنندك 
و بظافر حضی سیرڑا ۷مران ایی ہو ٤ہ‏ چو اشعر یاجاب ٹازہ زور 
امت پان ٹاہ مرا رخصت غرمایند تا بدنع ورٹع شبر خان کوشیدہ 
انتقام ازیي کشے ر خود بفرافت در پای تخت ہامایشن رعبش 
مشغول باغند چون پاٹڈاہ این معنی را قبول نقرمودلك میرڑا را 
داءیة رننی باجاب پیدا آمك و توتعات بي انذازہ می لم کە رگ 
تلیقے عا لا یطاق ۵اشت و یارجون آن پادشاہ جمع مامسات اوڑا 
ہابت ٹرمودند غیر از مراجعت ر خواچه کان بیگ در عراجعہ 

سیرزا کمران اجاذب پاجاپ تھی سي نمود ر ان گت یں 

شض ماہ شید و دار گیر برھیے |مري ترار گرت درین اٹڈا 
کی ا بامراضی منضاںۂ ماما بیماز گُشت و جیں مشخص 
شس گھ مان مض ژڑھریست کھ از ۸ حوادث ایام دزکام جان ار 
اِخَت الد تہ ھاى ہنگویای ہر بادشاة ہنگماں تد و عنان پنداشت 





([ ین )معفو ٣|(‏ یں ) فرفگویان 
ئ 


1 ۳) 
جاکاا ہر آررد ٹا ستوجہ آگرہ غدثه ار غبرخان ران حالت ایی 
بزیت کمن بعت: ٭ 
فریٹ حم را توغلعی فھی ام 6ا :اہین بای خی 
اگرچہ ایی بت ثٹاتی اتاد ذارد (1) اوہ وہ 
پگی را براری ر عاھی دھي پ عیاد ھعایوںے ماعوع دی 
ہر ابی واقعة در سن یت؛ و ازتمین و كسعمایة (:4۴9:):زری دا۵ 
3 ايںی مضصراع تاریخ بائتند ٭ صسصارعےط ٭ 
سامہت ہوبں پانںگّاہ ئسيی 

رغیرخان اعت اڑا نت بَازكغم بع پنالع نے ٍ بدنعات بعل 
غخللقتجلگ کرد جہافیراتلی پی کے را یا چمْفیوت و علف 
قیغ ساخت ر فران دیار خطہہ خوائدہ خوہ را غیر غاہ خطاب گر 

[ وحال ڈیگر ہا جەعیت تمام و لشکر البوہ بقصد تسخیر اگرہ عازم 
گشتعمران میرڑا قبل از واتعڈ جوعہ بعد از استماع لیڈ شیرخان 
ر٭غالفت میرڑا مندال با پانغاۂ از قندھار بافور مرلجعت نمو 

ر اڑا'چا در سن مستار اربعجچی ر تسعماية ( ۸م۹) ہاگرہ رسیدہ بوٹ 
رمیرزا هندال خوہ پیش از رسیدن میرڑا غمران دعلي را ٤ه‏ میر 

۱ ففرعلی و سیرزا بادگار نام رفزان خصاری خشدہ بوە‌ند ذر ایام 
۱ غببت پادثاہ در >حاسرہ داعله و عازي تعاختہ ہا سیرڑا عاسران 
مالنات لوہ میراخر علی ٹیر آمدہ دید اما مبرڑا یادگار 
([۴) ٭مینیی ذرنعخہا اما >عبے نہ ۔۔ اگرچە مصرع ثانی 





٣۳٣]: (‏ ) 
پبومتند مرذآنعدادئوث شس ٥|ذئك‏ |ما چ گار از ۵سف رتکتبون زایدہ 
نکرد و زادغاہ عناى تاب شد1 خراءٹندک بربلندیٰ بايسثڈ ای ں‌سعئی 
خوٹ مردم زا پہانڈ گریز حك رغاس تہی افماد جچکا'جھ پادخاہ 
در دزبیالی گنگ نیز اڑ اس جة[ غذہ ہوڈند ر بمدٹ شمس این 
معمد غزنہی کھ دز آھر ات حضرت خانت بنذاعھی شدہ برد در 
عاذرستاناخطاب افظمخاتی سرفراز گشت و اڑ آب بیرون آمده باگرہ 
مراجعت تمودند چو لفگر غقیم بتعاقب می آمد اڑااجا (+) 
کوانعثلہ فرازگرنت وبمرسف راہ بخجابگرفتعظ ی نمودند ددر غرۂ 
رییماارل ایںعال جدیع علاطین و امرا چغتّیھ درالخور جمع آمدہ 
ناش تمحتثدا و ھنوز عہ ثفاق '؛عال یوہ و “جند علطانو 
نرژند[ئس از الھور اجائب ملتان نرار شمردند و میرڑا هندال ر میرڑا 
یادگار نامرمقع ڈر رنٹیاجائب بھکرر تہ عیدیدئد ر میرڑا ۷مران 
از خد! میخرامت کہ ابی جع ژردتر متغرق شوہ تا ار بکابل ززہ و 
بعد از گنعاش ہسیارپادغا سیرڑا حیدررا ہا جمعی کثیر کہ میول 
خذسف کشمیرگرل× بودئد انتک فرستادہ مشرر گراند گ٭ خولجہ 
لان بنیگ متعاتب میرزا حیدز زوا شرف 7ا پعدازنسخیرکشمیر پاد اہ 
نیز بانطرف متوجہ شولة ر چون میرزا حبدر بنوظہرہ کە جائیست 
مشہوز رعبدہ باتغاق بعضی کشمیریان فزان رایت در [مد نے 
نوث و ہٹارنۓ بیست و دوم رجب مال مذکو رآن رئینٹت‌را متصرف 
شد ر خواجہ لان پنیگ ٹا جعیافہٹ رنتھ بوٹ کھ خبر ببادشاہ رمید 


() ھن درعمرمہ نحچم |ما قیاس ۔ ڈڑانجا 


)ز۳۳) 
ىہ مر پادغاہ اررا زھر دادہ بائند و ٭٭چتان بیمار بلاجور متوجہ 
گروید او تخلاف قراز دن سابق گھ .تام لشگرخود را در غدمستی 
پادثاد باگرد گڈارہ رتتمھ را فزاد خو۵ بك ر غیر از فرھزارکس 
گھ بسرداری سٹندر گذاشت ر میرڑا حیدر مغول ر عغلات فشیری 
نیز در آاگرہ سائد و رعایت ٹعام بات ر غیرخان از معر این 
تغاتہا دلھر گفتھ در آخر مال مذکور اغنار کک آمد٭ جسی را 
فعراہ ہمرخہد تطب خان نامز ساغتم :در اب گنگ گذرائیدء 
بعر کلپی ر (تارہ فرسقاٹ و قاحم حعیٍیى سلطان !رزیک:ہاتفاق 
یادگار نام رمیرژا و اءکندر علطان د رنراحی کلپی جنگۓ کردہ پسر 
عیرخان زا ہاجماعة کڈیر بکڈل رمائیدند و سرھا را پاگرہ مرمقاذنت 
و پادشاہ ہا جمعیت فزاران کہ بیک لگا عوار سی کشید بدتع 
شور خان متَوجه غد و اڑب تنوج گذخغتء تا مدت :یگ ساہو در 
براہر غٹیم ڈععتفد ر لشٹر غیر خان معموع ازپتے ہزار سار زیادہ 
نیرہ در (ناچتیی >عل ٭عمد علطان میرڑا. ر غرژندان ار 'دیگر باز 
از پادٹاہ غراز تموذتد و کومگیان میرزا کمران یز باھور گرٹخٹہ 
رتنند .و سغلان ۔پاہ پاںشاہ باطراتے منغری: گند ر بفعال رید ر 
چوے معل نزرل لفکر پادقافی درَزمین اتغیب بون خرامٹند کە 
ازآن جا کرچ کردہ در جانی یلئد تریہ آیڈہ در مین ائذا شیرخان 
انراج را ترتیے ذآف اغعارہہ آمد و ایی معركه دھم ما “حرم روڑ 
ناعورہ سك سبع ر ارھیی رتسععابة ( 3۴۷) روی نمود و 
رای ملک آدالی تار ہخ پائاف و اکٹریٰ و کپاعتان ہنی د وی 
جنگ نا ئرده رری بہزیمت نہادئد رجمعی تلبلی ئە !ئگ 


م بضع )| 

تاریۓ آ عال غد ١او‏ چون بمماعذت: زمانے اوتدبٹر و شوایئت 
اڑ بی بدرجۂ علطنت رسید حملی از >> او توشدن ضردري 
وہ پدر حسن عور ابزاهیم تاس ىک در زمان علطان بہلول از ردھ کم 
عبارت از [نغالعنان‌امت بے عندرممان رسیدہ نوکری سلطان بہلول 
ہیگرٹ و ۵ر حدرد حصار خھروژہ و ٹافخول سی بن وا بعد از غوت: لو 
حھن مازم جما ل‌خان نام امیر ی از اسرای علطان سئندرعدہ پرگنة 
سہسرام ر خواس پور از توابع تلعۂ رفٹاس غرتی چابگیر یا مقە رو 
پائصد سوارتائعی ار بودند و فرید بفقریب نامہربانع پدر رخصومست 
پرافر ان(عیائیکە عقتٗ نفر بودنہ جدا شدہوترک توئرین جعاخان 
نمودھ چُتنە گا ڈر جپرر بھ تحصنیل علوم وکسب کمائت میگٹرائید 

تا نہ گناب لائیه را باخراشی و دیگر ”خقضرات خوائد ر از کتب 
حواں ڈا گلستان ر بوعتان و -کندرنامہ و غیر آن نیڑ [عضارگرثت ر 
پبراعون خوائق و مذڈارسگشتہ در>٭بت علما ات کی یار 
ِہ تہذیب اخلاق مششول ہوم و بعد اڑ چند:گاہ با با پدر آختي کرد 
ازجائپ ارب پرداختی جاہگیر رخصت یائت ر ]چا 2 بعہیت 
و مذالت میغرد و متمرداں را بلطایف یل تنبیۃ رادہ قبط نمہدہ 
ربا ز تقریبا ررئ ۵اد تا فرید از پدر تطع نظر کرد :در آگرہ با برادر 
اغدائن خویش رنتہ خدمت آدوات خان ثام سرداری از امرالی 
کدارِسلطاے ابرامیِم اخثیار نم ر شکایتا از ید رر برادرانں. دیئر 
بعلطان بر ماطان ابی معئی را نم ہمئندید واگقت بد مردیست 


( ٢ن‏ ) نفائل 





(| ام 
كة غیرخان اڑب عاطان پورعیورتمودہ بھی گرھۓ المورآمد 
وپادغاہ درغرۂ ماہ رجب ۔حال مذکہر(ڑ آبپ ڈٹھور گذْعتله و عیرڑا 
مرا بعد از لقض سرگنەعای غلیظ عذید بر رای .پادغاہ تا 
نراحبی ہہیرہ بنابر مصلمتی سوائقت گزك و خواجء گان بیگ از 
میافری ایلفار کرد باردري پادشاہ ماعق گھے ز غیرڑا مرا 
از تراحی بہیرہ با میرزا عمکری پادشاو جد1[ عدہ باتغاق خواجہ 





کائی بیگٹ چان بکاہل و پادشاہ بطرف سند متوجء عدئد ومبرزا غثفدال 

ریادگارثاص رمیرڑا نیز چلد منڑل ذر خذمت بود1جدا كُعثاۂ ربعداز 
ررڑی مند ررلصٹےہی امیر ابو البٰقا پاڑ آمدند ر درلفار دردای مند 
در ازدری پادداہ ”عطی عظیم چنان انتاد ٤ہ‏ یگ حیر مَاڈ جراری 
گاهی ببك اغرنی عم پدا نے شد ر (کٹراگر اڑیں سروجسعی 
فلگراز بی آني غات غفلن تا آئ پامعا٤‏ را یا ەمعی: مخضرن 
گڈر اچاب جیلنبر و والیت عاررار انتاد ]جا تغایلی غرٔی 
حجیب رری لموقہ ر بعد اڑ مفثقت رز مغعئت بسیار که کار جرخ 
میڈ برین ترار بودہ اہ سک خود را بعراق رسائیداند و کومک از غاء 
طہماسپ آور۵ہ تندغار رز عابل را متصرف ہ٭دد و جععیۓ تمام 
پہمبایند ہاو دیگر ماومرمتان تم تمودلٹ و آن تقبہ بای 
وٹ سذگور خوآمد شد انشاء الله تعالی ء 


شیرخان برن حسرى سور 
کہ نام او فريك رو خطاب: غیر خای ابون ہر آئمی ‏ پادغاھی 
نشسظا ر خود را ”خاطب با ى‌خطاب ساخاک وخراہی‌ ملک تی 


ےئ 


)۱ س۳م) 
یسیار گذرائیدہ: و نیجی آراست از علطان جنید بکوسک بردۂ ہا 
محمد خان جنگ کر۵ہ پِركِنڈ چوند ر غبرآن را ئیز ازدمت ا 
گرٹنہ مٹصرتے غد رمعد خان نار نمودء پٹاہ یقلعڈ رھتای برد 


و شر خای انثقام از برائشران تشیدە ربا ”عبت خان درعتام 
مذارخرافی در آمدہ و اورا عم گفتة ےر ممتوں ماختھ پرگنات چایگیر 





را بسٹور عابق باز بہی گذاعۃہ نظام برادر حقیقبی خوہ را در 
چاگیر گذاداہ پار دیگر پیش سلطان جئید رنت و سلطان حثید 
چو دران قنظام مٹوجھ :مازمت بابر: پادغان جو اررا:ھمراء برن> 
داخل مازمان ز درلت خوامان درثلا پادشافی مات ودر سفر 
چنةیری عمرتاب بوئہ ازطض ر طرژ عفول ر ہی پرزائی پادتاہ 
در رادی انفظام فہام ملىي ررشوتگرنڈی ارباب دخل ر گرغم ژڈنی 
مہمات خلایق چغان قرار گرنت کہ اگر صاحبت ‏ داءیہ باغد ژود 
کاری سی توآند از پیش برت ررڑی پاہر پادعاہ از ری در >جلس 
طعام ادائي دیدند ک؛ھ میجب غیرت پادشاہی ر مامت شیرخان 

شدہ ہوں ر حضارم“چلس لیقیتا خودمری ردام رببقبی 
ترق دای اررا پعرض رمائیدانه رزیں معنیٰ بای توھم عیرخان ىدہم 
ر ازارذری پافقاغی فرار لموكہ بھ پرگدات رٹستہ و اڑااجا خط 
معذرت آمیڑ نوغتہ بساطان جنید فرعتاد ر تخلف خود را بہائہ 

ابی کر کہ چون ”عمعد خان از رری حلیزہ کہ بھی داعت ملطان 
”ضت را رین آزردھ بودکھ بتغریب وکری عغول افواج ہرس ر پرگنات 

سرن می باید : مرمثاد و رخصت سی اڑ پادشاہ گرنتن بزردی 

میسر نمیشد بٹالران این حقاخیٰ گردم ز بہمه حال داخل زمر 


۷۳۸۰.۱ 

انل پدر را اژر ناراضی ات ر ار از پڈر غائی رچوں حعیی ثوت 
درلت خان بعرشض علطان رمانیدہ آن پرگنات را حسصب خاطرخواہ 
برای شیرخاں گرنت وچنك ھی درآتجا بسرہردہ عاتبت 
از جہبت مخاافت برادران:درژمائی ٤ھ‏ عالطا ن ابراەیم در عیدان 
پانی :پتھ سرنٰہٰا و باہر پادغا: نتم من یں وی ۔لطتی 
پر اتراختئد ہمازمتا بہاز خان رٹ دریاخان لوگائی ه در زاقیىیت 
بہار خطیع ر سکھ بلار خود خرائدو اخطاب ساطان ٭حمد سؤزذاطب 
شدهہ ہوٹ رنت رنوازش بائگ ر ربڑیکە در غکار غیری را ٭عضور 
علطان ٭حملائہئشت خطاب شہر خانی بار ارڑانی ۵إاشتا اورا اتَالغغ 

ہمرخود جلال خان ای ماخت و بعه اڑ ارام چند ٭عند خان 
مورحائم وثیت چند !جہت حمایت برادراں غبرخان غاطر 
ملطان مین را اڑ, ختحخرف عافَنا و حکم شرگت برادران در 
حکرمت برگنات از علطان ”مد گرنٹه علیمان ابی حسن عور 
مذکوررا ہا عافی نام لام خ۵ اچائمب خوات پور نمرمنان رہہ 
علام شبر خان کہ پر خراس خان مشہور یرہ پا ملیەان چجٹگ 
کرد کفتد مد ر پاتی سریم قرار تعودہ بعہعرام تزٹ شیرخان زمیدنٹ 
و شیرٹاں :را موں ظطائے متارست یا جف خان وازری علازمت 
ملطاںٰصت تعازد: وہ آی جچای و جایگٹر را گذاغته بضرورت نزد 
ماطان 'عِليْه 'بَڑقس گھ اڑجائب ہاہر پادشاہ: حموست کر و 
ھانگ پوز داشقت رسیدہ در خدست اوقیام متاموں واعقے ر عذایای 





لع ن) نرعائیی (۴:۴ن) ملف 





نے 

کھ ا زمالہا باڑ متصرت ہو دَرتَبفن آررد:وژن عاحب عال وجعال 
اررا بع جرابی ورادناوی الاسہ! داعت تکے کرہ پر ایر سعليی :پر 
موجب مزید شوکت و مکدت ار گدتت و ذاعدِۂ سلطنت ٥ر‏ باطنی 
ار روزیرڑ امُسکام می بانت ڈا [لقه امرای 2 اژ انغانان لی 

علطان م٭حمہق ری سلطان سئْندار ایی راکے حسری خان ماہائی 
ر زاناسانکا بپادشاھی برداشتھ بە جنگ بابر پادشاہ آوردہ بودند و 
بد زان غممست در قلعڈ چتور ہمر سی برد إزآنچا طلبیدہ 
4 ررالیت پتاھ ہب رمسند حلومت اجاس دالند ار ہا چمعی انوہ در 
رایت بہار در آمدہ و نے را از غیرخغاں‌گرنته متصرف غد و غیرخان 
اسب ضرورت انقبان نمودہ ساڑست ار اخثیار کرٹ ر رخصدت گرنتھ 
پسہسرام آسد و حلظان “حمود از راہ سہعرام گدشتہ ر عہد نامة 
ولیث بہار یر خان را ہشلۂ دادہ: ر امیدرار حاحلذ ہزم تیر 
جونپرر و تصد جاگ پا اسرآی حجئمتت آیانی ھیا ابہے پادغاہج ررانع 
گردیدہ تمامی آن سوبة را تا امہٹر احوزا تصرف خود ڈر رد : 
إمرای فمایوں پادشاہ تاب مقارمہے نیارردر بنؤلمیی "لمج مق 
پمازست پیوستن رھمایون پادشاہ بناقع و رنع سلطان ”حعمود و 
ببی بایزند کہ مراہ اربوٹ متوجۂ ار گفتند چوں اانقلی مفین 
زری لغون شی رخان کہ از ھمراھیی علطان ”مر زرزی چنن :تقاعد 
ثمردہ با بلغئ ربہر ماعق گھٹھ بوڈ پیغام ہمیرھندر بیگ ترچٹی 
اسب رالمرایی جیش منول ران کہ من ؛ ٥ر‏ ربز جٹئگ طرح دادہ 





چق نی 





( ٣ں‏ ) پر 
۴۹ 


”ود 


+ہس۳أ) 

درا شا خواهائم ر ازاٹیا نژك علطان ححمد زنقہ و بمژید ثقرب و 
انحاماك ایق اختضاص یانتد باز بوالت جال خان پسر خورفش 
وفات علطان “عمد رائق و فاتق تمامی عرکار بہارو توائع آن 2د 
پا >خدوم عالم حائم حاجي ہوز کہ از (مراىی رالی بلکالھ :بود عق 
مصادتت بستا و والے بنثال تطب خان نام امیری را بقصد 
(متیصال “دو عالم ٹرسٹاد وغیر خان بگومگ “خدرم عالم رنتہ 
جاگ عظیئردہ تقطب خان را بقنل رسانید ر قیل و خزانه و حغم 
پسیار ؛م غئیمہثت گرشت ر جلال خان و تبیلۂ ار کے لوخانیان 
باغند برقم عیرخان والیمی بہار را :اکم بنثائھ گذاخٹھ خدمت او 
اخغتیار نمودله و شبرخان را به با سپرد+ خو۵ رخمت ازمیان بعلاہت 
رك رپنڈالیان لوڈ اپرھدم خان ولف مقَطب؛ خان سنگرور را یعزم 
اتقام برمر شیرخان فرسثااند و شیرخاں هر روڑ بااپغان جاگۓ ةلعع 
سیئر روجون عددی عظبیم ہھ بنالیان رسیدء ر راا گریزثمائەد 
بشرورت جاگت سا پا ایشان کردہ کے یاندت را ابراقیم خان یڑ 
دران عالم رئش بھ پدر ماحق گشت و عبرخان تمامی عشم و 
فیل خانه و تواغانڈ بعالیان را گرنتھ ار عوگتا غریسا بہمرعازیدہ 
رڈیت بہار را بطریق|متقال ر اِنهران: بقبِصضشة اخدیار ڈرآترہ اما عدات 
راتا ابد( رك و تلع چٹار را یا لٹاؤن ر خزلینآن ا پعزاںجعالخان 

شارت خانی تاس خان ذام امیرئ اڑ امرای: علطان ابراعدم تھی 








٦ي‏ ): اڑا غائی 


۳ 








(1مم) 
آیادازں (ِست ر چوں به ڈھهلع کہنۂ معمورۂ علطان علا اادیی رمید 
آرا نیزتغریب نمودہ ٭ ابی قلعڈ دیں پناہ کەحمد عمابوں پاد ما 
ساختھ إلك تیروز آباك: شہری طہلانی آبادان کر ر درراز آن تلع 
را از منگ ر کے بر آوزں بطول دہ گروہ و چوں بملطان‌پور بلوچہای 
مٹواتر رید ہرادزان ھمابوں :پادشاہ و امرای چغتّدہ ہا یکدیگر 
مخالفت ورزیدہ فرکدام راغی بش گرمناد چنالچہ گذ شا ر شیر 
شاو ئرصہف احجثعام ایقان ندادہ از عقب رائدہ آمد ردرین عال 
حکمعام کر که از والایٹ بنڈله راست ٹا رھنای ٤بی‏ 5ه خہارماهہ 
راہ است و اڑاگرہ ا ماندر درھوکونغی مرائی و>جوٹئی رز 
چادی ا خشت )ختھ آبادان ۔اخنھ مہذنی و 'سامی و مسلدانی و 
علیارٹی برای تہیڈ عقایہلیآب نامزدہ گردہ لاگر طامی ہرلی قرتا 
و مزداغتند و ڈو رریہ راہ درختان بلمد سرکشیدہ 
خیابانہا بہم رحيہ تا هکھ ٭سافران در اید آی میرئٹه پاخند و اثر 
آن ٹا اکتوں کہ بَجَاہ و دوسال آزاں زمان گذختہ: دراکثی جچاھا 
پائچست ر عدل ذر عب'ہ ار چنا غایع غذہ ہو ئە اگرمڈا وہرزالی 
طبق زریی بدست گرننھ هرجائہ می خوادٹ خراب میکرد می 
دزدی ر مقعدی را یارای برداشنیآن نبود لے اش یں 
ادن چئیں مکی کا ثال اانہی عليء الع م أاولدت تی ڑساں 
المل العادل: توان صاحپہ ایٍں سلَتْے در ققدغمشہر رع القانيی 
در سنگہ سیع: ار ارلعٹىی وتسععلیة ( ۹۴۷) راتع کے ز ہارجوٹ آے 





(٣ی)‏ ملندز 


)|| ۳۷۲۔۲ 
کی خواھم رئخت غما دابد ر انشانان ۸٤‏ از عرذازی علطان*“حعمہف 
ر ہیں پاپزید امتنکف و امنکیار تمام دازم سج 
گر گناھی کرت بردم پاک مردم راہ را 

آشرھمچئیں کرد و علطان “سو غکمت یائنہ باڑ بولیت پتنہ 
رت ز ڈیگر گمر ته بِیّے تا در سن تمع و اریمیری رتعمسایۃة (۹م3].: 
در ولابت ارذیعھ إمرحت “رای عدم خیمہ زد و ہمیماد ہمیمادگاء مقرری 
رئئه ترار گرقنت ر ھعابوى پافغاہ بعد اڑوی 7 دب وا 
بتقربطلب تلعة چنہار بطریق دکالت تڑ شیرغان فرستادند ارعڈز 
انگ آرر و پادشاہ چند امرای نامی را بچہمت ٭حاصرا آى ۃَلعہ 
ہیٹٹر از حَم فامزف ساغء از عغپ استعدات رنٹی ہی نہدئك 
درین انا غیرغان عریضة مخلمل بر اظہار لغاس ‏ و ذکر زمایی 
بابرپادڈاہ جائب اورا رتعدان حقوق خدمات ابق و ل7 حق خرتش 
عموعا ”خالقت ڈاہبیں بایزیە نوثند ہو مضحوب ثطب خان ہمر 
!زگ خوں یا نوجی عظیمدر خدمت غمایون پانغاہ روانہ گردانید 

ؤ ع دس یخ ا حے اب راک رکیل و رژورطرر بد نی با تطبخال ےت 
۱ رز گظرات گرلفتھ در پنڈائ با پدرمطاعی عد غٹ رجوں ھعایون بافشا 
منلے غزیے جال ب گمراےٹائٹند فیرڈاخودثرت زشواتعظےمگرنت 
ا۔نعداد قمام یائتقء برھ تا آنگە با پادغا: درسرتده جلگی ح کرد رز 
اب شف بچٹائکوگنء کہ ر غیرکاہ در ارایل عال جلہیس شہر توم 
قدیم را اڑژجای خر ویرای کردہ بفثار اب گنگ آبادان علعتٰ , سا9 
بعیرگرہ مشہور استا آرھم چتیی تلمة عم سآباہ را خران کن 
اجای ڈیگر رن و رمواپہر نا تا سال ل دربںتارت جای تذیم 





ز عیم]) 
و خضرخان بامثقبال ار غٹائته حبوس گفقت و شیرشاا ضبط آن 
رلیت ‏ نودہ لچندیٰ از [مرلی ععتبر چائگیر عاخت و قافی 
نضیلع تاضی لفکر را کے اسم باامسیٰ قامی اضمت درمیان 
عرام مشہور برك ناظم عہنات قلعة رعتاس غرتی گردانید ء 
و ڈرمنۂ گان ر ربمن و تسعمایة (۹۶۸) بآگرہ ر درسنة مع 
و ارإعتری و تسعمایة ( ۹۳۹) بعزم ٣ب‏ رتلعة عالو بگرالیار رنت: و 
ابو القاحم بٹگا اڑ |مرا یی عمایون پادشاہ کە دران تلعھ متحصی ہرد 
آموَة ذیْدار کلیٹں قلعة عھرف و ملوخان حاکم عالوہ اڑ جملڈ معالیگ 
ماطی‌خا بردھ و اتندا رتمام و تغلط کلی درا دیازداعت غیرٹاء 
ا ملازست تموذہ :پانعامات وائر ممتاڑ گشت ر غبرشاة سراپردھا 
برای او نزدیگا سراپردڈ خود رپا غرمودہ مد ر یگ امپ و دیگز 
اباب تعبل و شوکتا برای لو مہدا ساخحا دریی ائتا ری 
اط رمارخان راہ یائت ذہیي خیمھ را پارہ کركہ تلہا بررش ممہوہ 
غلمان راہ فرار پیش گرٹت و غیرخان این بیت؟٤فت‏ ٭ بیج 
باما چه کر دیدی ملو غەم گیدی 
ترل یى‌ستا مصطقی را لاخیرنی العبیدی 
و شغیرخان حاجيی خانے عذطائی را بضبط والیک سالود رعھزارل خاں 
يہ برغاغست مہمات حرثار: عتواسں: ٹامزہ ماخت و ملوغان یا 
حاجی خان و سڑارل خان جنگے کر۵ہ چان شدعست یادت کہ باز 
اعال نیامد ٭ ٭ بیت ٭ 
ھرآن گہئر ‏ ہا مہتر حقیزك ٭ چنان ائقد کە ھرگز برتغیزہ - 
ر خااخانان مرراتی کھ ذر تلعة رنتہکبور ٤ه‏ حاکم مستقل :ہوہ آن 


7( طر۲ 
شی نام آٹت عاعت و آہ زیر آؤجرید؟ تار عذیری ۲ شہور معو 
پ کا ذرکری ممعٹی مإم نبایسني ہا ر چان ۵ اغ 
اتی معلوم تبایسٹی دید ٭ نظ ٭ 


بر قد سا_ خلعتٹ اس فاخرہ ٭ لد غسر الدنیا و الخ 





٭ زباعی ء 

ٹڈی آصدم و تیامد از می کاری ٭ امریزز سن گرم نقه بازاری 
فرڑا یریم بخبر اڑ امراری ٭ تا آمدہ یہ برق اڑبی بسیازم 
وبعه اڑ امعان نظرجوں لیّایٰ ملاحظد میئنں میدالت اه جرگا: ٤ہ‏ 
حضرت خلمیت پتاو علیق ‏ واعلیں آله ملوات لالہ و مەمہ ٹپنیی 
عبفرسایدکہ پالیمت رب*حمل لم شا ق ہے رن١‏ شکسلہ رای زا ۵م ذریی 
ای زان چہ یارامست ر ہی ترمد کھ عہادا لین معلی موجب 
ری در راہ دین ہائد ر مقە رربال عرمدیگردد امتمغرالله می 
جتع عمائرة اللہ ے ٭ شعرء 

گل زا چھ الست گھ گوید بعلال 

از بہر چغ مازی ر چڑا عیغئتی 
و بعد ازإلگھ شیرعاہ یکو پالنات رعید آآجا قِلعة رعتاس ہنائرمہن, 
و پناھی اغتر مغول برای لشک رھند خیال کر ر خواصں خان 
ر اجہت تعاتب مز ماختہ باز گی ٍ در را شلید کہ شر 





۰ خاں عرک نام عردارتی در پنڈالعط ایگ قاع ٹر سر ںاشن علولک 


ررش ساط می ندایٹا ٹورخا حرکنت عثاني بدئی جانب بی 


ز ۷ہ٭م) 
خاص نذانت وڑےى وعرد (یشان لق جورھرٹیغ یا طبة جوھر 
آنگش کہ بززان عندنی ممہور است گمنتدر ابی عزنامھ زان نرز 
از برجرید] ررزکار بیادگار سائد رحم الله ماءیہا و ایی واتعه درمنڈ 
خمین وتفععایط (۹2۰) رہی نمود بعن از چنا گا از اگرہ به ٹیت 
جہاد گعر بر إسٹیصال کقرً حر ولیک ماررار بسته بر سز رای 
مالدجو عمفظ 'راپاے۔ فاکہ: کھ : حکومت ولیت اکور و جرٹعھور ہ 
بر اغل امام (مثیقی تام داشت لشکری بیشٹر از مور ر ملۓ کشید 
و چون یکی اڑ قوابط غبر غاهی کھ اعلا تخلف لعیٰ کر ساخٹی 
قلعم و خلدق برگرہ اشکر خہد بر ھریند عنیم انل عم بائد 
زمانی کہ مالدیو درنراحی إچمب را اجاہ فزار حوار چیدہ ر گرزار 
آزسونہ :و برکشتری ر سرذں‌د ل نہادہ درمقابلة بر شا: [مد ز از ریگے 
قاع و خندق حاخث مکی نبود شیرثاہ ہا امرای صاحبۂ اجربە کر 
دید دربی باب کتتاش کرد ٭بپکدام رلھی ین مقصد نیانٹند بیت 
نانلاء ٭حمود خان ہی عالم خان کھ تبورة شبرشاء پائد: بایجٹ: خورٹ 
مالی گت تھ غاد عالم پگچارھای لفکر را بایك فرسوف ٹاخرواڑھا اڑ 
زگ پرماتد وگرہ اغکر ٹچیٹند شیرغاہ را ایی رای ازر بمیاز 
صمنےمی ابتاد و هبان عاصت دعثارخود برسر آر نہادہ رگیت 
عہدی بنام از مقرر عاخت عاثیت لگ یاری تفر و اسلیم اہ 
پعد آڑرمیدن بعاطدت اؤجملڈ خوبشان وارث ملک اول ‏ اگ 
عمتی را آزنام آےطفل اشچارہ پاک گرداندك ۶ھ الملك عقیر ر اچ۶ اد 
ہا-ایشا ےرہ برزگارکبنه گار ہا إراہ لو پیز مان ؛جایى ‌آررٹ ہ بی > 
چوہدئردی مباش إیەن زٌآنات ٭ که اجب خف طبیعت را مکانات 


( +إ٭”ںص( 

قتامھ را بشؤرغاہ سپرٹہ ہا ال و عیال خوں در تَصَمۂ بساور آعد و 
مگریند ئە کسی چبڑی دركاۂ او کرٹ و قبر ار در عواد آى تصیع 
درجائ نرہ :وائع دہ ر خال مشہور امت ٭ راع 

ای مرک زار خات ویران گردڈی 

در علگ وجوثد غارت جان کردیٔ 

ہر گوہھر اقیمتی تہ مد بجہان 

برڈدی و بزپر خاک ہثہان گردی 
و دریں حال بر خخان بتقریب ایل پورنەل ابن علہدی مقدم 
رای ین شہر چقدیریئٰ زا کھ از معظر ہلا عندرستان است تاغۃہ 
و افل٢]‏ لیا را بقتل رسائیدہ حقدار ذر عزار عورت مندیہ و مل 
إلاز حرم خوٹانثاہ داغتھ بوٹ اشفر بر سر قلعة رای سبیِن برد٭ آی را 


>حاصرہ تم وق شا معاسأہ این مضراع یانتلن مع“ 
۱ قیام ہار٤ہ‏ باعق مپارت 


د ع0 از ٥كا‏ زیام قبل شیرٹاہ ہد ر قول داد پورتمل را اژائجاً 
بوسیلڈ شاهزادہ عادلخان و قطب خاں تایب پائٹن (۲) رود آزردہ 
در امکرگاہ خیش آجای دا رد اِسي: و خلسے واژر نائد' ہار 
شید و بالغرہ یفتری میر مید رنیم الدی سقری الاچی کہ از 
ند ر لودی حضیرت مقلاجھ خطاب پائتھ ہون ثقٹی عہت کردہ 
پررنمل را یا لھل رعیال و اطفال ٹیل سال گر۵اتیدو متنقمی ازان 
عندوان مغمہ قترہ کہ تریب بت٭ فزار کس : پودئدہ:'دزاى رك 








(۴ ن) غاا(1 ٴ رک غی 


جىكْےچچ- ۳۴ ھچے۔-۔-۔ 


)1م 

بریگ جہٹی و بگروٹی ئمودہ قرط درئزطد یائند ر دعت ہدمت 
گزفتہ یه نبزؤ مردعشی گە .آن زا پرچهة گویڈٹ و تیغ حمله ہز توچ 
ادغاثان آزردند ر کیرشاد خظم کرت+ بك کە رلی ہر[نک باہری جماءڈ 
گراڑ نہا۵: بشمغیر جاگۓ گنک کے خوں ری درگرڈنس خواہد 
برٹ و اخواے فیاں زا فرموں تا پیش درآمدہ پایعال خاں کن ر از 
عکب نیلان تونچیان ر تیر اندازان بای مائدک, ن را ؛عاشفں رہ 
گمان ٹویٹ اَل ذاذہ مہمانں عم آباف گردائیدئك ر لَكثة: زرغی 
گنتی از نقش تارزغین' کفرسنان زدردہ گشدتا رایکی از کفار جا 
بسامست ثبْرفا رغردنی از (علن' اسلام درآن معرئە غایع نعد رغاحری 
پسارری ئیضیآخلص این بیت درآن باب گفته ہے بے ٭ 

نگہان ئشت کہی ہر عر ملدیو رعید 

مات برة از عو مہرا گونا نقرق 
مگریل ئع بعد اڑبی نتے خیرعاء بارھا :می گقت گھ ملطتا 
کام مندرسثان بیک ‏ مغت جواری فَرِوَحْمَة بردم و اڑا جا باز گشئه 
و رنتہکبور را به پعرخوزش عاڈل خان‌دادہ ر(غصت چفد روڑہ عون 
تا بر تلع گ دو , سالجا متحفظان ان تبیہ خك را مات 
برمانتا زی إاڑ ثقات امحتبی لیف )مہ :ررڑی دریں معر 
سف قیغ القنی صسعدث با مقہےز ممٌغیز مببرو ائه ذکر لو 
سبقت اہ ہے شبرشاہ گغتی آیا و اجدال سك بقاعت صاحب 
تعائیفت شیرف یملف ذ رخزمیی . شریفنن ذرعن مبھرمودید و 
مرمیان 'گبیلڈ: خویش هعئی سی خاقابل 'آئدہ امہ بنقریب 
ژر منفوستان ر [واڑا لے آرارہ غدہ ام وعامی ۔مائدہ ام إلفماس دارم 

۴۷ 


)۳۰۸ |() 

الطر شیرشاہ چوں یر حوافیغ خریشن )ا بدلکی, تید اہ ر 
انتانان بُزذ ار از روہ و ا تیرا تع دواز 

خرد را حوالۂ یی ھندوان جاقل گزاڑ مفت 0ک سازد۔پناہرای 
حیلة الخ کتاہتہا ازجائب سرداران مالدیو یثعیه ر تلبیس بتام 
خوں نوشمتا بای مضمون کہ وقت آرامتگی سعرکھ خی حاجت 
زیعت لد پادشاہ خود میاش رخثال ر. جذال شون ما خرك عالدیو زا 
ژندہ گرننه میعپاریم بشرط إِبکه فان ر فان جارا ہما افعام فرماینك ر 
چٹان ساغت ۶ہ آن خطوط ہدست عالدیو اإنتاد ‏ و مالدیر بیک تلم 
از تمامی امراى خود بدگعان عدہ غب تلہا راہ فرار گرنٹھ بازیی 
ندیش رز فرچنٹ سرداران اکر ار سوکندھا: برخلاف آین:متٹی 
خوردۃ: میگفنند کہ از ما ھرک ژمثل این إمرناتھ تشد ر برتوع 
اخواد آمد ر ابی جملہ از تذبیر غیرشاہ است کہ این تردب ماگ 
تفرته ڈرمیانڈ ھا انكَاخته نایدہ نغرة :و خاط رٹشان :مالدیو نقد ر 
گویا کہ وزبر و رکیل او بود بدرشنی تمام دنام ہمالدیو دزدہ ہا 
چہارھزار نفر از سر وجان گذشتھ بلکہ ژیادو نیز بقصد شب خون بر 
اشک رغیرشاہ دلیر رائدہ آمد وٹمام غب راہ اع کرد رت صبم 
آگاہ شدند کھ لئ ر٢‏ دور ترک مائدہ رچوں کەش وکوٹش قراردادہ 
جیا وڈ تح اوخود سارگامآ چا مھا وودنہ درا ختا ئک انراے 
غی رعلمے طلروکرۃ بداہر بی عقلی خویش باترت طالع غیرغامی 

پا غلبةۂ دولت !ساامکھاز جم ال احپانٹررد ڑ |مدا؟ از حرنو یں مہلا 


(ن) بإکا(٣ن‏ ) مغمار 


(س۲٦‎ 

میم برلی ادزی اب پیغام غبراز غدا کسی را ابق نمی بنۂم 
و شض اڑ برای حضصہول انی مہطاات دل پر رخصت عتا تی 
ترائم نہا۵ و:٭غفيی مَعَائّكفِ کہ درر ندست گکھ فمیرىی حسریى ذیت 
بای فچات آں پایشاہ ٹیگ اعتقاد از اس یا اہ بآئش رنتة 
ڈر ہوم ااعماپ کی ئه حق ٭انه و تعالوں اندلگف پذیر ر بعیار 
بخش اہمت و حکایس عمرر ہرںی لوف [ کہ بٍان کثرت علات و عدت 
ى ٹم حجمدٍع پادغاھان عراق ڈاز رای سمناز نرں جھ ماڈھ حصرت 
ہجو ا یمار کٹ دن ہلا ہر سي گرم دقواں ون 
2 نی کا انت ای ئیلھ ٭ بلک 8 
و ان اندیشڈ سڈ گنی تو یھ گلختی 
ر درملۂ انی رغمصین ورتمععاعء ( ۹8۴ ) شيیرغاہ تلع 
لیر وا )” از غاع مسلمفی مشہور هنذوعتايی اأآمست حےاصء کٹ 
۱ [۴ : ك۰ 2 ۱ ۱ 

وھر روز در عیرجلہا جنگ می انداعت و درژمانی کە ساباط 
مشرثے ہر دبواز تلعھ ؛شت ر نقپ ھا آماد: ۓەه اڑھرچہار 
طرف حعلہ 'آوردہ رب ردررنیاں دشوار ماخلتلهك و غیر غاد لز 
جائڈی کہ خود ایستًاذہ نٹ فرسیٹ کا حقہای پرڈاپرع , تھڈگئ 








( ٢ن‏ ) مورجہا 


(۹۲۷۳۰۶1۱ۃ() 
کہ مرا رخصظا فرمایند تا آخرعمز رنتھ چراغ آن بژرگاں رڑھی 
توائم ساخمت ٭ ٭ شعرہ 
چو ص‌مناحب خلف لبُودم ڑ ری ڈان ش‌مہین غاقت زا 
ژ٥ست‏ می آغہ گتے پریمان رجہل می ة ذٹاٹر ایت 

یر غاہ در جواب گقت کۃ سرا دربن رادی جالی مفایقھ یرد 
سا غما را برای مصلمتی نگ 7 : | . ایفذست ئہ ۵(عیہ دارم 

گھ ذر ائدکے فرنت بعون ایك تعائی رٹتقیں 6 9 
هندرمتان را اژخار ئغر پاک ا حقد قلفَک عائش عنفری 
بائدک توجہی تعٹیر کرذء اڑئنار دریای غور گذْغته تا تزلیاش 
کہ مد راا جماعةۂ حاب و زرار بیت إعرام گشتء بدعتی در دینں 
قویم وصلم مستقیہ محمدی ملی اللہ علیہ وٴمل' پیدا کرذہ 
صحاریہ کم را را زانجا بوٹالت و رعالت نزد علطان روم فرستم 
جا میان سی واار عقه براازی دیئی بس حدم یگی از 
مر حرم شریقف زان هنا الله ڈرتا اژر بالنمای برای سی گیرید 
اد سے اڑبی۔ طرفت ر خوئدگکار از الطرف [ِستَہ قزلباش زا مان 
بردارٹم درھرگاه که سلطان رم بر راو عی یه تزاق شد٭ ررباینطرقے 
سے نہد و بعد اڑ معاردت: زرمی پاز بمکان شویگن مراجعت میئند 
اما اگر از هردر جانے (عاطھ غٹیم ہا ایی لعٹرر کثرت جمسی 
کہ در ہدظاومتان آل نتر بان عوگۓا ور آتغر یازی ڈر ررم 
اعت طاثت: مقاوصت تزاجاش معلوم است ر رجا مان 


7۳27 پاتی إنۂ ٣۴:(‏ تے) وسلم۔ ۱ الہم انزلو إلمقعد المقرب بالغف ےی ے 


ع) 
ہ بے ٭ 
اگر۔ تڑ بہر شرمعتی میاں دربنفلی گرڈرنں 
گر ثٹز بہر۔ دینستي گمر ہکشایدی: جوڑا 
و غہرت چنان یانت ٤ه‏ درانى جنگ سردان غیب ہمدہ |ھل 
اسلام آمدہ بوذنك وغیزشاہ در ھمان تلق ر اقطراب زمان زمان 
بقیر ننے میگریت: ر ھوا بغایت گرم تو نر ۵ر قد فِروي مندل رو 
گاب می پافبدند نایدہ از التہاب ‏ اجل نذاەفت ر تاپائش 
ساعمت ابساءمکۃ سی اآئزرد ٭ بیت ٭ 
مین کز فراق می موزد ٭ ھب حودی ندازدش عندل 

و شقمیری ۸۶ نوید بن عنید ثر سامعتا ردبعت:حعیات عاریدی بداور 
جان [آترینی جارھناے عپراار ایے تطعف درتاں 7 نات آَرَكَفٹل ٭تطعبہ 
شیر اہ ]الله از مہات او ٭ غیر و بز آب :را بہم “>مخورد 
از پان رنستا وگفت یر خرن ٭ سال تارب |او ژ7تش مرد 
نکر اررا یس وسرام کور غابة ہمرل ار بوہ ززدھ عو اعت 
و مدٹ حکومت از پاتزقم حال و علطتت پلے عاللٰ و و میگویکڈ 
کہ رتتیي نع درائینہ نظر میکرد میگغت دریغ ئە در وٹنا نماڑ غام 
پادعامی ِافدم ٠‏ (بیاٹ: 9ف 

ابدل چو خضرآپ بقا را چعبدہ گبر 

ذر برو إعر مر ممندر رید گیر 

گر ارژڑري عاقین ‏ وعی دزسرث: بوك 
آزاشمست عور با4۵ کیثر قعید: گیر : 

آرازا بزرگی ر جاؤ ,و جال خویش 


)۰ ٣م‏ 
ادا زوےقلمهة سی انْذاحُننٹك از مق حتگ اژاي حقہا ہر ذبوار قلعڈ خورۃ 
ہر پاز گفتم مت ر زیڑعای'آن مرعقہایٰ دیگز انتاد 
و اش کرگرتت ز ھرا بای شیرشاو بعوشتا دچون یلیہ غد 
2 ین خلیّلن چب رژادا اور سولاذافظام الضنی الف تر ذزی سوڑژش 
ہا شإرغاہ ھ کرٹ بوٹانلد و ٹر اہ دران حالت ھرکر دم مّہ پیٹ 
وپس گرانہ اریدۃ خوہ :را اخیمة اک در مورچل برڑی ار یراد 
بودند رحالود و دران بی شمزری شرثاہ کم ادنگ اعال :سی مت 
ناك بر مرڈم ز٥ہ‏ ترتیب ی رگرلئن قلعد می نمود ر جر کس را 
ایدید اارمی آمد آغازت اگ میکرہ تا درغویت:إر اما 
عورچل رااھقتام بیشٹر از حضوز نبودہ چان باژنما کہ ویا[خل 
اعد امت و گریباںن گشتھ مر کار بکرلہ و خنیر رمافیدہ ذاد ثردں 
و مرداگی ذادند رگئی او ثفات ابفقبر حکارہمی رک کھ فزان رز 
جللم ٤‏ عر ھریکی از اھل .سورچلہا تمایآن و علاعاٹ ر مہرت جا 
اڑ یگ دیئر ممتاز ہك میدیٹد کو حیامیں صلی عکمان کم :نا 
ھرئر پیش اژان و ند بعة آزاں فونظ رد :مر تاپا عمار سیا 
پونیدہ لب رعمامۃة بہمان رنگے پزومو تہادہ رعارا: آصرنی 
وترقیب پر چلگں امودہ ازبافی عاباط غوف را دروں اغلمة رمائید 
و راد او س ہیما اوسر راز فل مہہ وی 
تیرزعنین طور طھان میدادلك ۶ه موازی چند وایی) لیس ڈیڈیم 
کہ پیش پہٹن ما میرٹتئن ٹا ہدورن۔ تلع در آہدند و غلوتَ فذئے 


۳۰ ) پلوبہمان رنگ 


۱ تلق 
وَلْقد ینا ار انور من بعد الفگر أكَ اض ہا عبادی 
ااصاعوں۔ تاربھجلوس ری پائت رعز داغٹی بھ برافربزرگ 
خوہ عادل خان نوشته ۵ز رنٹہنبور فرستان بایرں مضمون کھ فرچند 
واایت عہد تعلق پشنا داعت اما چون معانت زاہ خیلی بود ٹا 
آمذدی شا ذرگیا نتفہا مترھم بلغھ محقق ہود اجہت تملین آشوب 
ررزی چند بطریق ٹیاہی غما مخائفظت اشکر ملنمایم و بعداژانئہ 
ببائیك یغیر اڑ اطاعت ر انقیال: چارۂ ندارم ر اڑسافجر مٹوجء اگرہ 
شد وڈر ئواح یی تدبة کو رہ گہاتم پور خوا“>خاں ا زعہرتد ئه جایگی راز 
پر رسیدہ ببعت ضررري تموٹ چە او بعلطئت عادل خان بیشٹر 
مل ۵اشت نمبنت باعلیم شاہ وجشن عالی ٹرٹیب یائنٹار اؤ 
حرنو اجلاس ۵اإدند ر بعد اژانکه مکنویات سگرر از اسلیم غاہ بعادل 
خاں رمید آر آمدن خوہ را موترف برآشارت ر امتصواب ابن چہار 
کس د(فت ثطب خان ایب ر عیسیٰ خان نیازی ر خواص خان 
رجال خان جِلوالي کہ هر چہارامرنی بزڑک عالیشان آن حلحنء 
بودتف اسلم شاہ ابی جماعھ را بعہذ و قول لڑےہ ار ترستان و غرط 
کرد مہ عادل خان را در ملقات ارل رخصت جایگیر شود رو فرجا 
را گھ ال فنڈیستان ارالۃ نحايك ‏ بع ٭صرف اووا گڈارڈ ر عادل خان 
باتفاق اس‌امرا اڑ نواحیی زانہنبور اکاعپوز عرف عبكريآمدولسلیم 
شاد را از اگزہ بھکارپور کھ دراا حا حل پادشاھی است 
یامتقبال ۔رمیدہ و یک دیئر را دیدہ ازل عراحم عزا پرسی بچا 





٢۴۱‏ ی) چاو 


( عبس م,| 
تا کرہ ٹائے رننه سار و غنید گیر 
گر ٹي المٹل بہ تی سلدمان نغملۂڈ 
ررڑي چو مور در بی غاری خزیدہ گبر 
زرڑی:٭ ‏ چار تار غوس عغلبوت رار 
را گوئة _ خرابة عالم انید گیر ۲ 
شر خوبرر کہ مت رسیڈن بان ٭حال 
با "او یَرایڈ دڈل خود آرمیدہ گیز 
خرابعمتہ ایر :جہات یمڈل نز غائان 
اد خواب را تو عاتبت (لمر دید گیر 
عمر تر تادزی چو قموں و مات ایس 
انسانه را غتید4 ر ائموں فمیدء گیز 
مت اجل چو جیب بقلی ثٹو میدرف 
دمتی ہراز ر دامی يازي گزیدہ گبر 
کن بن شیرٹام سور 
وا بات لا 
الٹں ا و عق و تسعئایة ] 
آز٢‏ تولعے پلله :پایلغاز وہ باتفاق عیسی" خان خیانں و ڈیگر 
سے عقه در علطئثت تام مقام پدردعست ر:اخطاپب اعلیم 
غاقی مخاطب شكے وپمر ملا إحمك جثید مشہور این آية کریہے 


[) برای (|ن ): امرلی ہہتھ پایلنار ٦‏ 











(ٴ۳۳) 
گزان ستوعط آگرۃ ثد و تطبد خان وعبع خان نیز کە اڑ عمدہ امرا 
ر ازکان درلنت بوذند و ٹراز واتغاق .ابغان وائع شدہ وہ بوامطقنقض 
عہد از إسلیم شاو رنجیدؤد و زافثشمام تمام عالدل خان را میمامی 
میں رتت >عری ‏ ازاشب برات معہوہ :ظابیدد تا ذنعت ہار 
ایند اتغھا عادل خان ر خواصس خان غب برات ور سیئری 
رمیدہ آئ غب را در علازمت ڈیم علیم چھتي پنرائل ر (دعیم 
احیا کردند ر دررٹتی باگرہ توتف واتع غد و وقت مقرریگذرائیدہ 
چاشنگھی بوں کھ بنواحیی اگرہ رعژدند |سلیم اہ مضطرب غدہ 
بقطب ان و دیگر امرا بتیاك مایمت لمودء ایںجماع زا رت 
تی پیش عادل‌خان دان ر تمہ او این بوہ کھ مخالفان را آڑ شود 
خدا عاغتھ جنان ساعت راد تلعة ۔یثٹار تتہا پنش گیرہ ٹا خزایی 
وەآنایں آآچا را ہرداشقھ و عامان لذکر بہمرسائیدہ بار دیگر آمدہ 
ہہ صاریع بردازہ و میحی خان حجاب اررا از هعتےى ای تدبیر 
ر مامت این رالی اطلاع دادھ از مرعثادن امرای خویش نزكٹ 
غثیم رتوجء ار اجانب چنار دائع آمہ تا اسلیرقاہ باجبعي از مقرٹانں 
خوش ر در سد ھزار نفر اژزنوکران اعثعادی قدیمی بسرعت تمام 
از آگرہ بامتّعدإہ تمام بیگ برآمدہ آن امبراتی را کۂة غرعقّادہ 
بود یا طلبیدہ: مرسثاد و گت کہ مے از ہدمگالی عادل خان در 
حقیقی گغھا ابی تدسٹم ژرن ]میم علمق باد شد کہ خی میانں 
سا ار یژپان شمشیر است و بیچكداھ 
عسشیر ضررریة کار پکرریہ ندم لیا برمول و ٹامھ بر ناك کار 
و اسرائی کہ بعادل نخان هم حضی بودند چوں اسلیمشاہ را درمیداں 
۴۸ 


)0 ۲َ) 

آززدہ ڈل گرمیی ہسیار اظہارنمودند و بعد ازاعظة باتفاق موجہ اگرق 
غدند ر چون ۔املیم شاہ غدری درخق عادل خاں اندیقیدہ ترار 
داد بہكد ء زیادہ از درعے کس درو تَآعہ راہ عادل نان 
نگڈارند ر ابی معن يھرزت نیانت و جماعة ٹیر بہحرڑھی' ار رنتدن 
بضرورت از برای داع بد گمالیہا تعلق و چاہلوسی فرق اعد بعادل 

خارن ظاهھر عاختہ اختەكقتا کھ می ٹا ایر ںٰغایة انغانان بی پیر را پلطایف 
حیٍل نگ داعته بوٹم حا آتہا را ہقما سی عپازم فاعہ 

ممیت را بس سای عوزامونں 

و ار پر تخت نشائٰذہ خوٹ ٥ر‏ مقام اطامست و إِنْقبات ایسٹاد 
ر اڑرریٰ دنیا داري ھا خصومیت ر ماہمی ہعبار سی ند 
زعادل خان عریئه:جواتی : بوہ نو عاءتہ ۔ ویر یز وا ژررار 
حکایقہا دزمان مرٹم :مشہور است اما ٴ چون فراشت دومت و اڑ 
خدیعت اسلیم از طرے ر طر ز٣‏ ررائفت بوہ بآن معقی را نادمہ 
بر پا خاسستا ر اِعلیم شا را ہمراسم وتعظیم کید (جوسن ذاذہ 
بیعت مود تہنیت بھ پادغافی کرد ر اثارو ایثارراق غدہ واعلق 
شاہ بموجب رعنٰة گھ رنتھ بود یس خان رقواض خان ڑا ھمزاء 
ملان لے ملع و لام ار ا اق راو مکرر گرد الین پان تر 
رغخصت داد و بعت اڑ دوس غازی >علی را ؛ يە از *حرسانی خاس 
تین ساغڈری عاول:خان نامز گزد و عادل خانے این 
خب رغذیدہ بیائہ ریخ مر مبوات پرۃ خراص ان سے رء ہا 
کا غاڑی معئی را طلبیدہ تہناں ڑ می کة برلی عادل چا 
اورژہ برك مقید مات وٹمام امم زا ود متقق گردانیدو پا لمٹَر 


سے 








کڈ 

اعظر همایزی: دآ۵ە ابو رنت :و ھبیٹ خان بَوذِٹٍ :طلب 
اسلیرشاہ قطب: خان را بسڈم نڑت ار فرمثاہ ر |سلیم شاہ اررا باۂہباز 
خان توخانيزکِه دآماك غی رشاد وپ مزید کر کہ تتجال این امت 
و ججاچ رزگار خون ہو۵ ]ار سیزدہ چہاردہ تامی امرا ز امرلزاد ای 

دیگر را بقلعة گوالیار فرسناد ر اکثري دران حبسن ہدارزی ٹفاگ 
تالبا تہیي کردنك (۲) ز از تجمله ححدود خاے راد عاد ل‌خاں' سخ 
که درم ھقت مالگي بغبر شاہ کتگاش تلعھ ساعتی اڑ ریگ نموذہ 
غیرداہ اورا رلی عہد ماختہ بودہ چلانچ گذدت ۔ ر دیگر ثعال 
خان کیکرسٔت کہ منقریب ‏ مذکور شود ر درین ال لیم غاہ 
اعظم همایون را از لعور طلب ٥اشت‏ و ار عذری آرزدہ خوہ ٹیامت 
لی معیة'خان ہزادر خویان راک +٣جامت‏ و سٹانت رای 

سوصوف ہوںا ٹرسناٹ ر اسلیم شا اررا ہإمراحم الطات ظاھریٰ بغیار 
نواغت و بدِرَجة تقر اتلی رمانيد: (ما_ در باطی قصد دتع اؤ 
دالغشت ٹا ررڑی: اندررن ضحل تنہا طلبیدہ حرعلى :مرا را که ژندم 
در دیوارگرنان وہ ستل ژو ىخان نیازی و غترآن باو ٹبودہ ئفتکهھ 

(ینہارا می شذا می کہ دوکےائنٹ ار بغضيرا کە سے غذاخت نام برں 
و تل اژان حال آی. |ھرای مذکورعاحخب استعدال زا دزونت خجرا 
گوالیار ابد اخ واہدارری تفنگ آتش زد٭ عوخته بودند الا کمال 
خاىکپک رکه در گوٹۂ حوض‌خائہ چان إربصیائت پرورەکارمانت (8) 

)4( إَیفْہا تڑے مد میم .ور رک لسنے ( ] ارینچاٹا 2 
در ٹر عاز کہ2 فریگک تسفہ | 


] ۰۳۷۸ [ 

ایند اڑ رنکن احانب ار باز آمدۃ داخل انواي تافرة گفتند ردز 
اف اگرہ گعاریڈ توی ‏ رری' دإن ر غقمسمت ب رعاد لان اننان ارتلہا 
اجائب یل رامک ر فرا رنعود ر غوان خان رغیعی خانٰ نیاڑی 
1 برا عیوات (ننادثك 
و یا لفئری ئہ بتعامب .ایشان نامژن ئدہ ' بوں ڈر تصبة نیرزژبور 
جنگ ارد غالے 1ند آخر ناب مقاروسٹ انواس اسلیمشاءج نیارردج 
اجانب' گوہ غمالی هلدوممانٰ: گه آن را کماؤن منگریئن رفّه پقاۃ 
تراجہای آتجا برذند و قط خاں نایپ بر سر ایشان ٹامیزد گفتہ 
بجومدھ رلیت داسی کوہ زا ہس ر تاراي میکرك ر درین اذا اعلیم 
:چا ررقته خڑاین ]لوا ر(:یگوالیار فرمتاد و٥‏ ررقت مراجمت 
یی کورو: گہاتے پور رمیدہ ہا جلال خان جلوانی داز امرلی 
قیفلء داز انغفانان د گی از ھوا خواهان عادل ان بوہ ر اعلیم 
شا اژر ٹرھم بعبار داغشت چوگان باغتھ پمٹر و حیلء اررا در مٹزل 
شوں آززدۃٴبا برادرغی خہ(دان نام در زیر اندإفتم یاہغانی عیرںن 
2 دعری خون باینہا ۵اعت ر پھہانڈ تاس ہم تقل عانيدَۃ باگرن 
آمد [:) و ازانچا بگرالیار ئل آئرا پلی تخت ساغنع بوت- و درعقام 
قل, امتیصال جناۓة کم اتفاق یعاد ل حا داغتتہ عدہ کمر برکیی 
ایشاے مت کردا ر۔یگان کان را نچون مہر4 فرت:ٍ غطرنك از ساط 

دذعر بر میفڑغت ر 7ثط خان نٹیزعرالی یانٹتی اڑ قامنی گود کمارن 

کر رسمودھ ذرقجوز پیکن ھرب تا خان نیازی کە غی رجا اررا عُطن 






کہ ھردر باھے جہت ثمام و لخاصس باحد 5ا 


(”ن ازناچا تا ۔ سان برد ۔ دریک سم 


۳۶۲ ( 

ندازی نیز کە از کو آمدہ بار ماعحق غدہ بودئد یالشرھای 
چوں کوہ از بِلجاب بامتقبال املیم اہ آمدہ ۵رایام ارایل ژمستان 
ظاعر تصبۂ انباله جلگی عظیم ہنومت ر ذر شب روزی کە نرڈاعي 
آن:٭عاریہ خواهٹ ئن إءظم فمابوں از خواصا خان۔. پرمیدة بد کہ 
بی دز کے ام جلوس ہر که قرار سی پاہد ار جواب دآدء باہ کم 
رعادل خان کہ پس ربزرکگ غیرٹاہ وایق ۔لطنت ات نیاڑیاں‌گفتہ 
ایٔی چغ معثی دار۵ کە شندیر ما بونیے و علطاسی یدیگرآان زحف 
خواصس خان زا گه عواخوا٭یی شیرشاہ ب؛جان ودل دامت ائي, 
دامیڈ ابغان پعندیدہ نیفناد بنابرآن در رئثت افمقعال ایر تال 
جنگ ھا کرٹہ ر طرح دادہ از معااە باتفاق عیمی خاں نیاڑی بذدر 
زنمتا ریاڑیان ۵اك جادت ر غجاعت دادہ اڑجائب خرد تقصیر 
نکردئد ر ٹردیک بڑں گھ موی قلب :الیم غاہ زا بردارند ایت 
ہیک از خود کر و کیٹش: إیشان عوٰذ نداعت ٭ یت ٭ 
ژخم تو کزخون ٹوگوبد ×خن ٭ چون ئمكکث خوزد يە بند۵ك دھی 
و سعيه خان برادربزرک اعظم هنایون ہا جمععی اڑ عوارآن عخلم 
ومکمل بطریقی ۸۶ کص اءرا نع آد بپہانگ سیارک پادی در( مف٭ 
خواست گھ گر اسلیم غاہ زا تمام مازد وعھمٹری سی پرسیِد کہ پانشاہ 
مامت تا تہنیت فتے یدھم دیلبائی از میانة تیانی کہ اسلیم ٹاہ 
زا دران حلقه رن بودئد آزاژ ععید خان زا مذاغتھ ئبزہ حزَالة او 
کرٹ و از میانڈ چندین ازدحام حافة نیاں کر نا تمام عاختھ 
پماسف ہد ر آہك و نیاڑبان گرلئۂہ ٹوانب ٹ۵ھلئلوت ؟؛ تریب 


اس 
و سیت ٭خلضیں آر سیگریٹہ ابی بود اک سَغیرہ قمال عاں یہ 
درحبائة نگل اعلیم ان ذر آمدہ ہیں ہرکنگٹن مطلع دہ خیر 
بجراڈز فرعنا :کہ اسٹب ”عبوعان را لقمڈ دارری: ٹفنگ مازند 
و اڑ اندرون چار اعاف پر پنبھ ر چنٹك مشکے آپ نرعتاك زکمال 
خان آب ہسیاریداں عانہا رسختہ ر پیہانة غسل خرد را .از یاران 
گرڈ گرنٹہ درآن اٹچیدہ و خواب 'رنٹھ برۓ ئک آتش ٥ز‏ ژڈند رم 
خائمٹرشدند ر ار زیر اعاف زندھ سائك صبام اعلیم اہ بنماٹكنی 
آ پنداغاتہ من و ایی را عامت دیدہ گقت گ (قاس بی 
درست بوٹ کہ آتش در تو کار کرت > و اسلیم اہ عہن و سوگٹد ہار 
ذادء کو سس بعد خذالفتے نورژں اوزا خلاص ساخت ر باتفاق حاکم 
یلاب بھ سغیر رلینت: گہکران تعین ٹرموے. تا درآنیا بعرفت 
رمیہ ر غرس ععید خان کہ این مرگ مقاجات :را مشاحدہ کرت 
مرمود تا دز راہ اخور اسپان ڈاچرئی بحتلد 0ج فرمیاو ار 
آگرہ باھور ہہت ر پلڈ نیاڑیان روز بروڑ گران شدن گرنت و اعظم 
ھمایوں خطبع ,ینام خویش در الھورنخوانة ر اسلیے عاد از ھنان 
منزل باڑکشن بائرہ آمہ ر لخفرعاى انبوہ از إظراف طلاب داعثم 
مقوجم پاجاب گوی د مزاول خال از مالو دریی حرکت باہلغار 
آمدہ استمالہت ہسیار پانت ربعضی مہماث فرمسیان آرردہ مرخص 
گلا ر اعلیم‌غاہ ررڑی چنٹد در دھلی تہنقے مود ولشکر را ترتیی 
افہ غازم لھور گردیں (عظھعایوے ر خواص خان ر عیس یخاں رہ ۔ 


ے 


+ ) عیسی خان ۔ در یک تنم 


)۱ ك۳۳) 

ھوار در نزدیغی لھوز رمبدثة خراصس خان بعه ا ناش با عَیْحیٰ 
غان :از ھر*حاضرہ برخائتہ پلے غشن کرزہ راو بامتقبال وفقہ با 
پائصمك سوا ر گار آژمای جنگی خود زا بران عد ڑھتی آزد و رلی 
حمیی مردم خرہ را گقتء راہ دعید تا ایی بای سیاہ از میانہ بدڑ 
ریہ ار مو ج سلیم غاھی را رخٹھ گرہم باڑ ازااجانٹت: حمله آوردہ 
بعورانید ذربی سرتبه ژخمیابزانوی ار رسیف و اڑ اسب بژمٹیآمذ 
ز “خالقان اورا آن ثازت نجرد کہ خو۵ را بر رحاتیدہ ۵۔تء یر ماززد 
تا ہالانی :چہار پائی برداغتھ 'اررا اژان معركہ علائیہ پدر بردندر زی 
سی سردم خوث را از ثعاقب ملع نمود ر خواضص خان یبساہتٹ 
جانب گرئرتۂ و اڑانیا بناسی کوہ کمارن رنت ‏ ر عآل حال ری 
علقرَيبی ا چَلی خوہ مذکو رخوامن غد' إنعاء الامتعالیٰ ونیازیان 
طمع بر حکومت کشمی ریستہ بقریب کشمیریانں فر پیمولہا رنتند 
و سقیم زاویڈ عدم گشتلة چغااچھ مذئور شون انشاد الله ثعالی ء 

درمنة ارٹع و غمسیی و تسععاوٰۃ )۹٥۴(‏ انغانی عثتعان نام کو 
مزاول خان دست اررا بعببی تطع نمودہ بود ررزی درگوالیار کمیرى 
کردہ :در سر رالغی ضربقی ی رمزارلٰخان اندداشتت: و ار زخمی شٹھ 
ہننزل رنت و ایی معقی را حنل براغرای جلیمشاۃ نمودہ زاہ مال" 
پیمود و إسلیم شاو تعاتب او نموٹھ تا والریت بائسی واله ررنت ورچون 
سزازل خان درمیان ژمیداران 4 گر غں سلیم شا عیسی خانں 
سرر را با بیہت فزار سوار در اوچیںں گذاغنء بپای تغي رومید ہو 








٣١‏ تی ) حزوٹ 


)۴۸۲) 
زرہ امت رننلہ ‏ ریقیف را کواران تاراج کردتد ربعضی فر:(لہلی 
ادالہ غرق عدنہ رإعلیپٹاہ تا رهتا سغربی تعاتب تمز2ہ وغواج 
وس مررائي زا یا لشکر ہمیار پر سر نیاڑبان نامزٹ یاعةہ 
جائب ]گرہ معاودت تعوہ و ازانْچا بگوالوار رنت: کہ آں را ہنی 
بطت ساخثہ بو ر خواص نخان ر عیسیٰ خان نیازی گر با:یلدیگی 
منغق بردند چوں از معرد عنان تاباھدنٹ عیمیں خان بدامی 
رہ در مد رخواص ڈان پا پالصواشش صد مرار گراخٹ بتفور 
]من ()ر اعلامخان و شمع‌غخان نوحالی را اعکرمت لھور ژامزد 
گرںإنیدں و زمانی کھ عمسن خان یع کررهی"ں الفور ہمہمیٰ برآمتہ 
بر خڑاس خان ہا غشصد چہا رد ضوار کہ فرسرازی مقارمت یا 
+وچی۔ فراتمتیٰ کرٹ بعزم تمفیر لاہ رآمدہ ذریاغ غمرانں میرڑا 
فروں آمدہ و٭رام اھور قلع تد غتاق تا ]من شس خان غہر را 
نکاعداغمند و خواس خان درختان ہلند عقیدار وچنارآن باغ را از 
بای انداخھ بی ماختی شاطورو زیفم شدۃ بوٹ ممرعان خبرآرزدند 
ئە رای حمیی‌جلوئی ر امرای دیگ رعلیمعاهیٰ یا عپادی س یھزار 











() ازنطما تا ۔ خوامخان بسامنف۔ در یک قسغم روز درئیٰ دیگر 
بذین اعلوب کھ ۔ یڈھور آمدہ گہٰ ڑا ققل گر ر متغائب خہر 
ماب کرد گان خفید ر درھعاں زوڑ آڑ ات رادی مذْعثء ول" 
تواحی موغع سبانی اخبی جلوائی کہ قب خوکسخان ٹامزة عدء 
بی زسید ا آزل خراەغان شی ذاغٹ خرہ از سٹھا ح یز زاوی: 
امب گر ر چکگی جرداتھ با بعبٍی کر۵ہ جانب مزاہری ال۳ 


)۳۸۵۹( 

مختلغے زا بکار آید و حثام زا علوک بایك کرد دران مندزچ برد 
خواہ موائق شروعت باشد خواہ ئہ ر مبی احتیاج نیو کہ دراں 
بای رجوع یقافی و مقنی بایك گرد و امرای پنےمزاریاد دعزاری 
ر ببست ھزاری ھر روز جەمة خینگ بلنك ھشت مہ برہا کرٹ 
کقش سلیم خار را ہا ترکعی کە ہمرداران دادہ بو. بر سر گکرسی 
میداشتند ر ضمست از عمة عردار لشئر بعد اڑاں منصف گئععءپارت 

ایی پاش ر دیگران بلرتیب ع رفرف آوردہ بااذب تعام هر کدام 
با گاہ معمیں می نشسٹند و دہیری سی آعد و آی حکم ڈامه زا كة 
بمقدار دنا بند عائذ بود میاہیش مبوب ر مقصل ٭ٹخوائد 
رآھرمسئلڈ: کہ اشکال سیداغشت ؛جمیع شقوق رانواع دران می 
یانتتل ر بعمل در می آرزەند و اگر فرغا امیری از امرإ خاف آن 
حکم میگرل دیبر صوزت واتع را نوشدہ بدرلاد می نرسٹناد ر مخالف 
معاً یا خیل وتبار خویش بھزا وجڑا میرمید این معاماہ ٹا 
آخرزمان اسلیم شاہ امتمرار وائت ر جامع ایی طتخغب ۵ 
نہصد و پاجا رہئے ) ۵ ) خورد مال بوہ کھ در وایسٹ 7 ۸4 
ٹوابع پیائه ہا لشکر فرید ٹارنں پخجہزاری ھبراہ جه عادریى خویش 
علاء الرحمۃ رنت ر ایی ررش ر طح را دید ر هم در منۂ اربع 
و خملن وتععسارة یا خعص( )۹8٠۵‏ اللہ علم خراجہ ریس 
سربانی/ت جرمرامظم سایہے نامزہ یرہ در حدرہ دفتلو پانیازباے 
جنگ گردہ شکمت یائمت ر اعظم عمایوں قوتگرنتہ وٹعاذب 
ٹمودہ تا عہرد آمد و اعلیم شاہ لشکری گرا بر ھر باڈیای ئرسثاد 
تا باڑ ذرععان حذرک جا کروئکا ار درتن مزتبہ نیز غمتا 

۴۹ 


)۲۸۴ ( 

اسلیم غاہ در اراول سلطلت پئے پتے عزار سوار ذر سرکازھای بزژ 
هندرمتان تھی کرٹ 'ازالجملە مبارژ خان پعرتظام سور رائة عمزادہ 
و خعربوراً اعلیم شاہ بوں آخر سلطان حعہ عدل یىی خطاب یائىی 
درنواحیی اجاون از سرکارمتبل ہیمست ھزاری حاخةہ گناعت ڑا 
خواس خان ڈیر |مرا حردران۔ ولیک نٹوالٹھ کعید و:پابندء 
خَبرَکٗ زا نایب او گرد اہك رشمچنیں در ارازل جاوس حکم کرڈ+بود 
کہ درمیان ھردر سرای شیرعاه یکەمَْقَاعَلة یکا کررع یراہ بوه حرای 
دیگر بہخان (سلوب عازند و محیدنی و مقریٰ رحقایة آبی وطعام 
لنظری اڑخام و اش :ہرای ھند رر معلعان مہیا ذارلك ر اژجملہ 
احکام او ایرں بوٹ کے سدد معاش إیمڈہ جمیع سمالکے ”حرومگ 
هندرستان زا کہ غبر شاہ دادہ ر مرا ھا آبادان کرذہ و باغہا عاخۃّہ 
بوٹ ەتفثیز دھند و نگم و بیشسازلد دیگر ائکه پاترا را ازامراٹی 
کھ الْہارہ داغنند و آن در هك مشہوراست ھۂ گرتثلد ر نیان نز 
س, چنان کشیدە گرقت و غبر ازعادہ نیلی زیو لیق بار کی یا 
- کسی تلذاشت و حگم گرڑ۵ەکە عر! پرڑؤ عرع خامه اررا بامئن 
دیک (یٹغھ دیع واثیت را خامة خوث سلخته ر بر ئن و رحم 
داغی گه خی ر غاد ابداع کردا یرہ عپاھیاے را ژر نقد میدادند دیئر 
آرکه حغمٹامہا دراطرائے وڈیت پہر سرتارئ نوخت کە غامل جمیع 
ععاملات : و مہعات دیقی و ساکی وعالی باشد و تقیر ر تطمبر 
قررری وی رہمٹہائی که سنامیٰ و ارعیمت و موداگر و طرایفے: 

( ٥ں‏ ) خزک 





)1| ۳۲۷| 
و رقید گرٹ و عبر ان و عدت دو حال طایقڈ انفانای۔ دبو نژاہ :را 
ماگ کی وچوٹە ا گھی فرسود وٴازبسن ید ائی ائە در حق آی 
طابفہ 8ے خاگ مذاتی ر اذبار بر ترق ایشان الختھ فریز ملفث 
بگ نلوسی و جیال [(داد ر جععی را کہ ازبى ”عات خغامص بلاٹئد 
بر حر گہھران نامزہ دہ پیوسلہ جنگ ر حدل بانہا ماکرد نہ و 
و گہکرآن عادی عرو شغثل ررڑاته یا انغائان* سارہ داختند ر ہا 
بطربق ڈزەان :بە آردر در آمد فرکرا می یائٹنك خواہ ژن خواہ 
سرہاقیل یا بندہ برد(شدم ہی بردمد در عجض باجے رجوہ نگاء 
مَیداغتند و م+یشروختئت و (نفاتان خط بیٍنی ٤عیدند‏ ر پرھرائی, 
فلس آآزردند رڈٹچکس را مال عرش ادن اخوال باملیم اہ 
یرف تا نک ررڑی شاہ غععد ئرملی کہ ا اہرای ‏ نامداز عزال ر 
خزش طبعان معبورعند ر ندیم >خصوص گعتاخ بودہ ثػقت کە 
پادغاھم دوشں در خوات چتان دیدم کھ :مھا خریٹطھ از ]سای 
رو۵ مه شریکی ‏ غات آر در کی ژرر در یئ ی۔عانڈ اژان جتاھ 
ات برسر مپاھیٰ افتا۵ آو زر ,ان غندوال ‏ د؛تری ر+ت 
رذ ؛خزینۂ پادغاھی عائد اسلیم غاہ را این “خی خوش آمد 
و وعلنف' کرک کہ یعة از سراشت :گوالیاز'>عا۔:ان' حعاب 
دو سال سپاھزاٰ نمردہ زر اد( نداپنہ اڑ تضا آن حکے بعمل فو 
ثیامد ئک فرھماے ایام ال پا وی دست و گربیان غدہ بودٴھ 
۱ ھ تئےہ ٭ 
َ‫ جار سی بب إسررژ ک-تعہدچی ندعد 
نہش ٹ[رر گھ اس از عرف بسہراب وٹ 


و۳۹۵9( 
پر نیازیان اثنالا ر بعشبی زنان نواڑباامی خدند وحمۂ زا اووفار 
نرستادنہ الیم اہ نادہں آتہا وا مكمکا و بقراحش ازدہی 
خوٹ علم و حراپردہ ر اواب حشمت نیاڑیان ںا ڑھ 'پوسی انشاد۵ہ 
بوہ ۵ا۵ہ ویکی را معیدخان ودیگري را امظہخان هدلیون و شہباز 
خاى نامید وربرین قولس خطاب ھا مقوز ساخت و نقارها یایفغان 
سے تربت ہر دزرقای ھی و لہندإن 
طبل "َو میژدنك و مگ فلمم می گفتند ر ا جماعہ چوں هر 
غب جمعط بنسٹور نواحش ھنن بعام اعلیم شاہ مبرنتند ر نقیبائ 
و معران پاراز بلند: سیگفٹلد ؛ہ انا ھم نظر مولت 1ہ ملا ی‌غان 
ندازی و بہمان ان فغا میئند و این معنی ہر طایفڈ انان ٤ہ‏ 
قھ یگے تبباے ر یگ جہت بودلن بعار گران سی آعد ود ہا 
ازد تنفریمیار پیدا کرد ہو و بعضنی میگونند کۂ خطاب لی 
نیاڑیان ر داڈذن علرو نقارہ دو سرتیڈ اول بوٹ و اللھ اعلم و اعظام 
شایوں لے کر مرٹیڈ اخیورغعدست یائؤت دیگی کمر تا وال(ست یس ی 
رجدسعیث, نبازبان اژڑھم پاغیدہ روز بررژ رری ‏ بااخطاط نہا ر 
نیازیان ارلن بنا کرکراِ‌در نواحی رهتاس ہردہ کوھمتانی رااکە 
متمل بوالیت کشیر ھست ماجا و مقر خویش داغثئد و الیم 
شا از برای قشع مادا نساں ایمان با:لمعرفی گران حرکت تمذم 
وی قاجابٔ رحیدہ درمیالڈ کوەستال ٹمگی جای مفبظط رەمستے ۱ 
اخکیار گردہ برای نا داشتن تہازہ پا تلع بتیان تنہاد ماگ 















١‏ .] علاھ میزدند 





”‌۳22ئ]) 
معمد هتابوں پادثاہ از ری نمودہ پذاج بسلیمشاہ آررد ٹا باءك 
کے آر کرمکیدھد ر ہقرف آی کیل را بگیرن وب زننە بعجری باڑ اك 
و اعلیم شاہ ہم امتماع این خبر از تمامی لغفرخویش عبّٰوي 
بقال مُشہوز را ک دربی ایام بتقریب معایت و گفایت ازشعتلی 
بازار بدرجگ: اعتبار رمیدہ ہہ الاب تیردہ با جسی دیئراز 
إنفانان ڈرَ نواحی رعقاس باستقبّال سیرڑا نرسمماد او چہ املوم 
ضا ایی معلي زا در زعم خزیش بتقریب نا اعثمادلٰی بر طایفة 
انغانانی و اعثمان تمام برھیمعوں بامیی مزید اعتبار میرزا 
تصوز کردہ بوت آما میرڑا,ایں: ا۵ا را عہل غمردہ از تبیل اول 
خبدردی دانمتۂ از آمدن خریشش پشیمان غحق. وع 
ان .تد نذەمت :رآ یع الندم 
ویارجوٹ ایی ھم امتقان میرڑا آنی ہوں که اید اسلیم شا ثاقی تمودہ 
ەزرتت ملادات بشرابط تعظیم و افرام قیامنمود٭ پیش خواعت آمد او 
خود روژبارعام فرمقام جبررت درآمدہ زبراخت نرعوئیت رغدادیت 
نشمتھ بە سرسمت خان انغان داژد زئی کە عنصب بازہھی 
ذاشت نرموف ٹا عیرزا را مانلك نوکراں احال |لاس ہبہ تعظیمات: 
رعمی امرکرہ و کوزنش دا و آن مرد اڑ ری نا آدمی گری بزرر 
تفایٰ سیرزا گرنٹھ ند مرتبه بفریاں ہلند گقت ۶ء پادثا: نظر' 
درلت گہ ماسران میقم ژادۃ عابل دغا میکئد نر اسلیم اہ بعد إڑ 
تفائل پسیار تافی تکبر [میزنجائب: میرزا ردە خوش آمدی 








( ۴ ن ] ھمبوی ( ٣ن‏ ) نااعلمیدی 


۲۳۸۵۸ 

وعال حال نیاڑیان بآن مکجرر جن کہ چوں مور( ایشاں شلذمت 
ر بِکشیر در ]مدلد کشمیریاں کہ در اصل مکار و غدار آمدند اول 
خطازدان زا از راجوزي بقریب طمع درملطنت طلپ تمودند آخر 

زاھبران ایشا بس ہم ز۵ہ .احغام فشمیر زا مپر دااند بمہجتی 

آغارتِ اعلیم ا سر راہ پر ایشان گرننند و تا آئلد زنان نیاڑبان نیز 

بزاي تنگ ر اموس ترئش دسدھ ر اژان جملھ والدت" :وحرم اعظم 

ھمایوں بوہ ئە بتھمیریان جنگ کردا ز هر طر زی ر ماگ بازانے 

پنہان عدلك ریگ ٹن جان بسلامت نب می گویئد ٤ہ‏ در عہد 

غیر‌شاہ جماعۂ ا انعانان تبیلڈ علبل را در دھٹعونگا نیاڑبان ہمہد 

و مول طلبید در دزار کس ایعان را بدوجب فرسر4۵ غیر شاویقٹل 

رمائیدہ ژن او وڈ ایفان زا علف ٹیغ گرڈائیدہ بردئد و بیو (ز 

بے ال ھعان ]ش بر کاڈ ایمان ابو ار درین دار منای 

مزلی اععال خون مت ہددت یانئند ڈران تاگلا ھا ردرغا رام 

برادران را بقثل رمائیدە سرمانیٰ ایشان را نٹ حلیم شاو ت ےم 

ٹرمبئند وامجتری نیز انا برای او رواٹ گزداتیدئی: کڈ 
ازٹی اعوال ڈز ثار یی ڈیر سے ابراد پائتھ کے لسست ٹارول 

مقدم ر اعحب ‏ ترٹیبی موخ امت و از ژماتی اہ اسلیم جار 

انواج بر سر ھہغرآن و جماعة جانوعہ ٤ه‏ ارچامی ہے 

کُٹار آب بہت تحص جسۃہ بودنہ تامزد ماخثٹه خہ:بعمارت 7زرۓ 
مال‌گرہ اشتفال حا و ران امیر زا بیدا اڑج عل یآ بمیاز 


٢۱(‏ سی ) عورت 





۱ ا 








1 


آر سردم را ٥ر‏ حیائٹش الدکی۔ ترڈہ ہوا ر بردیش اکاب رو مذابچ 


)۱م 
کردند کہ مگ عورتي اڑ اشل حرم میرڑا مؤرود تخل معرض‌نٹکۂذ 
سیرڑا یا اہ ر زین از ِب گذشڈھ خہد را بان .راجء رسائید ر 
اڑاْجا تنہا برتعی پوڈیدد وجلردار یراد گرنق بندرتع(+) کسای 
راجه در نواحی سوشع گہری پرگنار آب بہی رمیدء عبی ؛جائی 


فرول آمد و آی موضع چوں بقرب سلطان پور نشمئاہ سلطان آدم 


گہھربسھ کررھۓ قلعڈ رعقاسٰ راتع اعت کسی بعلطان آئم رنتہ 
خبر گرن کہ مخول ژئی تنہا با یلگ جلر داز در نان مہفع مئزل 
عاخۂہ صدام ما ران ور رای قوة سلطان آدم تسا ائزمقاد: و 
تقبیص احوال نمودہ آمدہ میرڑا را دید رز میرڑا اڑہی جہة ز ثول 
بااعاع گرنته تا اوزا بماوای و مسکن رمانك علطان آدم قبول کرٹ ء 


۱| عریشڈ توقتھ بہ مععه ععایوی پادغاہ کە درا ٹردیئی آمدہ بودند 


ٹرسفا۵ و التداس جان اغغی ہمیرڑا نود پادٹاء فرمائیٰ حعمب 
عوال ار نوئةہ درعتاك تا آخر حال بعد از قوحال از میرزا را گرنت٭ 
نبھٹر در چشم او زہہ رخصت مکڈ معظمہ نرمردئد و تیدٹر اریم 
این راتعھ شد ر این تضٰایا جون در تاریۓ اگبجر تامھ ء نظاسی بہ 
تفصیل مذکرر است و ایتجا تقریبی بوہ برھمیی تدر اختمار 
ٹمودہ امت واز جءلۂ رقاہمی کہ در,مید اسلیم اہ زري ذادە راتمۂ 
غاہ ٣ة‏ کھٹہی ہن و مجمل ایی تصوٰہ آئم زی ءاہ سےمهت 


آ در عہد غورٹاء از والیت ہہندرستان آمدہ خوذ را سید میگرفت ز 








ا 


+) صلی ہت ڈر ظر حع حسم 


۵۷۰۷9٥ۃ10‌۳0)‏ 
پنفاق گفٹ در نردیگے ٭راردۂ خویش خیمط و شاموانہ برلی 
میرڑا نب فرمرہہ إ٭چي و عریبائی رر کنیرکی وخراجہ مراثی 
بجیت جاحومی ضط اغعید وکےہ ھی میرڑا را طلبیدہ 
مشاعرہ میں و عبت بڈاخوغی میگذشت رو میرڑا ازان تعلفات 
رتواقعات ہمبار چان آمدہ از عمروزندگیبھڑا ر گشت و ترصست 
اجہت فرار می. چست, ر انغانان باری بزبان. عندی حزلیٰ 
میکردلد بوچیں بدربار سی آب لد هر ي آید و ندرڑا 
از یی مقریان: ؛عضور علیم عاہ پرنی. کہ سوزرٴ کا یرد ار 
گُِفت مردی عظیمالشاےرا میگویند میرزا گقت برییتقدیرسلی‌غاہ 
خرش: صوزر باك: و غیر شا ازان مم غرعتر بد و علیم شاہ حکم 
کرٹ گھ ڈیگری ای افظ گویند و مطاریم بہ می رڑا نکلنك تا زرزی 


لمایم شا از سیرز( غعری طبید سیرزا مر بدیپھ : آبی. 


سطاع خواد ٭ بی :ہ 
گرڈش گردوں گرداں گرڈنائرا گر رت 
برحر اھل تمیزان اتصانرا مر کرد 
اسلیرغاہ نعوای ظلم را دائمتەر این ادارا ُرو دزدہ بموگان پنہانی 
کم نرسوں تا میرڑا را چشر بن نہ دارند ر میرڑا بوسیلڈ زستی 
ڈاران ہا راج از راجہالی کرھی “شی کردہ ارزا بہعدھا (میدراز 
ساخنہ ابرین آزرھاتا اپ ۃاک چوکی بغنار آپ چناب بستند و 


رغبی چلاری برسر ققیدہ ازسراہرہ٭ پور رعت و تادہائان خیال 





( ۴ ن ) سور یعنی سرغ 


۳ 





ز۱ مم( 
ونیاڑ یعدار ازیں رعلدر تطع نظر اڑ نتوحات ذرنظرش سی آررفئد 
ر شہرت چنان یائته بت کا ایشان ین مرتضیٰ رشی اللە عنہ 
باخوں ۵اغقاٹ ر از غصایمی لی این بوك کھ ھرکد مَمکوَک اہعتادہ 
بودي در مقابلة آن بی درست نمی ٹوائست دید واللہه الم ر 
تجہمت فابقڈ معرنتی کة بشاہ ”“حمد ۵امثنت او لغوامت ۶ء مبیة 
خرت را پھ برادرزادؤ مبر ابو طالب بدعد إیکان :|ندام پر تبولابٔی 
معنی نمردن ر مردم را پدگمان ید راسبے ا رہیھٹررری:نمود رگقت 
وگوٹی در اکابرو اصافریدیٹ آمد ر شاہ محمد این دو عزبز(لوجوہ 
زا درونں. حویلی خویش طلببدہ اجلی ممفوظ نلعداشت رو 
جمامڈ سعلے ا باالغانڈ ار درآمدۃ یددرر پر را کە ‏ هرٹو بلغاز 
رن مشغول بودند شہید ساخته پەر رنتنه و مہا حائشہر آمد 
صورت حالٰ زا ازغاہ ٭حمد امتغمار نئەردہ لر اناری پاک آرردہ 
گنا گھ سرا آڑبی حال و تہقی تبعت زً نمیداتم کە قاتان جھ 
گسان ہرڈند ر معضری بہر اثظاہر درےہشگرتہ ڈرین باب مصحجوب 
فریشہ ثز املیم غاہ دربن مقام ترمقاد و الیم ٹاہ نغدیم الم 
ہا عیف ال علطان پرری را که: شیے اللعلام دمدز |لضشدرر بوہ 
برای تعقبق ای ڈیہ بدھلی نرسناد و نرامین برلیٰ اِحشار اعبان 
عامای ن عصر مثل میا حاتم عثبلی و میا جعال خان سغنی 
ر دیگران باطراف مرمتان و ٹا ڈر ماہ بیش این معرظ ذرمیان بوڈ 
ویند از اق ر ٹفتیٹن بعیار بقیالی ر قریتھ معلوم شد کە قانان 
ِدافنَڈ ما >حمد بردند و مورت حال رإ معروض إملیم شاہ داشتخد 


ھت 


)۰۳۹۲۰ 
میژزست ر دعوت (ےءَا میدائموت و خاليی 2 دی لبون ٭ نظم ٭ 
شفاں نے می بايك گرامات و مقامات است 
ڑل انان اھ می بینےش مات و ظامات,|مست 
ر ہارجوہ این شیرغاہ را بر گمان رالیا بر املیم شاہ نیزاز زمان 
شافزادگ ی باز اعفقادی عظم تعمجت پار داغۓغہعد و درخدمت او 
رنتھ چنانچہ ملوئ زا رمم سي باشد تفاول علطئت میگرنت واڑ 
خس نل یھ اورا بر قش ای ہ رمیداعغےف م راہ 7 وڑی بد 
خربرد نزک غاد >حمد آرردہ بردند در ھمان عاعت اعلیم شاہ رحید 
ار اغارت یسلبر غاد کریر گفت یں حبہ را چٹ رپا دشامیٰ اعتبار 
گردہ ہنودادیم برغیژر بر مریئھ ر برر (ملدٍغاہ آن رابي ا۔تنکاف 
برداغنتا راز برای خردعان :3یک و زد ررقت سے 
چہ ئیکو یو قال مرخ زم ٭ نہ بررخ ژدن: بائله عە رخ زدن 
ودرآخر حال اورا اینمعفي گران ثمو چٹانۂ ھمیفه تر' بوہ 
بہرتقدیرچوں احلیم شاہ بہ حلطنت رمیه ہر عہد ار در میفی 
امو طالب نام وی مھ خاام ہوہ دیٹگری میر غمص الذیی ۳ 
٭خفرم ر برادرزادۃ اوبوہ از رایت عراق در]اجاب ہاردری الیم 
غاد رمیذہ بدھلي آدہ و در سمل بر سخعات غہر مقل گرنةہ 
مرجع خواص و عوام بودتد میر ابوطالب ۵ز وادی, طباہت 
آنچنان ید بیضا داخت کڈ انڈرمرقیٰ بای او شقا می بائٹند رنذر 








: ٭سسےںسپپچےج کچ 


( بی ) ہر 





زََ1و۳) 
نا1۵ ٭شغبل غعد ٭ رباعی ٭ 
تعصیل فرام باید را رتے طلب 
تقعوی وریافات و عیاداٹ ر اذیا 
ہی ایی و تحصی لحال امت وجب 
یع از وفات والد ماجد ترک فی رگوی رعمی و اّفال بای 
نقوش و ھی گفتھ ر برجادا طامت رمنہے رنافت و اذا 
مغلیے اختفرزاز و امتمزار گرتہ طالبان ‏ را را 'ارخاد و تلقیی 
سیٹموٹ وايشنی هلوز بقیڈ از آڈار نفس‌داغت ر بنوجب۔ > آفرما 
خر عی روس [لصد یفن سب اجاہ۔ ہر ابنای جنس تفرتی 
جمتھاٹعی خواعت ئە شی ڈیگر درآن شہرباری غردت عٹانتی 
داغتھ یائداتا آلئه ذر رزڑ میڈ مقتدائی را ازمشاۓ مئرمعۃ مخصودء 
سم شف از غابت غیظء ر عثرت إڑ*٭حمۂ ٹررث آورذ×عکعتی عظایم 
یسال إز رسائید وگو سشٹخی بالقران سیزد ربرادرا ڈیر سب 
و اعثبار اژر بزرڑگ تر بردلد نیز اطاعث او تبردہ پآن مباھات 
سینمودند ڈریی التا مان عبد الله ٹیاڑی انغان ۶ە ار از خلفالی 
نامدار شدے سلیم چفٹی اعپوری بوک و بائشرہ برغصت او 
بزیارت مکۂ معظملا راتھ ر علوک اطدار م٭ختلقف گردہ ر ہمبر سیه 
محمد جوٹہوری تس الله عرہ العزی زگ ذعوینع مہدی سرعون گردہ 
بد گروریدہ و ظریقڈ مہدریت گزیدہ اڑ ۔فحجاز آمدہ دربیانەتوطن 
نمود ر در گَركة ہای ا زآادانی در ز ٹر نذار خوض مەکن حاخدھ 
آب برمر خرف سیِکفیٹ رچوں وتت نباز میرعید بعضی ازگمباں 


مع : 
و پیش إزالكۂ جواب آید شاہ ٭عمد :۶ء ازان عزت بای خوارزی 
عائش شیاوزدہ فی اأعال خرن کم کرد و بالی آی 
جغرات خورت تنگ زحمت رجود بزد و غیر این جم میگویند وہر 
عالمیان رافے گردید کە آن غمم ریامات ر موامدات برای ریوو ریا 
بوٹ نا برای خد ا ۔ ترکت الانیا للدنیا ٭ زبامی ء 
یک چلد ڑب خرد چو عشبرکني ہ تا +مچو گی زا حقت غیرٹنی 
انیبان فردغ را ژر زیر کنی م ٹا یک عم گرعاہ زا عیر کی 
و ای راقمط در عنڈ نہصد ر ہے رغشںس ( ۹۵۷ رروی شود و ڈیگر 
َانْعَة غی علائی مہدخ بیاله پٹ کہ لڑڑڈیکیک ات بوائعڈ 
سیدی موا ئە درزمان اسلطان جال الدبی نیرز غاا اذْتغٹ 
بلکہ خث النعل: پالئیل باپن: مطابق المتہ وعرع ابی تخال 
بطریق ‏ اجعال الک در غت عائی مذکور حسن نام ڈارد کە از 
حگے کبار ڈیار تال اما اود برادر خوردش شی ثصر ال ئة 
از اصول علما بوٹ اڑ بنڈالہ ہزیارت مکۂ معظمھ رمیدم و إزانیا بہند 
آصذة درخطة بیائه رحعل اقامت اِنَداختاہ و اف ذصٴالاف و الغتے۔ 
تار آن مال یائثلك وبرادزیززگ باراد وهدایت ر خورہ یفتوی 





رڈس علوم دیں, قیام داشت ۲ر عیم علائي کہ اریف: ارلغلم 
و از عید عبا اثر ضحای رصلاے ر میمای غباب ئُما سی عیادۃ 
ا رم رسول اللہ صلی الله علیة وعلم .برا پیشائم او عیاں 
لٹ درتارعف ہدز بژرگوار کسپٴا علوم ظادریٰ ر باطنی و تہذیب 
احٰاق وعٹرو علوک می ثمود و فر اندک مہدت تس عتداواہ را 
اہثوت حنات طبع و دنا رعفقای غطرت مطالعء کرد٭ بنڈرٹس 


)َ۳۲۲) 
کار دی بعضی زنان غایدك بہ از سردایگنٹن 
در دلیری غی رمادہ پہٹو اھب و نراسنت 

ر در جوارمیان عید الله آمدہ اژر بطریق پاس انقاس تلقیي ذکر 
بررشي کھ عیلی ابی طایفہ عقرراست گرنت و معانی قرآني ونگات 
ردتائق ر حقایق إں بآسانی بور مغشوف گشت و جمعی تثبراز 
إحباب ر |-حاب ۶ہ باری جہت (تاف ر اعتقاد داغتد بعضی 
٭چرہ ر بعضی متافل “عبت اررا تجای اختیار کرد راہ ملوک را 
بقدم ترکل سپردہ حیصد خانه دارمردم بی کسب وتوارت وزرامعت 
رحرنت ذیگریمرمی بردندار ھرگاو چیزی ا زغیب میرمید تمہت 
بررڑس إفغما۵ بطریق حویت رایت منگردندك راسوالنی کرنعڈ رجَال 
تیم حارڈ وق بیع ع در الله ۔ را کر و زگرمنگی 
می مردند عم دم می زدند و گر کسی ترک عزیمت ہموجبٹ, 
ترارہإه ایشان وادہ کسی میعرہ الیته دہ ای درراہ خداىتعالی 
صرف سی مود و دو وتت بعه اڑنماز اج و تما دیگر صنار رکبار 
ذران ذاہرة جمع آعدہ بیان خرآن می عایدنہ و خیز علائی را نغسی 
گبرائی موٹر چنا پرٹ کە در رقت تقسیر ترآں “یق ازر مرکسی 
کہ ,می ٭فید انٹری خود دستا از کاربار دنیوی باڑ دافاە آن 
صمبت اختیار میئردند و ترک خانمان و عیال :و اطقال تردہ ر 
بر عخت فگور نات ر مجامدہ عبر ئگردہ دیگر پبراموں کسےر جز 
خود ٹمی گشنند و ائرآن ھمست تمی بوں ڈائل توبہ اڑ معاصی 
ہو ۶ مئے جا ترنتہه بود ہمیاری را خر چان 
دیدہ عد کہ شب ازلواز خازہ رظریفن ر ]لات طبم را حنی از 


)۹۹۹م( ۲ 
و:عیزم نشان و إُکشان را کہ گذر دران مقام سپ انتا جمخ گرڈم 
اقامت نما ۔چباعت را للژم میداعہف بمنٹاہۂ کە اگر کعی زامایل 
تجماعت نسی یافف ہلی چد بار دادہ ترغیپ: تمودہ تاب 
جمامت از دمت یداد و عیم ملائي اچوں ریٹن ار دید پسیار 
خوش کرن ر باەعاب خوی شگفحکہ میں و اہنان ایاست ۶عءمیان 
عيد الله نیاڑی دارہ ر زرٹغی کە ماگرٹتار ‏ آئیم جزبت پرعتی 
و زنارداری نیس ہ۔ ریائی ٭ 

تایکف مرہیی از توعفتی باتی است 

اندیثة کر بت پرمٹی باتی است 

گنی بت و زنار شغستم رستم 

این بت کہ زندار برسنی یاتي امت 
ر طریقۂ آپا ر إجداہ خرہ را ترک داد دکاں مشیخت ر مقتداثی 
زا رٹم ز۵ہ رچا: برسر پادارر غریر نہادہ درپی استرفایٰ غربلی 
خویش گعت ر بطریق ئررتئي. ر خراری فغش ہین پای 
جماءۂ کە ایشان زا عابق آزردہ بر می نہاك و مدد معاش و اکر 
ر خانفاد گذاعتء درادی ترک و تجریہ پیش گرنتھ انچھ |میاب 
دنیری ٹا کتب ھے لہ داشت عم را :ہر نقرا ایٹار کرٹ ٴا حاولغ 
خویش ئفت ۶ھ مرا درد طلسا حق گریبان گی زگھتہ اگر ب تقر 
ات مب رمیٹوانی کرہ همزاد ھن باش بعماللہ وگر آہ حصة غرہ 
ازدن اموال :پر آزر ر ژەام اختیا رہ ر دنت ۔عہد بگیر 

ذداری مرسا وگنہ فور از ہرس 

ار خرہ بجرین غیرد آغد رفا 'داغی ٭ بی ٭ 


وٹرو ٭ وھ 


' 


)۲۹۹ [( 

آن ٹیزگر ازدعت بعد ری ہو 

خر‌+ائی بہمان وضع و حالتکھ دإشت بااخشں صد و عشعامد 
خائة دار مرٹم بامید آئغه ذریی مفر شاید باءبان رمقتدایان انی 
طایفہ عبت ذاشتہ :ررش 'اھل ‏ درایربداند :مٹوجة گزات ىد 
ر زمانی گہاز پیاتھ ٴبقصبۂ ہمارز آمٹ :جامع این ارراق زا پدرمرحوم 
پەازست ار ہر۵ و اڑ جس خورد عالیى صررت او مائنك خرابیٰ وخیالنی 
دز منعَیلڈ می سائذہ رچوں اخواض پور نزدیک ‏ !جردمپور رمید 
خواصۂ خان کھ دزان عرحلہ نامزں بوث ولا باعتقبال اربہآمدءداخل 
زمر : معلقدان غد ار چوں نسماع مقید دہ بر حر شب جممہ 
درمنزل ار صونیان اجتناع می شمودند ر عیۓ عائی :ماکر ملغی 
و ماقی ر آھر معروفے و نادیی سنفر بوہ بناپ رآے محبت رامت 
ذیامد ملع رژجر اڑنگہ ذاغتی حق عپاھیان عارا آن ؟؛شت 
٭مثلء ان تول اعیلم یترک لی مدیقا۔ مشہوز امث رشیرعاتیٗ 
اج ہف ببضی موائع ۶ہ پیش امن از ائثذالی رام برنمتھ یە بیائغ 
مراجست نمود ر زمانی ھ اعلیم شاہ ڈز ارہ بر مسنه حکرہمت 
استقرار گرنت ر آرازا شیعلاثی بسمع لر رید میر سیّد رنیمالدین 
محدث و ابو الفتے تہانیعرئ و دیگر علمای اگرہ را احضار مزمودہ 
کب ماٹی را باغولیٰ '٭خدرم ااملک مولناعہد الله حلطإن پور 
از پیائع ظطلب ذاشت اریا جمعی از ا اب “خُصوص خوٹ کہ وہ 
یکناہوش ومعلے بودئد بر فرگاہ آمدہ ر برعمیائیکد درص ول سلوک 
میباشد مقید نا شدہ سام بر وج معٹوں بحم (عل >جاسٴکرہ 
املیم شاوجواب إئرہ گفنھ ہر و ہر مقربان ازرفع غے یمیار گراں 





۳۶۱۰۸4 

تمگا و ]رد و ]با هم خالی ماختھ مرنمون سی ساندئٹ ر نی 
چبزی از امباب معیشت با خود از غاب اعنماك بر رزافغ 
حق تعالی تم یگذاغثلد ر رر نوررڑی تو دسٹور العمل 'ایشان بوہ 
وَشمق از احوال ایر جماعھ در گتان ‏ جات الرکبد اوَرا۵ یائتہ 
7 جا بایك دید بارجوہ ایی حال اماجھ ر[۷ات خزرب برای دنع 
سخالمانٰ سرع پا خہد انی تا را رارحالا 
اطاغ نمی داغت خیال مئر کہ ایفان ائٹیا ا لسم 
أجاهل اَعْنیْاء س اتْعَقُف > وھرجا در شہر ر بازار نا مذررعی 
ر منہبی میدیفنہ جیرا و ہوا رنہ احنصاب میکردئد و مااخظہ. از 
حائم نمی ڈاغتئك ر اغلسب اوقات غالپ بپٹدند و از حکام شہر ھرکہ 
موائق مدھججب رمشرب ایشان وگ ڈزامدإں سی گوٹیڈند وعوکۂ عنکو 
پوں تاب مقارمت نذاقت ور مار بائی گفید که در ال پعرر برافز 
اڑ برادر و غوھز اژ رن مفارشت گریںء در دای مہدریڈ ذر آسدہ راہ 
نقر و ننا پیش مي مگرقتفد ر علان ےید :إلله چون ذية ھ شف 
علائی با عوام ر خواص ہر اتاد ررقت صائے اررا خورائدہ ازئِی 
معلی بہر بر آمدہ ندمت و نضنی گت قہ روزگاز اسٹال این 
امور ہرتمی ٹاہ رحق ذو زمان ما تل تر از حنظل گمٹۂ ازین 
رادی اختراز لازم شبردہ یا خمول باید گزید یا راہ عفر حجاڑ بی 
پازد گریت ٭- ٭راتی:ء 

"آنں, کس کہ ژغوغا نرعد وٹي برو 

لق جہان دل بنہه رای :رر 

دید وی جزودت 





))2 
امت ( ۹۵۴ )اڈ رتمقام ایران (حادیی [ گھ ذرثاب خروج عرقی 
مَوعَك وعلامات آن راع شدہ ] میشد گزے عائی مینقت ۶ه عما 
غائمعی مذھبیه واطا حنقی :و امول حدولۓ مھا ئیگژو اڑھا 
ڈیگر توجتہات ار تاژلات“ ھا را اذدریں مجحقف جو عبولٰ 
میداریم رملا عبد الله را غود ٭حرت انم یگذاشت ومیگفت ئە تو 
از علمای دثیائی ر درد دیٹی و مرتعپ چندبی ڈاسفروعاتی 
ہنڑارگ کہ از ڈایرڈ عدالت خارے اد1 خلو ڑ آراز سرد ر سازاز 
ان کو عائیةامی ااتوقةا و بنوچتیا اخلابتف:*سجے ری علہ 
(اعلوٰۃ آو ااعلام مللغی کھ ب رقاڈرراتا تعنقد بیراتب 'بہثر از 
عالمانی کم در علوک ر عاطیی زا تبلة ھت شہد ماخ اث ور 
:علم کر بر کا واباغ بید مع رشبا ۵زد زا چزاع وٹ 
راامتال اہ مقدمات اْيْندای دز تعقبر ر [مائت ملذانی عبر عامّل 
مظقفت ر ممّْشہدات اڑ آوات و احائیٹ می آوزد که عل'عبد الله 
را جال دم زشن بارٴٹمی عائد رکر ائلای سف روڑی)اتھامتا ملا 
جال یہد ذانْشَئئه ا۰رق:[ی حدیٹ زا که ذر ہاب حليیه و علامات 
دای مؤوغرں رٹ يَاَنہ يَیِن خوائدہ ٤ہ‏ ال احِبہة چم یں ان 
تفدیدلم بصیعةڈ تفقی ل‌سفثق از جلل خیکائ یتیصی کر :گفٹ 
تسا اللھ درمژآں عوام لاس خوۃ زا باعام الما شہرث 3ا1 
و غنوزءبارت ادرمت نمی توانیٰ خوائد چھ جای ثکات و لغازات 
ر الثاوق عاوم حدیت تعمیدانی کھ عیارع اجلی ااجرپه ا ستگدابعل 
النفشیل از جلا عست ثة از جقل ته' لام تو بائن او ملقعل غذہ 


حم) 

آمد و ٭خدوم إلملگ خاظر نشان(علد شاہ ساحَتة وٹ کھ ابی مبندع 
فعویں عہدریت میئند رمہدی خہد پادشاءٴ رری ژمبٍی خوامد 
ڈد و چوں: ع رخررج:دارڈ راجب القتل است عیعی) ججاب ئ 
تپایت فرجط تقرب ۵اشتا ر دیگرامرا چون مد عائی را ۵ررضع 
ا مرادی ہا جامپائ پارہ رکفشہای کہته دیدنک بعلیم شاہ گفٹند 
ە این مرد با این حال و یا این ھیات سی خوامه کە پادعاعیٰ 
زا اڑھا بگیرہ مگر ما انفانان فعد عردہء ایم وچیش اڑ انعقاد 
چلس باعثٹ عبۓ ملائٹی ہموجب عادذت سعہود خونی شس چلدآزٹ 
ترآنی را تفمیر کردہ ر چغان رعظ ینائع بعبارتیہلیغ مَھٹمل بر ذکز 
مذمت دتیا ر (عوال تیاست:ولمانت علعلیٰ 'زمان و عایرخطاہیات 
گقت ۶ہ اسلیم غاؤ و دیگر امرانی حضار سجلس ران 'تمارِت تلب 
پسیار موئرالنقاد رو آب در چشم کرڑٹہ حیران عاندند واعلیم ا 
از >جلس برخامقه رخود مقید دہ اڑ رندروں “جل طظعام ہزالی 
عل رھترعائش افرمتاد: و شبی لہ خرت زان 'عطعام تفاول نم وذ 
ون غنثام آمدن اسلیشاہ تعظیم ارجا آررں و بیاران خوہ همیں‌تذر 
گڈتا کھ حرئہ را خوش آید اخورں و چرے ازر پرمیدند کە عبب 
امنفاع اڑ طعامخوردن چه بود جراب داد کہ طعام توحق معلعانان 
است ئمہ شا شرح ژناف٤‏ ارزحق خوٹ متصرف شد اعلیم 
غاء ابارجوں ابی خشم نر خوزدہ تعقیق آی سای ر تمقچبیں 
عضیظ :را بعلما: حواله کرٹ ر شی علائی بقوت حدت: طبع 
وسقای باط بر هر کدام ابشان در اث غالب : آمك و چون مر 


میدك یع الدین کھ_ رقات ار درمثنۂ اربع رین ر تسعارة 


ٌ“8۳ ) 
تام مس گہتاە کروی مخْووم - عم را پ:- 
شر یر طبطی گن سردار پیش فرکگسان 
: پہندنے گر" سے ج3 دای اِسمہت وسذفت8 زڑ بہار ان الغلقت باعام 
ایی رراتی حائم سینا اورا خندررز درار لڈ خویشس نتاقداثعشت 
ردرذاہرا ادرف جرررز بای وت لی غیردے و تیبارت یراد 
بلک زیاذ× اڑا ہار گرریلنٹ ( 1بی خبر زا ٭نہیاں۔ پسلیرقاء ومائیدتد 


ا 


وعرقی رت آر اجب 
ہصد آب وتاب خاف وائم خاطظز نغان اسلدم کا4 ہاخنت رحکم 
رطلبےب کی عائی خادر غن مقار ایقعال اعلیرث؛ آڑ 1 گرہ اتب 
بتےاں بقصد دغع ناڈ نیازبان متوجنگختم نود چرے *عافی ہیاتھ: 





بیتزل اسر ریت :خیرم العلک ابسلیم غلا گذت اک 'اڑتتلۂ 
یر اھ عبارت ار شسعائی (اٹھ چته ںرڑی خاسی یائنبر !ما لنّنڈ 
عظیم یعانی ہے عبدالله دیاڑ یئم مرعد ری ر ہیر تیازبان 
لت و پیوستھ با حبصد ز چارصد لس صلے مل در کوھستان 
ییانہ می بائٹ و (نساد میثعاید عتوز بریاست' آتش خشم سلیپہداہ 
کھ تمنۂ خرن نجازیان بر اڑی لفس شعلۂ ز ر بمیان بہوہ لوحانی 
حاکر بیانہ کہ آڑ چملڈ برگڑید گان خاص قن غبداللة وٹ اسر پاحضاز 
شی ترصود ‏ رسران ‏ بہوہ: نزد لن رننہ گفت :لن ماب بچناں 
سے بیاے کہ غما ررڑی چتد بعوجب آمه از باچذ ر گختمانت جو را 
کڈ بکمیہ ر اریے عہر اجلی دیئر انتقغال سائیت:تا عاپد پان 
ذکر ٹا زا ٹزاموش حاڑت افاردیگر بر زیی حرف: ناك ددع 
انت کردہ باغيك رس نبر عذری بسندیدہ خراغم کت ٭ع ء 


2 





)۴۳۱ ۲۵) 
دیرم نزد بریی :قواسن عو مندارک زا میکونڈا کة دریں ”جلس 
>سعد عیۓ علانی بردر ازاے رو ہاز ہمہشری مشہور است و اعلیم 
شا ٠‏ یلاہ بہ پان و کلم آو غدہ مقفت ۶ تغسور سعاتی ران 
طافردہ یائی و پتغام ھ ڈبے دا۵ کہ از ےدعرئکمہدنی مرعردی 
باڑٹي: ر آحنقد ادرگرش سی زی سخ :انتا بک کہ می 
تر(اہ رج ختام قلیرہ خویش تعیب اہی میئردائ وکا این زم 
اگر بی حم سن اسر معررئ نفغردی حا باڈن سن ہن اسرقیام 
نعاى واگرلہ دہ 6 بقتل 3ت مرکو داد٭ إئٰك وسنی 
سی گفت او اغتقاد ٌَ راٹھئی تو مگولم تیر کدھم ھبنت ٴ٭ 


۔لاھ ےت چوخواوی . علامت وراست 





1 ںا انا ار وڑ خفر باعللم تاو ےک لد اسروڑ نل عل 5 عرداز 
بتضنے :در 3اا قح مت الا ر۴ ریہ رثرٹ عابق زار کثت/ و 
رترقونے بر الل ار طی نود خر المر اسلیم او کم ہر 'اخرای 
عم وت8 لئے 7ا اذزر عملاک عس عیاش ۲ ہذڈگری پر خرن تلم 
عت ی گلۂ آز۔الہا بازهولی عب رٌدگی ودیدی مہدویڈ '[ن دیازادرمر 
0 ۱ : ہی تل سا سر دھرے ۱ ۱ 
داٹک زی مد عدودو کرینڈ ان ار [الە واسعم غوانكہ برغا-۶ہ 
لی عوققس غازم إں وایت گردہد ٭ پبت م 


(وقەم؛) 
از پیفتر متید یه عقریت ر تعذیب او ٤ِشتہ‏ ٹا یک ماعت بتشش 
سوارہ ایسفادہ اورا ا تحیفرمسود چو ں۵ انس تک نغص ازر منقطع دہ 
٭ ییت ٭ 

نقسی درمیان مبانبی ابو ٭ آن میااج ےی ھراڑ مدیاى برغاست 
مائد و رران در یع ٴرا کە زمقی درتی باتی ماندہ بوہ درخام 
پبچیدلد رتا یك کب و روز ارزا درجای‌آتش گرم نناھدإشمئں تا نعال 
'آعداو ابی واقعہ در سن خمس ر خمسڑی ر تسعمایۃ ۹889] ری 
نمرہ ویمداز ەحت از بیانه تطع نظ رنہدہ میاححگزید ر چندلاعی 
دز اتقانسقان وود و چتد هي درمیاں انغانان تی سرحد لجوانہ 
ماہین ائببرر ائبیر سر بسمرمی بد رچتیں میکشت لہ این بی 
ثمرة 4ےہ ارباپ تیل ر قال ٭ نظم ء 

لی خدارندان ۔حال العنیار الاعنبار 

ری خداوندان, ال |لعنڈار: العتذار 
فاقیت پسرمٹد. آمدۂ اڑ راہ و ررش مہەریت: بالعل ایا ,وزثط و 
عاہر مہدریہ را اژان اك باز ذاغنذہ بریش مہنشرعان عامڈ اعل 
الام سلوت سی ورزبك ٹا در سن نہصد و نوں رہ (3۹۳) زماتی 
کھ یندگانحضرت مٹوج الک پثارس بردله ار[ طلبیدہ پارا زسیی 
و معاش یغام او و مرژندان آو در سہرد انعامٹرمودئن و در منۂ لف 
(١٠٭۱)‏ درس توہ سالگ یآخمینا عالممائی زا پڈرود گر ٭ رناعي ٭ 

ور ند زمیں ۔مہان بپالی تو رد 

گر دإنش تو عبق ا انلطون ٦بر‏ 





([۰۳۲٭م ٦ی‏ 
مٹرس اڑزبائی که عب درسیائمت 
اپ عن ار حَدِخغ عبك (لاؤ قیول ئکرد ر فی ابی پاحغعامییہی 
غیور ر”خدرمالملک ہیومٹ در اکشراڑ فرعت امت اگر جای فویر 
رفتھ سرا بطلیئد آنے ژسان در سوائت عظیمخواھم انتالہ پٹابرآنجا ک 
یدہ گرروھی رعددہ با دیدن ری اولیتر است ر ارادة خدارتندی 
اپنچا و]نجا درحال ر امتقبال عماوی (مت تا ٭ريه مقدر 
است خواهد رمید - اید یدب رر إاله یقدر یاپیجراہ 





عفان ىر نہ دردست مصاعت بین اسی 

عقانں ٹمس تضا وو ٤ر‏ مصلىت ایئکعسعت 
ا شبات إڑ پیاتھ رراں کو دیاح رتت کوے الیم شاء را در مر 
سواری دید وگفت ااعلام علیگ دریی حیی میان بہوہ ٹفل اررا 
گرتتہ.: خم ساختھ گشت کہ شُتفا بپادھامان انی سال مرینند 
عتے ہہ تتقی جالب ار ڈیہ ر گقت سلامی کہ سثت اھت و یاراں 
پر رسول صلی اللہ علیھ و [ٴلم وعلم کردند و رسول صلی اللہ علیہ 
ره وعلم ہر اھان رغی الله عنہم گفنء ان سبیے اعت سی 
غفر ایی نمی دائم اسلیم غاہ امراف ی‌شدائه پیر علائی همیٍی است 
ملا عیں الله اگھ درکییی بوہ کفحف :سی اعلیم شا آنرسرہ تا 
ارزا بی 'عاشی زیر لگد و مشت و چوب و تاڑیانہ گرتتلہ و شی 
سیف اسنوس نوم شر ات ٹریم انث کم ریت اعَقولما 
ونود و أمرأنلا فُ امرتا و و ذبت ند متا او قفا مگ ی الوم 
الکرین ۔ اسلیم غاہ پرعید کھج ساگریڈا علا عو وت ٣وت‏ 22 
دا را و سارا پھر ساخوائد املیم کا غدت وغلظت ررزیدو :پیٹٹز 


- 


() ۷مم | 
نائص ائد لآ ثتمان رائنظ احتعاب سی ڈالنیا و دران ضوك 
گنر میقرله بہر حال در ٹوزیز سی از ٹجویز فر عاید بزہ کنتر 
رآعف شب غائی قسف ایی خیال قاسد امت ہایں دلیل ۶ہ ژمائیڈہ 
ثقصلے دٹیہی در انثقاك ابغان ئ٤‏ یر نامشزوعی بائد وامر 
معیرف را سب موت تخصیٰ وشرر خال و جا اوٴڈاننٹ اڑ 
ان مسلمان توَعتقك تا ملاحظۃ اسام ایشان کردہ رد فی 3ر 
صست نلم اعت چھ جال آلئه غم معلماتی ایڈا یاید عورذکھ 
ااپتاا علیٰ القاءث اندك -[اععاءء ‏ سلزم شدثف اما ٹیم بدد طجیبت: 
اززری اتضات در عثٹاء امتذار و امتنفار در آمدہ مت عائی را 
تعن ئنمبدہ بتعظیم و احترام تام پیش آمٹ رارل مت 
باعلیم شاد توشمت باہری مضموں ک8 چوے ممئلڈ مہدریہ مرتیف 
علبد اسان تیسعار اخٹائ :پمیارزی بان تعبی عاءات مہدی 
وائع ات اہ ران چچ نزو و لوت عائی تُمٰی توان کرٹ 
غایلش غبہڈ اررا سرتقع باید اعت |لجا کاب تعذابا امک 
ور کت خاب علفالیٰ تا ہمیا خوٍفة بزہ عق هَرَِابلد۔ 





قرژندان ےی رخاطرنمان إر گردائبدئد که درم الماک :سدزااصدرر 


انت ان ئے ٭ذالفت آر مینمابند البتھ پاص طلب مما 
منگردل رو ذرتی :ہعت پیری ابی جع انت راہ ملف طی لعوڈن 
ر مرتکب عثاق غدبد شدی از مصلےت در است بٹاب لے توكلَۂ 
ارل را تس نمودہ خولعی معواعی از جات یی بكہ خطلیٰ 
ممنعل پر خشپٹن آسه سة عود (لِلٰیَ پُنہاتی باعل کاہ لیٹعتد کھ_ 
خدوم السلگ |فرزز از علیاىیحققدن است حقى“ش اور ةتوي 


اہم( 
اینہا هتھ عبي ست ھمی پایک سرد 
وٴیعد اڑائکه املیم غاہ نے نیازیان کرنء باگزء مراجعت لموڈ علا 
عيف الله ےلب گا: را ایم ك و حووں بذاك مسمان داد باز برپزن 
آوزن گکھ انیل آزھندیۃ طلبیدہ رر اجرای حک 'نرسایلد انی 
ودرد حا لد او ماع کر کر تفر کی جائی خی 
وحال تفہ پہار نخان آسرید |و معثقداار گغتھ و تام لشغر پار 
گرریدہ چنانچہ خویشان اڑھم تیرا چسٹم بمذھپ ا در آمدہ إند 
احتمال خلل اد زملاک ابستا اخلیم شاد 1ور اڑاَجاطلب: نمردہ 
چوں مڈ عهد اائہ رإ اپ غرض دائستە ہود و عالمی ٥یگر‏ را اؤ 
علماىي دعلی ر اگرہ تابل تشفیسص ایی حتف ٹمی پائت دیع 
علانی 'رادربی مرتة حکم کزد تا ذر بہار ویش سے بس طبیب 
إناعلف که شی رَِعان از ہابت افنقاد ئقش ہیمن پلی ازم ینہاہ 
و ماق کامین کرجی سٹیر ٹوکتھر ابدور لجا فیافادہ 
ہموجی: گُفنڈ اوعمل ثماینہ غیی عائي چون چا رتت اڑ اندرژدن 
خالہای ات دہ طہیے آراز جزیٹ و ساؤ ايك ر بعضی سارہ طبعی 
وشرمی دیئی نبز گ۸ ذکر آن |“جائيی مر دارم زین ہنی ار 
یراو بی إِختیا رام مسروات اتی مک ئرں غرم یدہ چوں پغیار. 
فابی مسر بت وقذرت کل دداغتاولك و احقادش خزاب دادتو 
گ بعضی رسوم ر عاداتگھ ذر مندوستان خایع عدہ آزان: قپنل است 
کا 'اگر آتہا را مٹع کنٹد یف ما اتفق شرری ر نقصانيی 
دنیری ' و جائي . رہاني بعائع غايك شوث زتان عندیہ لہ ایق 


زاجعس۷٘ 
جال ‌الذیں فیروز خاہ خی بود بمد از کشته غس عیدی سولع بلکه 
القضاى عہڈ سلیرشاہ عریعفراژپك ۱ رشا ناف ای دا لازارف را 


ق ۔. ھتنے 


سردم جع از ملاعبد (لل ۲ھ یدء درریش آزاز ٹوٹ مث ائأسنئق 

والحعق ٭ہچنان وٹ و ابزی راقعع در عنلڈ حبع رو خمموں وتھعمایة 
)3٦۷[‏ رر ۵ك و صاع لرر اید خرن رس دا پا بوہ این درتاریۓ 
پانت اول ڈاکرالھ دوم سقاعم ربہم شرانا و از جملڈ رتایع ہد (سلیم 
تام یتنل خوامذاںحستمجمل ایی تشیہ آلغھ خوا+خان چون بعداز 
جلگ نذازیاں گراغتھ بداسی کو8 رنٹ اعلیم شاہ ٹا ان گرانی زا 
که ہرادز علیمان‌کرائی وعالم ترین و فاشل ترین سلعلۂ افغانان بوڈ 
ذرآےدڈوذ ناسژں گردانیدہ از سقام بری:ہاو فرسان نہشت 1 اج 
شان را خرچند بعہد و سوئنه ھم باغت از کوہ ٹررٹ آرردہ کار اروا تغام 
ماڑی و اجہت اعاعکام إمکنڈ آیحوال تا خان چوںکاری لنوائست 
گر فرمان عہد و قول حلیم غاہ رز پار ترعتاد اوازروی مسلمالیہا 
بارر کرڈہ آہت٭ تاج خان را دید رٹاے خان ذر ساعثۂ ارزا بقٹل 
رمائیتد سر زا تزد لیم غاہ در تضیة ہے فرمتادہ جعد اورا در 
تصیڈ مرمٹی اڑ نواخی عنیل دئی عاخته ازانْعا بدھلی آرردند 

و ابی وائعب در علۂ ٹسع و خمسیی ر تعععابة ( 489) رری ذا۵ر 
معیبت تعالكذ تاریے بائنذك () رٍبِتئي از جملڈ علوجمتا اراِی 
بوٹ ٤ەھمراء‏ شیرشاہ چوں بکاپی رسود در اگ ررہدھ اعلوائیان آ بلدہ 





(۶) ٹر مصبیث بعالم ثه ۔ نہعد و ھعقاد آوته عددمتا 
7 


( نتم ) 

بجی اوسنتا ر ذرای قفتم ک اعدم غاہ دز مقام ہےاب برہ غیم 
علائی در مقام بی بار رمید چون خط سر مہ رع بدء طِب را 
سرن ہو کہ اژن دذمہی تائت حدم و معطلق العثان نارغ البال بای 
ڈیۓ علائی خی ار گیش نئرٹ و ماققہت ئشہ (علیرقاد مابوسں 
سس تاز یا ژدن نرمرد ر غیۓ عائی خر ذرگلو جرلخت طاغون 
کھ ڈزان سال در جمیع سالگ ملد غابع غدوبرد راکٹری ارَخايق 
تلفک فند بودند ذاقت چنا ٹیل دران مت رمعل تقر 
لاڈ آے گمن برہ وازر رە٭قی بیش نعاندہ ٹا درٹازیانڈ عوم حان 
غلوی ارقائب حعلی را گذاختھ باموانڈ قے معن مدق عَبْدَ يک 

1 ۱ اوھ : ' اق 


سک سو ۱ وو سے 
سس اس ھت ا و کے رس اق 
"سے 


مقندرء یراز گزی و ڈرنزھتثاء سالاعی رات ولا ا سمعت وا خطو 
ث یلب بشر 12ا گرعث ر بعداڑژان جتۂ ثازت اور بپای پیل بعتء 
پار] را در اردر گر ائذند و حم ترصوگ:ق ئا تالب اررا نے تم اؤند 
و موائی گماغققد و درھتان مامت مُرمر تتدباه تال رڑیدس 
گرنت ٴہ مردم گنان تیاسی بردند و در تیام امک ر علفل مات عظیم 
انتا و زرال درلت اعلیم کاء زا عتقریب مترمد بودند ر عباعٍی 
سیگوینك کو چفدآن خرس گل جا برقالب غبم راضٰتھ غد گ ڈڑان 
پغہان گھ:ّ حکم عبرار پیدا مردہ برد ر بعد اڑیں تضید (ع ) ززال 
شد ر دولت املیم2 ھی بھر مال تغفید ولعیام مايدك تَضَرۂ علطان 


کس ام 3 








7 


۴۱۳.) 
و ڈیگران ھم رحبّدۃ آزر پرمیدئد کہ ترا برپی قعل: ×٤‏ باصف بوڈ 
سلیم شاہ ہریں صلی رای نغد گفت ای مراک خاتہای ہمیاز 
کمان را خواھك دوعت ژرہ تر اررا بقصاص رمائیہ اما لے شمعھر 
را غثاغت گھ باقبال خان دادہ ہہ ۔ر ایی ائبال ان لڑ ازاال و 
اسازل ھنٹیسثٹال بت ڑھ چاٹ ٹاہ خْذمت شبر شاہ میرک ر جوں 
پسیار یت منظریٹ ردنی ر اہلہ ز کر یہ ز ٥حقر‏ اررا رع ]ای 
درعلد عیارت 'آز جوامہ باغد می گتتنہ ر اسلیے ماد ارزا از 
اسقل السائلوی ب رآرزدہ ابا علدبن درجڈ ثغرب رمائیدہ ٭حسو 
اسرای اہم الغان خبك ماخہ یک ساعت از خود جذدا: می 
گر ائيه واڑان ررڑ باز ئە یىی غمشیررا غناعت ساقصب اررا گرنٹہ 
مظہر کل غلیں یرجخاایں اصلذگشت رھرچلد امرای إنغاں لغب 
ہرقنل ار ئرلئہ کت مرا غرع از ترنیت خرد می آیت وہیت ٭ 
چوب را آپ قرو سی ئبرہ دائی چبیست 
ڈرمٹ آوت زمر برٹن پروزدة :خویش 
لیر شا کہ بہمین اظور بر انغازان ینا گمان بوے حال3! خوت علکا 
سرکب دہ و انیون در شراب ارالزرك مار گزید٭ زھرثوی کُرد: 
7ك کہے انغانان گشنہ ‏ و بعزن اسیصال ایمان ,بیٹٹر از پیغٹر 
بعرویماغم وررزکاز بزتان حال میں ایار میعفت وبیتہ 
بنیاتئردا ۶ھ لفی خالعان خراب ٭ای خافمان خراب چوەبہذیاد کردا 
و آعد !زین زقایع اسلەم شا مراچسی نمو ؛جائب گواایارا کہ ای 
تخت ساخٹہ برد ترجہ نمرہ جوں بدھلی رید خبرآم ۶ہ “عمة 
ھہایوں پادغا: ہکن رآب ٹیل بقسد تمخیر هتد ر۔یدٹك راسلیم شا 


اکر 0(۷ 
دن ٹا ہمرورر لبات مصري را پرنتہنبور میفرسثادء باٹتد رھم چلیی 
تعام باغات نیڈ بیانہ را ژر دك تا انبة ھر روز در مثازل اسزا و +گرا 
سي. رسائیدہ باعلد در ھمین النا اجل ذہرافاہ زمیدا و علیہ شاہ 
گھان ثناغتۓ ڑا سلغ بیع و چہاز ھزار روپنڈ ار ژاڑ پانت ٹی دو 
لزوجھ ‏ بقایان آے زر:تتصیل ُرد٭ راسل خزانۂ إر٤زدائیدك‏ ردر 
دن سال خے وہ اعیٰ راد عیۓ اجنالی کتبری: دماوی کە 
یقشایل علمی و غعری آراےت وصاحب صجادہ وندیم ومضاحب 
غاص الٹٰاس الیم شاہ بولا ردیععتا حیات سیر۵ و سید کاہ میر 
اق ازریم وا ٭ ہے ٭ 
ٰ کات خی نی ار ء تاریۓی مہ بلدہ رتتی گە دزسیان نبوہ 

راز چنلڈ وقایعي کہ درایام (ناست' اسلیم خاہ درمقام بی وری 
نمو ان بود ٤‏ ررڑی ‏ اسلیم عاہ مالین ور شا براءپی راعدرری 
ضرع نشم جریدء از اردر بطرییق عادت معہو ك پمیر تلۂ بای 
گە بپحائت یا شش گررہ بنا بوہ میرم تاگا تخضی ‏ از 
سرگنشذو ر و گرتتہ و عمھی رید بٹل بموجب مٹل تاب غرا 
پنہان گرد٭: پیہانة داد خواھی پیش آمدہ ژخغمی برر اإنذالقت 
زعلیم او آے را ناك عمتی. و چعقی) ہر عرتازیانہ گرزی 
و ٹمنڈ نازیائہ را تٌطع ند زو' اوزا اندئِي ”جروخ ساخغت رچونں 

راف ژڈم دیگ برداشی علیم نماد جمتي زد: خود را باقی 
7 تا ند شمقیر را ازاسست لی دوہ فی متا 
تاب خلی اجوار1ر6) بر مزال خاى ک منظورول تھی رسب 
ال پسنٹ اسلیم غاہ بود تاخَتء آد و رُخمی براں خص 'اندلشت 


سی 





۴ض ۰۴ 
اجای خود مذکور خواھد غف إلشاہ الله تعالیں :و اسلیم شاہ نبڑ لینں 
خبر را غلیدہ از ڈھور بمرعت در گوالیاز رنٹه قراز تمود ر دربن ائنا 
در ئراحى تصبہ انببري رفٹه بٹگار مشغول ہوٹ کھ جممی اؤلوندان 
باغوای بعضی :امرا سو راہ ا را رن قصك غذر دآغدنك ر مذبی 
این خہر را بە سلیم اہ رسائید اربراۂ دیگر بشہردر آدہ و جعتیٰ 
را مڈل پہاوالذدہی زەصود ر مداکھ حرنتَتة اریاب عدربردنہ بقتل 
رسانیيد کسانی را ٤ہ‏ گمان ید بر ایگان فاشت مقيه می ماغعت 
و می ۔کشت و ذر خرزالھ گکشو۵ة: جگر عام گرٹ گه علونڈ ٹر سالف 
دینھی را بدفتہ و قرامین پامرای ہاجہزاری ر د٭ عزاری بای 
سشامیں نتہشت و بإعضی پائنلدا و ائٹری تھ کرھمعتی حجبی' 
کھ مٍاء اجل غنیم قالب تر ازآھر غالب لعت(1) ہرو تاختنن ازرۃ 
٭ بیت ٭ 
آٹ میحر دإغمتا پاش نوہ ٭ زان پالان گڑگ خررادر ربود 
ر متدمۂ یعضی لزان عپاہ مرگرت دلبلی بوں گە در حوالبی مقعذ 
ابر [مد ر بعضی سرطان سی گفتند ‏ ر از دزد بیقرار شک خوں 
کے :کرں ھیے نایدہ نداعت ر دز رتت امطراب ر بیطائئی اہ کاھيی 
منافت کم سی خد( را ایکچئیں غااب:تمی ادائسمم درین حالت 
هر تا ای یداتب ذرلت نخان زا در مقابلة خرد نشعنی 





ری ھینین درمرمم حخد و غالیا ہدیں, الو جج 
میں حبی سپاہ غنیم اجل ٤ف‏ غالے ٹر اڑج رخالب عمت" برڑ 
تاغتن ]ورڈ ۔ 





زم 

گه. این خبر شازك زلو _ہرگلو چعچاندہ بر دران:۔ماعت جد] 
ٹہ و آب پر سر ناریخنے و گلو را بات بل عواریٰ نرسوں 
ربز ارول مہ کرو زاہ طی نمودہ منزل حاعحتا وعام۔ وخاصٔ 
لشکر او ئء اڑناعیٰی بان آمدہ بودئد چون گاو بمنگن بی اختیار 
دتبال رولغدند ریعضی رزرایٰ ورلتغواہ ار بعرض رسائیدٹن 
کہ جو لیم ہق مقار ند رسی'ھبان خراب ان اگر دای 
سای حم شود ملاسب درلیت امسہت اسلام شا جواب ذا۵ 
ك ذرین رتتہ اگٗر زر خراھم داد حمل بر زبہنی. و احتیاس ٭نی 
خراھنک کرں پذاہر آن بد از این نتم باز گکتھ عَلوَنۂ در مال را 
بڑگا تلم حکم میکل اشکربان مب رگردہ رآ در جگ_تداختہ مترمد 
یٍورت رسیدند و زسانی گر بعر ضس اسلام اہ رزمائیدند ئک تروغائہ 
طیار جمعت اما گاران ارایہ در گواایار گذإت الد چم حم مؤشون 
گاشت چلٹیں هھزار پیادہ رجالە چے کر سی آید گر مافیالد مت 
میگدرنہ و او جمامہ را کاد او خر اعتار نەودہ ازایہ شی ترعود 
ارعا مدق ان پیم دہعست آمد ھ بت م 
ان کھ تر بیاني ات ھمم مردم ائد ٭ بیشتری گار و خری بی دمكد 
و بعضی مگہا ازان کیل برد کہ خر گذام را عزار جزار کس دز 
درعزار کس منتر وبیشترعی غشیدائد ریایی مرعت ور عرش 
عق ررز یہ پنیاب رید رھماہوں بادشاہ خر پناہر بی 
مصاع تھا تا یلہردر دامی کرہ غنائی ازجد کشئیر رنتمرلیمت 
اچانب ہل نرسردلك چناپ تبڈی اژٹن احزال بطریق ‏ اجمال: 


.. ( ۱۶م 


ہمائّٰت بہدا ذردست بوعٹی قاتویں 


تا آر اڑب عالم برحعرتے بصه ذإغ حسرت درگلذشت و سلگ را 


بکام دشمثان دز/ذاشت و ءندنت حاومت اوه عال ہوداو لعش ازرا 
٥ر‏ سہعزام بركە پہلی قبر پدرش دن نعودله و ایی راتعھ درسنۂ 
نە صد رخصت ریگ [1۹1.) ری دا۵ و از اتفاقلت آئۂ درئی 
لی عال حعلظان م۱ وٹ گجراتی ی باداغاعی ہصقظت نصقجارو 
کی ہما اسم فی ایخ را و 


غاد ر می سید نعبۃ الله رکش اخخاص کہ 7 نضئی بی 2 
مضاحہت' قالب نب |سلیرڈاہ ٹوٹ ایی ں ترتع بات ھ بت ٭ 
سح خعرر را ۔زرال ]مد بیگک پار 
کھ عنق از عذڈل ان دار االسان بوں 
کی محمٰث شافخنداہ گے رات 
شعوی شرات خوٍ ٹو جوای بود 
درم اسلام اہ ان گان احسان 
کا خرزندی عزیز غبر خان بود 

ا مس اڈیق عیر جمان 
ڑم تارج غوت ایی سم شسز 
خُھ عی برعی ثژزال. خحرران ہود 
اِملبم شاہ یاوجود اخواندگی اببات تقریبی ہسپار خاطر داغشت , 


([[آۃخ٘ 
عي مرمو ر نظریغبراز ری ا درجائپا دیگر تمی گمانیٰ 
٭ بقت ھ٭ 
ندھۂ جا برعت ر مرف متا ئ پیلد رررہ غخل ہار 
ر یا وجوٹ [ئگ جی شوزي برر غالب آمذہ برہ ھی نر ےم 
میگشان ان ٹرژڈائشی میرقت کہ جیار [5) کا ست و می گریند 
ا زی ا پہلوٹی 4 بہري دیگراگڈتی ٹرر مر زمان دشوار مسشبپہ 
7 ارت می قاع آاثریت عاى را سم نوا 
بعقابِلڈ ای فرماپئی وافر سی گفّت :۶ہ رر سرا بچاتے ار بگرائیں 
زی اررا کا ئدوہ چرمسیم ئ کیا رای امت اابة یی از 
سی ٹون ار ھعان؛ ساعت فرلیے خان رمیف ر اسلیم قار ابی 
ٹس خوانذ م . ٭ بے سی 
قلارسن سی نشفامی گ چعاام بنا 
باش تا ٭عرںی +اراں ‏ دگ ڈریابی 

زاز حِقان عسطرع آسمست ڈھ اعرم شاء اخزینك دا رحکم رٹم پٹ کے 
در ررزی اچہت خبر جچ دہلتے ھا تا لك تر جح نا پرمیدم پڈد من 
اما پا1 تر ازان ورمیدہ بتصرتی پر یاز گنارں غرضنا جوں 0 رز بروڑ 
بلؤہ ساعے بیامسے ٹر تنگی دہ اطیا از فعااجءم عاحامَدَئن ە٭ بوے : 

ڈە دمی چے ئك ہا تفنی ان غیموں 

امول نہی چوشد ”حرف زجتیش ال 

اہ یی جز قرر رن پا ازاطی 


۲ ۲۶ ٦ 
ہزاری منئفت کھ برادر جان اخفى اپ چمر ضەعیفغا ئن‎ 
تا مر خوث گرنتہ لڑوا نجائی یرم کە کسی نفان ننعك :و‎ 
ببادغاھیٰ کزی ندافتھ باغٹ و تام آی بڑبلی حرگز تراثلہ ان‎ 
ظالم بی رحم عبول ٹکرٹ و ذر حل درآمد و اعفہر مادر سرپسررا‎ 
بریدہ و حالا نعل ار س جلاو ماع اس گھ نعل اعلیم ال و‎ 
میمویلد کہ لملی شاو چند مرتبہ تہ تل سپارڑ غاں گر١ بژرجڈ‎ 
غریشن بی میگشت گھ اگر پسر خود را دوخت: میداری اڑحو‎ 
برادر عو بر و اگر ابی .را “٭خوافي مین حیات ازر متقطع‎ 
مازار پسقاعت ماگفتا گے برادرضی بلہوؤول لعمب ر لغ و گار دازڈ و‎ 
خلت پادشافتی بر قامتا  عنّتا او چستتا ٹیست اڑ خون آر تطع‎ 
نظر کی راعلیرشاہ آھرگہاورا میدیں چرم خویش را ہعماعت مفگقن‎ 
کم عاتبتا وفتيی بھیعان خرامین:شہ ئہ .مدي  نداغنہ بامد‎ 
٭ بت ٭‎ 
رید جوان بینك ٭:پیر درزخعت ام آن بت‎ ٥ ھرچع‎ 
و عائیٹت ھم چغان ش۵ کھ اسلیٍم غاء بتفری بِلنة بیٹ ٭‎ 


اسرا و وڈڑا بر خۓت ملطتت کا اتی و حنث زا 7 0 
ساط گرداتید [ما عوام القائ ازرا مدلیٰ میگغتلوآن را تیڑ 


رد ن]) ہہ 
سرع 


۴ ۱ 

وعلاعب نظ ر رہ بامیر رد لمت رچجوئی عیوا مدرہ حموفة 
می ورژیك و اطایف میگفغت زصسی شنفت و انزصاظ سی نُموں ز 
وا عندارصلعا اعتقات عظیم دائت سیگویٹٹ که چون بالور بقصة مئٹز 
اچاب رعید ررڑی سا عبد إلله سلطان یوری را از ڈوز دید کك 
می آین خطاب ہمقربان کرذہ کفت گه هیے میدانید کە ابی کم 
ھی آزٹ گفلندہ مھ فرمایند گفت پباہرپادشاہ زا پنے پسر ہٹ ازآرےجعله 
چار اژ هتدیمثان رنئنك ویکی سائت گفُتثك آن کیست گقت 
اپی ملا ئە مىإیذ عرفست 2 ایلیئخٍی 
متفئی جمبت: گعفائہ کھ چمەتوان کرد کە بہنری ازر سی بیئم ر 
چوں: مل عبد االه رفا اررا براخت خویش نشسن نمرمود ر تعبئے 
خرباریدي کہ ھماں زماں بی شک ازجائی آندہ یہ بیس ھزار 
رربیۃ ٹیت ار رعیدہ بوہ خشید و نماز بسمامت درگڑ ازر فرتٹ 
قشدی وا کیفیات و مغرات جوڑ ہم ثمي خررن ٭ 


فیروزشاہ ہر اسلیم شاو 
گھ ڈیررژ خان ام داشت بعد اڑ 7 درشی ڈ عاللی ینام 
پانشاەی سوسوم غدلہ و بای خطاب ٭خاطب گثقۃ و امر ۔اطنت 
برو انمَظام لیات ومبارزخان راك' نظام خان سور گە برادر ژادۂ 
اعلیم غاو ہوہ نف از اعد روز تصد قثل آي بیگثاد: ئموہ ر حرچئه 
ہی ہی بائی ! حقیر اور رع (عایم جا ورپاڈی اناد 





( ۴ ن ) ریفیر اڑ کیقیت سعنی جرز قم 


( وم) 

اڑ النظام إِسَاك ٭ و بپیت ٭ 

دل بد لٹچد چون زمازہ رغنۂ عبت گست 

کر بریزہ چو خال در ریسماے آید پدید 
رززیکه در دیواں خانڈ فلعڈ گوالوار |مرایٰ فامبدار رز طلبیدہ تقیم 
جایگیر میکرل سرکرتٹی را اڑشلا *حمد فرصلی تغیر داد بإحرمست 
خان سریٹی مقرر غرم رپسرش, عکندر تام کہ جوائي یہادر 
و صاعب حس خوش پیئربود بدرثني بر سر جایگبر گقت وگو 
میکرث ز شاو ”مد اورا پبایمیت تصدےت میکرد و مائع می آمدد 
ویاپدر میگفت ته غیرشاہ یگ مرتیہ ٹرا در تغص آھني گردہ 
حٹد حال ”عجیس ۵اشت ۶ ام اہ اسبر احعان خوں ساخلھ ترإ 





ھا ڈاررٹ و تو آئری تیاحمت را فی مُہمی فاڑ انی شضس سرعسکا 
خان زإ اڑ سرحعتی جوانی رابندار غررر تبائہ وغنام داٹہ گقتکھ 
حا بر سا بچائی رحید کہ چایگیرمارا ایں سف نررشض متطرف 
شرت ر عرمست خان لہ تی میعل و پاا بلند ر پر زور جوہ یقعف 
ای هد درنی برليا چہ موی کرای 
معلی زا غہعبِذ٭ دعت : یغنے پردہ ۔چغان ژخغمی ری ہم انڈ 
سرسصت خان ژ۵ اھ بنگ جرگ اجل ازدمتٹت راڈ بیہرش 

و پندی دیگر را ٹیر ازان درزژخیان سرگزان و خواب آآوہ ماغمت 
کہ ٹا می “مھ ربیدار تغود بی دیگر مرگراں عالدہ عمر 
مار گذ رائیدند ہ ایت ھ 


)ڑ م۲۴ 
خرف نمودہ بد اندھلی کد بممن تابینا پافه شہرت داد آنه ٭ڑ 
تقلیدری درزر الخشی سي نمود وہر خزی گغردہ دلہاي خواس 
و عوام را صیف خرث ساعتہ ر لذییع ہاش اڑ طا بمقدار بہای پائمه 
ٹنگھ تسود1 می إتداخت ٹا بغانۂ غرہبی و مسکففیگھ سی امتان 
آن قدر زر را یار اغمید باز می آررەند : و این غدوة غارفی :در حر 
چنٹ رڑي برٹہ برطرف شد یس 
بر بسن دگر یاشد ر خود رسنع ڈگر 
07 متُعرم ۲ 
اذا جرت اادعو ع علی خداول ٭ تین شر کا ممیى تُیاکا 
وعول1 رزازت روکاستۃ ِشمشیرخان تام غاسمی کء برادر خوز خراس 
جوان نود ز درلت خان نومعلم تربیت گردا لوحانیان مشرضن 
داشتا و عیموں یقال: تصبة ربراری را از عیوات گہ اسلیم اہ اڑ 
مرتیڈ کسی ازار ‏ رضصتبق. سیامات بتذرہے,امتباز نمودہ زوہ 
مطلق العفان ماخت در یع مہمات ماعی و مالی اتل دا و 
عدلی چون دراصل بِىطرب ہیٹئی و رٹ باڑی معتاد رتنبل ر 
عشرت دومت ونراقت طلب ہود بمپاعی گري و تدببر می 
چلدانی منامیت تداغت, رکشل ٹبروزلغان و اعتبار عیمون عارؤ 
]ن ات گھ امرای: اصیل افغان اڑا إطاعت او املتکف رو عار تعام 
پبك| گردء مفرزیکماد از جلیس نگذشنہ بوہ کد عرطرف تمادی مر 
ہرازہ و ملوک طوایف غدند و نقنہ اڑ خواب گران بیدار گھت 
ر رٹتة غرابط غیر غافی ر احکام املیم غافی گممٹہ ۶رعا آز 








( ۱إ مضم) 
چو ہیی کھ یارآانی تباخند پار 


نی 


عزیمے زمیدان غلیمت غتار 
شاو ٭حید که دذدمت اجل گی یی اج 
دا یں يد عپہی میا و 
دبار اچ اق اوک رید تاے خان بح رن از گوالیاز 
رھ ج6 کا 1دا شع سا 
ریٹبری مسقاب و مڈاتاہ ذمت, دان ر بنگ پکام عدلی گشتہ برنوچ۔ 
اوغالب مث وتاج خان عفان تاب دہ راہ چتہار را اختیار لمودہ 
ھرجاکھ عمال خالمےۂ عدلي بودلت امت گیر کردہ عرخےھ از نقف 
ور جنس يالحتا متضرق گشت و مد زیر غیل نیر بیست :او 
انتا ر زنتھ بعلیمان و عمان۵ و خواجھ الیالی ۶ھ حکومت بعشے 
از پرگنات گثار آب گنگ ر غی رآن داغتاہ پیوست ر طبل ٭خالٹحا 
ا کم بجی وحن ا 
اك ری اذاعتیت 7 07 ور منےے ز ود1 تتوزی 
زائتا و چون عدالی ۵ ۔چٹہار سم ی‌خراست که ابراعیے کال ولاغاڑزی 
خاے غوز را از ہی امام خیِرخان مقید ساخثه و عمەیرا عدلي 
ہاای قلعه . نررد آررہ ر ابراعیم ان رہ بیالة ء ت که جایئیر 


) 6)٦ 
چشمت کہ اغوٹربڑی عغاق عری داشت‎ 
می کدٹ گی زار نظر دی ردگری ذاعت:‎ 

ز شہرت چان گرنت کە اڑاے زمان خر در هنه پَیدا عدہ آی را 
ھرگٹز کسی مائندستقدر خاید :ار نبردہ باعد وغوغای عام برخاست 

وخلاليافزار شود دریں حر در آمد ر اڑ اندریں:ژاجیریمت 
مکقدر بعد ازائکه چندی را کشت وچندی را >چررح گرذائید کر 
حال عصد عدلىی نمودہ غمشبری ہر انداخت وب تخَتۂ در رومیت 
و اگرہر اہتدا متَوجۃ ارمی شد از ارزا ٹنار 0 ہا 
امرای عدلي دران ررژ ظاھرعد کە اکثري شفیرعایٰ :خوہ را 
انداغذہ زاہ فرار پیش گرنتند ر حراءیمءم اض گمٹند تا عاتیتی 
سکتدز حک!ٹنگ د رخنی رپیدا کردہ ارزا اڑھر طرف]ماج تار ماخثتن 
این مسعركء گا درزسل ماعت :ہ رپا برنا کلدر ا زغثرِت فعمفیز 
ابراهیم خان عوریزنة عذلي و شا >حعد از زخم عمغیردرلت خان 
لوحاني ممار راہ عدم آیاہ غندنه انفانا مران ریز پیشن الزالکہ:لى 
مجلس مقمقد شود تاپ خاں کرانی ہرادز عماد: وعلیمان کو عاتیت 
حائم صاحبم امتقبال ضوبۂ پنٹااء دہ خوٹ (1 حضرت ای 
خطاتپ دادہ از دیوےی خانڈ عدلی عذرل ورژیدء یرون قلمہ میرئتی 
کہ در راہ یا ما ٭صنت فرصلي' در چارشدہ 'اخزال یندیئر می 
پرعزد تد ر تاج خان میگریك گە آثاز وعاسات بد می دیئم ر سن 
اي یمرن زان ٥اجرہ‏ بجرون ثہادہ بِذرَعیررم بی ٹونیزھم بئی 





ضططعٴم ۲ 
و حبیب خان و نصبیب خان طفوجی ئە ابی اقب اڑ غیر 
شار پانتھ ‏ بہٹ ہم اڑ مخالقت عدالی زقف اخطاب: حلطان مگندر 
م۰خاطب گشتے و خطبھ خواندہ ‏ ر حشے تازہ زرر گرنلہ متوجہ 
دھلی ر اگرہ غدند ر ازانطرف ابراهیم ۔پاھی گراں بہم رعائید 
درعقام ترا٭ کھ: تہ گررھیس آگرۃ است ہامئندر مقابل گشت 
وائٹری از امرای. نامداز چون حاجی خان ملطانی خحائم |وڑ 
کے پادگاو نا بوٰه ورای حسین ‏ جاوانی و مسعود خای وحعین 
خانى غلڑی ‏ جالب ابرھیےم بہدند ازان جماءہ- ایراعیے: دریست.: 
کن را حراپزدہ وعلم ار طرق: و نقارہ ‏ اخعیدہ ہرہ ‏ ر بمباری 
آلہغان بود کە عرکس را کە دہ پانزدہ سواری ھعرا: گرغذه می برٹ 
قی احال بیرتی جعلی ساختہ رلاڈ عرخی برر ہنچببد برلئٰ _ 
تالیف! تارب استدالخ ! دنہ فرمان: منصب: و جایکیز ٹوقتہ 
سیدادند تا ثریب ھمثاد غزارئس برر جع آمدہ ررڑی کە حاجی 
خان آؤ اور آصدہ اررا ماز مست ٹن تغویت آر بمیارغت و حرایرد4 
وسیع رنیع گھ بجروں آى حقراط پر تکلی و اندروں مل ٹرگی 
گرفٹھ وٹو برا گركہ بودند و ٹرش اطدف وارانے طلاو نقرہ و عنابرلواژم 
ھعان طورعاجیداں بغعید تابی ترٹف رتت درآی ترد مو 
ایی معنی باع تج غیرت و غبطت اسرای اصیل انغان گشتھ كونتط 
خغاطر دہ ریایگ دیگی اظہار دل ماندگی می گردٹد :و امکندز که 
جسعیت: درازذہ ھزاز کس داشت چہں۔ سپاہ ابراعیم را ہمرادجد 
زیادہ از خود دائست داز ر مداری کرد و مقدمات صلج درسیانں 
آررٹ ر عہہ نامڈا دب یں مضموں ترشتند ئ٭ از دھلی 5ا تہابت خرن 


)٣5م‏ 
زار ارابرہ پیش گرنت وعدلي غیسي خان تباڑی را از جہن 
إبراعیِم خان تعن فرموہہ با یکفیگر ڈز حدرہ ٢لچی‏ جنگ تمودد 
رونھیم نبریڑی ہر لوی ایراقیمخان وژیدد نصرت یافت ر جىعیت 
بسیار پہبرائیدد درمیاں رلیت: آمند دم امتقلال زدہ و عدلی 
قست از گرانیان بازداغته .ہرمر ابراعیم ان راندہ آہد وچون 
نزدیگک باب جوے رمید ابراهیم خان طرح اغتی درمیان انداخنء 
پیمام ذاد کد اگرراي حسین جلوانی داہہازخان مہباتییٰ که اسلی 
شاہ اررا خطاب اعظم سایرنی داد بر ور پندی دیگر از امرلی 
کبار نمو رآمدہ تسلی .سن دھند :من ینابر عہد و میڈق إیغى 
می ترانم اطامت قوقبول نموہ ر عدلی شمپقان فرٹ و إیفما ہمز 
رسیدن بیعت ہا ابراویم خان کردنہ و ملطان ابرافیے خطابشی د!د: 
سس برلی دیئگر ترار یانتہ آوای :مخالفت عدلی بر وھ 
خطبة ابراهیم خان دراگرہ ربعضی دیارخوادنه رعدلی خوہ 
سرد سیدإن ار ندیدہ از گرالیار ہے ری بد د ازاچا ہعسوی حنہار 
مراجعت ثمود و خزاین ر فیل وحشم بمیار در تصربت خود 
داشت ر بعد از رنات اسلیم شا زمائی کہ ملروكت طظزایقے, شود 
اعد خان سوز ازبتي إعنام غیرشلہ کہ غواهردرم مدلی در عقد 
او بٹ و بحقت خجاعت آر جلدت (زتمام اعت یا امرای لجا 
بمغورت تشست واتواع قفانم عدلہی وا قَابِلۓ اورا بایمان ا مزاجی 
مرن اژر واشعدف خاط رشان ئرد زیامٹ(إد ر [إعازت تاڈار نخاں شی 


( ي) ابی 





۴۲٢٢٦‏ ؛ 
فا رڈلیرع اعداعحث وعدلي زا لبز ٤ہ‏ چوں موش در گوٹۂ 
خزید امتایابی قیل رح هوس معارنت مامی خیطلارآن “لج 
کة قزر یائشه بوٹ برھمخور ر ابراختہخان جنگ را تا آمدن میان‌اعبی 
ٹا رن حائم عتبہل ۶ھ رتاوت رای عشہور ہوں موتوف 
داشمی و سیان غعبٍ ی دز ایام ثثرات در نہمنه ر غمتار۔یکگ+(۱١۹)‏ 
پابیست '[مرلی عذلی کھ بولایت سلبل کعینی غدھ بردند در ہدارن 
جلگ کردہ رغکمت فادہ ہا رجہ ملرمبی کہئرھ که عفیل رادرقبل 
داشت و قوت تعام گرئته بوٹ ذرسیدان تصية کنذرگہی ارژار عظیم 
نبزدھ ملہز ساشت ر جامع ا شخب کہ دران ایام ھمراہ والد 
مرحوم درس درازدہ سالشی لاععنل علوم در مغبل رنہ بوہ این 
تاریخ بادت کہ وب سس خرب ۵٤ات‏ () و پلش اڑالگه بدرس سلکا 
ااعلماد' تدرؤ خازیرر سٹٹدی جراندیدہ إعتّان اأعااذ٭ مان حاتم 
مثبلّی رزته مازسحثمایك خیر بایشاں رسیدہ ہو چیں تیمنا ر تبرا 
سبق کذززقه ماعت فرمودند که ابی ٹاربے را کە 8سہاآسانی غفذ 
درید ںہ گفدہ ایم حماب یکر کة چند مزشود گغْنم نہصك و غقصۓ ۔ 
و ایت عدن ئم لمت گغتلهت پہمزا اشایتا کہ بتے عاء آمعانی 
باغد و سوائق آمالی تد مامت /شمار گقتم گەیرپن تقدیر درمت 
سی عو تعاىی ذبی کردنك رقف سبق مرر حاخنئد ر زرتی چنك 
ززارغاد تاضی نیزكہ عی نوشتاخط خودئرڈہ ببادگرگذائٹند ر حوڈ 
( +) ذرین ٹاریر فہصذ رغصت :و دو عدد تا ر حال نہصكد 
رغصت رایک ٭ 

۴ 














)(1مم)| 
رربڈاعتب(1)] نام تواند 5ڈ چٹ -یا ابراھیرخان ورلئیی بلیاب وسلتان 
]ای سیسعوف بسعادر تعلق داغتہ باغد ر از ع۶بد) ذرآمشن 
مغول یه عندوستان آر ایم و انفانای ھردر لفکر کۂ نہ بایگ دیگر 
خویش ر پبونة ٹودنٹ ا ڑ صورت علے خوشعال . غدئفہ گلاپہار برادز 
عتنذو ر امرای 4 پہڑھ که عیاریٰ از ہنی برادرانں پاغند و یہ 2 
یگانڈ ررزگاز بردنذ انی يہ درمیان دنن کە :بعد اڑانکھ ابراهیم خزانة 
دای و ملک بُھلّهُ ئە تریب ااوتوع اس تی یوما آزرہ و مارا تیڑ 
دران ھرٹ وامر غرزکت بدھد بہٹ رر ال ملے را نع می گت وسغندر را 
نیز ایی معلی ہسند انناد ر ائٹری از امراى ابراھیم خاطر نشان 
او کردك که عارا دزقبول ای ام رچه ضرراست چون خزیقہ وملکگ 
امن را منصرت خراھم دا ان زمان مرف اھ ە'بمقَازِلَة سرد 
يك خالا شود اع الوتت گر۵٭ این مرک را بسلامت گڈرانی باشم 
یی تی 
سباش, غرہ کہ دازم عصلی عقل بەمہت 
وعحافئنودزا امت و چرپ را فوع ر امت 
ر ابراقیم باہی جائب آھ اما مععود خان و حسبن خان غلوی ز 
بعضی امرای اح آت كُمُمند کہ چوں عاتبت میان سا وسفندررزی 
کر ,تیر می انتٹ سال گے جعیت ما بیعتر)امت وجمیت 
از در نہایستا قانث چرا قفضیء را بقیصل نرمائیم و يك رہہ عون تا 
ہار ڈیئر ایی درلسر نیاید کشیه ر تنا ل صلی دریئرٹت دلیل ڑیرنی 








امت لن یھی ہیں 





( ہمعم : 
نکی شرال باقی ولاو مکمکت و لکل اخررت عریتح 
نذ(شن و ابراھیم چون دبك کف میدان خالی ماك و ائواج ار جا 


س تہ آآے ھا 


منٹورا غدند ذاتست کغ در ّوے مقابل او سشندر بذات شود ا ےه 





ر بضرورت ماب اچائے اتارہ وران شلد و چتر و امیاب سلطئئم 
قمے ہیاں ہت امغندر اڑ عقب ار تا اثارہ رعیدہ و رانا يقیِد کڈ 
جنت آکتائی بہلد آدند و اڑائجاعود ٹمودہ کوچ بکوچ تابسہرن 
رت عائبٹ تا در چا جنگ کردە٭ غفعت بات و ايَراعَیم 
ازاجا ٹا عنبل رٹله و جبعیت گرنتە اڑ سر نوچٹری غرمع بہم 
رمازیدہ بعد اژيك ماہ ہمقدا رھزار سوا رازگدْركئیسنیا؟گذشتہ ؛جانب 
کلپی رراته گردبد ٹا بازجمعی تازہ زور گرنتھ بااعدلی, اریہ 
ثعایه دریثوثت عدلی عیموۓ بقال راگ رزیرر رکیل مطلق برہ از 
چنہار یا امرای عظیم الشان و پالعند فیل اہر گردار و خزیتة بیشار 
بچاڑب ][گرو و فعلی اسزد کرد بت ھیعہن اہراھلے را انگ خود 
دائمتہ نع اررا ضروری عموں و ابراعیم درمقابلڈ وی بمقاتلہ آمدہ 
ربا ی ثبات انشردہ جالدت یظاد رماخت کہ رستم شاک عماتدر داعدہ 
پاكد و پا ای مم ہتقدیرالہی برزجامه و ار با( ۶) جمیع صفات 
پسندیدہ کے در پادٹاغان می ہایں داشت و خوش شفل و خوش 
خاورہ و ماعب تواشع رٴخلق و متہورر جوان ہو اما فیررزڑجلگی 
کە مودبی عٹا و کمب کسب را دران ال ٹیست ثصنس |زلشدہ 
چتاآچہ دریں مدت ھر عال :ٹائزدہ وعغدہ جنگ کرد٭ بائد و 
() لفظ۔ باے ژاند 


سم 


۱ زم( 
تعلام تقیر بمیانں غیۓ |بو القتے الہەیه بر آيادی ر2 الم علیہ 
کة آن ثجاي یدر بززگواز بر ممك آناقہ ر ارفان ختطی و مَتعلِنٰ 
ات سمودند و چرے میان بی رلیت عالت وکولہ وٴآن خدرد 
را غبط گردہ ازراء بدارںگڈشتہ در تعبۂ اهار ہل بازری آپ گی 
یعتہ اچائپ ابراهیم حان رران شد نثیزهمرۃ والد: مرعومی طاب 
راد بامررھۂ رنہ ازان اشفر جہ| دہ بخدمت منغوزی مبریری 
مبر حیھ ”حم میرعدل رحمعھ اللہ کە بایشان نمبت مروررثئی ذاغت 
آکنا گشته چندگا اعنفادہ می شمودم الفرضں زوڑی ئ میا یی 
بابراھیہخان می غد صباح[ن رہڑ ابراھلے خان ترتیب اناج نموذە 
مان حی را مقدمھ عاخقہ ر حاجّی خان را میحرہ ر راي ححیی 
جلوانی زا یا علزیاں میمنم ر خود تلب خدہ معركڈ جنگ آراست 
راز الطرف سمندر جوز نیز امواج را آراحتھ از ارٹر برآة ر مَََتة 
عگندرگ نے بویہ باغند میسرؤ ایزامیم را بزور بر اك رارڈرزا تہب 
کردہ تاگرہ بردٌدر شہر را پتازت دادة متاقنی ناکد رگ تیسَد 
رمیملڈ ابراهے خاں میصرة علندر را ازجا بردٰاعتة تا تَسَبٰة مبدل 
وہلول تعائب نمویہ ڈور در ابراعدم خان ميكختنذ رحاجی خان ‏ !“رن 
الثَقَِیٰ مغین از نزدیی خراپرك4 خود گذشنه رآ را بدست 
غارت گران پارہ پارۃ ذیدہ تقائل نان غجائب الور رائك ‏ الک 
جعللی. درمیان ' سی تارں حعسط: ا انتا یی رو کے 
سبان بجی رموّد وگ دو ایغستااو قلم غلن و او تا عابزل هبے چا 
ان باز نیٹ ر ابراهی خان کر زمینی نیب با چہارکس 
ثبات ورزیدہ ر سرپائین اندإخته درمقابلڈ مفندر امثادہ برہ ضر 


)(۴۲۹۱) 
سیگذشت وبعد الزچندك رززدست رپا ورم کرذە می مرژنذ و 
خشم ایز تاریچ آن سال یائتفه ر جامع ارراق بایری چھر گنافار 
خوں دیدہ کہ دران ایام آدم آدم را می خورں و چان صورت مہیپ 
۵اغنلٹ کہ جانا ایشان کسی نئاھی لمی تہانمتا گر ر اکر آی 
رایت چە از جہت امساک باران و عطی غلہ و وبرانی:و چە آؤ 
سمر کشائش ہسیاز غتئە د آوب در مال خراپ غد ومزارعان 
ورمایا اتعالالٹ ‏ و مکردان شہرھایٰ (ھل اسلام زا سی تاعكتٹ 9| از 
جملڈ غراہتیکە در سال نہصد رشصت ودو (۹۷۲) در رت معاریة 
ستندرر ابزاعیم رری نمود انشادن آتش برد درتلعڈ [گرہ ر مجمل 
آن تضيہ چان امت کە زمانی ۶ ]گرہ از لشئرعدلی خالی 
. مان .|مرای غازاخان عور درقلعۂ [گرہ آمدہ به تہیڈ اسباب 
و نگاہ ذاشنی آزرتھ تیام نموذہ حجرھلی کرخانہارا میدید‌ند اٹفاتا 
در جنگام حر در حچڑھا چراغي گرنتة میری میکردئد رشرری 
اڑے در حجرا کھ پر از داردي تفنگے یرہ انتاد در طرئۃ العیتی 
آتش درگرفت سربکرة اثبر کشید ‏ ر زازلُ عظیم غد چنااچہ اهل 
شہر تیام قیامت گمان بردند واز خواب برخامٹھ گل تورحید و توھ 
و امتغفار برزبان سی راندنه و ختة منگہای آگرآن و سٹو ھا 
منگیی پریدہ اڑالطرف آب جون ؛چلد کروە رنت رخلق عظابم 
تلفے غدند ٹا آتکھ ۵سست ‏ و پای آدمیان و ساہر حیرانات ٹا و 
غشش کربھي پریك چوں. نام ارک آگرہ دراسل بدل گر؛ بود 

کی جج تاریخ پائته عد و دران ' ایام گە حیی تلءڈ 
بیاہ را:ذر تبل داثشت خلق خدا نان سی گفتند ار ر جای 


).۰۴۳۴۶۸ 
جم جا بعد از غلبہ مغلوب: غفۂ نعمذ بالاہ سن اأحعور یعد الگرر - 
ابراهیم خان بعد از عکمت از نواجیی ۶لپی عفان گمستھ تگ انداز 
انی لاہ کغانمتر ھیموں تانب ار ثمودہ ہم بیانہ رعیدد ایراھیم 
خارنے جماعڈ اوحائیانی و انغانان ارعغون ر ژمینداران:بیاتە را گرتڑء 
باز پیشواڑ ٭یمون رن و خب خہں بردہ رتت سر مزدیگک بھ ہے 
خالوہ د؛ کررفی بہانہه جنٹئی عظبم بُردو پا اغت خدا دال بس 
نیامث و عیموں زدہ رااتوان زد گفته واورا درجم انچیدہ غىمت 
دا بالشردرۃ تعسی پقلعمڈ بیائه جست کە قلمه ایست درلہایتی 
رفعت ز |ےاعکام ر شیمون آن مہ را سرکز ار درمیان گرنٹہ هر ررڑ 
جاگے سی انداخت ر آتغباڑی ذر قلمط بعیار بر رغازی خاِ‌پدر 
ابراهیمخان از هندون آزِل برا گوقستان قباے رریڈ یبانہ میرےانید 
رھیموں ٹا مدماہ این تلع را در >عاصرہ داشت ورائیت پیائہ ر 
از اطراف ور جوانب ٹاشت وہس ر غازت می کرٹ ,ر کتبی گۂ رالن] 
مرحور ‏ ذاعت ذدریمارر ائٹری بتاراي زشت ر تعط عالی عام 
دژتمام سالک مشرق زریڈ هند انثا خصوما در ]کر وبیاتم 
و دھلي بمتابڈ ون ئہ یک میرغلڈ جواری ‏ بدر تیم ٹل رید 
برة ویاناء نمی غد و اکثر مردم دٹیا داز خالہا را بمٹة دافد پیست 
مع ن2 یکا چا سرید برمئ لہ تم گر یائتند. ئە کئی ر 
هندران نیزیرین قیاس واوٹات عوام الذاس از ام خارمنیٹی 
و حھیش جال () و چرم گلرکہ اففیا میكشنند رم ی ئررغتند 
000 (+) دردد اخ > جطلی ان ۔ مت 


ئ۷ ) 
را برحانٰ کە غذیمی توی ۔درمقابل دارم جیمون ٹر محامر 
دادہ چون برغم غتڈاگرٹخش کررھیں آگرہ رعیه ابراھیم خان 
چون جراا لا فارکھ از آڈیان بر آمده عقب لاگ میذرن ڈاغتم 
جنگے ائداخت وافکست پائٹه تجالب الور رفنکۂ ٹا از خاجیٰ خانں 
الوریٰ ومک گزنٹھ باز بے کارر:بارخود گیری وعیموں تہریال 
تا زار ا3ۃ کرد رجا موجی آاس* وانمائٹ ١او‏ نام کرداہی 
تہرنال ٹپ تپ پای زد٭ ر یلگ ڈر ملزل للہال ابراهیمٴتمائب 
تمزدء پھیمون ماع یگردید و حلجی خان نہ یِآمدی ابراعیم راغی 
ع وانم مندی ہر زمائید :و ابراھی ہا امی آعدہ ازمائت عفان 
تائٹھ پدر وبرادران و خویش و تیار را پذررٹ کزدہ ودز: فندوں‌گذاشتط 
پا چنٹك کس معدود راہ ملگ بہت پرش گرنت و غاژاخان عاتبت 
بعد اڑ انفنک زمان بعہد ر تول بدعت حیدز خان حچغته ٥ر‏ بیائۂ 
گرنثار ٹہ خورد و کش ار بقنل رعیدلد ر نامی اڑان علعلہ ثائد 
جٹانچھ در حل کو عذئبر گرژں آتشاد الله تعالی و حا17]ن مل 
و ذرالت ر حلطنمي ر فراءحك نی خاندان همز انسانء شدء مإسان الله 
> مٹاری تج 
مشعنے جہائیمیت نرقوت مر مھ کلد گر دیئر؟ ثابك ‏ ذگز 
اخوائت اہمہر .و برا ٍئین ٭اھمه خر آر جارداں عمیئیی 
ئدانی کھ خوائدك کیا خوائدت: ٭ ندانٹی کہ راتہ: -' گیا رائدت 
همہ مرگ زا ایم پیر رجران.٭ میتی ننانك کی جاردلے 
و ابراھیم خان را چون همۃع کن “مخواءثند و از جععبت طاع غریب 
داعت در اإلفکگ فرصت مردام بعیار اژ اطراف رر جمم خذند و 





(ر مم[ ) 
ہي ادادند ر مد ہزار جانں مقیس بجوی ہوں اما فیا هیموی 
کھ پانصد بردلك غیر ازبرثی ررض رغفر زآتی :تدافتند او 
قل را درین ٢رر‏ بار حیرٹ برحوت می ائزیہ . ٭ بیتء 
سا پرزریم دشمدی و ما مرشیم درسی 
کس زا چغ عد چون و چرا دز تا یا 

ر هبمرن ررڑی یک رت طعام عام میکشید ر:|مرای_ [فَغالان را 
عضاو ر خو۵ برسر حقرۃ طلبیدہ ٹرغیب بر ٹقاول طعاءثمودۃ مزگئقت 
لقعہی :بزرک برک بزدارین: ر اگر کسی را یدید کە مست 
ورك ھرئه سی ہو الڈھاظ تببے ر شدیع بڑان رائدہ مالفت ٹائی 
بہعان ٹوک ۵ز خوردن طعام سحستی سیغنی بداہات خری شمتل 
جگونە جنگ خولف یکرت ر چوں زرل دولت الناثان ئزدیک زحیدو - 
ٹٹ ژھرلا ان ُہ[غتند گم پان افو نا پاش دم ترابنك ژد وعہل و 
تہ کہ بای شہرت داغتند برطاق نہاد دشفامہای اورا چہ اہی 
رجک از امیت چون جلوا ترر می پرنند ر ابی مقنمون ڈمٹور ااعمل 
ایشان دہ بود ٭ بیت ٭ 
اقدست مہ دست برپای سی ٭ مراتلی دہ رکئش ہر مر بن 
دربن :اتا خبر ای میموں زسید کو محند خان حور حاکم ہنگاۂ 
خود زا لطان جال الدیی خظاب دادہ اپالشدر عظیم چوں . مہرر 
ملعا باالہ تا جونپور تصفی رز نمودہ متوج الپی و اگرہ ذ و مقار 

لای حال فرماں طلب عفانی یز بہ ھیمون مت کہ بہرحال عو 








(١ئن‏ ):خلق را 


( مم ) 

آب چون را درمان انداخته مقابل نشعتہ بردنٔد و گرریہ درغایت 
شوئنٹا و امتعدان ار اجعمیت خاطر اژإجائب عدلي باموارر 
پبادؤ پسیار و ڈیالن آرلتہ (نژرن اژععار در مدان مٹنظر نتم ٹوٹ 
کہ ناگاہ با :دگز گر :شدہ: قیمون: مانندہ عٹارٌ دنباله ۵ار راخاه 
ميرك رسیدن انرام نان خاصط از 'آبٍ جوں اباب گتختء عائل 
ہی عپاد خواب برسر آھئرگزریھ شخخون برہ او ھٹپکس را 
ال دمت برداٹٹن تشد ر ٣ہ‏ گا ہم و کیعع گچا گفتہ مر 
را لڑ پا و دمتارزا از کفٹش نشلاخقہ الثرامرای اربقنل رعیدند 
ر یقیڈ کە از مالش خاص: یافتله زا ترارپیش گرننك وگوریہ 
بلےارو سرٹر ئم جنان غایب ششہ گھ .تا حال اہ نغاتی : ریہ حست 
و آن قشم حشر و احباب ساطلاک زتحمل تالقراش إلمیڈوٹ اہر 
پ و 


ظُ2 


: ںے۔ اعم درساعت نصیب (عد| شد ۔ الک نظ ت۸ ۔ 






٭ بزت ٭ 
وید اڑیی تی آسمائي در نصرت تاگہاني عدليی 'چہذاررنت ر 
میموں کہ مقدمة ااجیش ار بو :ہا خزابی مرفور و لشکر تا حفضوز 
ر نیش نامدار نوچ آرايٴ مسف گی بدنع وفع افواے سنوللھ ڈاآقارہ 
راگرہ متصرف نودند نامز گردائند چنائچہ بعد اڑین سنکور غوٹ 
(زغا الله تعالی وعقارن این حال خشرخان واك ٭حندخان کرریڈ 
مانرل در کور ایم مقام پدر گشتھ ‏ ر خطبۂ و مکھ نقام خرۃ ذرخت 
گرداتید: ر علطان ”مد بہا×ز خطاب زانتھ لغعری گران بالثظام 
پدر رائدہ برمرعغەلي 1 ر عذالی بارجَوك آے ٹنمدلی ہای جلادت 


)ا ۳۳۲| 

بقفزے راسچنٹ حاکم بہنھ جاگۓ کہ فرار نعردہ گرنتار خد و راہ 
رام چٹ چڈانچھ رسم سا میباعھ کمانی پیش کش کر 
بتعظیم رآدابِ ٹمام رفتة اورا دیدہ حرایردہ ر لاب علطلیٰ 
کے کر ا برخت تعائیدہ و بطریق نئکرای ایمئادہ 
اراژم خدمثاری با می آوزٹ و ابراهھیم خحان چنٹ گا تا بسر 
سی بث ٹا آئفہ از بہادرراد مزاول ‌خان ضابط عالوہ را کہ آخر خطیه 
ذرآن. رلابہتٹ خرانه نزاعی با تی اٹاٹان میانی امادك ایشا ابرامیم 
خان را طلبیدہ ر بمرداری برداشقه اررا با پاڑ بہادر سپردند و رائی 
درکرتي نرمان قرمائ والیت گرہ کتلئہ نیز کە ٹجہت قرب و جواز 
مغازع یا بہادر یو بعوماٹ ابراهَنم برخاعتہ لنگ باز یہادر 
رنسٹ باڑ پہادر حا جم درمیان۔ اِندلغتە راتی را از یی 
و سدں: ابراعیم طالع آمف کا ہملک خویش عوں کرت و ابراغیم 
درڑنچا بردن دیگ مصاع ندیدہ بوالبپ اردیمے ک سرحد باکلہ 
لمت ہنع رپار ئمید ر پا زمینداران عاخلہ ہوہ ر حلیمان کرائی 
۵زژمان اسٹیائی خوہ یا راجڈ آن جا ماخٹھ و ابراھیم را بمہك ر قول 
طلبیدہ درمال نہصد دھفثاد رپنے (۷) بندرئٹتا ٭ نظ ء 

سل ذریں دھر مبندید که ہی بنیاد اسے. 

حخی از عمر گوئیك کہ آل بریاد سے 

خدنگڈ عمر ک بئیاد نہافی زارل 

اجل اژھم بئثد گر عم آل نولك است 
چوں یمرن بکوے منواتر غوث را ہمدلی رمانیك عدلی ر مد 
خان گوریہ ‏ درآن زمان ‏ در سوضع چمپرٹھلہ پائزدہ کررھن کاپی 


)م۲ 

و زرزی عازند4 دکھنی ساز پکہارے دراڑی بقدآدمی ٤‏ مت ھالی 
میچلسی: بدر جائب وی ٹرمیفی بتعری دز مسجلس, تو آوزد , 
مازندھای ملك دعلي عمہ ازنراخٹی‌آن عاج زآمدئد وعدلی بٹیلیں 
ر عرینع دریاست رتعیۂ زدہ آنرا گافی بدمت ر ٣ھ‏ بُپا می ٹواعت 
و اڑ “جلعیان غربو برغاست وھمع اعل مثر حلقہ گی خنہ 
آفرینہا گقتند و در زماى امرائي خر وقتیٰ زیمت هزاري جایگبر 
مامت برگات پعسری ماع حسني تازلبلی | در مث میں 
مر آمدہ از بعشی دیہلی ٹواحیی بداوں آمد٭ در مجلس او بای 
فردہ۔ ر عدلیٰ ربود4 صورت رمعتى ار شدہ :خدمت خرہ تامدَاشتة 
مر ترلنيیت آو کمرشذذدعط مححعاجد خائی خطاب دادءہ جہن بستطت٘ی 
رحید اررا ددھزارزی خاشت و نزاکتا ر نزاعت طبع ار ہمرتہة بن ئە 
زرڑی از سیڈالن :جوگای اجاوے پا گُِمنم فک گرحنہ ام غازخای 
سوز کہ قیر ار مر راہ بود گقت ساحضری طیاز است عدلی یتاہر 
مورٹ حسب ضریرت یہ مہمائے ار رت و اخَست سو 
بوٹی آوردنت بھ *جرن امام آِی برجست ر غھیان [رردہ 
ولس برغاست و تا بمنزل ھیے جا نان شید اوک کر 
ھررزز از طہارت خانہ اش در آار و حھ اثار کانور اطیٰ راخلال نخوراں 
>سچیدند وه رزمانی کہ تقاضا می گرنتھ پیش ازان مرح رزرداز حبز 
می برآمد ر شعف میکرد وبشرہ اش تفیرسی یانت ریا این همہ 
ترافحار]حودگی ررزہ و نماژ اؤ رگ زقضا نشدی و اڑ سعکرات مات 

۲ ٍ" 
[۴۴ ں) اجایں (٣۳۰ن)‏ اہدارے 





۳۳۴ ۴ 

درآن معزك انشردہ اخاف چشنةاشت جنگی معب گردہ ر داھ 
مرداديی ۵ا۵ہ بقنل ہسیت ر جا مسعف خا‌کھ خون او عٹوڑ ٹازہ یہن 
بگرم خُونی پھوسمتا و آین وائعھ در ما اثنی و حقیی و ٹمعیارہ 
(۰۲) زری نمو و گوریۃ بكفت تاریم ارغك (+) ء ابی ہ 
اندل ہکام' خریش جہان را تو دیتہ گیر 

ڈذرری عزارعال جو نوح آزمید گیر 

ھرگئے رھ رخزینم کە شاہان نہادہ إزد 

آن گنس ارآی :خزینہ فپنک آززیدہ گیر 

ھرخادی کەه جس عال ٹو گردہ داآن 

ھر میرک ہمت بعالم چفیة٭ گبر 

در درر رلپعیں. کہ حر اجام عمرتست 

مد پار پت دمت پدنٹدلن گزیدہ گیر 
و عدلی در روادی سرد ر رتس چنان بوں کە میا تانسبی کانرے 
مشپر کہ درین رادی ما۵ علی الطاق است بعاگردنی ار 
اعلراف د۵(شت ر بازبہادر ہی مزارل‌خان ئە آر ٹیزاز زمر مطائیاى 
بی مرینڈ ررزگار خویش بود و دربن وادی ععری دم از امتقلال 
ژدہ عدیلی نداشت مب این تضیلت از عەدلی کزدہ .ءہیت 

خدای عزو مل جملھ را بیامرزاد 


ہے جح وچ ے ‏ شے 0000 
([ج( گہڑڑہ بک ک - تہصد وغصدت ورےھے عوق سی پس بیگے 
عضل. زائن باغف (:ن) جج 


(م۲) 
ہرکنگش رد رنگی ایشان امت میرزا اہ حمیں پنے رعش عاہ 
بدنعالرتےگذرائیدہ ریادشاء را بلطاینے أعیل از والیک بک ربقولعوی 
تہ طلب ذلقت ا ہمد لی درم “مات بلق ودرین حا کہ 
نہصد رچہل رھفت (3۶۷) (1] باشد پادشاہ حمیدہ (افو بیگم را درعقن 
آیردہ و پپانٹر رنتہ باڑ بلوغری آمدند ر میرزا هلدال حسب طلب 
ترلچہ پیگ حائم تندعاربآن دیار زران شدہ. و یاہگار ناضر میرزا ئۂە 
بد کررهی اردر نروہ آمدہ ہو نیز ارادا رتنی بقتدھارنمود ر پامعاہ 
میرڑا ابو الٰقا زا کہ از اسول علمای ژمان ر کارح فارسی میرمیه 
شریفے ر ماحب ٹرگ رتصالیفے بود ہرانی تصاحت و ملع ار اژانں 
ذإعيه فرمٹادند بوتت عبور از دریا جمعی از تلعڈ ہکربیروں آمدم 
ال کشٹی را زیر تیر باران گرنٹند رمی رمنفور بڑغم تیر جان گداڑ 
اجل غر یق رشہایت غوند و اتی تشرہ دز مال نہ ےد'رچہل 
رھعشت(8۴۸] وری ثموہ وسرد رثات تارہۓ بانتند و مبرڑا یادکاز 
نام بعد از تبرل اضلاعت و مشورت ذر دا ر مائٹ وچادٹاہ عازم دہ 
شدثت ر بعیاري اڑ مردم اردر جدإ غد×بمیرزا ماحق گھتندر جہت 
الززتیں ”عصول اوتات بفراغ می گذاشلئد ر میرڑا ثوت گرئت رو 
پادشاہ از آپ عبرہ کرد: تلعة مداعواں را ەعاصر×ہ ڈاٹند رمیرزاغاہ 
حخین کومکا و آڑتھ ہمردم آنجا ٹرمثادہ رٴ ہئشتی نشمتە نزدیک 
پاریر رسیقہ زان رحك زا مُعدود عاخت و مدن *حاصرہ ہہقت مل 





(8) دریک اٹم نہصد ر چہل ر حشت۔ و دریئی نہصد د 
جہل رھقت ور ظشت 


(٘‌ٗ‌۳] 
تائجت ور و ورڑی کہ از مالم گذشت ژمانڈ غدار در گڑجامە عم 
اڑج ذریغ ذاعغت ر جڈۂ ار سلرم نشد تد گیا زنک ء بیت٭ 
ای خدارندان حال 3(1مثیار !1عثیار 
ری غدارنداے تال العتذار العتذار 

و إعد آزوی سلطنت اڑ خانداى‌انفانان ہر [نشادہ بی اصلی انتقال 

گرنت ر حق بم رکز قراریانت ٭ 

نصیرالدین ”سمد ھمایون پادشاہ ذازيی 

مرتیگڈ درم از ۶ہل رمیدہ ر ہا مگندر مصاف عظیم دإدہ بغام 
و ا () گخٹء سرپ رملطنت زا بفرر اقبال رزتق دیئر 
بغعید ر محمل ایی نضایا الک چوں سس ھن آز تصرتے آنے 
پادغاہ جم جاہ چون نگین ازدست سلیعان رنہ رخاف و اخلاف: 
برابران بتفاق رایاب ہبوه نیانت: ھرکدام رای رپٹاھی 
اخدیار را و مشورتی ر مصاعنی پیٹن گرتتلٹ چنانچھ ثۓ 
ازان در گنشت وپادشاہ عبور از ایا فرسرہ و داع تما اکر 
مر تَعََيَةُ لوقری. را کہ بَوِدِيِك با می ممسکر اخداك ر میرزا 
هغدال ازہنت گنثقم بقصبڈ پانٹر کہ ہلچاہ فریعیی بئراہت 
ہنقریب قرارائی ر ارزائی غله ردت رپادغاہ خلعتا دامپ ر پیغام 
ہیرڑا غاہ حسیی ارغرےحاگرتته ترستادندگد اعسپ فہورت اِیفچاغا 
رمیدہ غم و جزیبث ئ ا مسب است ر ایی مہم ھوٹپیئے 











ژ ۳۹م( 

بات آید ایلغاز بر مر میرڑا اہ حمین برقہ جسیٰ نئد 
از سردم تنک غائل از گھنی برآمدد بودند بقتل رسائندہ و ەمقیز 
عاخذء - الیل تانبہايی ہی اخلاصی ھایٰ خویٹن گردہ خوازر 
غرمعار آمدہ یك ر سرھای اعد ا را 'انژرن۔ ا عمار بنظر در آررن 
و تقصبراتئش, بعغو عقررن :گشت ربتقریب یعشی اسر ٤‏ زری 
دان, باردیگ مر مخالقت برداغہ و بقریب عیرزا غاہ حمیی باڑیی 
خورتہ ازادة جنگ نعود ‏ منعمنغائھ آَحرِخانشائان عد تی ندخژ 
گرختى داعت و غردر برخطای تدبیر خیش مطلع غثاار 
تباحۓ: قہمبد: از اید ےڈ ناحةد پاڑ مائدئد و مردم پاششاھی رنزدررز 
جاىب مبرڑا یاذکار خاضر مبرنئنك ذرین النا مالاچو راج انتا اھ 
بقوت ر جتعیمت ر زیادتیع شرلت درمیان جمد 
سمنازژبوتٹ مکررا ءرایش‌طلب نَرستاد و پانشاہ بودے خر را درلراحی 
بہکرو تن ٹیگ ر عفاسب دید از راہ جیسلمیر متوجہ عاروار:عدنن 
ر راجڈ چیساعیر سر راہ إزدو گرنتا ر جلگی گردہ متہزم گفت:و 
اط بیابان بی اب جن ےبسیار باھل!عکررمیدچناتچ برسرچاھی: 

نے جماءہٹجای آب خرے ریزیہا وائع بد او اکری اڑ تشمنی 
خود ,وا چوں دا در چل× مي انداخئند تا مسدرد مگقت و پان 
دزان :خالعت اتی عطلع گفتند ٹا اژ ئە اذ ٭ بیت ٭ 

چٹاے ڑت جاٹہا گرفرے لبلی دردستدانے را 

. گھ تی دمتآستیی می باند رن یع رگرچبان را 

أآ (صب) نەقع ( ٣ن‏ ) احدی کر تعلہ لبان از قرط عطش خمد را۔ 


جمیع زعیداران هئنكن 





یمكأ) 
نشی و نتے رری ننموں ار اڑا سر سا ربی شكي بی مزگی 
تعلم ذست ڈا۵ سیا 
فر ماید3: کم سمگاائ ری استے 
پاہی تنک اعت یا مزلے علڑی اعت 
و کر بر مراشکربان تنگ گشتە اڑغله بموعت: حیواات کائع 
غدئك آخر امید ان نشم منقطع گشت ٭ ٹیے ء 
گرم مەشکم بر ئمد دوخشت چغم 
و کن سکرر بطلب می رزا یادگار ٹامر در ہگ ر تمرسنادئد ٹا باتفاق او 
میرڑا: شاہ حسین را داع شمودہ تلع ہ :را یکررزہ عازك اومددی 
فرسمان کھ پکار نامز پرنغانی 'حال اردر زا ختیدہ مر خر در 
رن نذید* توف درابگر نمود ر مبرڑا غاہٴ حمبی اررا ہفریب 
تطیع سلطدت آے ملکا ر غطوہ و ملھ یَتام ار کرڈہ وعدۂ اطامت 
و عقن ۵ختر خویش دادہ از راہ بردہ بیاسٹاؤ ٭کالف عاحجہو 
تشتی ھای پانفاهي را ہتمام منصرت گشت و پانعار بہت 
دی بواصف کھ اھر کدام ازان علتي عستقل بوە از بزالی 
ودرانی : ر پریشائیی لۓکر اڑ درز قلعھ برخاعتہ و ٹاچار الغوك إحمد ۔ 
گقتہ اوائب پہکر پاز کفتتہ او چله ررڑ ہھ جہت اتی سظطل 
گعتہ بوسیلة در زمین داز کھت ھا را کۂ میرزا غرق کرذہ برہ پید 
کر ہہ ' ہہک ردیفنہ 'زامیرڑا' بتقریب ‏ رنع خمالت پیش اڑانئم 








ٰ 





و )م‌أ۳:) 
یدنہ اتقاتا غنارآن عالدیو خشباغب تعاتپ ثمُودد و اہ غلط کردا 
مبلم در در تنگ نچنڈداراں اردر ئە >جموع پیمت و دونفرو ععم 
خان و ررش ہیگ گوکہ و جماعڈ دیئ کہ ازاں‌جملء بودند رمیدمەاجنگی 
راتع شن دز حملة إول عردار هندرآن ہزغم ثیرجہلم رنت وِجعی 
کٹیریکٹل رمزدط تاپ نتوائستتد ارہ :و شتر بعیار غثییت اھل‌امٹم 
گشت رابن فتے باعت خوشعالی ٹعامگردیفا واژان منڑل کرے گرذە و 
آب برداقتھ بعد اڑ سم ررز ہنٹزلی زمیدنه کہ بجہت ءمق آب بومر 
چاہ دُعلی سیتراخٹند تاآرازآی !جائی نہ کارآبئش می بوہ میرمیں 
رازجہتا ہی آي خلقی ائبوہ بستوہ آمدہ چوں‌آب دران ریگستان ئە 
دربای ریگ رران برد تل ر غایب شد:د و اسپ ر شتربسیار کہ 
بع ا زتھنگےی فرق اه آب خورذند از نہایت سیرابی علال غدند 
ر چوں آن بیایان سراب نماي چون معات ہإادیدگان ارٹر پایانی 
نداشت بضرورت زاہ گردائیدہ اجالب اسرکوٹ کھ در صدکروھی تن 
است ان تاب غدند و حاگم (مرئوٹۂ رانا نام با پسران:بامتقبال 
برآمذہ حسب المقدرر خدسات شایستہ بچا آورں و پادشاف انچ 
در خزیئه دإغللك بنرلم بخش: کروند رنجعی کہ ترحیدہ از 
تردقىی بیگت ر ڈیگران برعم معاعدت گرنڈہ ادن ژزنقد وئ وحکنے, 
وه پعرِن :راتا |انعام: فرسردئہ راتا بنقریٹ ایم چەرغ را میرڑا 
شا٭ حمیر آرغوں بقنل: رمائیدہ: ہوں ہداءیة اننغام جععی کثیر را 
از إطراف گر اورند4 مازم رکاب ھمابوں شت ررخت و ہنۂ بامرگریی 
ٹحفظ و حراعست خواجه معظم برادر بیگم پادغاہ بازگذائنہ بجانب 


یکر مرسی نمردند و ہنارت راعتیم ہاچم شہررجب درعال ہمد 
۷ 





(( ۳ ۰ 
وا جتِماعبرِ یا پلغار به ساروار رژمدالگھ خاررا ہٹرن مالدی فرعتّاد: 
ررڑی چنك درلواحی جودہ پور توتف, گررلد ‏ ر ‏ انتظار [مەن ار 
می بردندد ر چوی دربی ایام ناگوز بتصرف عیر اہ درآمدہ سا(دیر 
را از تکین و مومک پادشاہ تہدیت شدیت تعودہ ہوہ مالدیو ینابر 
ملاحظء ازان الب پغیمان دہ آر اتک خان را بعیل لڈامداعنہ . 
جسیکٹیررا ہہ بہانڈ إمتقبا لبقصدِغد رر ستگیریی پادشاہ فرمتادم 
و آتله خان از عقدمۂ عەر رائف گمٹم بیرخعصت إر پازگغته آمدو 
پر جگرگیۓ اعرال اطلاع داد ربسرعت درشسان ماعت ؛جازئب 
امرئریٹۂ عازم غدند اتغانا ۵رھمانسنزل درجاموس ار مالڈیو رسیدہ 
بردند پادشاہ حکم بئٹڈن آی ھردر نرسودند درحالت یاس کرد از 
کی رَحچر از دیگری لغیدہ چوں خوکان ٹیر خوردہ در انٹائند 
چلھی زا از معاندان از سك و ژن ر سپ رجہ پیٹ آمد هک 
ساغتنه ربققل رحیدنه اڑاباء اسپ پادشاھی ہوں ر پادٹاء دران 
رتنتا |ڑتردی بِدگے چٹٹ |سپ ر شتر طلب فرموذ نار خستر ورژبد 
وپادشاہ برغتری سوار غدتہ تا کہ تدیم کرک اسپ سوازی مادر 
ودرا ئە خود درجلو ار درآن ببابال‌تغمیدۂ تفور [تش پیادہ میرنٹ 
بپادڈاہ گڈرائین و سادرض بران غن رسوارگشت 7 آی راد کە (یمچنین 
صسعِت ۵اشت ر عر ژمان ر غشردم خبرڑی آی سالصین ہو بصن 
محنت و مشقت زا ظي گردنك و کب درمیان بجاي ماموں 








۴ نی ) اڑخوف غشب شیرشاہ اسللحظہ ئمودہ اژان طلب 
( ن ) خُدررءفر کمرعفثان ”لم بھتہ (طلب پادشاہ ترستاد ہ 





ز ٹم ۲۴ 
سرابرد1 پادشامی آہدہ صورت حال معروض ڈائتا عمان ژمان تطع 
نظر از تندھار و کیل دمنازعت برادران تمودہ و کامة القرق گفتہ 
راہ عرلق پیمودہ با ببست و در نفرک بیرامخان و خواجھ معظر اڑان 
جملھ آند حواز درلت عدئہ ز خواجه معظم ر بیرم خان را بآرزدی 
پائشاہ بیگم و غافزادۃ جہائبان تمیِنں نمودئك ر ا-پٍي :ند از 
تردی بیگ طلبداغقند ار با داغ خست و خبالٹ بر ہیعانی کغیدہ 
کوتلعي گردہ اڑ ھمراهى‌ھم باڑ ماندك ر عافزادہ را چون بکساله یوں 
بنقریب حرارت ھوا ار ہي. ]بی راد باتابئي۔ اتکه خان در اردر 
گذاغتند ر ہیر پلاشاہ را فمراہ بردئد: و :براہ میمتان در آسدنہ 
ومیرڑا مغکری ھمان ساعت یدیوالٹانڈ عالي رحیدہ. فرود آمذ 
و لقاب صررت اڑإرری آژزہ برداقنہ در ہے غبط اسوال غك و 
تریی بیگ را لغم گرنتاز ماخشت و شاھزارہ کامٹاررا بثندمار بردہ 
پسلطان ہنگم کوچ خرد عپےہ تا درمہربانيی ر معابطت سی بلغ 
تثایكف ودربی سف ررثایع خبلی رري ٹمرٹ کھ بارجوہ ذکر] لہا 
مُشروحا ر مفصل درنسیز امل إناچا>حل ایزاد مود و سی شواوث 
کن را چون محافت:آن راہ زوہ طي کہ و این تضنایا درعال 
فہصلد ر پپاہ (٭۹9) دسٹ داذ سع ااقصہ از سدِستاںگنغمه و سیر 
شہرخرآسان ثمردء و ستطان ”مد میرڑا پحربززک ڈاہ طھماعب 
را ئع باتالیقیی ‏ حمدِ خان زکلو حکوست اہ دیار اعت ۰ 
جمیع |عباب حلطكمقہ سا تحتام سفر گرنتہ پلوازم تعظیم دنگریم 
٢ن‏ ) دیدہ وما ؛عتاج ملطلت گراتہ 


)( جس( 

ونچہل و ئن( ۹۴۹) والدت ۔ بامعانت ‏ خلیفة الزمائی ائبر پادشاہ 
درساعت سعة در امرکرت واتع غد ر ایی مزدہ را ٹردی پیگشان 
درلے منزل بعرض پادغاہ ‏ رمانید او این نام معادت مرجام جائدھ 
باب بہد رگرای رقاب گشتند ور در منزل چرل شاهزادۂ فرخندہ 
لقا را طلبیفہ بدیدار خجسٹء آثارش معرورعدند و لشکریاىکە حیلت 
بیونائی در جبلت ابشان چون :مکر در طیع ‏ ررژڈر مسرکوژ بوٹ:ٹا 
ملعم خان نیز یگ یک فرار می نلمودند ر دریی ایام بیرا “خان از 
گجرات آمدہ مازمت آمود و بردں درا رالیت :از تدبیر ذرردانستہ 
عزیمت تُندھار مصمر ماخئند و سیرزا غاہ حسیں ایی سعمٹی را 
علیمت دائسنہ پر حسب طلب می کٹٹی ر ۔٭یصد خٹ ربرستا۵ 
رپادشاہ از:]ب سقد عبو زترموملد و درلی ژمان میرڑا امران تتدھار 
را .از میرڑا مغدال گرنٹھ وہ میرڑا عسكري مھرہ: ہو و میرڑا 
مندال را غزنیںن دادہ. خطبة خروہ خوائد و بعد از چندگلعی. آنرا 
فیز تغی داد ۔ ر مبرزا ھندال در بل ٹرک سلطنت کرٹ ہوٹح 
دررنغان بحرعے بر و میرڑا ناعراںن بموجبٹ رای مبرڑا شاہ 


خسی لمبرڑا عسکری نوشت کھ سر راہ پانشاہ وا گرنقھ ظرنرعقی 


کہ توآئہ بدست رہ وادر حتتامی کہ تسیة عألنھانک : مازل او 
پر :مییرڑا عسخغری اژ تندھار ایلغار گر م6 بہاد ر نام اڑبکی 
را براي خبر گیری فرمتال و اریت سرہ تلفته بنرل بیرام خان 
ٹم غبی آمدہ خبرداز ساخث و ہیرام خان بسرمت اژعقب 





١ن‏ ) عال مستان ۔( )ح ن ) مبرزا عتدال ( عم ى ) جوئی 


رًمأ) 
معریف لغ سن زأیٰ پنہان (مت و رتمت اِحمیاج اڑاچا برآمدہ 
عدِل را زوا خراعد داد] تامداغته و جمیع مہام ماگی برای ر رریمت 
ار انمت ہرہ غاد را اان وای گردانذہ :و بدائیل معقول خاخدہ 
پر سر رماہپے و مررت وامدان: ر آغائت: آبردہ ر بادشاہ ‏ رباعیى 
شامانٰ قد اڈ ھنا :خغواھنت ٭ باگر کہ :ھما آمدہ درعایڈ تو 
راب زینت ٹطمة علمان بنقریبی تضمتى کردہ فزن شا نرمتاد 
و بپکا ہ 
از خت! اد ڈازم اہ با سا آن ند 
باسلماں علی در دشت ارژن کر۵ ہمت 

وشاہ را نعیار خوش آمد ربعد اڑجھ ملعدد ر بت سب رر 
ٹکار ر اعزاب علطلت رتجمل برای پادغا+ترتیب دادہ ٹکلیف تبول 
ملعب عیعہ و آنچە متآخریںن ایغان بر ہعابڈ کرام زضی الله علہم 
مرگوزنن گن و پادڈاو بعه لٹا والقیٰ گفٹندا کە ر ررتی نوشنہ 
پیاریك ایغان جعبٍع سعتقذدات خوث را لرغنّاك ر آن را َادعاہ بطریق 
زول عراندئد ذکر ایمڈ اثنین عشرتۃۂ را بررش عراق درخطبه ثقل 
نمودند و شاہ مرا ہعرشاہ کہ طفل غیر خوارہ بوڈ باذ٭ عزار سرار 
باتالیِقی بذاغ خان:تزاباغی انشار ہٹومک پادشاہ نامزے غفہ چٹان 
قزار یائت کھ قرتباش از راغی.:ر بادغلق ازراہ دیئر بریٹ و 
تندھار .را بعد از نتم ابنصرف شاو مراك گڈازنك اڑآشاہ طہماسب 
سرشخصس ہہ : روجریدہ عیر ارقبیل وریز ُحود٭ باڑ بجشہه 
رئٹه ہزدارت .مزار تا |اثوار ناپرگفنند ودر زمانی کە تما 


زےمسمٛ) 
یتٹہد مندس رمیدند و در هر مئزلی اکم غاہ حم آن دیار 
پثقبال ختائته: ر مصالی پالي رغیر آی:مہیا دائقہ متزل 
ٹمنزل میرمائیدند و بیرام خا‌بنلاژزمت شاہ مر اتی مشْقمل 
بر تہتیت تدرم پادقامی آنرہ و در نیا تق رم رر ران 
پمراسم تعظیم و اجال مانات لدلد ر ڈر إلثای”عاررہ شاہ پرعید' 
کا باضف شکست چھ بود پادشاہ: خالی الذھن گمُننك کھ ٭خالقت 
برادران -۔ بہرام سیر زا پرادر غشاہ ك خاضربند ازی ن٣‏ خرن آژردہ غدء 
آزآن باڑ ام عدارت پااغاہ ور دل اغاء باعف پر ضایع ساخٹن جہم 
غد ہلٹھ شایع کرڈن پادشاہ نیز۔ ر خاطر نان شاہ طیمامبب قرن کە 
این پسر هعان پدرشت ئە چندیی زار ترلیلش را ہوم بردہ 
پایمال (رزبكا ماخت ویكي ازانہا: زندہ بر نیامك ر این ت 
بردیان تفیء کہ باہر پاشاہ اڑشاہ إسعیل لے ارل را با ھقد 
فزار سوار تزاہاش برسر اژيك ہٹومک برد ودر رقنت ٭حاصر قامۂ 
نغشب: عرف کش ایں بیت بر تیر ٹرٹته درزن خصاز فرسقاد 
٭ ہلت ٭ 
2 0" 
گر گناھی گردء ہرشر پا کے کرشبراہ زا 

رر دیگرھنکم الثقای صقین خوہ را بگوشڈ کشید وہر تزلیاش إئۓ 
رعیدنی بر سید :وی قَضع مشہور امت !سا ملظان بیگم عنفیرؤ 
غباہ کہ اررا پنڈرمہندی سرعود کہ بعقیدۂ شیعہ د سرد ابڈ غہر حاسر 


١س‏ ) حوریق 


2۷۵۷ء) 
پایاںآمدہ فیدر ٹوازش بمیار پان و میرڑا عسکری بافطرار اما 
طابیدہ: داخل مالزمان دہ ار تغمیرات ری بعفوآمقروں آغتَة 
در عفر لدتی عَۓ کا ۵ز إِنتقام ٹیس 

ر ہامراي تزلباش قرموفئک ٹا امھ روڑ باھل رعوال الوس چٹتا و 
سالنان شہر مزاحم تشوئٹ ٹا ہتغام وکعال ہٹروں آپند و ہا وجہد آغۂ 
عبے۔ رایت ذر تصرف پادغاہ تبرت ہمورجپ وعد ئک رنہ ہے 
ِذاكَغان > میرڑزا مرن را بقلعھ فر آررد تمام آك رلیت بتصرف 
ایغای گذاقتند ھ ببت ٭ 
اڑ عبە3 عہد اگر برین آید مرہ ٭ اڑھرچۂ گان بری قڑن آبَد ضر 
ؤ مغیرا ڑبداغ خان و شوحه اسراي دیگ ردرخدمت میرڑا سراد تمانذڈ 
ر بامی امرای گومگی ھمہ إعراق رنقند پادشاہ اجہت درد قہای 
زمعتان ماعلی بڑتیی مقرزانں اکر شون ذویں شہر اژبداغ ان 
خوامقةۂ و ) ے ناجولیمزن معتاٰ نادرمتی براہرگقت و اڑین غمر 
بعضي امرای حغتیٰۃ رہی فرار اجانب عابل نہادی گرنتنۂِ اڑآنے لم 
میزڑا عدئري ر! اڑ راو ا گرفنه ٹڑ پانغلا اوردتم حیس نرمہدئد 
اڑعضا تضایای اچتھ در آل ایام زری تددہ اہ پضی پلیی 
برآتسی اقندھاراز دست تزاباش عد آزل آئكه |مرای چغتیہ ترار ہا 
الگا داابة کہ ا‌مے۔ شرورہ فرین .مزا خرہ نار زا بائذ 
گرنست و بعد اڑنتے یں وہ عفان درک بب مترازن عرص بقرلبش 
ابد داد تا تن بریجھ آحن عبد کم فو قد ضفٹتن میرڑا عراں 
در ھمان زرژ بہ اجل طبیعیٰ از عالم کوۓ و تسا 'حوم " حوم اظلم و تعدیٰ 





دیم ,) 
شی سیر آن یقعڈ شریفا میکردند یکی از زاہرای آعمتدر زم 
دڈیگری میگوید که اہین پادشاہ ‏ اہی سے ار منگویذ ہلي پسس 
نزدیث آمدہ درگوش پانشاہ میگوید ھان باز دءوی خدرٹیمیکئی 
ر این آغارتی بوٹ ہا تضیہ کە پادشاہ اکثر ارات دربنالہ ثقابہ 
برتاج سے انذاخت ر وتلی کە می برداشتنك مردم می گفتند ؛ە 
لی عد رغمشیررا دردریا غعت رشوئ ۵ اآئانٹك وٹرسواند ڈمشیر 
نمودند ور خواملندکہ ژمٹی ٹیس فرسایند آخر میر ابو البھا و امرا و 
رزرا تعظیم و تملومتراز دادند ر امرای قزلباش بگرسمی رریلہ آن را 
ہنمام در تصرف آوردنك _ و ظام تندھاررا معسکر ساخنء پودند کہ 
دریں ائنا بعد ا زہلۓ زرزیاددا رمیدٹہ رمیرڑا عمکری بححامرہ در 


آمد و تا حه ماہ جاگ و جدل پیاہی بوہ وجععی کثی راز جاتییں 


بققل می رسیدند و بیرام خان را .ہا باچی گری ٹ؛جائپ گیل تزہ 
مبرزا علیمان ِدخشي .و میرزا یادگاز ناصر ہ از بہکر پریشانں جال 
آحدہ یوں فرسنات رچوں گمان تزلباش این بٹ ک بجر رہلدن 
پادٹاہ چنٹیہ ایل خوافله :عه وحند باطاعت خوامند درآعك ری 
خوں عورت ٹوست ر ہدت ”سامرہ ‏ بطول ااچامید و جىعي عظیم 
کشتھ غدند ر خبر ]می مٹرڑا ۷سران یمەن مبرڑزا عحکری شہرت 


یائت علول كشنه سی پھوامتند لہ مراجت بدیار خویش تمایق 


از قضا درعمان ایام امرااز میرڑا غمران برگغتم سژل”حمد: علطان 
میرزا ر الغ میرڑا رمیرڑا حسی نخان و دیگر مردازاں‌نامی بنازعمےت 


پادبشاہ آمدذند ر سوّبی بیگ کہ ٥ر‏ تلعۂ نندھا رر صبیوس بہد ازحصار 


ٰ 
۱ 
۱ 


زِ‌۳) 
ہرجائی 4 روی آررہ ڈیگران پیک بار هعان خانب رز سی آورند و 
ہیر کمراے سررعقة اغتیار از دست دإلہ عفان معابخ و علنا زا 
ومیلة حاختع امحتغفار لسوہ پادذشاہ رقیعۂ جرینۂ اورا بعزط مازمہت 
باب سفے از دهعة خاطر شمست و شو دادله میرڑا وجب |اخایی 
خایف۔ ترار بردیدن ندادہ: خوہ پاروک 6 ایل تعصن جمتاؤ 
از[اچا عباغب بغزنین گرڈشت و مھاعش ہئمام باردري پادشاھی 
در آمدند وٴباشاہ مؤرڑا عقدا زا بنعادب لو نامز کردھیدم پھز 
ایل زمیانٹْ و خر کریمے ان الڈی نر علیگ القرآن 'نرااف 
ای ما۵ > پظہوزآمد ز دیدہ را از دیذار شہٰزان8 عال ی سقدار غاداب 
و خیراب عاخنفك راین فتے ذردھشم ماہ رنضان العبارت سال 
تہحنظ پاچاة و در )۹٥۲(‏ رريئمن و ای مصزاع تازیر یائنند ٭ ع ٭ 
یی جلگ گرنت ملک کیل (زری 
و چون ایراك ایں. تضایا بعہذ8 دیگزاں بد و چامع این ماٹوے 
غصمت ملسب نموں التون. ھرچنٹ سی خوافد کة طلاب اطنذاب زا 
نفید: دارد رغنۂ خی ہی اختیار دراز میگردد ر ااعدیسٹ شچرن (+) 
قصھ مرته چون میرڑا ۷سران بغزنیں ردص و ]یا نقوالست درآمن 
ھ بہکر برنت ر میرڑا شاہ حسین ئە دخئر بار داد بث در مقام 
[عدا۵ در آد و پادشاہ سیرڑا یادگار ناسررا ئە داعیۂ فرار داعشت 
بققل رمائیدته و یقصد تصخی ربدغشان رنٹئد ر سلیدان میرزا 





جتک گردہ غٹست یائستا و کمران میرڑا در مد غیت آمنط 





[۴) یی ملک درا عھہا و متل > دیس ڈر جوں - سے 


پا 


ز ۴۴۸.) 
ارراش قزاباش نمہتا باھل شہر رمائع عدن ایمان چغتی را اڑ 
آمٹ بقلعة مطلقا چہارم آئہ ربزي تبرائی' ہر رعم عادت زغت 
معہوں ایھان در ہراہر یاکگز ناش مجرزا ئە 'تاتقاق! عغدال میزڑا 
از لمران میرڑا گریخئھ آمدہ بوہ امزا ھای ناخ بر اب 
رعول الله علی الله عليه و لہ:رسلم ری الله عثہم ‏ بتبِاكَ ؛ 
ر مبیرڑا یادکار نامر تاب یارردہ٭ بەہ تیری 7 در متا ذائت 
اورا چغای زں گھ پران از مین گذشت ر آزاہ برژمین رسید وحاجی 
٭عند خان کوکی با دو ٹوئر از عم پنفٹر غمزاہٗ تطار (مرپزبار 
ہقلعۂ ٹنمغار ور[مدو مسلےفظان را زپر غتعیر گرنث و جمتعی 
دیئر متعائب رمیدلف میرڑا الغبیگ :ر بترام خان ازاں جعلعەبرنث 


رقریاؤن ورام و دعتا ر پٹی گم کردہ وا ھعان من بکار 


آمدہ کہ تا مئ موزبقہ ام داگر باور:نداری ہمان طور فرباد 
میغلم بشنور باد ہریت غان کم آشد ر پااشاہ بقلمہ درمدر ابَذاغ 
ہمان را کة مضطرب ور مضطر آمدہ ر دیدہ ہوہ رغصت چان 
مراق: ۵ادئك بارجود اپی ہمہ حکان: شہرکه دلیٰ یراز ایعان 
۵اعتنہ در ھرکومع تزلباشکھی کردئد بعداز تراغ خاط راز تندھار 
حگوستآی دیار را ہہ بیرام خان ۔پردە عزیبت تیر عابل مسمم 
گردانیدثد ر مبرڑا لسزان نبریداءیڈ جلگے بامتقبال برآمدر عرروز 


چک در امرای نام لو قرا رئمودہ بارھری ھعایون' سی پیوسشتت: 


آری اکثر اعل عالم حکم رم گوسغند دارند کە .یگی ازانہا 





۴۵۶ ی.) تازي من تزیڈہ ام - تاری من فوریقھ (م : 


س لے 





[([ھِمآ) 
خواعنه بعضي اڑرالیات بسمغان را ہی جنگ از سلیمان میرڑا 
و رائش ابزاھیم عبر زا رنہ متصرف خد و تراچھ خان ۶ہ خذمات 
غايسٰته بجی آززدہ بہد' پا دیگر امرلی خام طمع ثوتمات غبر 
مقدور از پاٹغاہ ٹموٹ چون اتراضش ثاحد8 ایشان ہر نیامد راہ 
بشعھان اپیٹن' گرتتاد و عاٍل دزان چلد حال چوں زمین حلٰأ 
خود در مععرض ثذبدب و زلزاه بود ر ظریقی درلی ہاب گفته ە 
٭ بت ٭ 
تلم بل کە در رقعت ڑکبوان :بزثر اعت 
چوں غلفواڑی کە غش مه ا4۵ شش عوانرامست 

ر ند عرتبہ چان راتع غخد کہ می رڑا کامران ہازمت پانشا:ء آمد 
ر دیک ر پادشاہ إڑ مر رتۂاٹی و آدھان جبلی رتم غقو ہر تقصیرات 

آر کشیدہ مین صاف غدثه و بعد ازائئەرخست ء٭کۂ معظمء طلبیدہ 
ہوک ولیعتا ابدخشان را بار ذادندار خرد پر سر بلۓ رنتہ با پیرحمد 
ان ار عمق اِلَعَرَيَََخان وه عبّد الله خان پافٹلو [رڑ ہلگ جن 
عظاام کردۂ غدمت دادند و اڑ جہٰت بی رائی امراي منافق و 
ُقضَ عبة کردە ون حرداران ١بی‏ اعنبار طرتتن میا رای 
پیش گرنٹہ ضازفات و مغازعات اعد نموڈئد و آخر ئاز نزہ اعلیم 
اد رنٹہ ر عابیس زاز لغ ہدستا پادغاہ ہوسفِلڈ علطان آدم لکہر 
در پرھاله گرنٹار غة و ارجرف آن مه تلله انگیزیہا امان جان 
کے ا سے و سی سے سے 
(+ی) زمیی از حجلك خن 


رز ءعەم]) 
ڈیل را متصرف گشت: و بر حضرات عالفات بیگمان ر ھاھزاد) 
جہائیان ”حاتظان گماشت ر پادشاۃ حکوست بدخغاں را از میرزا 
ھندال تفیر دادہ فرمائی:ہییرڑا حلیمان نوغتار آل ولیت را 
را بار تغویض ٹموہ٭: ہمرعت متوجع "ہل یمدئد و میرڑا مرن 
بعد از غئست افواج در کاہل تلعدبند غد و چوں کر بروٹنگی آمد 
ازروی بی مہری چلد سرتیع مرسوں کھ شاھزادہ را ہر کنگر قلم 
اجای رمیئن توپ وٹفنگ می ٹھائڈنٹ |وعما ھم لئ خرد زا 
سیر ٹیر بال عساخله بر ٭ بات +ھ 
اگر تیغ عالم اجنید ز جای ٭ نبرد رگی ٹا خواحد خدای 
و حرداران امرا از برڑی گرسی. هنگامة خویش بازازنغان' را روا 
دادہ اہ ایکچا ر گا آنچا ]من ر راع میکردند و لڑ جائییںے ھت 
میعدند و میرزا قلعہ را شائتھ بصورت اکا بد مك رچوں 
حاجی مععد خان کہ ہا جمعی بتیاتب ار نامز شدہ بہٹ رسید 
میرزا باری گقت کۂ پدرت ابا تشقہ را مئر من ئشتہ |محاجی 
>حمد خان کہ کیا مپاخی و کہنہ غعلہ بود تغائل نعودہ پازگعت 
و شاھزادہ لەحت وعانیت ‏ ہنازمت پاڈشاہ سید رجزە یکل 
رجوع رد ٭ ہیت ٭ 
عزار حال ہمائی عزاز حال دگر 
ذرفرازی عمرت فژار مصلےے إہےت 
رممرزا کمران پذاە يہ پی رصععد خاں حاکم بل بردہ و ازو مه 








٢ (‏ ں ) دز اصقہا ۔ ناغنامان ( ٣ن‏ ). ہزار معنی را 


)۱ ئم۷۹( 
زیم رقوفت حے چارمین . باحرام ‏ حے جان: اجالاں بھائد 
چو ۵ رخواب ریم درآمد شبی ٭ عذایت نمود رسوی خویش خوائن 
بلفت ار پپرعندت اڑ فہت ما ھ بگو۔ شاو مرحوم ثار مکە عانك 
تس ڈسران پادشافی ہو شجاع ر صاجعب ہغمت عالي وجواں 
خوش طیع رپاکے مشعب و پائیزہ متقك کر عنیھہ ہا 
علیا ر ئض معثّت معخڈااشت: ر |شعاراو مشپوراست و حچذت هی 
بر راٹیی صلاح ان جکان (<عکم ن(شت: کھ حکم بر انداختی 
انگور از قلمرز خوث فرسوت بعد اڑان آسچنان بشراب یت عد ؟ە 
نے خمارا کسی نوک رر موسر ام از ا عالم ردت وک 
المو ریا لعواتي ۔ .و ابی واقعه دزحال. نہصتہ وغصت: واچاز 
( ۹۹۴) رری مود وھ رزا عسکری :بعد از کشنھ خان نراچۂ 
خان درجٹنگ اخیربه بل بەمت لھغریان پادٹاہ گرنثار عد 
ر خواجه جال :“عموٹ اڈیواں اررا. در بدغغان یرثدر۲ :می رڑا 
سلہمان حیرٹ ر چندگاھی مقید بوٹ با زخابں یائعت میرڑا علیمان 
اررا بجانب بلیۓ زراتة: گرداتید تا ڑا آزاۃ:مکوجه جرمین شریَغی 
شف چو در راسیں کہ سیان شام :ور مئۂ معظمہ راتع است رمیٍذ 
ایمقمم تا رم۔یدہ از آ پائيە سڈ حقیقی ختانئت مگ سیعاك 
ھی اعت و تاریراں راتعہ ایفمت۔ تارب عحہری پادشاء بریا دل۔ 

ء بیبت ء٭ 


چے آلٹی انگشت از غوں نیا ٭ ×× شہدہست ]لوهه با زم قاتل 








٣۱(‏ )یی 


۱ 
اُسےے ۱ ً 
اللہ -_ 


) ۳+۴۱ 


,یاقبت |ما جوھر بننائی ار گرنتد [ چااچا گذشت ] رغصت ملۂ 
معضع (إدند ار شچار خے مرئی یش وتاتے امعال, گذفن نمو 
آنچا رونعتِ حیات عپرد ٰ ع نظم 








خیاط .ررزکار بہائی دبے کی 

پیراهتی ندرخت ٭ آی را ثبا قرد 

نقدی نبان فرر کہ آی راہدل نھد 

نریسي نباخغت دفۓکہ آی را دغانگر 

گردرں' در آنٹاب عامک گرا نکائك 

گورامچو صنےم زوشی: ائْك "٣ے‏ بٹھا نکرن 

خاانیا بچشم جہاں خاک در لی 

گوذرت چشم ید تراو درا نئزن 
ہرڑنا تاسم. ھی ایر تاریی یاننہ گنت 
او آلکه پادشاعی راہ کس نبود عت خچو ار درخورد 
غ آز و ر نَا ٭ جان عق داد وتن اغاك:>پرد 
گفغت تاریی ار جئیں می < پادٹہ, ‏ کمران - اعیة ہمرد 
رواش ام رکفت میم 
غھ "ران خبرو نامداؤ ٭ کە در علطلت سر بنیوان رسانكہ 
ارہ ان٥رحرم‏ چار سال گرگی ہل اوح يه نار ا 





0 ی7 مافا ریگ رم ۱ 


زے٭مم) 
اه زتضا شہيه عد در بل جب 
تار غہادتض ز بے بطلب 
ر بادغاہ خیل و حشم سیرزا مندال را بشافزادة عالم پاہ یشید 
غزاشی را بائوابع ہ لواحق باتطاع ایشان مفرر حاخقتد و انفانان 
سیرزا عمرآان را ڈنگر نٹواتھٹنٹ لگ ذاشت وآ بٹ کھ عیرڑا ئزد 
اعلیر شاہ رتححا و دریں میان لطیفة غیجی کار خود کن .تا : بعد ا 
امتماع خیر فو اسلیم شاو و :وتوع ھرّے ادمرے, تعام دزمیاں 
انغانان ھندرمتان :و ملوک طرایف شدن [یعان پادا٭ را دإییة 
تی رمند صورت تصمے پائت و درین انا ارباپ: عقات کھ ساد 
و آغل نما باغنك صورت انقلاص بیرام خان را در مئیر [ئیٹھ نظیر 
پاتشاہ ہرسکس ۔جلوۃ ۵إدہ اورا ‏ نادزانخواہ ظاھر ۔ماختند پتاہر اہی 
اجائب فندھار یورش اتاد ہھرام خاں خود بامتقبال:'آمد رام 
خدامات شایعقہ قیام تموہ ر نا قرلت خواحى غرض گوزان ظاعر غقد 
و درب مرتیہ پادٹا؛ زإ اغدمت تالیۃ ااولیا سلاء السفیا حم 
مجایی نقشبندیھ موانا ژبی الذین “سرد لعاگر بہداٹی رہ اللة 
زوحھ: بمْمعرعت ‏ ہیرام خان اتفاق عبت آقثاہ و تقصیل. ایی 
اخغال آلقه عولوی .منذکرر از بہٰذا ان ثە دیہی: است از تواع 
خراسان ر :صحیبت بسیاری:اڑ مغابخ تد الله ارراحمم رعید* 
خصوصا موی مخدوسی عارف جامی, و مواوی عبد الغفرر 





٣:‏ ) یڈ ایی 


ز عوغ) 
رسال حال میرڑا عتدال ایی برق ک2 بعد ازائلة مب رژاکمران ڈور 
سرتیڈ اخیر غکمت یائد پناہ ‏ ہانفاثان بردہ بوڈ ر حاجی “حم 
می رڑا کشران اخوں برازدری ارڑد اڑقضا ڈران شب ٹیر ال بر 
سر ہ0 وسند و شریت شہادت مشید و ایی واقسه 
فزسال نہعند راچاروھٹٹٹ ( ۰۸ ) رري ۵إن و شنخوں 
غ تطعطا ٭ 








ىک ید عق گون بئان 

زعالم' '' زفٹثت عندال ‏ 'چپاٹیز 

قیسٹای نلک رآ ہو چوں مع 

نہال قامیت ]نی تخل موڑون 

خر تارتٹم نوتس جصت :و گفنم 

دریٹاا ھرد. عنعی از غب خونٰ 
و میرڑا امانی پائٹھ کہ ٭ تطافے ٭ 
غاۃ :متدال مر گلشی ۔نازم٭ چوپ اڑبی بومنان جنفکت رنت 
گنت تارب ضمریی سی لے درلی رف 
رھوانا سرن فان رای ٭ ربانی ٭ 











( ۴۲ ن ) غہا خرن 


)۰۱٠۴۷۸۰۱ 
نرمود:: تژ۵ ایشان آرردند  ہدمتا گرننم و تحمتی گردہ گُمْاك‎ 
چے جنس نقیس تا ایں - ببرام خان کقمی چون فرویغائہ‎ 
امت به نڈرگنا آزردہ خدد (عارت :ہدو اعت خریش ترمودنہ‎ 
کہ امن فرٹا دازم ھان ان را:ع ہسیق تری از سن بد؛ و خوارق‎ 
عاذات از :ابشان۔ ماقول۔ .]مت ریارق: اڑئ۔ دی معیي الین‎ 
فیا ۔سوالنا معیٍنں واعظ که چندگاہ عم خلیفة |لژمانی قاضیی‎ 
الغور ہو ۔ در چززی عائسدء مسطیر ماختھ و از( تل این‎ 
(ا: توق کا در رتت تیر اندازی بر خاف عادت خویش‎ 
عرررز در پاي نعانھ می آمدند زتعلیم تیر اندازي می نمو‌ند‎ 
جوانان بیرام ۔خان۔را ترغیب و تحریس بر ررش تیر۔ زندازی‎ 
ربڑی بکار می آید آخر در جنگ بلد1 ماجھی رارۃ‎ ٤ میکردنت‎ 
غئحت اول إنمانان بود نے :ہہ تیر میسر غن رغالیا آى, جٹ‎ 
ر تعریص إغارت ناین سصئی بد ر:ازانجملہ ایی کە چرں بیرام‎ 
خان . قندھار را يہ بہادر خاں برادر۔علی تلي خاي, میستاتی‎ 
مہرد ہیل امت و ازجِانب خوك ترکمانی ظالم گماشنم بد کم‎ 
مردم از دست ظلم او عکلیت ھای گونا گوں نڑك آخوند میکردند‎ 
با احعسپ آراد٭ہ پیعار عد راز شرروی بوژ چٹ خلاص پائتہ‎ 
فولدة آر ختر‌اورل ھزررز دو ججلس: آھوند مذکزر سی ساخنئد‎ 
رتا ررزی بکىي سي گغت :کہ آر۔از ٹراش برخامت آخوند ٹیڑ‎ 
در رری اردیدہ بتنمی گفئند مگ ر فردای۔ تیاسی برغیرد,:‎ 
'ازعھ چہار رز باز انقان وئٹک ظلم. اڑ. جہان بر آری گفتھ ند‎ 
کہ ترک درخواب نرشاہ ایصت وہر اخواب إچل رفتہ باغدك خود اڑ‎ 

۸ھ 





)۳٥ ١ز‎ 

ای ٹنس اللہ تعالی''ارواهہناٴ و غقرحال خرد باغوش علمي 

و صورت کشی میگردند و ہیر خان تعبعا تلىت چیدا کرد: بدرس 
ایغان میرفت ز ٹہ الاھهھی کك مغل ‏ ەر یرف زاٹا وغیر آن 
مد میلقلله کە ہیر چا داری اڑ برای خوة یومف زااغائی 
دیز در جہانء و پافاشاہ طعامی برح مقفس: عاور حضرۓ 
ختیت پناَهٰ ملوات اللعر ام علیہ عاخته آخوند زا اسٹدعا 
نموڈند و خود آعتابہ گرنتنه ز ہیزام خان طشت ۔ تا آي ہرزدست 
ابھان بریزٹل درتی حال آخرندی اغارت اجانب میرحییب اللہ 
یر میرسید اما الدہی. ٭عدث نہرد٤‏ گفتند کھ مبدنیك کە 
ان ععتی امت پادشاہ بنامار][مَتابہ ہیس می ربرؤنہ و سیر . 
ضطراب تمام آئی ٹیم ثمام بر دمت إاخت بعد ازان آخوله ٹی 
ای چندانگه خواستتد باطمینان غسل ید آمودنه ‏ و ذرین حخِن 
پادخاد پرەیدند ا کەاچہ قد زآب رٹفٹن بردمت مسنوں باب 
جواب ۵ند کہ [ن تدز کہ دست غمته شود وبردمتہای بقیة 
ال مجلسن بعہ از ہیرام خان خعبن خان مرحم خریش مہدى 
ہی داحم خان آپ راشت ٹا طعام خوردںہ شل و پالغار رز عبت 
ایمان یسیا خوش آمدو قواید گرنتند ر بعد ازان: پارگ زرتقة 
يك مت یرام خای فرمٹادئد گا ٹذر امت چون عاذت ایشان: نبوہ 
تعفہ ازکمی ابكیِرَة ٹامل ہمیار تعودہ بطزفق کر و نارغای 
تعام تبرل کرڈند ہ مرائق بہای آن کمائی: چنك سو ہو 


1 اضضاتھ ڈذر سی پاندٹاہ جو 1 میم از خاتتا 





) ۴۹, ( 

می آمدند ز تاٹار خان کسی حاکم غلعة رفتاس قلعة را خالیٔ 
گذاعثت و ردت ر ]کم گٹہر درین مرتیم ندید چون ہلھور رمیدزد 
اتنتان لفور نی ڑزتاب'ٹیارردہ متقرق غدند و امرای متعای ٹیائبے 
لھور و تھائیسر و چلنٹ هر و حرعند زرای ەند ر آن و سی 

بتصف در آمد ر شہباز خان ر نصیر خان انغان دز نوا ۵ہپا'پوز 
ہھاہ ابو النعالی رعلى‌تلی غَیبانيگە آخَرَخان ژمان لد جا کرد 
شکسمک یائتفد ر رم مغول چٹان بردکھ خرارآن ہزار اننان بَدیْس 
۵ه عواز برک دستار عرچذد اھوری ىغم برذند زاۃ گریڑ پیک 
گرنتلد بازہس تی دیدند ر پیش ازالئۂ موئب پامٹافی اڑب 
علف پگڈزں سلثدر انقان سو رر ابراقدم عور چیرہ دعتی نہد ٹالے 
عد و >اخوامت ئە از اتارہة برسر عدلیٰراند نائلا خبر آمد 17ء پارغاہ 
از ند کُذعلنك ر انفانان هرخٰا کە بڈند در پی فکر بر آزردن اغل 
ر عیال غدتد ‏ رایکی بفرگري نپرداخت راجمہ راععلی عاغل 
پیش آمذر ب٭ یقیك سیدائستثك کہ (سلیم شاہ ہت کە می توائلمت 
ہمغول عقارست گرٹ ر دیگری آلى حالت ندازد ولیشن ہاوجوہ 
این سلندر در حد‌رہ چلندھر ازل تاتار خان می ر حبجیب خان 
وانصیب خان طنٌوچٍی زا باعی ہزار عوار اجٹک انوام پادٹاعي 
ک٭ دران درد جمع غذال لودئد ناسزك گردہ خرد اڑعقب می آمدك 
و إمرای ای غفصارن ا1 اب سئلی عبور گردنك 'ر إتغاتان ثغائب نمودہ 
رٹ غر رب تاتی صقن ,وروی نبو رجاگ عظیم غك وخنان 








71 - 


([ ٣ن‏ ) چننای 


( ۴۰۸.,) 
بائڈ سہقٍی (۲)) بت رز خواسدایت ٭ نظم ٭ 
ظالمی زا خفتھ ڈیدم نیم زرڑ ہ گختراین غننداحت خوابش برتہ بھ 
ر انکەخوابشبہترازیبداریصت ٭ آنچناں بەزندگنی مریء بەہ 
پادشاہ دزوقت مراجعت تادھار را خوامتند کھ ازببرام خان تغیر 
دادۃ بە سنعم خان بدھنٹك مثعم خان عرضگردگھ حا سفن تعخیر 
جندوسنان درمیان امت ثغیر و تبدیل حم باعث تفرتة لفکر 
امت بعد اڑفتے هد ہمقتضلی وقت عمل ٹمودن احب دولت 
إزست باڑ نشار ۔بریبرام خان ‏ ر زمیںدارربر بہادر خان قرو 
گشت ر بعابل آعدہ إمنعدان اشک و وحلماں یراق نموڈند درتی حو 
سال نہصد ر غخصت ریک (۹۹۱) از تال حواردولت دہ عازم 
مند دنہ وائی قطعہ گفاء عد که بدرمعثٹی 47) تاريی دیشر 
٭ تطده ٭ 
خعرر غاڑی نمبر الفیں ھعایون شاو ]نک 
گوی مبقت بردِ ازغامان پدعین بی کی 
ہر نتے جند آڑ پل عزیست گرداو غد 
مال تازبڈےتوجہ۔ تہصد وشمحا وی 
ودرملزل پرغادر ببرام خان اڑ تندمار برآمد: ماژست ہٹومت ر 
بکوچہای متواترا زآب سفد گذ تد و بٹرام خان و خض رخواجقخان 
رترٹی بیگ خان رز (مکنەر خلطان ارڑیک ھرارل دہ پیش پیش 





( +) دریک ‏ خد مہم ر دردرٹی دیئگر این لفظ نیت 
[.1) یعني صوزی رمعنوی۔ 


3 ۹۱۰۲م(۰) 
ہانبی دیگر بیرام خان و سمندر خان رعبد الله خان ارژیگ و غاہ 
ایو المعالي و علی تلی خان و بہادر خان حملہاى مرڈانھ کرڈند 
و اتغانان نیز حسب ‏ اسان ڈاد مردانگی و شیاعست ڈاڈنك |ما پا 
طالح برگِختھ بس نیاماند ر بعد از ”حادلڈ ائڑرن ازطاتت ملندر 
رری بقرار نہافہ و امک رمنصور تعاتب ثمودہ تا خیلی راہ از انغانان 
مقتقول غرمفہا ماختاد و اموال واغیای اعد و لسپ وفقیل انزینں, 
اڑغشمارغنیمت گرمّقه با اگشنند ر از مرھا عغاري فرسوائد ویبرام 
خان آن را سرمنزل نام لہا۵ که 2ا اأحال موجوہ است ر زمانہ را 
ان عَبيل یادکارابعیاراخت و فلز خوامتا رہ ا عتری )مہ 
برەکی در رما گرہ (ہ بینی م علیمانی زباد اررہ:بیٹنی 
و ڈیگری فرماید بیت ٭ 
مان غعرآن خاقي کہ آرد تندیادی ہ نریدرني بوە یا کیقبادی 
ر عمغی رهدادوں باریے وق ہے پاسی در جفائد مکرتا مر خی 
سلْغٰيْ خر طالع میموں‌طابید ٭ انشای جن زطیج مز ٭ 
تع یر چوگرن نتے عندعتاں را٭ تاریخ ژ عمغیر ھدایون طلبید 
سکندر جانب کوہ حوالگ رنعک ر سلندر خان, لرزبیگگ متوجندعلی 
گفعا ر اردری بزرک از راہ سامانہ اجانب پای تخت ھندرستان, 
غڑییت تیوییر جماعۂ اژانغانان کہ در دعلی ہودند جان بننگ 
پا بیہرن بردنك و جرطرف سنکف تفرقة میان معركۂ گلچشکان اتاد 








ہرٹھ باثُك ( ۴ن ) از یسک 


)م) 

قاست (کمان بردہ هرنبری را قھ (ز غصت می کشادنہ پینام اجک 
وکوش هر فردنی از ادران غنیم مجرمانیدند و انغاتان کھ کرٹاہ مق 
یرد در دیہی ویران :در آعائد وھفاہ گرنثله ر بنقریب آتھ لعمڑ 
مغول در نظرد ر آید]تش در چنبرما اندإفکند و ید ہرعئس 
بری ادن و عتصویہ چنان:نخکمت 1 لفاناے در وعانی ر مغوان 
قرثاریئی مائدند و انغانان را تیر درز کردن و ریو ا زنہاد ایغان 
برآمہ ر فریاد الفرار اھر گوۓہ برغاست ر اسی بآمانی چان 
روی نمو کە مغفل کم فایع شد ر اپ و فیلو امیاب بعناز خارھ 
از حصربدمست اثکر پلاعاھی (منا ر ایں اخبار در لھیز بپادشاء 
و تمام پچجاپ رو سرعند رحعار قیر یژہ یک تلم مقتوے عد و بابلغار 
راب تا تواجیی تعلے رنت وجخئد رحو ریا هفنادجڑار چراررنیان 
ٹامدار ر ٹروپ خابھ بسیارھغانان را اع جانب با خرن:جمع [وردہ 
بعر مفد ردید وبر درز معمک رخویشن' ؛دمنورآخبر شاحی خندق 
راع کرک زنشعبت ر امرای پادغافیٰ کرٹ [عمثة سرشان:را شہرلدك 

ماختنك رحعب العقٹرز اظہار خِلات: نمردئد و عرابض بتعور 
فرمنادہ |متدعاى تدرم پادشاجی کردہ اننظارمی بریئہآ پادغاہ 
ہمرعت تمام نہضمت مزمودہ ہمرمنك درآمددند یر عرررژ صبادلء 
و حقاتلة صعب فرمیان جواثان گار طلب ا جائین تو چند اسیٰ 

برین رم لگثشت تا رہ ڑی ھ تثریت بَرّک' شاھزاك1 عالمیان ایوہ 

جنگ منے انداخنند و ازریگ جانب شاھزادۂ عالم پٰناہ او اڑ 





-۔ یں 





( ٣ں‏ )صاع 


زیم( 
در اتطاعات ایعاں بللھ در خزانة عامرہ ر پرکنات خالصۂ ئی زمیکرڈ: 
وامرا پیدل غدئد ار سلدر روز بررز تو می گرنت یفزام خان 
را منص اتالیقی شاھزادہ مقرر ر منصرب گردانیدہ بدنع امکندر 
تعن خرمودند شا ابو المعالی اعصار میروزہ نامزہ :شد (ماعنوژ 
ٹرنٹھ بوں کے کیا خان گنگ بآ گر وعلی قلی خان یمیرٹھ و منبل 
و تلب ردیوانہ ‏ بیداژن رحیدر عمد خاىٰآخَت بل ےی بیانه نامز 
غدائہ و حیدر ٣٣ف‏ خان غازی ۔خان پدر ابرافیم مو زا در تلمڈ 
بزِانہ چندگاہ حصور ۵اشت و چوں درات ا|فقانان عانند رای ایشانى 
ری ہزرال نہاده بوہ مرچند پیش اڑ معاصرہ ربمه اڑان نیڑ 
سردم مدبر کر از مردھ اررا اتقب برنٹن ؛جانپ ری 
ر اڑانچا رات نمودنك قبول تر رچوں ماقی ذردام ازتاذ ء 
مات 

خذا گشتی آ[] تا کھ خوافد برٹا ء ارگر ٹاخد[ جامہ.:برٹی درف 
روڑسیی ۵(ران تلعڈ بیا بیائہ |مانں:طلبیدہ حبدر مسععة خان را میدن و 
عہد و شرط ہایمان موکد گرد(نیدہ غازی خان را سخ (هل و اظقال 
و عیال آٹررك آرزدہ درمعلی م“حفوظ منزل را عمیں گرڈئن و 

و زوژدیگر تخقیق اخوال دنایی ر خزاین نمودہ اڑ شر معنی تا 
اطقال قغبیخوارہ بقل رعانيك و مرھا رائرن پانٹا: سد ر پاڈغاؤ 
راالیں ا۵ا پغخنذیدذء نتیقتاد بنا مر شہاب الدبی ٹیشاپوری 
تخھی را کہ شہاب الدون احمد خان خطاب یانت برلی حقیقی 








(١ن.)‏ ھمگیٰ را با القال غیر خاار: 


( ہم) 
وھرکدام می لا برآمه تقد رہے ۔ برخوالدنة و یرم بِفرالمرد می 
اخدہ و امہ و ابیه و صاحبٹھ و بَليه ۔ ظامرشه رشاہ ابو المغالیٰ 
پتعاتب مٌندر نامز غد و کر ماہ رمشان العبارک عنۂ نہصد ر 
غصت ردر(۹۹۴) حضرت فعلی سمتَقرز جاہ وجلال.پادٹغاعی شد و 
اکٹردیار عندرستان بار دیگی بخطبھ ر سک پادشاعی زینت یافت و 
حبی یادعاجیٰ را پیش ازان میس رنعدہ بود کہ بعدا ڑعكسبت عرئنڈ 
در ے رحیدہ باقہ غاب (گچا کم شورخ دی عرُانہ 
سمشاقدیہ غد ر 08 یں عال پادشاہ اکڈر رایت بھ بفدگان ان عیاز 
تغسیم نرمودند پرکنڈ مصطقیی :[بان را کا :>حصول آن. بسی چہل,؛ 
لک تگ میرغیم مد ون پرتتخ ,حضرت رعالیس بنافی علیہ 
رہ صلوۃ مصونة سی التناغی ساختند د حصار میریزہ را دروجع 
جلدری خاھزادہ دادنٹ چنا با پر پادٹاء فی راز ابتدی ننے 
پاتعام محمد عمایوں پادشاد مقرز تبودہ بودند ر جمیع باجاب را 
شاو ابو المعانلی غفقت تَرمردہ بدنع‌ا۔کندر انغان نامز گردانید 
وامئندرتاب مقارست إور ٹیارردہ اہئو٭ شمالی حصن نموی و شاء 
ایر (لمعالی مرتِیڈ عالی یاذہ بشوکت تمام در لھور ہم ر سی بر 
بنابرابن ژاغ پندار پأکیانڈ دماغ ار جا گرنتہ ار بآتجا رعائید کم 
بعەه ( زرائعة جثت [کیائی |آکارخاابے و تغیلات غامد ازژر بشصۂ 
ظہور غقاشت نان عنقرہیہب مذکور شرہ إنشاء الله اعزیز 
ر چون ابوالمعالی بد سلوئی پامرای کومئی کردہە دست انذاڑی 





إ( ۴ ن ) بمقر علطت رسد 


( م )۷ 
ژذہ برد رمرداسی کھ آن انقبہا را دیدند ہی لفننك کد ا اطرافٰ 
ملع بہرجائب کھ شروع ذرنق بد نعہدند قبوار تلم٭ را یأب زعیدہ 
یاتند زمطخہلی آعلین ر متہنہا و چخوبہای سال درینیاد ن تید 
نہد ہت ۱عٹار ہے پاومشہ بودید نخان ۔(یاغا اک حااہ عنذ 
(افصع اگر تثیر مٹفریں تدیک جبرا. و تہڑا سرژدہ لزان زا حرڈم 
ملی تلیخان می در آعداہ و علی لل٭غان اژن تعرس ار حبرانٰ 
مائد سردم شہراتفاق مود پیغام بھلی تلخخان دإدنك کە اڑ ئلان برح 
در نان شب سرقٹمسورچلہا رااحمله بایداررہ ٹا سا ابھان را ہکمندھا 
وزیٹہ پایہا پاالی قلعد ہ رآرم ٭مچتان کردند ر مپاجیان عل ی7ئخان 
زااعیخ حبیب بداونی کہ از مشاعیر [کاہرآنّا ہودا سرگکرڈہ ازیچ 
کیو زامعائی کہ خررغان کیج ہلیم یدای' نے پوزی ائة برآزكۃ 
لتش ذر زدئٹ چون ٹامدان طلوع نمول تتہر سی غک للںِمَیاء ر 
کہ از گلیے اشت وی :نشائہ ہو ہرم ر گرنتھ از شہر بد رآ>د ۶ہ ازرا 
چوں مفالی گرننۂ آرزدزت عرچند علی تلاغاں زور ببزیسیگشت 
کە مری ٹروہ آرتا جان ترا بھ کشم دبوانڈ مٹ زم خوزدہ با او 
رمتیہا کرد تا جسثان جم ملق غە ر ثیر ار ذر پدارن مشہور 
امت ار طعام ہمیار ک؛شیدو میمفت اخورید کە مال مال خد! رجا 
جان خدإ وٹتیز:دیواژہ بکرل خدا چون عریضة عل یل يخان یا ع رتنبر 
بدرٹاد رسید وادفاۃ غقران پناۃ را بسیار ناخوش مك و عقازن این 
حال درتازنۓ مقتع عہر یع (لل کم متة نیم ومۓکر 60۴(۸ 
ہو بادغاہ پرباقی ہاملمالغائہ ئە در تلمگ دیں پناہ دھلی عاختع 
ہو برآمذنك ودر حین فررد [مدی موڈن بالگ نمازگفتا و بجہتا 
45 








ٰ إ عہم‌) 
اسوال غازی خان بل بیانكہ رواله گرڈائیدند و حیدر خان جباھڑ 
ٹقجس زا پلہان ساخست واغتاىی سپل را نود و تفر ذیوانہ جمعوەوت 
ہعزار درتراحی عتبل :ہم زمائیدۃ مالقت غثبل ر ہر رجھ متبل 
ر علی قلی خان ٹل ععائمت ۶ہ دیہ کسی ر درختان کھی:۔ 
و پیش آزاه علی تلیٰ خان به طبّل ررہ :ہبدارے رت و اڑ| جا 
گنْشتة فرنراھنےۓ انت ٭ گواہ برک خان انغان جنگ گردہ غاب 
آعه و تا تزلعیی تَصبْۂ مانوہ متصرتے خد٭ٴ باز اژاپیشن انغانان 
حزیمو انت و فران تلعھ بسیار کس بکشن ۔دادہ بیفارے وید 
و دمست تعەی و إقمان ذزاژ کر هرچنٹ علي تلی خان رر نزڑ 
رہ طلیيد سر یار غروہ نیازردہ مامت تسبت اثرب سیا یپادتاہ 
زیاد٭ از تست ر اپن حرس بقاج بادشاهي ترام امت علی لٹا 
آمدۂ بدازن زا معاصرہ کرد وآ دبوانظ بی اعتدال درائرتت :خغم 
ظلم بمرم شہ ردیفتر از پیشٹریفیاك کرد ردخٹر اڑ بی رعال:اڑ 
دیگری بستممیغشید و ازجہت ٹا اعتعیدی برافل شہ رخود مورچل 
پمورچل شبجہا موکشت و إھتمام قلعە‌داری می تمود وَنَزَاعتَکن 
بارخوہ آن مسوخت (۲) ر خذس ار با آن ڈیوانگی لمرتبڈ بوك 5ھ نام 
عبي درخانة خالیٰ آمدہ کرش بر زم خوابانید و [جا قدمی چد 
پیشٹر رن تیمس میلمود با اچای اول آمدہ بیگ بار بیلداران 
رإ طلبیدہ گفت مدائی بش من میرسد آن زمبی را بکاوید 
چوں فتفد جا فقب یائٹند گە علی.تلی خان از بیروں حغار 





)٤(‏ اب مت در یک مخ رد ردرٹی دیگر-مستوجب (٣ن)‏ بقال 


( ىػوعم) 

٭عنت إِنْب طیرمالک رتاب شد 

مات :سرای گشت سپھ رچہارمدن 

زرم القس: بشعزیت آنتاب عد 
سس شریفشل باجاہ یک مال ومذت خلطلحییحت و بات ماز0 
واکعری ہو پادشاقی بوہ ملئی ملکت ر اجمیع کمالت ر غضایل 
صوزی و معتوی آراسثه و در علوم جوم و عبات ر حایرعلوم عریبع 
ہی نظبر ومریے اعل ضل وکمال ر مرجع آھل تقوی و علام 
و بشعر وغشعرا عایل ورخود شعرلیکو گفتي ویک ەم ہی رو 
نبودي:ر ام خدا ر رمول را لی اللة علیة وسلم ھرگزبی طہارت 
ہزنان نبردی ر اگر اٌعسب فرورت نامی ہ تطدہء 
اعتقادی درستا دار چنالک ٭ اعتمادت بدان نگردد ست 
یتذہ را ہی شک از عذٛرب خدای × نرعازہ جڑ اعققاث درمت 
فرثاد آممی که مرقب آزعبة و(ممای نھمتی چون عبد الد وَتیْزٌ 
آن یاغد بایستی گرنت ذران حالت ٹنہا بعمد اِكتَةا کردی مڑا 
عول إاحی زا عبدل ئقط سی گقتی رعم چتیں در کتابت رتعات 
بجای لفظ عو وت شررزت ٦ر‏ الف می' تہشت پایقصورت -ا١-‏ 
کہ رت عدد لفظ هر امت ٤(‏ ) ر در جمیع اہراب رمایت آداب چنا 
نمودی ‏ گیا آتریدۂ ارست۔ ر غبہا ەمیغ در>عبتگذرائیدی 
وتلفت نکردی ےج حاصل تام هندومتان اشرجش رنا نشردی 
ر رگا ازترسں ا!خشش نام ژرھرگز در تظر نیارردندي ر چو 





( ۴ ن) قرییں (1) اڑااجا تا ۔ إتریدا ارس ۔ در یک حخم 


ژٰوعم( 

تعظیم إذآن تغسننۂ ر بہوتت برخامتی عصا خطا کرہ پلی ایشان 
یلمْریدك وازچاك زیٹ اید خاملیم :پزمین آمدائٹ جہن اناقتی حامل 
جم نظریئیم جولٰی زا در باجاب نزیا غاھزان؟ عالسبان فرمتادله 
ر از حقیقت حال اعم اخفیدند ردر پائژدھم ماد مذکور پادتا: 
غقرای پناد ایں عالم ہیونا را پدررہ کردتد ویداز اليقا: خرامیفنٹ 
این تاریۓ پائتند ئە ٭ یت ہ 

چوگشتاز رحمت حق عاکی إندر روڈ زضراں 

بہچٹت إ سیت مقام پاک .ار تارب اان باقد 
سولنا نامم کاهی گفتہ ئع ٭ تطمہ ٭ 
هعابري ‏ پاشا ملک صلی ٭ ندارد کی چوَار شافتشہی یاہ 
ہام فص خر افقاہ ناگہ٭:دژان عمر عزیزش رن بزناد 
بی اثاریی اد کٹھی رٹم زك .٭ ہمابون. پادشاہ از بام إنثاف 


اہن نیز یائتید ٤ك‏ وہ بت ہ٭ 
مشوغائل از سال نوتش ہییں ٭ ھمایوں کجارقت ر اقبال او 
با ہار خی رید کو ٭ اع ھ 


ای ]٭ پادٹاہ سی ازبام ارنتاد 
- نظ 7 

آن سص رمماعتِ کہ تودیدیخرايشد 

گرڈون عر .”٭حمد بی بباد وِإن 





(ان)جتالی ری 


.[ جیوم۲) 
أنٹ آژانں اہ دریوخشان مولنا چنویۓ بدخشیۓ معیائی اعت کہ 
تمیدۂ مصئوعة سی ر معت بیْتی پغام آی پادعاہ غقرآن پناہ در 
زمان: میرزائی گفتھ ار بعضی عنائعي کہ از دام تصبدة می مید 
ذر الفقار شروانی کە نام خواجھ :رشید وزژیر گفته ر قصیدۂ سلمان 
حاوجی مھ اثنام خواجھ عیاث وزبر برداخڈہ در جستء بوہ ار در 
تید آرردہ مل س36 اظاوزرمسمی و داوم وغیرآن و إحق؟ 
آن مضفوعہ کرذامد ایست *×جز در عالم سی و این مطلع ربیت 
اژان است ۔‫ نظم ٭ 
شینٹا ما رخ ٹو الله ر نعریی لب توجان 
ھمی بیغ لب تو چڈ رنگین غدہ خندان 
ثمی گوم خط تو مبزہ و راعا خد ٹوگل 
شود ظاعر قد تو انتل درزان دم جوئن 
و اڑ “جموع مصاریع تصیدہ بطریق توعئے این مطلع می خیزدکھ 
۲ مضلع ٦‏ 
شہنشاہ دبن پادشاہ آزژمان ہ ژ اشک ھابوی شدھ کمزان 
و اگرحشو در بیت عابی زا بسرخغی ثولعنك این مطلع مي شون 
ىہ بعھ ؛حر ثوان خوانذ ٭ عطلعہ 
رخ تو الله و تعریی خط تو مبزہ و رتحان 
لب تر علچڈ رنئیں تد توشنة دررانں 
و اگرینٹکس خواننك حم مطلعی یعە تم رمیفرہ ۔ ثغیر تائیہ 





(۴ ٣ی‏ ) سٹاو 


۲۴۹۸...) 

پدر مقيد جع خزینغ نبودي و ذکراحشی ردغلام برزبن 
سبارئش تلذ غثی و اگر بر کمی در نہایت خشگیں بردی هعیی 
تدر می گفتی کہ ھی سغیع ر دیگرنہ درخاء و مد ہسہوهم 
درگر پای بیپ: پیش: نئنہافی ر اگركکسي در م>جلس ارپای 
چپ نہادی می نمرسود کە چپ دست امت اور باڑ گردانیدہ 
بیاریة ر از نانے . خیالب اغند: تلغادی رحانب کس تیڑ 
ہنگرییتی ملیگرنتد :کھ کے ید مفمر منبلی در زمان ت٭خیر 
ھتدرمتان در توہت ثائی۔ بامتقبال فر کیل رنت و اریس ا 

پادشاہ را بار اعتقاد بوٹ ررزي جذبە آ>د وگفت پادشاہم تمام 
اشک و شابرل راضی دروم میتی چرا <ہینیی ہی گوئیكِ و 
چھ قصء است گفت در عرجا نام اشکریاں شما درین سرتبة هعۂ 
یارعلي رکقش علی رحیدرعلی یاتم وجٹچکن زا و یں 
ینام یاران دیگر برٹہ باثہ پادشاہ پر ائفٹئد وقلم تصَویر از ذصب 
برزمیں دہ کفتنك نام پڈزکٹن سی خود عمر غدر ردیل رنعیدام 
وبرخامته بحرم رنتند و باڑ آمدہ بیایسی ر رنق تام غتج زا 
پر حسی عقیدت اطلاع داد ھ تطع×ھ 
(متقادی درست دار چنانک ٭.إمنماذت بران نباغد ۔عست 
پندہ را بیعگ ازعذاب غذایى و نرفانھ ‏ جڑ اءثغاك فرست 
و از برای تعداك اخاق خرش آن پادشاہ منغور و مبروز طاب ٹراہ 
دنت علاحدۂ باید ر شعرای بعبار نادرۂ ریزٹر از دامن اد برخاحلہ 


سے ا 


(١ھ.)‏ خریر 








)|۲۲۳1 
ٹیات إلریٰدك ٤ہ‏ دل متعلق باتمام آنست خوإمد کید (نداد (لا 
المیعر إلاغور ء 
دیگری رتائی تخل کہ ایقی ژیی الین خانی مفہور 
امت گکھ ور مندرمتان صدر ٭ستقل ابر پادغاۃ بہٹ ارماحبی 
عجدیست ٹر اگرہ ار مدازحۂ ٤ہ‏ 7 نطرف آّب جون وائع غذہ ر 
مصاحب کعالات صوری و معترہی آست و درمسارتارنی رافریدیزہ 
یانخی وععزرَ مایر جرئیات نظمء فٹرر انشا ہی تَرینڈ زمان خود 
برت میگریند ئە ٥ر‏ مجلس اول کە بایر پادشاد را علازمت نمو 
بپرسید 8 ان ٤ھ‏ حرىیغما چنت باشد بدإهةٌ گفتہ کە قبل ‌ازین ہہ پنہمال 
چل سالہ بودم و حالا چہل سالہ امم بعد از فرعال دیگر چہل 
تمام سی !شرت - صخقی نمائد کە ازجام این متخ نیز پرمیدہ 
بودند گفتہ کهھ پیش این بیکگ: سال پنجھ ساله بودم و حا پنچا: 
سالھ ام و بعد اڑذی بدہ عال باج مالع موم مشہور امت کہ شیج 
ژدن ربڑی بزیازت مرقد مئور علطان المشایی نظام ارلدا تدس الله 
حرہ رنتہ ر آن حکایت یی کہ الہدایا ہشٹرگ و تنہا خیشٹرگ ۔ 
عُنَيْدۃ ما ایی تطعہ گقتہ کہ ٭ تطلطء 
شیۓزا با۵| ترا از حق ھدڑیا بردرام 
آن کذاہم می گە گویم الہٰذ( یا مشٹرک 
ٹرئ یتفہاخوفٹرک زانسانئدگغفتی پیش اڑٹی 
مشترک عازار نمی گوئی کہ تنہا خوغٹرک 
٭ نظر ہ 
مم گریباں گیر غد سرد گریداں چون,کٹم 


61 
و لیے پایرن طریق گ2 ٭ بت ٭ 
خط توسبو ر راعان رخ توللھ وئمریں 
تد تو ئنڈ درراں لب تو غافپة رنگیں 
اڑما ہقی عیایٰ مطلعیٰ روح یما ورای ي دیٹردیڑز 
دربی مطلع کرد ة کہ از حواشی آن معلوم می شوہ زاز من چار 
سور چس ہے کش کس وہہ 
ابیات“ماخرجم آیند تصیدہ رباءى‌اظھار مشمر حامل می غوه [+] 
٭ھ اتطامع ہم 
ترئی شاہغاھان دوران کە شد ٭ هیشۃ تا کر تم و ظفر 
گرنتی بلاعفان و تار ئل م ”عفد اھماہوي جھ اخ وہر 
تا خاک درش گشت تی زار گدإ ہ دل ا ڑغم ومَص خود انثا جداٴ 
جان من ژار ازغم یار برّم ٭ غمشة زحد ابر دم دھدآغاہ نة| 
ٰ مو : 
گید ار ٹم عدادی ا" 
و این قصیدہ مع سای ر قضایں ٤ہ‏ درمدت ایام غباب ذربیای 
تابعدہ نوفتہ شدہ راگ زسرررڑی چند ازعرم (1) متقاضی اجل 
مہلت پانت آن فرایك خوائد زا بتقریبات در حلک دنتر الع 





.(+) ھنیی عبارت مت درہرجھ ‏ ق۴ ( ۴ن ) کوجٹ نتی 
( ٣ت‏ )لہ مین نام اڑے) مین عت در تَمَیّہا 


(۴ع۳) 
بہاولغف ٭ 
جج عمری ڈوم اتا ٭ ہنٹری خود گُجاآحودم آنیا 
9 ع٢‏ چو رس بودی: میڈ مقصردم ]نیا 
۱ بے کت ھت مقبول و می مردردم|اچا 
ات ٰ ضس چونی دراں کری ٭ کہ ی‌ناخوش گہ یخوش ہودمانچا 
و ای تصیل یلام پاذغا غغرای:پناہ گفتع ٭ تمید: ۱ 
: المثةا لله گ٭ه بُجمخمیت خاطر 1 ۰ 
- یا عی: ت۵متاك ‏ حریقان” معامر 
۰ گلڑاز؟ تناگا گا" خلق ات کک نیا ۰ 


. عرایہ وچ‎ ٤ 
۰ ںژل عایب غذہ٭ حاغرو‎ 





٠‏ در حضرت گل بئ 
: عریان : ژخزان بیدا مگر غامد ہسثان ِ 
۱ کو خْرنگ ‏ مد پار گل : هَرَحنه حاثر ٠‏ 
جات گل و یامعن ر سذبل وراطان ٠‏ 
. علطان بہار آمدہ بِاخیل . رو عمائر ۔ 
ْ مرقان صقت شاه لگ سرتبه خواٹان ۰ 
۱ برقم درغتاں چو خطیتان ملابز ٠‏ 
خاقان ‏ معظب لغو :جم در اون ٠‏ 
۴ لش‌فست تریذست ر دل از تدرت دادر ِ_ 
: ار دائنش آو دانش (“حاب ہصپرٹ : 
۱ 3 ہیئش: ار :ہیئشن إرباب بصلیر ٠‏ 
منہی چو حرام اح در اعم شریمنت 8 

ا8لال ىبساۂ ے پبراعات 
6 ہیراعات آرامر 7 


اتا“ 


+مم)ً 
شرق دای گب رآسد پا بدامان چون کشم 
ای گریبائم زشغوقت پارہ ذاسن چاکچاکگ 
بھتو پا ذر۵ امن و سرڈر گریبانں چو جم 
ادتار.ےخۓ ى نہوشقہ مغتمل ہر احوال فتے حفدوسنان و غرم غرایب [آنی 
و ہإل خنوری فران دادہ وناتش در حدرد چنہار درعثة زمر 
راتدنعفای (98۰) بہكہ در مدرمة کھ رذ حاختء مدٹوۓ امت ٭ 
قیٹری' 'مولنا نادرری عنرتندیعت گە از ٹوافر وزکرر فاشل 
وٴجامع مل بوہ اررا بنظام نام بدیع ا'جمالی تعلق خاطری بیدا 
شلہ رین اطہار حشر مٹہوراجہت ازگفتھكئەه ٭نظرء 
کۃ نداعت ببومالش دلاتوان ثقامی 
٭ رباعی ٭ 
راجورم در دل از تو دارم عد غم 
ہی لبیل لیت حریفقے درکم: جہ ہم 
ری عم اعلول سی سلونں'عريب 
خواہم شون آرامگہم کوی لام 
۰ گوشوارہ 5 
و از جەل نتایے طیع ثقاد او این امعار (عت ٭غزل ٭ 
وہ چه خرام است قد پار را ٭ بد غرم ند و رتتاررا 
یا رسوی ما بە ٹرحم ندیك ٭ داثت مۂرجائب اغیار را 
سوی خرابات گذر نادری ھ در سر می کن مرر دحقارزا 


" 





()( قیپع) 
٠‏ جو کو بلوعیسعۃ کھ در ماعت بخمشش ٠‏ 
٭َ‌ نا خراسده دانی دہ حاجات غعایر ۰ 
اون سنا بامم کبار اژرسنک سا بت مر 
مصحف امت آترو (1) ر آن خط آیّت جورر جغامت 
عارض آن دلعتان ہی بہرہ اڑغال زنا ّت 
ونات مولانای عذکرر در سنة ئہشد رغصت ر غش ( ۹۹۹) بود 
و مرامانی کابلي تاربم اوگقتہ کہ ت 
را حسرتا کھ نادرغ للنہ دان تت 
آن فادرئ کہ داد <شنی دك در جہان 
جعنغم برعی تعمدھ مھ ار سا 
مج ا کە رت بکی ازُن صن وزان 
ٹیگر عیچ ابو لوق نارغي اعت گر ہذایت درزیشں مشرب 
پر بھیرچی رہاتی مشہور (ؤنزمماز الرحبت ء یی 
از بسک آن جقاج و آزار میفعايه ٭ اک ترجم ار ہسیار میثناین 
وٹز وامؤٰغتئلی گفته کە ٭ نظم ة 
احمد اللہ کھ وارمتم ز ءشق مست بد خوثیٰ 
کہ سی افذاد چون چشمخودا( مستی بہرلوٹنی 
چو فافر از برای جرعة لب برلب عرئضش 
صراعی واربہر عاغفریٰ عائل بمر عروثيی 





[+) درھرے تحخة بدراتی ۔ ابرو >( ۴ نے ) ابو الواحد ۔ 
درٹغفائس المآثراہو (اؤاجد غبرازی ۔ نرغاء ٭ 


یس 
جمع آمدہ ہو ظقر اشئر امام 
آحا _سپافضش [دلفران > عبائر 
زیر علی: نئے _ بنیدلىصادت 
باد گرم لم فڑلی جافظ: و ناصر 
ا یا اف جود تر ترام جمھ زغیا 
ٹایم ابدەم ۔ثیغ تو اعراش و جواھر 
فر ررز ۔ازل ہو خداوند جہان' زا 
مقضوث وج۵ .تو ازبری ۔چئجر دابر 
جبربل گر بار ‏ گر وحي بیارد 
بر ان تو ظاعر ٹرف آیات ظراعو 
۴ ,-ص ٰ ,"ٰ۰ 
مشہو: جہان شك جو حدیہف ملواثر 
:‪ نٹرے کشس و اش لغنَتا 
سے مزایر 


ار دی و میں در 
لِنفَرسہ یلہا۔ کا کان .و مافر 
ہا مق حلیماتم ر بخبال تو دارث 





)) ۱٦ 
بتیل( 5) کیک ر یش داشتھ باشد و عی۵[ بر ھے خررد ر غیے زبنَ‎ 
باعاس گشت :کہ این جہ عمل ظرانقہلی خنکگ است آگھ غنا‎ 
ذارید ما عیتاچ ہنی مان سفاظ ایم و اداھای غما ان اعحتا و‎ 

کب سے و ۰ 

و ڈیر خامیی بثعان ٤ه‏ اڑٹغازا محتااو بدیی تعبتی ‏ امتہار 
پائذھ در بل وت کوھہ خاہ عغران:پناہ ٹچائب غند ساژمت نت 
جرح جی ہے پادعامی گشتف کت رت . وزەاتی 
علا رز ای تشپرئت* یٹ بسیار 5 
رز مااٹرکیپ بئفی رین در غجو شاہوركِغْتة و چوں مخٹر ث۷ 
٭حعمفق شاپررزا پادشاہ درخدست خود ذَاحنة ‏ ؛گلہا اءرا سسنثذیں 
دازكه چو کسر چو ا تبیۂ ! ےہ مت ار 
وائیساط ر فتگی تعام نمورہ علڈ معقیر اژر دھائیسم انا ار چوی 
آں*جورنڈہ رنہ بغےش انوامیدہ بناہرای پر پگ إنئدش ور اناچا 





ع تصدئف8 ٭ 





خاکٹ درگه ٠‏ 





( ٣ن‏ ) یعملیان ۔ ترافس المڈئی نوشٹھ کھ - چاھی پنمیاں 
اڑ+خارا عت پسدرش یلما نے جا بہتہ: پدان مبب بذبن ئعەمبت 
غتہار انت است ۰( 0 سااو 


؟۴۲) 
٭ ولےا٭ 
مدری کل یرمل عو نرہ مند بن 
ننموٹ آى تدر کھ توان گفت چنڈد برد 
إلقضف ہز فراق, بر شد شمار عمر 
عرصایڈ بيصال 6د ذالذ 'کھ آجند ب۵ 
افیاز در :پیش تو بودئة 2 نازغي 
از دزرھا ہر آئش حرمان اسپند ‏ بود 
٭ ولة٭ 
رنڈ جمعیت لی یاران همتام مسلیذ 
در پربدانی پریمانینٹ اڑ ھم ملعلید 
س بل ٭ 
چراتیرخوہكشي از ینم ام :باذار پان را 
سرإ دل ۵ہ کھ تا مردانة درراعت دھم جار‌را 
وناتشی در منۂ اربعون ور تمعمایة ( ۰م۹ ) ود ز در خانقاء پیخل 
شب زان در آگرہ عدنوں گعت ز از غاییح إتغفاق وخمچہٹیئ 
ردر در یکا مال ازعالگذختنه مقریند ه زمانی گھ این جرد 
بزرگرار متوجھ عفد بودند از 5ئشیسغرط غایر ازکہڈھ پوستیقی اود 
ند(غتتم غلۓ زین ہا عَیی ابو الواحف گفح ۶ہ در بازار بل بعرطی 
سی نرم ادن را کہ غدا آمدہ خوش ظبغی را کار تفرمائید قبول کزد 
و مغنری درہہا مبالفھ کردہ پنے عہرخغی مبذداہ دیز زی زیادہ 
میطلبید: آخ رغیۓ ابو الرإ جد ہب یىءشائہ آمدہ دللی میکرن:ر بعة ارز 
منائفة ہمیارگشت اي بی انصاف پئے شہرخي را خوه ان 


. 


)۲۴۷۸٢( 
شعھ جا بامہیم رسوائہی عالید ما‎ 
چٹ برمیدکھ مقعوڈتو ذرعالم چیمیٹا‎ 
راسعت گویم کھ غمائیہ شنائید غا‎ 
جاھی اڑا ۵متتا ما جان نقوالد برەن‎ 
ہبائی ڑ ہآ مایٰ  خدائید۔ شا‎ 
ول ٭‎ 
درش ماہ عید شك برغکل مصقل آشکار‎ 


گز بغار ررزہ "بی آکینڈ دل را غبار۔ 


یا مع نوابرٹ یا ہنموہ اڑ قعف ایی 
امخواں, پہلوی لب تعنگن رژہ دار 
یا تراعیدن :ہر نائظ :لیلی حطلبٰ 
یا ٹن خ گھٹڈ مرن غد از غم زرہ و زار 
زان کعان حلقه آوزدۂ امت بہ' زہٗ گڈار 
باكم ہمکت بعالہ ژزب ریگە پر برحرزدط 
میں اؤزرم ٹا رن خُبر اڑ ژنگ بار 


مشی ثماند کھ این بہیت ہ خویش را در حلکب خدام تو “٭خوائد 
ملاک مھ ازبی بیت نظام اعثر ابالبی گرنتھ لزان تصہداہ کہ ء نظ ہ٭ 





جب جہراز جیع سردم نشان آردہ اند 
رز عفر نو تاڑہ حرش ۵رمیان اوردہ: انك 


ز٣‏ ن) غصب (۳ ن ) برگذار 


۱ 


(۱۴۷۸۰) 
خسر تمرم دافات وع یل ورخٴد 
دیدم اَی ژسی ظلم نع جرم را ند گٹہ 
پارا فذ اگر از عذیان گھٹہ: مہ 
سوب ٭جرٹ اگر اندیع غر زہی بر 
غرض آنست ئھ ‏ ابی خرمغتان ابە 
غزت ‏ بحرست ‏ ایی طایفه : دارئد نگ 
ز ای آنکس, ھ خبل غمرا ہسٹیزد 
ره باسا إسنیزٹ بہبا بسلبژد 


قریں مسراع پانغاہ دخل )دنک چرا ھم چندن نسدگوٹیی ہع٭ 


اب 


روھشم ازرسسف ای اغعار 


تا .ہہ ایم: عاشق: ویٹ نام بردەہ ایم 
سأ ژ عاغقای باتمم ٹوٹ 8 اقم 
٭ولہ:٭ 
خوبرویان نے ہی مہر و راید غیا 
با اہیران ز ہی جور ور جقا ثید عما 
وتٹھ گردیك رنا طور دررغٹی ”گفتيه 
راست گوئید کہ ایی طور چرائید ما 
فا ۵ریں“ شہر ثە لڑابہر غیا' رسواٹی 


(ئ ) فی( )و 


٭ مطلع مم 


٥ 





1[ ام) 

کہ ور سقام ہناد بسقہ امچونڈ ررزکار |مہت .ر نادرة ادوار اتی 
سطلع اررا کە ذر تعزیت حضزت اعام عریہ مابول ستلول دلف 
کن الو و البتول علیہ امام نقش بپسلء در ایام ناخررا 
ڈر معارک “خوانند میں 
ساكا حر من و شد گریہ فرض علری 

درلاعی :ہم 
آئے کہ ز رٹک مہر و ماعت گوبند 
تو لیق آئی که بذیں حسن و جتال 
غاھان _ زسانھ پادغاوت گریثد 

و راغ ٭ 
۵ چوی غش مہہرانی ‏ نداری 
جر دریش ‏ آرام جاتی ‏ نداریٰ 

+واع ٭ 
مراعظہ نازنیی مرا ٹاز دیگو ہت 
ازشی بجان کعم چکنم نال ورورمت 
پا غني نسیت دھن یار چیں کتم 
تنگ( تغل ليك سی جایدیگراسٹ 
پان میٹر تونی ففایت جزان و بیدل دوخ جنانپم درو 





( ان.) ری اللہ عن ۔ ر بصٍغۂ ثثنیہ یا جع د رمخچنٹی نیست ' 
ل0 


)۰۰ 
برمرٹز خلطنت ‏ پلشمتء غاء زنئبار 
از برلی پیشئش: ا حم کمان آرردہ ند 
٭رباعیےء 
خط گرہ رخت باعسث حیرائن ما تی 
عجدسچھيی ھ1 میں ساسست 
آن کائلی مشکتن ' فراع ہاععت 
ایفہا امباب پریشانی, ماف 
٭ وہہ 
بیا که بہر تب بازی تو ساخت فلك 
زإِئتاب کسی زرااز عتل لیف 
د إفرام خان: ذرین,قانیھ بنففر ٹحر تصیظ مفہر دارد مطلعش 
ايتجمنث کو ٭ عظلع > 
علت کیک :(4) زبوٰك خداگے تو از کیک 
کرٹ :اڑا :لال صورٹ ' پرزیزی عہان حگك 
رعاخذ ای عرٹر مطلع مطلع تصید؟ نثارؾتونی مھہوراست 
وقات سا جلھیٰ درَحَلة صتا وٴخممو: ن و تھھعایة )۹٥۷:(:‏ بعبب 
ڑھری ئہ غامی در نے اش کرٹ٭ یوٹ راع كك ٭ 
اذٹری حیەر توٹیائی است مردی اھل: و در راد ین ژت 
بی بل بوں حلیقم بِشمرو موسیقي مٹا نم د(شٹ گت اکثر (رٹاتئش 
سی ور ۴" پادشاہ را 


۱س ارەری (+) ٥زھر‏ اف بدارتی ولف کل 


ا 


( ۳آ۳م) 

پابھ میرمانید آزارہ آشدہ بنکی کە مدّری خاغ ۔مقرریعتب 
رنت وبا نظام شاو والیں ] نچا بت ار عواتق انتا زاوڑا ]جا 
ژرتیات صوری روی مو۵ ر مثبر ومٹارالیه غدہ یبرتبڈ جملةالملئی 
رید وغیوع تشبع بلک مدور آنى مذعب دران دیار ازد غد رنظام 
اه ؛عری را ئه ببغاری مژمن ل(غلج داشت بطفیل نعون خوانی 
یاہ جعفر حنی زری ۵ا۵ و نے معقی زإ ٤ء‏ در نغہں المر تدرنے 
و امتخزاج بون جعل پر کرامات نما جعفرئمودء پاغوای لو ا 
ہنعب سنت ر جمایت کھ بطریق مہدریہ داثت یر آمدء 
مترنشض غالی غِن ر چے ایذھای چلفازء ر تبراثیائه کە این ھر در 
عدثئوم بعلیای ز مشازغ.ِن سرز ر ہوم نئردند تا آے حرئات شنیع 
پافٹ اخراج (عل اعالمگشجۓ ورنغ ازان رڑ باڑ دراندیار احتقرار 
و امتمراریائت و شاہ طاھ در تصاید بہازیات چوں نام استراباديی 
ہت ور علعیات ر از جعلڈ تصایك ار ایٹسیی کہ ور متج ھعابوں 
پادشاہ کہ تتبع الوري گرد؛ ٭ تصیدۂ و 

مل مہر چو آیٹ ہغہمتان: جمل 

ل1: خانہس بر ائروزد۵د وٹرگس مشل 

کو (زدزہ مرایمن ر لی زسبتا کفرن 

شویٹ اڑ امیہ إغ |إہر بہاری مثدل 
و ابی تمیدہ در ماقبت نی زازرمت ھرچٹد گری زگ یلئه درآمو 
یہ بقغام اه لیب جال حضرح., امیر امت علیہ الكلم 


( ٣ن‏ ) منري 





م٤‎ ١) 

الد رز الفتھ رجنے [1۸۵) بنلازعف بادھا مد برہ زرڑی فیا 
امن خویش 'درکھٹی اہول آے تفرپر میرف رائر رغب 
لی رتک از ادإقاش ظا یرتا تکیر پرحینم گء خاید ازرتتن غي 
بعیماں شدہ باغی ر آن بی را بنقریب خواتدەم ئە بقدسی غاعر 
حخرٹفاں گفتہ ابوڈئں ئک 4-2-0 

ا رن رہ باھیڈ ر خار سدیان 

از آمدن کابے پغیبان دہ یاۂی 
ار در حال جراب داد کھ آري بادشاہ نزسودلد از مت کنب چوں 
پغلِماں غہد اما از نشستن ثشتی پشیمانں غدہ باعد در سی 
حیی منہیں ‌ھان ‏ سقلد اشیرینی کار ہر حنحپ انازت عالی خود را 
بصورت دیواتا خالگ كُزیََہ ماخ ہانگ عگ گرنہ اہن حیدر را 
پیش کشید ر دستارش!/؛چائی و ققش بجائ ی انشادہ رع میدرید 
تا بغلطید ر باسَک خندظ 'تزقہٰایت:٭ن ر بعد :اڑ اطلاع پر حقیشت 
حال انفعال۔ بعیار کعلك رآپادشاہ تعللی میدادله عاتہتی 
ر دیگر تھا ظاعر خراندی دکلی اس برادر خورد غاہ 
جعقر و علمای :عتلفت عراق تدم درائینی خواندیھ کردہ آند و 
“ری درین باب درنت تمودہ اعت بر موالف ہ رآ ختا 
پان چٹائڈ :کر گثاں عسل :التواز 





غض اہن إئیری جزري و 
لن از تافي بی 'تزراقي و غیرآئ مفکزر است ار خّد زا 
"از جوبھانعاد لہناپ ٹیکزت آخ رقاب ر تمینف مذکورکە بن 
جنلەوں ہار میر جمال إلذبي سدر اسر بای 'ازرا اذا :لی 


]۲]۳ُ۶( 


- گرگھتی زری ای حسن و اطانت ملف‎ ٦ 
: آ٭ ازان 7 کو باغوالی ھوا لشکر می‎ ٠ 
۰. گفتۃ باشند بقارام, گلسٹان خیرک‎ ٠ 
٠ عثقریت است گئە چونکگ ژن ایام خزانں‎ ٠ 
٠ میزنه ہر در درراڑۂ گلشی چیک‎ . 
۰ ژاع گیرٹ عتہ ۔ از پلبل شہریدء: کاخ‎ ٦ 
۰ ہے پو سردہ گند باعل صد برگ حنکب‎ ٦ 
اك انداختھ تاپ اڑژ حر بسنان افرمڑ ۔‫‎ 0 
۰ ام بغار مع کل ور سعارت عمیرلے‎ 0 
. یی ان می دی طرم ملثدست بباغ‎ ٦ 
- ھرطرفرا تەخغشت ازم و اڑیی کا‎ 
۰ پر پبراں علعدیدة ہیام خزاِن‎ ٠ 
-- سازد از وس عیجۂ گردی عینک‎ ۰ 
2 پیش آزاندم کہ زبیم لنک ٭عنۂ هي‎ ۰ 
۰٠ ہگر پڑلٹك رعاپای ریاحیری یکا‎ -. 
۹ عائل آن بە کھ ئنك عزم طواف چٹی‎ ٠ 
۰. کر پنیا نٹران برة :خزان را۔ ینک‎ . 
آ تج گلشن مدم خ۸ عالي نذریستا‎ ۰ 
۰ گر تلک بہرطراف در آئن ماکےب‎ - 
. سرتضی بادشد سورت در معفیکە اژرست‎ : 


(٣ت]‏ آن ھن کہ مل آن فرح کہ ( ٣ن‏ اائثكہ+ ے 


 مرف‎ ( 


‫َ 


باز رشت> گہ برطبق: تقافلی: ناف 
اگل بر سر ابوان چمی گل ٹرعک 
ادر نیسان بر خلیر "[لك؛ برق 
حرف برف از ررى رری زمیی عازد حلٹ 
تز مر لشکر ا دي مبے شفثخوں آرہ 
تنک چشمان ,کر چو عپاا ارڑیک 
ہوات تیة واگل بر نلگ غاع نٹر 
ظل مخرط زمیں تنچڈ وگل مہر نلکگ 
بہ رآ تا تبود لس گل بی عغطرب 
تر عَەي حلڈ' خارا از تراریەن ‏ ابر 
کرہ اڑحیزہ ابدرش ار نقندی کتپک 
عاختی خانڈ مور لگا ز| ویزان 
بزسرنیل عاب ارنزچی بر کی 
باغ غد ما ید عیمی ر غبام برری 
جا جا برسر آ مایدہ پاغیدو نل 
تا یرنه ژر ناسرہ فرافسف عمنی 
ذر بعل) صضیرتی للھ نہان کرد سک 
در کمالی کہ ئن ایم بوں از نس زژزال 
إاشك نی در نظ ھت 'فاتا :الک 
غامد باغ جمیل زمتا رای خوش بودي 


7 کے ی3 ٭ 


()۳۸۷۹) 
وایی مطلع آو نیز مہو است 2 مطلع ُ 
درغم آبكك جہان عیش از مل تاقاد زتت 
قرغ کرذیر جغدانئ کە میک از یاد وفت 
٭ مطلع 7 
سا انم عفق ابلفاسیم و زاھد از ریا 
ھر ٹر ابذتاسے اسا سا گجا رلو گیا 
٠‏ لف ٭ 





بجرون میا کہ شہسرة ایام 
سا اکھتھ' میشویم آو کو یدتام سی کوی 
وا این تصید٤‏ ار نبلت راتع عد٭ کہ : ٭ سطلع ٭ 
مرااکس ۶ہ ب رکم گنی نہداەل 
رناث'ار درسنڈ: اثتی و خسنین و تمععایة )٦8٢(‏ در۵کی بود 
تام ول ہیت'تازن بائھ شٹ م 
درگمری خواجھ ایزاب ابی-خواجہ |بواابرتات امت گە اب 
- جد اڑ ہزڑلت: زان گان ماور النہرزاعت پیذاہر پسر؛ہارجوٹ فضایل 
ستمبی ر موردٹی شرڈر پیقیسی شرب المتلقد یيگي ذر عراق 
و خراسان دیرم ا5ازکابل:راھنك اس مناخ ب سا غتفصیل احرال 
(یغان ندارن کھ :ور عاملی :دیگرمذکئور امت -ر مشہوڑر و 
کے غرايھ ( ہو اب رات اایں سطلع ‏ 'بیت خود برنقگی عصر 


غفگک: تہ ئثشمٴت سید وتاژر غد 'عط زتا 








لام ات 


( جم 
منغۂً را بط صورت ومعني بی جک 


آکە از مولتے سر إِنيّڈا خاعباۃة 


ام برجیسض ہود معد و عطارہ زیرک 
ون کت اڑ بہر حر سفرة او 
زثریا بف [ور٥*‏ ندال وٹیگک 

نیرہجغرۂ بزماری ر چرم تمو 
پس این چرےخ بآئینٴ رما 
ھرجہ ارئفحهماں کفت تضاچون‌طرطك(0) 
سوچ کە درسلگ وی آرنك اورا 
سی غناحیم حریقان دگر را یک یک 
آر باقیار جفاپیٹھ نُذداردا ٹئمییت 
نار خرمہرہ ز نیز خناسد زیت 
زانغم عقیق عد آی ممللك درباب دا 


کک کک 


ہے 


طلقباے ٹم ۔ ٹر 


٭اًۃ یا وا پ۔ 


‫َ 


نی امت در یی لَخَيع ۱ ٰ 
6۴0727۴7-39 درف وروی پا دیگر بعد 





) ۴1١۷ ( 

کہ حظ نقس می ازری تحیریث بظہور 

جواب دان ئگ رارتری دُعیٹے عذاست 

را :بر ۔۔درآرہ اجاب خوہ عزدرز 
خواجھ ذر إغعار گافی اىوب ر گھی نراتی خاص سی گفداو ابی 
غزل امن کے 
بی شاعم گل کا پر حہی تد کشید4 
برگرٹ لب خطي ز زع کشید؛ 
تدٹ بر آمدة: چو ال مفظاہ 
رق ؛ازروئن: فراز:. الق مو گئمونھ؛ 
بر حرف دیگران: دا رعة .۔تبول 
پر جرنے عاشقان :قلم رہ ؛؟قبدۂ 
تفویش ع٭ذکشیمعشل ینَعقشجندچڈن 
ڈایدچو:چشم ر زلغشن اگر مد :کشید! 


پاذؤثا× مغفر: یثاه را زمبت: اغہاجہ ان وضع ناحموار ٹہجھ 'ثمام 


ٹ8 منائہ اژڑز بس بر عوامغان >جحبٹشن بردہ اند:اررا رت 
بمان نزدیک جَقیْد ساختند تاقایہ زاہ و ررش آخان:صقج و حداذ 
پیش گیرد اما:خواجہ را گوگٹنار خوری زدت خویش آبرٹ گعبھ 


باورست نبامقا : و پیجا٭ 


نس خہی بد در طبیعتي کا رتیستہ 
ٹررك جح بیقت سر مرگ از دعتا 
۳ 


( خم( 
تش دل یا در ابر چشم ما باران :شماند 
اورا بە تخطیءگفتندکه یا در مصرعلخی رب یمعثی امت و نجا یڑ تا 
پایمتیکقتخواجء در ہدیوہ اب تطعء بمذرخوام یگفتہ ہ تطءہ ہ 
حرچۃ آید یہ پیش اھل تار ہ :گان خطاش خط تذند 
نقطہا گرنٹند زیز و زبر ٭ مان پیرر نقط ننتد 
یا بخوائقد و فیک نگر کننكد ٭ یا نخوائئند ڑا غلط نئثثه 
تَصبٰدا در زمی سلماں سارجيکفنہ ئھ مطلعشِ ایئعت ہ تضید: ہ 
تباغم دارم ر درد مر شجرانں برحر 
آمدہ جالم(+) بل ونامدء جانان برسر 
تاگرنت[تشںدل در تی میں چوں انوس 
داسل مر چاک غلا و چاک گریبان ہپ رع 
و این درم بیٹ از تصیل ایعت کە در خچای تافۓ ٹیشاپوگنڈہ 
٭ یت ء 
خاف شرع پیبر نو ئقه :دگر 
کہ ہیں زا نبود ٥ر‏ کناہہا مسطور 
عصل حرام نوغت و شراب کر حال 
کا این عصارۂ تائعت و آے تں ژتبور 
ڑتی کہ غکرا غرھر يہ پیش ثقافی برد 
( ن) عقل را پبرو۔۔ ون صلی مشہور عت و پیرر بمعنے 
پربی]میھ چوں خرتریزر زمين ہیس ر إمثال آن بمعلى مصدری 
(+) در نس تہا۔ جان -۔( ٣‏ ن.] وزامت 





( ۱م ) 

زجاب عہمائی ے خلع و۔امپتر غرجی تق وجاشس درمْول 
عید ری 616 را انتتما تید معن کرس عکمو:ء 
برآمدگی>حرت پیگجار صف مذھب ر ملت إِنماك و خواجه اژداہ 
پرمیں کہ عبہے چیسع کہ غیمة ما بریاران رمرل علیہ السلام 
ڈاسڑا میفرحٹند جواب ۵۷ا3 کھ جٹہٹییں ما لس زا جڑو ایمان قرار 
دیںہ :ائد خراجة كُقت لعقت پر ایفانیٰ: کە لن جڑ ار ادن عاہ 
رااطہنہ حال پیش آمد و حیمت برھم خورا و آن: انماتجنت 
ر رعایت گھ خبال کردد برٹ در پردڈ خفا مائدہ غابع شه آخرڑائیا 
ھے ملخوت ر معیوب ادکرن . رضتا: و بانظام شاہ علاقات خمودہ إو نیز 
[سواب تچنل و سامان |اچھ سی یارھمت قَرسداك و خیب دید وا چا 
مم ہت کے خلقي ربي معثدالي نتوائستص بہك: گا ؤُعمت 
وجوہ ار عالم بزہ متام 

لی دل مہور باش ئە آ یارتند خْويٍ 

ہمیاز:تته رری تشیند ز ثئّت خویش 
[ے:نفر الله از کیا بکچا انثلام یی 

ھا بی ابا جا تم 

سی گھ و ابی ۔غمان اچھ (ھا: حکقم کە غفان تلم حریں تند و خی" 
چھم بایی عائت رت رحخثان خارج از نت عر ژٌڈ1 وگرته ۵ اٹم 


۲ 
اپ ٘ 





که جیب ہنی قائر نفست و از عیب خونچشم پوشیلده بر ڈیگرآن 
نظر کرد کال کوٹ بای إححت ھ ہنذدگا' ٭ 
معبوب ھا عتب گمان می بیٹك 
اڑژ کون غمان بررن ۔ترارں کہ ذررست 


(اضوکصر(ٰ 
و ادلعلي رکیک درا نسیيقي ظاھرماقت وہائن حراکتفا ری 
در ”جاس بلاغافی روز نلی زشت ئک ممستو ڈگ اسمازر 
عربرزدہ ر پاتشادا زفہایت مریت ر احمان جبلی ڈرگٹرائیدہ سی 
با ترم دنہ :کہ ھی خواجہ ابی چ+ ا۵ا بڑٹا و خواجھ زخضت ہا 
افیظمہ, مبارک طلبیدء وا+یاب سفر رجہاز (1) کنا یتبٹیٰ کرٹیٔے 
دادہ ازرا رداع کرااقہ چوں درکعتي تشمست از زتقاپرسین کہ زاید1 
رنتن درا جاامیمموت گقتان پائی اژگنامان گذشت گقت پس 
یکبارکی گناہ کردہ. پاک غویم تا آؤر باتی نمائف ' ر ازان ترتبقی 
”عررم اتل وخلبع ‏ العذآریہدء در مق سطلق العتان:كد ر 
سلطان بہاد رگجراتی ازممرخرش محبتي ہم زبانی یگ اشرنی 
رظیفڈ ر روز جرہت خرے الہرم ۔اراعقرر ت ودنہ ررزي دربازار 
'احمد آباد سگدشت و خوامء ڑا ذر ”مود ترہولھ دیدہ عنان باز 
کشیدء از رری:مثایت و خصضوصیت ‏ چرسیِٹ کو ثراح ارات ۔جوں 
سیگڈن گفّے:از راتیڈ کھ عم گردء آبد ارثات ایگ عضو س ح 
بفراقت سی کرٹ چ سی پرعزیہ: خلطان : بہادر بارجرد 'ایں 
مرعتی راتبڈ اورا دز چندان سلخت وجی' زی ایام آشاہ طام 
ادئلي یا تال حشت رجاہ یتقریبك ,الچ ی گر ا جاؤب نزظام 
شاہ دی جات [مد ر اڑزیس تہ تعریف خواجء غنیدہ ہہ 
شرسنزل ار یو نو حمسیر داعت ول کوڑا ..(ب .می و ہی 
یمیا خوب بر آمد اد اثعار خو۵ خواند ہو الو عنید وووز ڈوگر 
ایآ شمین سست' در ھ رسف لصف ار این ے عفر حباز ۔ پودہ 





مم 

حق خبعاہ ثعالیٰ جمگتان را ازا ع۸ ثیابت زتشاید ‏ تگہدازن و چوں 
ور فثگاء انتخاب از درازین نضتی ٹصیے پا خوہ تداعت بتابرآی 
برڈکراین چند کس بطریق الموڈ اتتصار یائت اگر عمر 
پیرنای کم بقا ررڑی چنٹ مہلت داد ر ایام بز خافے.عادت اصلن 
خویش بے ەددی بلیاد لکر۵ ر طالاع مماعدت ئوہ ڈکر غغریی 
سابق ر2 حق ھلت خصوصا بعشی, زا 8 ٥ز‏ مصریخویش شثیدم 
ہا مین و دریائنہ نبذی از اشعاز ایشا در می آحخوال جذا خواعد 
نوشت الحعي می واڈ تمام علِ‌الله تعالی ووتقذ - وا التدر 
ھم برای یادگاز تڈنیست' ٭ ھ نطحھ ٭ 

گر ہعائیم زندہ برڈوڑیم ٭ جامۂ کزفراق چاک: غدۃ 

ررٹمبریم عذر ما پپشیرء ای بعا آرزو ٢ھ‏ خاک شدہ 

ٹم هذالجڑٰۃ هن الغتذاب ٭ بیو ‌الیلگا الوھاب وااؤہ|لماب 


خ٭ 


تنا ند 


























ا ام ۴ ۱ وش 


: 7 - ار ڈو اہ 2ئ سا‎ ٦ 
ي2 سخ 8 سی‎ . 2 


اع 


کید 
ولا ند ہیدہ وف 4+ زی کٹا 
١‏ رف ۔ ۱ ٰ 3 ۔وووں افو و ے - : رید ۴ ٦‏ ۰ أ 


ارت کا رفظ 3 
ند ہج ای ا ا پا ْ 


ایال ا ای ہے یا 
وی ای مت ای ا 
یھی یش 

' غ چج- ا 


1527 اك 









سڑ سا ا0 3 1 _ ' ا ۸ ۱ 
7ن 09۷ وس 0009 میں ا ما 
لن چ ہت کے و ہی کان ں۳٠-‏ ےج ی۰ 
ا 


پا اس پش 2ر لااو 0ن ہلا 





ءھ8 " نی ۸۱ 
1 27 0 ا 


١ 


أ7 ۸۴۱۷1.00 ے 
آ و قت ‏ 


تے 28۸ 07 0٦‏ 
ث روواءععےھ ژو ۲۲1+ےوج( 


7۰م 2 ۳۰ 41( 21ج ۰ھ 


4 .۳ 2 ا 57م ٤۶‏ وئئ 2 





