(2) Beidh de dhualgas ar an údarás sláintíochta rialacháin faoin alt seo a chur i bhfeidhm, agus beidh feidhm ag alt 19 den Acht seo i gcás ina mainneofar na rialacháin sin a chur i bhfeidhm amhail mar atá feidhm aige i gcás ina mainnítear alt 17 den Acht seo a chur i bhfeidhm. [EN] (b) faoi réir aon rialachán faoi Acht 1926, a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire, cláir a chraolfaidh RTÉ agus cibé cláir eile a chinnfidh RTÉ a leathadh trí stáisiúin leaschraolta sreinge, (a) an t-ordú atá idir Coimisiún na Talmhan agus únaer an leasa is ísle sna tailte sin agus is leas is indíolta fé sna Achtanna Talamh-Cheannaigh, leanfa sé de bheith ann, 42 de 1923), mar a leasuítear leis an Acht so é i gCoimisiún na Talmhan, déanfidh Coimisinéirí na Talmhan ach gan an Coimisinéir Breithiúntais dáireamh ortha, chó luath agus is féidir é tar éis an dílsithe sin ach fé réir cheart athchomhairc chun an Choimisineura Bhreithiúntais, a dhearbhú le hordú ceca dhílsigh no nár dhílsigh an t-iascach no an ceart iascaigh sin i dteanta na dtailte sin i gCoimisiún na Talmhan agus leis sin, in ainneoin éinní atá san alt san 45 no san Acht so, dílseoidh no ní dhílseoidh (fé mar is gá sa chás) an t-iascach no an ceart iascaigh sin i gCoimisiún na Talmhan do réir an orduithe sin o Choimisinéirí na Talmhan, no, más gá sa chás é, ón gCoimisinéir Breithiúntais ar athchomharc do dhéanamh chuige. (2) Féadfaidh an tÚdarás, le toiliú an Aire arna thabhairt le comhthoiliú an Aire Airgeadais, cibé suimeanna airgid a theastóidh uaidh d'fhonn soláthar do chaiteachas reatha a fháil ar iasacht go sealadach. (2) Nuair a bheidh Coimisiún na Talmhan ag feidhmiú na gcomhacht leathnuithe bronntar leis an alt so féachfar go cuibhe do riachtanasaí réasúnta sealbhairí tailimh sa chomharsanacht maidir le móin gur mar abhar teine ina dtithe féin agus nách chun í do dhíol a theastóidh sí uatha. (a) chó luath agus is féidir é tar éis an Achta so do rith, déanfaidh Coimisiún na Talmhan no Coimisinéirí na nOibreacha Puiblí in Éirinn (fé mar is gá sa chás) amach, maidir le gach blianacht cheannaigh den tsórt san, an méid a bheidh iníoctha in aghaidh na bliana ag an gceannuitheoir alos na blianachta ceannaigh sin de bhíthin an laigheaduithe sin; Gealltanas Thar Scandal Mí-úsáid Ospidéal 2011-6-1 1 Meitheamh - rialtóirí Altranais a bheith vowed gníomh a dhéanamh tar éis Léirigh clár BBC Abu sickening ... —Má bhaineann aon deacracht le n-a dhéanamh amach cadé an talamh a dílsítear i gCoimisiún na Talmhan de bhua an Achta so, no le héinní eile chun an tAcht so do chur in éifeacht, féadfidh an Ard-Chomhairle, le hOrdú, údarás do thabhairt do Choimisiún na Talmhan chun gach ní do dhéanamh is dó leo is gá no is oiriúnach a dhéanamh chun an tAcht so do chur in éifeacht, agus beidh éifeacht ag aon Ordú den tsórt san fé mar a hachtófaí san Acht so é. Ní mór dóibh siúd a bhfuil poist ainmnithe acu, faoi mar a dtugtar breac-chuntas air san Acht um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995 agus san Acht um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí, 2001 aon leas seachtrach fostaíochta/gnó a nochtadh a thagann salach nó a d'fhéadfadh teacht salach ar ghnó Fhoras na Mara. (2) As an deontas talmhaíochta in aghaidh na bliana airgeadais seo, íocfar le comhairle gach contae de sna contaethe uile agus fé seach i Saorstát Éireann an tsuim a luaidhtear sa dara colún den Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht so os coinne ainme na contae mar a bhfuil san sa chéad cholún den Dara Sceideal san, agus gach suim a híocfar amhlaidh le comhairle tuigfear gurb í an tsuim í deimhnítear fé alt 48 d'Acht 1898 do bheith iníoctha leis an gcomhairle sin i rith na bliana airgeadais seo, agus dá réir sin gach achtachán a bhaineann leis an suim a deimhnítear amhlaidh do bheith iníoctha le comhairle (pe'ca roimh an suim sin do thabhairt amach no dá éis sin a bhaineann sé léi amhlaidh) bainfidh, fé réir forálacha an Achta so, leis an suim is iníoctha leis an gcomhairle sin do réir an fho-ailt sin. 8. —Beidh feidhm ag an Acht seo maidir le háitribh ar leis an Stát iad nó atá ar áitiú ag an Stát. ( II ) eagraíocht atá toirmiscthe chun críocha an Achta Parlaiminte den Ríocht Aontaithe dá ngairtear the Northern Ireland ( Emergency Provisions ) Act 1996 . , 86. —(1) Bhéarfaidh an Chuideachta, fé cheann sé mí tar éis deireadh gach bliana cuntasaíochta, don Aire agus don Aire Airgid, in aghaidh na bliana cuntasaíochta san, na scríbhinní seo leanas agus iad iniúchta ag iniúchóir na Cuideachtan san agus tarraicthe suas i pé slí le n-a n-aontóidh an tAire Airgid tar éis dó dul i gcomhairle leis an Aire, sé sin le rá, cuntas cothromaíochta agus cuntas sochair agus dochair, agus fós cuntas ioncuim ar leithligh maidir le gach saghas gnótha ath-árachais ar leithligh a bhíonn ar siúl ag an gCuideachtain. [EN] —Má imíonn no má scuirtear oifigeach aistrithe (peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin é) as seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann no uaidh i slí go mbeidh sé i dteideal cúitimh fé Airtiogal 10 den Chonnra, agus má taisbeántar chun sástacht an Bhuird go raibh no go bhfuil aon fhiacha no suim eile airgid dlite agus ag dul, le linn na himeachta no an scuir sin, ón oifigeach aistrithe sin dAire is ceann ar Roinn Stáit do bunuíodh leis an Acht Airí agus Rúnaithe, 1924 (Uimh. 13. -(1) Tar éis aon atharuithe a bheidh riachtanach do dhéanamh orra, féadfaidh an t-Aire um Airgead rialacháin do dhéanamh chun aon cheann dfhorálacha Achtanna na gCustum do chur i mbaint le haon earraí daistriú de thír isteach i Saorstát Éireann no amach as agus, go sonnrách, féadfaidh na rialacháin:- (2) Aisíocfar leis an Aire Airgeadais as airgead a sholáthróidh an tOireachtas aon mhéid a ndearnadh, de bhun fho-alt (1) den alt seo, a aisíoc ag an gCuideachta a tharscaoileadh. 24. —Bainfidh na hAchtanna chun Dréineáil do Choinneáil Suas, 1866 agus 1924, le Ceanntar Dréineála na Bearbha ach go ndéanfar na hatharuithe seo ortha, eadhon, ná déanfar le haon ordú muirir a déanfar fé sna hAchtanna san aon mhuirear eile seachas an muirear breise a horduítear, le halt 8 den Acht chun Dréineáil do Choinneáil Suas, 1924, a dhéanamh leis an ordú san agus, na suimeanna agus an t-ús a muirearófar leis an ordú san ar na cistí contae, gur amach as airgead a chruinneoidh na comhairlí contae tré ráta dhréineála fén Acht so (agus údaruítear do sna comhairlí contae leis seo an ráta san do bhuala) a íocfidh na comhairlí contae iad agus, maran leor agus sa mhéid nách leor an t-airgead san, gur amach as na cistí contae a íocfid iad. 26 . 24. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais agus faoi réir cibé rialacháin a dhéanfaidh an tAire chun críocha an ailt seo, deontas a mbeidh cibé méid ann is iomchuí ag féachaint d'fho-ailt (2) agus (3) den alt seo a thabhairt, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, d'údarás tithíochta a dhéanfaidh oibreacha feabhsúcháin ar theach arb iad is úinéir air i leith gach teaghaise ar leithligh is cuid den teach tar éis na hoibreacha feabhsúcháin a bheith críochnaithe. (7) Ní bheidh feidhm ag an Public Offices Fees Act, 1879, maidir le táillí faoi rialacháin a déanfar faoin alt seo, agus bailedfar gach táille den tsórt sin agus glacfar iad i pé slí a ordós an tAire Airgeadais ó am go ham agus íocfar isteach sa Stát-Chiste iad, nó cuirfear chun tairbhe don Stát-Chiste iad, do réir ordachán an Aire sin. [EN] (a) aisíocfaidh an tAire leis an údarás áitiúil sin, as airgead ar n-a sholáthar ag an Oireachtas, an t-airgead a bheidh caithte ag an údarás áitiúil sin amhlaidh; [EN] (2) Má thugtar cead faoi Chuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963, i ndáil le haon áitreabh ní dhéanfaidh sé sin aon dochar, difear ná srianadh ar bhealach ar bith ar fheidhmiú aon fhorála den Acht seo maidir leis an áitreabh sin. [EN] (6) I ngach bliain airgeadais, féadfaidh an tAire le comhthoiliú an Aire Airgeadais deontas nó deontais a thabhairt, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, don chomhlacht a cheapfar de réir fho-alt (1) chun críocha caiteachais ag an gcomhlacht sin i gcomhlíonadh a fheidhmeanna. —(1) Pé uair (peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin é) a bheidh an t-airgead ceannaigh ar thailte, ar chearta spóirt (ar a n-áirmhítear iascach agus cearta iascaireachta), ar chearta féaraigh, ar chearta móna, no ar chearta eile, bheidh ath-shealbhuithe no ceannuithe no tógtha ag Coimisiún na Talmhan, no an cúiteamh i dtionóntachtaí no in éasáidí no i gcearta, bheidh curtha ar neamhní ag Coimisiún na Talmhan, lóisteálta chun creidiúna don chúrsa le n-a mbainfidh roimh Choimisiún na Talmhan dfháil seilbhe no úsáide an tailimh, na tionóntachta, na héasáide, no an chirt gur ina thaobh a bheidh an t-airgead ceannaigh no an cúiteamh san lóisteálta amhlaidh, beidh teideal ag Coimisiún na Talmhan, le linn an airgid cheannaigh no an chúitimh sin do bheith á dháiliú, chun íocaíochta dfháil, as na bannaí talmhan a bheidh ag seasamh don airgead ceannaigh no don chúiteamh san agus as an ús a bheidh i gcreidiúint ar na bannaí talmhan san, sna suimeanna airgid seo leanas, sé sin le rá:— (2) On lá ceaptha go dtí an chéad lá gála tar éis an gabháltas a bheith dílsithe sa tionónta beidh iníoctha ag an tionónta le Coimisiún na Talmhan suim bhliantúil is ionann agus blianacht cheannaigh rialta an ghabháltais agus an bhlianacht bhreise (más ann dí) mar gheall ar riaráiste cíosa socruithe a cuirfar leis an airgead ceannaigh. —Ar na comhachta atá ag Coimisiún na Talmhan chun airgead do chaitheamh le feabhsú tailimh a díoladh no a haontuíodh a dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh beidh comhacht chun cirt slí chun an tailimh sin, no uaidh, do sholáthar in aon áit gur gá é, agus chun na críche sin féadfid, ar an gcuma orduithe, orduithe do dhéanamh le n-a dtabharfar agus le n-a míneofar na cirt slí sin agus le n-a socrófar an cúiteamh (más ann do) a híocfar le húnaer an tailimh ar a mbeidh na cirt slí a tugadh no a míníodh. 6. —(1) Gach comhacht, ceart, príbhléid, agus údarás do bronnadh ar aon cheann no do dílsíodh in aon cheann de sna cóluchtaí díochurtha, ina aonar no i dteanta cóluchta dhíochurtha eile no aon chóluchta eile, le haon reacht no fé, no le connra, le có-aontú, no le ceadúnas (agus nách comhacht, ceart, príbhléid, ná údarás deirigh fé dhlí reachtúil ghenerálta ná fé dhlí eile de dhruim an chóluchta dhíochurtha san do bheith ina chólucht chorparáideach no ina chomhairle bhailecheanntair no ina údarás shláintíochta agus dá dhruim sin amháin) agus a bheidh ann díreach roimh an lá ceaptha tiocfaid chun bheith agus beid, ar an lá ceaptha, aistrithe chun comharba an chóluchta dhíochurtha san agus dílsithe ann agus as san amach beid infheidhmithe ag an gcomharba san dá réir sin, ina aonar no i dteanta cóluchta eile, peca aca is gá sa chás. [EN] (4) I gcás duine a bheith, díreach roimh dháta an Achta seo a rith, i seilbh oifige mar chomhalta den phainéal eadránaithe oifigiúla faoi Acht 1919 agus tuarastal bliantúil a bheith á fháil aige i leith na hoifige sin, measfar gur ceapadh an duine sin faoin alt seo ar an dáta sin chun bheith ina eadránaí maoine chun críocha Chuid I d'Acht 1910, Acht 1919 agus Acht 1945 agus é a bheith i seilbh oifige ar théarmaí agus coinníollacha (lena n-áirítear téarmaí agus coinníollacha a bhaineann le luach saothair agus liúntais i leith caiteachais) nach neamhfhabharaí ná iad sin ar ar shealbhaigh sé oifig mar chomhalta den phainéal réamhráite. [EN] (2) Féadfaidh an tAire Airgeadais rialacháin a dhéanamh ag foráil an dearbhaithe a hiarrfar ar thaisceoir ar chuntas a oscailt i mbanc taisce iontaobhais agus féadfar ríalacháin a dhéanamh faoi alt 11 den Post Office Savings Bank Act, 1861, ag forordú an dearbhaithe a hiarrfar ar thaisceoir ar chuntas a oscailt i mBanc Taisce an Phoist. áitreabh rialaithe. ciallaíonn an abairt áitreabh rialaithe aon áitreabh lena mbaineann an tAcht seo de bhuaidh ailt 3 den Acht seo; —Nuair a bheidh Coimisiún na Talmhan tar éis a chur fé ndeár tailte diniúcha chun pé mion-innste ina dtaobh a bheidh ag teastáil chun crícheanna na nAchtanna Talamh-Cheannaigh dfháil amach, déanfid, tar éis tuarasgabhála a gcigirí do bhreithniú agus laistigh de pé tréimhse a bheidh orduithe, an socrú ar ar thánadar do chur in úil don té a chítar a bheith ina únaer ar na tailte. (b) má bhíonn méid na mbannaí talmhan a bheidh san éarlais urraíochta san ar có-mhéid le méid na mbannaí talmhan iomarcacha bheidh tugtha amach amhlaidh no níos lugha ná é, déanfaidh Coimisiún na Talmhan na bannaí talmhan uile bheidh san éarlais urraíochta san daistriú chun an chuntais choigeartuithe sin agus déanfaidh an díoltóir no an duine eile bheidh freagarthach ainm-luach méide de bhannaí talmhan is có-mhéid leis an deifríocht (más ann di) a bheidh idir méid na mbannaí talmhan iomarcacha bheidh tugtha amach amhlaidh agus méid na mbannaí talmhan a haistreofar amhlaidh díoc in airgead le Coimisiún na Talmhan; 1946, Uimh. 9 . 5. —(1) Coinneoidh an Bord, a mhéid is dóigh leis is gá lena fheidhmeanna a chomhlíonadh, é féin eolasach ar na polasaithe agus ar na cuspóirí arb iad, de thuras na huaire, na polasaithe agus na cuspóirí atá ag an Aire, ag údaráis phleanála agus aon chomhlacht eile is comhlacht poiblí a bhfuil baint, nó a bhféadfadh baint a bheith, ag a fheidhmeanna le pleanáil chuí agus le forbairt chuí (lena n-áirítear caomhnú agus forbairt taitneamhachtaí) cathracha, bailte nó limistéir eile, uirbeach nó tuaithe. —Gach suim bhreise is iníoctha do réir na nAchtanna Talamh-Cheannaigh (ar a n-áirítear an tAcht so) ag ceannuitheoir le Coimisiún na Talmhan an chéad lá gála bheidh tráthchuid de bhlianacht cheannaigh no de shuim is có-ionann le blianacht cheannaigh iníoctha, íocfar í, dainneoin éinní atá sna hAchtanna san, pé trátha (nách luatha ná an chéad lá gála san) agus i pé tráthchoda a hordófar le rialacha dhéanfaidh Coimisiún na Talmhan. (3) Ag socrú dhóibh i dtaobh oiriúnachta iarrastasóirí chun paistí talmhan a bheidh coinnithe amhlaidh do cheannach, féadfidh Coimisiún na Talmhan in aon chás má dheabhruíonn sé gur rud cothrom oiriúnach san do dhéanamh é chur mar choiníoll i gconnra cheannaigh aon iarratasóra den tsórt san ná dílseofar an paiste ann go dtí go lóisteálfa sé le Coimisiún na Talmhan pé suim airgid is dó leo is iníoctha aige le ceart ar scór rann-íocanna mar chabhair chun éarlais, ús ar airgead cheannaigh, cíos, blianacht cheannaigh no éinní eile díoc. —(1) I gcás ina bhfuil Coimisiún na Talmhan i dteideal dul isteach agus seilbh do thógaint ar thailte atá dílsithe ionta roimh rith an Achta so no dá éis, agus go ndineann éinne go héagcórach faillí no diúltú maidir le seilbh na dtailte sin do thabhairt suas no bac do chur le Coimisiún na Talmhan o dhul isteach no o sheilbh do ghlaca ar an gcéanna no ar aon chuid de, beidh sé dleathach don Choimisinéir Bhreithiúntais ordú do thabhairt amach don bhfo-shirriam chun seilbh an chéanna do thabhairt don té a bheidh ainmnithe san ordú san, agus ar fháil an orduithe sin do déanfidh an fo-shirriam seilbh na dtailte sin do thabhairt don duine sin agus beidh Coimisiún na Talmhan i dteideal na costaisi agus an caithteachas go léir a bhain le tabhairt amach agus le feidhmiú an orduithe sin agus fé n-ar chuadar do bhaint den té a dhin an fhaillí no an diúltú no an bac san. 49. —Dílseoidh gach talamh a cheannuigh Cumann no cólucht diontaobhaithe, le roimh-íoc a dhin an Banc, má bhionn aon chuid den roimh-íoc gan íoc, dílseoidh sé i gCoimisiún na Talmhan an lá ceaptha ar an bpraghas a socrófar fé sna forálacha atá sa Chuid so den Acht so fé mar a dhílseodh, maidir le modh an dílsithe agus na nithe thiocfidh as, dá ndéanfí orduithe dílsiúcháin ina thaobh fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, ar an lá ceaptha, do réir connartha ceannaigh déanacha a dhéanfadh Coimisiún na Talmhan leis an gCumann no leis an gcólucht diontaobhaithe. [EN] (6) Ní bheidh feidhm ag an méid sin dailt 89, 90 agus 91 den Commissioners Clauses Act, 1847, a bhronnfadh cearta ar fhiachéilitheoirí seachas morgáistithe ná ag an méid sin díobh údaródh do dhaoine seachas Coimisinéirí no morgáistithe leabhair agus scríbhinní do scrúdú. [EN] —(1) Gach riail, rialachán, scála de chostaisí no foráil dá ndéanfaidh no dá gcúmfaidh an t-Aire Airgid no an t-Aire um Rialtas Áitiúil do réir na gcomhacht a bronntar le hAilt 11 (2), 12, 14 agus 25 den Acht so, leagfar fé bhráid gach Tighe den Oireachtas láithreach iad; agus mara ndéanfaidh, agus go dtí go ndéanfaidh, gach Tigh den Oireachtas laistigh den lá is fiche ina dhiaidh sin na mbeidh aon cheann de sna Tighthe sin na shuidhe rún do rith chun an riail, an rialachán, an scála de chostaisí no an fhoráil sin do chur ar nea-mbrí beidh feidhm ag an riail, an rialachán, an scála de chostaisí no an fhoráil sin fé mar a bheadh sé achtuithe san Acht so, ach ní dhéanfaidh neambríochaint na riala, an rialacháin, an scála de chostaisí no na forála san díth éifeachta ná dochar déinní a déanfar tríotha no fútha roimh an nea-mbríochaint sin. [EN] (b) i gcás oifigigh do choiste no do chó-choiste a ceapadh chun crícheanna an Agriculture and Technical Instruction (Ireland) Act, 1899, oifigeach a tháinig chun bheith inphinsin de bharr a chuid aimsire go léir do thabhairt uaidh i seirbhís coiste no có-choiste, coistí no có-choistí, den tsórt san ar feadh tréimhse leanúnaí nách giorra ná deich mbliana, tuigfar gur i dtosach na tréimhse leanúnaí sin a thosnuigh a sheirbhís. 23. —Is é an Breitheamh den Chúirt Chuarda a bheidh sannaithe de thuras na huaire don chuaird ina bhfuil an talamh nó aon chuid den talamh a fheidhmeoidh an dlínse, maidir le haon talamh, is infheidhmithe ag an gCúirt Chuarda faoin gCuid seo den Acht seo. Uimhir 20/1985: AN tACHT UM GHNÍOMHAIREACHT AIRGEADAIS DO THITHE (LEASÚ), 1985
Uimhir 20 de 1985
ACHT DO LEASÚ NA nACHTANNA UM GHNÍOMH-AIREACHT AIRGEADAIS DO THITHE, 1981 AGUS 1982. [10 Nollaig, 1985]
ciallaíonn "Acht 1982" an tAcht um Ghníomhaireacht Airgeadais do Thithe (Leasú), 1982 ;
2. —Leasaítear leis seo alt 10 den Phríomh-Acht (arna leasú le hAcht 1982)—
"(1A) Féadfaidh an Ghníomhaireacht, le toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais, airgead a chruinniú (lena n-áirítear airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) trí nótaí gealltanais a thabhairt nó trí bhillí malairte a tharraingt nó a ghlacadh.",
(b) trí "£500,000,000" a chur in ionad "£200,000,000" i bhfo-alt (3), agus
"(4) Chun críocha an ailt seo, measfar gurb ionann airgead a gheofar ar iasacht nó a chruinneofar in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit agus cóimhéid, in airgead reatha an Stáit, an airgid iarbhír a fuarthas ar iasacht nó a cruinníodh, agus an chóimhéid sin a ríomh de réir an ráta iomlaoide arb é ráta iomlaoide an airgid reatha sin agus airgead reatha an Stáit é an tráth a bhfuarthas an t-airgead sin ar iasacht nó ar cruinníodh é, de réir mar a bheidh.".
3. —Leasaítear leis seo alt 11 den Phríomh-Acht (arna leasú le hAcht 1982)—
"(1) Féadfaidh an tAire Airgeadais, tar éis dó dul i gcomhairle leis an Aire, ráthaíocht a thabhairt, i cibé foirm agus slí agus i cibé airgead (lena n-áirítear airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) agus ar cibé téarmaí agus coinníollacha is cuí leis—
(a) go n-aisíocfaidh an Ghníomhaireacht go cuí príomhshuim aon airgid a gheobhaidh an Ghníomhaireacht ar iasacht, nó go n-íocfar an t-ús ar airgead den sórt sin, nó go n-aisíocfar príomhshuim den sórt sin agus go n-íocfar ús den sórt sin, agus
(b) go n-íocfar go cuí aon nóta gealltanais a thabharfaidh an Ghníomhaireacht nó bille malairte a tharraingeoidh nó a ghlacfaidh an Ghníomhaireacht,
agus féadfaidh ráthaíocht go n-íocfaidh an Ghníomhaireacht coimisiún agus caiteachais theagmhasacha a éireoidh i ndáil le hiasacht, nóta gealltanais nó bille malairte den sórt sin a bheith ar áireamh in aon ráthaíocht den sórt sin.", agus
(b) tríd an mír seo a leanas a chur in ionad mhír (a) i bhfo-alt (7):
"(a) glacfar le gach tagairt do phríomhshuim nó d'ús agus leis an tagairt do choimisiún agus do chaiteachais theagmhasacha i bhfo-alt (1), agus leis an tagairt do nóta gealltanais nó do bhille malairte i mír (b) den fho-alt sin, mar thagairtí don mhéid in airgead reatha an Stáit is cóimhéid le méid iarbhír na príomhshuime, an úis, an choimisiúin agus na gcaiteachas teagmhasach, an nóta gealltanais nó an bhille malairte sin, de réir mar a bheidh, agus an chóimhéid sin a ríomh de réir chostas an méid sin in airgead reatha an Stáit an tráth a ndearnadh an ríomh,". (2) Aon tsuim atá ag dul do chomhairle contae i dtaobh aon díolacháin a dineadh ar aon phrátaí síl no síol-choirce den tsórt san mar adubhradh íocfar í leis an gcomhairle sin, san am agus sa tslí ar ar haontuíodh am an díolacháin no; más rogha leis an gComhairle é, ina trí tráth-choda có-ionannacha a bheidh iníoctha ar an dátaí fé seach a cheapfidh an chomhairle chuige sin, agus i gceachtar cás aca féadfar í do bhailiú agus dfháil sa tslí a húdaruítear leis an Acht so. [EN] (10) Beidh feidhm ag Rialacha 7, 10, 11 (arna leasú le halt 22), 15 agus 17 go 32 den Dara Sceideal a ghabhann leis an bPríomh-Acht i ndáil le Bord Sláinte Limistéir agus, dá réir sin, déanfar tagairtí sna Rialacha sin don bhord a fhorléiriú mar thagairtí a fholaíonn tagairtí do Bhord Sláinte Limistéir. (3) Má dintar, do réir ordú a dhin coróinéir fén alt so, corp d'aistriú go dtí aon áit lasmuich dá líomatáiste údaráis, ní dhéanfidh san difir do sna comhachta agus do sna dualgaisí a bheidh aige maidir leis an gcorp no leis an gcoiste ar an gcorp, ná ní bhronnfidh ná ní fhorchuirfe sé aon chirt, comhachta ná dualgaisí ar aon choróinéir eile. do dhéanamh ar na blianachtaí bunaidh a bheadh iníoctha ar na roimh-íocanna, dá mbeadh a leithéidí ann agus ná fuasclóifí iad, roimh-íocanna a bheadh déanta cheana féin fé aon cheann de sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh chun tailte is leis an tionónta ar dháta an aith-dhíola san do cheannach, déanfidh Coimisiún na Talmhan an roimh-íoc san maran dó leo go bhfuil sé oiriúnach dul thar an £3,000 san, agus íocfidh an tionónta in airgead le Coimisiún na Talmhan an difríocht (más ann di) idir an méid a bheidh le roimh-íoc agus an praghas. ACHT DO DHÉANAMH SOCRUITHE CHUN EITINN BHÓLACHTA A SCRIOS GO CÉIMNITHEACH AGUS DO DHÉANAMH SOCRUITHE I dTAOBH NITHE EILE A BHAINEAS LEIS SIN. [13 Iúil, 1957.]
Leiriú.
1. —San Acht seo
tá le "límistéir chreidiúnaithe" an bhrí a sonraítear i mír (b) d'fho-alt (1) d'alt 2;
tá le "límistéir atá le glanadh" an bhrí a sonraítear i mír (a) d'fho-alt (1) d'alt 2;
ciallaíonn "an tAire" an tAire Talmhaíochta;
ciallaíonn "an Príomh-Acht" an Diseases of Animals Act 1894, arna leasú nó arna oiriúnú le hachtacháin ina dhiaidh sin nó fúthu.
Orduithe maidir le heitinn bhólachta.
2. —(1) An chumhacht chun orduithe a dhéanamh a bheirtear le halt 22 den Phríomh-Acht agus a dílsítear anois san Aire sroichfidh sí agus folóidh sí déanamh gach orduithe nó aon orduithe acu seo a leanas ag an Aire i gcás inar dealraitheach dó gur gá sin chun an eitinn bhólachta a scrios go céimnitheach:
(a) orduithe á dhearbhú gur límistéirí ina bhfuil an eitinn bhólachta le scrios límistéirí áirithe (dá ngairmtea límistéirí atá le glanadh san Acht seo);
(b) orduithe á dhearbhú gur límistéirí ina bhfuil an eitinn bhólachta scriosta límistéirí áirithe (dá ngairmtear límistéirí creidiúnaithe san Acht seo) ar deimhin leis an Aire ina dtaobh gur ar éigin má tá an eitinn bhólachta iontu;
(c) maidir le haon límistéir atá le glanadh nó aon límistéir chreidiúnaithe, orduithe chun gach críche nó aon chríche acu seo a leanas:
(i) a cheangal go ndéanfar tástála eitinne ar bhólacht agus go dtabharfar toradh na dtástála don Aire,
(ii) maidir le bólacht a bhfuil an eitinn orthu nó a bhfuiltear in amhras go bhfuil sí orthu nó d'fhéadfadh í a thabhairt do bhólacht—
(I) a údarú go nglacfaidh an tAire seilbh, nó go nglacfar seilbh thar a cheann, trí chomhaontú, ar an mbólacht agus go ndéanfar leo mar is cuí leis an Aire,
(II) mura ndéantar comhaontú mar adúradh, aistriú na bólachta amach as an límistéir nó a marú d'áirithiú agus a rialú,
(III) leithlisiú agus cothabháil na bólachta d'áirithiú agus a rialú go nglacfaidh an tAire seilbh orthu nó go nglacfar seilbh orthu thar a cheann nó go dtí go ndéanfar iad d'aistriú amach as an límistéir nó iad a mharú,
(iii) cosc nó srian a chur le gluaiseacht ainmhithe isteach sa límistéir nó amach aisti nó tríthi nó inti,
(iv) deisiú nó atógáil bóthithe nó airbhí tórann d'áiríthiú agus a rialú,
(v) glanadh agus dí-aicídiú áitreabh, agus aistriú aoiligh, easrach, farae nó aon ruda eile amach as áitribh agus a dhiúscairt ina dhiaidh sin d'áirithiú agus a rialú,
(vi) toirmeasc nó srian a chur le gluaiseacht aon ábhair bheatha nó ábhair eile isteach sa límistéir nó isteach ar thalamh nó in áitreabh sa límistéir nó istigh sa chéanna nó amach as an gcéanna,
(vii) i gcás ainmhithe a bhfuil an eitinn orthu nó a bhfuiltear in amhras go bhfuil an eitinn orthu nó go bhféadfaidís an eitinn a thabhairt do bhólacht, leithlisiú éifeachtach na n-ainmhithe sin ar thalamh nó in áitreabh, agus toirmeasc nó srian ar a ngluaiseacht isteach ar thalamh nó cuid de thalamh nó isteach in áitreabh nó cuid d'áitreabh nó amach as an gcéanna d'áirithiú agus a rialú,
(viii) leithlisiú agus tástáil ó am go ham ar bhólacht a bhéarfar isteach ar thalamh nó in áitreabh d'áirithiú agus a rialú,
(ix) coimeád taifead i dtaobh bólachta, agus tabhairt ar aird agus iniúchadh na dtaifead sin d'áirithiú agus a rialú,
(x) foirm an fhógra a shonrú i gcásanna ina mbeidh fógraí le seirbheáil í dtaobh ceanglas faoi orduithe arna ndéanamh de bhuaidh na míre seo,
(xi) foráil a dhéanamh, i gcásanna ina mainneofar déanamh do réir ceanglas aon fhógra den tsórt sin maidir le—
(I) i gcás ina gceanglóidh an fógra bólacht d'aistriú amach as an límistéir nó a marú, seilbh a ghlacadh ar an mbólacht ag an Aire nó thar a cheann, a ndiúscairt mar is cuí leis an Aire agus an costas a ghabhfas le seilbh a ghlacadh ar an mbólacht agus a gcothabháil agus a ndiúscairt dá éis sin d'aisghabháil (gan dochar d'aon phionós faoina ndeachthas),
(II) in aon chás eile, ceanglais an fhógra a chomhlíonadh ag an Aire nó thar a cheann agus costas na gceanglas a chomhlíonadh d'aisghabháil (gan dochar d'aon phionós faoina ndeachthas),
(xii) críocha a ghabhfas nó a bhainfeas le haon cheann de na críocha sin roimhe seo (lena n-áirítear údarás chun dul isteach ar thalamh nó in áitreabh);
(d) orduithe chun gach críche nó aon chríche acu seo a leanas:
(i) aistriú agus liasradh bólachta a rialú,
(ii) seoladh margaí, aontaí, taispeántas nó díolachán ainmhithe, agus taispeáint ainmhithe ina láthair, a rialú,
(iii) glanadh agus dí-aicídiú feithiclí, áiteanna, loc agus feisteas a húsáidtear le haghaidh bólachta d'ordú agus a rialú,
(iv) na coinníollacha d'ordú faoina bhféadfar bólacht d'onnmhuiriú, lena n-áirítear calafoirt, nó coda de chalafoirt, nó bealaigh don onnmhuiriú sin, d'ainmniú,
(v) eisiúint agus tabhairt ar aird ceadúnas i leith gluaiseacht agus aistriú bólachta agus nithe d'ordú agus a rialú,
(vi) tástála eitinne ar ainmhithe a shonrú agus a rialú,
(vii) tástála eitinne ar ainmhithe (nach tástála faoi alt 7 den Acht seo nó tástála is gá a dhéanamh le horduithe, nó faoi orduithe, arna ndéanamh le bhuaidh an ailt seo) a thoirmeasc ach amháin le toiliú an Aire,
(viii) oisniú bólachta in aghaidh na heitinne a thoirmeasc ach amháin le toiliú an Aire,
(ix) marcáil bólachta lena n-aithint d'áirithiú agus a rialú agus aghlot, scrios, athrú nó baint anuas aon mharcála den tsórt sin a thoirmeasc,
(x) críocha a ghabhfas nó a bhainfeas le haon cheann de na críocha réamhráite.
(2) Gabháltas a bhfuil cuid de laistigh agus cuid de lasmuigh de límistéir atá le glanadh nó de límistéir chreidiúnaithe, measfar é go léir a bheith laistigh den límistéir sin, ach, i gcás gabháltais atá go léir nó a bhfuil cuid de laistigh de dhá límistéir nó níos mó den tsórt sin, measfar é go léir a bheith laistigh den límistéir is túisce a ndearbhófar gur límistéir chreidiúnaithe í nó, mura bhfuil aon chuid de laistigh de límistéir chreidiúnaithe, measfar ansin é go léir a bheith laistigh den límistéir is túisce a ndearbhófar gur límistéir atá le glanadh í,
(3) Is galar í an eitinn chun críocha alt 43, 44, 65 agus 74 den Phríomh-Acht agus freisin chun críocha gach ailt eile den Acht sin (lena n-áirítear ailt a bhaineas le cionta agus le himeachta dlíthiúla) ina bhfuil forála i leith nó de dhroim forál na n-alt sin agus na n-orduithe de bhuaidh an ailt seo.
Marú agus cúiteamh i límistéirí seachas límistéirí atá le glanadh agus límistéirí creidiúnaithe.
3. —(1) Féadfaidh an tAire, más cuí leis é, fógra poiblí a thabhairt, i pé slí is dóigh leis is oiriúnach, go bhfuil ar intinn aige ordú a dhéanamh faoina mbeidh límistéir shonraithe ina límistéir atá le glanadh.
(2) I gcás ina dtabharfar fógra faoin alt seo maidir le límistéir, féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, cúiteamh d'íoc, i leith na límistéire sin, i mbólacht nach n-éireoidh leo i dtástáil eitinne a bheas formheasta ag an Aire agus a marófar faoi réim chomhshocraíochta idir an tAire agus únaer na bólachta.
Bainne deighilte a phasteuráil.
4. —Leasaítear leis seo alt 30 den Acht Toradh Déiríochta, 1924 (Uimh. 58 de 1924) , trí na fo-ailt seo a leanas a chur leis:
"(5) Féadfaidh an tAire rialacháin a dhéanamh á cheangal go mbeidh i ngach áitreabh nó in aon áitreabh atá cláraithe i gclár na n-uachtarlann nó i ngach áitreabh nó in aon áitreabh atá cláraithe i gclár na stáisiún deighilte uachtair gléasra chun bainne deighilte a phasteuráil agus féadfaidh sé, leis na rialacháin sin, a ordú cad é an modh agus cad é an chuma, ar gach slí, ina ndéanfar bainne deighilte a phasteuráil agus cad iad na taifid a bheas le coimeád maidir leis sin agus a cheangal go gcoimeádfar na taifid sin chun a n-iniúchta agus go gcuirfear ar fáil iad chun a n-iniúchta.
(6) I gcás ina mbeifear tar éis rialacháin a dhéanamh faoi fho-alt (5) den alt seo maidir le háitreabh atá cláraithe i gclár na n-uachtarlann, déanfar an bainne deighilte go léir is gá do réir na rialachán sin a phasteuráil san áitreabh sin a phasteuráil do réir na rialachán sin.
(7) I gcás ina mbeifear tar éis rialacháin a dhéanamh faoi fho-alt (5) den alt seo maidir le háitreabh atá cláraithe i gclár na stáisiún deighílte uachtair, déanfar an bainne deighilte go léir is gá do réir na rialachán sin a phasteuráil san áitreabh sin a phasteuráil do réir na rialachán sin.
(8) I bhfo-ailt (5), (6) agus (7) den alt seo ciallaíonn 'bainne deighilte' an chuid sin den bhainne a bhíos fágtha tar éis an gheir nó formhór na geire a bhaint as.
(9) Forléireofar na tagairtí do rialacháin atá i bhfo-ailt (2) agus (3) den alt seo mar thagairtí nach bhfolaíonn tagairtí do rialacháin fhaoi fho-alt (5) den alt seo."
Clár na mBólacht Creidiúnaithe.
5. —(1) Féadfaidh an tAire clár bólacht a bhunú agus a chothabháil (dá ngairmtear an clár san alt seo) dá ngairmfear Clár na mBólacht Creidiúnaithe.
(2) Bhéarfar bólachta creidiúnaithe ar bhólachta a bheas cláraíthe sa chlár.
(3) Ní thabharfaidh aon duine le tuiscint—
(a) gur bólacht chreidiúnaithe aon bhólacht áirithe mura bhfuil an bhólacht sin cláraithe sa chlár, ná
(b) gur de bhólacht chreidiúnaithe aon bhólacht áirithe muran de bhólacht atá cláraithe sa chlár iad.
(4) Aon duine a shárós fo-alt (3) den alt seo beidh sé ciontach i gcion i gcoinne an Phríomh-Achta.
(5) Féadfaidh an tAire rialacháin do rialú an chláir a dhéanamh lena n-áirítear rialacháin maidir le gach ní no aon ní acu seo a leanas:
(a) clárú d'iarraidh,
(b) cáilíochtaí agus coinníollacha chun cláruithe,
(c) ceanglais a bheas le comhlíonadh chun coimeád ar an gclár,
(d) clárú a chealú,
(e) coimeád an chláir agus fianaise faoina bhfuil ann.
Cúiteamh.
6. —(1) Faoi réir fo-ailt (2) den alt seo, íocfaidh an tAire cúiteamh i mbólacht ar ghlac sé seilbh orthu nó ar glacadh seilbh orthu thar a cheann de bhun aon orduithe de bhuaidh an Achta seo.
(2) Beidh éifeacht ag na forála seo a leanas maidir le cúiteamh in ainmhí faoin alt seo:
(a) is é cúiteamh a híocfar margadh-luach an ainmhí mar chomhaontós únaer an ainmhí agus an tAire nó, mura gcomhaontaítear amhlaidh, a shocrós luachálaí a cheapfas an t-únaer agus an tAire trí chomhaontú nó, mura gcomhaontaítear i dtaobh an luachálaí, a cheapfas an tAire,
(b) d'ainneoin na míre sin roimhe seo, ní bheidh an cúiteamh níos mó ná mar chinnfeas an tAire ó am go ham le toiliú an Aire Airgeadais,
(c) is é an tAire a íocfas táillí aon luachálaí den tsórt sin, faoi réir toiliú an Aire Airgeadais maidir lena méid,
(d) beidh teideal ag an Aire an cúiteamh go léir nó cuid de a choimeád siar, más rud é go raibh únaer an ainmhí nó an duine a bhí i bhfeighil an ainmhí ciontach, i mbreithiúnas an Aire, i gcion i gcoinne an Phríomh-Achta maidir leis an ainmhí nó, d'eile, nár ghlac se a dhóthain cúraim chun an eitinn bhólachta a chosc ó leathadh.
(3) I bhfo-alt (2) den alt seo, ciallaíonn "margadh-luach" an praghas d'fhéadfaí le réasún d'fháil ar an ainmhí, díreach sarar ghlac an tAire seilbh air nó sarar glacadh seilbh air thar a cheann, ó cheannaitheoir ar an margadh oscailte nach mbeadh aon eolas aige go raibh an eitinn san ainmhí ná go raibh amhras ann go raibh an eitinn san ainmhí nó go bhféadfadh sé an eitinn a thabhairt do bhólacht ach amháin pé eolas d'fhéadfaí le réasún d'fháil ón ainmhí d'iniúchadh.
Ainmhithe a scrúdú, etc.
7. —(1) Féadfaidh duine údaraithe, ar a údarás a thabhairt ar aird má hiarrtar sin air, gach ní nó aon ní acu seo a leanas a dhéanamh aon tráth réasúnach:
(a) maidir le haon ainmhithe, aon tsórt scrúduithe agus aon tsórt tástála a dhéanamh, agus aon tsórt samplaí a thógáint agus aon tsórt marcanna a chur, is gá do réir réasúin chun críocha an Achta seo nó aon orduithe a déanfar de bhuaidh an Achta seo,
(b) dul isteach ar aon talamh nó in aon áitreabh chun críche aon scrúduithe, tástála, samplála nó marcála den tsórt sin,
(c) a cheangal ar aon duine, is únaer ainmhithe nó duine i bhfeighil ainmhithe nó is únaer nó áititheoir tailte nó áitribh nó is duine atá fostaithe ar thailte nó in áitreabh a raghfar isteach orthu nó ann amhlaidh, pé cúnamh a thabhairt nó déanamh do réir pé treoracha is gá le réasún chun críche aon scrúduithe, tástála, samplála nó marcála den tsórt sin nó pé eolas a thabhairt is gá le reasún chun an tAcht seo nó aon ordú a déanfar de bhuaidh an Achta seo a riaradh.
(a) a bhacfas nó a choiscfeas duine údaraithe agus é ag feidhmiú aon chumhachta a bheirtear leis an alt seo,
(b) a gceanglófar air faoin alt seo aon chúnamh a thabhairt nó déanamh do réir aon treorach ar feadh a chumhachta agus a dhiúltós nó a mhainneos an cúnamh a thabhairt nó déanamh do réir na treorach, nó
(c) a gceanglófar air faoin alt seo aon eolas atá aige a thabhairt agus a dhiúltós nó a mhainneos an t-eolas a thabhairt nó a bhéarfas, go toiliúil nó go faillíoch, eolas bréagach nó eolas míthreorach, beidh sé ciontach i gcion i gcoinne an Phríomh-Achta.
(a) cigire tréidliachta, nó
(b) tréidlia cláraithe nach cigire tréidliachta,
arna údarú i scríbhinn ag an Aire chun na cumhachta a bheirtear leis an alt seo d'fheidhmiú;
folaíonn "ainmhithe" éanlaithe clóis mar mínítear sin in alt 1 den Acht Eanlaithe Clóis (Galair), 1934 ( Uimh. 25 de 1934 ), arna leasú le halt 2 den Acht um Ghalair Ainmhíthe, 1949 ( Uimh. 10 de 1949 ).
8. —Ní dhéanfaidh aon ní san Acht seo ná in aon ordú a déanfar de bhuaidh an Achta seo difir d'aon orduithe a rinneadh, roimh an Acht seo a rith, faoi na hAchta um Ghalair Ainmhithe, 1894 go 1954.
Iocaíochtaí, caiteachais agus airgead a fuarthas.
9. —(1) Is as airgead a sholáthrós an tOireachtas a híocfar, a mhéid a cheadós an tAire Airgeadais, na híocaíochtaí a dhéanfas an tAire agus na caiteachais faoina raghaidh sé ag tabhairt éifeachta don Acht seo agus á riaradh. [EN] (2) I gcás ina ndineann Coimisiún na Talmhan aon chearta móna den tsórt san a coinnítear acu amhlaidh do chur ar cíos no do dhíol ina dhiaidh sin, déanfidh Coimisiún na Talmhan, lasmuich den Choimisinéir Bhreithiúntais, no an Coimisinéir Breithiúntais ar athchomharc o Choimisiún na Talmhan pé cúiteamh i mBannaí Talmhan no in aon tslí eile, is dó leo a bheith cóir agus réasúnta, do mhola don duine go mbeadh teideal aige chun na gcearta móna san dá mba rud é nách dtáinig an gabháltas chun bheith dílsithe i gCoimisiún na Talmhan. [EN] (6) Maidir leis an gcumhacht atá ag údarás tithíochta chun teaghaisí agus láithreáin a sholáthar chun críocha tógála faoi Achtanna na dTithe 1966 go 2009, measfar, i gcás comhairle contae, go n-áirítear inti, agus gur áiríodh inti i gcónaí, cumhacht chun teaghaisí nó láithreáin, de réir mar a bheidh, a sholáthar i mbaile atá liostaithe i gCuid 2 de Sceideal 6 den Acht Rialtais Áitiúil 2001, amhail is dá mba rud é, chun críche an tsoláthair sin, gur chuid de limistéar riaracháin na comhairle an baile. [EN] déanfaidh Coimisiún na Talmhan amach méid (más aon mhéid é) riaráiste na híocaíochta bliantúla san a bheidh dlite agus iníoctha alos an tailimh sin an chéad lá gála tar éis an Achta so do rith agus déanfaid ordú á dhearbhú méid an riaráiste sin, ar n-a dhéanamh amach amhlaidh, no méid is có-ionann le trí oiread méide na híocaíochta bliantúla san, peca aca san is lugha, do bheith iníoctha tré bhlianacht in íoc riaráiste go n-ús a bunófar leis an ordú san agus (peca bheidh aon riaráiste den tsórt san dlite agus iníoctha mar adubhradh no ná beidh) ag athscrúdú na híocaíochta bliantúla san tré mhéid na ngálaí uile den íocaíocht bhliantúil sin a thiocfaidh chun bheith dlite tar éis an lá gála san do laigheadú caoga per cent. 67. -Sa chás gur dhin tionónta gabháltais no go dtuigfar gur dhin sé connra ceannaigh agus, de dheascaibh tionónta dfháil bháis no do bheith ar iarraidh no ar aon chúis eile, gur deacair a fháil amach cé ann go bhfuil tionóntacht an ghabháltais dílsithe, féadfidh Coimisiún na Talmhan duine dainmniú chun bheith in ionadaí don tionónta chun crícheanna an díola, agus féadfid an gabháltas do dhílsiú ann dá réir sin, ach an cál a dílseofar amhlaidh beidh sé ina ghreamú ar chál an tionónta agus an ionadaí in ar dílsíodh an gabháltas, agus beidh sé fé réir aon chearta no cothroma a thiocfidh as é do bheith ina ghreamú amhlaidh. (b) a bheith dílsithe faoi na hAchta Talamh-Cheannaigh i gCoimisiún na Talún, ach gan a bheith dílsithe i dtionónta-cheannaitheoir nó ceannaitheoir na talún sin, agus [EN] (2) Féadfaidh údarás tithíochta, le toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais agus faoi réir cibé rialacháin a dhéanfaidh an tAire chun críocha an ailt seo, cúnamh comhchineáil (i modh ábhair thógála nó saothair nó aon chúnaimh eile) a thabhairt do dhuine i leith oibreacha feabhsúcháin a bheidh á ndéanamh ag an duine. “10.—(1) Féadfaidh an Foras, le toiliú an Aire, arna thabhairt le toiliú an Aire Airgeadais agus faoi réir aon choinníollacha a fhorchuirfidh an tAire, airgead a fháil ar iasacht trí rótharraingt bainc, nó ar dhóigh eile, chun a fheidhmeanna a riaradh agus a oibriú. 32. —I gcás ina bhfuil Coimisiún na Talmhan i dteideal a chur fé ndeár gabháltas do dhíol féadfid, más oiriúnach leo é, agus peca tá an gabháltas suidhte i gcumhang-cheanntar no ná fuil, é do dhíol tré chonnra phríobháideach, ina ghabháltas amháin no ina ranna, ar pé praghas no praghasanna is dó leis na Coimisinéirí, lasmuich den Choimisinéir Bhreithiúntais, is ionann le luach an díola ag cuimhneamh dóibh ar staid an cheanntair ina bhfuil an gabháltas suidhte agus ar gach a mbaineann leis an gcás. cuirfear &amp; quot ; amach as airgid a sholáthróidh an tOireachtas &amp; quot ; in ionad &amp; quot ; amach as an Ród-Chiste &amp; quot ; in alt 41 ( 1 ) . , —(1) Féadfaidh an Bord, ó am go ham, pé suimeanna dfháil ar iasacht a bheas ag teastáil uaidh chun a oblagáidí dfhreastal agus a dhualgais a chomhlíonadh. f) a bheith mar Oifigeach Cuntasaíochta do chuntais leithghabhála na Seirbhíse um Cheapacháin Phoiblí mar gheall ar Achtanna Roinn an Státchiste agus Iniúchta 1866 agus 1921 agus d'Acht an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste (Leasú) 1993; [EN] (6) Má díoltar gabháltas le tionónta gabháltais a bheidh luaidhte i liost de ghabháltaisí ceanntracha cumhanga no i liost de ghabháltaisí ar thalamh nea-thionóntuithe agus gur mar mhalairt ar an ngabháltas san a bheid luaidhte sa liost san a díolfar amhlaidh é, ansan, o dháta agus tar éis dáta an orduithe dhílsiúcháin a bhaineann leis an gcéad ghabháltas a luaidhtear, áireofar mar íocaíochtaí ar scór blianachta ceannaigh pé méid ordóidh Coimisiún na Talmhan de sna híocaíochtaí íocfaidh an tionónta san le Coimisiún na Talmhan ar scór na suime bliantúla san is iníoctha ag an tionónta san fén alt so alos an ghabháltais sin a bheidh luaidhte sa liost san. —Sa Chuid seo den Acht seo— [EN] ciallaíonn an contae contae Dhún na nGall; [EN] ciallaíonn an ceantar uirbeach ceantar uirbeach Bhun Crannaighe; [EN] ciallaíonn bliain airgeadais áitiúil iomchuí bliain airgeadais áitiúil a sonraítear sa Sceideal a ghabhas leis an Acht seo; [EN] ciallaíonn an tsuim iomchuí maidir le bliain airgeadais áitiúil iomchuí, an tsuim a sonraítear sa Sceideal a ghabhas leis an Acht seo i leith na bliana sin. Seachnóidh an Coimisiún aistriú dá leithéid sin, chomh fada agus ís féidir, má bhíonn airgead nó sócmhainní insóinseáilte ar seilbh aige sna hairgid reatha ata ag teastáil uaidh. 11. Féadfaidh an t-údarás pleanála ceanntair a mbeidh ordú dílsiúcháin déanta aca dul isteach agus seilbh do ghlacadh, ar an talamh a bheidh tógtha leis an ordú san. ar dháta an tailimh sin do dhílsiú ionta leis an ordú san no ar aon dáta ina dhiaidh sin agus, má choisceann no má bhacann aon duine an dul isteach no an glacadh seilbhe sin, beidh an duine sin ciontach i gcionta fén mír seo agus, ar a chiontú ann ar an slí achmair, dlighfear fíneáil ná raghaidh thar fiche punt do chur air no príosúntacht ar feadh aon téarma nach sia ná trí mhí no. más rogha leis an gCúirt é. an fhíneáil sin agus an phríosúntacht san le chéile. 3. —(1) I gcás duine do bheith i dteideal cúitimh, láithreach no ar ball, maidir le héinní do rinne an tAire no a bheidh fé a dhéanamh go dleathach fé Acht Leictreachais na Sionainne, 1925 (Uimh. “(1) Aon uair is fóirsteanach leis an Aire é, ar mhaithe le gnó cumann foirgníochta a rialáil go hordúil cuí agus ag féachaint don éileamh ar iasachtaí chun tithe a cheannach agus do riachtanais airgeadais an chláir tithíochta, náisiúnta, féadfaidh sé, le toiliú an Aire Airgeadais agus tar éis comhairle a ghlacadh leis an gCláraitheoir, rialacháin a dhéanamh i ndáil le cuspóirí na n-iasachtaí agus méideanna na n-iasachtaí ó chumainn agus na coinníollacha faoina bhféadfar na hiasachtaí sin a thabhairt, seachas coinníollacha i ndáil leis an ráta úis is inmhuirearaithe ar iasacht.”. —Maran mó ná suim chúig céad púnt an méid iomlán a bheartóidh Coimisiún na Talmhan do chaitheamh chun no mar chabhair chun aon oibre dath-dhéanamh fé fho-alt (5) dalt 44 den Acht Talmhan, 1923, féadfaidh Coimisiún na Talmhan, más rogha san leo, an méid sin do chaitheamh as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, mar chuid de chaiteachaisí Choimisiúin na Talmhan, agus na forálacha den fho-alt san i dtaobh caiteachais fé bainfid leis an gcaiteachas san fén alt so. [EN] (c) beidh an bhlianacht san ina muirear ar an ngabháltas ar a mbeidh an bhlianacht cheannaigh curtha mar mhuirear no as a mbeidh an cíos, an t-ús, no an íocaíocht bhliantúil eile ag teacht gur chun a riaráiste d'íoc a bunófar an bhlianacht san in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús no, i gcás ina ndearnadh le toiliú Choimisiúin na Talmhan, an gabháltas san do mhalartú ar ghabháltas nua, beidh sí ina muirear ar an ngabháltas nua san, agus beidh tosach ag an muirear san díreach i ndiaidh na blianachta ceannaigh, an chíosa, an úis, no na híocaíochta bliantúla eile (pe'ca aca é) a bheidh curtha mar mhuirear ar an ngabháltas san no bheidh ag teacht as; 40. -Beidh feidhm agus éifeacht ag na forálacha so leanas maidir le gach athchomharc fén gCuid seo den Acht so chun na hArd - Chúirte ina suidhe i mBaile Atha Cliath no chun na hArd-Chúirte ar Cuaird, sé sin le rá:- (2) Pé uair a ceanglófar ar oifigeach aistrithe le n-a mbaineann an t-alt so, le linn bheith i seilbh bhirte i seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann do atá có-ionann no ar có-réir leis an mbirt do bhí ar seilbh aige i seirbhís Rialtais Ríocht Aontuithe na Breataine Móire agus na hÉireann do bhí ann le déanaí no Rialtais Ríocht Aontuithe na Breataine Móire agus Thuaiscirt Éireann (peca aca é) in am a aistrithe ón seirbhís sin, dualgaisí ná beidh cóghaolmhar agus a bheidh ina mbreis nea-réasúnta leis agus ar na dualgaisí do bhí air in am a aistrithe amhlaidh do chólíona no nuair a bheidh atharú mór chun donais do ar staid an oifigigh sin de dheascaibh atharuithe i gcoiníollacha a fhostaíochta, beidh an t-oifigeach san i dteideal imeacht as seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann más mian leis é ach é do thabhairt fógra don Aire gur mian leis imeacht amhlaidh agus an tAire dadmháil no an Bord do dhaingniú a chirt chun imeacht amhlaidh. (3) I gcás ina ndéanfaidh údarás áitiúil in aon limistéar aon suimeanna a chaitheamh as na rátaí i leith caiteachas a thabhófar de bhun údaraithe faoi fho-alt (1), déanfar méid nach mó ná leath na suimeanna a chaithfear amhlaidh a íoc leis an údarás áitiúil as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, faoi réir rialacháin a bheidh le déanamh ag an Aire chun a áirithiú gur leordhóthanach na socraíochtaí i leith béilí a sholáthar agus go gcuirfear i gcrích go héifeachtúil iad. —(1) M� dhineann tion�nta aon ghabh�ltais a bheidh coinnithe ag Coimisi�n na Talmhan di�lt� do chonnra do dh�anamh chun an gabh�ltas do cheannach, no chun gabh�ltas nua a bheidh co-dh�anta de chuid den ghabh�ltas bhunaidh do cheannach, no chun gabh�ltas nua a bheidh co-dh�anta dioml�n an ghabh�ltais bhunaidh, no cuid de, agus de thalamh eile do cheannach, ar an bpraghas go mbeidh Coimisi�n na Talmhan ullamh ar � roimh-�oc, f�adfidh Coimisi�n na Talmhan (ach gan an Coimisin�ir Breithi�ntais d�ireamh ortha), tar �is an f�gra orduithe do sheirbhe�il ar an tion�nta agus aon ag�id� ina choinnibh uaidh do bhreithni� f�adfid ord� do dh�anamh � r� gur cheannaigh an tion�nta an gabh�ltas bunaidh no an gabh�ltas nua, peca acu �, ar p� praghas agus ar p� t�arma� agus coin�ollacha a luadhfar san ord�, agus leis sin tuigfar gur dhin an tion�nta connra ceannaigh ar an d�ta orduithe chun an gabh�ltas bunaidh no an gabh�ltas nua, peca acu �, do cheannach ar an bpraghas agus ar na t�arma� agus na coin�ollacha a luadh amhlaidh, agus cr�ochn�far an ceannach d� r�ir sin. (2) Féadfaidh an tAire, le haontú an Aire Airgid agus as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, soláthar do dhéanamh i gcóir scoláireacht. [EN] (10) Gach bliain de sna hocht gcinn tosaigh de sna blianta airgeadais a luaidhtear sa chéad cholún den Chéad Sceideal a ghabhann leis an Acht so déanfaidh an Bárdas an tsuim is iníoctha ag an mBárdas le Comhairle Bhaile Atha Cliath fén alt so an bhliain sin do chruinniú, tríd an ráta cathardha, ón bpáirt den líomatáiste urruitheach a bheidh suidhte laistigh den chontaebhuirg an lá ceaptha. —As airgead a sholáthróidh an tOireachtas, íocfaidh an tAire le haontú an Aire Airgeadais, mar chabhair chun íoctha an chaiteachais sin fé n-a raghaidh gnóthaire riachtanach fén gCuid seo den Acht so agus a cheadóidh an tAire do réir rialachán a déanfar fén gCuid seo den Acht so, deontaisí nach mó ná caoga per cent. ciallaíonn an abairt “áitreabh rialaithe (Acht 1923)” áitreabh rialaithe lena mbaineann Caibidil I de Chuid II den Acht seo de bhuaidh ailt 7 den Acht seo; [EN] [EN] (3) (a) Faoi réir toiliú an Aire Airgeadais, tabharfaidh an tAire, an 1ú lá d'Aibreán, 1959, nó a luaithe is caothúil ina dhiaidh sin, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, do gach údarás áitiúil a íocfaidh suimeanna iomchuí cibé íocaíocht a mheasfaidh sé is comhionann leis na suimeanna a gheobhfadh an t-údarás áitiúil sin, mura mbeadh alt 5 den Acht a athghairm leis an Acht seo, faoin alt sin faoi threoir na méideanna sin. 33. —I gcás ina ndearna Coimisiún na Talmhan gabháltaisí do choinneail agus d'athchóiriú agus ina ndearnadh gabháltas do hathchóiríodh amhlaidh do dhílsiú i nduine do bhí, roimh an athchóiriú san, ina thionónta ar ghabháltas do coinníodh amhlaidh, pe'ca rinneadh an dílsiú san de dhruim an duine sin do ghlaca le tairisgint do rinne Coimisiún na Talmhan, eadhon, an gabháltas athchóirithe sin do dhíol leis, no de dhruim orduithe fé alt 34 den Acht Talmhan, 1923, le n-ar faisnéiseadh gurb é an duine sin do cheannuigh an gabháltas athchóirithe sin, ansan, gach muirear, eire, agus cothrom do bhí, díreach roimh an dílsiú san, ag déanamh deifre do leas an tionónta sa ghabháltas choinnithe sin dar thionónta an duine sin roimhe sin, tiocfaid chun bheith agus beid aistrithe chun an ghabháltais athchóirithe sin do dílsíodh amhlaidh sa duine sin agus déanfaid deifir don ghabháltas san as san amach agus san gan leithliú ná ordú ar bith. 5. —(1) Pé uair a scuireann rún fén Acht so déifeacht reachtúil do bheith aige de bharr éinní do thárlú ach Acht den Oireachtas do theacht i ngníomh ina mbeidh forálacha sa chéill chéanna (tar éis atharú no gan atharú do dhéanamh) ina mbeidh an rún, déanfar gach airgead do híocadh do réir an rúin daisíoc no do dhéanamh suas agus gach lascaine a tugadh do réir an rúin tuigfar gur lascaine neamh-údaruithe í. [EN] (2) Sa mhéid go gcinnfidh an tAire Dlí agus Cirt le ceadú an Aire Airgid é, is amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas a híocfar na costaisí uile fé n-a raghfar chun cóiríocht do chur ar fáil do bhreithiúin (ar a n-áirmhítear coimisinéirí) den Ard-Chúirt ar Cuaird agus dá seirbhísigh do réir an ailt seo. Deontaisí maidir le heisfhostaithe daistriú. 22. —(1) Na comhachta atá ag Coimisiún na Talmhan chun airgead do chaitheamh chun tairbhe tailimh no chun talamh dfheabhsú a bheidh ceannuithe no go mbeidh có-aontuithe é cheannach fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh bainfid, in aon chás inar ceart san dar le Coimisiún na Talmhan— 12. —(1) A luaithe is féidir tar éis deireadh gach bliana cuntasaíochta cuirfidh an Ghníomhaireacht clár comhardaithe ar fáil don Aire don bhliain chuntasaíochta sin agus é iniúchta go cuí ag an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste agus, ina theannta sin, cuirfidh sí cuntas ar fáil a thaispeánfaidh a hioncam agus a caiteachas don bhliain chuntasaíochta chéanna agus é iniúchta mar an gcéanna mar aon leis an tuarascáil ón Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste ar an iniúchadh sin agus tuarascáil ar a himeachtaí le linn na bliana cuntasaíochta sin. 11. —(1) Gach ráta bheidh dlite ag cólucht díochurtha ar bith agus iníoctha leis díreach roimh an lá ceaptha beidh sé dlite ag comharba an chóluchta dhíochurtha san agus iníoctha leis ar an lá ceaptha agus dá éis sin agus féadfaidh seisean no féadfar thar a cheann é do bhailiú agus do bhaint amach fé mar fhéadfadh an cólucht díochurtha san no mar fhéadfaí thar a cheann é do bhailiú no do bhaint amach dá mba ná scuirfí an cólucht san. [EN] meastar an méid a ordaíodh amhlaidh a bheith arna laghdú de mhéid atá comhionann leis na fáltais ón réadú nó, de réir mar a bheidh, meastar an t-ordú coigistíochta a bheith arna urscaoileadh. [EN] (e) d'ainneoin éinní atá sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh ní bheidh aon chuid de bhlianacht cheannaigh an tailimh ionfhuascailte go dtí go mbeidh iomlán blianacht cheannaigh an iostáin fuascailte no go scuirfe sí de bheith iníoctha; (m) má dhiúltuíonn Coimisiún na Talmhan do dhearbhú fo-thionónta do bheith ina thionónta ar ghabháltas ar leithligh, féadfaidh a ghar-thiarna na fiacha go n-ús alos gabháltais an fho-thionónta san do bhaint den bhfo-thionónta san fé is dá mba riaráiste cíosa do bheadh dlite ar an bhfo-thionónta san iad; [EN] (3) Daoine a bhí i seilbh oifige díreach roimh thosach feidhme an Achta seo mar oifigigh don Cheannasaí Maoine Tionnscail agus Tráchtála, measfar chun críocha an Achta seo iad a bheith arna gceapadh ina n-oifigigh don Cheannasaí faoin Acht seo ar na téarmaí céanna agus ar an luach saothair céanna ar ar shealbhaigh siad na hoifigí céadluaite sin. —(1) Amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgid, congnamh airgid díoc, ar feadh pé tréimhse cheapfaidh an tAire le hordú fén bhfo-alt so, alos na cruithneachtan uile (fé réir na dteorann (más aon cheann é) a forchuirtear fén gcéad fho-alt ina dhiaidh seo) a meilfear i muileann intíre gur leis a bhaineann ceadúnas muilneoireachta agus ordú um chongnamh airgid (ráta) a bheidh i bhfeidhm de thurus na huaire, do réir an ráta bheidh socair don mhuileann san leis an ordú san no leis an ordú san agus é leasuithe le hordú atharúcháin. (d) na Rialacha atá leagtha amach sa Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht so beidh feidhm agus éifeacht acu maidir leis an údarás san ach san gus an atharú go ndéanfar, chun crícheanna Rialach 2 de sna Rialacha san, na baill sin den údarás san a bheidh le togha ag comhairle chontae Bhaile Atha Cliath do thogha díreach amhail is gur bhaill bhreise iad uile do réir bhrí na Rialach san agus go ndéanfar na tagairtí i Rialacha 11 agus 12 don chéad chruinniú do léiriú mar thagairtí don chéad chruinniú den údarás san tar éis tosach feidhme an Achta so; per annum ar an méid sin, de sna bannaí talmhan do fuascladh amhlaidh, do tugadh amach i gcóir roimh-íocanna do cheannuitheoirí in aghaidh na tréimhse o dháta na mbannaí talmhan san do thabhairt amach go dtí an lá, chun díbhinní ar na bannaí talmhan san díoc, is déanaí thiocfaidh roimh na bannaí talmhan san dfhuascailt.” —(1) Bainfidh forálacha ailt 61 dAcht 1920 (alt i dtaobh oifigeach don Bhord) leis na hoifigigh sin don Bhord is Innealtóirí, Maor Cuain, Atúrnae, Dochtúirí Oifigiúla agus oifigigh eile don Bhord i seilbh oifige ar dháta an Achta so do rith, agus do ceapadh chun a n-oifigí fé seach tar éis dáta Achta 1920 do rith, fé is dá mbeadh na hoifigigh sin fé seach i seilbh na n-oifigí sin fé seach an dáta san is déanaí luaidhtear. —Leis na rialacháin a déanfar o am go ham do réir na Coda so den Acht so, féadfar forálacha dhéanamh, má chítar gur rud oiriúnach é, go mbeidh ag oifigeach nea-choimisiúnta de sna Fórsaí, a leanfidh i seirbhís airm ar feadh iarsma neachaithte a théarma bhunaidh liostála, ceart chun ath-fhostú, más maith leis é, fé Alt 153 den Acht so, agus chun a sheirbhís do chur i bhfaid fé Alt 153 den Acht so, no chun aon taobh acu do dhéanamh ach, mar sin féin, beidh san fé veto an Aire no an údaráis eile a luadhfar sna rialacháin agus fé pé coiníollacha eile a háireofar sna rialacháin. (5) Ní híocfar aon tsuim fén alt so, mar luach saothair ná mar aisíoc costaisí, le haon rúnaí comhairle contae, bailechléireach contae-bhuirge no buirge eile, cléireach bailecheanntair ná bailitheoir ráta dhealbhais do ceapadh (peca roimh rith an Achta so é no dá éis sin) tar éis an 15adh lá de Mhí na Samhna, 1923. 31. —(1) Gach fo-shirriam gur dineadh ordú feidhmiúcháin ar agra Choimisiún na Talmhan, nách ordú chun seilbh tailte no áitreabh do thabhairt uaidh, do lóisteáil leis, beidh sé ina dhualgas air an céanna dfheidhmiú láithreach tré ghabháil agus díol sa mhéid gur gá é do dhéanamh ar na hearraí, ar na hainmhithe, no ar an áirnéis eile a gheobhfar i dtigh an fhéichiún no ina áit chomhnuithe eile no ar a chuid tailte agus san dainneoin aon éilimh no ráitis ón bhféichiúin no o éinne eile á rá nách leis an bhféichiúin aon earraí, ainmhithe no áirnéis eile den tsórt san. 19. —(1) Bhéarfaidh an Chorparáid don Aire, laistigh de nócha lá tar éis deireadh gach bliana cuntasaíochta, pé cuntais (lena n-áirítear clár comhardaíochta agus cuntas sochair agus dochair) a ordós an tAire ó am go ham don bhliain chuntasaíochta sin agus iad iniúctha go cuí ag iniúchóir na Corparáide, maraon le tuarascáil ar oibríochta na Corparáide ar feadh na bliana cuntasaíochta sin, agus beidh na cuntais agus an tuarascáil sin i pé foirm, agus beidh iontu pé sonraí, a ordós an tAire ó am go ham. (2) I gceann gach leath-bhliana déanfar amach ag an gCoimisiún no ag an mBanc (mar is gá sa chás), maidir le gach Banc Cópháirteach, méid na n-íocaíocht ar nótaí bainc códhlúite is iníoctha fén alt so ag an mBanc san in aghaidh na leath-bhliana san agus cuirfidh go dtí gach Banc Cópháirteach deimhniú ina luadhfar an méid sin a bheidh déanta amach amhlaidh maidir leis agus conus do rinneadh suas an méid sin, agus íocfaidh gach Banc Cópháirteach leis an gCoimisiún no leis an mBanc (mar is gá sa chás), fé cheann ceithre lá déag tar éis aon deimhniú den tsórt san dfháil, an méid adéarfar sa deimhniú san do bheith iníoctha aige. [EN] (c) i gcás beostoc a maraíodh i seamlas atá cláraithe faoi Acht 1847, nó faoin Acht sin arna leathnú le halt 105 d'Acht 1878, nó le halt 4 d'Acht 1935, an duine arbh é, tráth an bheostoic a mharú, ba shealbhóir ar an gceadúnas iomchuí nó arbh é an duine é ar ina ainm a bhí an t-áitreabh cláraithe amhlaidh an tráth sin. Tugtar faoi deara go bhfuil toirmeasctha faisnéis a fhaightear faoi na hAchtanna um Eitic in Oifigí Poiblí 1995 agus 2001 (na hAchtanna Eitice) nó trí bheith i láthair ag suí de chuid Choimisiún na gCaighdeán a nochtadh. 46 de 1923), a bhaineann le nithe thárlóidh no le nithe bheidh le déanamh i ndáil le hAcht roimh theacht i ngníomh dó do chosc ar fheidhm do bheith aige, ná ní dhéanfaidh dochar dfheidhm do bheith aige, maidir leis an Acht so agus le hAchtanna eile dOireachtas Shaorstáit Éireann go n-abartar no go ndéarfar ionta iad do theacht i ngníomh díreach tar éis teacht i ngníomh don Bhunreacht. (1) D'fhonn cabhrú leis an bhForas chun a fheidhmeanna faoin Acht seo a chomhlíonadh go héifeachtúil, íocfar leis an bhForas gach bliain airgeadais, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, deontas i leith costas an Fhorais de mhéid a chinnfeas an tAire ar é do ghlacadh comhairle leis an gComhairle agus le ceadú an Aire Airgeadais tar éis breithniú cuí a bheith déanta ar aon eolas a tugadh faoi fho-alt (2) den alt seo. (2) Féadfaidh aon Aire cuí eile, le toiliú an Aire Airgeadais, deontais a thabhairt do Chomhlacht as airgead a sholáthróidh an tOireachtas ar deontais iad ina mbeidh cibé méideanna, agus a bheidh faoi réir cibé coinníollacha, a chinnfidh an tAire cuí, leis an toiliú céanna, chun críocha caiteachais ag an gComhlacht sin le linn don Chomhlacht a fheidhmeanna a chomhlíonadh. (2) Iocfidh Coimisi�n na Talmhan le haon at�rnae, gn�omhaire talmhan, innleoir, no suirbh�ir den ts�rt san a fost�far amhlaidh p� costais� agus luach saothair a chead�idh an Coimisin�ir Breithi�ntais agus f�adfidh Coimisi�n na Talmhan iad do bhaint den t� gur mar gheall ar a fhaill� ba gh� an �oca�ocht san do dh�anamh. (4) Beidh sé de dhualgas ar bhainisteoirí na scoile deimhnithe, no ar bhainisteoirí gach scoile deimhnithe fé leith, le n-a mbainfidh rialacháin a bheidh déanta fén alt so na rialacháin sin do chólionadh agus fós na rialacha, fé alt 54 den Phríomh-Acht, a bheidh i bhfeidhm i dtaobh na scoile sin de thurus na huaire datharú sna slite sin (más aon tslí é) is gá chun na rialacha san do chur ar comhardadh leis na rialacháin sin. “(10) Ní bheidh feidhm ag alt 4 den Post Office Savings Bank Act 1861 maidir le nochtadh faisnéise a cheanglaítear a chur san áireamh i dtuairisceán arna dhéanamh faoi rialacháin arna ndéanamh faoin alt seo agus, dá réir sin, beidh feidhm ag an alt seo maidir le faisnéis lena mbeadh feidhm ag an alt sin 4 murach an fo-alt seo.”. 18. —(1) I gcás ina ndéanfar, maidir le haguisín atá leagtha amach sa Cheathrú Sceideal a ghabhann leis an Acht seo nó a shonraítear in ordú faoi alt 17 den Acht seo, aguisín athbhreithnithe ina mbeidh leasuithe ar an aguisín céadluaite a tharchur chuig Ard-Rúnaí Eagraíocht na Náisiún Aontaithe de bhun Alt 38 den Choinbhinsiún, féadfaidh an Rialtas le hordú a fhoráil go mbeidh éifeacht faoi réir na leasuithe réamhráite ag an aguisín céadluaite. [EN] ciallaíonn “cead pleanála” cead chun talamh a fhorbairt más gá cead a fháil agus má thugtar é faoi Chuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963, agus, i gcás rialacháin faoi alt 25 den Acht sin do dhéanamh forála i dtaobh iarratas sracléaráide, folaíonn sé cead a thugtar ar iarratas den sórt sin; [EN] (2) Sa mhéid go mbaineann an tAcht seo le Banc Taisce an Phoist, forléireofar é féin agus na Post Office Savings Bank Acts, 1861 to 1920, mar aon ní amháin agus, sa mhéid go mbaineann sé le bainc thaisce iontaobhais, forléireofar é féin agus na hAchta mar aon ní amháin. (b) In aon chás ina socróidh an Chúirt cúnaint agus coinníollacha an léasa, cuirfear de dhliteanas ar an léasaí na rátaí agus na cánacha uile i leith na talún d'íoc (seachas cionúireacht an léasóra de cháin ioncaim) agus árachú in aghaidh tine agus an t-áitreabh a choinneáil i ndea-dheis. “(dd) ina mbeadh duine, d'éag ar dháta an Achta seo a rith nó dá éis sin agus a bhí i seilbh oifige cáilithí ar dháta a éaga, gan bheith i dteideal pinsin ar an dáta sin dá mbeadh scortha aige de bheith i seilbh na hoifige sin ar an dáta sin,', (3) Is as airgead a sholáthróidh an tOireachtas a íocfar aon suim is iníoctha ag an Aire Airgeadais de bhun ordú faoin alt seo. —(1) I gcás inar dhin Coimisiún na Talmhan aon am, peca roimh rith an Achta so é no dá éis, gabháltas do chur ar díol tré cheant phuiblí go bhfuilid i dteideal a chur fé ndeár é do dhíol agus nár díoladh an gabháltas, féadfidh an Coimisinéir Breithiúntais ordú do thabhairt amach fén alt so á ordú don bhfo-shirriam Coimisiún na Talmhan do chur i seilbh an ghabháltais agus, nuair a seachadfar an t-ordú dho, déanfidh an fo-shirriam é dfheidhmiú sa tslí chéanna na bhfeidhmeodh sé rit chun seilbh do thabhairt uaidh. 73. —Ar na tuairisceáin a féadfar a cheangal ar an gCumann Aontuithe do thabhairt uatha fé fho-alt (1) dalt 35 den National Insurance Act, 1911, beidh na mion-innste sin, i dtaobh árachais aon duine áirithe fé sna hAchtanna um Arachas Sláinte Náisiúnta ba bhall de chumann cheaduithe no is ball no ba bhall den Chumann Aontuithe, éileoidh an tAire chun crícheanna an Achta so agus beidh feidhm ag forálacha an ailt sin dá réir sin agus íocfar leis an gCumann Aontuithe pé suimeanna a hordófar fé réir toiliú an Aire Airgid agus áirmheofar mar chuid de chostaisí riartha an Achta so na suimeanna a híocfar amhlaidh. 7. —(1) Na comhachta atá ag Coimisiún na Talmhan chun airgead do chaitheamh chun tairbhe tailimh no chun feabhsuithe tailimh a ceannuíodh no a haontuíodh a cheannach fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, folóid agus bainfid le suimeanna do dheonadh dimirceach no do chaitheamh chun tairbhe imircigh (peca roimh é chur i seilbh a ghabháltais nua no dá éis sin é ach ní níos déanaí ná ocht mí dhéag tar éis é chur i seilbh amhlaidh) pé suimeanna is dóich le Coimisiún na Talmhan is gá no is oiriúnach chun ceachtar críche no chun an dá chrích acu so leanas, sé sin le rá:— (2) I gcás aon tsuime is iníoctha ag Coimisiún na Talmhan fén alt so le Ciste na mBannaí Talmhan do bheith aon tráth i riaráiste ar feadh dachad lá, déanfar an méid a bheidh i riaráiste amhlaidh do mhuirearú ar an gCiste Urraíochta agus d'íoc láithreach amach as an gCiste sin. [EN] (c) sara gcuirfidh na Coimisinéirí aon éileamh íocaíochta den tsórt san chun comhairle ar bith in aon mhí Nollag tar éis an chéad mhí Nollag acu san, fionnfaid dearbhchostas cothabhála na n-oibreacha siltin nó na n-oibreacha siltin láithreacha san sa bhliain airgeadais díreach roimhe sin agus cuirfid an dearbh-chostas san i gcomparáid leis an gcostas dóchúil measta (arna ullmhú mar adúradh) i leith na bliana san roimhe sin agus, má bhíonn difríocht ar bith idir an dearbhchostas san agus an costas dóchúil measta san, déanfaidh na Coimisinéirí an tsuim a mbeidh a híoc á éileamh amhlaidh do choigeartú tríd an costas dóchúil measta san lena mbainfidh an t-éileamh íocaíochta san do mhéadú nó do laghdú (do réir mar bheas) de mhéid na difríochta san; [EN] (6) Aon oifigeach nó seirbhíseach don Institiúid a ceapadh faoi alt 31 d'Acht 1946 measfar, chun críocha an Achta seo, gur faoin alt seo a ceapadh é agus beidh an luach saothair, an tsealbhaíocht oifige, na coinníollacha seirbhíse agus na c0earta aoisliúntais céanna aige a bhí aige díreach roimh thosach feidhme an Achta seo. ciallaíonn an abairt “áit chónaithe chláraithe”, maidir le cúltacaire, an seoladh a bheas cláraithe aige, do réir rialachán a dhéanfas an tAire faoin Acht seo, mar áit chónaithe chláraithe; ( 1955, Uimh. 10 , a. 100) 48. —(1) Má dhéantar sárú in áitreabh nó i ndáil leis nó maidir leis ar aon fhoráil den Acht seo nó daon ionstraim faoi, beidh an t-áititheoir nó, i gcás áitribh cheadúnaithe, an ceadúnaí, faoi réir a bhforáiltear anseo ina dhiaidh seo, ciontach i gcion, ach sin gan dochar do dhliteanas aon duine eile. 42. —(1) Chun soláthar go sealadach le haghaidh aon chaitcachais faoina raghaid ag déanamh nó ag comhlíonadh aon cheann dá gcumhachta agus dá ndualgais, féadfaidh údarás áitiúil ag a bhfuil aon chumhacht chun airgead dfháil ar iasacht airgead dfháil, le toiliú an Aire, trí iasacht nó rótharraing shealadach. [EN] (2) I gcás ina soláthraíonn údarás tithíochta teaghais faoi Achtanna na dTithe 1966 go 2009 nó ina soláthraítear teaghais faoi Chuid V den Acht um Pleanáil agus Forbairt 2000, ní cheanglaítear bainistíocht agus rialú na gcomhlimistéar a chomhghabhann agus a theachtar leis an teaghais a dhílsiú don údarás tithíochta faoi fho-alt (1). 19. —(1) Beidh sé dleathach don Aire, más ceart san dar leis, a cheadú do dhuine ar bith i stát-sheirbhís Shaorstáit Éireann do ceapadh, roimh Shaorstát Éireann do bhunú, chun puist bhunuithe mar chléireach conganta (abstractor), i stát-sheirbhís Ríochta Aontuithe na Breataine Móire agus na hÉireann do bhí ann le déanaí, tré scrúdú chomórtais agus dá lomháltar, de bhuadh an Achta so no eile, a sheirbhís no aon chuid dá sheirbhís i stát-sheirbhís na Ríochta Aontuithe sin a bhí ann le déanaí dáireamh mar sheirbhís i stát-sheirbhís Shaorstáit Éireann chun crícheanna na nAchtanna Aois-liúntas, aon tréimhse sheirbhíse i bhfostaíocht Bhúird na gCeanntar gCumhang, tar éis trí mhí do bheith caithte o dháta an scrúduithe chomórtais sin, do chur isteach agus dáireamh, chun crícheanna na nAchtanna san, mar sheirbhís i pé stát-sheirbhís acu san is oiriúnach ag féachaint do dhátaí na seirbhíse sin i bhfostaíocht an Bhúird sin. (b) i gc�s oifigigh do choiste no do ch�-choiste a ceapadh chun cr�cheanna an Agriculture and Technical Instruction (Ireland) Act, 1899, oifigeach a th�inig chun bheith inphinsin de bharr a chuid aimsire go l�ir do thabhairt uaidh i seirbh�s coiste no c�-choiste, coist� no c�-choist�, den ts�rt san ar feadh tr�imhse lean�na� n�ch giorra n� deich mbliana, tuigfar gur i dtosach na tr�imhse lean�na� sin a thosnuigh a sheirbh�s. (5) Féadfaidh Coimisiún na Talún dáileacht talún a dhíol le hiontaobhaithe, chun gach críche nó aon chríche de na críocha leathnaithe, ar airgead, pé acu i dtráthchoda nó ar shlí eile is iníoctha é, agus beidh éifeacht, i gcás inarb infheidhme iad, maidir leis an díol sin ag na forála a bhaineas le ceannach trí airleacan faoi na hAchta Talamh-Cheannaigh chun gach críche nó aon chríche de na críocha leathnaithe. —(1) Ar dhílsiú aon tailte i gCoimisiún na Talmhan fén Acht so, dílseoidh gach ceart spóirt mar a mínitear é i bhfo-alt (2) dalt 13 den Acht Talmhan Éireannach, 1903, maraon le pé cirt spóirt a bheidh ina leasanna uachtaracha, agus le gach iascach a bhaineann leis na tailte sin, dílseoid i gCoimisiún na Talmhan fé aon léas a bheidh ann an uair sin fé mar aontódh an t-únaer no na húnaerí iad do dhíol ar pé praghas a shocróidh Coimisiún na Talmhan (ach gan an Coimisinéir Breithiúntais dáireamh ortha) cheal réitigh no a shocróidh an Coimisinéir Breithiúntais de bharr athchomhairc i gcoinnibh Coimisiún na Talmhan, agus nuair a beifar ag socrú an phraghais sin, aire do thabhairt don méid is fiú na cirt spóirt agus an t-iascach, le ceart, do Choimisiún na Talmhan agus don únaer no do sna húnaeríféseach (d) na comhachta san do bhronnadh ar an mBord is ceart dar leis maidir le treoraithe, gárdaí trágha, agus freastalaithe in áiteanna suidhte do chur ar fáil agus do rialú (le n-a n-áirmhítear ceadúnú) sa líomatáiste sin; 43. —(1) Má bhíonn airgead i gcreidiúint don chuntas ime ilghnéithigh uair ar bith, féadfaidh an tAire, más oiriúnach leis é, an t-airgead san no cuid den airgead san do chur, do réir rialachán a dhéanfaidh an tAire fén alt so, mar chabhair chun déiríochta do chur ar aghaidh, agus sa chás san cuirfear an t-airgead san no an chuid sin i gcoinnibh an chuntais ime ilghnéithigh, agus íocfar an t-airgead san no an chuid sin amach as an gciste ime. 28. -(1) Tuigfar tionónta gach gabháltais de thalamh thionóntuithe a bheidh dílsithe i gCoimisiún na Talmhan de bhua an Achta so, agus le n-a mbainfidh an t-alt so, tuigfar ar an lá ceaptha é do bheith tar éis connra ceannaigh déanach do dhéanamh chun an gabháltas do cheannach o Choimisiún na Talmhan ar an riail-phraghas. (2) Gach ionoighreachta no tionóntachán a luaidhtear no atá de shaghas a luaidhtear sa dara colún den Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht so, tuigfear, chun an ráta chathardha do mheas agus do chur ina fhiachas air, é bheith eiscithe o gach saoirse no faoiseamh riamh, agus gan teideal chun saoirse no faoisimh ar bith, ón ráta dealbhais do bheirtear do réir dlí ar shlí seachas tré laigheadú no tré rialú na luachála gur uirthi a meastar an ráta dealbhais, ach ní oibreoidh an eisceacht san chun aon leath-chíosa, do bheadh ionrátuithe i gcóir an ráta dhealbhais mara rithfí an tAcht so, do shaoradh o n-a bheith ionrátuithe i gcóir an ráta chathardha. [EN] (4) Íocfar in airgead as airgead a sholáthróidh an t-Oireachtas gach costas a bheidh iníoctha ag an Aire Airgid fén alt so. [EN] (4) Sa bhliain airgeadais 2009 agus i ngach bliain airgeadais dá héis déanfaidh an Fheidhmeannacht, as cibé airgead a bheidh ar fáil di don bhliain airgeadais sin as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, cibé méid a leithroinnt a chinnfidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, chun tacaíocht airgeadais a sholáthar faoin Scéim seo sa bhliain airgeadais sin. [EN] (6) Ní léifear aon ní san alt seo mar ní a choiscfidh ar RTÉ seirbhísí craolacháin a sholáthar nach spéis ach le daoine áirithe den phobal agus a chuirtear ar fáil ar bhonn suibscríofa nó íoc ar amharc faoina chuspóir maidir le deiseanna tráchtála a shaothrú. (2) Féadfaidh an tAire, tar éis dul i gcomhairle roimh ré leis an bhFeidhmeannacht, agus le toiliú an Aire Airgeadais, rialacháin a dhéanamh chun críocha mhír (b) d’fho-alt (4) d’alt 33 trí aicme costas a fhorordú, faoi threoir aicme seirbhísí cúraim, ar deimhin leis an Aire ina leith iad a bheith bainteach le soláthar na haicme seirbhísí cúraim sin, cé nach inchurtha go díreach iad i leith sholáthar na haicme seirbhísí cúraim sin. (2) Is é duine a fheidhmeoidh an dlínse a thugtar don Chúirt leis an alt seo an breitheamh don chuaird ina gcónaíonn aon pháirtí sna himeachtaí de ghnáth nó ina seolann an páirtí sin aon ghairm, gnó nó slí bheatha nó, i gcás nach gcónaíonn aon pháirtí sna himeachtaí sa Stát de ghnáth nó nach seolann aon pháirtí aon ghairm, gnó nó slí bheatha sa Stát, is é duine a fheidhmeoidh í breitheamh a bheidh sannta do Chuaird Bhaile Átha Cliath. (a) nach n-aisíoctar thairis sin, go díreach nó go neamhdhíreach, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, agus [EN] (b) a bhfuil oibleagáid ar an gcomhalta iad a thabhú— (2) D'ainneoin éinní atá sa bhfo-alt san roimhe seo den alt so, leanfaidh na tráthchoda uile de shuimeanna breise, go raibh orduithe tugtha roimh an Acht so do rith ag Coimisiún na Talmhan i dtaobh a n-íoctha, de bheith iníoctha agus íocfar iad do réir an ailt sin 51 den Acht Talmhan, 1931, agus do réir rialacha do rinne Coimisiún na Talmhan fé. 50. —(1) Duine go mbeidh blianacht cheannaigh iníoctha aige alos roimh-íoca do híocadh, tar éis an Achta so do rith, fé alt 38 no fé alt 39 den Acht Talmhan, 1923, íocfa sé le Coimisiún na Talmhan ar an gcéad lá gála ar a mbeidh íocaíocht alos na blianachta ceannaigh sin iníoctha, suim bhreise (i dteanta na híocaíochta san) is có-ionann le cion den bhlianacht cheannaigh sin in aghaidh na tréimhse idir an lá gála san agus an chéad lá eile ar a mbeidh dividenda iníoctha as bannaí talmhan. a) Aon uair sara ndeimhneofar an roimh-íoc do bheith aisíoctha, mara mbeidh Coimisiún na Talmhan sásta leis an urraíocht a dineadh ar an gcéanna, no má leigeadh do sna blianachtaí ceannaigh tuitim i riaráiste, beidh sé dleathach do Choimisiún na Talmhan an éarlais dúsáid i bpáirt no go hiomlán i bhfuascailt pro tanta an roimh-íoca; [EN] [EN] (5) Iocfidh an t-Aire Airgid in airgead as airgead a sholáthróidh an t-Oireachtas na codanna so a leanas d'aon chúiteamh a bheidh iníoctha aige fén alt so, sé sin le rá:— 14. —(1) An tseirbhís in aon stát-sheirbhís Bhriotáinigh do thug duine uaidh nach oifigeach aistrithe do réir bhrí an Achta um Chúiteamh Stát-Sheirbhíse (Oifigigh Aistrithe), 1929 ( Uimh. [EN] (2) Íocfaidh an comhlucht íoca, i rith a shaoil, le Hugh O Flynn (duine a bhí trátha éagsúla i seilbh oifige faoi na coistí ar leithligh a ceapadh, chun críocha Achta athghairmthe 1899, ag an gcomhlucht íoca agus ag gach ceann de na comhluchta ranníoca, faoi seach, agus ar ceapadh é chun poist bhuain sa Stát-Sheirbhís sa bhliain 1925) liúntas bliantúil d'ocht bpuint seascad i leith a sheirbhíse faoi na coistí sin. (2) Má scoireann duine, a shealbhaíonn oifig cháilitheach ar an lánscor ar Dháil Éireann díreach roimh an dáta feidhme, den oifig sin a shealbhú roimh an dáta feidhme agus mura n-íoctar pinsean leis faoi Chuid IV den Acht seo i leith na tréimhse idir an scor sin agus an dáta feidhme, ansin, chun críocha na Coda seo, measfar gur ar an dáta feidhme a tharla an scor sin. —(1) Athghairmtear leis seo alt 26 den Acht Talmhan, 1936, agus ina ionad san achtuítear leis seo pé uair a dhéanfaidh Coimisinéirí Tuaithe ordú go mbeidh sé dleathach do sna Coimisinéirí Tuaithe sin, más ceart san dar leo, a ordú go n-íocfaidh Coimisiún na Talmhan le duine áirithe an tsuim sin a dhéanfaidh na Coimisinéirí Tuaithe sin, as a gcomhairle féin, a cheapadh chuige sin i bhfuirm chúitimh sa chostas fé n-a ndeachaidh an duine sin maidir leis an iarratas, an agóid, no an imeacht eile gur dá dhruim do rinneadh an t-ordú san. —N� bheidh feidhm ag alt 4 den Post Office Savings Bank Act, 1861 (a shrianann nochtadh faisn�ise i nd�il le taisc�) maidir le faisn�is a nochtadh ar faisn�is � a bheidh ag teast�il chun cr�ocha imeachta� maidir le cion. [EN] (4) Duine a bhí, díreach roimh dháta an Achta seo a rith, i seilbh oifige mar chathaoirleach nó mar ghnáthchomhalta, leanfaidh sé, faoi réir alt 3 (2) d'Acht 1976 agus alt 10 den Acht seo, den oifig sin a shealbhú. 44. -(1) Má chítar don Choimisinéir Breithiúntais tiarna talmhan no, i gcás tailimh nea-thionóntuithe, únaer do bheith freagarthach, roimh an lá ceaptha i nglana no i gcoinneáil suas, i bpáirt no go hiomlán, do dhéanamh ar aon chúrsa uisce, draen bancánacht no obair eile, inaonar do no i bpáirt le daoine eile, fé théarmaí connra tionóntachta no ar aon tslí eile, féadfa sé a ordú go n-aistreofar as na Bannaí Talmhan a sheasuíonn don airgead ceannaigh, agus go n-úsáidfar ar pé slí a forálfar ina dhiaidh seo anso, oiread Bannaí Talmhan agus is leor chun pé ioncum do thabhairt is dó leis is gá chun an cúrsa uisce, draen, bancánacht no obair eile sin do chimeád glan agus do choinneáil suas as san amach do réir na freagarthachta a fuair sé a bheith ar an seana-thiarna talmhan no ar an sean-únaer. 3. —I gcás sean-chomhalta den Gharda Síochána a scoir de bheith ina chomhalta den Gharda Síochána i rith na tréimhse dar thosach an lú lá dEanair, 1945, agus dar chríoch an 31ú lá de Dheireadh Fómhair, 1946, is tuigthe a pháigh bhliantúil ar dháta a scortha de bheith ina chomhalta den tsórt sin a bheith comhdhéanta de chuid bhunaidh (dá ngairmtear páigh bhunaidh bharúlach san Acht seo) agus de chuid bhónais do réir threoiruimhir chostais mhaireachtana 210 agus is iad cionúireachta is cuid bhunaidh agus is cuid bhónais amhlaidh faoi seach ná na cionúireachta a bhí ann an tráth sin i gcás stát-sheirbhísigh ar chomhionann le páigh bhliantúil an tsean-chomhalta comhshuim a luach saothair bhunaidh agus a bhónais chostais mhaireachtana (gan bónas éigeandála dáireamh). [EN] Ethics in Public Office Acts, 1995 and 2001: Register of Interests of Members of Seanad Éireann hAchtanna um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995 agus 2001: Clár Leasanna Chomhaltaí Dháil Éireann de bhun alt 6 de na hachtanna thuasluaite maidir leis an tréimshe chlárúcháin 1 Eanáir 2008 go dtí 31 [EN] (ii) an tseirbhís náisiúnta chraolacháin teilifíse arna bunú agus arna cothabháil ag Teilifís na Gaeilge faoi alt 45(1) d’Acht 2001. (a) aon bhlianacht talamh-cheannaigh, blianacht chistiúcháin nó suim bhliantúil, do réir bhrí na nAcht Talamh-Cheannaigh, is iníoctha le Coimisiúin na Talún, nó 13. -(1) Fé réir ceada ón Aire Airgid, peca cead generálta é no cead i gcóir cáis áirithe, féadfidh an tAire, le linn oibreacha do bheidh á dhéanamh fén Acht so chun críche an ghnótha, aon mhéid leictreachais dá ndintar sa ghnó le linn déanamh na n-oibreacha san amhlaidh do sholáthar, ar pé téarmaí agus coiníollacha is dó leis is ceart, déinne chun úsáide dho féin no chun a ath-dhíolta. —(1) Féadfaidh an tAire, de réir scéime a bheidh ceadaithe ag an Aire Airgeadais, fóirdheontas a íoc le cumann foirgníochta, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, maidir le hús is iníoctha ag comhalta leis an gcumann i leith iasachta tithíochta. 9. —(1) Gach riail, rialachán, coiníoll, agus ní eile adeirtar san Acht so do bheith orduithe no le hordú, agus pé rialacháin eile is gá chun an tAcht so do chur in éifeacht, féadfidh an tAire iad dordú le hOrdú. 212.—(1) Féadfaidh an tAire, nó oifigeach a bheidh údaraithe chuige sin le hordacháin speisialta nó ghinearálta ón Aire, cibé oifigigh agus cibé líon oifigeach a cheapadh de réir mar is cuí chun bheith ina gcigirí leasa shóisialaigh chun críocha cibé forálacha de Chodanna II, III, IV, V, VA, IX agus den Chuid seo a chinnfidh sé nó sí i gcás na gceapachán sin.”. In 2010, dhíol sí an gort le Feirmeoir B. Cé go bhfuil méid suntasach airgid caite ag Feirmeoir A agus oibreacha innealtóireachta curtha i gcrích ar an talamh, níl úsáid na talún athraithe go hábhartha ag an obair a rinneadh, ar an ábhar gur feirm a bhí ann roimhe agus feirm a bhí ann fós ina dhiaidh. 28. —Ní bheidh tionónta no dílseánach tailimh is talamh dearbhuithe do réir bhrí ailt 29 den Acht Talmhan, 1933 , i dteideal fé fho-alt (1) den alt san a cheangal ar Choimisiún na Talmhan a chuid tailimh ar fad do dhearbhú agus do thógaint no gabháltas nua do sholáthar dó má bhíonn bean chéile no fear céile an tionónta no an dílseánaigh sin ina únaer, no má bhíonn an tionónta no an dílseánach san agus a bhean chéile no a fear céile ina n-únaerí ar leithligh no in éineacht (peca mar chó-thionóntaithe no mar thionóntaithe-i-gcósheilbh é), ar thalamh gur mó ná suim dhá mhíle púnt a mharga-luach no más mó ná suim dhá mhíle púnt marga-luach an tailimh (seachas an talamh dearbhuithe) is leis an tionónta no an dílseánach san maraon le marga-luach an tailimh is le bean chéile no le fear céile an tionónta no an dílseánaigh sin. C�irt Chuarda. 4.—Ciallu�onn an abairt “an Ch�irt Chuarda” an Ch�irt Bhreithi�nais Chuarda mar a bheidh s� bunuithe agus, de thurus na huaire, � cothabh�il do r�ir dl�. [EN] (b) na suimeanna uile bheidh íoctha ag Coimisiún na Talmhan roimh an dáiliú san do dhéanamh no go mbeidh Coimisiún na Talmhan, le linn an dáilithe sin, no go dtiocfaid chun bheith, ina dhiaidh sin, freagarthach ina n-íoc ar scór rátaí alos an tailimh, na tionóntachta, na héasáide, no an chirt sin in aghaidh na tréimhse o dháta an airgid cheannaigh no an chúitimh sin do lóisteáil amhlaidh go dtí dáta Coimisiún na Talmhan dfháil seilbhe no úsáide an tailimh, na tionóntachta, na héasáide no an chirt sin, agus is tuigthe chuige seo na rátaí sin dfhás o ló go ló, agus (5) Aon airgead a bheidh ar fáil lena infheistiú faoi fho-alt (4) is airgead Rialtais é de réir bhrí an Achta um Shuncáil Cheaduithe, 1933, agus beidh feidhm dá réir sin ag an Acht sin maidir leis an airgead sin. 49. —(1) (a) Nuair a bheas an Chuideachta tar éis an t-airgead cúitimh dimdháil go cuí agus aon treoracha a chomhlíonadh a thug an Bord di chun a áirithiú go ndéanfar únaeracht aon mhaoine nó sócmhainní nó aon cheart daistriú go héifeachtúil chun an Bhoird agus tar éis a fháil amach nach mian leis an mBord aon treoracha eile a thabhairt, bhéarfaidh an Chuideachta fógra dá réir sin don Aire. [EN] (b) in aon chás eile, úinéir an eastáit is ísle sa talamh arb eastát é is indíolta faoi na hAchtanna Talamh-Cheannaigh, —(1) I gc�s ina dtabharfaidh an tAire n� Aire na Gaeltachta, de r�ir mar a bheidh, deontas iomchu� do dhuine n� i leith duine a shol�thr�idh teach agus gurbh � n� gurb � an duine sin �ititheoir an t� nuair a cr�ochna�odh n� nuair a chr�ochn�far t�g�il n� ceannach an t�, f�adfaidh �dar�s tithe deontas a thabhairt don duine sin n� ina leith maidir leis an teach (cib� acu laistigh n� lasmuigh de limist�ar feidhmi�ch�in an �dar�is d�) a shol�thar, m�s rud �— “Tá institiúidí Airgeadais ag cruthú deacrachtaí nach bhfuil an Rialtas ag dul i ngleic leo. Teastaíonn bille tfóntais is déanaí ó chuid mhaith de na Bancanna mar chruthúnas seolta chun cuntas reatha a oscailt. Ní ghlactar le billí fóin póca lena aghaidh. Tá sé dodhéanta ar an gcéad dul síos clárú le comhlacht fóntais gan cuntas bainc a bheith agat. (3) L�ithreach tar �is rithte an Achta so a bheidh riar�iste c�osa socruithe in�octha, maidir le hoiread de agus n� raghaidh thar 75 per cent. den ch�os bhliant�il agus, maidir leis an bhfu�olach, m�s ann do, ar p� d�ta no d�ta� roimh an l� ceaptha a ord�idh Coimisi�n na Talmhan: Ach in aon ch�s n�ch l� n� riar�iste tr� mblian at� dlite agus go n-iarrfidh an tion�nta ar an gcuma orduithe go nd�anfar amhlaidh cuirfar riar�iste c�osa socruithe leath-bhliana leis an airgead ceannaigh agus ais�ocfar � tr� bhlianacht cheannaigh a h�ireofar do r�ir 4¾ per cent don riar�iste leath-bhliana san agus a d�anfar a chur agus a ch�dhl�th� le blianacht cheannaigh rialta an ghabh�ltais. 3. —Aistrítear leis seo chun an Aire na cumhachtaí atá dílsithe don Aire Airgeadais rialacháin a dhéanamh faoi ailt 4 agus 82 dAcht 1908 le barántas, ar choinníoll nach foláir daon rialacháin a dhéanfaidh an tAire amhlaidh de bhua an ailt seo toiliú an Aire Airgeadais a bheith leo a mhéid go mbeidh socrú iontu i dtaobh muirear, táillí nó scálaí meáchain nó i dtaobh cuntas a thabhairt in aon airgead a bheidh an tAire tar éis a fháil agus aon airgead den sórt sin a ioc le haon stát coigríche. 26 .— Féadfaidh an tAire, faoi réir toiliú a fháil ón Aire Airgeadais roimh ré, íocaíochtaí a dhéanamh le húdarás tithíochta, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, i leith cuid de na caiteachais nó i leith na gcaiteachas go léir, lena n-áirítear caiteachais riaracháin, a thabhóidh an t-údarás de bhua na Caibidle seo. [EN] (b) deimhniú ar n-a shighniú ag na daoine céanna gur gá dhóibh, do réir Achta 1909, gach cuntas cothromaíochta do shighniú agus ag achtuaire, agus ina ndeimhneoidh na daoine sin agus an t-achtuaire sin, i dtaobh luachanna ath-orbaí agus saol-leasanna gur mar do bhíodar ar dháta an chuntais chothromaíochta san do fuarthas amach agus do hath-scrúduíodh iad agus, dar leis na daoine sin agus leis an achtuaire sin, nach mó ná luacháil an achtuaire a luach san le chéile mar a bheidh sé curtha síos sa chuntas chothromaíochta san. 7. —(1) Féadfaidh an tAire, chun críche an ghnótha, na hoibreacha iompair sin is oiriúnach leis do dhéanamh agus do chothabháil agus doibriú. (3) An deontas a deonfar do chomhairle faoi fho-alt (2) den alt seo in aghaidh bliana airgeadais áirithe is breisiú ar dheontas thalmhaíochta na bliana sin é agus, chun críocha gach achtacháin a bheas i bhfeidhm de thuras na huaire, is cuid den deontas talmhaíochta sin é, agus deighleálfar sa tslí chéanna le méid an deontais faoin bhfo-alt sin agus leis an suim a bheas deimhnithe faoi alt 48 d'Acht 1898 a bheith iníoctha leis an gcomhairle i rith na bliana sin, agus, dá réir sin, gach achtachán a bhaineas leis an suim a bheas deimhnithe amhlaidh (pé acu roimh an tsuim sin a eisiúint nó ina dhiaidh sin a bheas feidhm aige), bainfidh sé, faoi réir forál an Achta seo, leis an méid adúradh. [EN] (3) I gcás oifigeach aistrithe do haistríodh tar éis an 5adh lá de Mhí na Nodlag, 1928, do thabhairt fógra uaidh laistigh de bhliain tar éis an aistrithe sin gur mian leis imeacht as seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann de bhíthin an atharuithe rialtais de réir bhrí Airtiogal 10 den Chonnra, is ar pé dáta shocróidh an Bord chuige sin a imeoidh an t-oifigeach san as an seirbhís sin do réir an fhógra san ach gan toil an oifigigh sin ní bheidh an dáta san roimh dheire sé mí ón dáta ar ar tugadh an fógra san amhlaidh ná tar éis deire bliana ón dáta san. (2) Ar bheith ceaptha do Choimisinéirí fén alt so, déanfar gach údarás, comhacht agus dualgas a bhí do réir dlí dílsithe i gCoimisinéirí Estáit Choimisiún Talmhan na hÉireann, no curtha ortha, díreach roimh dháta an aistrithe, agus a bhí infheidhmithe no le có-líona i Saorstát Éireann, déanfar iad do dhilsiú i no do chur ar na Coimisinéirí a bheidh ceaptha amhlaidh, agus beid dilsithe ionta no curtha ortha, agus gach luadh no tagairt, atá in aon Acht, riail, rialachán no ordú, do Choimisinéirí Estáit Choimisiún Talmhan na hÉireann no daon duine no daoine de sna Coimisinéirí Estáit sin, léireofar é agus beidh éifeacht aige mar luadh no tagairt do Choimisinéirí a ceapadh fén alt so no don oiread chéanna dá leithéidí de Choimisinéirí. (a) ranníocfaidh an tAire Airgeadais, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, an méid is ionann agus an céatadán sin den airgead sin is comhionann leis an gcéatadán a mbeidh sé ráite sa scéim arna daingniú gurb é an céatadán é atá an tAire Airgeadais ullamh ar a ranníoc, [EN] (2) Faoi réir fho-alt (1), aon uair a dhílseoidh Coimisiún na Talún talamh do cheannaitheoir faoi na hAchtanna Talamh-Cheannaigh le hordú dílseacháin, nó le hionstraim eile, tabharfaidh siad láithreach don Chláraitheoir cibé doiciméid a bheidh forordaithe le haghaidh clárú, agus air sin déanfaidh an Cláraitheoir úinéireacht an duine a bheidh ainmnithe san ionstraim sin a chlárú, de réir forálacha an Achta seo. Buanchoiste is ea an Roghchoiste um Leasanna Chomhaltaí Dháil Éireann agus déantar foráil maidir lena cheapadh in alt 8 den Acht um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995, arna leasú leis an Acht um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí, 2001 (“na hAchtanna”), agus i mBuan-Ordú 101 de Bhuan-Orduithe Dháil Éireann i dtaobh Gnó Phoiblí. 6. —(1) Faoi réir fho-alt (3) den alt seo, féadfaidh an tAire Tailte, aon uair is dóigh leis gur cuí é ar mhaithe le buanchoimeád, bainistí nó seoladh na n-iascach agus na gcearta iascaireachta a bheidh dílsithe sa Bhord, a ordú don Bhord aon iascach nó ceart iascaireachta a bheidh dílsithe sa Bhord a fhorléasadh i modh léasa nó a ligean i modh ceadúnais chun cibé duine (is duine a mbeidh curtha in iúl aige don Aire Tailte go dtoilíonn sé leis an bhforléasadh nó an ligean, de réir mar a bheidh, a dhéanamh chuige), ar feadh cibé téarma agus ar cibé téarmaí agus coinníollacha a ordóidh an Aire Tailte. [EN] (3) Beidh feidhm ag gach achtach�n lena mbaineann an t-alt seo maidir leis na c�irteanna a buna�odh leis an bPr�omh-Acht agus le breithi�na agus oifigigh na gc�irteanna sin ionann is d� mba san Acht seo a achta�odh �, i dteannta agus faoi r�ir— [EN] Soláthar airgeadais morgáiste. 38. —(1) Féadfaidh an tAire ó am go ham, de réir mar is dóigh leis is gá, athbhreithniú a dhéanamh, i gcomhairle leis an Aire Airgeadais, ar leordhóthanacht an tsoláthair dairgeadas morgáiste chun tithíocht a chur ar fáil nó a fheabhsú agus cuirfidh sé a mheasúnacht i dtaobh an gá atá le hairgeadas den sórt sin in iúl don Bhanc Ceannais. [EN] seirbhís sláinte aitheanta. ciallaíonn an abairt “seirbhís sláinte aitheanta” aon tseirbhís sláinte is seirbhís sláinte aitheanta de thuras na huaire de bhuaidh ailt 2 den Acht seo; (b) ní bhainfidh an t-athscrúdú déanfar do réir an fho-ailt sin ar an íocaíocht bhliantúil sin ach leis na gálaí uile dhi thiocfaidh chun bheith dlite tar éis an lae ghála dheiridh roimh dháta an orduithe sin. 7. —(1) Aon uair a thiocfaidh íocaíocht lena mbaineann an t-alt seo chun bheith dlite do Choimisiún na Talún, beidh an íocaíocht sin, dainneoin aon ní i gCuid III den Acht Talmhan, 1933 , nó in alt 42 den Acht Talmhan, 1939 , iníoctha go hiomlán ag an duine nó ag na daoine a dhlífidh ó am go ham an íocaíocht sin a dhéanamh. [EN] (c) má bhíonn i bhfeidhm de thurus na huaire aon rialachán fén Acht so le n-a n-éilítear áitreabh atá cláruithe i gclár na stáisiún ina ndeighiltear uachtar do bheith gléasta le gléasra chun bainne no uachtar no iad araon do phasteuráil, go bhfuil an t-áitreabh gléasta go cuibhe le pé gléasra pasteurála a héilítear leis an rialachán san, agus 11. —Féadfidh an Ard-Chomhairle, le hOrdú, oiriúnuithe do dhéanamh ar fhorálacha aon Achta (maraon le haon Acht áitiúil agus le haon Acht chun Ordú Sealadach do dhaingniú), pé oiriúnuithe a chífar dóibh bheith riachtanach chun na forálacha san do chur i gcó-réir le forálacha an Achta so, agus aon Ordú a déanfar amhlaidh oibreoidh fé mar a hachtófaí san Acht so é. —I gcás breitheamh den Ard-Chúirt a ceapadh an 1ú lá de Dheireadh Fómhair, 1991, do scaradh lena oifig an 9ú lá dIúil, 2000, measfar chun críocha Chuid I den Dara Sceideal a ghabhann le hAcht na gCúirteanna (Forálacha Forlíontacha), 1961, gur scar sé lena oifig i ndiaidh 15 bliana seirbhíse. [EN] (c) Más áitreabh rialaithe an t-áitreabh nó aon chuid den áitreabh do réir bhrí an Achta Srianta Cíosa, 1946, arna leasú, agus go mbeidh sé ligthe, go páirteach nó go hiomlán, ina theaghais, bhéarfaidh an Chúirt aird, nuair a bheas an cíos comhlán á chinneadh aici, ar na srianta a forchuirtear leis na hAchta sin ar na cíosa a dhlífeadh tionóntaí an áitribh sin d'íoc. (13) Tar éis do dul i gcomhairle leis an Aire Cosanta féadfidh an tAire rialacha do dhéanamh fén Acht so chun a chur in áirithe go gcimeádfar rún maidir le paitinneacha le n-a mbaineann an t-alt so, agus féadfar, leis na rialacha san, atharú do dhéanamh ar aon cheann dfhorálacha an Achta so ina mbaint le paitinneacha den tsórt san roimhráite sa mhéid go ndeabhróidh sé bheith riachtanach chun na críche roimhráite. ( 2 ) Déantar leis seo na haicmí agus na tuairiscí pacáistí a shonraítear sa Dara Sceideal a ghabhann leis na Rialacháin seo a fhorordú chun críocha alt 11 den Acht . , Ar bheith feidhmithe don ordú ag an bhfo-shirriam dílseoidh an gabháltas i gCoimisiún na Talmhan gan aon leithliú ná ordú breise agus fé réir na blianachta ceannaigh (más ann di) atá muirearuithe air agus fós fé réir aon mhuirir fé Achtanna na nOibreacha Puiblí ach beidh sé dí-mhuirearuithe o gach éileamh no ualach eile atá ag gach éinne in aon chor go bhfuil leas aca sa ghabháltas. (3) Na suimeanna uile agus fé leith a íocfidh comhairle contae leis an Aire fén bhfo-alt san roimhe seo, soláthróidh an chomh airle sin iad as na líomatáistí céanna agus do réir na gcionúireacht gcéanna agus ar an gcuma gcéanna gur asta agus dá réir agus uirthi a soláthruíodh an tsuim díoc an chomhairle sin i gcóir na tréimhse cuntasaíochta deiridh a chríochnuigh roimh an 1adh lá dEanair, 1914, mar gheall ar an bhfiachas a bhí ar urra-bharúntachtaí sa chontae i dtaobh dividenda fé urraíocht bharúntachta 10. —Dainneoin éinní atá sna hAchtanna chun Dréineáil do Choinneáil Suas, 1866 agus 1924, ní dhéanfaidh na Coimisinéirí aon ordú muirir fé na hAchtanna san maidir le hoibreacha do rinneadar roimhe seo i gCeanntar na Forghasa fén Acht chun Dréineáil do Choinneáil Suas, 1924 (Uimh. 46 de 1924) . (49) D’fhonn a áirithiú go ndéantar caiteachas arna chómhaoiniú ag buiséad an Aontais i mbliain airgeadais ar leith a úsáid i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme, ba cheart creat cuí a chruthú le haghaidh imréiteach bliantúil na gcuntas. [EN] (b) ní fhéadfar ach cláir craolacháin fuaime faoi fho-alt (1) a mhaoiniú léi, ar cláir iad a iompraítear ar sheirbhísí craolacháin fuaime faoi chonradh arna dhéanamh ag an Údarás nó arna n-oibriú ag RTÉ agus, seachas i gcás clár do leanaí nó clár oideachais nó clár Gaeilge arna gcraoladh ag craoltóirí tráchtála agus pobail, a chraoltar le linn buaic-amanna féachana, (2) Déanfaidh an díoltóir, i gcúrsaí idir an díoltóir sin agus Coimisiún na Talmhan, bannaí nua talmhan do bhéarfar amach don díoltóir sin do réir an ailt seo do ghlacadh mar chó-ionannas a gcothruim d'airgead ceannaigh, agus éinne ag á mbeidh comhacht chun díola fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, féadfaidh, cé nách únaer amuich is amach é, connradh ceannaigh déanach do dhéanamh bíodh gur i mbannaí nua talmhan a bheidh an t-airgead ceannaigh le n'íoc, fén alt so, agus nách in airgead. Tar éis an cinneadh lena ndeonaítear cúnamh macrairgeadais a fhormheas, socróidh an Coimisiún téarmaí mionsonraithe airgeadais an chúnaimh leis an tír thairbhíoch. —Nuair a beifear ag áireamh riaráiste sintiúisí chun cricheanna na n-Achtanna ní áireofar aon riaráiste dfhás i rith aon tréimhse i n-ar dineadh, de bhua na Coda so den Acht so, luíodú ar shochar Breoiteachta agus Dí-nirt an duine i gceist, no é do chur as teideal chun an tsochair sin. (4) Gach ordú dhéanfaidh na Coimisinéirí Tuaithe (seachas baill den Bhínse Athchomhairc), fé alt 34 den Acht Talmhan, 1933, no fén alt so, ag dearbhú lae cheaptha agus ag dilsiú ceart spóirt (seachas cearta iascaigh) no leasa sna cearta spóirt sin i gCoimisiún na Talmhan, agus gach ordú dhéanfaidh na Coimisinéirí Tuaithe sin fén alt so ag ceapadh praghas na gceart spóirt sin no leasa sna cearta spóirt sin a dílseofar i gCoimisiún na Talmhan fén alt so, beidh sé ina ordú dheiridh fé réir athchomhairc chun an Bhínse Athchomhairc i dtaobh ceisteanna dlí no luacha agus fé n-a réir sin amháin, agus beidh breith an Bhínse Athchomhairc ar aon athchomharc den tsórt san ina breith dheiridh fé réir athchomhairc chun na Cúirte Uachtaraighe i dtaobh ceisteanna dlí agus fé n-a réir sin amháin. [EN] (4) I gcás gníomhaíochtaí taiscealaíochta nó saothraithe a bheith á seoladh ag duine thar ceann sealbhóir ceadúnais a deonaíodh faoin Acht um Fhorbairt Pheitriliaim agus Mianraí Eile, 1960, measfar, chun críche aon mheasúnachta i leith cánach, gur gníomhaire don duine sin an sealbhóir ceadúnais sin. [EN] (e) féadfar géilleadh d'aon iarratas den tsórt san d'ainneoin go ndearnadh, tar éis an iarratais sin do lóisteáil, an deontas feirm-dhílse no an léas fé n-a raibh an paiste talmhan le n-a mbaineann an t-iarratas san ar seilbh d'fhoirceannadh de dhruim no de dheascaibh an cíos a cuireadh ar cosnamh leis do bheith gan íoc, agus i ngach cás den tsórt san tuigfear, chun crícheanna an iarratais sin, an deontas feirm-dhílse no an léas san do bheith ar marthain; [EN] (d) an t-ús uile d'íoc Coimisiún na Talún chun creidiúna an ábhair iomchuí roimh an dáiliú sin in aghaidh aon tréimhse sara bhfuair nó sara bhfaighidh Coimisiún na Talún seilbh nó úsáid na talún, na tionóntachta na héasúna nó an chirt sin.” [EN] féadfaidh Coimisiún na Talmhan géilleadh don iarratas san alos na coda san (dá ngairmtear san alt so an chuid deonta san) den phaiste sin gur dóich leo ina taobh gur cheart géilleadh don iarratas san agus féadfaid dá réir sin a dhearbhú go ndílseoidh an chuid deontas san i gCoimisiún na Talmhan ar an lá ceaptha agus féadfaid an cíos a cuirtear ar cosnamh leis an deontas feirm-dhílse no leis an léas fé n-a sealbhuítear an paiste sin do chion-roinnt ar an gcuid deonta san agus ar an bhfuighleach (le n-a n-áirmhítear aon talamh eile no aon ionoighreacht nea-chorpordha ar seilbh fén deontas feirm-dhílse no fén léas san) den phaiste sin no an cíos san do mhuirearú ar an gcuid deonta san amháin; [EN] (3) Má deintear gabháltas nua do sholáthar dimirceach mar mhalairt ar sheana-ghabháltas sara mbeidh an seana-ghabháltas san dílsithe ann, déanfar gach riaráiste cíosa no gach riaráiste úis ar airgead cheannaigh agus gach costas agus caiteachas (más ann dóibh) do cuirfí, fé fho-alt (2) dalt 16 den Acht Talmhan, 1933 , le hairgead ceannaigh an tseana-ghabháltais ar san do dhílsiú i gceannuitheoir, déanfar, in ionad iad chur leis an airgead ceannaigh sin amhlaidh, iad do chur (mara n-orduighidh Coimisiún na Talmhan a mhalairt) le hairgead ceannaigh an ghabháltais nua nuair a dílseofar é san imirceach san. (3) Beidh feidhm ag an alt seo maidir leis na t�ortha seo a leanas, is � sin le r�, St�it Aontaithe Mheirice�, Ceanada, an Astr�il, an Nua-Sh�alainn, Poblacht na hAfraice Theas agus f�s maidir le haon t�r eile a mbeadh feidhm ina c�s, mura mbeadh iad a bheith aisghairthe, ag n� hachtach�in aisghairthe a fhreagra�onn don alt seo. [EN] (6) Atarchuirfidh soláthraí líonra chuí gach seirbhís craolacháin fuaime náisiúnta a dhéanann RTÉ arna soláthar de thuras na huaire agus ag gach conraitheoir craolacháin fuaime, agus a n-iarrfaidh RTÉ nó an conraitheoir lena mbaineann ar an sealbhóir í a atarchur amhlaidh. (a) ná déanfar aon tarraicí chun fuascailte na mbannaí talmhan no an tsreatha de bhannaí talmhan le n-a mbainfidh na rialacháin no an t-ordú san sara mbeidh dhá bhliain caithte ón dáta ar ar tugadh amach an chéad chuid de sna bannaí talmhan san no den tsreath san de bhannaí talmhan no go dtí go mbeidh, ar an ladh lá de Bhealtaine éigin no ar an 1adh lá de Mhí na Samhna éigin, ochtó per cent. 16 de 1924), no do bhord no do chólucht do bunuíodh le húdarás no fé údarás Reachta Bhriotáinigh no Achta den Oireachtas chun feidhmiú do dhéanamh ar fuaid Shaorstáit Éireann ar aon fheidhm Rialtais no chun cólíona do dhéanamh ar fuaid Shaorstáit Éireann ar aon dualgaisí puiblí bhaineann le riara puiblí, féadfaidh an tAire méid na bhfiach no an airgid eile sin do bhaint as an gcúiteamh (peca liúntas bliantúil no aisce é) a deonfar don oifigeach aistrithe sin fén Airtiogal san 10 agus, i gcás cúitimh is liúntas bliantúil no liúntas tréimhsiúil eile, féadfaidh an tAire na fiacha no an t-airgead eile sin do bhaint as pé uair no uaire agus i pé tráthchuid no tráthchoda is oiriúnach leis agus le n-a n-aontóidh an Bord. 2.2 Rinne an Ráiteas Straitéise cur síos chomh maith ar roinnt dúshlán don Oifig, lena náiríodh tabhairt chun críche idirbhearta chun an fhreagracht as an tSeirbhís Aturnae Stáit a aistriú chuig an Oifig, seirbhís a phléann le trialacha coiriúla lasmuigh de Bhaile Átha Cliath; íospartach na coire a chur i gcroílár an chórais cheartais choiriúil gan dochar a dhéanamh don phrionsabal atá ann go ndéanann an Oifig ionadaíocht ar dhaoine na hÉireann ina hiomláine; agus cinnte a dhéanamh de go gcuirtear an ról nua maoirseachta a bronnadh ar an Oifig le halt 8(4) d’Acht an Gharda Síochána 2005 i ndáil le hionchúisimh a thugann baill an Gharda Síochána cuig an gCúirt Dúiche i gcrích go héifeachtach. 1. Más léir, in aon chaingean nó ábhar i ndáil le talamh, gur gá nó gur fóirsteanach an talamh nó aon chuid di a dhíol, féadfaidh an Chúirt a ordú an céanna a dhíol agus cuirfear iallach ar aon pháirtí a bheidh faoi cheangal ag an ordú agus a bheidh i seilbh na talún, nó ag fáil chíosanna agus bhrabúis na talún, an tseilbh nó an fáltas sin a thabhairt suas don cheannaitheoir, nó do cibé duine eile a ordóidh an Chúirt.
2. I ngach cás ina n-ordófar talamh a dhíol, a mhorgáistiú, a idir-roinnt nó a mhalartú, beidh de chumhacht ag an gCúirt, i dteannta na gcumhachtaí atá ar marthain cheana féin, a údarú go ndéanfar é sin:
(a) trí thograí a leagan faoi bhráid na Cúirte lena gceadú ag an gCúirt; nó
(b) trí imeachtaí lasmuigh de Chúirt, agus íocfar isteach sa Chúirt, nó le hiontaobhaithe, aon airgead a thiocfaidh as sin, nó déileálfar leis thairis sin de réir mar a ordóidh an Chúirt;
ar choinníoll i gcónaí nach n-údaróidh an Breitheamh talamh a dhíol lasmuigh de Chúirt mura deimhin agus go dtí gur deimhin leis go bhfuil gach duine ag a bhfuil leas sna tailte a bheidh le díol, le morgáistiú, le hidir-roinnt nó le malartú os comhair na Cúirte, nó faoi cheangal ag an ordú díola, morgáistithe, idir-roinnte, nó malartaithe.
3. Nuair a ordófar aon mhaoin a dhíol, ordófar san ordú cé air a mbeidh cúram an díolacháin, agus cá háit a ndéanfar an díolachán, agus cé a ullmhóidh na coinníollacha agus na conarthaí díolacháin agus an achomaireacht teidil, más gá a leithéid. Aon uair a ordófar, i gcaingean chun eastát éagaigh a riaradh nó chun iontaobhais ionstraime scríofa a fhorghníomhú, aon mhaoin a dhíol a bheidh dílsithe d'aon seiceadóir, riarthóir nó iontaobhaí, tabharfar seoladh an díolacháin sin don seiceadóir, don riarthóir nó don iontaobhaí sin, mura n-ordóidh an Breitheamh a mhalairt.
4. Féadfaidh an Breitheamh aon ábhar a bhainfidh le himscrúdú an teidil chun aon talún, d'fhonn airgead a infheistiú ina ceannach nó ar a morgáistiú, nó d'fhonn í a dhíol, nó d'fhonn dréacht nó tíolacas, morgáiste, socraíocht nó ionstraim eile a shocrú, nó aon ábhar eile is oiriúnach leis an mBreitheamh, a tharchur chun Abhcóide a cheapfaidh sé.
5. I gcás ina n-ordófar i mbreithiúnas nó in ordú aon mhaoin a dhíol déanfar, mura n-ordófar a mhalairt, í a dhíol leis an gceannaitheoir is fearr, agus má fhormheasann an Chúirt an díolachán, beidh na páirtithe cuí uile comhpháirteach sa díolachán agus sa tíolacas de réir mar a ordóidh an Chúirt.
6. Más léir, in aon chaingean nó ábhar i ndáil le hearraí nó airnéisí, gur gá nó gur fóirsteanach na hearraí nó na hairnéisí sin, nó aon earraí nó airnéisí díobh, a dhíol, féadfaidh an Breitheamh a ordú go ndéanfaidh aon duine nó daoine a ainmneofar san ordú sin an díol sin, agus go ndéanfar sin i cibé slí agus ar cibé téarmaí is inmhianaithe leis, agus in aon chás inar earraí nó airnéisí meatacha na hearraí nó na hairnéisí sin, nó gur dóigh dóibh meathlú má choimeádtar iad, nó inarb inmhianaithe ar aon leorchúis chóir eile go ndíolfaí láithreach iad, féadfar an t-ordú díolacháin sin a dhéanamh tráth ar bith tar éis na himeachtaí a thionscnamh. (3) I gcás ina bhfuair oifigeach aistrithe le n-a mbaineann an t-alt so no ina bhfuighe sé ina dhiaidh seo árdú céime, mar a mínítear san sa bhfo-alt so, i seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann agus go ndeir sé a ionad sa ghrád no sa bhirt in no chun ar hárduíodh amhlaidh é do bheith atharuithe go mór chun donais do tré atharuithe do dineadh, tar éis a árduithe amhlaidh, sna coiníollacha d'orduigh an tAire in am a árduithe amhlaidh mar choiníollacha a fhostaíochta sa ghrád no sa bhirt sin, beidh an t-oifigeach san i dteideal imeacht as seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann más mian leis é ach é do thabhairt fógra don Aire gur mian leis imeacht amhlaidh agus an tAire d'admháil no an Bord do dhaingniú a chirt chun imeacht amhlaidh. [EN] Sean-choróinchíosa a chionroinnt. 13. —(1) Má bhíonn aon talamh, i dteannta tailte eile, faoi dhliteanas sean-choróinchíosa, ansin, i gcás an talamh sin a dhíol faoi na hAchta Talamh-Cheannaigh, féadfaidh Coimisinéir Breithiúnais Choimisiún Talún na hÉireann nó, in aon chás eile, an tAire, le hordú, an sean-choróinchíos sin a chionroinnt ar na tailte ar leithligh atá faoi dhliteanas a íoctha, nó ar aon chuid nó coda de na tailte sin do shaoradh a bhfuíollaigh, nó féadfaidh sé, do shaoradh a bhfuíollaigh, muirear iomlán aon tseanchoróinchíosa den tsórt sin a chur ar aon chuid de na tailte ar a raibh a mhuirear. Maidir leis na bailiúcháin phoiblí a bhíonn á ndéanamh ag carthanais, tugann an tAcht an tAcht Um Bailiúcháin Sráide agus ó Theach go Teach 1962 cothrom le dáta. Áirítear ar na príomhathruithe bailiúcháin nach bailiúchán airgid iad (.i. gealltanais airgid), agus bailiúcháin trína malartaítear airíochtaí le ranníocaíochtaí, a thabhairt isteach, den chéad uair, sa chóras ceadanna arna riar ag an nGarda Síochána. A thúisce is a chuirfear tosach feidhme leis na forálacha ábhartha beidh cead ón nGarda Síochána mar cheanglas i gcomhair bailiúcháin den sórt. Cuireann an tAcht feabhas ar shlándáil na mbailiúchán chomh maith. [EN] (3) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, agus é nó í ag féachaint d’oibleagáidí an Stáit faoin gCoinbhinsiún agus faoi Phrótacal Kyoto, cibé méideanna a chinnfidh sé nó sí a íoc isteach sa Chiste Carbóin sa bhliain airgeadais 2006 agus i ngach bliain airgeadais dá éis as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. 28 . — Beidh feidhm ag an Acht seo maidir le headráin faoi chomhaontú eadrána ar páirtí ann údarás Stáit . , —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, cúnamh airgid (dá ngairtear cúnamh airgid úis san alt seo) a íoc, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le húdarás tithe agus coimisinéirí baile i leith airgid lena mbaineann an t-alt seo agus a fuarthas ar iasacht chun críocha Achtanna Tithe an Lucht Oibre nó Achtanna na Sclábhaithe, ar cúnamh airgid é is comhionann leis an difríocht idir na muirir iasachta faoina ndeachthas i leith an airgid sin agus na muirir iasachta ar an tsuim chéanna arna ríomh de réir cibé ráta nó rátaí úis is lú ná sin a chinnfidh an tAire. (2) Má dheineann an tAire ordú fén bhfo-alt san roimhe seo i dtaobh coiste oideachais ghairme beatha féadfa sé, le toiliú an Aire Airgid, deontaisí speisialta do dheona don choiste sin as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. “(4) I gcás gan cárta árachais reatha dhuine árachaithe, a heisíodh faoin Acht Leasa Shóisialaigh, 1952, a bheith i seilbh a fhostóra lá áirithe, agus oifigeach áitiúil dá dheimhniú nár seachadadh an cárta sin in oifig áitiúil i ndáil le héileamh ar shochar dífhostaíochta faoin Acht Leasa Shóisialaigh, 1952, ná le hiarratas ar chúnamh dífhostaíochta faoin Acht um Chúnamh Dhíomhaointis, 1933 (Uimh. (3) Pé uair a dhéanfaidh no do rinne comhairle chontac aon tsíolta no abhair leasuithe no aon tsíolta agus abhair leasuithe do dhíol fén Acht so, féadfaidh an chomhairle sin a fháil amach cadé méid na gcostaisí agus na gcaiteachaisí (seachas an praghas d'íoc an chomhairle sin ar na síolta no ar na habhair leasuithe sin no ar na síolta agus ar na habhair leasuithe sin) fé n-a ndeachaidh an chomhairle sin alos na ndíol san uile agus féadfaid an méid sin do roinnt idir na daoine le n-ar díoladh amhlaidh aon tsíolta no abhair leasuithe no aon tsíolta agus abhair leasuithe den tsórt san. agus leis sin cuirfear an tsuim a bheidh roinnte amhlaidh leis an suim agus beidh sí ina cuid agus tuigfear go raibh sí riamh ina cuid den tsuim a bheidh dlite ag an gcomhairle sin ar an duine sin alos an díola san agus féadfar í do bhaint amach fén Acht so dá réir sin d'ainneoin gan aon chó-aontú do dhéanamh, am an díola san, chun na suime sin d'íoc. [EN] 40. -(1) Gach éinne na bhfuil teideal aige chun cíosanna agus profidí aon tailimh le n-a mbaineann an tAcht so no a íocann aon chíos ar na tailte sin no a fhaghann no a íocann na cíosanna agus na profidí sin, no cíos thar ceann éinne eile, beidh sé de dhualgas air, ar a iarraidh sin air do Choimisiún na Talmhan, pé mion-innste i dtaobh an tailimh do thabhairt i scríbhinn do Choimisiún na Talmhan i pé fuirm agus iad deimhnithe ar pé cuma laistigh de pé aimsir a ordóidh Coimisiún na Talmhan le fógra speisialta no generálta. “(2A) F�adfaidh an tAire, le toili� an Aire Airgeadais, agus faoi r�ir rialach�n faoin alt seo, deontas nach m� n� £75 a thabhairt, as airgead a shol�thr�idh an tOireachtas, do dhuine a dh�anfaidh sol�thar uisce pr�obh�ideach agus saor�id� s�arachais pr�obh�ideacha a shol�thar agus a chur isteach i dteach c�naithe, m�s rud �— [EN] (b) i ngach cás eile, déanfar méid na gcostaisí agus na gcaiteachaisí sin, ar n-a dhéanamh amach amhlaidh, agus an chuid sin den riaráiste sin is có-ionann le trí oiread méide bhliantúla an chíosa no an úis sin (pe'ca aca é), maraon le hús do réir ceathair go leith per cent. (iii) chun cuidiú le críoch a chur le cláir teilifíse neamhspleácha agus le cláir craolacháin fuaime nár choimisiúnaigh RTÉ a ndéanamh, [EN] Yes. It is a matter of how one looks at it as to whether it has been promised or threatened. I was referring to the Broadcasting Act. On a number of occasions in this House there have been indicati... (2) Beidh feidhm ag alt 10 den Savings Banks Act, 1887, arna athrú leis na Rialacháin um Chlárú Breitheanna, Bása agus Póstaí (Táillí dAthrú), 1953 (I.R. Uimh. 214 de 1953) (alt, arna athrú amhlaidh, a bhaineas leis an bpraghas ar dheimhnithe breithe, báis nó pósta) chun críocha rialachán faoin alt seo amhail mar atá feidhm aige chun críocha na nAcht a bhaineas le Banc Taisce an Phoist, agus beidh éifeacht chun críocha na rialachán sin ag an alt sin amhail is dá mba thaisceoir i mBanc Taisce an Phoist sealbhóir duais-bhannaí nó aon duine ag a bhfuil leas i nduais-bhannaí. [EN] (v) Coimisiún na Talún do dheonú ceart cónaithe i dteach cónaithe ar an talamh don díoltóir ar feadh saol an díoltóra agus ina dhiaidh sin do chéile nó cleithiúnaí marthanach (más ann) an díoltóra ar feadh saol an chéile nó an chleithiúnaí sin; (4) Beidh comhacht ag Coimisiún na Talmhan chun rialacháin do dhéanamh ag bronna agus ag míniú cearta chun gabháil treasna aon tailte agus tríotha go habhainn no loch ar bith agus fan bhruacha no bord aon abhann no locha den tsórt san, cearta is dó le Coimisiún na Talmhan is gá no is oiriúnach chun aon chirt iascaigh a dílsíodh i gCoimisiún na Talmhan fén Acht so dúsáid agus do shealbhú go ceart. (e) beidh ag Coimisiún na Talmhan agus ag na Coimisinéirí sin, fé seach, gach leigheas chun blianachta athscrúduithe do bhaint amach do bheadh acu chun na blianachta ceannaigh, gur as don bhlianacht athscrúduithe sin, do bhaint amach dá mba ná rithfí an tAcht so; [EN] (3) Aon duine a cheap an Rialtas mar chomhalta de Radió Telefís Éireann nó de TG4 faoi achtachán a aisghairtear le halt 3 agus is comhalta den sórt sin ar an Acht seo a rith leanfaidh sé nó sí de bheith ina chomhalta nó ina comhalta den sórt sin de bhord na corparáide. —(1) Má bhíonn tobar, sruth, linn, loch, no uisce eile (dá ngairmtear áit uisce anso feasta) ar thalamh ar bith a díoladh no do haontuíodh do dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, ansan, más dóich le Coimisiún na Talmhan go bhfuil sé riachtanach no oiriúnach san do dhéanamh chun tairbhe do thailte eile do díoladh no do haontuíodh do dhíol amhlaidh, féadfaid orduithe do dhéanamh— —(1) Dfhonn caighdeáin chuí i ndáil le tithe banaltrais a áirithiú, lena n-áirítear cóiríocht, bia agus aireachas atá leordhóthanach agus oiriúnach do dhaoine cleithiúnacha le linn dóibh a bheith á gcothabháil i dtithe banaltrais, agus dfhonn a áirithiú go seolfar tithe banaltrais mar is cuí, déanfaidh an tAire cibé rialacháin is iomchuí leis i ndáil le tithe banaltrais. Uimhir 36/1986: AN tACHT CUMANN FOIRGNÍOCHTA (LEASÚ), 1986
Uimhir 36 de 1986
AN tACHT CUMANN FOIRGNÍOCHTA (LEASÚ), 1986
Cumhacht an Aire chun críocha a dtabharfar iasacht ina leith a fhorordú.
Rátaí úis srathacha.
Cearta comhalta i gcás go muirearaítear ráta úis srathach air.
Cumhachtaí breise an Aire chun rialacha a fhorordú.
Rialacha a bhaineann le bord stiúrthóirí a cheapadh, etc.
Comhairle Chomhchomhairleach na gCumann Foirgníochta.
Na hAchtanna Cumann Foirgníochta, 1976 go 1983
ACHT DO LEASÚ AGUS DO LEATHNÚ NA nACHTANNA CUMANN FOIRGNÍOCHTA, 1976 GO 1983.
[22 Nollaig, 1986]
ciallaíonn "na hAchtanna" na hAchtanna Cumann Foirgníochta, 1976 go 1983;
ciallaíonn "an Príomh-Acht" an tAcht Cumann Foirgníochta, 1976 .
2. —Leasaítear leis seo alt 2 den Phríomh-Acht tríd an míniú seo a leanas a chur in ionad an mhínithe ar "cumann" i bhfo-alt (1):
"ciallaíonn 'cumann' cumann foirgníochta arna bhunú faoin Acht seo chun cistí a chruinniú (trí shuibscríobhanna ó na comhaltaí, trí thaiscí a ghlacadh agus trí iasachtaí), de réir an Achta seo, chun iasachtaí a thabhairt do chomhaltaí—
(a) ar urrús trí eastát nó leas, ruílse nó léasach, a mhorgáistiú; nó
(b) le hurrús nó gan urrús agus de réir aon rialachán a dhéanfaidh an tAire faoi alt 3 den Acht Cumann Foirgníochta (Leasú), 1986 ;".
3. —(1) D'ainneoin aon fhorála de na hAchtanna agus d'aon ionstraim reachtúil a dhéanfar fúthu, féadfaidh cumann, i dteannta aon iasachta eile a thabharfaidh sé faoi na hAchtanna, iasachtaí a thabhairt do chomhaltaí, le hurrús nó gan urrús de réir mar a bheidh forordaithe ag an Aire, le toiliú an Aire Airgeadais agus tar éis dó dul i gcomhairle leis an gCláraitheoir, chun cibé críocha agus faoi réir cibé coinníollacha (seachas coinníollacha i ndáil leis an ráta úis is inmhuirearaithe ar iasacht) a fhorordóidh an tAire amhlaidh, agus féadfar coinníollacha éagsúla a fhorordú i ndáil le haicmí éagsúla iasachtaí.
(2) Féadfaidh an tAire rialacháin a dhéanamh a fhorálfaidh d'aon mhodhnú, oiriúnú, leasú, aisghairm, cúlghairm nó foirceannadh ar aon fhorálacha de na hAchtanna is gá nó is cuí go réasúnach chun críocha fho-alt (1) den alt seo nó chun lánéifeacht a thabhairt d'aon fhorálacha d'fho-alt (1) den alt seo nó d'aon rialacháin a dhéanfar faoi.
(3) I gcás go mbeartaítear rialacháin a dhéanamh faoi fho-alt (2) den alt seo, déanfar dréacht de na rialacháin atá beartaithe a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas agus ní dhéanfar na rialacháin go ndéanfaidh gach Teach díobh sin rún a rith ag ceadú an dréachta.
(4) Féadfaidh an Cláraitheoir, aon uair a mheasann sé—
(a) go bhfuil sé fóirsteanach ar mhaithe le gnó cumann foirgníochta a rialáil go hordúil cuí, nó
(b) go bhfuil cumann tar éis gnó a sheoladh ar dhóigh atá dochrach don rialáil sin,
ordú a eisiúint chuig aon chumann nó, de réir mar a bheidh, chuig an gcumann sin, á thoirmeasc nó á shrianadh air, de réir mar is cuí leis, iasachtaí a thabhairt do chomhaltaí de bhun fho-alt (1) den alt seo agus beidh éifeacht le haon ordú den sórt seo de réir a chuid téarmaí.
(5) Féadfaidh an Cláraitheoir tráth ar bith de réir mar is gá sna himthosca, ordú faoi fho-alt (4) den alt seo a chúlghairm.
4. —(1) Ní mhuirearóidh cumann ráta úis srathach ar iasacht a tugadh do chomhalta—
(a) más roimh an 1ú lá de Lúnasa, 1986, a bunaíodh an morgáiste i leith na hiasachta agus
(b) mura raibh ráta úis srathach á mhuirearú i leith na hiasachta an lá sin.
(2) (a) Ní dhéanfaidh cumann ráta úis srathach a mhuirearú ar iasacht a tugadh do chomhalta más ar an 23ú lá de Dheireadh Fómhair, 1986, nó dá éis, a bunaíodh an morgáiste i leith na hiasachta.
(b) Beidh éifeacht leis an bhfo-alt seo ón gcéad lá den mhí tar éis do thréimhse sé mhí a bheith caite ag tosú ar dháta rite an Achta seo.
(3) San alt seo agus in alt 5 den Acht seo—
ciallaíonn "iasacht" iasacht a thugann cumann do chomhalta ar an urrús a thig ó eastát nó ó leas, ruílse nó léasach, i dteaghais a mhorgáistiú;
ciallaíonn "ráta úis srathach" an ráta úis ar iasacht i gcás—
(a) go gcinntear an ráta sin faoi threoir mhéid na hiasachta a thugtar nó de réir an méid a bheidh gan íoc tráth ar bith de bhun na hiasachta, nó de réir ioncam an chomhalta dá dtugtar an iasacht, de réir mar a bheidh, agus
(b) gur mó an ráta sin ná an ráta úis is lú is infheidhme ag an am maidir le hiasachtaí a thugann an cumann do chomhaltaí go ginearálta.
5. —Má mhuirearaíonn cumann ráta úis srathach de shárú ar alt 4 den Acht seo ar chomhalta den chumann ar tugadh iasacht dó, beidh feidhm ag na forálacha seo a leanas, eadhon—
(a) Ní sárú ar théarmaí mhorgáiste an chomhalta a bheidh ann mura n-íocfaidh sé leis an gcumann an méid ar mó aon íocaíocht a bheidh dlite de bhun an ráta úis shrathaigh ná aon mhéid a bheidh dlite de bhun an ráta úis is ísle is infheidhme an tráth sin maidir le hiasachtaí a thugann an cumann do chomhaltaí go ginearálta agus ní bheidh an cumann i dteideal, de bhíthin amháin nár íoc an comhalta an méid sin, aon leigheas a fheidhmiú in aghaidh an mhorgáisteora a thugtar don chumann le dlí thairis sin, agus
(b) beidh an comhalta i dteideal aon bharrachas den sórt sin a d'íoc sé a ghnóthú ón gcumann mar fhiach conartha shimplí in aon chúirt dlínse inniúla.
6. —(1) Féadfaidh an tAire, tar éis dó dul i gcomhairle leis an gCláraitheoir, rialacha a fhorordú maidir le haon ní amháin nó níos mó de na nithe seo a leanas, go ginearálta nó faoi threoir aicme nó aicmí sonraithe rialacha nó cumann, is nithe a shonrófar faoi threoir cibé nithe is cuí leis an Aire:
(a) muirearú táillí fuascailte a thoirmeasc nó a shrianadh;
(b) an tuarascáil a rinneadh faoi alt 79 (1) (b) den Phríomh-Acht maidir le luach aon urrúis le haghaidh iasachta a bheidh le tabhairt do chomhalta, a chur ar fáil don chomhalta sin;
(c) deireadh nó srianadh a chur leis an gceart atá ag cumann a cheangal ar chomhalta árachas a chur i bhfeidhm ar aon urrús le haghaidh iasachta le hárachóir a ordóidh an cumann, nó trí ghníomhaireacht an chumainn nó aon idirghabhálaí a ordóidh an cumann;
(d) cumann a chosc nó a shrianadh ó cheangal a chur ar chomhalta costais an chumainn i ndáil le himscrúdú dlíthiúil ar theideal chun aon urrúis den sórt sin a íoc; agus
(e) cumann do shocrú árachas cosanta morgáiste a chur ar fáil trí árachóir nó trí idirghabhálaí a bheidh ainmnithe aige.
(2) I gcás gur forordaíodh rialacha le rialacháin i ndáil le haon cheann de na nithe dá dtagraítear i bhfo-alt (1) den alt seo, beidh na rialacha sin, le héifeacht ó mhí amháin tar éis thosach feidhme na rialachán, mar chuid de rialacha aon chumainn a ndearbhaítear iad a bheith infheidhme ina leith leis na rialacháin lenar forordaíodh na rialacha sin, d'ainneoin aon fhorála de na hAchtanna nó de rialacha an chumainn.
(3) San alt seo ciallaíonn "táille fuascailte", i ndáil le hiasacht, aon suim i dteannta príomhshuime agus aon úis a dhlitear ar an bpríomhshuim sin (gan féachaint don fhíoras maidir le fuascailt na hiasachta) tráth fuascailte na hiasachta go hiomlán nó go páirteach.
7. —(1) D'ainneoin fhorálacha na nAchtanna nó rialacha cumainn, cibé uair a fhorordóidh an tAire rialacha, de bhun alt 10 (3) den Phríomh-Acht, is rialacha lena mbaineann an t-alt seo, i gcás go sonraíonn na rialacháin lena bhforordaítear na rialacha sin amhlaidh, a bheidh sna rialacha sin, a mhéid a bhaineann siad le ceapachán, luach saothair agus cur as oifig bord stiúrthóirí cumann.
(2) I gcás gur forordaíodh rialacha lena mbaineann an t-alt seo agus, maidir le rialacha cumainn a ndearbhaítear leis na rialacháin lenar forordaíodh na rialacha sin iad a bheith infheidhme i ndáil leo, nach bhfuil siad, i dtuairim an Chláraitheora, go substaintiúil de réir na rialacha arna bhforordú amhlaidh, cuirfidh an Cláraitheoir a thuairim in iúl don chumann laistigh de mhí amháin tar éis thosach feidhme na rialachán, agus i gcás den sórt sin, beidh na rialacha forordaithe, le héifeacht ó thrí mhí tar éis thosach feidhme na rialachán, mar chuid de rialacha an chumainn agus beidh éifeacht leo d'ainneoin aon fhorála láithrí i rialacha an chumainn.
(3) (a) Féadfaidh cumann, roimh dheireadh na tréimhse trí mhí a shonraítear i bhfo-alt (2) den alt seo, achomharc a dhéanamh chun na Cúirte in aghaidh thuairim an Chláraitheora.
(b) I gcás go n-éireoidh le hachomharc faoin bhfo-alt seo, féadfaidh rialacha an chumainn fanacht i ngníomh.
(c) I gcás go dteipfidh ar achomharc faoin bhfo-alt seo beidh na rialacha forordaithe, le héifeacht ó mhí amháin tar éis don Chúirt an t-achomharc a chinneadh, mar chuid de rialacha an chumainn agus beidh éifeacht leo d'ainneoin aon fhorála láithrí i rialacha an chumainn.
8. —(1) Féadfaidh an tAire comhlacht a cheapadh dá ngairfear Comhairle Chomhchomhairleach na gCumann Foirgníochta agus dá ngairtear "an Chomhairle" san alt seo.
(2) Maidir leis an gComhairle—
(a) féadfaidh sí comhairle a thabhairt don Aire maidir le haon ábhar a bhaineann le hoibriú gnó cumann foirgníochta, agus
(b) tabharfaidh sí comhairle don Aire maidir le haon ábhar a bhaineann le cumainn foirgníochta a chuirfidh an tAire faoina bráid.
(3) Beidh ar an gComhairle an oiread daoine a cheapfaidh an tAire agus beidh aon duine a cheapfar amhlaidh i seilbh oifige ar feadh cibé tréimhse a shonróidh an tAire.
(4) Ainmneoidh an tAire, ó am go ham, comhalta amháin den Chomhairle chun gníomhú mar chathaoirleach ar an gComhairle.
(5) Féadfaidh an tAire tráth ar bith aon chomhalta (lena n-áirítear an Cathaoirleach) a chur as oifig.
(6) Forléireofar mar thagairt don Chomhairle an tagairt in alt 76 den Phríomh-Acht do Choiste Comhairleach na gCumann Foirgníochta.
(7) Aisghairtear leis seo alt 96 den Phríomh-Acht.
9. —Leasaítear leis seo alt 12 den Phríomh-Acht tríd an bhfo-alt seo a leanas a chur in ionad fho-alt (3):
"(3) I gcás go gcuirfear cóipeanna go dtí an Cláraitheoir de réir fho-alt (2) agus gur deimhin leis—
(a) gur athrú de réir an Achta seo an t-athrú agus go bhfuil sé go substaintiúil de réir rialacha a bheidh forordaithe faoi alt 10 (3), agus
(b) nach ndéanfadh clárú dochar do ghnó cumann foirgníochta a rialáil go hordúil cuí,
tabharfaidh sé ceann de na cóipeanna ar ais don rúnaí mar aon le deimhniú cláraitheachta san fhoirm fhorordaithe agus coimeádfaidh agus cláróidh sé an chóip eile.".
10. —Leasaítear leis seo alt 22 den Phríomh-Acht tríd an bhfo-alt seo a leanas a chur in ionad fho-alt (3):
"(3) Féadfaidh cumann airgead a fháil ar iasacht (lena n-áirítear, má údaraíonn an Cláraitheoir le toiliú an Aire Airgeadais amhlaidh, airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) agus, chun na críche sin, féadfaidh sé taiscí nó iasachtaí a ghlacadh ar ús, lena n-úsáid chun críche an chumainn.". 48. —(1) Más rud é go ndéanfar aon talamh atá fé chíosmhuirear a cruthnuíodh fé alt 14 dAcht Leictreachais na Sionainne, 1925 , do dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh ní déanfar an cíos-mhuirear dfhuascailt amach as airgead cheannaigh na talmhan nuair a díolfar í fé sna hAchtanna san, ach leanfidh na tailte sin de bheith fén gcíos-mhuirear san dainneoin aon fhorála de sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh no Ordú Dílsiúcháin a dineadh fútha. (2) Ach amháin mar a fhoráiltear a mhalairt leis an Acht seo, déanfaidh an tAire, i ngach scoilbhliain agus faoi cibé dáta nó dátaí a chinnfidh an tAire, deontas nó deontais a bheidh ag teacht leis na critéir a chinnfear de bhun an ailt seo a thabhairt do gach scoil aitheanta nó lárionad oideachais as airgead a sholáthróidh an tOireachtas de réir an Achta seo, chun an scoil sin nó an lárionad oideachais sin a sheoladh. [EN] (3) Láithreach tar éis rithte an Achta so a bheidh riaráiste cíosa socruithe iníoctha, maidir le hoiread de agus ná raghaidh thar 75 per cent. den chíos bhliantúil agus, maidir leis an bhfuíolach, más ann do, ar pé dáta no dátaí roimh an lá ceaptha a ordóidh Coimisiún na Talmhan: Ach in aon chás nách lú ná riaráiste trí mblian atá dlite agus go n-iarrfidh an tionónta ar an gcuma orduithe go ndéanfar amhlaidh cuirfar riaráiste cíosa socruithe leath-bhliana leis an airgead ceannaigh agus aisíocfar é tré bhlianacht cheannaigh a háireofar do réir 4¾ per cent don riaráiste leath-bhliana san agus a déanfar a chur agus a chódhlúthú le blianacht cheannaigh rialta an ghabháltais. [EN] Socrófar leis na rialacháin sin i dtaobh fuascailt do dhéanamh láithreach ar Bhannaí a haistreófar le hordú an Choimisineura Bhreithiúntais in íoc Diúitéthe Báis no i bhfuascailt blianachtaí talamhcheannaigh a bheidh ina muirear ar thailte a thiocfidh i seilbh Coimisiún na Talmhan fén Acht so: [EN] (2) Gach rialach�n a dh�anfaidh an tAire f�n Acht so leagfar � f� bhr�id gach Tighe den Oireachtas ch� luath agus is f�idir � tar �is a dh�anta agus m� dheineann ceachtar Tigh acu san, laistigh den l� is fiche shuidhfidh an Tigh sin tar �is an rialach�in sin do leagadh f� n-a bhr�id, r�n do rith ag cur an rialach�in sin ar nea-mbr� beidh an rialach�n san curtha ar nea-mbr� d� r�ir sin ach beidh san gan dochar do dhleathacht �inn� do rinneadh roimhe sin f�n rialach�n san. (2) Chun crícheanna an Achta so tuigfar gur dhin comhlachas nea-dhleathach de chomhlachas nea-dhleathach de bhua an Achta so ar dhéanamh an Orduithe ón Ard-Chomhairle á fhaisnéis gur comhlachas nea-dhleathach é. [EN] (5) Aon duine atá ag gníomhú mar oifigeach staidrimh faoi na hAchtanna Staidrimh, 1926 agus 1946, díreach roimh a n-aisghairm faoi fho-alt (1) den alt seo, leanfaidh sé de bheith ina oifigeach staidrimh faoi na forálacha comhréire den Acht seo. [EN] (f) cinneadh ar cé acu bheadh nó nach mbeadh tionónta nó dílseánach i dteideal a cheangal ar Choimisiún na Talún iomlán a thailte d'athghabháil nó a thógaint agus gabháltas nua a sholáthar dó, agus cinneadh ar an ngabháltas nua a soláthrófar do thionónta nó do dhílseánach a ndéanfaidh Coimisiún na Talún a thalamh d'athghabháil nó a thógaint; [EN] (2) Gach cuideachta árachais go mbíonn gnó árachais saoil no gnó árachais tionnscail no an dá ghnó san ar siúl acu bhéarfaid don Aire sa bhfuirm agus sa tslí orduithe, fé cheann sé mí tar éis deireadh gach bliana de bhlianta cuntasaíochta na cuideachtan san, tuairisceán ina dtaisbeánfar, maidir le gach saghas ar leithligh de sna saghsanna san gnótha árachais a bhíonn ar siúl ag an gcuideachtain sin, méid na suimeanna do féichiúnuíodh agus do creidiúnuíodh i rith na bliana cuntasaíochta san le haghaidh ath-árachais maidir le gnó árachais i Saorstát Éireann agus cuirfear síos an méid sin sa tuairisceán san i slí go mbeidh, na hítimí seo leanas le feiscint, sé sin le rá:— 44. —Bainfidh ailt 8 (2), 8 (3), 12, 14, 18, 19, 20, 21, 22, 23 agus 24 den Acht seo, agus bainfidh Rialacha 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18 agus 19 den Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht seo, leis an mBord agus chun na críche sin forléireofar aon tagairt sna hailt sin agus sna Rialacha sin don Chomhairle mar thagairt don Bhord agus forléireofar aon tagairt iontu dUachtarán nó do Leas-Uachtarán na Comhairle mar thagairt do Chathaoirleach nó do Leas-Chathaoirleach an Bhoird, de réir mar a bheidh. [EN] (a) má bhíonn méid na mbannaí talmhan a bheidh san éarlais urraíochta san níos mó ná méid na mbannaí talmhan iomarcacha bheidh tugtha amach amhlaidh, déanfaidh Coimisiún na Talmhan méid de bhannaí talmhan is cómhéid le méid na mbannaí talmhan iomarcacha bheidh tugtha amach amhlaidh daistriú ón éarlais urraíochta san chun an chuntais choigeartuithe luaidhtear san alt san 11 den Acht Talmhan, 1936; (b) Ní áitreabh cáilitheach teach chun críocha alt 380C nó 380D mura gcomhlíonann sé cibé coinníollacha, más ann, a chinnfidh an tAire Comhshaoil agus Rialtais Áitiúil ó am go ham chun críocha alt 5 d'Acht na dTithe (Forálacha Ilghnéitheacha), 1979, i ndáil le caighdeáin d'fheabhsúchán tithe agus soláthar uisce, séarachais agus seirbhísí eile i dtithe. (2) In aon chás ina mbeadh sliocht as aon leabhar nó doiciméad eile nó deimhniú ar lánas aon leabhair nó doiciméad eile, a bhí ordaithe nó údaraithe le haon reacht nó faoi don chomhlacht díscaoilte a choimeád, dá mbeadh sé arna fhíordheimhniú ag oifigeach áirithe de chuid an chomhlachta sin, inghlactha, díreach roimh an tosach feidhme, mar fhianaise ar an lánas sin, déanfar sliocht as an leabhar nó an doiciméad sin nó deimhniú ar lánas an leabhair nó an doiciméid sin, má bhíonn sé fíordheimhnithe sa tslí áirithe sin ag oifigeach de chuid an bhoird sláinte nó an chomhlachta eile ar comhréir leis an oifigeach áirithe a ghlacadh, tar éis an tosach feidhme, mar fhianaise ar an lánas a mhéid chéanna a ghlacfaí amhlaidh an sliocht nó an deimhniú céadluaithe dá mba nár ritheadh an tAcht seo. Beidh iníoctha ag an gCumann no ag an gcólucht d'iontaobhaithe le Coimisiún na Talmhan suim bhliantúil a háireofar do réir 4¾ per cent. 7 de 1940) , is oifigigh bhriogáide tóiteáin chun críocha an Achta seo, agus [EN] (b) na haicmí seirbhíseach do na húdaráis sin is seirbhísigh bhriogáide tóiteáin chun críocha an Achta seo. (b) M�s deimhin le Coimisi�n na Talmhan n�ch g� an �arlais mar urra�ocht ar an roimh-�oc beidh s� dleathach aon tr�th do Choimisi�n na Talmhan an �arlais ioml�n no cuid di dais�oc leis an gCumann no leis an gc�lucht dIontaobhaithe a ch�ad-fh�g an c�anna ag an mBanc no le n-a gcomharbha� dleathacha; Do dhin E.M. ar an lá de, i gContae, agus do chuir sé fé ndéar no thug sé chun críche, clú-mhille draosta scríbhte, 'na bhfuil mion-innste air curtha isteach i dteanta na díotála so, do dhíol, do nochta agus d'fhoillsiú. (3) Féadfaidh údarás tithíochta, le toiliú an Aire, oibreacha athfhoirgníochta nó feabhsúcháin a dhéanamh ar theach a áirítear i ngrúpa tithe lena mbaineann an t-alt seo i gcás an teach sin a bheith díolta nó léasaithe ag an údarás. (5) Pé uair a dhéanfaidh an Coimisinéir Breithiúntais ordú dílsiúcháin do leasú no do dhaingniú fén alt so féadfa sé, más oiriúnach leis é, a ordú go n-íocfaidh pé duine (agus Coimisiún na Talmhan d'áireamh) pé cúiteamh i leasú an orduithe dhílsiúcháin sin no in ionad an leasuithe sin (pe'ca aca é) le pé duine is gá do réir chirt ag féachaint do gach a mbaineann leis an scéal. [EN] (2) Déanfar an t-ioncum bliantúil o sna Bannaí Talmhan no, má díoltar na Bannaí sin le toiliú an Aire Rialtais Áitiúla agus Sláinte Puiblí no má fuascailtar iad, déanfar an tsuim chaipitiúil a thagann ón díol no ón bhfuascailt sin d'úsáid chun aisíoca aon airgid a fuarthas ar iasacht agus atá amuich ar scór na scéime feabhsúcháin gur dá réir a solátharuíodh an bhothóg san agus aon talamh a ghabhann léi, agus mara bhfuil aon airgead den tsórt san amuich déanfar an t-ioncum bliantúil no tora díola no fuascailte na mBannaí Talmhan, do réir mar bheidh, do chur chun creidiúna an ráta no an chiste as a n-íoctar costaisí fé sna Labourers (Ireland) Acts. [EN] (d) cuntas a thabhairt don Aire gach bliain nó a mhinice a iarrfaidh an tAire é ar an airgead uile a fuarthas agus a íocadh i leith cheantar iascaigh an bhoird. Talamh a aistriú atá dilsithe don Bhord faoi alt 15 den —Más dóigh leis an mBord, ar iarratas a fháil ó aon duine leasmhar (dá ngairtear an t-iarratasóir san alt seo), agus tar éis na himthosca a fhiosrú, gurb inmhianaithe talamh atá dílsithe don Bhord de bhun alt 15 den Charitable Donations and Bequests (Ireland) Act, 1844, agus a bheidh sonraithe san iarratas, a dhílsiú don iarratasóir, féadfaidh an Bord ordú a dhéanamh i ndáil leis an talamh, agus oibreoidh an t-ordú, amhail ó cibé dáta a shonrófar san ordú (dá ngairtear an dáta feidhme san alt seo), chun go ndílseofar don iarratasóir an talamh ar feadh an eastáit, an téarma nó an leasa go léir ar a raibh sé, díreach roimh an dáta feidhme, ar teachtadh ar iontaobhas ag an mBord, mar aon leis na cearta agus na dliteanais a theacht nó a thabhaigh an Bord i ndáil leis an gcéanna díreach roimh an dáta feidhme. [EN] (b) faoi réir aon rialachán faoi Acht 1926, a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire, socrú a dhéanamh chun cláir a chraolfaidh TG4 agus cibé cláir eile a chinnfidh TG4 a leathadh trí stáisiúin leaschraolta sreinge, (3) Ní bheidh feidhm ag an Public Offices (Fees) Act, 1879, i leith táillí is iníoctha de bhua an ailt seo. 6. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, deontas a thabhairt as airgead a sholáthróidh an tOireachtas do chomhlacht a sholáthróidh, le ceadú an Aire, teach amháin nó níos mó le haghaidh cóiríochta do dhaoine scothaosta. Socróidh Coimisiún na Talmhan an bhlianacht ar thuairisc a gCigire agus gan an chúis d'éisteacht i gCúirt, agus tabharfid aire do chineál agus do shuidheamh an ghabháltais, don dáta ar ar thosnaigh an tionóntacht, don chíos is iníoctha fén tionóntacht, agus do gach ní a bhaineann leis an gcás. —(1) Is in airgead amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas a híocfar gach suim is iníoctha ag an Aire Airgid fé alt 2 den Acht so más lú an tsuim sin ná caoga punt agus más có-mhéid le caoga punt no breis í is mar leanas a híocfar í, sé sin le rá:— [EN] (4) Más rud é, roimh dháta an Achta so do rith, go ndearna oifigeach a bhí ag gabháil le cúirt dualgais oifige eile (pé acu leis an gcúirt chéanna nó le cúirt eile do bhí an oifig sin ag gabháil) do chomhlíonadh le hordachán ón Aire i dteannta a dhualgas féin, is tuigthe, faid a bhí sé ag comhlíonadh na ndualgas san amhlaidh, go raibh aige cumhachta uile sealbhóra na hoifige sin chomh hiomlán agus dá gceaptaí chun na hoifige sin é agus ní hinchonspóide, ná ní tuigthe gurbh inchonspóide riamh, ar an bhforas nár ceapadh chun na hoifige sin é, éinní do rinne sé i bhfeidhmiú na ndualgas san. (4) Féadfaidh an tÚdarás, aon tráth, ar iarratas a bheith déanta chuige ag comhlacht ceannais coláiste, an méid airgid a mhéadú a bheidh le leithroinnt ar an gcoláiste as airgead a sholáthraítear don Údarás. [EN] (d) an méid, d'airgead do chaith Coimisiún na Talmhan ar bhancánachtaí no oibreacha eile do dheisiú no do choinneail i dtreo no a bheidh le coinneail ag Coimisiún na Talmhan chuige sin, ordóidh an Coimisinéir Breithiúntais fén Acht so do bheith ionaisíoctha le Coimisiún na Talmhan ag duine le n-ar híocadh an t-airgead ceannaigh no aon chuid de. [EN] (b) i gcás coiste thalmhaíochta a gceaptar a chomhaltaí ag comhairle a bhfuil a comhaltaí arna gcur as oifig ar dháta an Achta seo a rith, go mbeidh an bhliain 1948 ina bliain toghcháin freisin chun na gcríocha sin maidir leis na gcoiste sin agus leis an gcomhairle sin. (c) suimeanna bliantúla agus suimeanna breise, agus riaráiste cíosanna no riaráiste úis ar airgead cheannaigh, is iníoctha ag eannuitheoirí gabháltas atá i liost de ghabháltaisí ceanntar cumhang do foillsíodh do réir ailt 23 den Acht Talmhan, 1931, no i liost de ghabháltaisí ar thalamh nea-thionóntuithe do foillsíodh do réir ailt 24 den Acht san. (8) Ní chuirfidh díscaoileadh an Iontaobhais leis an alt seo ó bhail dlí aon ordú íoca nó seic a d'eisigh an tIontaobhas agus nár tíolacadh chun a íoctha roimh an lá ceaptha, ná aon údarás a thug an tIontaobhas chun méid aon ordaithe íoca nó seic a íoc, ná ní dhéanfaidh sé difear don chéanna, agus déanfaidh an Príomh-Bhord socruithe chun méid gach ordaithe nó seic den sórt sin a íoc ar é a thíolacadh go cuí laistigh d'am réasúnach tar éis an lae sin. (5) Déanfaidh an Coimisiún cóip d'fhógra a eiseofar faoi fho-alt (2) a chur chuig an Aire agus socróidh an tAire, gan moill mhíchuí, cóip den fhógra a sholáthar do leabharlann an Oireachtais. [EN] (a) beidh an bhlianacht san iníoctha ar feadh caogad blian dar tosach an chéad lá gála tar éis an Achta so do rith i gcás blianachta alos riaráiste íocaíochta bliantúla is iníoctha isteach i gCiste Temporáltachtaí na hEaglaise agus, i gcás gach blianachta eile, an chéad lá gála sa bhliain 1933, no dáta dílsithe an ghabháltais i gCoimisiún na Talmhan, peca aca san is déanaí; 42 de 1923), mar a leasuítear leis an Acht so é agus iascach no ceart iascaigh eile (dá ngairmtear an fo-iascach no an fo-cheart iascaigh anso ina dhiaidh seo) ná fuil dílsithe amhlaidh do bheith, do réir bharúla Coimisiún na Talmhan, riachtanach chun an t-iascach no an ceart iascaigh a céad-luaidhtear dúsáid agus tairbhe do bhaint as i gceart, féadfidh Coimisiún na Talmhan an fo-iascach no an focheart iascaigh sin do cheannach ar pé praghas, a bheidh iníoctha i mbannaí talmhan cheithre go leith per cent. [EN] ciallaíonn “Breitheamh Cúirte Cuarda Chorcaí” an breitheamh den Chúirt Chuarda a bheidh sannta de thuras na huaire do Chuaird Chorcaí. (2) Aon chúl-chíste i gcóir teagmhaisí do bhunuigh na Coimisinéirí roimh an Acht so do rith, tuigfear, chó fada le pé méid de le n-a n-aontóidh an tAire (aontú a húdaruítear do leis seo do thabhairt uaidh) agus dainneoin éinní in aon Acht no Ordú atá ann cheana, gur go dleathach do bhunuigh na Coimisinéirí sin é agus tuigfear chun crícheanna ailt 19 dAcht Chuan Luimnighe, 1926, gur cuid dá gcaithteachas bliantúil aon tsuimeanna a cuirfear chun cúl-chíste den tsórt san do bhunú. [EN] Aon chomhalta den Eagraíocht a bheidh i riaráiste i leith a ranníoc measúnaithe a íoc leis an Eagraíocht, ní bheidh aon vóta aige san Eagraíocht má bhíonn méid a riaráistí comhionann le méid an ranníoca a bheidh dlite de don dá bhliain iomlána roimhe sin, nó más mó ná an méid sin é. [EN] (5) Má dhéantar, de bhun ordú ó chróinéir faoi fho-alt (1) den alt seo, corp a aistriú go dtí aon áit lasmuigh de cheantar an chróinéara ní dhéanfaidh sé sin difir dá chumhachtaí agus dá dhualgais maidir leis an gcorp ná leis an ionchoisne ar an gcorp, ná ní dhéanfaidh sé aon chearta, cumhachtaí ná dualgais a thabhairt d'aon chróinéir eile ná a chur air. (v) tuigfear blianacht cheannaigh an iostáin do bheith ina blianacht chun aisíoctha airgid do roimh-íocadh fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh chun ceannuithe gabháltais agus chun aon tráthchoda neamhíoctha den bhlianacht san do bhaint amach beidh ag Coimisiún Talmhan na hÉireann na leighseanna céanna atá acu chun tráthchoda neamh-íoctha de bhlianacht talamh-cheannaigh do bhaint amach, (5) O am an ghabh�ltais do dh�lsi� sa tion�nta agus ina dhiaidh sin agus chun gach cr�che, f� mar a bheadh s� ina h�oca�ocht ar cuntas blianachta ceannaigh isea deighle�lfar le gach �oca�ocht a dh�anfidh an tion�nta tar �is an lae cheaptha ar cuntas na suime bliant�la is in�octha aige le Coimisi�n na Talmhan f�n alt so. (3) Beidh sé de dhualgas ar gach údarás sláintíochta le n-a mbainfidh rialacháin a déanfar fén alt so déanamh do réir na rialachán san ar gach slí agus na dualgaisí cuirfear ortha leis na rialacháin sin do chólíonadh. ciallaíonn “cíos bunúsach” maidir le teaghais rialaithe cíos bunúsach na teaghaise arna chinneadh faoi alt 7, alt 8 nó alt 9 (cibé acu é) den Acht seo; (2) Maidir le talamh nea-thionóntuithe mara socruítear é le connra isé praghas a bheidh air ná pé méid a shocróidh Coimisiún na Talmhan (ach gan an Coimisinéir Breithiúntais d'áireamh ortha) no a shocróidh an Coimisinéir Breithiúntais de bharr athchomhaire i gcoinnibh Choimisiún na Talmhan agus nuair a beifear ag socrú na suime sin tabharfar aire don méid is fiú an talamh, le ceart, do Choimisiún na Talmhan agus don únaer fé seach. 7. —(1) Beidh ar bhannaí talmhan a bunófar agus a bhéarfar amach fén Acht so ús do réir pé ráta luadhfar in ordú a mbunuithe agus beidh an t-ús san iníoctha ina thráth-choda cóionannacha leath-bhliantúla pé tráthanna gach bliain a cheapfaidh an tAire Airgid san ordú san no le rialacháin ar n-a ndéanamh aige fén Acht so. —(1) Más gá do chomhairle chontae de bhuadh ailt 50 dAcht 1898 cuid den deontas talmhaíochta is iníoctha leis an gcomhairle sin do chur chun faoisimh o rátaí do thabhairt do thalamh thalmhaíochta i mbailecheanntar beidh éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:— (a) duine ná fuil i seilbh oifige cáilithighe ar dháta an Achta so do rith do shealbhú oifige aireachta roimh an dáta san agus gur trí bliana no níos mó is faid dá sheirbhís inphinsin ar an dáta san, no [EN] (5) An deontas o Bhaile Atha Cliath a híocfar fén alt so leis na Coimisinéirí bliain airgeadais ar bith tuigfear é bheith á íoc amhlaidh mar ghlanadh i bpáirt no go hiomlán (peca aca é) ar an tráthchuid is iníoctha an bhliain airgeadais sin alos an leatha den roimh-íoc a tuigfear do bheith íoctha le Comhairle Bhaile Atha Cliath. 50. —Tabharfidh an Banc i scríbhinn do Choimisiún na Talmhan mion-innste ar na tailte a ceannuíodh amhlaidh, ar an gcuid den airgead ceannaigh (más ann do) dfhág an Cumann no an cólucht diontaobhaithe acu mar éarlais, ar an roimh-íoc a dhineadar chun na tailte sin do cheannach, ar an méid atá amuich acu mar gheall ar an roimh-íoc san, agus ar na leasanna uachtaracha agus na muirir eile (más ann dóibh) gur fútha a cheannuigh an Cumann no an cólucht diontaobhaithe na tailte, maraon le pé mion-innste eile a éileoidh agus a ordóidh Coimisiún na Talmhan, agus lóisteálfa siad le Coimisiún na Talmhan pé dintiúirí, scríbhinní agus mapaí is gá chun fírinne na mion-innste a soláthruíodh amhlaidh do chruthú. 6 .— (1) Amhail ar an agus ón dáta iomchuí, féadfaidh an tAire tacaíocht airgeadais a sholáthar i leith iasachtaí, dliteanas agus oibleagáidí aon fhorais creidmheasa nó fochuideachta a shonróidh an tAire le hordú ag féachaint do na nithe atá leagtha amach in alt 2, do mhéid agus do chineál na n-oibleagáidí (lena n-áirítear méid an rialaithe ar mhí-úsáid a dfhéadfaí a bhaint as an tacaíocht airgeadais) ar gabhadh fúthu agus a bhféadfaí gabháil fúthu sa todhchaí agus do na hacmhainní a bheidh ar fáil dó nó di chuige sin. [EN] [EN] (2) Faoi réir forálacha an Achta seo agus an Achta Ealaíon, 1973, beidh gach comhalta a cheapfar faoi fhomhír (1) den mhír seo, mura n-éagfaidh sé nó mura n-éireoidh sé as oifig roimhe sin, i seilbh oifige go dtí tosach an lae a thosóidh téarmaí oifige na ndaoine is túisce a cheapfar dá éis sin de bhun chlásal (a) den fhomhír sin. [EN] (6) Féadfaidh Coimisinéirí na nOibreacha Poiblí in Éirinn, le toiliú an Aire Airgeadais, airgead a dhíscríobh is iníoctha leis na Coimisinéirí ag údaráis tithíochta i leith iasachtaí a thug na Coimisinéirí do na húdaráis chun tithe a sholáthar. —(1) Pé uair a dhéanfaidh Coimisiún na Talmhan, fé aon fhoráil de sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, ceart slí no ceart isteach is amach do bhronnadh, do mhíniú, do leathnú, no dfheabhsú, beidh sé dleathach do sna Coimisinéirí Tuaithe aon cheart slí eile no ceart isteach is amach eile, is dóich leo nach gá feasta de dhruim an chirt slí sin a céad-luaidhtear do bhronnadh no do mhíniú no do leathnú no dfheabhsú amhlaidh (do réir mar bheidh), do mhúchadh le hordú, agus an cúiteamh (más ann dó) do cheapadh a bheidh le n-íoc mar gheall ar an gceart slí eile no ar an gceart isteach is amach eile sin do mhúchadh amhlaidh. 37. —Bunófar fén Acht so Cúirt Bhreithiúnais Chuarda a bheidh có-dhéanta d'ochtar breithiún an chuid is mó dhe agus, ina cheapachán do, gairmfar “Breitheamh den Chúirt Bhreithiúnais Chuarda i Saorstát Éireann” de gach duine dhíobh. Nuair a fhaightear iarratas scríofa, déanfaidh CBC / Raidió-Ceanada le ceart rochtana ar fhaisnéis phearsanta a chur ar fáil faoi réir an Achta Príobháideacht a 12 de 1923), do chontae riaracháin (seachas contae Mhuigheo) nó do chontae-bhuirg agus ar mian leis a vóta do thabhairt sa vótaíocht, déanfaidh sé amhlaidh sa dáilcheanntar arb é an chontae nó an chontae-bhuirg sin é, agus gach éinne a mbeidh a ainm iontrálta mar thoghthóir Dála sa chlár bliantúil, arna ullmhú fán Acht san, do chontae riaracháin Mhuigheo, agus ar mian leis vóta do thabhairt sa vótaíocht, déanfaidh sé amhlaidh— (i) éinne a dhin, mar oifigeach, a chuid aimsire go léir do thabhairt do sheirbhís coiste Instruction (Ireland) Act, 1899, ar feadh tréimhse leanúnaí nár ghiorra ná deich mbliana ar théarmaí ná deir go soiléir go bhfuil sé dúnta amach o phinsean d'fháil, agus d'ainneoin go raibh no go bhfuil a cheapa ion-athnuachta go tréimhsiúil: Ach chun crícheanna na míre seo tuigfar tréimhse sheirbhíse an duine sin do bheith leanúnach d'ainneoin gur briseadh isteach ar an seirbhís sin aon uair idir an 1adh lá d'Eanair, 1919, agus an 6adh lá de Mhí na Nodlag, 1921, ar feadh tréimhse nár shia ná sé mhí toisc an coiste no an cóchoiste go raibh an duine sin ina seirbhís an uair sin Act, 1899, adubhradh, do riara, agus [EN] 50 de 1931), ag údarás tithe ar dhuine a bhfuil teach faoina urláimh agus an t-údarás a bheith, de bhun ailt 20 den Acht sin, tar éis na hoibreacha a dhéanamh a sonraíodh sa bhfógra sin, féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, deontas nach mó ná pé suim acu seo a leanas is lú a thabhairt, as airgead sholáthrós an tOireachtas, don údarás sin, is é sin le rá:— (3) An chomhacht a bronntar leis an alt so chun triail do chur ar athló beidh sí i dteanta agus ní hin ionad aon chomhachta eile a bheidh ann do réir dlí de thurus na huaire chun triail do chur ar athló, agus ní dhéanfidh triail do chur ar athló uair no dhó fén alt so cosc do chur leis an triail sin do chur ar athló ina dhiaidh sin fé aon chomhacht eile den tsórt san chun triail do chur ar athló, ná ní dhéanfidh triail do chur ar athló uair no dhó fé aon cheann de sna comhachta deiridh sin a luaidhtear cosc do chur leis an triail sin do chur ar athló ina dhiaidh sin fén alt so. Maidir leis an bplean forbartha (de réir bhrí na nAchtanna Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963 agus 1976) don Chathair amhail mar a bheidh ag tosach feidhme an Ordaithe seo, beidh feidhm aige, a mhéid is iomchuí, maidir leis an gCathair arna hathrú leis an Ordú seo. —Baineann an tAcht seo le mianaigh agus cairéil is leis an Stát nó atá ar áitiú ag an Stát faoi mar a bhaineann sé le mianaigh agus cairéil i gcoitinne. 6. —(1) Féadfidh Ceann Comhairle Dháil Éireann agus Cathaoirleach Sheanaid Éireann, le horduithe a déanfar, a sighneofar, agus a séalófar acu araon, tuille atharuithe dhéanamh ar an Parliamentary Deposits Act, 1846, ar an House of Commons Costs Taxation Act, 1847, ar an Parliamentary Costs Act, 1865, agus ar an House of Commons Costs Taxation Act, 1879, no ar aon cheann de sna hAchtanna san, pé atharuithe is gá chun lán-fheidhm agus lán-éifeacht do bheith ag na hAchtanna san fé seach maidir le mola costaisí imeachta i dtaobh billí príobháideacha a bhí os cóir ceachtar de Thithe an Oireachtais no os cóir coiste de cheachtar den dá Thigh sin no os cóir có-choiste den dá Thigh sin, agus maidir le meas-iniúcha na gcostaisí sin. (3) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, agus faoi réir rialachán a déanfar faoin alt seo, deontas nach mó ná an tsuim iomchuí a sonraítear sa Dara Sceideal a ghabhas leis an Acht seo a thabhairt, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, d'údarás tithe a bheas ag tógáil tí faoi fho-alt (1) den alt seo, más rud é— [EN] (2) Féadfaidh an tAire Talmhaíochta, le toiliú an Aire Airgeadais, pé suimeanna d'íoc leis an gCuideachtain ó am go ham, as airgead arna sholáthar ag an Oireachtas, a mheasfaidh an tAire Talmhaíochta is ceart d'íoc mar chabhair chun costas oibrithe scéimeanna faoi fho-alt (1) den alt so do ghlanadh. (2) I gcás duine ar bith a bheidh i dteideal cúitimh fén Acht so do bheith as láthair go sealadach o n-a fhostaíocht ar an Trambhealach agus é bheith, le linn na haimsire go léir do bhí sé as láthair amhlaidh, ar seirbhís in aon cheann de sna fórsaí mileata bhí ag fónamh fé údarás an Chéad Dáil Éireann, an Dara Dáil Éireann, no Rialtais Shealadaigh na hÉireann, no fé údarás an Airm, an Chabhlaigh no an Aer-Fhórsa Bhriotáinigh, no i gceachtar de sna fórsaí bhí i gcoinnibh a chéile le linn an imreasáin chathardha sna blianta 1922, 1923, agus 1924, no i gcoinneáil no i bpríosún de dheascaibh na seirbhíse sin, déanfar, chun crícheanna an Achta so, an fhaid do bhí sé as láthair go sealadach amhlaidh d'áireamh mar chuid dá thréimhse fhostaíochta ar an Trambhealach. Cosaint. 24. —(1) Aon ní a dhéanfar de bhun ordú ón Aire i bhfeidhmiú na gcumhachtaí a thugtar dó le halt 22 den Diseases of Animals Act, 1894, arna leasú le halt 2 den Acht um Ghalair Ainmhithe (Eitinn Bhólachta), 1957 (arna leasú le halt 5 den Acht um Ghalair Ainmhithe, 1960), ní thabharfar faoi cheist é in aon imeachtaí dlí ar an bhforas nach raibh dearbhú déanta ag an Aire i ndáil le limistéar lena mbaineann an t-ordú á dhearbhú gur limistéar dearbhghlan an limistéar nó á dhearbhú gur limistéar dearbhghlan nó saor ó ghalar an limistéar. —Déantar leis seo téarma oifige chomhaltaí Bhord na bhFiaclóirí a bhí i seilbh oifige mar chomhaltaí den sórt sin ar dháta an Achta seo a rith a fhadú dhá bhliain agus, dá réir sin, leasaítear leis seo alt 4 (1) dAcht na bhFiaclóirí, 1928, maidir leis na comhaltaí sin, trí “seacht mbliana” a chur in ionad “cúig mblian”. —Le rialacháin a dhéanfidh an tAire Tailte agus Talmhaíochta féadfar a shocrú go ndíolfidh Coimisiún na Talmhan le tionónta-cheannathóirí cearta iascaigh in aon aibhne no uiscí atá teoranta leis na gabháltaisí no a ghabhann tríd na gabháltaisí a cheannuíodar agus san ar pé praghas is iníoctha tré bhlianachtaí ceannaigh a mheasfidh Coimisiún na Talmhan a bheith réasúnta, agus déanfar na blianachtaí sin do chódhlúthú le riail-bhlianachtaí ceannaigh na ngabháltas. —(1) I gcás praghas athghabhála gabháltais nó coda de ghabháltas a thaisceadh (roimh an Acht seo a rith nó dá éis) in airgead chun creidiúna an ábhair iomchuí sara bhfuair nó sara bhfaighidh Coimisiún na Talún seilbh ar an ngabháltas nó ar an gcuid, beidh teideal ag Coimisiún na Talún chun go n-íocfar leo na nithe seo a leanas as an bpraghas athghabhála (lena n-áirítear aon ús air) ar é a dháiliú— 58 de 1924) do chiontú i gcionta fé alt ar bith den Acht so no má theipeann ar an dílseánach san aon dleacht díoc leis an Aire is gá dho díoc fén Acht so no má dheineann sé faillí san íoc san no má theipeann air aon bhreacachán do choimeád no aon chuntas do thabhairt uaidh is gá dho do réir an Achta so do choimeád no do thabhairt uaidh no má dheineann sé faillí sa choimeád no sa tabhairt sin, féadfaidh an tAire clarú an áitreibh sin do chur ar ceal. [EN] (2) Ní ghlacfaidh an tUdarás aon bhronntanas ná ranníoc má bhíonn aon choinníollacha a chuirfidh an deontóir nó an ranníocóir lena ghlacadh ar neamhréir le feidhmeanna an Údaráis. 88. —Bhéarfaidh an Chuideachta don Aire, pé tráthanna agus i pé fuirm agus slí ordóidh an tAire an staitistíocht agus na tuairisceáin sin éileoidh an tAire. (6) Féadfidh an tAire, le ceadú an Aire Airgid, agus do réir rialachán a déanfar fén Acht so le toiliú an Aire Airgid, íoc do dhéanamh, amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, i gcostaisí sochraide éinne le n-a mbaineann an t-alt so agus a gheobhaidh bás in aon óspideul, teaghlach banaltrais, no fundúireacht eile den tsórt san agus é á choinneáil ann le hordú an Aire chun dul fé aon scrúdú dochtúra no cóir leighis no obráid mháinliaghachta. —(1) Má chítear le linn imeachta chun díola fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh go bhfuil tionónta gabháltais i seilbh coda de ghabháltas teorantach agus go bhfuil tionónta an ghabháltais theorantaigh sin i seilbh coda den ghabháltas a céad-luaidhtear, is cuma an malairtiú seilbhe sin do bheith ina thoradh ar chó-aontú no é thárlachtaint de dhruim cúrsa srutháin datharú no bóthar do dhéanamh no de dhruim teagmhais no ní ar bith eile, ansan agus sa chás san, más oiriúnach leo san do dhéanamh, féadfaidh na Coimisinéirí Tuaithe (seachas na baill den Bhínse Athchomhairc) le toiliú na bpáirtithe uile le n-a mbainfidh no ar fhógra thabhairt sa tslí orduithe agus ar chaoi thabhairt do gach páirtí chun éisteacht dfháil, ordú do dhéanamh ag daingniú an mhalairtithe sin. (b) mara réiteoidh an tiarna talmhan agus an tionónta ina thaobh, pé méid a shocróidh Coimisiún na Talmhan (ach gan an Coimisinéir Breithiúntais d'áireamh ortha) ach go bhféadfar athchomharc do dhéanamh chun an Choimisineura Bhreithiúntais ina choinnibh agus ní bheidh dul thar a bhreith sin. (a) an tseirbhís craolacháin teilifíse náisiúnta ar a dtugtar de ghnáth RTÉ a hAon agus RTÉ a Dó arna bunú agus arna cothabháil ag RTÉ, 14. -(1) Pé uair a dhéanfaidh an tAire iomlán liosta durrúsfanna no cuid ar bith de liost durrúsanna no urrús áirithe do cheadú fén Acht so chun cistí rialtais no airgid rialtais do shuncáil sa chéanna, cuirfidh an tAire fé ndeár fógra i dtaobh an cheaduithe sin dfhoillsiú san Iris Oifigiúil. 16. —(1) Féadfaidh an tUdarás tithíocht a sholáthar, agus socrú a dhéanamh chun tithíocht a sholáthar, a bheidh ceaptha chun a áitithe ag oibrithe tionscail agus, chun na críche sin, tailte a cheannach, a léasadh nó a dhíol, fóirdeontais a thabhairt i leith cíosanna agus gach ní a dhéanamh is gá nó atá coimhdeach maidir leis an soláthar sin. per annum o dháta a híoctha, chó luath agus is acfuinn do sna Coimisinéirí é agus, i gcás aon amhras no deifríocht deirghe i dtaobh ama no méide aon íocaíochta den tsórt san, déanfaidh eadrascánaidhe, ar n-a cheapadh ag an Aire, an t-amhras no an deifríocht san do réiteach ar an gComhairle dá iarraidh san. (4) On lá gála deiridh roimh dháta rithte an Achta so suas go dtí an lá ceaptha, beidh suim is ionann agus an méid a bheidh le bailiú mar íocaíocht in ionad cíosa, beidh sí iníoctha ag Coimisiún na Talmhan leis an duine no na daoine i dteideal chun an chéanna, tar éis cáin ioncuim do bhaint aisti agus pé méid a mheasfidh Coimisiún na Talmhan a bheith cóir réasúnta i gcóir costaisí an bhailithe sin. ACHT CHUN LEASÚ DO DHÉANAMH AR ACHT CÚIRTEANNA DHÁIL ÉIREANN (CRÍOCHNÚ A nGNÓTHA) 1923 (UIMHIR 36 DE 1923) AGUS CHUN FORÁLACHA DO DHÉANAMH CHUN GNÓ NA gCÚIRTEANNA SOCRUITHE TALMHAN AGUS GNÓ CÚIRTEANNA EILE DEN tSÓRT SAN DO CHRÍOCHNÚ. [28adh Iúl, 1924.]
1. —(1) An míniú a tugtar ar an bhfocal "Dáil-Chúirt" i bhfo-alt (1) d'alt 1 d'Acht Cúirteanna Dháil Éireann (Críochnú a nGnótha), 1923 , dá ngairmtear "an Príomh-Acht" san Acht so, leathanófar é i dtreo go bhfolóidh sé aon chúirt a bunuíodh no gur daingníodh a feidhmeanna, no a bhí in ainm bheith ag gníomhú fé údarás Dháil Éireann agus go raibh mar uachtarán uirthi duine a bhí aon tráth ina dhiaidh sin mar uachtarán ar chúirt a bunuíodh no gur daingníodh a feidhmeanna mar adubhradh de bhua aithne dar teideal "Tairisgintí le n-a mbunuítear Coimisiún Náisiúnta Talmhan chun scéimeanna Socruithe Talmhan na Dála do chur in éifeacht," aithne a dineadh an 17 lá de Mheán Fhomhair, 1920, ag Dáil Éireann agus í bunuithe mar a luaidhtear sa bhfo-alt san, agus bainfidh forálacha an Phríomh-Achta, fé réir forálacha an Achta so, le haitheanta aon chúirte den tsórt san da ngairmtear "Dáil-Chúirt Talmhan" san Acht so.
(2) Chun crícheanna an Achta so tuigfear gur dineadh údarás gach Dáil-Chúirte Talmhan do tharrac siar an 17 lá de Mheán Fhomhair, 1922.
Féadfar Coimisinéirí de Choimisiún Talmhan na hÉireann do cheapa mar Choimisinéirí Breithiúntais chun crícheanna an Achta so.
2. —Chun crícheanna an Achta so léighfar agus léireofar fo-alt (2) d'alt 2 den Phríomh-Acht fé mar bheadh Coimisinéirí de Choimisiún Talmhan na hÉireann luaidhte ann mar cheann de sna haicmí daoine atá cáilithe chun iad do cheapa mar Choimisinéirí Breithiúntais.
Na haimsearacha a horduítear leis an bPríomh-Acht d'oiriúnú agus do shíne.
3. —(1) I bhfeidhmiú fo-alt (1) d'alt 12 den Phríomh-Acht maidir le haitheanta Dáil-Chúirte Talmhan isé dáta a hordófar leis an bhfógra puiblí dá dtagartar sa bhfo-alt san ná dáta nách luatha ná trí mhí agus nách déanaí ná sé mhí tar éis rithte an Achta so, agus maidir leis an gClár d'aitheanta Dáil-Chúirteanna Talmhan agus de sna horduithe uile a dhéanfidh na Coimisinéirí i dtaobh imeachta a tosnuíodh i nDáil-Chúirteanna Talmhan cimeádfar é ar deighilt agus ar leithligh ón gClár d'aitheanta Dáil-Chúirteanna eile, agus ciallóidh an focal "an Clár" an Clár d'aitheanta Dáil-Chúirteanna Talmhan no an Clár d'aitheanta Dáil-Chúirteanna eile, pe'ca aca is gá sa chás.
(2) Chun crícheanna an Phríomh-Achta agus an Achta so, déanfar an aimsear a h-orduítear le halt 26 den Phríomh-Acht, do shíne go dtí aon tráth laistigh de shé mhí o am rithte an Achta so.
Comhachta breise do sna Coimisinéirí in éisteacht athchomharcanna i dtaobh clárú.
4. —(1) Le linn athchomhaire fé fho-alt (4) d'alt 12 den Phríomh-Acht i dtaobh clárú aithne Dáil-Chúirte Talmhan no diúltú ón gClárathóir d'í do chlárú féadfidh na Coimisinéirí, gan dochar do gheneráltacht an fho-ailt sin, an clárú do scrios no diúltú d'ordú do dhéanamh chun an aithne do chlárú—
(a) má sé tuairim na cúirte gur bhfearr, ar mhaithe le ceart, imeachta nua do bhunú; no
(b) má feidhmíodh an aithne ar fad no go leathrannach agus gur chun críche athchomhairc fé alt 5 den Phríomh-Acht a hiarradh go ndéanfí an clárú; no
(c) más dó leis an gcúirt, tar éis cúrsaí uile an cháis do bhreithniú go cuibhe agus tar éis cúrsaí na linne do chur san áireamh, gur ní éagcothrom an aithne do chlárú.
(2) Féadfar, de bharr aon athchomhairc le n-a mbaineann an t-alt so, ordú do dhéanamh fé réir pé téarmaí agus coiníollacha a dheabhróidh don chúirt a bheith cóir.
Teora le hathchomhairc maidir le haitheanta Dáil-Chúirte Talmhan.
5. —Maidir le hiarratas chun na gCoimisinéirí, chun athchomharc fé fho-alt (2) d'alt 4 no fé fho-alt (1) d'alt 5 den Phríomh-Acht i dtaobh aithne a dhin Dáil-Chúirt Talmhan d'éisteacht agus breith do thabhairt air, ní déanfar i láthair na gCoimisinéirí é ná ní éisteoid leis marar dhin na Coimisinéirí cead speisialta chun athchomhairc do dheona do bharr tairisginte gur tugadh fógra ina thaobh agus inar luadhadh foraisí an athchomhairc, agus féadfar an cead san do dheona no d'oba fé réir pé téarmaí agus coiníollacha, más ann dóibh, a dheabhróidh bheith cóir, agus ar a n-áirítear buala amach aon fhoras athchomhairc i dtaobh éinní a breithníodh no a féadfí a bhreithniú le linn athchomhairc i gcoinnibh clárú na haithne.
Féadfar a ordú go dtuigfar gur molta eadrascáin aitheanta Dáil-Chúirte Talmhan.
6. —Féadfidh an chúirt de bharr athchomhairc no iarratais a déanfar do réir ceachtar den dá alt atá díreach roimhe seo a ordú go dtuigfar gur mola o chúirt eadrascáin no bórd eadrascánaithe a bunuíodh go ceart an aithne go bhfuiltar ad iarraidh í chlárú no athchomharc a dhéanamh ina coinnibh, ach ar dtúis aon atharuithe no leasuithe do dhéanamh uirthi le n-a n-aontóidh na páirtithe, agus féadfa sí riail o chúirt na gCoimisinéirí do dhéanamh den chéanna.
Pléadáil agus feidhmiú aitheanta cláraithe.
7. —(1) Léighfar agus léireofar fo-alt (5) d'alt 5 den Phríomh-Acht fé is dá gcuirtí sa bhfo-alt san, i ndiaidh na bhfocal "in aon imeachta," na focail "no chun aon cheart no teideal chun aon mhaoine a faisníodh le haon aithne chláruithe no a haistríodh fúithi do dhearbhú no do chosaint."
(2) Léighfar agus léireofar fo-alt (2) d'alt 20 den Phríomh-Acht fé is dá ndintí an mhír seo a leanas, sé sin le rá:—
" (e) ordú do dhéanamh chun glacadóir do cheapa mar fheidhmiú chothrom, no chun ceangal do chur ar fhiacha atá dlite no ag teacht o gharnisé no ordú tráthchoda no ordú coimiteála do dhéanamh fé alt 6 den Debtors Act (Ireland), 1872, chun aon aithne chláruithe d'fheidhmiú":
do chur i ndiaidh mír (d) sa bhfo-alt san.
(3) Chun móid-scríbhinn do chlárú i dtreo go mbeadh aici éifeacht morgáiste fé alt 7 den Judgment-Mortgage (Ireland) Act, 1850, tuigfar gurb é rud aithne chláruithe ná breith a hiontráladh tar éis rithte an Achta san, i gceann de sna Cúirteanna Ard-Chéime a luaidhtear in alt 6 den Acht san no sa Chúirt dar haistríodh an t-údarás a bhíodh a fheidhmiú tráth sa Chúirt sin agus, chun crícheanna an Achta san, tuigfar gurb é rud Cúirt na gCoimisinéirí ná ceann de sna Cúirteanna Ard-Chéime sin no an Chúirt dar haistríodh an t-údarás san agus gurb í an Chúirt í inar féidir an mhóid-scríbhinn a luaidhtear san alt san 6 do chur ar fíl, agus bainfidh na forálacha den alt san 6, i dtaobh clárú, le móid-scríbhinn a cuirfar ar fíl amhlaidh.
(4) I pé áit ina lomhálfidh an có-théacs é folóidh an focal "aithne chláruithe" agus tuigfar gur fholuigh sé riamh ordú o sna Coimisinéirí a hiontráladh ar an gClár.
Chun comhachta Coimisiún Talmhan na hÉireann d'fhorchimeád.
8. —Ní dhéanfidh éinní san Acht so ná sa Phríomh-Acht Coimisiún Talmhan na hÉireann do chosc ar dheighleáil, fé sna hAchtanna Dlí Talmhan no Talamh-Cheannaigh, le haon tailte is abhar d'imeachta i láthair na gCoimisinéirí, ná ní dhéanfa sé aon chur-i-leataoibh ná lagú ar aon cheann de chomhachta Choimisiún Talmhan na hÉireann maidir leis na tailte sin, pe'ca chun riaráiste blianachtaí ceannaigh no riaráiste ús in ionad cíosa d'fháil a feidhmeofar na comhachta san no chun aon chríche eile go bhféadfadh Coimisiún Talmhan na hÉireann na comhachta san d'fheidhmiú ina taobh do réir dlí dá mba ná rithfí an tAcht so.
9. —Féadfar an tAcht chun Acht Cúirteanna Dháil Éireann (Críochnú a nGnótha), 1923 , do Leasú, 1924, do ghairm den Acht so. (2) Nuair ath-shealbhóidh Coimisiún na Talmhan cuid de ghabháltas fén alt so féadfaid an cíos is iníoctha ar an ngabháltas san do roinnt idir an chuid a hath-shealbhófar amhlaidh agus an chuid eile den ghabháltas san fé mar is gá do réir chirt an cháis. beidh feidhm ag an Acht Léiriúcháin , 1937 ( Uimh . 38 de 1937 ) , maidir leis an Ordú seo . , [EN] (3) Pé uair a bheartóidh an tAire aon tailte a bheidh, leo féin no i dteanta tailte eile, fé aon bhlianacht is iníoctha le Coimisiún na Talmhan do thógaint go buan, agus a ragha sé isteach ortha, do réir na gcomhacht roimhráite, tiocfa sé chun bheith freagarthach in íoc na blianachta no pé cion de a chionroinnfidh Coimisiún na Talmhan ar na tailte do thóg sé, díreach fé is dá ndineadh dílseánach na dtailte sin na tailte sin d'aistriú chun an Aire an lá do chuaidh sé isteach ortha. Acht Poist Ghnóthais Bheaga de 2010 Forálacha Cánach Poist Nua Beaga Gnó forálacha Acht gur ceapadh iad infheistíocht a spreagadh agus le rochtain ar chaipiteal a chur ar fáil do ghnólachtaí. [EN] (b) a cheangal go ndéanfaidh a corparáid méid is comhionann agus uair an chloig amháin de bhunábhar clár teilifíse agus, maidir le RTÉ, uair an chloig amháin de bhunábhar clár craolacháin fuaime, a chur ar fáil i ngach bliain, agus go ndéanfaidh an chorparáid an céanna a chraoladh cibé tráthanna ar a gcomhaontófar idir an chorparáid agus an chomhairle lucht féachana agus éisteachta. Díolmhaítear árthaí le Coimisinéirí SOILSE na hÉireann agus árthaí a bhíonn ag gabháil d &amp; apos ; iascaireacht amháin ó na táillí a luaitear sa Sceideal seo . , 4. —I ngach tuarasgabháil a dhéanfidh suirbhéir contae no innealtóir cáilithe eile, laistigh de chúig bliana tar éis rithte an Achta so, fé alt 3 den Acht Dréineála Airtéirighe, 1925 ( Uimh. 33 de 1925 ), beidh tuarasgabháil ar ceca is mó no nách mó ná míle punt an tsuim is dócha a chosnóidh sé ar fad na hoibreacha dréineála do dhéanamh a bheidh luaidhte sna molta le n-a mbaineann an tuarasgabháil agus, maran mó, cé méid is dócha a chosnóidh sé ar fad, agus pé uair adéarfidh aon tuarasgabháil den tsórt san nách mó ná míle punt an tsuim is dócha a chosnóidh sé ar fad na hoibreacha dréineála san do dhéanamh tuigfar gur tíolacadh agus gur dineadh go cuibhe fén Acht so an tuarasgabháil sin agus an achuinghe gur ina thaobh a dineadh an tuarasgabháil sin agus bainfidh an tAcht so leis an gcás dá réir sin. 16. —(1) Bhéarfaidh an Chuideachta don Aire, fé cheann nócha lá tar éis deireadh gach bliana cuntasaíochta fé leith, cuntas cothromaíochta don bhliain chuntasaíochta san agus an cuntas san iniúchta go cuibhe ag iniúchóir na Cuideachtan agus fós cuntas sochair agus dochair don bhliain chuntasaíochta chéanna agus é iniúchta amhlaidh. (4) Iocfidh Coimisiún na Talmhan le Ciste na mBannai Talmhan gach suim a gheobhaid chun fuascailte blianachtaí ceannaigh is iníoctha fén Acht so, agus gach suim a íocfid ceannathóirí nuair a dhíolfidh Coimisiún na Talmhan aon talamh a dílsíodh ionta fén Acht so. —Dainneoin aon ní in aon rialacha cúirte nó sna h Achta um Fheidhmiú Orduithe Cúirte, 1926 go 1940, i gcás aon imeacht in aon chúirt dlí chun an Chorparáid daisghabháil aon airgid a bheas dlite don Chorparáid pé acu in aghaidh bunairgid, úis nó eile é i leith aon iasachta nó airleacain arna thabhairt ag an gCorparáid (roimh an Acht seo a rith nó dá éis), beidh deimhniú i scríbhinn, a airbheartós a bheith séalaithe le séala na Corparáide á rá go raibh suim shonraithe airgid dlite ar dháta an deimhnithe sin don Chorparáid de dhuine sonraithe, ar scór iasachta nó airleacain sonraithe ón gCorparáid, ina fhianaise prima facie, aon tráth laistigh de mhí i ndiaidh an dáta a bheas airbheartaithe a bheith ar an deimhniú sin agus gan cruthúnas ar shéala na Corparáide ná ar a ghreamú go cuí den deimhniú sin, go bhfuil an tsuim atá sonraithe sa deimhniú sin dlite, agus go bhfanann sé dlite, don Chorparáid den duine agus ar an scór a bheas sonraithe sa deimhniú sin. (a) aistreoidh Coimisiún na Talmhan na bannaí talmhan iomarcacha san (maraon leis an ús oiriúnach a bheidh fásta ortha o dháta a dtabhartha amach go dtí an lá deiridh chun díbhinní ortha d'íoc) chun cuntais choigeartuithe i leabhair Choimisiún na Talmhan; [EN] —Chun críche aon aith-dhíola, isé teora a bheidh leis an méid a roimh-íocfar i ngach cás ná £3,000, ach féadfar dul thar an teorainn sin pé faid a chífar do Choimisiún na Talmhan a bheith ceart in aon chás ina bhfuil sé oiriúnach, dar le Coimisiún na Talmhan, an tsuim a bheadh le roimh-íoc do bheith níos mó ná £3,000. —I gcás ina ndearna Coimisiún na Talmhan no ina ndéanfaid ina dhiaidh seo píosa talmhan dath-dhíol fén Irish Land (Provision for Sailors and Soldiers) Act, 1919, ar phraghas mhéaduithe agus gurb é rud fé ndeár an praghas méaduithe sin, in iomlán no i bpáirt, ná caithteachas ar fheabhsú do rinne Coimisiún na Talmhan ar an talamh san no ina thaobh tar éis an 1adh lá dAbrán, 1922 (peca roimh an Acht so do rith é no dá éis sin) as airgead do chuir an Rialtas Briotáineach ar fáil no daisíoc sé, déanfar oiread den bhlianacht cheannaigh do híocadh isteach i gciste na mblianachtaí ceannaigh no i gciste na mbannaí talmhan (peca aca é) alos an phraghais sin is ionchurtha i leith an chaithteachais sin díoc leis an Rialtas Briotáineach no do chur i gcreidiuint do i pé slí cheapfaidh an tAire Airgid le rialacháin a dhéanfa sé fén alt so agus féadfar a ordú leis na rialacháin sin cadé an tslí ina ndéanfar amach an cion den bhlianacht cheannaigh is ionchurtha i leith an chaithteachais sin. —(1) Más rud é, ar iarratas fé alt 44 den Acht Talmhan, 1931, ar n-a leasú le hachtacháin ina dhiaidh sin (ar a n-áirmhítear an tAcht so), gur deimhin le Coimisiún na Talmhan an paiste talmhan le n-a mbainfidh an t-iarratas san do bheith á shealbhú ag an iarratasóir fé réir cíos-mhuirir bhliantúil shíorraí do bunuíodh tríd an bpaiste talmhan san do dheonadh no do leithliú i mbith-dhílse agus do muirearuíodh leis an deonadh no leis an leithliú san ar an bpaiste talmhan san i bhfábhar an duine ba dheontóir sa deonadh no sa leithliú san, beidh feidhm ag an alt san 44, ar n-a leasú amhlaidh, maidir leis an bpaiste talmhan san fé is dá mba dheontas feirm-dhílse fé n-a mbeadh an paiste talmhan san á shealbhú an deonadh no an leithliú san agus fé is dá mba chíos feirm-dhílse ar n-a chur in áirithe leis an deontas feirm-dhílse sin an cíos-mhuirear bliantúil síorraí sin. [EN] (5) I gcás aon oifigigh don tseana-choiste a thiocfaidh, de bhuadh an Achta so, chun bheith ina oifigeach don Bhord déanfar, chun crícheanna Coda IV d'Acht 1925, mar a leasuítear í le hAcht 1927, agus mar a bheirtear feidhm di leis an alt so, seirbhís an oifigigh sin fén seana-choiste d'áireamh mar sheirbhís mar oifigeach don Bhord. (5) I gcás ina bhfuil feidhm ag fo-alt (4), déanfaidh an tAire cibé deontas nó deontais a bheidh ar cóimhéid leis an méid a thabharfaí, murach an fo-alt seo, do scoileanna faoi fho-alt (2) a thabhairt, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, don chomhlacht dá dtagraítear san fho-alt sin nó dá chomharba, agus déanfaidh an comhlacht sin aon deontas nó deontais den sórt sin a chur chun feidhme ar mhaithe le mic léinn sna scoileanna sin. 1937, Uimh. 18 . 5. —(1) Faoi réir cibé díolúintí a fhorálfar le rialacha nó faoi rialacha arna ndéanamh ag an Aire Airgeadais, ní bhfaighidh duine aon íocaíocht as airgead a sholáthróidh an tOireachtas le haghaidh seirbhísí neamh-éifeachtúla mura rud é, maidir leis an íocaíocht sin, go mbeidh an duine a gheobhaidh an íocaíocht nó cibé duine eile a fhorálfar mar a dúradh tar éis an dearbhú a bheidh forordaithe leis na rialacha sin a dhéanamh os comhair duine den tuairisc a bheidh forordaithe leis na rialacha nó (i gcás ina gceanglófar sin ag údarás a bheidh forordaithe amhlaidh) os comhair duine a mbeidh an t-údarás sin tar éis é a chinneadh de réir na rialacha, agus go dtacófar leis an dearbhú le haon dearbhú is gá leis na rialacha nó fúthu a dhéanamh ag duine den tuairisc sin, nó ag duine a mbeifear tar éis é a chinneadh, mar a dúradh. —(1) Féadfaidh an Rialtas le hordú a fhoráil go mbeidh, faoi réir cibé eisceachtaí agus modhnuithe (más ann) a shonrófar san ordú, ag na forálacha sin den Acht seo a bhaineann le craolta teilifíse nó le fuaim-chraolta agus a shonrófar amhlaidh feidhm maidir le gléas teileagrafaíochta neamhshreangaí a oibriú trí fhuinneamh leictreamhaighnéadach a astú (i gcontráracht lena ghlacadh)— [EN] (b) más mó méid an chúitimh sin ná praghas fuascailte na blianachta san agus riaráiste na blianachta san (más ann dó), a ordú le n-a mbreith go n-íocfar le Coimisiún na Talmhan an tsuim sin iarrfaidh Coimisiún na Talmhan agus nach mó ná méid an praghais fhuascailte sin agus an riaráiste sin (más ann dó). (2) Is leis na Rialacha atá sa Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht so a regleálfar có-dhéanamh, imeachta, agus cuntaisí bordanna sláinte, agus sealbhaíocht oifige a mball. (2) Beidh cumhacht ag údarás tithíochta, i ndáil le teaghaisí a soláthraíodh, a sholáthrófar nó, i dtuairim an údaráis, is gá, san am le teacht, a sholáthar faoin Acht seo, go soláthróidh siad agus, más oiriúnach leo, go gcoiméadfaidh siad i ndea-ordú agus i ndea-dheis bóithre, siopaí, faichí imeartha, ionaid áineasa, páirceanna, plásáin, spásanna oscailte, láithreáin le haghaidh ionaid adhartha, monarchana, scoileanna, oifigí agus foirgnimh eile nó talamh agus cibé oibreacha nó seirbhísí eile a bheidh, i dtuairim an údaráis, fóinteach i ndáil le riachtanais na ndaoine dá mbeidh na teaghaisí arna soláthar nó i ndáil le riachtanais na ndaoine sin agus dhaoine eile. 26. —(1) Tráth nach déanaí ná sé mhí tar éis dheireadh gach bliana airgeadais de chuid na Comhairle, tíolacfaidh an Chomhairle tuarascáil i scríbhinn don Aire faoina cuid gníomhaíochtaí le linn na bliana sin. 30. —Féadfidh an Bord connra do dhéanamh le haon Aire is ceann ar Roinn Stáit do bunuíodh leis an Acht Airí agus Rúnaithe, 1924 (Uimh. 16 de 1924) no le haon chólucht reachtúil fé chúram aon Aire den tsórt san agus féadfidh an tAire sin no an cólucht reachtúil sin, le toiliú an Aire Airgid, connra do dhéanamh leis an mBord, chun seirbhísí do dhéanamh agus abhair do sholáthar don Bhord maidir leis an mBord dfheidhmiú na gceart a bronntar air agus do chólíona na ndualgas a cuirtear air leis an Acht so, agus ar bheith déanta daon chonnra den tsórt san déanfidh an tAire sin no an cólucht reachtúil sin agus a chuidsean no a gcuid-sean oifigeach agus seirbhíseach seirbhísí agus soláthróid abhair don Bhord do réir an chonnartha san. 95. —(1) Coimeádfaidh an Bord gach leabhar cuntaisí agus gach leabhar agus breacachan eile is ceart agus déanfaid, laistigh de thrí mhí tar éis deireadh gach bliana, ráiteas ar chuntaisí (agus é iniúchta agus deimhnithe go cuibhe ag iniúchóir a cheapfaidh an Bord le toiliú agus le haontú an Aire) in aghaidh na bliana san dullamhú agus é do chur chun an Aire agus chun gach ceadúnaí agus chun an Bhúird Mharguithe Muc. Treoraíonn an tAire Oideachais agus Scileanna, de bhun na cumhachta atá in Alt 24 den Acht Oideachais (arna leasú), fostóirí na rialacháin agus na nósanna imeachta a fheidhmiú, mar a luaitear, le haghaidh cúntóirí riachtanas speisialta (CRSanna) fostaithe i bpoist CRS atá maoinithe ag airgead a chuireann an tOireachtas ar fáil. 26. —Gan dochar do dhualgaisí agus do chomhachta na gCoimisinéirí fé sna hAchtanna chun Dréineáil do Choinneáil Suas, 1866 agus 1924, déanfidh na Coimisinéirí gach ceanntar dréineála a déanfar fén Acht so do scrúdú uair amháin ar a luíod i ngach cúig bliana, agus láithreach tar éis ceanntar dréineála do scrúdú amhlaidh cuirfidh na Coimisinéirí chun comhairle na contae no chun comhairlí na gcontaethe uile agus fé seach ina luíonn an ceanntar san tuarasgabháil ar staid deisiúcháin agus ar chor ghenerálta na n-oibreacha dréineála sa cheanntar san. (2) Iocfidh Coimisiún na Talmhan le haon atúrnae, gníomhaire talmhan, innleoir, no suirbhéir den tsórt san a fostófar amhlaidh pé costaisí agus luach saothair a cheadóidh an Coimisinéir Breithiúntais agus féadfidh Coimisiún na Talmhan iad do bhaint den té gur mar gheall ar a fhaillí ba ghá an íocaíocht san do dhéanamh. —Na suimeanna is iníoctha in aghaidh na bliana 1948-49 agus gach bliana ina dhiaidh sin as an gCuntas Cánachais Áitiúil faoi na hachtacháin seo a leanas, eadhon, fo-alt (2) dalt 58 den Local Government (Ireland) Act, 1898, agus fo-alt (2) dalt 5 den Local Government (Ireland) Act, 1902, déanfar, in ionad iad díoc sa tslí a foráltar leis na hachtacháin sin, iad díoc isteach sa Shát-Chiste nó iad a chur chun tairbhe don Stát-Chiste i pé slí a ordós an tAire Airgeadais. (b) Ní dhéanfar aon duine a bheidh ceaptha go cuí faoi mhír (a) a chomhaireamh le linn líon íosta nó uasta na gcomhaltaí den choiste sin, mar a forordaíodh faoi Achtanna na gCuideachtaí, 1963 go 1986, a bheith á ríomh, ná a chur as oifig mar chomhalta den choiste, gan toiliú an Bhainc. [EN] (3) Déanfar gach suim bhliantúil agus gach suim bhreise is iníoctha ag tionónta fén alt so do chur mar mhuirear ar an ngabháltas gur mar gheall air a bheidh sé iníoctha, agus san i slí go mbeidh tosach acu ar gach leas agus eire (peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin do cruthnuíodh iad) a dheineann deifir don ghabháltas san an uair sin agus, chun gach suim den tsórt san do bhaint amach, beidh ag Coimisiún na Talmhan na meáin chéanna atá acu chun tráthchodacha de bhlianachtaí ceannaigh a bheidh gan íoc do bhaint amach. Seachnóidh an Coimisiún aistriú da leithéid sin, chomh fada agus is féidir, má bhionn airgead nó sócmhainní insóinseáilte ar seilbh aige sna hairgid reatha atá ag teastáii uaidh. (5) Má deintear, le haon bhreith i dtaobh tailimh a bheidh fé bhlianacht talamh-cheannaigh de thurus na huaire, a shocrú go n-íocfar aon airgead le Coimisiún Talmhan na hÉireann, déanfaidh Coimisiún Talmhan na hÉireann, ar an airgead san d'íoc leo, é chur fé mar is oiriúnach leo chun riaráiste na blianachta san (más ann do) do ghlanadh agus mar chabhair chun na blianachta san d'fhuascailt no ar cheachtar slí acu san. 8. —(1) Íocfar, faoi réir rialachán, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, liúntas (dá ngairtear liúntas cúnaimh shóisialaigh san alt seo) le bean— —(1) Athghairmtear leis seo alt 9 den Acht Talmhan, 1936, agus ina ionad san achtuítear leis seo, i gcás Coimisiún na Talmhan dfháil seilbhe gabháltais no do thógaint paiste talmhan o dháilí mar gheall ar fhaillí in íoc aon airgid no ar choinníoll do bhriseadh no ar aon fhaillí eile agus airgead ar bith do bheith dlite do Choimisiún na Talmhan alos an ghabháltais no an phaiste sin mar gheall ar aon bhlianacht cheannaigh no blianacht eile no aon chíos no ús no íocaíocht eile ar bith, go bhféadfaidh Coimisiún na Talmhan, le toiliú an Aire Airgeadais, an gabháltas san dath-dhíol no an paiste sin dath-dháiliú agus iomlán an airgid no cuid áirithe den airgead a bheidh dlite amhlaidh glanta den chéanna agus go ndéanfaid, ar an ath-dhíol no ar an ath-dháiliú san do dhéanamh, an t-airgead a bheidh dlite amhlaidh no an chuid de a bheidh glanta den ghabháltas no den phaiste sin amhlaidh do scriosadh amach mar airgead nach féidir a bhaint amach. [EN] (2) An chéad lá gála bheidh gála den tsuim bhliantúil a luaidhtear sa bhfo-alt san roimhe seo den alt so iníoctha aige íocfaidh gach tionónta, ar ghabháltas a bheidh luaidhte i liost de ghabháltaisí ceanntracha cumhanga no i liost de ghabháltaisí ar thalamh nea-thionóntuithe, le Coimisiún na Talmhan, suim bhreise go mbeidh idir a méid agus méid na suime bliantúla san an cothrom céanna bheidh idir an tréimhse sin, idir an chéad lá gála san agus an chéad lá ina dhiaidh sin a bheidh dividenda iníoctha ar stoc do tugadh amach fén Irish Land Act, 1903, no fén Irish Land Act, 1909, no ar bhannaí talmhan (peca aca é), agus bliain. (d) is tionónta no is únaer ar ghabháltas no ar phaiste talmhan go mbeidh beartuithe ag Coimisiún na Talmhan dul fé chaiteachas i bhfuirm roimh-íoca no saor-dheontais chun tairbhe dhó no chun é fheabhsú. 19. —Tuigfear gur breithiúntas cúirte inniúla, do réir bhrí ailt 15 den Acht um Fheidhmiú Orduithe Cúirte, 1926 (Uimh. 18 de 1926), barántas do bhéarfaidh Coimisiún na Talmhan amach fé alt 28 den Acht Talmhan, 1933, agus an t-airgead a deimhneofar leis an mbarántas san do bheith dlite tuigfear chun crícheanna an ailt sin 15 é bheith dlite do Choimisiún na Talmhan fén mbarántas san, agus dá réir sin beidh feidhm agus éifeacht ag Cuid II den Acht um Fheidhmiú Orduithe Cúirte, 1926, adubhradh, maidir leis an airgead san ach san fé réir an atharuithe go ndéanfar na focail “aon phróiseas de chuid na cúirte a thug an breithiúntas san” atá i mír (c) dfho-alt (1) den alt san 15 do léiriú mar fhocail a chialluíonn barántas do bhéarfaidh Coimisiún na Talmhan amach fén alt san 28. 8. —Leanfaidh an Chuid seo den Acht so i bhfeidhm faid a leanfas an Príomh-Acht i bhfeidhm agus ní níos sia ná san. (2) As airgead a sholáthróidh an tOireachtas isea a híocfar tuarastal no luach saothair eile na n-oifigeach agus na fuirinne a ceapfar fén alt so. 12. —I bhfeidhmiú gach comhachta no aon chomhachta chun rialacháin do dhéanamh a bronntar air leis an Acht so féachfaidh an tAire go cuibhe dfhorálacha na gconvensiún eadarnáisiúnta uile agus fé seach a bheidh daingnithe de thurus na huaire ag Rialtas Shaorstáit Éireann agus mar cheangal ortha. cuirfear an difríocht idir an gcíos san no an t-iomlán san (agus cíos, costaisí agus caiteachas d'áireamh), pé'ca aca é, agus an tsuim a dhéanfadh riaráiste cíosa socruithe mara mbeadh san, cuirfar í i gcoinnibh an airgid a bheidh iníoctha ag an tionónta in ionad cíosa fé mar a foráltar ina dhiaidh seo anso agus luíodófar dá réir an íocaíocht chó-réire a dhéanfidh Coimisiún na Talmhan. Féadfaidh an Coimisiún aon talamh a cheannach agus a thógaint ar léas, agus aon áitreabh a dhéanamh, a threalmhú agus a chothabháil, is dóigh leis is gá chun a fheidhmeanna a chomhlíonadh agus féadfaidh aon talamh nó áitreabh den tsórt sin nach mbeidh ag teastáil uaidh a thuilleadh chun na críche sin a dhíol nó a léasú. (2) Na suimeanna airgid uile is iníoctha le Coimisiún na Talmhan fén alt so le linn airgead ceannaigh no cúiteamh do bheith á dháiliú beid iníoctha amhlaidh roimh gach íocaíocht eile ach amháin— [EN] (2) Déanfidh an díoltóir, i gcúrsaí idir an díoltóir agus Coimisiún na Talmhan, Bannaí Talmhan a tabharfar amach do réir an ailt seo do ghlaca mar chó-ionannas a gcothruim den airgead ceannaigh, agus éinne na mbeidh comhacht aige chun díol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, bíodh nách únaer amuich is amach é, féadfa sé connra ceannaigh déanach do dhéanamh bíodh gur i mBannaí, do réir an ailt seo, a bheidh an t-airgead ceannaigh le n-íoc agus nách in airgead. (a) maidir le háitreabh rialaithe (Acht 1923), an tsuim a ndearbhaítear le halt 12 den Acht seo gurb í is cíos dleathach ar an áitreabh, (3) Ní bhaineann an t-alt so le haon oifig dá luaidhtear sa Sceideal don Acht so ná le haon oifig nách amach as airgead a sholáthruíonn an tOireachtas a híoctar an luach saothair a ghabhann léi. —(1) Féadfaidh an tAire Airgeadais, i rith na dtrí bliana dar tosach an lú lá dAibreán, 1961, deontais a thabhairt don Ród-Chiste as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. (3) Má théigheann Coimisiún na Talmhan, fé údarás do bhéarfaidh an Bínse Athchomhairc uatha fén bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so, i seilbh ghabháltais sara mbeidh a phraghas ath - thógainte ceaptha, déanfaidh Coimisiún na Talmhan, nuair a bhéarfar amach bannaí talmhan in íoc an phraghais ath-thógainte sin, ús ar an bpraghas ath-thógainte sin díoc, leis an duine bheidh i dteideal an phraghais ath-thógainte sin, ón dáta ar a raghaidh Coimisiún na Talmhan i seilbh an ghabháltais sin amhlaidh go dtí an dáta ar a dtabharfar amach na bannaí talmhan san do réir an ráta per annum ar a mbeidh an t-ús ar na bannaí talmhan san iníoctha. (5) I gcás aon oiriúnuithe do dhéanamh, de bhun orduithe fén alt so, i ngléasra gnóthais iompair, íocfaidh an tAire, amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le húnaerí an ghnóthais iompair sin, mar chúiteamh alos an chostais a bheidh curtha suas aca ag déanamh na n-oiriúnuithe sin, an méid sin ar a gcó-aontófar le toiliú an Aire Airgeadais no, cheal có-aontuithe, ar a gcinnfear do réir forálacha déanfar le reacht. (2) Ar an lú lá d'Aibreán tar éis an tAcht seo a rith, agus d'éis an lae sin, scoirfear de choimeád gach cláir a bhí á choimeád faoi Chuid III d'Acht 1948 agus, dá réir sin, déanfar gach duine a bhí, díreach roimh an lá sin, ina sheirbhíseach bunaithe do réir bhrí Achta 1948 d'áireamh, ar an lá sin agus dá éis, mar dhuine atá scortha de bheith ina sheirbhíseach bunaithe den tsórt sin. 42. —I dteanta na dtailte atá fachta agus ar seilbh cheana ag na Coimisinéirí no a thógfidh na Coimisinéirí fé chomhachta an Achta so, féadfidh na Coimisinéirí le có-aontú, aon mhéid tailimh nách mó ná fiche acra do cheannach chun crícheanna nea-ghnáthacha a bhaineann le n-a ngnó. (2) Beidh an luach saothair agus na liúntais i leith caiteachas, más ann, a chinnfear de réir fho-alt (3), iníoctha ag an Aire, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le duine a cheapfar faoi alt 17(2) chun athbhreithniú neamhspleách a sheoladh. (3) Is é an ráta úis an ráta úis is infheidhme de thuras na huaire maidir le fiach breithiúnais shibhialta de chuid na hArd-Chúirte. ( d ) aon eagraíocht ar eagraíocht thoirmiscthe í i dTuaisceart Eireann de réir bhrí alt 21 d & apos ; Acht Pharlaimint na Breataine dar teideal an Northern Ireland ( Emergency Provisions ) Act , 1978 . , Maidir leis an dearbhú bainistíochta, beidh ar áireamh i gcomhaontuithe den sórt sin, ar a laghad, an oibleagáid ar na heintitis sin ráiteas a sholáthar gach bliain don Choimisiún ina ndearbhaítear gur úsáideadh agus gur cuireadh i gcuntas na cistí de chuid an Aontais, le linn na bliana airgeadais lena mbaineann, i gcomhréir le hAirteagal 154(3) agus (4) agus i gcomhréir leis na hoibleagáidí a leagtar síos i gcomhaontuithe den sórt sin. Leagann Acht Toghcháin Áitiúil (Nochtadh Síntiúis agus Caiteachais) 1999 (leasaithe), amach fráma oibre chun déileáil le síntiúis poiblí arna bhfáil ag baill Comhairlí Áitiúla. (5) Nuair a thabharfaidh oifigeach aistrithe fógra don Aire gur mian leis imeacht, fén alt so, as seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann agus a admhóidh an tAire no a dhaingneoidh an Bord a cheart chun imeacht amhlaidh, tuigfear gur scuir Rialtas Shaorstáit Éireann an t-oifigeach san do réir bhrí Airtiogal 10 den Chonnra agus beidh sé i dteideal cúitimh fén Airtiogal san dá réir sin. (4) I gcás sealbhóir oifige lena mbaineann treoir faoin alt seo a bheith freisin i seilbh oifige faoi Roinn Stáit, measfar, chun críocha an ailt seo, gur de bhuaidh na hoifige tosaigh sin a fuair sé aon táillí nó airgead eile a bheas faighte aige de bhuaidh na hoifige deiridh sin. —(1) I gcás Coimisiún na Talmhan do bheith chun feidhmithe do dhéanamh ar a gcomhachta chun gabháltais no coda de ghabháltas dath-thógaint bhéarfaid sa tslí orduithe don duine dheallruíonn bheith i seilbh an ghabháltais mar thionónta fógra á rá go bhfuilid chun an ghabháltais no coda den ghabháltas dath-thógaint mara ndeintear, laistigh den am orduithe, achuinge do thíolacadh do Choimisiún na Talmhan á impí ná déanfaí an gabháltas no an chuid de (peca aca é) dath-thógaint gan tuilleadh fiosrúcháin. [Iarmartach.] 560. —(1) Na hoifigigh go léir a ceapadh faoi na hachtacháin aisghairthe agus a bheidh i seilbh oifige díreach roimh thosach feidhme an Achta seo leanfaidh siad de bheith i seilbh oifige ionann agus dá mba faoin Acht seo a ceapadh iad. 34. —I gcás tailte do dhílsiú i gceannuitheoir fé aon Acht Talamh-Cheannaigh roimh an Acht Talmhan, 1923 , agus gan na cearta spóirt (seachas cearta iascaigh) ar na tailte sin no os a gcionn do dhílsiú amhlaidh, féadfaidh Coimisiún na Talmhan, más dóich leo go raghadh sé chun leasa don tír na cearta san do thógaint agus iad do dhílsiú i ndílseánaigh na dtailte gur ortha no os a gcionn a feidhmítear iad mar ní ghabhann leis na tailte sin agus má bhíonn na dílseánaigh sin sásta na cearta san do cheannach, ordú do dhéanamh ag dearbhú an lae cheaptha maidir le gach ceart acu san agus ag dílsiú an chéanna i gCoimisiún na Talmhan ar phraghas a híocfar i mbannaí talmhan agus a dhéanfaidh na Coimisinéirí Tuaithe (cheal có-aontuithe) a shocrú, fé réir chirt athchomhairc chun an Bhínse Athchomhairc. (2) Gach éileamh a rinne oifigeach aistrithe go cuibhe i scríbhinn fén Acht um Chúiteamh Stát-Sheirbhíse (Oifigigh Aistrithe), 1929 (Uimh. 36 de 1929) , an 31adh lá de Dheire Fómhair, 1938, no roimhe sin, ar chúiteamh de dhruim an Bhunreachta do theacht i ngníomh, cuirfear fé bhráid an Bhúird é, agus déanfaidh an Bord é éisteacht agus breith do thabhairt air, do réir an Achta san. 2 .— (1) Déanfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, ciste a bhunú ar a dtabharfar, agus dá ngairtear san Acht seo, an Ciste Carbóin, chun críche, faoi réir fho-alt (8), Aonaid Kyoto agus aon ionstraimí nó sócmhainní eile den sórt sin de réir fhorálacha an Choinbhinsiúin agus Phrótacal Kyoto a fháil thar ceann an Stáit, lena n-áirítear ar scór comhaontuithe láithreacha nó comhaontuithe sa todhchaí lena bhfuil an Stát, nó lena dtiocfaidh an Stát chun bheith, faoi cheangal, agus chun aon chríche atá bainteach leis an bhfeidhm sin a chomhall nó atá teagmhasach leis an gcéanna. 27. —(1) Féadfaidh comhairle chontae, le toiliú an Aire, airgead a fháil ar iasacht ar urrús an ráta chontae chun go dtabharfaidís ar iasacht, do na coimisinéirí ar bhaile nach ceantar uirbeach agus atá sa chontae, aon tsuimeanna a theastós ó na coimisinéirí chun aon chumhachta, feadhma nó dualgais dá gcuid a fheidhmiú nó a chomhlíonadh. [EN] (2) An chumhacht at� ag �dar�s tith�ochta faoi alt 56 den Phr�omh-Acht chun teaghais� a shol�thar agus faoi alt 57 den Acht sin chun l�ithre�in a shol�thar chun cr�ocha t�g�la, measfar, i gc�s comhairle contae, go bhfola�onn s�, agus gur fholaigh s� riamh, cumhacht chun teaghais� n� l�ithre�in (de r�ir mar a bheidh) a shol�thar i mbaile sa chontae ar a bhfuil coimisin�ir� faoin Towns Improvement (Ireland) Act, 1854, amhail is d� mba rud �, chun cr�che an sol�thar sin a dh�anamh, gur chuid de limist�ar feidhmi�ch�in na comhairle an baile. [EN] (2) Aisíocfaidh an tAire le gach Aire Stáit, le Coimisinéirí na nOibreacha Poiblidhe in Éirinn, agus le Coimisiún Talmhan na hÉireann fé seach, as airgead ar n-a sholáthar ag an Oireachtas, an t-airgead uile (más aon chuid é) do chaith sé no siad ar aon athshuidheamh no deisiú den tsórt a luaidhtear sa bhfo-alt san roimhe seo den alt so. —(1) Tar �is aon atharuithe a bheidh riachtanach do dh�anamh orra, f�adfaidh an t-Aire um Airgead rialach�in do dh�anamh chun aon cheann dfhor�lacha Achtanna na gCustum do chur i mbaint le haon earra� daistri� de th�r isteach i Saorst�t �ireann no amach as agus, go sonnr�ch, f�adfaidh na rialach�in:— [EN] (2) Má bhíonn in aon cheann de sna rialacháin um dhéanamh no de sna rialacháin um shuirbhéireacht no de sna rialacha radiothelegrafaíochta, is rialachán no riail is infheidhmithe mar adubhradh agus is ceann ar n-a dhéanamh tar éis tosach feidhme na Coda so den Acht so, má bhíonn ann, dar leis an Aire, éileamh den tsórt san roimhráite, déanfar é do leagadh fé bhráid gach Tighe den Oireachtas chó luath agus is féidir é tar éis a dhéanta. 58. —(1) Fé réir forálacha an ailt seo íocfar amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le gach duine raghaidh fé chostaisí de chineál chaipitiúil chun díonadh ar aer-ruathar de shaghas a bheidh ceaduithe ag an Aire do chur ar fáil no chun a áirithiú go gcuirfear é ar fáil (in aon chontae-bhuirg, no in áit is baile-líomatáiste sceidealta do réir bhrí Coda II den Acht so) i gcóir daoine ar fostú ag an duine sin (ar shlí seachas i bhfoirgint a bheidh á sealbhú ar fad no nach mór ar fad mar scoil, mar choláiste, mar thigh ósta, mar thigh bidh, mar chlub, mar áit siamsa no áit áineasa phuiblí, mar ospidéal no mar thigh banaltrais), deontas is có-mhéid leis an gcion oiriúnach den mhéid sin de sna costaisí sin a mheasfaidh an tAire do bheith réasúnta. (10) Íocfaidh an tAire Airgeadais leis an gCláraitheoir, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, suim na muirear réasúnach a bheidh air, gan dul thar cibé suim a bheidh ceadaithe ag an Aire sin, i leith chomhlíonadh a dhualgas faoin alt seo ag an gCláraitheoir. Má bhíonn an tUachtarán as láthair nó má bhíonn ar míthreoir go sealadach, nó má bhíonn ar míthreoir go buan agus go suífear sin mar a shocraítear le halt 3 d’Airteagal 12 den Bhunreacht seo, nó má tharlaíonn é d’éag nó é d’éirí as oifig nó é a chur as oifig, nó má theipeann air cumhachtaí is feidhmeanna a oifige nó aon cheann díobh a oibriú is a chomhlíonadh, nó má bhíonn oifig an Uachtaráin folamh, is Coimisiún a bheas comhdhéanta mar a shocraítear in alt 2 den Airteagal seo a oibreos is a chomhlíonfas na cumhachtaí is na feidhmeanna a bhronntar ar an Uachtarán leis an mBunreacht seo nó faoi. 17. —Ní bheidh feidhm ag an Public Authorities Protection Act, 1893, maidir le haon chaingean, inchúiseamh ná imeacht i gcoinne an Bhoird ná i leith aon ghnímh, faillí nó mainneachtana ag seirbhíseach nó gníomhaire don Bhord ina cháil mar sheirbhíseach nó gníomhaire don Bhord. (3) Gach aon údarás, comhacht agus dualgas a haistrítear leis an alt so agus a bhí, roimh rith an Achta so, infheidhmithe no le có-líona ag Bord na gCeanntar gCumhang no ag aon bhaill no ball den Bhord san, o am rithte an Achta so agus dá éis beid infheidhmithe agus có-líonfar iad ag Coimisinéirí Talmhan na hÉireann (lasmuich den Choimisinéir Bhreithiúntais), ach fé réir chirt (má bhíonn ann) den tsórt a bhí ann roimh rith an Achta so, chun athchomharc (maraon le hathchomharc tré mhíníu cúise do dhéanamh no tré phuinte dlí do chur fé bhreith) do dhéanamh chun Coimisinéir Breithiúntais Choimisiún Talmhan na hÉireann. (3) I gcás in ar dhin duine adeir gurb oifigeach aistrithe é cúiteamh fé Airtiogal 10 den Chonnra d'éileamh ar an Aire roimh an Acht so do rith agus in ar dhin an tAire, ar dhéanamh an éilimh sin, an cúiteamh san do dheona no do dhiúltú don duine sin agus nách ionann an deona no an diúltú san agus deona no diúltú cúitimh a fógartar leis an gCó-aontú atá leagtha amach sa Chéad Sceideal a ghabhann leis an Acht so do bheith ina shocrú dheiridh dhochlaoite ar éileamh an duine sin ar chúiteamh fén Airtiogal san 10, féadfaidh an duine sin, aon uair tar éis an Achta so do rith, a iarraidh ar an Aire an t-éileamh san do chur fé bhráid an Bhuird agus ar a iarraidh sin air déanfaidh an tAire (fé réir na heisceachta a dintear anso ina dhiaidh seo) an t-éileamh san do chur fé bhráid an Bhuird agus leis sin deighleálfaidh an Bord leis an éileamh san fé is ná déanfaí an cúiteamh san do dheona no do dhiúltú amhlaidh (pe'ca aca é). (b) nuair a bheas na suimeanna muirearaithe á gcionroinnt amhlaidh ag na Coimisinéirí bhéarfaid áird chuibhe ar an gcomhréir a bheas idir na méideanna, de na lotaí nó na ranna talún uile agus fá seach sna tailte do sileadh nó do feabhsaíodh agus a sonnraítear i Sceideal A a ghabhas leis an Moladh Deiridh dar dáta an 30ú lá de Dheireadh Fómhair, 1860 (ach amháin na tailte a tuairiscítear sa Dara Sceideal a ghabhas le hAcht na Forghasa), a bheas suite i gContae an Chláir agus i gContae na Gaillimhe fá seach, agus bhéarfaid áird chuibhe freisin ar na tailte sin a tuairiscítear sa Dara Sceideal san do bheith eiscthe; déanfar an ní a chur faoi bhráid eadránaí a cheapfar faoi Acht 1919 agus déanfaidh an t-eadránaí sin é a chinneadh faoi réim agus de réir an Achta sin. (3) Má dhineann an dílseánach a ghabháltas d'fho-roinnt ar feadh tréimhse teoranta mar shocrú teaghlaigh no mar gheall ar réasún eile den tsórt san, féadfidh Coimisiún na Talmhan o am go ham le rialacháin ghenerálta a údarú don údarás chlárathachta clárú do dhéanamh ar an té a bheidh ag déanamh éilimh fé aon instruimid a dhin an dílseánach agus tré n-a gcruthuítear an fhoroinnt shealadach san agus tuigfar go mbeidh aontuithe ag Coimisiún na Talmhan le aon fho-roinnt dar tugadh éifeacht tré chlárú do réir na rialachán san. —(1) Má dhineann an tAire Airgid, laistigh de shé mhí tar éis rithte an Achta so, a dheimhniú i scríbhinn fé n-a láimh go raibh ar seilbh ag aon duine, roimh an 11adh lá dIúl, 1921, oifig sa tSeirbhís Shíbhialta a bunuíodh fé údarás Dháil Éireann agus, tar éis fónamh go leanúnach sa tSeirbhís Shíbhialta san, gur haistríodh é díreach o oifig sa tSeirbhís Shíbhialta san chun oifige i Seirbhís Shíbhialta an Rialtais Sheadalaigh a bhí ann le déanaí no Rialtais láithrigh Shaorstáit Éireann, tuigfar, chun crícheanna na nAchtanna Aois-líuntas, an duine sin do bheith ceaptha chun oifige i mbuan-tSeirbhís Shíbhialta Shaorstáit Éireann agus do bheith ag fónamh sa tSeirbhís sin ar dháta a cheaptha chun oifige sa tSeirbhís Shíbhialta a bunuíodh fé údarás Dháil Éireann agus ón dáta san amach, bíodh nách ar an gcuma a horduítear le hAlt 17 den Acht Aois-liúntas, 1859, a ceapadh é agus a soláthruíodh a thuarastal no a luach saothair. 3. Foilseofar gach bliain, i gcomhréir le hAirteagal 35(2) agus (3), na deontais go léir a dámhadh le linn na bliana airgeadais. 2. —Níl feidhm ag an Acht seo maidir le feithiclí de chuid Óglaigh na hÉireann nó de chuid fórsaí armtha Páirtí Chonarthaigh nó atá faoi rialú an chéanna. —(1) Gach colúcht a dhéanfaidh athchomharc chun an choiste athchomhairc no chun coiste athchomhairc um athscrúdú bhliantúil íocfaid táille fiche punt le Cléireach Dháil Éireann agus beidh sé ina choinníoll nach foláir a chólíonadh sara mbreithneofar an t-athchomharc san ag an gcoiste athchomhairc no ag an gcoiste athchomhairc um athscrúdú bhliantúil, do réir mar a bheidh, an táille sin díoc fé cheann na haimsire ceaptar leis an Acht so chun an athchomhairc sin do chur go dtí Cléireach Dháil Éireann no do sheachadadh dhó. [EN] (h) féadfaidh sí a fhoráil, i ndáil le ceapacháin a dhéanfar tar éis dáta an Achta seo a rith chun Oifig an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste, nach mbainfidh fo-alt (1) d'alt 2 d'Acht an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste (Leasú), 1944, le sealbhóir na hoifige sin ná le duine áirithe i seilbh na hoifige sin. [EN] (i) má bhíonn méad an chúitimh sin comhionann le, nó níos lú ná, praghas fuascailte na blianachta sin a bheidh cionroinnte ar an talamh lena mbaineann agus riaráiste (más ann) na blianachta sin—a ordú lena dhámhachtain go n-íocfar le Coimisiún na Talún iomlán an chúitimh nó cibé cuid den chúiteamh a iarrfaidh Coimisiún na Talún, nó (a) aon phost a ndéantar an luach saothair a ghabhas leis d'íoc go hiomlán nó go páirteach as airgead (seachas deontas aonair nó deontais ócáideacha nach n-athnuaitear ó bhliain go bliain) a sholáthraíos an tOireachtas, (2) Pé uair a bheidh duine gur cheaduigh an tAire Airgid ina thaobh fén bhfo-alt san roimhe seo ina oifigeach aistrithe do réir bhrí an Achta um Chúiteamh Stát-Sheirbhíse (Oifigigh Aistrithe), 1929 (Uimh. 9. —Aon lamháltas nó aon chuid de lamháltas a bheas le tabhairt do dhuine faoin Acht seo ag comhairle chontae do bhliain airgeadais lena mbaineann an tAcht seo, féadfar é a thabhairt trí nóta creidiúnais a eisiúint chuige á dhearbhú go bhfuil sé i dteideal creidiúnais i suim is comhionann le méid an lamháltais nó na coda in aghaidh na rátaí is iníoctha aige leis an gcomhairle chun seirbhíse na bliana airgeadais sin. [EN] (3) chun íoctha na n-íocaíochtaí leath-bhliantúla bheidh le níoc le Coimisinéirí na nOibreacha Puiblí in Éirinn fén gCuid seo den Acht so; —(1) Bh�arfaidh gach cuideachta �rachais don Aire sa bhfuirm agus sa tsl� orduithe, f� cheann s� m� tar �is deireadh gach bliana de bhlianta cuntasa�ochta na cuideachtan san, tuairisce�n ina dtaisbe�nfar alos gach gn�tha �rachais seachas gn� �rachais saoil no gn� �rachais tionnscail— Go nuige seo, ní dhearnadh aon rialacháin le haghaidh Thuaisceart Éireann faoi Acht 2003. Is iad na Explosives (Fireworks) Regulations (Northern Ireland) 2002, arna ndéanamh faoin Explosives Act, 1875, na rialacháin a chlúdaíonn Tuaisceart Éireann. Is féidir achoimre a dhéanamh ar an staid i dTuaisceart Éireann mar a leanas 82. —(1) Ní chuirfidh éinní atá san Acht so d'oblagáid ar an gCuideachtain earraí contúrthacha do ghlacadh chun iad d'iompar d'iarnród, ná ní dhéanfaidh dochar do chumhachta aon Aire Stáit fán Explosives Act, 1875, ná ní bhainfidh uathu, ná ní dhéanfaidh difir do bhailíocht ná d'oibriú aon orduithe, rialach nó fó-dhlí arna dhéanamh fá na cumhachta atá san Acht san. 2. —Má tháinig agus sa mhéid go dtáinig den Bhunreacht do theacht i ngníomh aon tseirbhíseach puiblí do scur as seirbhís Shaorstáit Éireann no as seirbhís Riaghaltais Shaorstáit Éireann, beidh feidhm agus éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:— —(1) Ní chuirfidh aon ní san Acht seo doblagáid ar an mBord earraí contúirteacha a ghlacadh chun iad diompar diarnród, ná ní dhéanfaidh docharú ná laghdú ar chumhachta aon Aire Stáit faoin Explosives Act, 1875, ná ní dhéanfaidh difir do bhailíocht ná doibriú aon orduithe, rialach nó fo-dhlí a rinneadh faoi na cumhachta atá san Acht sin. [EN] (6) Aon airgead a gheobhaidh an tAire, i ngach bliain airgeadais, seachas airgead ón gCiste nó airgead a sholáthróidh an tOireachtas, i dtaca le cáin mhótarfheithcle a bhailiú, lena n-áirítear i dtaca le faisnéis a chur ar fáil as taifid arna mbunú agus arna gcoimeád faoi alt 60 den Acht Airgeadais, 1993 (arna leasú le halt 86 den Acht Airgeadais, 1994), íocfaidh an tAire isteach sa Chiste é. Uimhir 31/1980: AN tACHT CUMANN FOIRGNÍOCHTA (LEASÚ), 1980
Uimhir 31 de 1980
AN tACHT CUMANN FOIRGNÍOCHTA (LEASÚ), 1980
ACHT DO LEASÚ AGUS DO LEATHNÚ AN DLÍ A BHAIN-EANN LE CUMAINN FHOIRGNÍOCHTA. [10 Nollaig, 1980]
"An Príomh-Acht"
1. —San Acht seo ciallaíonn "an Príomh-Acht" an tAcht Cumann Foirgníochta, 1976 .
Fóirdheontas i leith ús ar iasachtaí ó chumann.
2. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais agus faoi réir cibé rialacháin a dhéanfaidh an tAire le toiliú an Aire Airgeadais chun críocha an ailt seo, fóirdheontas a íoc, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le cumann i leith ús is iníoctha leis an gcumann maidir le haon tréimhse dar tosach an lú lá de Mheitheamh, 1977, nó aon lá dá éis ar iasachtaí a thug nó a thabharfaidh an cumann.
(2) Le linn méid fóirdheontais a íocfar le cumann faoin alt seo a bheith á chinneadh féadfar aird a thabhairt ar gach ní nó ar aon ní nó nithe díobh seo a leanas:
(a) an méid úis is iníoctha ag iasachtaithe ar iasachtaí a thug an cumann dóibh,
(b) an méid úis is iníoctha ag an gcumann le scairshealbhóirí sa chumann nó le taisceoirí leis an gcumann,
(c) cibé nithe eile (más ann) a bheidh forordaithe de thuras na huaire faoin bhfo-alt seo.
Leasú ar Alt 23 den Phríomh-Acht.
3. —Leasaítear leis seo an Príomh-Acht tríd an bhfo-alt seo a leanas a chur in ionad fho-alt (3) d'alt 23:
"(3) (a) I gcás duine ar comhalta de chumann nó taisceoir i gcum ann é a bhfuil aige i gcistí an chumainn suim airgid, nach mó ná cibé méid a bheidh ceaptha ag an gCláraitheoir ó am go ham chun críocha an fho-ailt seo, d'fháil bháis, féadfaidh an cumann an tsuim a íoc, gan ionadaíocht de réir bhrí an Achta Comharbais, 1965 , a bheith deonaithe i leith eastát an duine éagtha, leis an duine a mheasfaidh an cumann a bheith i dteideal í a fháil, cibé acu mar ionadaí pearsanta an duine éagtha nó ar shlí eile, ar an gcumann a bheith sásta le fianaise i ndearbhú reachtúil gur tharla an bás agus go bhfuil an duine a d'éiligh an tsuim nó ar éilíodh thar a cheann í i dteideal í a fháil.
(b) I gcás a ndéanfaidh cumann íocaíocht faoin bhfo-alt seo le duine nach é seiceadóir an duine éagtha lena mbaineann é, tabharfaidh an cumann, a luaithe is féidir, sonraí i scríbhinn maidir leis an íocaíocht d'Uachtarán na hArd-Chúirte.
(c) I gcás a ndéanfaidh cumann íocaíocht mar is cuí faoin bhfo-alt seo, beidh an íocaíocht bailí éifeachtúil maidir le haon éileamh in aghaidh cistí an chumainn ó aon duine a dhéanfaidh éileamh maidir le heastát an duine éagtha lena mbaineann ach beidh ag an duine a bheidh ag éileamh a leigheas i leith méid na híocaíochta in aghaidh an duine a ndearnadh an íocaíocht amhlaidh leis.".
4. —(1) Aisghairtear leis seo alt 12 d'Acht na dTithe (Forálacha Ilghnéitheacha), 1979 .
(2) D'ainneoin fho-alt (1), leanfaidh rialacháin a rinneadh faoi alt 12 d'Acht na dTithe (Forálacha Ilghnéitheacha), 1979 , agus a bhí i bhfeidhm díreach roimh thosach feidhme an Achta seo, d'fheidhm a bheith acu agus beidh éifeacht leo amhail is dá mba faoi alt 2 agus chun críocha an ailt sin a rinneadh iad.
5. —(1) Feadfar an tAcht Cumann Foirgníochta (Leasú), 1980 , a ghairm den Acht seo. (i) Duine amháin, arna cheapadh ag Aire Talmhaíochta Phoblacht na hÉireann, a bheas (mura dtarlaí roimhe sin é d'éag nó d'éirí as oifig nó é a dhícháiliú nó é a chur as oifig ag an Aire sin) i seilbh oifige go ceann ceithre bliana agus a bheas inathcheaptha; (b) féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais agus faoi réir na rialachán ordaithe, deontas a thabhairt freisin, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, i leith an athfhoirgnithe sin. Tugann Cuid 19 den Acht Rialtais Áitiúil 2001 i bhfeidhm, lena soláthraítear cumhacht ginearálta dúdaráis áitiúla le fodhlíthe a dhéanamh agus lena n-aisghairmtear Cuid VII den Acht Rialtais Áitiúil 1994. [EN] (a) ar iarratas á iarraidh go gclárófaí Coimisiún na Talmhan mar únaer ar aon talamh chláruithe ar n-a fháil ag Coimisiún na Talmhan (pe'ca roimh an Acht so do rith no dá éis sin é) fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, ná 63 .— (1) D’ainneoin úinéireacht ar mhórláthair árasán ainmnithe a aistriú chuig cuideachta bainistíochta faoi alt 59, déanfaidh an t-údarás tithíochta an mhórláthair árasán ainmnithe a bhainistiú agus a rialú i gcomhlíonadh a fheidhmeanna faoi Achtanna na dTithe 1966 go 2009, ar feadh na tréimhse dar tús an dáta a shonrófar san ordú aistrithe mórláithreach árasán chun críocha alt 59 (1) agus dar críoch an dáta a dhíoltar árasán sa mhórláthair árasán le tionónta an árasáin den chéad uair. [EN] (4) Má deintear gabháltas nua do sholáthar d'imirceach mar mhalairt ar sheana-ghabháltas, déanfar gach riaráiste blianachta ceannaigh, úis, cíosa no íocaíochta bliantúla eile (más aon riaráiste é) a bheidh ina muirear ar an seana-ghabháltas no iníoctha ina thaobh agus d'fhás tar éis an chéad lá gála sa bhliain 1933 agus do bhí dlite agus iníoctha ar dháta an tseana-ghabháltais d'aistriú chun Coimisiún na Talmhan agus fós méid gach costais agus caitheachais (más ann dóibh) fé n-a ndeachaidh Coimisiún na Talmhan roimh dháta an aistrithe sin in imeachta chun aon riaráiste den tsórt san do bhaint amach, déanfar, mara n-orduighidh Coimisiún na Talmhan a mhalairt, iad d'aistriú chun an ghabháltais nua agus do mhuirearú air, ag saoradh an tseana-ghabháltais, ar dháta agus o dháta an aistrithe sin agus beid ionbhainte amach as an ngabháltas nua díreach fé is dá mba alos an ghabháltais nua do bheadh an bhlianacht cheannaigh, an t-ús, an cíos no an íocaíocht bhliantúil eile sin iníoctha. (4) I gcás inar taifeadadh i ndeimhniú eadóirseachta a deonadh do dhuine faoi Acht 1935 ainm aon linbh leis an duine sin, measfar chun críocha an Achta seo gur deimhniú eadóirseachta faoi Acht 1935 an aifead sin. —(1) Pé uair a déanfar, do réir ailt 14 den Acht Talmhan, 1923, praghas fuascailte blianachta ceannaigh a bheidh ina muirear ar thalamh do thóg Coimisiún na Talmhan dáireamh agus deighleáil leis mar éileamh i gcoinnibh airgid cheannaigh na talmhan san, déanfar (dainneoin éinní atá in alt 3 den Acht Talmhan, 1923, mar a leasuítear san le halt 4 dAcht na mBannaí Talmhan, 1925 (Uimh. (d) ach amháin i gcás an pháirt den ghabháltas san a bheidh fo-churtha amhlaidh do bheith ar seilbh ag a fothionónta fé thionóntacht bhreithiúntais agus a furmhór do bheith ina talamh talmhaíochta no ina talamh féaraigh no cuid di ina talamh talmhaíochta agus cuid di ina talamh féaraigh, más dóich le Coimisiún na Talmhan go bhfuil an pháirt sin de shaghas nách ceart a fhaisnéis fén alt so gur gabháltas ar leithligh í féadfaid (dainneoin éinní atá san alt so) deighleail leis an ngabháltas san fé is dá mbeadh an pháirt sin de i seilbh tionónta an ghabháltais sin agus gan í fo-churtha ar cíos; 15.—Íocfar le gach gnáthchomhalta den Údarás as airgead a sholáthróidh an tOireachtas cibé caiteachais a cheadóidh an tAire le toiliú an Aire Airgeadais. (8) I gcás aon talamh do dhíol, má bhí gníomhaire ar fostú mar bhainisteoir ar an estát gur chuid de an talamh a díoladh, le toil únaera an tailimh féadfar pé suim a cheadóidh Coimisiún na Talmhan d'íoc leis an ngníomhaire i mBannaí Talmhan amach as an airgead ceannaigh nuair a scuirfe sé de bheith ag gníomhú mar ghníomhaire den tsórt san. [EN] Má bhíonn cíos is mó ná an luach bliantúil do rinneadh amach mar a horduítear leis an alt san 187 iníoctha ag an duine bheidh fé cháinmheas, ansan, nuair a bheidh méid an cháinmheasa fén riail seo á dhéanamh amach, ní déanfar aon laigheadú mar gheall ar an gcíos san, ach nuair a bheidh an duine bheidh fé cháinmheas ag íoc an chíosa san beidh sé i dteideal suim do bhaint agus do choimeád as, i dteanta na cánach ioncuim a bheidh sé i dteideal a bhaint as fé rialacha Sceidil A, suim is có-ionann le méid na cánach ar an mbreis a bheidh ag an gcíos ar an luach bliantúil sin agus an cháin sin do réir an ráta no na rátaí cánach do bhí i bhfeidhm i rith na tréimhse gur le n-a linn do bhí an íocaíocht san ag teacht chun bheith dlite. [EN] (2) Déanfaidh an tAire Airgeadais, maidir le gach suim nó iarmhéid ar tarscaoileadh a n-aisíoc nó cuid dá n-aisíoc, nó ar tarscaoileadh aisíoc an úis nó cuid den ús orthu de bhun fho-alt (1), ráiteas ina sonrófar na nithe seo a leanas a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas, eadhon: [EN] (4) Sa mhéid gur athchraoladh (cibé acu an chéad-athchraoladh nó aon athchraoladh ina dhiaidh sin é) ar chraoladh teilifíse nó ar fhuaim-chraoladh a rinne Radio Éireann roimhe sin ó áit sa Stát, craoladh teilifíse nó fuaim-chraoladh áirithe, agus go ndéanfar é trí ábhar a chraoladh a bheidh taifeadta ar scannán, ar thaifid nó ar shlí eile— (a) na beartais agus na cuspóirí de thuras na huaire, de chuid an Rialtais, údaráis Stáit, an Aire, údarás pleanála agus aon chomhlachta eile is údarás poiblí a bhfuil baint, nó a bhféadfaidh baint a bheith, ag a fheidhmeanna le pleanáil chuí agus le forbairt inchothaithe cathracha, bailte nó limistéar eile, uirbeach nó tuaithe, [EN] [EN] (2) Is as airgead a sholáthróidh an tOireachtas a dhéanfar íocaíochtaí a íocfaidh Aire na Seirbhíse Poiblí faoin alt seo. —(1) F�adfaidh an tAire, gach bliain airgeadais, deontais a mbeidh cib� m�id iontu a chead�idh an tAire, le toili� an Aire Airgeadais, a �oc leis an �dar�s as airgead a shol�thr�idh an tOireachtas chun a chumas� don �dar�s— [EN] (4) Na leighiseanna a tugtar leis an alt so do Choimisiún na Talmhan beid mar bhreis agus ní mar laigheadú ar aon leighiseanna eile atá acu cheana féin chun aon riaráiste den tsórt san roimhráite do bhaint amach. 35. —Ní déanfar aon phaiste talmhan a cheannuigh tionónta díshealbhuithe fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, ná aon stoc feirme ná áirnéis eile a solátharuíodh do thionónta dhí-shealbhuithe tré dheontas no iasacht fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, do chur ar fáil in aon ghnó-bhrise ná tré aon chúrsa no imeacht eile dlí, chun íoc, sásamh, no glana i bpáirt no go hiomlán do dhéanamh in aon fhiacha, inar rith no fé n-ar chuaidh an tionónta dí-shealbhuithe sin roimh an dáta na dtáinig an paiste talmhan dílsithe ann, nách fiacha atá dlite do Choimisiún na Talmhan. 1. —(1) Ní bunófar aon aicsean ná aon imeacht eile dlí ar chor ar bith, síbhialta na coiriúil, in aon chúirt dlí ná chothruim i Saorstát Éireann a los ná i dtaobh ná i leith aon ghnímh, ruda no ní a dineadh, laistigh no lasmuich de líomatáiste údaráis an Rialtais Shealadaigh no Rialtais Shaorstáit Éireann, tar éis an 27adh lá de Mheitheamh, 1922, agus roimh rith an Achta so 15. —(1) I gcás riail-phraghas gabháltais maraon leis an riaráiste cíosa socruithe (más ann dó) do dhul thar an méid aontóidh Coimisiún na Talmhan, tar éis an Achta so do rith, do roimh-íoc leis an gceannuitheoir chun an ghabháltais sin do cheannach, beidh feidhm agus éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:— —(1) Baineann an Chuid seo freisin le teaghais is teach nó árasán glanscartha ar leithligh arbh éard í díreach roimh an Acht Srianta Cíosa (Leasú), 1967, a rith teaghais rialaithe ar mó a luacháil inrátaithe— [EN] (2) Ní déanfar íocaíocht as ciste contae comhairle contae mura n-údaraítear sin do réir ailt 21 den Acht um Bainistí Chontae, 1940 (Uimh. 12 de 1940) , nó mura n-ordaí cúirt bhreithiúnais e. (a) féadfidh an tAire Airgid oiread agus is dó leis is ceart de sna costaisí agus de sna caithteachaisí sin d'íoc amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas; [EN] 11. —(1) Beidh na forálacha de mheabhrán agus rialacha cumainn foirgníochta, arna léamh le forálacha an Achta seo agus cibé rialacháin a bheidh déanta faoi a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire, ina gceangal— 9.—(1) Déanfaidh an tAire, i ndáil le bliain airgeadais áitiúil, deontas nach mó ná comhiomlán na lamháltas a thug an t-údarás faoi alt 3, 4 nó 6 den Acht seo sa bhliain airgeadais áitiúil a íoc, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le húdarás rátúcháin nó le húdarás tithíochta. (a) an tsuim a bheidh Coimisiún na Talmhan tar éis a íoc isteach i gciste na mbannaí talmhan amhlaidh; agus [EN] (3) I gcás atúrnae, gníomhaire talmhan, innleoir, no suirbhéir, a cheap an t-únaer, do bheith gan aon imeachta áirithe do phróiseacht le dícheall agus le héifeacht chuibhe dar leis an gCoimisinéir Breithiúntais beidh comhacht ag an gCoimisinéir Breithiúntais an t-atúrnae, gníomhaire talmhan, innleoir no suirbhéir sin do chur chun siúil agus pé duine no daoine is oiriúnach leis do cheapa in áit an duine a cuireadh chun siúil mar sin, agus beidh údaráis agus comhachta ag an duine no na daoine a ceapfar amhlaidh agus beidh teideal acu chun costaisí agus luach-saothair chó maith díreach is dá mbé an t-únaer a cheapfadh iad. (2) Cuirfar i mBanc na hÉireann, chun creidiúna d'Ard-Chuntasóir Shaorstáit Éireann, an t-airgead ceannaigh a thiocfidh as an díol san agus féadfidh na daoine go mbeidh teideal acu chun na leasanna a díoladh amhlaidh é tharrang amach fé mar is féidir airgead a lóisteáltar sa chúrt fé sna Lands Clauses Acts do tharrang amach, ach amháin ná beidh aon chostaisí iníoctha ag an mBárdas ar scór tarrang-amach an airgid sin. 16. —(1) I ngach bliain airgeadais, déanfar suim (ag ionadú na gcostas riaracháin a bhíodh ar an gCumann) dhá chéad agus chúig mhíle dhéag punt díoc as an gCiste agus a leithreasú i gcabhair ar an airgead a sholáthrós an tOireachtas le haghaidh caiteachas riaracháin na nAcht agus an Achta seo. (6) Aon oifigeach a haistreofar ó sheirbhís na Comhairle Contae chun seirbhíse an Bhardais de bhun scéime faoin Airteagal seo, agus ar lú ná dhá bhliain, tráth an aistrithe sin, a sheirbhís mar oifigeach bunaithe, do réir bhrí an Achta Rialtais Áitiúil (Aoisliúntas), 1948, don Chomhairle Chontae, measfar, chun críocha ailt 14 den Acht sin an t-oifigeach sin a bheith, ar an aistriú sin, tar éis éirí as oifig le ceadú scríofa ón gComhairle Chontae agus le toiliú an Aire. beidh feidhm ag alt 8A ( 16 ) maidir le léiriú an Sceidil seo mar atá feidhm aige maidir le léiriú alt 8A . , (2) Ní bhainfidh an díolúine a dheonaítear le fo-ailt (1) (a) agus (1) (b) le cáin i leith aon chíosa is iníoctha nó aon íocaíocht bhliantúil eile a bheidh le déanamh ag carthanas maidir leis na tailte, na tionóntáin, nó na hoidhreachtáin ná ní bhainfidh sí le haon chodanna de na tailte, de na tionóntáin nó de na hoidhreachtáin a úsáidtear nó atá ina sheilbh ag duine ar lú ná £150 iomlán a ioncaim bhliantúil ó gach bunadh arna mheas de réir forálacha an Achta seo. —(1) Nuair a bheidh Coimisiún na Talmhan ag roinnt airgid cheannaigh estáit bainfid as an méid den airgead cheannaigh is iníoctha le duine ar bith ná comhnuíonn i Saorstát Éireann aon fhiacha bheidh dlite ar an duine sin ag aon Aire no Roinn Rialtais no bheidh iníoctha aige le haon Aire no Roinn Rialtais agus ’na mbeidh fógra faighte ag Coimisiún na Talmhan ina dtaobh roimh íocaíocht do thabhairt don duine sin. 74. -Chun an tAcht so do chur in éifeacht féadfidh an Ard - Chomhairle, le h-Ordú, pé oiriúnuithe is dó leo is riachtanach no is ceart do dhéanamh ar aon achtachán, i dtaobh Ceannach Talmhan in Éirinn, a ritheadh sarar ritheadh an tAcht so, maraon le hoiriúnuithe ar achtacháin a bhaineann le díolacháin éstáití fé mar is gá chun an céanna do chur i mbaint le díolacháin gabháltaisí no paistí de thalamh nea-thionóntuithe. 3. -Má bhíonn aon tsealbhaire no saothruitheoir tailimh i gcontae tar éis aon tsíolta no abhar leasuithe dfháil o chomhairle na contae sin agus más rud é, roimh na síolta no na habhair leasuithe sin dfháil no mar choinníoll do ghaibh le n-a bhfáil (do réir mar bheidh), go mbeidh sé tar éis aon gheallúna do thabhairt fé n-a láimh no do thabhairt uaidh ar aon tslí eile go ndéanfa sé praghas na síolta no na n-abhar leasuithe do fuarthas amhlaidh díoc le comhairle na contae sin no tar éis teacht de dhruim aon gheallúna chun bheith freagarthach san íoc san, ansan, ar a chruthú gur tugadh í go cuibhe, féadfar an gheallúint sin do thairisgint agus glacfar í mar fhianaise in imeachta in aon chúirt chun an phraghais sin do bhaint amach dainneoin ná beifear tar éis forálacha an Stamp Act, 1891, fé mar a leasuítear no mar a hoiriúnuítear san le hachtacháin ina dhiaidh sin, do chólíonadh. [EN] (12) Cinnteoidh RTÉ, TG4 agus an conraitheoir clár seirbhíse teilifíse go ndéantar gach tráth a gcuid seirbhísí tairisceana éigeantaí a thairiscint lena gcraoladh nó lena n-atarchur (faoi réir comhaontú maidir le téarmaí úsáide atá cóir, réasúnach agus neamh-idirdhealaitheach) trí gach seirbhís teilifíse satailíte. I ngach cás den tsaghas san ní bheidh riaráiste cíosa, a tháinig dlite suas go dtí an chéad la gála sa bhliain 1924 agus an lá gála san d'áireamh, iníoctha ag an díoltóir. 4. —(1) Pé uair, tar éis rithte an Achta so, a dhílseoidh aon tailte le n-a mbaineann iascach no ceart iascaigh do réir bhrí alt 45 den Acht Talmhan, 1923 ( Uimh. 29 .— (1) Gan dochar do cheanglais Achtanna na gCuideachtaí i ndáil le leabhair chuntais chuí, coimeádfaidh an Ghníomhaireacht, i cibé foirm a cheadóidh an tAire le toiliú an Aire Airgeadais, gach leabhar cuntais cuí agus gach taifead cuntais cuí— —(1) Ní bheidh aon rud do rinne Coimisiún na Talmhan no duine amháin no níos mó de sna Coimisinéirí Talmhan roimh an Acht so do rith, peca i bhfeidhmiú comhachta reachtúla no i gcólíonadh dualgais reachtúil no ar shlí ar bith eile é, ionchonspóidthe tré agóid, athchomharc no eile ar an scór gan na Coimisinéirí Talmhan go léir no leor-uimhir de Choimisinéirí Talmhan do dhéanamh an ruda san no do ghabháil páirte ina dhéanamh no daontú le n-a dhéanamh. (6) I gcás duine a bheith i seilbh oifig uachtarán an Bhoird díreach roimh dháta an Achta seo a rith, leanfaidh sé de bheith i seilbh na hoifige sin d'ainneoin alt 16 den Phríomh-Acht a aisghairm leis an Acht seo. [EN] (b) Déanfidh na Coimisinéirí an tora a gheobhfar o gach díol den tsórt san do chur sa chéad dul síos chun aon airgead a bheidh dlite ar scór na blianachta d'íoc agus chun fuascailt do dhéanamh ar pé méid den bhlianacht san a bheidh, le linn an díola san, ina mhuirear ar an ngabháltas agus ar gach costas agus caitheachas fé n-ar chuadar maidir leis an díol san no ar aon tslí eile i dtaobh an ghabháltais sin agus íocfar a mbeidh fágtha dhe leis an té go mbeidh teideal aige chuige do réir dlí. —Sa ch�s gur dhin tion�nta gabh�ltais no go dtuigfar gur dhin s� connra ceannaigh agus, de dheascaibh tion�nta dfh�il bh�is no do bheith ar iarraidh no ar aon ch�is eile, gur deacair a fh�il amach c� ann go bhfuil tion�ntacht an ghabh�ltais d�lsithe, f�adfidh Coimisi�n na Talmhan duine dainmni� chun bheith in’ ionada� don tion�nta chun cr�cheanna an d�ola, agus f�adfid an gabh�ltas do dh�lsi� ann d� r�ir sin, ach an c�l a d�lseofar amhlaidh beidh s� ina ghream� ar ch�l an tion�nta agus an ionada� in ar d�ls�odh an gabh�ltas, agus beidh s� f� r�ir aon chearta no cothroma a thiocfidh as � do bheith ina ghream� amhlaidh. Dá chionn sin, ní hé amháin go bhfuil de cheart ag Comhalta ach tá de dhualgas air díolúine a ionadaí a tharscaoileadh in aon chás inarb é tuairim an Chomhalta go mbacfadh an díolúine cúrsa an cheartais agus gur féidir í a tharscaoileadh gan dochar don chríoch dá dtugtar an díolúine. (4) Láithreach tar éis rithte an Achta so déanfaidh an t-Aire um Rialtas Áitiúil rialacha i gcóir an fheidhmiúcháin a dhéanfaidh na comhairlí roimh-ráite ar na comhachta roinnteacháin agus ceapacháin roimh-ráite agus laistigh de shé seachtaine tar éis déanamh na rialacha san déanfaidh gach comhairle, na mbeidh na comhachta san aici, na comhachta roimh-ráite dfheidhmiú tríd an chontae riaracháin no an chontae-bhuirg, peca dhíobh é, do roinnt ina ceanntair vótaíochta den tsort san roimhráite agus tríd na háiteanna vótaíochta san roimh-ráite do cheapa, agus má theipeann ar aon chomhairle aon roinnt agus ceapa den tsórt san roimh-ráite do dhéanamh laistigh den sé seachtaine sin, no má dhineann aon chomhairle den tsórt san laistigh den sé seachtaine sin, aon roinnt no ceapa den tsórt san, agus, laistigh de dhá seachtain tar éis déanamh an ní sin, más rud é ná déanfaidh an t-Aire um Rialtas Áitiúil daingniú air, maille le hatharú air no gan atharú air, féadfaidh an t-Aire roimh-ráite féin an chontae riaracháin no an chontae-bhuirg sin do roinnt ina ceanntair vótaíochta agus áiteanna vótaíochta do cheapa dhi fé mar is oiriúnach leis. 27. —Déanfar tagairtí sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh do chumhangracht do leigheas do léiriú mar thagairtí fholuíonn talamh do sholáthar do dhuine dar thárla, de dhruim Coimisiún na Talmhan do thógaint tailimh ar a raibh sé ar fostú, a fhostaíocht ar an talamh san do chailliúint, agus déanfar agus deintear leis seo na comhachta i dtaobh cumhangrachta do leigheas atá dílsithe i gCoimisiún na Talmhan fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh do leathnú dá réir sin. [EN] féadfaidh an t-údarás, le toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais agus faoi réir cibé rialacháin a dhéanfaidh an tAire chun críocha an ailt seo, fóirdheontas forlíontach nach mó ná méid fóirdheontais faoi fho-alt (1) den alt seo a íoc leis an duine a dtabharfar an deontas dó nó a ndíolfar an teach leis, cibé acu é, i leith an chaiteachais a thabhaigh sé i ndáil leis an idirbheart lena mbaineann an iasacht nó an díol. [EN] (ii) gur tharla, ar an duine a bheith ceaptha le rún ó choiste teagasc teicniúil chun bheith ina oifigeach don choiste sin, go ndeachaigh an rún sin ar neamhní de dhroim oibriú alt 71 den Acht Rialtais Áitiúla, 1925 . (3) Féadfaidh corparáid, le toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais, tar éis don Aire dul i gcomhairle leis an Údarás, airgead a fháil ar iasacht ar mó a mhéid ná an méid a shonraítear i bhfo-ailt (1) nó (2) chun foráil a dhéanamh le haghaidh caiteachais reatha nó chaipitiúil— [EN] cialluíonn an abairt “connrathóir oifigiúil” duine bheidh ceaptha no tuigfear a bheith ceaptha fén Acht so chun bheith ina chonnrathóir oifigiúil chun crícheanna an Achta so; (a) rialacháin chun críocha ailt 10, 17D agus 17F den Phríomh-Acht agus mhíreanna 1 agus 3 de Chuid IIA den Dara Sceideal a ghabhann leis an bPríomh-Acht agus alt 16 (1) den Acht seo, [EN] (2) Má éiríonn aon cheist i dtaobh ce'ca dhílsigh no nár dhílsigh aon iascach no ceart iascaigh áirithe roimh rith an Achta so i gCoimisiún na Talmhan fé alt 45 den Acht Talmhan, 1923, mar a leasuítear leis an alt so é, tabharfidh Coimisinéirí na Talmhan ach gan an Coimisinéir Breithiúntais d'áireamh ortha breith ar an gceist sin ach féadfar athchomharc do dhéanamh chun an Choimisineura Bhreithiúntais. [EN] (6) Nuair a bheidh riail-bhlianacht cheannaigh phaiste thailimh go ngéilltear ina thaobh d'iarratas fén alt san 44 á socrú ag Coimisiún na Talmhan féadfaid féachaint don mhéid (más ann do), in airgead no i luach airgid, do rinne an deonaí no an léasaí d'íoc leis an deontóir no leis an léasóir no do thabhairt dhéanamh. 21. -(1) Chun riaráiste cíosa socruithe agus íocaíocht in ionad cíosa do bhaint amach beidh ag Coimisiún na Talmhan na cabh artha céanna atá ag tíarna talmhan chun cíosa dfháil chó maith leis na cabhartha céanna atá acu chun tráth-choda neamhioctha de bhlianacht cheannaigh do bhaint amach. Seo a leanas na fo-uimhreacha agus na cóid ghearra gnáthráta, ráta íos-ghlao agus ardráta is coitianta a úsáideann RTÉ: Poblacht na hÉireann [EN] gurb é E luacháil chomhiomlán na maoine iomchuí sa limistéar a bhí, de bhun cumhachtaí oifigigh athbhreithnithe a fheidhmiú faoi alt 28(4)(b) den Acht seo, ar áireamh ar an liosta luachála don bhliain roimhe sin, mar a leasaíodh an liosta sin don limistéar sin i ndáil leis na maoine sin faoi alt 28(10), agus 26. —Ar athdhíol tailte nea-thionóntuithe féadfidh Coimisiún na Talmhan, más oiriúnach leo é, a fhaisnéis go ndéanfar dá cheann no níos mó de phaistí talmhan nea-thionóntuithe a cheannuíodar fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh do ghrúpáil le chéile agus go dtuigfar gurb aon estát amháin iad chun críche athdhíola agus chun deighleáil leis na blianachtaí ceannaigh a thagann as, agus san dainneoin gur dineadh na paistí sin do cheannach o únaerí deifriúla agus iad do dhílsiú ar amanna deifriúla. 32. -On 1adh lá den chéad Abrán tar eis rithte an Achta so agus dá éis sin scuirfidh an Droichead-Cháin mar a mínítear í in alt 66 (9) den Local Government (Ireland) Act, 1898, agus is inghearrtha fé Acht 1854, de bheith inghearrtha, agus gach muirear, costas agus caithteachas is ionchurtha i gcoinnibh na Droichead-Chánach go dtí so, maraon le pé suim, más ann di, na ndeimhneoidh an tAire Rialtais Áitiúla agus Sláinte Puiblí gurb ionann í agus an cion de bhlianacht an Ard-Bhailitheora do bheadh ionchurtha i gcoinnibh na Droichead-Chánach, le ceart, fé alt 66 den Local Government (Ireland) Act, 1898, mara mbeadh an t-alt so, beid ionchurtha i gcoinnibh an Droichead-Ráta a bunuítear leis seo agus íocfar amach as iad ón dáta san agus dá éis, agus aistreofar chun creidiúna Cuntas Droichead-Ráta an Bhúird aon bharrachas Droichead-Chánach a bheidh ar láimh ag an mBord an uair sin, eadhon, cuid de shochar na Droichead - Chánach do gearradh fé Acht 1854. (4) Aon chaipital do sholáthar a theastóidh o údarás áitiúil atá ina ghnóthaire údaruithe chun socrú chun comhair do bhunuigh an t-údarás áitiúil sin fén Acht so do chur in éifeacht, beidh san ar cheann de sna crícheanna chun a bhféadfidh an t-údarás áitiúil sin airgead dfháil ar iasacht fé sna Electricity (Supply) Acts, 1882 to 1919. [EN] (d) i gcás cuid de ghabháltas do bheith fo-churtha ar cíos agus gur talamh í de shaghas is dó le Coimisiún na Talmhan nách ceart d'áireamh mar ghabháltas fé leith chun na gcrícheanna roimhráite, féadfidh Coimisiún na Talmhan déanamh leis an ngabháltas fé mar a bheadh an chuid gan bheith fo-churtha ar cíos ná ar seilbh ag an bhfo-thionónta. (5) I gcás duine a ceaptar de bhuaidh fo-ailt (1) den alt seo chun poist i Stát-Sheirbhís an Rialtais a bheith, díreach roimh lá an aistrithe, ag fáil pinsin faoi Achta na bPinsean Seirbhíse Míleata, 1924 go 1949, déanfaidh an tAire méid aon fhionraí (iomlán nó páirteach), a dlífear a dhéanamh ar an bpinsean ó am go ham de thoradh an cheapacháin sin, d'aisíoc leis an duine sin as airgead a sholáthrós an tOireachtas. [EN] An deontas talmhaíochta do mhéadú. 4. —(1) Deonfaidh an tAire Airgid, an bhliain airgeadais seo, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, deontas de thrí chéad agus seachtó míle púnt agus deonfaidh an tAire sin an deontas san amhlaidh mar mhéadú (de bhreis ar an deontas breise fé Acht 1925 agus ar an deontas breise nua fé Acht 1931) ar an deontas talmhaíochta dá dtagartar in alt 48 dAcht 1898 agus tuigfear chun crícheanna gach achtacháin atá anois i bhfeidhm gur cuid an deontas san den deontas talmhaíochta san dá dtagartar san alt san 48 agus, go sonnrách, beidh an deontas san fé réir forálacha ailt 40 den Irish Land Act, 1903. (e) íocfaidh an tAire leis an údarás pleanála ceanntair sin, as airgead ar n-a sholáthar ag an Oireachtas, an deifríocht idir luach an tailimh sin mar a bhí díreach sara ndearnadh an díobháil sin agus a luach mar a bhí díreach tar éis na díobhála san, agus Réitíodh 166 gearán (i.e. tharraing na gearánaigh siar a gcuid gearán nuair a fuair siad aighneacht RTÉ ag cosaint an chláir) Ní féidir a shéanadh agus os cionn 180 leathanach i gceist ach nach mbeidh an tAcht Craolacháin, 2009 a achtaíodh ar an 15 Iúil, ar fáil mar ábhar léitheoireachta agus tú ag feitheamh sa seomra fáilte sa stáisiún raidió áitiúil. Ar Lean » (c) a dhéanfaidh Coimisiún na Talmhan, tar éis an Achta so do rith, deimhniú d'fhoillsiú san Iris Oifigiúil á dheimhniú go bhfuil talamh, a bheidh, ar dháta an fhoillsithe sin, dílsithe mar adubhradh agus do bhí dílsithe amhlaidh ar feadh seacht mblian roimh an bhfoillsiú san ag teastáil chun cumhangracht do leigheas no chun é d'ath-dhíol amhlaidh mar adubhradh, [EN] [EN] (ii) cead ann faoi Chuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963 (lena n-áirítear cead a tugadh de dhroim iarratas sracléaráide faoi rialacháin arna ndéanamh faoi alt 25 den Acht sin) chun an talamh a fhorbairt, go hiomlán nó go príomha, trí theaghaisí a fhoirgniú, (a) leis na suimeanna san is oiriúnach le Coimisiún na Talmhan do dheonadh chun no mar chabhair chun íoctha na gcostaisí alos duine ar bith, go mbeidh a fhostaíocht ar thailte ar bith caillte aige mar gheall ar na tailte sin do dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, daistriú go dtí paiste talmhan a bheidh dáilithe dhó de dhruim a fhostaíochta do chailliúint amhlaidh, agus —Má fuair Coimisiún na Talmhan no má gheibhid ina dhiaidh seo seilbh ar ghabháltas no ar phaiste tailimh mar gheall ar fhaillí in íoc na blianachta ceannaigh, an úis, an chíosa, no na híocaíochta bliantúla eile is iníoctha alos an ghabháltais no an phaiste thailimh sin, ansan, na cinn sin de sna forálacha san roimhe seo den Chuid seo den Acht so do bhainfeadh leis an ngabháltas no leis an bpaiste tailimh sin dá mba ná fuigheadh Coimisiún na Talmhan seilbh air amhlaidh, bainfid leis an ngabháltas no leis an bpaiste tailimh sin dainneoin seilbhe dfháil air amhlaidh. —(1) As airgead a sholáthróidh an tOireachtas féadfar deontaisí, ná raghaidh thar leath costaisí ceaduithe dhuine ar bith (go mbeifear tar éis fógra do sheirbheáil air fé cheachtar den dá alt deiridh sin roimhe seo) ar n-a gcur suas chun na nithe do dhéanamh a bheidh luaidhte sa bhfógra san, díoc mar chabhair chun íoctha na gcostaisí sin. 15. —(1) Instruimid ar bith do rinneadh fé Acht na dTailte Stáit (Tithe Oibre), 1930 (Uimh. 9 de 1930) , agus do séaladh le séala oifigiúil an Aire Rialtais Áitiúla agus Sláinte Puiblí no údaráis áitiúla do réir bhrí an Achta san, ní dlighfear, de dhruim an séala san do bheith curtha uirthi agus dá dhruim sin amháin, í chur fé aon diuité stampa is aoirde ná dá mb instruimid í ná beadh ach fé láimh. 37 Post Office Savings Bank Act 1861 24 & 25 Vict., c.14 An tAcht Seirbhísí Poist agus Teileachumarsáide 1983 1983, Uimh. (i) na riaráistí a bheas, an lá ceaptha, faibhrithe chun bheith dlite i leith aon tréimhse nó tréimhsí a thosnós an lá agus i ndiaidh an lae is lá gála deiridh roimh na sonraí sin a thabhairt nó an t-iarratas sin a lóisteáil (pé acu é), agus [EN] (8) Tabharfaidh an tAire, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, deontais do bhoird sláinte chun íoc as an méid dá gcaiteachas ar liúntas leasa forlíontach nach n-íoctar as ioncam faoin alt seo. (a) más ionann méid an chúitimh sin agus an tsuim is praghas fuascailte na blianachta san maraon le riaráiste na blianachta san (más ann do) no más lugha ná an tsuim sin é, a ordú le n-a mbreith go n-íocfar le Coimisiún Talmhan na hÉireann iomlán an chúitimh no pé cion de iarrfaidh Coimisiún Talmhan na hÉireann, no [EN] (c) i gcás áitribh a ceadúnaíodh de bhua Chaibidil III de Chuid VI d'Acht 1952, an modh a ndearnadh an campa saoire (de réir bhrí na Caibidle sin) ina bhfuil an t-áitreabh suite a sheoladh go hordúil an bhliain a chríochnaigh tráth éagtha an cheadúnais. ní dhéanfar bólacht a vacsaíníú in aghaidh eitinn bhólachta ná galar Johne ( seach-eitinn ) ach amháin le cead ón Aire . , —(1) Má dheimhníonn duine a bheas arna áirithiú ag comhlucht poiblí in aon cháil ghairmiúil chomhairleach nó chomhchomhairleach, go bhfuil aon tsuim iníoctha as cistí an chomhluchta phoiblí agus má híoctar an tsuim sin, measfar an duine sin a bheith ina oifigeach don chomhlucht poiblí chun críocha ailt 20 den Local Government (Ireland) Act, 1902, arna leasú le fo-alt (3) dalt 61 dAcht 1925, chomh fada is bhaineas leis an íocaíocht a bheas deimhnithe aige. den Acht so, ach amháin mar a foráltar sa Chuid seo den Acht so, le haon tailte a cheannaigh comhar-chumann feirmeoireachta (dá ngairmtear Cumann sa Chuid seo den Acht so) no cólucht diontaobhaithe, le roimh-íocanna a dhin Banc Náisiúnta na Talmhan, Teoranta (dá ngairmtear an Banc sa Chuid seo den Acht so), agus atá, ar dháta rithte an Achta so, fé mhuirear aisíoc na roimh-íocanna san no aisíoc aon choda dhíobh. Leis an Acht Rialtais Áitiúil 2001, leagtar amach an creat reachtúil maidir le cur i bhfeidhm an athchóirithe a samhlaíodh i Rialtas Áitiúil Níos Fearr. I gCuid 13, tugtar imlíne ar ról an Údaráis Áitiúil agus ról an Phobail Aitiúil agus tugtar imlíne i gCuid 14 ar Sheirbhís an Rialtais Áitiúil. (4) I ngach cás ina dtabharfar deontas faoi alt 21, 23, 25 nó 32 den Acht seo, nó i gcás deontas a thabhairt faoi alt 6 d'Acht 1962 (a aisghairtear leis an Acht seo) nó faoi alt 19 den Acht seo, maidir le teach a athfhoirgniú nó a chomhshó, ní dhéanfar luacháil an tionóntáin arb é an teach é nó ar cuid é den teach lena mbaineann aon deontas den sórt sin a mhéadú, ar aon luacháil, nó ar athscrúdú ar luacháil, air a theacht i bhfeidhm laistigh de sheacht mbliana tar éis na hoibreacha iomchuí a chríochnú, mar gheall ar aon mhéadú ar luach an tionóntáin sin de dhroim na n-oibreacha iomchuí. (6) I gcás seilbh do ghlacadh ar áitreabh ar bith fén alt so íocfar amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas an cúiteamh san, agus san leis na daoine sin, a chinnfidh an tOireachtas ina dhiaidh seo. [EN] (9) Ní coiscfear éinne ar iarratas de dhéanamh chun Coimisiúin na Talmhan fén alt san 44 de bhíthin orduithe do dhéanamh ag diúltadh do ghéilleadh d'iarratas roimhe sin fén alt san i dtaobh an phaiste chéanna thailimh roimh an Acht so do rith agus dá bhíthin sin amháin, agus in aon chás den tsórt san féadfar an t-iarratas san do dhéanamh d'ainneoin an deontais no an léasa fé n-a raibh an paiste tailimh sin ar seilbh ar dháta an orduithe sin do chur ar ceal ina dhiaidh sin de dhruim no de dheascaibh an chíosa bhí curtha ar cosnamh leis do bheith gan íoc, agus sa chás san tuigfear, chun crícheanna an ailt sin 44 agus an iarratais sin, an deontas no an léas san do bheith ar marthain. (3) I gcás paiste talmhan nea-thionóntuithe atá ar seilbh amhlaidh mar adubhradh, pe'ca tá sé suidhte i gcontae go gcumhang-cheanntracha no ná fuil, do dhílsiú i gCoimisiún na Talmhan ar an lá ceaptha ní dhéanfidh an Coimisinéir Bhreithiúntais, le linn do bheith ag socrú praghas fuascailte na leasanna uachtaracha is iníoctha amach as airgead ceannaigh an phaiste, dearmhad ar an bpraghas a fuair an díoltóir ar an bpaiste ná ar mhéid an riaráiste chíosa (más ann do) atá dlite ón díoltóir sin suas go dtí dáta rithte an Achta so, ná fós ar an urrús a dhineann an paiste ar na leasanna uachtaracha san. (2) Aistreofar chun an Iontaobhaí Phuiblí aon Bhannaí Talmhan a hordófar a aistriú agus a úsáid amhlaidh, agus cuirfar an t-ioncum chun no i gcabhair chun an cúrsa uisce, draen, bancánacht, no obair eile do ghlana no do choinneáil suas do réir scéime a cheapfidh Coimisiún na Talmhan, agus féadfa siad-san má chítar gur ceart é, údarás do thabhairt chun na Bannaí Talmhan, no na súncála a bheidh de thurus na huaire ag seasamh don chéanna no d'aon chuid díobh, do dhíol agus chun colann an airgid a gheobhfar de bharr an díola san do chur chun no i gcabhair chun an obair sin d'ath-thógaint. Ní bheidh tú i dteideal dfhorbairt mholta a chur i gcrích go heisiatach de bhithín gur deonú cead duit. Bfhéidir go mbeadh ort cur isteach ar cheadúnas faoi na hAchtanna Rialtais Áitiúil (Truailliú Uisce), 1977 agus 1990 chun eisilteach nó dramhaíl eile a scardadh go dtí séarach nó chuig loch, abhainn, screamhuisce, araile. Sa chonnra a déanfar idir an iarratasóir agus Coimisiún na Talmhan chun paiste talmhan do cheannach forálfar i ngach cás ná dílseofar an paiste san iarratasóir maran deimhin le Coimisiún na Talmhan go bhfuil sé á oibriú aige do réir slite cearta eirmeoireachta agus, maran deimhin le Coimisiún na Talmhan go bhfuil san amhlaidh, féadfid seilbh an phaiste d'éileamh agus do bhaint amach saor agus glan o aon éileamh ón iarratasóir. [EN] (c) beidh sé de cheangal ar an tionónta gach riaráiste san íocaíocht in ionad cíosa no sa tsuim bhliantúil is có-ionann leis an riail-bhlianacht cheannaigh d'íoc le Coimisiún na Talmhan agus tuigfear an riaráiste sin do bheith ina mhuirear ar an ngabháltas san i dtosach ar gach seana-leas agus sean-eire dheineann deifir don tionóntacht ann; agus [EN] (a) i gcás gan méid an riaráiste sin, ar n-a dhéanamh amach amhlaidh, do bheith níos mó ná trí oiread méide bhliantúla an úis sin in ionad cíosa, déanfar an riaráiste sin agus méid na gcostaisí agus na gcaiteachaisí sin, ar n-a dhéanamh amach amhlaidh, maraon le hús do réir ceathair go leith per cent. (2) Is as airgead a sholáthróidh an tOireachtas a híocfar aon airgead is gá chun conganta airgid fén alt so d'íoc. —Gach rialach�n a dh�anfidh an tAire f�n Acht so, leagfar �, l�ithreach tar �is � do bheith d�anta, f� bhr�id dh� Thigh an Oireachtais agus m� dhineann gach Tigh, laistigh den l� is fiche a shuidhfidh aon Tigh d�obh tar �is leaga na Rialach�n san f� n-a bhr�id, R�n do rith chun na Rialach�in sin do chur ar ceal beidh na Rialach�in sin ar ceal ach beidh san gan dochar do dhleathacht aon ruda no n� a dineadh f� sna Rialach�in sin sarar cuireadh ar ceal iad. (c) cuid de chuan údaráis chuain a aistriú chun údaráis áitiúil, is cuid ar dóigh leis an Aire ina taobh, agus a ndéarfaidh sé ina taobh san ordú, nach ceart, mar gheall ar a méid, a aistriú gan cead ón Oireachtas, nó [EN] [EN] (l) treoir a ullmhú agus a eisiúint chuig RTÉ agus TG4 maidir le comhlíonadh a n-oibleagáidí faoi ailt 109(11) agus 112(2), (2) Chun amhras a sheachaint, dearbhaítear leis seo maidir leis na forálacha de na hAchtanna Rialtais Áitiúil, 1941, 1946, 1955 agus 1991, a bhaineann le fiosrúcháin áitiúla phoiblí, nach mbeidh feidhm acu i ndáil le héisteachtaí ó bhéal a thionólfaidh an Bord de réir fho-alt (1). —(1) Sa bhliain airgeadais atá ann agus an tAcht so dá rith, agus i ngach bliain airgeadais ina dhiaidh sin, íocfar leis an Institiúid, amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas— [EN] 12. —Beidh mar chuid de chomhachta agus de dhualgaisí comhairle do réir bhrí fo-ailt (1) dalt 10 den Local Government (Ireland) Act, 1898, comhacht agus dualgas chun cóiríochta tighe chúirte do sholáthar do réir an Achta so, agus beidh feidhm agus éifeacht dá réir sin ag an alt san mar a leasuítear é le halt 68 den Acht Rialtais Áitiúla, 1925 ( Uimh. [EN] (a) go raibh sé, díreach sara dtáinig sé chun bheith ina oifigeach bunaithe do réir bhrí Achta 1948, i seilbh poist i stát-sheirbhís an Rialtais, agus (2) M�s rud �, de bh�rr b�is tion�nta gabh�ltais no de bh�rr � bheith as l�thair no de bh�rr �inn� eile, gur deacair a fh�il amach c� ann go bhfuil tion�ntacht ghabh�ltais dilsithe f�adfidh Coimisi�n na Talmhan, m� t� an tion�nta marbh agus n� fuil aon ionada� pearsanta dleathach don tion�nta san ann n� aon ionada� pearsanta dleathach na bhfuil a sheirbh�s ar f�il, f�adfid duine ar bith do cheapa chun bheith ina riarth�ir don tion�nta mharbh, gan cead do dul thar cr�cheanna aon imeachta f�n Acht so i dtaobh an ghabh�ltais suas go dt� an l� ceaptha, agus m� t� an tion�nta as l�thair no m�s d� leo gur g� � mar gheall ar �inn� eile f�adfid duine ar bith dainmni� chun bheith in’ ionada� don tion�nta chun na gcr�cheanna roimhr�ite. Beidh ceart ag an duine a ceapfar no a hainmneofar amhlaidh, faid a bheidh s� ag gn�omh� mar sin, beidh ceart aige in aghaidh gach �inne profid� an ghabh�itais do ghlaca no na c�osanna is in�octha ag fo-thion�nta an ghabh�ltais, agus beidh air riar�iste c�osa socruithe agus �oca�ocht in ionad c�osa is in�octha f� fhor�lacha an Achta so d�oc le Coimisi�n na Talmhan. [EN] (4) Gach oifigeach do choiste árachais a bheidh ag fónamh ar dháta an Achta so do rith agus gur cheaduigh na Coimisinéirí Arachais a cheapachán beidh sé, más oifigeach é do chaith níos lugha ná deich mbliana iomlána i seirbhís an choiste sin, i dteideal aisce a háireofar do réir an t-ochtú cuid de shuim an luach saothair bliantúil do bhí dho an 31adh lá de Mhí na Nodlag, 1929, in aghaidh gach bliana iomláine dá sheirbhís agus, más oifigeach é do chaith deich mbliana iomlána no níos mó i seirbhís an choiste sin, beidh sé i dteideal aisce a háireofar do réir an séú cuid de shuim an luach saothair bliantúil do bhí dho an 31adh lá de Mhí na Nodlag, 1929, in aghaidh gach bliana iomláine dá sheirbhís. [EN] Bun-chíos áitreabh lena mbaineann alt 14 a athscrúdú.[EN] Bun-chíos áitreabh rialaithe (seachas faoi Acht 1923) nó baineann alt 14 leo. —(1) Déanfaidh an Chuideachta, a luaithe is féidir tar éis an 31ú lá de Nollaig gach bliain, toradh na lorgaireachta, na fionnachtana agus na forbairte a rinneadar an bhliain sin a thabhairt don Aire. 41. —Beidh éifeacht ag na forála atá leagtha amach sa Dara Sceideal a ghabhas leis an Acht seo maidir le comhdhéanamh, oifigigh agus imeachta comhchoistí oibreachais.Orduithe Rialuithe Fostaíochta.[EN] Tograí ó chomhchoistí oibreachais i dtaobh luach saothair agus coinníollacha fostaíochta. 57. —Beidh feidhm ag an Acht seo maidir le príosúin agus áiteanna coimeádta mura bhfuil a fheidhmiú ar neamhréir le slánchoimeád, dea-ord agus slándáil. [EN] (k) in alt 24, trí “agus a mhéid a cheadóidh an tAire Airgeadais é” a chur isteach i ndiaidh “as airgead a sholáthróidh an tOireachtas”; “(4) Íocfar as airgead a sholáthróidh an tOireachtas aon airgead is gá chun íoctha an chonganta airgid a luadhfar in ordú déanfar fén alt so.”. (b) i gcás aon íocaíocht, tar éis na sonraí sin a thabhairt nó an t-iarratas sin a lóisteáil (pé acu é) nó i leith aon tréimhse nó tréimhsí a thosnós an lá agus i ndiaidh an lae is lá gála deiridh roimh na sonraí sin a thabhairt nó an t-iarratas sin a lóisteáil (pé acu é), a dhéanamh de bhun an chíosa sin, measfar riaráistí d'fhaibhriú agus beidh feidhm ag an mír roimhe seo amhail is nach ndearnadh aon íocaíocht den tsórt sin, ach déanfar gach íocaíocht den tsórt sin d'áireamh mar íocaíocht a rinneadh i leith na riaráistí comhdhlúite agus beidh an méid de gach íocaíocht den tsórt sin, a bheas de bhreis ar na riaráistí comhdhlúite, inaisghabhála mar éileamh in aghaidh an phraghais cheannaigh.” [EN] Uimhir 18/1990: AN tACHT UM GHNÍOMHAIREACHT BAINISTÍOCHTA AN CHISTEÁIN NÁISIÚNTA, 1990
Ar Aghaidh (AN CHÉAD SCEIDEAL Feidhmeanna de chuid an Aire a fhéadfar a tharmligean chun na Gníomhaireachta)
Uimhir 18 de 1990
Gníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta a bhunú.
Feidhmeanna a tharmligean chun na Gníomhaireachta.
Príomhfheidhmeannach.
Foireann na Gníomhaireachta.
Aoisliúntas fhoireann na Gníomhaireachta.
Comhaltas de cheachtar Teach den Oireachtas nó de Pharlaimint na hEorpa ag comhaltaí den Choiste nó d'fhoireann na Gníomhaireachta.
Caiteachais na Gníomhaireachta.
Cuntais na Gníomhaireachta agus iniúchtaí.
Tuarascálacha agus faisnéis don Aire.
Leasú ar an Acht Airgeadais, 1988.
Feidhmeanna de chuid an Aire a fhéadfar a tharmligean chun na Gníomhaireachta
An Coiste Comhairleach um Ghníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta
An tAcht Leithreasa, 1950
1950, Uimh. 20
An tAcht Leithreasa, 1969
1969, Uimh. 30
An tAcht Airgid, 1930
An tAcht Airgeadais, 1940
An tAcht Airgeadais, 1978
1978, Uimh. 21
1988, Uimh. 12
1989, Uimh. 10
1990, Uimh. 10
An tAcht Airgeadais (Forála Ilghnéitheacha), 1956
1968, Uimh. 37
An tAcht Airgeadais (Uimh. 2), 1981
1981, Uimh. 28
1989, Uimh. 21
ACHT DO DHÉANAMH SOCRÚ, AR SON LEAS AN PHOB-AIL, CHUN COMHLACHT A BHUNÚ AR A dTABHAR-FAR GNÍOMHAIREACHT BAINISTÍOCHTA AN CHIST-EÁIN NÁISIÚNTA LE hAIRGEAD A FHÁIL AR IASACHT DON STÁTCHISTE AGUS LEIS AN bhFIACHAS NÁISIÚNTA A BHAINISTÍ THAR CEANN AN AIRE AIRGEADAIS AGUS FAOI RÉIR RIALÚ AGUS MHAOIRSEACHT GHINEARÁLTA AN AIRE AIRGEAD-AIS AGUS LE FEIDHMEANNA GAOLMHARA ÁIRITHE A CHOMHLÍONADH AGUS DO DHÉANAMH SOCRÚ LE hAGHAIDH NITHE COMHGHAOLMHARA.
[17 Iúil, 1990]
ciallaíonn "an Ghníomhaireacht" Gníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta a bhunaítear le halt 3;
ciallaíonn "an Príomhfheidhmeannach" príomhoifigeach feidhmiúcháin na Gníomhaireachta;
ciallaíonn "an Coiste" an Coiste Comhairleach um Ghníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta a bhunaítear le halt 9;
ciallaíonn "an lá bunaithe" an lá a cheapfaidh an tAire faoi alt 2;
folaíonn "feidhmeanna" cumhachtaí agus dualgais agus folaíonn tagairtí do chomhlíonadh feidhmeanna, maidir le cumhachtaí agus dualgais, tagairtí d'fheidhmiú na gcumhachtaí agus do chomhlíonadh na ndualgas;
ciallaíonn "an fiachas náisiúnta" fiachas an Státchiste atá neamhíoctha de thuras na huaire.
(a) aon tagairt d'alt nó do Sceideal is tagairt í d'alt den Acht seo, nó do Sceideal a ghabhann leis an Acht seo, mura gcuirtear in iúl gur tagairt d'achtachán éigin eile atá beartaithe,
(c) aon tagairt d'achtachán forléireofar í mar thagairt don achtachán sin arna leasú nó arna leathnú le haon achtachán eile.
3. —(1) An lá bunaithe beidh comhlacht arna bhunú ar a dtabharfar Gníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta, agus dá ngairtear "an Ghníomhaireacht" san Acht seo, chun na feidhmeanna a thugtar dó leis an Acht seo nó faoi a chomhlíonadh ar údarú an Rialtais.
(2) Beidh an Ghníomhaireacht ina comhlacht corpraithe le comharbas suthain agus séala oifigiúil agus beidh cumhacht agartha aici agus beidh sí inagartha ina hainm corpraithe agus beidh cumhacht aici talamh nó leas i dtalamh a fháil, a shealbhú agus a dhiúscairt agus aon mhaoin eile a fháil, a shealbhú agus a dhiúscairt.
4. —(1) Is iad príomhfheidhmeanna na Gníomhaireachta na feidhmeanna a tharmligtear chuici faoi alt 5 a chomhlíonadh thar ceann an Aire.
(2) Beidh na cumhachtaí sin go léir (lena n-áirítear an chumhacht comhairleoirí agus forais airgeadais a fhostú) ag an nGníomhaireacht atá riachtanach nó fóirsteanach chun críche a feidhmeanna.
(3) Comhlíonfar feidhmeanna na Gníomhaireachta faoi réir rialú agus mhaoirseacht ghinearálta an Aire.
(4) Féadfaidh an tAire, chun críocha fho-alt (3), orduithe nó treoirlínte a thabhairt don Ghníomhaireacht agus déanfaidh an Ghníomhaireacht de réir aon orduithe den sórt sin agus comhlíonfaidh sí a cuid feidhmeanna de réir aon treoirlínte den sórt sin.
5. —(1) Féadfaidh an Rialtas, le hordú, na feidhmeanna de chuid an Aire a shonraítear sa Chéad Sceideal agus aon fheidhmeanna eile de chuid an Aire is cuí leis an Aire agus a bheidh sonraithe san ordú, ar feidhmeanna iad i ndáil leis an bhfiachas náisiúnta a bhainistí nó le hairgead a fháil ar iasacht don Státchiste, a tharmligean chun na Gníomhaireachta.
(2) (a) Gan dochar do ghinearáltacht fho-alt (1), aon uair a bheidh ordú faoi fho-alt (1) i bhfeidhm beidh na feidhmeanna seo a leanas ag an nGníomhaireacht, má dhearbhaíonn, agus a mhéid a dhearbhaíonn, an t-ordú amhlaidh:
(i) scéim a ullmhú agus a chur faoi bhráid an Aire a luaithe is féidir gach bliain ina gcuirfear in iúl, maidir leis an airgead a bheartaíonn an Ghníomhaireacht a fháil ar iasacht thar ceann an Aire don Státchiste an bhliain sin, an cion de a bheartaítear a fháil ar iasacht in airgead reatha an Stáit i leith na bliana sin, agus ar scéim i leith na bliana tar éis na bliana sin ina dtiteann an lá bunaithe an chéad scéim den sórt sin,
(ii) scéimeanna a ullmhaítear de bhun fhomhír (i) a athbhreithniú, agus más iomchuí, a athmheas, ó am go ham de réir riachtanas na hócáide, agus aon athmheas den sórt sin a chur faoi bhráid an Aire,
(iii) na téarmaí agus na coinníollacha a chinneadh ar a bhfaighidh an Ghníomhaireacht airgead ar iasacht thar ceann an Aire don Státchiste cibé acu in airgead reatha an Stáit nó in aon airgead reatha eile,
(iv) meastachán a ullmhú agus a chur faoi bhráid an Aire i leith gach bliana, aon uair a iarrann sé amhlaidh, i dtaobh—
(I) an méid úis ar an bhfiachas náisiúnta,
(II) an méid atá dlite do chiste fiachmhúchta ar bith i leith an fhiachais náisiúnta,
(III) méid chaiteachas na Gníomhaireachta (seachas caiteachas maidir leis na nithe a shonraítear i bhfomhíreanna (I) agus (II) i ndáil le hairgead a fháil ar iasacht ag an nGníomhaireacht thar ceann an Aire don Státchiste, agus
(IV) méid chaiteachais na Gníomhaireachta,
a bheidh le híoc an bhliain sin, agus ar meastachán i leith na bliana tar éis na bliana sin ina dtiteann an lá bunaithe an chéad mheastachán den sórt sin, agus beidh de dhualgas ar an nGníomhaireacht a chinntiú go mbeidh de thoradh ar chomhlíonadh a cuid feidhmeanna agus ar bhainisteoireacht a cuid gnóthaí go n-áiritheofar go mbeidh méideanna na n-íocaíochtaí a dhéanfaidh sí in aon bhliain maidir leis na nithe réamhráite ar aon dul a mhéid is féidir leis na méideanna a bheidh sonraithe sa scéim faoin bhfomhír seo maidir leis na nithe sin, mar a bheidh ceadaithe ag an Aire (cibé acu le leasú nó dá uireasa) don bhliain sin,
(v) comhairle a thabhairt don Aire aon uair a iarrann sé amhlaidh i ndáil le hairgead a fháil ar iasacht ag daoine a bhfuil airgead a fháil ar iasacht acu faoi réir thoiliú an Aire, i ndáil le huainiú na fála ar iasacht sin agus le téarmaí agus coinníollacha an chéanna,
(vi) comhairle a thabhairt don Aire cibé uair a iarrann sé amhlaidh—
(I) i ndáil leis an bhfiachas náisiúnta a bhainistí, agus leis na nithe a bhaineann leis sin,
(II) i ndáil le stocmhalartáin agus margaí eile le haghaidh stoc agus scaireanna agus urrús de chuid an Rialtais agus i ndáil leis na margaí airgeadais eile agus le nithe a bhaineann le margaí airgeadais, agus
(III) i ndáil le sócmhainní a shealbhaíonn an tAire thar ceann an Stáit a dhíol agus le nithe atá gaolmhar leis sin, lena n-áirítear forais airgeadais a fhostú ag an Aire i dtaca le díol den sórt sin agus le héifeacht díola den sórt sin ar éileamh ar urrúis a eisítear in ainm an Aire nó thar a cheann chun airgead a fháil ar iasacht don Státchiste in ainm an Aire nó thar a cheann,
(vii) comhairle a thabhairt don Aire i ndáil le hairgead a fháil ar iasacht don Státchiste (bíodh sé iarbhír nó beartaithe), in ainm an Aire nó thar a cheann, i ndáil le hiomlán na n-iasachtaí sin agus na himpleachtaí a bheidh ag iomláin éagsúla de na hiasachtaí sin ar an airgeadas náisiúnta agus ar an ngeilleagar i gcoitinne agus a n-éifeacht orthu,
(viii) uair ar bith a mheasann sí gur gá nó gur fóirsteanach déanamh amhlaidh chun an fiachas náisiúnta a bhainistí, a shocrú íocaíochtaí a dhéanamh le Cuntas an Státchiste agus as an gCuntas sin agus treoracha a thabhairt i ndáil leis an mbainistíocht, de réir dlí, agus íocaíochtaí a dhéanamh, de réir dlí, leis an gCiste um Banc Taisce an Phoist agus as an gCiste sin, leis na cuntais seo a leanas de chuid an Aire agus astu, eadhon, an Cuntas Fuascailte Seirbhísí Caipitiúla, Cuntais Chistí Fiachmhúchta na nIasachtaí Náisiúnta, Cuntas Luath-ús na nIasachtaí Náisiúnta, an Cuntas um Stoc a Ghlactar mar Íocaíocht ar Dhleachtanna Báis agus aon chuntas eile ina bhfuil airgead á shealbhú thar ceann an Aire,
(ix) gaolmhaireachtaí gnó a bhunú agus a chothabháil le forais a ghabhann d'infheistiú airgid i stoic, i scaireanna, in urrúis de chuid an Rialtais nó in urrúis eile nó a ghabhann d'airgead a thabhairt ar iasacht,
(x) aon uair a mheasann an Ghníomhaireacht é a bheith riachtanach nó fóirsteanach, gabháil do cheann amháin nó níos mó díobh seo a leanas, eadhon, faisnéis a bhailiú, a chomhthiomsú agus a ullmhú agus a pháirtiú le bainc agus forais airgeadais eile agus lena gcomhairleoirí agus a dháileadh orthu, is faisnéis (lena n-áirítear staitisticí agus réamhaisnéisí agus eachtarshuímh treochtaí agus forbairtí) i ndáil leis an bhfiachas náisiúnta, le hairgead a fháil ar iasacht agus a aisíoc, agus le hús a íoc air sin in ainm, nó thar ceann, an Aire don Státchiste nó ag daoine a bhfuil airgead a fháil ar iasacht acu faoi réir thoiliú an Aire.
(b) Féadfaidh cibé forálacha cumhalda agus teagmhasacha (lena n-áirítear forálacha lena n-oiriúnaítear na forálacha reachtúla a shonraítear sa Chéad Sceideal nó aon fhoráil reachtúil eile) a bheith in ordú faoi fho-alt (1) a mheasfaidh an Rialtas a bheith riachtanach nó fóirsteanach chun críocha an tarmligin a dhéantar leis an ordú.
(c) Aon uair a bheidh ordú faoi fho-alt (1) i bhfeidhm, féadfaidh an tAire cibé faisnéis atá faoina rialú nó ar a dheis aige, agus a iarrann an Ghníomhaireacht, a chur ar fáil don Ghníomhaireacht, ar faisnéis í a mheasfaidh sé is gá nó is fóirsteanach chun an fiachas náisiúnta a bhainistí ó lá go lá.
(a) féadfaidh an Rialtas tráth ar bith le hordú—
(i) an tarmligean a chúlghairm go hiomlán nó go páirteach, nó
(ii) a shocrú go scoirfidh na feidhmeanna go léir lena mbaineann an dearbhú, nó aon fheidhm acu, de bheith á gcomhlíonadh ag an nGníomhaireacht, agus, ar thosach feidhme an ordaithe, scoirfidh na feidhmeanna de bheith á gcomhlíonadh ag an nGníomhaireacht,
(b) faoi réir mhír (a), oibreoidh an tarmligean, fad a leanfaidh sé i bhfeidhm, chun gach feidhm a tharmligtear leis an tarmligean a thabhairt don Ghníomhaireacht agus a dhílsiú di agus oibreoidh an dearbhú, fad a leanfaidh sé i bhfeidhm, chun gach feidhm a shonraítear i bhfo-alt (2) (a) a thabhairt don Ghníomhaireacht agus a dhílsiú di,
(c) déanfaidh an Ghníomhaireacht feidhm a tharmligtear leis an tarmligean nó lena mbaineann an dearbhú a dúradh a chomhlíonadh faoi réir aon choinníollacha nó srianta a luaitear san ordú lena mbaineann faoin alt seo,
(d) aon oibleagáid nó dliteanas a ghabhfaidh an Ghníomhaireacht uirthi féin mar gheall ar an nGníomhaireacht do chomhlíonadh feidhme lena mbaineann an tarmligean nó an dearbhú, beidh an fheidhm agus an éifeacht chéanna acu amhail is dá mbeadh an tAire tar éis an oibleagáid nó an dliteanas sin a ghabháil air féin,
(e) leanfaidh feidhm de chuid an Aire a tharmligtear leis an tarmligean nó lena mbaineann an dearbhú, d'ainneoin an tarmligin nó an dearbhaithe, de réir mar a bheidh, de bheith dílsithe don Aire ach beidh sí dílsithe amhlaidh i gcomhthráth don Ghníomhaireacht agus sa chaoi go mbeidh an tAire nó an Ghníomhaireacht in ann í a chomhlíonadh, agus
(f) ní chuirfidh an tarmligean ná an dearbhú deireadh le freagracht an Aire do Dháil Éireann nó mar chomhalta den Rialtas ná ní dhéanfaidh sé maolú ar an bhfreagracht sin maidir le comhlíonadh na bhfeidhmeanna de chuid an Aire a tharmligtear leis sin nó lena mbaineann an dearbhú.
(4) Féadfaidh an tAire le hordú ordú faoin alt seo lena n-áirítear ordú faoin bhfo-alt seo a leasú nó a chúlghairm.
(5) Déanfar ordú faoin alt seo a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas a luaithe is féidir tar éis a dhéanta agus má dhéanann ceachtar Teach acu sin laistigh den 21 lá a shuífidh an Teach sin tar éis an t-ordú a leagan faoina bhráid rún a rith ag neamhniú an ordaithe, beidh an t-ordú ar neamhní dá réir sin, ach sin gan dochar do bhailíocht aon ní a rinneadh roimhe sin faoin ordú.
6. —(1) Beidh príomhoifigeach feidhmiúcháin ar an nGníomhaireacht ar a dtabharfar agus dá ngairtear san Acht seo, an Príomhfheidhmeannach.
(2) Déanfaidh an Príomhfheidhmeannach riarachán agus gnó na Gníomhaireachta a sheoladh, a bhainistí agus a rialú go ginearálta agus comhlíonfaidh sé cibé feidhmeanna eile (más ann) i ndáil leis an nGníomhaireacht a chinnfidh an tAire.
(3) Beidh an Príomhfheidhmeannach i seilbh oifige ar feadh cibé téarma agus de réir agus faoi réir cibé téarmaí agus coinníollacha eile (lena n-áirítear téarmaí agus coinníollacha a bhaineann le luach saothair) a chinnfidh an tAire tar éis dó dul i gcomhairle leis an gCoiste.
(4) Gníomhóidh an Ghníomhaireacht tríd an bPríomhfheidhmeannach nó trí oifigeach eile de chuid na Gníomhaireachta a bheidh údaraithe go cuí chuige sin ag an bPríomhfheidhmeannach agus comhlíonfaidh siad feidhmeanna na Gníomhaireachta ina hainm.
(5) Beidh an Príomhfheidhmeannach freagrach go díreach don Aire maidir le feidhmeanna na Gníomhaireachta a chomhlíonadh.
(6) Is é an tAire a cheapfaidh an Príomhfheidhmeannach agus féadfaidh sé é a fhionraí óna oifig, nó a fhostaíocht leis an nGníomhaireacht a fhoirceannadh, ar chúiseanna a bheidh luaite.
(7) (a) I gcás éagumas de dheasca tinnis a bheith ar an bPríomhfheidhmeannach nó i gcás é a fhionraí óna oifig, féadfaidh an tAire duine a cheapadh ar a dtabharfar agus dá ngairtear san alt seo an Príomhfheidhmeannach Gníomhach chun feidhmeanna an Phríomhfheidhmeannaigh a chomhlíonadh.
(b) Ní cheapfar aon Phríomhfheidhmeannach Gníomhach chun bheith i seilbh oifige ar feadh téarma is faide ná 12 mhí.
(c) Beidh an Príomhfheidhmeannach Gníomhach i seilbh oifige ar feadh cibé téarma agus de réir agus faoi réir cibé téarmaí agus coinníollacha eile (lena n-áirítear téarmaí agus coinníollacha a bhaineann le luach saothair) a chinnfidh an tAire tar éis dó dul i gcomhairle leis an gCoiste.
(d) Féadfaidh an tAire, ar chúiseanna a bheidh luaite, an Príomhfheidhmeannach Gníomhach a fhionraí óna oifig nó a cheapachán mar Phríomhfheidhmeannach Gníomhach a fhoirceannadh agus déanfaidh sé a cheapachán mar Phríomhfheidhmeannach Gníomhach a fhoirceannadh ar é a bheith deimhin de go bhfuil deireadh le héagumas an Phríomhfheidhmeannaigh nó go bhfuil deireadh lena fhionraíocht óna oifig agus go bhfuil sé tar éis cromadh ar a chuid feidhmeanna a chomhlíonadh arís.
(e) Beidh feidhm ag fo-alt (5) agus mír (a) maidir leis an bPríomhfheidhmeannach Gníomhach mar atá feidhm acu maidir leis an bPríomhfheidhmeannach.
(8) Ní bheidh an Príomhfheidhmeannach ná an Príomhfheidhmeannach Gníomhach ina státseirbhísigh de réir bhrí Acht Rialuithe na Stát-Sheirbhíse, 1956 .
(9) San alt seo folaíonn "luach saothair" liúntais i leith caiteachas, sochair chomhchineáil agus aoisliúntas.
7. —(1) Féadfaidh an Ghníomhaireacht cibé daoine agus cibé líon daoine a chinnfidh sí a cheapadh le bheith ina gcomhaltaí d'fhoireann na Gníomhaireachta.
(2) (a) Íocfar le comhalta d'fhoireann na Gníomhaireachta (seachas an Príomhfheidhmeannach) cibé luach saothair (lena n-áirítear liúntais i leith caiteachas agus sochair chomhchineáil) a chinnfidh an Ghníomhaireacht.
(b) Beidh comhalta d'fhoireann na Gníomhaireachta dá dtagraítear i mír (a) i seilbh a oifige nó a fhostaíochta ar cibé téarmaí agus coinníollacha eile a chinnfidh an Ghníomhaireacht.
(3) Déanfaidh an Ghníomhaireacht na hearnálacha d'fhoireann na Gníomhaireachta agus an líon foirne i ngach earnáil a chinneadh.
(4) Ní bheidh comhalta d'fhoireann na Gníomhaireachta ina státseirbhíseach de réir bhrí Acht Rialuithe na Stát-Sheirbhíse, 1956 , ach d'ainneoin an méid sin roimhe seo, féadfar oifigigh don Aire a thabhairt ar iasacht don Ghníomhaireacht ar feadh tréimhse nach faide ná 3 mhí ón lá bunaithe.
8. —(1) Féadfaidh an Ghníomhaireacht scéim nó scéimeanna a dhéanamh nó a shocrú iad a dhéanamh le go ndeonóidh an Ghníomhaireacht sochair aoisliúntais do dhaoine nó i leith daoine (seachas an Príomhfheidhmeannach) a cheapfar chun ionad ar fhoireann na Gníomhaireachta.
(2) Socróidh scéim faoi fho-alt (1) an tráth agus na coinníollacha scoir do na daoine go léir a mbeidh sochair aoisliúntais inioctha leo nó ina leith faoin scéim nó faoi na scéimeanna agus socrófar tráthanna éagsúla agus coinníollacha éagsúla i leith aicmí éagsúla daoine.
(3) Féadfaidh an Ghníomhaireacht scéim a dhéanamh nó a shocrú scéim a dhéanamh ag leasú nó ag cúlghairm scéime faoin alt seo lena n-áirítear scéim faoin bhfo-alt seo.
(4) Ní dheonóidh an Ghníomhaireacht aon sochar aoisliúntais ar chomhalta d'fhoireann na Gníomhaireachta (seachas an Príomhfheidhmeannach) d'éirí as, do scor nó d'fháil bháis ach amháin de réir scéime nó scéimeanna faoin alt seo.
(5) San alt seo ciallaíonn "sochair aoisliúntais" pinsin, aiscí agus liúntais eile is inioctha ar éirí as, ar scor nó ar bhás.
9. —(1) Ar an lá bunaithe beidh coiste arna bhunú ar a dtabharfar an Coiste Comhairleach um Ghníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta agus dá ngairtear "an Coiste" san Acht seo chun cúnamh agus comhairle a thabhairt don Ghníomhaireacht i ndáil le cibé nithe a tharchuirfidh an Ghníomhaireacht chuige chun na críche sin agus chun na feidhmeanna a shanntar dó le halt 6 (3) a chomhlíonadh.
(2) Beidh éifeacht le forálacha an Dara Sceideal maidir leis an gCoiste.
10. —(1) Más rud é, i gcás comhalta den Choiste—
(b) go dtoghfar é mar chomhalta de cheachtar Teach den Oireachtas nó de Pharlaimint na hEorpa, nó
(c) go measfar de bhun alt 15 (a cuireadh isteach leis an Acht um Thoghcháin do Thionól na hEorpa, 1984 ) den Acht um Thoghcháin do Thionól na hEorpa, 1977 , é a bheith tofa chun na Parlaiminte sin chun folúntas a líonadh,
scoirfidh sé air sin de bheith ina chomhalta den Choiste.
(2) Más rud é, i gcás duine a bheidh ina chomhalta d'fhoireann na Gníomhaireachta—
beidh sé air sin ar iasacht ó fhostaíocht ag an Gníomhaireacht agus ní íocfaidh an Ghníomhaireacht leis ná ní bheidh sé i dteideal go bhfaighidh sé ón nGhníomhaireacht aon luach saothair ná liúntais i leith na tréimhse dar tosach tráth a ainmnithe nó a thofa amhlaidh nó an tráth a measfar amhlaidh é a bheith tofa, de réir mar a bheidh, agus dar críoch an tráth a scoirfidh sé de bheith ina chomhalta de cheachtar Teach acu sin nó den Pharlaimint sin.
(3) Duine a bheidh de thuras na huaire i dteideal faoi Bhuan-Orduithe ceachtar Tí den Oireachtas suí sa Teach sin nó is comhalta de Pharlaimint na hEorpa beidh sé, fad a bheidh sé i dteideal amhlaidh nó ina chomhalta amhlaidh, dícháilithe chun bheith ina chomhalta den Choiste nó d'fhoireann na Gníomhaireachta.
(4) Gan dochar do ghinearáltacht fho-alt (2), forléireofar an fo-alt sin mar fho-alt a thoirmisceann, inter alia, tréimhse a luaitear san fho-alt sin a ríomh mar sheirbhís leis an nGníomhaireacht chun críocha aon phinsean, aiscí nó liúntas eile is iníoctha ar éirí as, ar scor nó ar bhás.
11. —Déanfar na caitheachais a thabhóidh an Ghníomhaireacht ag comhlíonadh a feidhmeanna a mhuirearú ar an bPríomh-Chiste nó ar a thoradh fáis agus a íoc amach as sin.
12. —(1) Coimeádfaidh an Ghníomhaireacht i cibé foirm a cheadóidh an tAire na cuntais go léir is cuí agus is gnách ar an airgead go léir a gheobhaidh an Ghníomhaireacht nó a chaithfidh sí agus go háirithe coimeádfaidh sí na cuntais speisialta sin go léir (más ann) a ordóidh an tAire ó am go ham.
(2) Na cuntais a choimeádfar de bhun an ailt seo agus a bheidh sínithe ag an bPríomhfheidhmeannach (arb é an t-oifigeach é a bheidh cuntasach sna cuntais sin chun críocha na Exchequer and Audit Departments Acts, 1866 and 1921) déanfaidh an Ghníomhaireacht, a luaithe is féidir ach tráth nach déanaí ná 4 mhí tar éis dheir-eadh na bliana airgeadais de chuid na Gníomhaireachta lena mbaineann siad, iad a chur faoi bhráid an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste lena n-iniúchadh agus déanfar cóip de na cuntais arna n-iniúchadh amhlaidh a thíolacadh a luaithe is féidir don Aire agus cuirfidh an tAire faoi deara cóip de na cuntais arna n-iniúchadh amhlaidh a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas.
(3) Déanfaidh an tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste, i dteannta a thuarascála ar na Cuntais Leithreasa le haghaidh aon bhliana, tuarascáil a thabhairt do Dháil Éireann maidir le cruinneas na suimeanna a bheidh tugtha chun cuntais ag an nGníomhaireacht faoin alt seo sa bhliain sin.
13. —(1) A luaithe is féidir, ach tráth nach déanaí ná 6 mhí, tar éis dheireadh gach bliana airgeadais de chuid na Gníomhaireachta, tabharfaidh an Ghníomhaireacht tuarascáil don Aire faoina gníomhaíochtaí i rith na bliana sin agus cuirfidh an tAire faoi deara cóipeanna den tuarascáil a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas.
(2) I ngach tuarascáil faoi fho-alt (1) beidh faisnéis i cibé foirm, agus maidir le cibé nithe, a ordóidh an tAire.
(3) Déanfaidh an Ghníomhaireacht, aon uair a iarrfaidh an tAire uirthi amhlaidh, faisnéis a thabhairt don Aire i ndáil le cibé ábhair a shonróidh sé maidir le réimse a cuid gníomhaíochtaí nó a cuid straitéise nó a bhaineann leis an gcéanna, i gcoitinne nó i leith aon chuntais a d'ullmhaigh an Ghníomhaireacht nó aon tuarascála a shonraítear i bhfo-alt (1) nó in alt 12 (2) nó i leith pholasaí agus gníomhaíochtaí na Gníomhaireachta.
14. —(1) Ní nochtfaidh aon duine, gan toiliú na Gníomhaireachta, aon fhaisnéis a gheobhaidh sé agus é ag comhlíonadh dualgas mar chomhalta den Choiste nó mar chomhalta d'fhoireann na Gníomhaireachta nó mar chomhairleoir nó mar shainchomhairleoir don Ghníomhaireacht.
(2) Beidh duine a sháróidh fo-alt (1) ciontach i gcion agus ar é a chiontú go hachomair dlífear fíneáil nach mó ná £1,000 a chur air.
(3) Ní choiscfidh aon ní i bhfo-alt (1) nochtadh a dhéanamh ar fhaisnéis i dtuarascáil, nó i gcomhairle, a thabharfar don Ghníomhaireacht nó a thabharfaidh an Ghníomhaireacht, nó a thabharfar thar a ceann, don Aire.
Leasú ar an Acht Airgeadais, 1988 .
15. —Leasaítear leis seo alt 67 den Acht Airgeadais, 1988 , trí "agus, aon uair a mheasfaidh sé é a bheith iomchuí, chun iocaíochtaí nó aisíocaíochtaí a dhéanamh i leith idirbheart den sórt sin" a chur isteach i bhfo-alt (8) tar éis "a íoc". [EN] (5) I gcás aon talamh, nach bhfuil faoi réir blianachta ceannaigh ná suime bliantúla is ionann agus blianacht cheannaigh, a dhílsiú i gCoimisiún na Talún faoi alt 28 nó alt 30 den Acht Talún, 1950, aisíocfar aon airleacan a dhéanfas Coimisiún na Talún chun ceannaitheora na talún sin nó aon choda dhi trí bhlianacht cheannaigh a ríomhfar do réir pé ráta a threorós an tAire Airgeadais. 11 de 1952) a chur in ionad cé acu duine faoi árachas an t-oibrí is páirtí sa chomhaontú nó nach ea agus más duine faoi árachas é luafar san iarratas ainm agus seoladh an chumainn cheadaithe a riarann sochar breoiteachta nó mí-chumais faoi na hAchta um Arachas Sláinte Náisiúnta, 1911 go 1933, is iníoctha leis an oibrí sin,. [EN] 35.— (1) Féadfaidh an Coimisiún, más dóigh leis gur cuí déanamh amhlaidh, duine a ainmniú ar bhonn eatramhach, le toiliú an Aire, mar an t-údarás clárúcháin chun críocha rialachán a bheidh i bhfeidhm faoi alt 32. Ag an am céanna, tá sé chomh maith oiriúnach do bhunú feirmeacha teaghlaigh le feirmeoirí agus pastoralists, a chur ar bun cosaintí teorann, fálta talamh feirme, plandlanna foraoise, sléibhte fhoraoiseacht, imfhálú na gceantar turasóireachta agus seilg, leithlisiú agus cothabháil láithreáin tógála, etc dhúnadh 58. —(1) Faoi réir na bhforálacha seo a leanas den alt seo agus cibé rialacháin a dhéanfaidh an tAire chun críocha an ailt seo, dílseofar don údarás tithíochta, agus feidhmeoidh an t-údarás tithíochta, bainistí agus rialú aon teaghaise, foirgnimh nó talún eile a bheidh ar úinéireacht ag an údarás, agus fós bainistí agus rialú aon oibreacha nó seirbhísí, a sholáthróidh an t-údarás faoin Acht seo, [EN] beidh Riail 3 den Dara Sceideal a ghabhann leis an bPríomh-Acht gan feidhm maidir leis an gcongantóir sin aon lá amháin (is lá bheidh an t-am o 4 p.m. go dtí 7.30 p.m. ina chuid d'uaire oibre an chongantóra san) i ngach seachtain fé leith, agus isé lá é sin an lá cheapfaidh an dílseánach san o am go ham. (3) I gcás praghais tailte go mbeidh an lá ceaptha ina dtaobh dearbhuithe fén alt so do bheith níos mó ná an praghas sealadach, déanfaidh Coimisiún na Talmhan roimh-íoc breise díoc agus bannaí talmhan breise do thabhairt amach chun na dtailte sin do cheannach agus beidh suim is có-ionann le hús (lughaide cáin ioncuim) ar na bannaí talmhan breise bhéarfar amach amhlaidh, ón lá ceaptha go dtí dáta na mbannaí talmhan breise sin do thabhairt amach, iníoctha ag Coimisiún na Talmhan leis an duine do bhí i dteideal cíosanna agus sochair an tailimh sin dfháil sarar ceannuíodh é. [EN] (2) I ngach liost de ghabháltaisí ceanntracha cumhanga déanfar luadh ar leithligh ar gach gabháltas a cuirfear ann agus luadhfar ann, maidir le gach gabháltas den tsórt san, ainm an té chítear do Choimisiún na Talmhan do bheith ina thionónta air, méid na blianachta ceannaigh gur fé n-a réir a bheidh Coimisiún na Talmhan ullamh ar an ngabháltas san do dhíol, agus pé nithe eile (más ann dóibh) is dóich le Coimisiún na Talmhan is gá no is fearr do luadh in aon chás áirithe. —Chó luath agus is féidir é tar éis deireadh gach bliana, bhéarfaidh an Chuideachta don Aire tuarasgabháil ina mbeidh, maidir leis an mbliain sin, mion-innste ar na sean-ghnóthaí mianadóireachta uile do thóg an Chuideachta, tré chó-aontú no tré orduithe um ghnó mianadóireachta do thógaint, agus fós na mioninnste sin, ar mhianraí doibrigh no do lorg an Chuideachta, a mheasfaidh an tAire a bheith oiriúnach, ar mhaithe leis an bpobal, a chur mar cheangal ar an gCuideachtain a thabhairt uaithi. (a) aon bhlianacht talamh-cheannaigh nó aon tsuim bhliantúil is ionann agus blianacht talamh-cheannaigh, do réir bhrí na nAcht Talamh-Cheannaigh, is iníoctha le Coimisiún na Talún, nó [EN] (a) déanfar, le linn dáiliú do bheith á dhéanamh tar éis an Achta so do rith ar airgead ceannaigh aon tailimh is talamh, pe'ca tionóntuithe no nea-thionóntuithe dhó, ar n-a dhílsiú i gCoimisiún na Talmhan roimh an Acht so do rith no dá éis sin, aon mhuirear cothabhála dréineála bhí no bheidh ag déanamh deifre do leas dílseánaigh an tailimh sin ar dháta a dhílsithe i gCoimisiún na Talmhan d'fhuascailt as an airgead ceannaigh sin, marab é an dílseánach san ceannuitheoir an tailimh sin freisin, agus Seachnóidh an Coimisiún aistriú dá leithéid sin,chomh fada agus is féidir, má tá airgead nó sócmhainní insóinseáilte ar seilbh aige snahairgid reatha atá ag teastáil uaidh. [EN] (2) Gach duine do ceapadh tar éis an 6adh lá de Mhí na Nodlag, 1921, chun puist síbhialta lán-aimsire (seachas mar bhall den Ghárda Síochána sa tseirbhís phuiblí, is post gur san Ard-Chomhairle atá, le linn an Achta so do rith, no do bhí, aon tráth tar éis an duine sin do cheapadh, comhacht dílsithe go dleathach chun duine do cheapadh chuige, tuigfear chun crícheanna an ailt seo gurb iad an Ard-Chomhairle do cheap chun an phuist sin é. (3) Beidh comhacht ag Coimisiún na Talmhan chun réiteach do dhéanamh ar gach ceist a bhainfidh le cúrsaí uisce, draenacha agus bancánachtaí, agus le n-a nglana agus le n-a gcoinneáil suas, agus chun cirt, oblagáidí agus freagarthachtaí gach duine ina dtaobh do mhíniú no do leaga amach. Níl an úsáid agus / nó a atáirgeadh de chuid na Roinne do Phobail agus lógó Rialtais Áitiúil ag eagraíocht tríú páirtí gan cead ag ceadú roimh ré i scríbhinn ó Stiúrthóireacht Cumarsáide na Roinne. Míníonn an t-eolas thíos conas an lógó féidir agus nach féidir a úsáid. Léigh an t-eolas seo go cúramach chun a fháil amach an bhfuil do cheist freagraíodh roimh diarratas a sheoladh chuig an Stiúrthóireacht Cumarsáide. —I gcás ina gcoimeádfaidh duine seilbh ar thionóntán de bhua an Achta Srianta Cíosa, 1960, measfar, chun críocha an Achta seo, maidir leis an tionóntacht atá arna bunú de bhua an Achta sin as an gcoimeád sin (cibé acu a thosaigh an coimeád roimh an Acht seo a rith nó dá éis) gur buanú í ar an tionóntacht arbh ar a foirceannadh a thosaigh an coimeád. (a) fé is dá ndeintí—in ionad a achtú ann go ndéanfar, ar Choimisiún Talmhan na hÉireann do dhíol aon tailimh no ar únaer estáit do dhíol aon tailimh a bheidh san estát fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, an t-aon-cheart chun minearál do bhaint agus do thógaint agus chun rómhar agus cuardach do dhéanamh chun minearál dfháil, ar an talamh san no fé, do chur ar cosnamh sa tslí orduithe do Choimisiún Talmhan na hÉireann—a achtú ann go ndílseofar an t-aoncheart san i Saorstát Éireann ar aon díol den tsórt san do dhéanamh, agus (3) D'ainneoin éinní atá sa Chuid seo den Acht so ní luighfidh aon athchomharc i gcoinnibh aon bhreithe do bhéarfaidh an Chúirt Chuarda ar athchomharc chun na Cúirte sin fé sna hAchtanna Luachála ach, in ionad an athchomhairc sin, tiocfaidh an ceart chun cáis aithriste bronntar le hailt 10 agus 11 den Annual Revision of Rateable Property (Ireland) Amendment Act, 1860, tiocfa sé, i dtosach feidhme na Coda so den Acht so, chun bheith agus beidh sé infheidhmithe agus, i dtosach na feidhme sin agus dá éis sin, beidh ag na hailt sin 10 agus 11 agus freisin ag alt 12 (go dtí sna focail “case under this Act”) den Acht chéanna, mar a hoiriúnuítear no a hatharuítear san le haon Acht no fé a ritheadh roimh an Acht so, lán-fheidhm agus lán-éifeacht gus na hatharuithe agus fé réir na n-atharuithe seo leanas, sé sin le rá:— (b) maidir le seirbhísí ilphléacs a sholáthar de bhreis ar aon seirbhísí ilphléacs a sholáthraíonn RTÉ faoi Chodanna 7 agus 8. (3) Breithneóidh Coimisiún na Talmhan (ach gan an Coimisinéir Breithiúntais d'áireamh ortha) gach agóid a déanfar go cuibhe, agus beidh ceart ann chun athchomhare do dhéanamh chun an Choimisineura Bhreithiúntais agus ní bheidh dul thar a bhreith ach amháin i gcás ina bhforáltar a mhalairt san Acht so. 27. —(1) Maidir le cumhacht Theagaisc talamh nó leas i dtalamh a dhiúscairt agus iasachtaí a fháil ar urrúis talún, ní bheidh, faoi réir fho-alt (2) den alt seo, réim ag an gcumhacht sin i dtaca le diúscairt aon chuid den talamh, ná le diúscairt leasa in aon chuid den talamh arb é an bronntanas ar an Náisiún é dá dtagraítear in Acht Choláiste Talmhaíochta Chaisleán Bhaile Sheonach, 1945, nó i dtaca le hiasachtaí a fháil ar urrús aon talún nó leasa den sórt sin. —(1) Gach tionónta ar ghabháltas a bheidh luaidhte i liost de ghabháltaisí ceanntracha cumhanga no i liost de ghabháltaisí ar thalamh nea-thionóntuithe, íocfa sé le Coimisiún na Talmhan, ón gcéad lá gála ar a mbeidh a chíos iníoctha tar éis dáta foillsithe an liosta san, suim bhliantúil is có-ionann leis an mblianacht cheannaigh a bheidh luaidhte sa liost san maidir leis an ngabháltas san agus leanfaidh an tionónta san ag íoc na suime sin go dtí peca dáta acu so leanas a bhaineann leis an gcás, sé sin le rá:— [EN] (c) i gcás oifigigh d'aon choiste no có-choiste do ceapadh fé alt 14 d'Acht 1899, sé sin, oifigeach do ceapadh chun puist díreach fén Roinn ar an 6adh lá de Mhí na Nodlag, 1922, no roimhe sin, seirbhís fén gcoiste no fén gcó-choiste sin; no 45. —(1) Beidh sé dleathach déinne do dhin rann-íoc in aon chuid den éarlais a lóisteáladh le Coimisiún na Talmhan do réir alt 52 den Acht Talmhan, 1923 , agus déinne a éilíonn tríd an rann-íocaí sin no fé, a iarraidh ar Choimisiún na Talmhan laistigh den am orduithe agus sa tslí orduithe go n-aisíocfaí an tsuim a rann-íocadh amhlaidh; agus má bhíonn Coimisiún na Talmhan sásta gur cheart an rann-íoc san no aon chuid di daisíoc, déanfar ordú chun go ndíolfaí an méid sin den urrús ina bhfuil an éarlais sin súncálta is ionann leis an rann-íoc san no le cuid di do réir mar bheidh, agus fós chun go n-íocfaí tora an díola san, maraon leis an gcionúireacht den ús a fuair Coimisiún na Talmhan de bharr súncálta na héarlaise no na coda san di a díoladh amhlaidh, leis an éilitheoir no leis na héilitheoirí no le pé daoine eile a gheobhfar a bheith i dteideal an céanna dfháil. [EN] (4) Mara n-íoctar no sa mhéid ná híocfar ar aon tslí eile é, beidh an t-airgead so leanas iníoctha le Coimisiún na Talmhan in airgead as an éarlais urraíochta oiriúnach chó fada is raghaidh an éarlais sin, sé sin le rá:— [EN] (3) Aisíocfaidh an tAire leis an mBanc, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, méid na ndiúitéthe stampa uile íocfaidh an Banc (de bhun dlithe an Stáit no de bhun dlithe tíre eile) maidir le haon aistriú no leithliú maoine déanfar chun an t-aistriú déantar ar an maoin sin leis an bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so dfhoirlíonadh no chun lán-éifeacht do thabhairt dó. (2) Is é méid a bheidh i ndeontas a thabharfar faoin alt seo do dhuine nó i leith duine maidir le teach cibé méid a chinnfidh an t-údarás tithe ach ní bheidh sé níos mó ná méid an deontais iomchuí a thabharfaidh an tAire don duine nó ina leith maidir leis an teach. 41 . 26. —(1) I gcás ina dtabharfaidh an tAire nó Aire na Gaeltachta, cibé acu é, deontas iomchuí do dhuine nó i leith duine a sholáthróidh teach, féadfaidh an t-údarás tithíochta, cibé acu a bheidh an deontas iomchuí íoctha go hiomlán nó go páirteach, deontas forlíontach a thabhairt don duine, nó i leith an duine arb é an chéad duine é ag áitiú an tí tar éis tógáil nó ceannach an tí a chríochnú i leith an teach a sholáthar, más rud é agus amháin más rud é— (2) An t-airgead ceannaigh a thagann o aon cheannach den tsórt san a dhin Coimisiún na Talmhan, roinnfidh an Coimisinéir Breithiúntais é i pé slí is gá do réir cheart an cháis, ag cuimhneamh do ar éilithe na ndaoine uile a dhin iasachtú no a chuaidh in urrús ar iasachtú ar airgead no ar aon chuid dairgead a híocadh no a haontuíodh a íoc nuair a dhin aon daoine den tsórt san roimhráite no nuair a dineadh chun úsáide dhóibh na tailte do cheannach, agus beidh gach éileamh den tsórt san peca bhíodar curtha roimh ré mar mhuirear ar na tailte no ná rabhadar iníoctha i mBannaí Talmhan den ainm-luach chéanna fé is dá mba éilithe iad i gceangal le hairgead ceannaigh tailte a díoladh fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh agus bainfidh forálacha alt 4 dAcht na mBannaí Talmhan, 1925, leis an scéal dá réir sin. “(2) I dteannta na n-ábhar a luaitear in alt 43 den Acht Talmhan, 1923, áireofar ar chumhachtaí Choimisiún na Talún chun airgead a chaitheamh, ar fheabhsú talún a díoladh nó ar comhaontaíodh é a dhíol faoi na hAchtanna Talamh-Cheannaigh, cumhacht chun slite agus cearta slí a thabhairt do Choimisiún na Talún agus dá gceadúnaithe, agus chun sonrú agus leathnú nó feabhsú a dhéanamh ar shlite agus ar chearta slí, thar aon talamh dfhonn bealach a fhurasú go dtí talamh agus ó thalamh ar bith a díoladh nó ar comhaontaíodh é a dhíol faoi na hAchtanna Talamh-Cheannaigh, cibé acu a thugtar nó nach dtugtar na cearta slí sin le hiad a bheith comhghabhálach le haon talamh, agus cibé acu atá nó nach bhfuil aon chríoch-phointe do na slite agus na cearta slí sin ar thailte a díoladh nó ar comhaontaíodh iad a dhíol faoi na hAchtanna Talamh-Cheannaigh”, agus [EN] (a) cibé feidhmeanna breise a bhaineann le hullmhúchán le haghaidh an craolachán analóige a mhúchadh agus is cuí leis an Aire a thabhairt don Údarás, don Rialálaí Cumarsáide nó do RTÉ, faoi réir na gcoinníollacha (más ann) a shonrófar san ordú, agus —I gcás éinne bhí, roimh rith an Achta so, ag feidhmiú dualgaisí aon oifige a luaidhtear sa Sceideal don Acht so agus atá folamh le linn rithte an Achta so, má ceaptar an duine sin fén Acht so chun dualgaisí na hoifige sin dfheidhmiú, féadfidh an tAire, más é a dhin an ceapa, agus in aon chás eile féadfidh an té dhin an ceapa, a fhaisnéis go bhfuil an ceapa in éifeacht ón dáta ar ar dhin an duine a ceapadh amhlaidh tosnú ar dhualgaisí na hoifige sin dfheidhmiú agus sa chás san tuigfar chun gach críche gur ceapadh an duine sin fén Acht so ar an dáta roimhráite. Chun cosaint chearta feirmeoirí a ráthú, ba cheart an chumhacht a tharmligean chuig an gCoimisiún gníomhartha áirithe a ghlacadh i ndáil le critéir a leagan síos chun na cásanna a chinneadh ina measfar limistéar talmhaíochta feirmeora a bheith den chuid is mó ina limistéar a choimeádtar go nádúrtha i riocht atá oiriúnach dinnilt nó do shaothrú, critéir chun idirdhealú a dhéanamh idir fáltais ó ghníomhaíochtaí talmhaíochta agus ó ghníomhaíochtaí neamhthalmhaíochta, agus chun méid na n-íocaíochtaí díreacha a shuíomh is ábhartha chun tástáil na himeallachta a chur i bhfeidhm agus na critéir is gá dfheirmeoirí a chomhlíonadh dfhonn a chruthú nach imeallach an ghníomhaíocht talmhaíochta a dhéanann siad. [EN] “(6) Féadfaidh an Chuideachta tithe arna soláthar (go hiomlán nó go páirteach) as airgead a cuireadh nó a chuirfear ar fáil faoi fho-alt (1) den alt seo a ligean chun daoine nach bhfuil fostaithe san eastát tionscail a dúradh.”. (a) i ngach bliain airgeadais áitiúil den tsórt san go críoch na gcúig mblian tríochad de bhlianta airgeadais áitiúla a luaitear san alt san 20, íocfaidh comhairlí contaethe Chill Dara, Laoighse, agus Ó bhFailghe fá seach suim seacht míle, céad agus ceithre puint chaogad leis na Coimisinéirí agus íocfaidh na comhairlí sin an tsuim sin amhlaidh sna cionúireachta ina ndlíd agus ar na coinníollacha ar a ndlíd anois rann-íoc do dhéanamh i leith na suime bliantúla is iníoctha acu fán alt san 20; —(1) I gcás duine a ceapadh, tar éis an lú lá de Shamhain, 1961, agus roimh dháta an Achta seo a rith nó tar éis dáta an Achta seo a rith, de bhun fo-alt (1) dalt 2 den Acht um Luachanna Maoine (Eadránacha agus Achomhairc), 1960, chun bheith ina eadránaí maoine agus é a bheith fostaithe i gcáil lánaimsire faoi théarmaí a cheapacháin mar eadránaí maoine— On lá gála deiridh roimh dháta rithte an Achta so beidh iníoctha ag an tionóna le Coimisiún na Talmhan in ionad cíosa suim bhliantúil is ionann agus [EN] (b) Chun críocha an Achta seo measfar an duine a bhí i seilbh oifige díreach roimh thosach feidhme an Achta seo mar Cheannasaí Maoine Tionnscail agus Tráchtála a bheith arna cheapadh chun oifig an Cheannasaí faoin alt seo ar na téarmaí céanna agus ar an luach saothair céanna ar ar shealbhaigh sé an oifig chéadluaite. (2) D'ainneoin éinní atá san Acht so ní dhéanfaidh bord sláinte ordú fén Acht so chun iostán, ar thalamh is gabháltas fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh no ar thalamh a bheidh dílsithe i gCoimisiún Talmhan na hÉireann fé sna hAchtanna san, do dhílsiú i dtionónta an iostáin sin go dtí go mbeidh an talamh san dílsithe sa bhord sláinte sin do réir an ailt seo. (3) Chun cr�cheanna an Achta so cime�dfidh Coimisi�n na Talmhan p� cuntais� agus p� mion-innste agus iontr�la ionta a ord�idh an tAire Airgid agus sol�thr�id na cuntais� sin don Aire Airgid f� mar a bheid agus nuair a bheid ag teast�il uaidh. agus ini�chfar na cuntais� sin ar p� sl� a ord�idh an tAire Airgid. (1) go n-íocfar leis an mBord i ngach bliain airgeadais, as airgead a shólathrós an tOireachtas, deontas de pé méid a cheadós Aire na Gaeltachta, le comhthoiliú an Aire Airgeadais, i leith caiteachais an Bhoird; 17. —Beidh a gcéad chruinniú ag na Coimisinéirí in Oifig an Chuain, Sráid na Céibhe, Dún Dealgan, an tríú Máirt tar éis rithte an Achta so ar a ceathair a chlog tráthnóna, agus tosnóid ar an Acht so do chur i bhfeidhm sa tslí a foráltar sa Commissioners Clauses Act 1847 agus beidh a gcruinnithe ina dhiaidh sin acu i pé áit agus pé tráthanna is oiriúnach leo o am go ham; agus beidh cruinniú cinn bliana ag na Coimisinéirí an chéad Dardaoin i mí na Márta gach bliain. (c) íocfaidh an tAire, amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, an cúiteamh uile i gcailliúint oifige do bheadh iníoctha fén alt so ag aon údarás áitiúil den tsórt san dá mbeadh líomatáiste feidhmiúcháin an údaráis áitiúla san i Saorstát Éireann. (b) a bhfuil cuspóir forbartha ann i ndáil leis an talamh chun é a chur in áirithe le haghaidh bóithre nó áiteanna loctha nó le haghaidh aon chríche de na críocha dá ndéantar talamh a chur in áirithe nó a shlánchoimeád a léirítear i gCuid IV den Tríú Sceideal a ghabhann leis an Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963 . (2) Aon íocaíocht a dhéanfaidh údarás tithíochta de bhua ráthaíochta arna tabhairt faoin alt seo, féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, í go léir nó cuid di a chúiteamh as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. 2. —Ní bheidh aon diuité stampa inéilithe ná iníoctha ar aon chó-aontú, leithliú, dintiuir muirir, cuimhneachán, ná instruimid eile (ar a n-áirítear instruimidí do críochnuíodh ach nár stampáladh roimh an Acht so do rith) a déanfar i gcóir no i dtaobh Coimisiún na Talmhan do dhíol talmhan fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh no dá réir a bheidh dílsithe ionta, ná ar aon instruimid den tsórt san éileoidh Coimisiún na Talmhan do dhéanamh chun a chur in áirithe go n-aisíocfar airgead do bhéarfaid uatha mar roimh-íoc. 6. —(1) Amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas feadfaidh an tAire. le toiliú an Aire Airgid agus fé réir na rialachán orduithe, rann-íocanna d'íoc mar leanas:— [EN] [EN] (5) más deimhin le Coimisiún Talmhan na hÉireann (lasmuich den Choimisinéir Breithiúntais) no leis an gCoimisinéir Breithiúntais, pe'ca aca é, nách féidir, tar éis fiosruithe dhícheallaigh, únaer na talmhan le n-a mbaineann iarratas no athchomharc d'fháil ná a fháil amach cé hé, féadfar, d'ainneoin éinní contrárdha dho san atá san alt san 7, an t-iarratas no an t-athchomharc san d'éisteacht agus breith do thabhairt air gan an t-únaer sin do bheith i láthair; [EN] (4) Chun feidhm do thabhairt don alt so maidir le duine bheidh i seilbh oifige díreach roimh an alt so do theacht i bhfeidhm, is tuigthe gach cáilíocht (más aon cheann é) do horduíodh fé Acht 1926 le haghaidh na hoifige sin roimh an duine sin do cheapadh chúiche do bheith ina cáilíocht do dearbhuíodh fén gCuid seo den Acht so roimh an gceapadh san mar cháilíocht le haghaidh na hoifige sin. ciallaíonn & quot ; ceadúnas um rialú comhtháite ar thruailliú & quot ; ceadúnas faoi Chuid IV den Acht fán nGníomhaireacht um Chaomhnú comhshaoil , 1992 ; , DE BHRÍ go bhfuil iomlán seirbhísí puiblí agus oifigeach Choimisiún Talmhan na hÉireann tagtha chun bheith agus go bhfuilid anois curtha isteach sa Roinn Iascaigh de bhua an Orduithe um Choimisiún Talmhan na hÉireann (Seirbhísí Puiblí d'Athroinnt), 1927, do dhin an Ard-Chomhairle an 20adh lá d'Iúl, 1927, fé fho-alt (2) d'alt 12 den Acht Airí agus Rúnaithe, 1924: an fáltas, an t-athchóiriú struchtúrtha, tógáil foirgneamh nó aon tionscadal lena gcomhcheanglaítear na heilimintí sin a bheidh le cur chun feidhme sa fhráma ama céanna, ar tionscadal ar mó é ná EUR 2000000 i gcás inarb ionann an praghas agus os cionn 110xa0% den phraghas áitiúil ar réadmhaoin inchomparáide mar a mheas saineolaí neamhspleách; 13.—Beidh cruinniú cinn bliana ag gach bord conganta phuiblí gach bliain agus beidh an cruinniú san ann an lá bheidh ceaptha de thurus na huaire chun cruinnithe den tsórt san do bheith ann fé sna rialacha so maran Domhnach no lá saoire bainc an lá san agus, sa chás san, beidh an cruinniú san ann an chéad lá ina dhiaidh sin nach Domhnach ná lá saoire bainc. Féadfaidh an Coimisiún, d'fhonn a fheidhmeanna a chomhlíonadh, airgead a fháil ar iasacht, ach ní dhéanfaidh sé é sin gan toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais. (c) suim bhreise (más ann di) is có-ionann le cion de sna blianachtaí sin in aghaidh na tréimhse idir an lá gála thiocfaidh an chéad tráthchuid de sna blianachtaí sin chun bheith iníoctha agus an chéad lá eile bheidh dividenda ar bhannaí talmhan iníoctha; agus [EN] —(1) Íocfar le gach comhalta den Oireachtas as airgead a sholáthróidh an tOireachtas suim bhliantúil (dá ngairtear liúntas ina dhiaidh seo san alt seo) mar lánsocrú ar chaiteachais— [EN] An fhoráil atá in alt 75 den Commissioners Clauses Act, 1847, i dtaobh tosaíochta morgáistí, ní bhainfidh le haon mhorgáistí dhéanfaidh na Coimisinéirí. cialla�onn “rialach�n b�thair” aon ord�, rialach�n, fodhl� n� riall faoi achtach�n (seachas alt 86, 93, 94 n� 96 den Acht seo) a bhaineann le tr�cht ar bh�thar; 22. —(1) Na comhachta a bronntar ar Choimisiún na Talmhan le haon cheann de sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh chun airgead do chaitheamh chun tailte dfheabhsú, féadfar iad dfheidhmiú aon am chun feabhsú do dhéanamh ar tailte a díoladh no atá fé chonnra chun iad do dhíol fé aon Acht Talamh-Cheannaigh no a bhí dílsithe i gCoimisiún na Talmhan fén Acht Dlí Thalmhan (Coimisiún), 1923 . (6) Is sé chéad déad agus ochtó punt, trí scillinge déag agus sé pingne an tsuim is iníoctha as an deontas talmhaíochta in aon bhliain airgeadais áirithe le hArd-Mhéara Ró-onórach, Seanóirí agus Buirgéisigh Chathair Bhaile Atha Cliath fé alt 50 dAcht 1898 mar a bheirtear feidhm dó le halt 26 den Acht Rialtais Áitiúla (Baile Atha Cliath), 1930 ( Uimh. 27 de 1930 ). —(1) I gcás aon fhorbairt (nach forbairt dhíolmhaithe chun críocha na nAchtanna Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963 go 1982, nó aon fhorbairt lena mbaineann alt 60) a thosóidh ceachtar cuideachta sa tréimhse dhá bhliain ón lá dílseacháin, ní gá cead a fháil faoi Chuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963, má chomhlíontar na coinníollacha seo a leanas, eadhon— (b) an méid a cruinneofar tríd an ráta póilíneachta sna hocht mbliana airgeadais áitiúla san (ach pé suimeanna is ionchurtha in aghaidh an mhéide sin de bhua alt 66 den Local Government (Ireland) Act, 1898, do bhaint as) cuirfar é chun coinneáil-suas an fhórsa chó-nasctha fé mar a dintí an méid a cruinnítí tríd an ráta san do chur, go dtí so, chun coinneáil-suas Phóilíneacht Chathrach Bhaile Atha Cliath. Comhacht chun na Tailte Lathaighe Thuaidh do dhíol mar a déanfar agus nuair a déanfar míntíreach díobh chun crícheanna an ghnótha. [EN] (4) Déanfar an praghas nó an cúiteamh is iníoctha ar mhaoin a fháil faoin alt seo, a íoc go feadh cibé méid a bheidh ceadaithe ag an Aire, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. [EN] Dividenda as bannaí talmhan díoc roimh an roinnt do dhéanamh. 36. —(1) Má dílsítear talamh i gCoimisiún na Talmhan fén Acht Talmhan, 1923, no fé aon Acht le n-a leasuítear no le n-a leathnuítear an tAcht san, féadfaidh an Coimisinéir Breithiúntais, ar a iarraidh sin déinne le n-a mbaineann, a ordú go ndéanfar, go dtí go roinnfear airgead ceannaigh an tailimh sin, na dividenda (lugha-de cháin ioncuim) a bheidh dlite an uair sin agus a thiocfaidh chun bheith dlite ina dhiaidh sin as na bannaí talmhan a sheasuíonn in ionad an airgid cheannaigh sin díoc, fé mar a thiocfaidh dlite, leis an díoltóir, no le pé duine eile chífear don Choimisinéir Bhreithiúntais do bheith i dteideal iad dfháil. (5) Beidh deimhniú a thugann le tuisgint é do bheith fé chóshéala Choimisún na Talmhan ina fhianaise go bhfuil gach suim adeirtar ann a bheith dlite leo dlite amhlaidh, agus go bhfuil sí iníoctha ag an duine no na daoine adeirtar sa deimhniú san a bheith freagarthach inti. (b) iniúcha ar an gclár de mhorgáistí na gceangailtear ar na Coimisinéirí le halt 76 den Commissioners Clauses Act, 1847, é do chimeád. 56. —(1) I gcás go ndeonaítear ceadúnas faoin Acht seo i ndáil le gléasra tionscail agus go dtugtar cead faoi Chuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963, i leith an ghléasra chéanna, ansin maidir le haon choinníollacha a bhí i gceangal leis an gcead sin, scoirfidh siad, a mhéid a bhaineann siad ar bhealach ar bith le truailliú aeir, d'éifeacht a bheith leo. [EN] (a) a ndéantar ina leith cead faoi Chuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963, a dheonú roimh cibé lá (dá ngairtear “an lá iomchuí” san fho-alt seo) a fhorordóidh an tAire, nó [EN] Deimhniú faoi Spriocdháta an Bhabhta is Déanaí den Scéim an BAI Athbhreithniú ar an Acmhainneacht le haghaidh DTT Tráchtála in Éirinn 46 de 1924) , deanfaidh an chomhairle sin, amhail ar an lá ceaptha agus ón lá san amach, é chruinniú (sa mhéid ná beidh an caiteachas san aisíoctha roimh an lá ceaptha) tríd an ráta dealúis mar mhuirear ar an gcontae iomlán agus ní dhéanfaidh an chomhairle sin aon chuid den airgead san do chruinniú trí ráta siltin.[EN] Forála maidir le Ceanntar Siltin na Bearbha. déantar leis seo cumhachtaí agus dualgais uile an Aire Talmhaíochta faoi na hAchtanna a shonraítear sa Sceideal a ghabhann leis an Ordú seo a tharmligean chuig Tomás Ó hEodthusa , T.D. , Aire Stáit ag an Roinn Talmhaíochta . , —(1) Pé uair a dhéanfaidh na Coimisinéirí Tuaithe (seachas baill an Bhínse Athchomhairc) agóid i gcoinnibh liosta shealadaigh, ar n-a fhoillsiú (peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin é) do réir ailt 40 den Acht Talmhan, 1923, no do réir an Acht so, déisteacht agus breith do thabhairt uirthi tar éis an Achta so do rith, beidh sé dleathach do sna Coimisinéirí Tuaithe sin, más dóich leo san do bheith ceart agus peca ghéillfid don agóid sin no ná géillfid, a ordú go n-íocfaidh Coimisiún na Talmhan le neach déanta na hagóide sin pé suim i bhfuirm chúitimh sa chostas fé n-a ndeacha sé maidir leis an agóid sin, a dhéanfaidh na Coimisinéirí Tuaithe sin, as a gcomhairle féin amháin, a cheapadh chuige sin. (b) ní déanfar aon tagairt, atá no bheidh in aon Acht eile (ar n-a rith roimh an Acht so do rith no dá éis sin) d'Oireachtas Shaorstáit Éireann no bheidh in aon Acht den Oireachtas, do chomhairlí contaethe no contaebhuirgí, maidir le hiarrthóirí d'ainmniú chun iad do thogha chun oifige an Uachtaráin, do léiriú (mara ndeirtear a mhalairt go soiléir san Acht san) mar thagairt d'aon chólucht no daoine no duine chun ar haistríodh no chun a n-aistreofar (pe'ca roimh an Acht so do rith no dá éis sin é) maoin, comhachta, no dualgaisí aon chomhairle den tsórt san fén alt san 72 ná mar thagairt fholuíonn an céanna. —(1) Beidh feidhm ag na for�lacha at� leagtha amach san Ocht� Sceideal a ghabhann leis an Acht seo maidir le hoifig� agus oifigigh at� le bheith ag gabh�il leis an Ard-Ch�irt, leis an gC�irt Uachtarach agus le hUachtar�n na hArd-Ch�irte faoi seach. (a) ní tuigthe duine ar bith do bheith ina rúnaidhe contae do chontae ach an duine (más ann) arb é buanrúnaidhe contae na contae sin é ar dháta an Achta so do rith agus arb é an buan-rúnaidhe sin fós é le linn an roghnuithe sin, ach amháin, i gcás an duine (más ann) arb é an buan-rúnaidhe contae do chontae é ar dháta an Achta so do rith, gur tuigthe chun crícheanna an roghnuithe sin, maidir le hoifig an chéad chontae-bhainisteora don chontae sin no do gach ceann fé leith de dhá chontae ghrúpálta ar ceann aca an chontae sin, gurb é rúnaidhe contae na contae sin é má bhíonn sé, le linn an roghnuithe sin (agus scurtha aige an tráth san de bheith ina bhuanrúnaidhe chontae den tsórt san), i seilbh oifige fé aon chólucht is údarás áitiúil chun crícheanna na nAchtanna Rialtais Áitiúil, 1925 go 1941; 20. —(1) Beidh sé dleathach don Aire, le toiliú an Aire Airgid, aon tsuim no suimeanna airgid do thabhairt ar iasacht, amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, do shealbhóirí ceadúnaisí muilneoireachta chun áitreibh stórála cruithneachtan dúthchais dfháil, do thógáil, doriúnú no do leathnú agus chun gléasra nua no gléasra breise tiormúcháin do chur isteach. [EN] (d) go raghadh sé, ag féachaint do chúrsaí uile an cháis, chun leasa don tír an talamh san do dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh leis an únaer sin air, agus (b) iniúchadh ar an gClár de Mhorgáistí is gá do sna Coimisinéirí, do réir ailt 76 den Commissioners Clauses Act, 1847, do choimeád. (c) na costaisí agus na caiteachaisí uile fé n-a ndeachaidh no fé n-a rachaidh Coimisiún na Talmhan chun seilbh no úsáid an tailimh, na tionóntachta, na héasáide, no an chirt sin d'fháil (pe'ca roimh dháta na lóisteála san no dá éis sin é). 42. —(1) O thosach feidhme Cuid III. den Acht so agus dá éis sin ciallóidh an focal “uachtarlann” aitreabh atá cláruithe i gclár na n-uachtarlann no gur deonadh agus go bhfuil i bhfeidhm ina chóir ceadúnas fén alt so. [EN] Na forálacha den Commissioners Clauses Act 1847 i dtaobh na Morgáistí a bheidh le críochnú ag na Coimisinéirí (ach amháin Alt 84); agus 13. — (1) Déanfar, ar thosach feidhme an ailt seo, cuntas speisialta a chur ar bun a mhaoineofar as airgead a sholáthróidh an tOireachtas agus a úsáidfear chun íoc as aisíocaíochtaí forordaithe agus as costais na Feidhmeannachta le linn an tAcht seo a riaradh, a mhéid a bhaineann an tAcht seo le haisíocaíochtaí forordaithe agus le bunú agus bainistiú an Chiste, más ann, ag an bhFeidhmeannacht. [EN] —(1) Bh�arfaidh an Chuideachta, f� cheann s� m� tar �is deireadh gach bliana cuntasa�ochta, don Aire agus don Aire Airgid, in aghaidh na bliana cuntasa�ochta san, na scr�bhinn� seo leanas agus iad ini�chta ag ini�ch�ir na Cuideachtan san agus tarraicthe suas i p� sl� le n-a n-aont�idh an tAire Airgid tar �is d� dul i gcomhairle leis an Aire, s� sin le r�, cuntas cothroma�ochta agus cuntas sochair agus dochair, agus f�s cuntas ioncuim ar leithligh maidir le gach saghas gn�tha ath-�rachais ar leithligh a bh�onn ar si�l ag an gCuideachtain. (a) gur dineadh é ag duine a bhí an uair sin i seilbh oifige fén gCéad Dháil Éireann no fén Dara Dáil Éireann no ar fostú in aon fheidhmeannas ar bith in aon tseirbhís, mileata no síbhialta, a bhí ar bun no á coinneáil suas le húdarás no fé údarás an Chéad Dháil Éireann no an Dara Dáil Éireann, no gur dineadh é ag éinne eile agus é ag gníomhú fé údarás duine i seilbh oifige amhlaidh no ar fostú amhlaidh; agus [EN] (2) Déanfar an meán-ráta bliantúil chun dréineáil do choinneáil suas atá iníoctha ar scór an ghabháltais d'fháil amach tré chionúireacht do thógaint in aghaidh gach bliana de sna deich mbliana deiridh roimh rith an Achta so, inar dhin iontaobhaithe dréineála an cheanntair dhréineála airtéirighe ina bhfuil an gabháltas suidhte ráta do ghearra chun dréineáil do choinneáil suas, agus isí cionúireacht í sin ná an chionúireacht deachúil is ionchurtha i mbaint leis an ngabháltas den ráta iomlán chun dréineáil do choinneáil suas a gearradh in aghaidh na bliana san: Ach más rud é nár bualadh deich rátaí i rith tréimhse an fhiche blian deiridh roimh rith an Achta so, déanfidh Coimisiún na Talmhan an meán-ráta chun dréineáil do choinneáil suas in aghaidh na bliana d'fháil amach agus do shocrú i pé slí eile is oiriúnach leo. (5) Déanfaidh an tAire Airgeadais, a luaithe is féidir tar éis dheireadh gach bliana airgeadais, ráiteas a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas ag leagan amach maidir le gach ráthaíocht faoin alt seo a bheidh tugtha le linn na bliana sin nó a bheidh tugtha aon tráth roimh thosach na bliana sin agus a bheidh i bhfeidm i dtosach na bliana sin— [EN] 41. —(1) I gcás Coimisiún na Talmhan do ghlacadh no do cheannach aon tailimh nea-thionóntuithe no do ghlacadh aon ghabháltais mar mhalairtiú ar ghabháltas eile no dath-thógaint aon ghabháltais, roimh an Acht so do rith no dá éis sin, agus an talamh no an gabháltas san do bheith fé réir aon éasáide no fé réir aon chirt fhéaraigh, phortaigh no eile no fé réir tionóntachta de shaghas nach leas a bhéarfadh teideal ceannaigh fé sna hAchtanna Talamh- Cheannaigh don tsealbhaire, féadfaidh Coimisiún na Talmhan le hordú deireadh do chur leis an éasáid, an ceart no an tionóntacht san fé réir Choimisiún na Talmhan díoc an chúitimh sin a cheapfaidh Coimisiún na Talmhan leis an ordú san uatha. [EN] 1879, c. 58. 7. —Ní bheidh feidhm ag an Public Offices Fees Act, 1879, maidir le haon táillí is iníoctha faoin bPríomh-Acht nó faoin Acht seo. 23. —Féadfaidh an tÚdarás tráth ar bith moltaí a thabhairt don Aire faoi na saoráidí i ndáil le hiompar poiblí is dóigh leis is cóir a sholáthar i limistéar feidhme an Údaráis. 4. —Íocfar as airgead a sholáthróidh an tO reachtas, a mhéid a cheadóidh an tAire é, na costais faoina rachfar ag riaradh an Achta seo. (6) Má sholáthraíonn an tOireachtas airgead faoi fho-alt (5) den alt seo, ní thabharfaidh sin díolúine don Chuideachta ón dliteanas chun méid iomlán aon airleacain a tugadh faoi mhír (b) dfho-tAire Airgeadais, agus déanfaidh an Chuideachta an t-aisíoc sin pé tráth agus i pé tráthchoda a cheapfas an tAire Airgeadais. [EN] (4) Gach duine a bhí, díreach roimh thosach feidhme an Achta seo, ina bhreitheamh d'aon chúirt bhreithiúnais dá luaitear in Airteagal 58 den Bhunreacht, scarfaidh sé leis an oifig a bhí ar seilbh aige ar é a cheapadh, lena thoiliú, d'oifig bhreithiúnach. [EN] (2) Ar na comhachta atá ag Coimisiún na Talmhan chun airgid do chaitheamh ar fheabhsú tailimh do díoladh no do haontuíodh do dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh beidh, i dteanta na nithe luaidhtear in alt 43 den Acht Talmhan, 1923, comhacht chun bealach agus cearta slí trasna tailimh ar bith go dtí talamh ar bith do díoladh no do haontuíodh do dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh do bhronna ar Choimisiún na Talmhan agus ar a gceadúnaithe agus chun an chéanna do mhíniú agus do leathnú no dfheabhsú, peca déanfar no ná déanfar na cearta slí sin do bhronna amhlaidh i dtreo go mbeid ag dul le talamh ar bith. [EN] (4) Gach rialachán a dhéanfidh an tAire fén alt so leagfar fé bhráid Dháil Éireann é chó luath agus is féidir é tar éis a dhéanta agus má dhineann Dáil Éireann, laistigh den lá is fiche a shuidhfe sí tar éis leaga an rialacháin sin fé n-a bráid, rún do rith ag cur an rialacháin sin ar nea-mbrí beidh an rialachán san gan brí dá réir sin ach beidh san gan dochar do dhleathacht éinní a dineadh fé roimhe sin. 81 .— (1) Féadfaidh údarás tithíochta, faoi réir Achtanna na dTithe 1966 go 2009, agus rialachán arna ndéanamh fúthu, cúnamh airgeadais a sholáthar do theaghlach incháilithe chun teaghais (dá ngairtear “ teaghais mhargaidh oscailte ” sa Chuid seo) a cheannach faoi shocrú ceannaigh teaghaise incheannaithe faoi réir an teaghais a bheith— 12. —(1) Déanfaidh an tAire, le comhthoiliú an Aire Airgeadais, critéir a chinneadh agus a fhoilsiú i ngach scoilbhliain ar dá réir a dhéanfar aon aicme nó aicmí scoileanna aitheanta nó lárionad oideachais a mhaoiniú sa scoilbhliain ina dhiaidh sin as airgead a sholáthróidh an tOireachtas agus ceadófar leis na critéir sin airgead breise a íoc le scoileanna aitheanta ag féachaint do leibhéal mhíbhuntáiste oideachasúil na mac léinn sna scoileanna. [EN] [EN] “(b) socrú a dhéanamh faoi réir aon rialacháin faoin Acht Radio-Thelegrafaíochta, 1926, a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire, chun cláir a chraolfaidh an tUdarás agus cibé cláir eile a chinnfidh an tUdarás a leathadh trí stáisiúin leaschraolta sreinge;”. —(1) I gcás in ar dineadh uachtarlann no cuideachta na raibh uachtarlann dá cuid féin aici do cheannach (roimh rith an Achta so no dá éis sin) le hairgead do sholáthruigh an tOireachtas, dlighfidh gach éinne na mbeidh uachtarlann ar siúl aige agus a gheibheann (roimh rith an Achta so no dá éis sin) soláthar bainne (dá ngairmtear nua-sholáthar bainne san Acht so) o dhuine do sholáthruigh bainne don uachtarlainn sin aon uair tar éis an 22adh lá dFheabhra, 1927, dlighfe sé suim cholna a háireofar sa tslí a luaidhtear anso ina dhiaidh seo maraon le hús do réir an ráta agus ón dáta a luaidhtear anso in dhiaidh seo díoc do réir an Achta so leis an gCuideachtain maran fé Chó-aontú leis an gCuideachtain, sa bhfuirm atá curtha síos sa Chéad Sceideal a ghabhann leis an Acht so no sa bhfuirm atá curtha síos sa Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht so, do fuair sé an nua-sholáthar bainne sin. (4) I gcás praghais tailte go mbeidh an lá ceaptha ina dtaobh dearbhuithe fén alt so do bheith níos lugha ná an praghas sealadach, íocfaidh Coimisiún na Talmhan isteach i gCiste na mBannaí Talmhan pé suim is leor chun fuascailte do dhéanamh ar na bannaí talmhan a bheidh tugtha amach de bhreis ar phraghas na dtailte sin agus beid i dteideal an tsuim a híocfar amhlaidh isteach i gCiste na mBannaí Talmhan, maraon leis an ús a bheidh íoctha ar na bannaí a fuasclófar amhlaidh ón lá ceaptha go dtí dáta fuascailte na mbannaí sin, do bhaint as an méid d'airgead ceannaigh na dtailte sin nár roinneadh agus an roinnt á déanamh, no den duine sin do fuair an t-airgead ceannaigh sin no aon chuid de agus go bhfuighfear go ndligheann sé na haisíocaíochtaí sin d'íoc. (2) Nuair a bheidh Coimisi�n na Talmhan ag socr� i dtaobh oiri�na�ocht iarratas�ir� f�n alt so n� fol�ir d�ibh deimhin a dh�anamh de go bhf�adfid na hiarratas�ir� sin an talamh doibri� agus go bhfuilid chun � sin do dh�anamh agus n� d�anfid � dh�ol, � chur ar c�os n� � shanna. Sa chonnra a d�anfar idir an iarratas�ir agus Coimisi�n na Talmhan chun paiste talmhan do cheannach for�lfar i ngach c�s n� d�lseofar an paiste san iarratas�ir maran deimhin le Coimisi�n na Talmhan go bhfuil s� � oibri� aige do r�ir slite cearta eirmeoireachta agus, maran deimhin le Coimisi�n na Talmhan go bhfuil san amhlaidh, f�adfid seilbh an phaiste d�ileamh agus do bhaint amach saor agus glan o aon �ileamh �n iarratas�ir. [EN] (2) Má dheimhníonn an Taoiseach i scríbhinn go ndearna aon duine áirithe i rith aon tréimhse dar thosach an 6adh lá de Mhí na Nodlag, 1922, no dáta dá éis sin, agus dar chríoch an 18adh lá de Mhí Meithimh, 1924, no dáta roimhe sin, dualgaisí do chólíonadh atá cosúil leis na dualgaisí is ionchólíonta anois ag Rúnaí Páirliminte, tuigfear, chun crícheanna na Coda so den Acht so, gur shealbhuigh an duine sin oifig rúnaíochta i rith na tréimhse sin. (4) Aon airgead is iníoctha le Coimisiún na Talún faoi alt 13 den Acht Talún, 1939, nó faoin alt sin arna leasú leis an alt seo, gheofar é, d'ainneoin aon ní dá bhfuil san alt sin, trí dóthain de na bannaí talún a taisceadh (roimh an Acht seo a rith nó dá éis) chun creidiúna an ábhair iomchuí a dhíol chun suim a chur ar fáil is ionann agus an t-airgead sin. tá le “leas ábhartha” i ndáil le fostaí de chuid an Chumainn an bhrí chéanna atá leis san Acht um Eitic in Oifigí Poiblí 1995 i ndáil le duine a shealbhaíonn post ainmnithe; (4) Má deintear ordú fén alt so chun dividenda as bannaí talmhan d'íoc, féadfaidh an Coimisinéir Breithiúntais, ar a iarraidh sin d'éinne le n-a mbaineann, praghas fuascailte aon leasa uachtaraigh no ceana d'aon leas uachtarach, a chífear an uair sin do bheith ag déanamh deifre don airgead cheannaigh go seasuíonn na bannaí talmhan san ina ionad, do shocrú agus féadfaidh chuige sin aon leas uachtarach den tsórt san do chionroinnt, agus leis sin beidh ús do réir ceathair go leith per cent. per annum, ar an bpraghas fuascailte socrófar amhlaidh, iníoctha leis an té bheidh i seilbh no ag fáil ioncuim an leasa uachtaraigh sin ag an té dá ndleaghair an leas uachtarach san do ghlana agus glacfar leis an íoc úis sin mar shásamh san ioncum a bheidh ag teacht dlite as an leas uachtarach san gur ina thaobh do socruíodh amhlaidh an praghas fuascailte sin. [EN] 26 . 14. —(1) Más rud é, in aon imeachtaí faoi na hAchtanna Talamh-Cheannaigh, go measfaidh Coimisiún na Talún gur gá nó gur fóirsteanach é sin a dhéanamh chun a gcumhachtaí faoi na hAchtanna sin a fheidhmiú, féadfaidh siad, le hordú, tar éis fo-alt (2) den alt seo a chomhlíonadh, aon duine nó daoine a bhfeicfear dóibh cíosanna agus brabúis a bheith á bhfáil aige nó acu, nó urlámhas agus bainistíocht a bheith aige nó acu, i gcás aon talún (dá ngairtear an talamh san alt seo) nó, mura bhfuil aon duine nó daoine den sórt sin ann nó má tá an duine sin nó aon duine ar leith de na daoine sin faoi éagumas, féadfaidh siad duine éigin eile, a cheapadh ina ainmnitheach, chun críocha na n-imeachtaí sin agus sin an méid, do na daoine uile a bhfuil leas acu sa talamh, agus féadfaidh siad, nuair is gá sin, an talamh, nó (i gcás aon mhalartú talún faoi na hAchtanna Talamh-Cheannaigh) talamh eile, a dhílsiú don duine sin. 5. —(1) Féadfaidh údarás áitiúil, faoi réir cheadú an Aire iomchuí, airgead a thabhairt ar iasacht, ar cibé téarmaí maidir le haisíoc agus le nithe eile is oiriúnach leo, dúdarás áitiúil eile. [EN] (b) i gcás oifigigh do choiste fhreastal scoile do ceapadh fén Irish Education Act, 1892, duine gur dhin oifigeach do choiste fhreastal scoile fén Acht so dhe, áireofar seirbhís an oifigigh sin fén gcéad choiste sin mar sheirbhís fén dara coiste. (4) Isé méid na táille bliantúla ná pé méid a cheapfaidh an Ard-Chomhairle o am go ham le hordú agus féadfar malairt mhéideanna do cheapadh amhlaidh do mhalairt aicmí daoine agus, go dtí go gceapfaidh an Ard-Chomhairle méid na táille sin amhlaidh, isé méid na táille sin ná dhá ghiní. Reachtaíocht a achtófar i gceachtar tír tráth ar bith tar éis dáta an Chomhaontaithe seo agus a dhéanfaidh difir ar aon slí do dhíolúintí ó cháin ioncaim sa tír sin maidir le daoine a chónaíonn sa tír sin, déanfaidh sí, ach amháin mar a fhoráiltear a mhalairt leis an reachtaíocht agus faoi réir an chéad Airteagail ina dhiaidh seo den Chomhaontú seo, an difir chéanna do dhíolúintí ón gcáin sin a theachtann daoine mar dhaoine nach gcónaíonn sa tír sin ach a chónaíonn sa tír eile den dá thír, agus ní dhéanfaidh achtú na reachtaíochta sin difir do Chomhaontú sin 1926, arna leasú le Comhaontuithe 25 Aibreán, 1928, 21 Iúil, 1947, agus 4 Aibreán, 1959, agus leis an gComhaontú seo, do leanúint i bhfeidhm. 2. Socr�idh Coimisi�n na Talmhan an bhlianacht ar thuairisc a gCigire agus gan an ch�is d�isteacht i gC�irt, agus tabharfid aire do chine�l agus do shuidheamh an ghabh�ltais, don d�ta ar ar thosnaigh an tion�ntacht, don ch�os is in�octha f�n tion�ntacht, agus do gach n� a bhaineann leis an gc�s. Iocaíochta cinntréimhse o chomhairlí tuathcheanntair. 6. —Má tá ag comhairle tuathcheanntair, fé aon achtachán a ritheadh roimh rith an Achta so, comhacht no ordú (peca aca é) chun aon íocaíocht chinn-tréimhse díoc ar scór aon phuirt, iascaigh, oibreacha dréineála, oibreacha adhlacain, no ní eile den tsórt san, beidh ag comhairle na contae ina luíonn an tuathcheanntar san comhacht no ordú (peca aca is gá sa chás) chun an íocaíocht san díoc agus cuirfar méid na híocaíochta san ina mhuirear ar an líomatáiste na gcuirfí an méid sin mar mhuirear air láithreach roimh rith an Achta so. [EN] (b) de mhéid na roimh-íocanna a dhéanfid le húnaerí blúiríocha tailimh nea-thionóntuithe i gcontaethe ceanntracha nea-chumhanga agus blúiríocha a ceannuíodh fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh chun fuascailte cíosanna Feirm-dhílse no cíosanna eile, leasanna uachtaracha, agus muirearacha ón dáta ar a dtabharfar amach Bannaí Talmhan i gcóir na roimh-íocanna san go dtí go mbeidh na roimh-íocanna aisíoctha. [EN] (2) Chó luath agus is féidir é tar éis an Achta so do rith gheobhaidh Coimisiún na Talmhan amach, maidir le gach cás fé leith ina raibh riaráiste tráthchoda le n-a mbaineann an t-alt so dlite agus gan íoc an 13adh lá de Dheireadh Fómhair, 1933, méid an riaráiste do bhí dlite agus gan íoc amhlaidh agus díreach ar san dfháil amach— An barrachas a bheidh ann (más ann do) tar éis soláthar do dhéanamh chun na gcrícheanna roimhráite úsáidfidh na Coimisinéirí é ar pé slí a shocróid le haontú an Aire. Comhacht do Chomhairle Bhailecheanntair Bhun Crannaighe comhachta údaráis rátúcháin fén Public Works Loans Act, 1882, dfheidhmiú. 6 . — Faoi réir an Achta seo , beidh feidhm dlí ag an Dlí eiseamláireach sa Stát agus beidh feidhm aige maidir le headránacha faoi chomhaontuithe eadrána a bhaineann leis na nithe seo a leanas — , d'fhuascailt, agus is tuigthe gurbh fhéidir riamh iad d'fhuascailt, i bpáirt no go hiomlán, le toiliú Choimisiún na Talmhan fé is dá mba bhlianachtaí ceannaigh iad, agus dá réir sin na forálacha de sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh a bhaineann le blianachtaí ceannaigh d'fhuascailt agus le suimeanna, ar n-a n-íoc ag tionóntacheannuitheoirí chun blianachtaí ceannaigh d'fhuascailt, d'íoc isteach i gciste na mblianachtaí ceannaigh no i gciste na mbannaí talmhan bainfid, agus is tuigthe gur bhaineadar riamh, leis na suimeanna bliantúla agus na suimeanna breise sin d'fhuascailt agus le hairgead, ar n-a íoc chun na suimeanna san d'fhuascailt, d'íoc isteach sa chiste oiriúnach. —(1) Gach airgead is iníoctha le Coimisiún na Talmhan maidir le haon tailte, beidh sé ionbhainte amach ón té bheidh i seilbh achtúil na dtailte an t-am na dtosnuítar imeachta dlí chun an t-airgead san do bhaint amach, agus san mar fhiachas phearsanta ar an sealbhaire sin dainneoin an t-iomlán no cuid den riaráiste sin do bheith tagtha dlite roimh dhul i seilbh na dtailte don duine sin. (a) más i mbannaí talmhan a bheidh an praghas ath-thógainte sin iníoctha, ús (lughaide cáin ioncuim) ar an bpraghas ath-thógainte sin, do réir an ráta gur dá réir a bheidh an t-ús ar na bannaí talmhan san iníoctha, o dháta Choimisiún na Talmhan do ghlacadh seilbhe amhlaidh go dtí dáta na mbannaí talmhan san do thabhairt amach, no 18. —(1) Maidir leis na caiteachais a bhainfidh agus a ghabhfaidh le comhlíonadh fheidhmeanna an Ard-Reachtaire agus iniúchóra arna cheapadh nó arna ceapadh faoi alt 2 agus le caiteachais an Choiste, déanfar, le toiliú an Aire, iad a íoc ar an gcéad ásc as airgead a sholáthróidh an tOireachtas ach féadfaidh an Ard-Chúirt a ordú, ar iarratas chuige sin a bheith déanta chuici ag an Aire, go ndlífidh foras airgeadais dá dtagraítear in alt 2 (1), a mhéid a ordóidh an Chúirt sin, cibé méid nach mó ná méid comhiomlán na gcaiteachas réamhráite a chinnfidh sí a íoc leis an Aire, agus déanfaidh an tAire aon mhéid a íocfar leis nó léi de bhun an fho-ailt seo a íoc isteach sa Státchiste. [EN] —(1) Na suimeanna uile roimh-íocfar leis an gCuideachtain fén Acht so, aisíocfaidh an Chuideachta leis an Aire iad ina dtráthchoda leath-bliantúla ina mbeidh na méideanna san agus a thosnóidh ar bheith iníoctha ar an dáta san agus a leanfidh de bheith iníoctha ar feadh na huimhreach san blian agus a híocfar na trátha san a cheapfaidh an tAire Airgeadais tar éis dó dul i gcomhairle leis an Aire, agus féadfar méideanna, dátaí, uimhreacha, agus trátha deifriúla den tsórt san do cheapadh amhlaidh maidir le suimeanna deifriúla roimh-íocfar amhlaidh. (2) Má rinne comhairle chontae an 1adh lá de Mhárta, 1933, no dá éis sin, agus roimh an Acht so do rith, síolta agus abhair leasuithe no síolta amháin no abhair leasuithe amháin do chur ar fáil chun iad do roinnt sa chontae sin no in aon chuid áirithe dhi, beidh sé agus tuigfear go raibh sé riamh dleathach don chomhairle sin aon chuid de sna síolta agus de sna habhair leasuithe no de sna síolta no de sna habhair leasuithe (do réir mar bheidh) do cuireadh ar fáil amhlaidh do dhíol le haon tsealbhaire no saothruitheoir tailimh sa chontae sin no sa chuid áirithe sin di, agus gach cur ar fáil no díol den tsórt san do rinneadh roimh an Acht so do rith tuigfear chun crícheanna an Achta so gur fén Acht so do rinneadh é agus déanfar tagairtí san Acht so do chomhairle chontae do chur earraí ar fáil no do dhíol earraí agus d'earraí do cheannach o chomhairle chontae do léiriú dá réir sin. (4) Isé Coimisiún na Talmhan a dhéanfidh do réir rialacha a dhéanfid féin, riaráiste cíosa socruithe do bhailiú agus cuntas do thabhairt air don duine no do sna daoine i dteideal chuige: Ach nuair a bheid ag íoc an méid a bhaileoid bainfidh Coimisiún na Talmhan cáin ioncuim as ar dtúis maraon le pé suim chun costaisí bailiúcháin díoc a mheasfidh Coimisiún na Talmhan a bheith cóir réasúnta. (4) Má ritheann comhairle chontae go cuibhe aon rún den tsórt san roimhráite, cuirfidh rúnaí na comhairle chun na gCoimisinéirí láithreach cóip den rún san agus den achuinge (agus an mapa ceangailte dhi) le n-a mbaineann an rún. [EN] (2) Mara n-éilíonn an có-théacs ní éigin eile, léireofar agus feidhmeofar mar luadh no tagairt do Choimisiún Talmhan na hÉireann gach luadh no tagairt do Bhord na gCeanntar gCumhang, atá in aon Acht no Ordú le n-a mbaineann an t-alt so, ach amháin Achtanna Bord na gCeanntar gCumhang (Éirinn). —(1) Aon uair agus a mhinice a chífear don Aire go bhfuil no gur deallrathach go mbeidh an Ciste Díomhaointis Fhoirlíontaigh nea-dhóthanach no iomarcach chun glanta na bhfiachas a bheidh curtha no le cur ar an gCiste sin fén Acht so no go bhfuil no gur deallrathach go mbeidh rátaí na síntiús seachtainiúla iomarcach no nea-dhóthanach, féadfaidh an tAire, le haontú an Aire Airgeadais, éinní no an dá ní aca so leanas do dhéanamh le rialacháin, sé sin le rá:— [EN] [EN] (c) déanfar riaráiste den chíos san do tháinig chun bheith dlite tar éis an chéad lae ghála sa bliain 1928 agus roimh an lá ceaptha agus a bheidh gan íoc ar an lá ceaptha, maraon le cion de ghála an chíosa san ón lá gála is déanaí roimh an lá ceaptha suas go dtí an lá ceaptha, do shocrú tré riaráiste cíosa socruithe (a háireofar mar a luaidhtear anso ina dhiaidh seo) do chur le hairgead ceannaigh an phíosa san; (4) Níl feidhm ag an Acht seo maidir le sonraí a phróiseáiltear go hiomlán lasmuigh den Stát mura n-úsáidtear na sonraí nó mura mbeartaítear iad a úsáid sa Stát. An dlighinse bheirtear don Chúirt Chuarda leis na Rialacha so is amhlaidh a feidhmeofar iad ag an mbreitheamh di go ndlighinse sa chuaird ina bhfuil an áit agá mbeidh soláthar uisce le tógaint fén mbeartú iomchuibhe. (4) An té na mbeidh air blianacht cheannaigh díoc, féadfa sé an bhlianacht san, no aon chuid de a bheidh gan íoc aon uair, dfhuascailt i bpáirt no go hiomlán tré íoc do dhéanamh in airgead le Coimisiún na Talmhan i pé méid a déanfar amach do réir Rialacha a dhéanfidh an tAire Airgid. (2) Ar an gcéad lá ceaptha tiocfaidh tailte an tsean-chóluchta rialúcháin chun bheith agus beid, de bhuadh an fho-ailt seo agus gan aon leithliú ná sannadh, dílsithe san Aire chun an estáit, an téarma no an leasa uile chun a raibh an céanna dílsithe sa tseanchólucht rialúcháin no dá chuid féin aige no ar seilbh ar iontaoibh dó díreach roimh an gcéad lá ceaptha. —(1) Más rud é, aon am laistigh de dheich mbliana roimh am rithe an Achta so, gur dhin tionóntaí no únaerí gabháltas neamh-economiciúla, fir gan talamh no daoine oiriúnacha eile no gur dineadh chun úsáide dhóibh tailte do cheannach, agus gur dó le Coimisiún na Talmhan gurb oiriúnach an rud é na tailte do cheannach agus dathdhíol mar gheall ar ghátar agus ar staid na ndaoine a cheannuigh no gur chun tairbhe dhóibh a ceannuíodh na tailte agus gurb é a dtuairim gur féidir geallúintí dfháil o sna daoine sin no o dhaoine eile chun na tailte do cheannach ar phraghsanna agus ar théarmaí agus ar choiníollacha go n-aontóidh Coimisiún na Talmhan leo, ansan féadfidh Coimisiún na Talmhan na tailte do cheannach ar phraghas is iníoctha i mBannaí Talmhan de 4½ per cent. 2. —Beidh feidhm ag an Acht seo maidir leis na himeachtaí go léir os comhair cúirte, cibé acu arna dtosú roimh an Acht seo a achtú nó dá éis. (c Nuair a deimhneofar gur aisíocadh oiread den roimh-íoc agus is ionann le luach na héarlaisí a fhanfidh ag Coimisiún na Talmhan, agus má bhíonn Coimisiún na Talmhan sásta leis an urraíocht ar an gcuid neafhuascailte den roimh-íoc, aisíocfar leis an gCumann no leis an gcólucht diontaobhaithe, a chéad-fhág an éarlais ag an mBanc, no le n-a gcomharbaí dleathacha, pé cuid den éarlais ná húsáidfar fé sna míreanna deiridh sin. 46. —(1) Déanfaidh an tAire, chó luath agus is féidir é tar éis gach bliana airgeadais do bheith caithte, tuarasgabháil ar a imeachta fén Acht so i rith na bliana san dullamhú agus do thíolaca do gach Tigh den Oireachtas. (5) D�anfar na t�ill� uile f�n bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so do bhaili� agus do th�gaint sa tsl� ord�idh an tAire Airgeadais, agus d�anfar iad d�oc isteach sa St�t-Chiste no do chur chun tairbhe don St�t-Chiste do r�ir orduithe an Aire sin, agus n� bheidh feidhm ag an Public Offices Fees Act, 1879, maidir le haon t�ille den ts�rt san. (a) m�s i gcontae ceanntracha cumhanga don ghabh�ltas, tuigfar an tion�ntacht do bheith gan br� i gcoinnibh Coimisi�n na Talmhan m� fhaisn�onn Coimisi�n na Talmhan amhlaidh roimh an l� ceaptha agus d�lseoidh an gabh�ltas i gCoimisi�n na Talmhan mar thalamh nea-thion�ntuithe agus beidh in�octha leis an tion�nta p� c�iteamh a fhaisneoidh an Coimisin�ir Breithi�ntais a bheith ag dul do mar gheall ar aon tsuimeanna a chaith s� le feabhsuithe. Le Banna� Talmhan 4½ per cent. a h�ocfar an c�iteamh san; agus 3 de 1996 (arna leasú le halt 24) maidir le Bord Sláinte Limistéir amhail is dá mba bhord sláinte é agus déanfar tagairtí sna hailt sin do phríomhoifigeach feidhmiúcháin a fhorléiriú chun críocha an fho-ailt seo mar thagairtí a fholaíonn tagairtí do phríomhfheidhmeannach limistéir. (cf. 1965, Uimh. 7, a. 103) 30. —Má tharlaíonn (trí phléascadh, tine nó ar shlí eile) aon tionóisc nó teagmhas eile a gceanglaítear faoin gCuid seo fógra a thabhairt ina thaobh in áitreabh ceadúnaithe nó ina chomharsanacht, nó ar dóigh leis an Aire gur i ndáil leis an áitreabh sin a tharla sé, féadfaidh an tAire, tráth ar bith, a ordú do chigire tuarascáil speisialta a thabhairt ar an tionóisc nó an teagmhas, agus féadfaidh an tAire a chur faoi deara go bhfoilseofar an tuarascáil sin cibé tráth agus ar cibé modh is oiriúnach leis. (a) maidir le háitreabh rialaithe (Acht 1923), bun-chíos an áitribh arna chinneadh faoi alt 8 nó alt 9 (pé acu é) den Acht seo, —(1) Bainfidh forálacha an Tríú Sceidil a ghabhann leis an Acht so, agus na hatharuithe a luaidhtear ina dhiaidh seo anso déanta ortha, le gach duine a bhí ar an 3adh lá dAbrán, 1924, ina oifigeach no ina sheirbhíseach do Thigh Eadar-Chuntais Bóithre Iarainn na hÉireann agus a cuirfar chun siúil toisc deire bheith le n-a oifig no le n-a bhirt de dheascaibh aon ath-chóghléasa a déanfar ar Thigh Eadar-Chuntais Bóithre Iarainn na hÉireann laistigh dé chúig bliana tar éis rithte an Achta so, no go n-éileofar air dá dheascaibh dualgaisí do chó-líona ná fuil có-ghaolmhar do sna dualgaisí a bhíodh air a chó-líona láithreach roimh an dáta roimhráite no atá ina mbreis nea-réasúnta leo. [EN] (a) deontas, den mhéid sin a chinnfidh an tAire le haontú an Aire Airgeadais alos na bliana san, mar chabhair chun costaisí riartha na hInstitiúide agus na gCó-Scoileanna d'íoc, agus [EN] (8) D'ainneoin aon ní san alt seo aon duine a bhí, díreach roimh thosach feidhme an Achta seo, i seilbh oifige mar stiúrthóir ar aon cheann de na haerchuideachtaí leanfaidh sé, faoi réir na dtéarmaí agus na gcoinníollacha ar ar ceapadh é, de bheith i seilbh oifige mar stiúrthóir den sórt sin go dtí deireadh na tréimhse arb ina haghaidh a ceapadh é ionann agus dá mba nár ritheadh an tAcht seo. [EN] “(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais agus faoi réir cibé rialachán a dhéanfaidh an tAire faoin alt seo, deontas a íoc, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le comhlacht a bheidh ceadaithe ag an Aire chun críocha an ailt seo, maidir le teach amháin nó níos mó a sholáthar (trí thógáil, ceannach, oibreacha feabhsúcháin nó athchóiriúcháin) mar chóiríocht do dhaoine scothaosta nó do cibé aicme nó aicmí eile daoine a bheidh sonraithe sna rialacháin, nó mar chóiríocht chun bheith ina ghnáth-áit chónaithe, sa teach nó ina mhaighean nó sna tithe nó ina maighne, do dhuine a sholáthraíonn seirbhísí leasa nó airígh do na daoine sin nó don aicme sin nó do na haicmí sin daoine.”. —D�lseoidh gach talamh a cheannuigh Cumann no c�lucht diontaobhaithe, le roimh-�oc a dhin an Banc, m� bhionn aon chuid den roimh-�oc gan �oc, d�lseoidh s� i gCoimisi�n na Talmhan an l� ceaptha ar an bpraghas a socr�far f� sna for�lacha at� sa Chuid so den Acht so f� mar a dh�lseodh, maidir le modh an d�lsithe agus na nithe thiocfidh as, d� nd�anf� orduithe d�lsi�ch�in ina thaobh f� sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, ar an l� ceaptha, do r�ir connartha ceannaigh d�anacha a dh�anfadh Coimisi�n na Talmhan leis an gCumann no leis an gc�lucht diontaobhaithe. [EN] (e) tuigfear an bhlianacht san in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús do bheith ina blianacht chun airgid d'aisíoc do roimh-íocadh fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh chun gabháltais do cheannach agus beidh ag Coimisiún na Talmhan agus ag Coimisinéirí na nOibreacha Puiblí in Éirinn fé seach, chun tráthchodanna den bhlianacht san a bheidh gan íoc do bhaint amach, na leighseanna céanna (agus leighseanna do bheirtear leis an Acht so d'áireamh) atá acu fé seach chun tráthchodanna de bhlianacht cheannaigh atá gan íoc do bhaint amach. (7) Coimeádfaidh an Bord gach cuntas is gnáth agus is cuí ar an airgead go léir a gheobhaid nó a chaithfid thar ceann an Chomhlachais agus, a luaithe is féidir tar éis deireadh gach bliana, bhéarfaid do Choiste an Chomhlachais ráiteas cuntas don bhliain sin arna iniúchadh ag iniúchóirí cuí-cháilithe a cheapfas an tAire go bliantúil chuige sin, le toiliú an Aire Airgeadais, agus déanfar táillí na n-iniúchóirí sin agus caiteachais ghinearálta an iniúchta sin d'íoc as airgead an Chomhlachais. [EN] (a) isé méid an riaráiste (más ann dó) a bheidh le fáil amach ag Coimisiún na Talmhan de bhun an fho-ailt sin ná méid riaráiste na híocaíochta bliantúla oiriúnaighe a bheidh dlite agus gan íoc, ar dháta an orduithe dhéanfaidh Coimisiún na Talmhan ar an iarratas san, alos gálaí ar n-a dteacht chun bheith dlite an lá gála deiridh roimh an dáta san no roimh an lá gála san, agus (2) An chumhacht atá ag údarás tithíochta faoi alt 56 den Phríomh-Acht chun teaghaisí a sholáthar agus faoi alt 57 den Acht sin chun láithreáin a sholáthar chun críocha tógála, measfar, i gcás comhairle contae, go bhfolaíonn sí, agus gur fholaigh sí riamh, cumhacht chun teaghaisí nó láithreáin (de réir mar a bheidh) a sholáthar i mbaile sa chontae ar a bhfuil coimisinéirí faoin Towns Improvement (Ireland) Act, 1854, amhail is dá mba rud é, chun críche an soláthar sin a dhéanamh, gur chuid de limistéar feidhmiúcháin na comhairle an baile. (2) Pé uair a dhearbhóidh Coimisiún na Talmhan, le hordú ar n-a dhéanamh fén alt so, riaráiste íocaíochta bliantúla do bheith iníoctha tré bhlianacht in íoc riaráiste go n-ús, is tríd an mblianacht san agus sa tslí sin amháin a bheidh an riaráiste sin iníoctha. Mianadóireacht connaidh a bhí ag teastáil tillmakningseldarna, baineadh úsáid as uaireanta péine dfhoirgnimh ag an mianaigh agus Breacadh TÓIRSE a úsáidtear don soilsiú i dánlanna faoi thalamh. [EN] Deontais dúdaráis áitiúla agus do chomhlachtaí eile. 17. —Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, deontais a thabhairt dúdarás áitiúil nó daon chomhlacht eile ar cúram dó caomhnú foirgneamh nó déanmhas a chur chun cinn, faoi chomhair an chaiteachais a thabhóidh sé, go hiomlán nó go páirteach— AGUS DE BHRI gur chuir an Rialtas in úil don Dáil seo gurb é leas na Seirbhísí Puiblí agus go bhfuil sé riachtanach chun a gceart-riara go bhfadófaí an tamal aimsire de mhí amháin tar éis an chéad chruinnithe den Dáil seo, an teora a chuireann na rialacha roimh-ráite le feidhm na rialacha roimh-ráite maidir le díoluíocht as Stát-Chiste an Rialtais Shealadaigh, agus go bhfuil riail déanta ag an Rialtas ag fadú an tamail roimhráite mar sin, riail atá sa Liost atá scríbhte fé seo. hereunder written. ANOIS AR AN ABHAR SAN molann an Dáil seo anso Ordú an Rialtais agus an leasú san de sna Rialacha atá sa Liost roimh-ráite a ghabhann leis seo. [EN] (ii) déanfar suas iarmhéid (más ann dó) an úis sin tré gach ceann no tré leor-mhéid de sna bannaí talmhan (más ann dóibh) a bheidh san éarlais urraíochta san agus nach gá d'aistriú chun an chuntais choigcartuithe sin fé sna míreanna san roimhe seo den fho-alt so do dhíol agus tré shochar glan an díola san d'aistriú chun an chuntais choigeartuithe sin, agus 27. —I gcás tailimh a bheidh dílsithe i gCoimisiún na Talmhan de bhua an Achta so, déanfar na dividenda as na Bannaí Talmhan a sheasuíonn don airgead ceannaigh d'íoc le Coimisiún na Talmhan faid a bheidh an t-airgead san gan roinnt amach, agus íocfidh Coimisiún na Talmhan ús do réir 4½ per cent. per annum ar oiread den airgead ceannaigh agus bheidh de thurus na huaire gan roinnt, íocfid leis an díoltóir é no le pé duine no daoine eile a chífar do Choimisiún na Talmhan a bheith i dteideal chuige. [EN] (a) Coimisiún na Talún do thairiscint tailimh chun a dhíolta faoi aon chumhacht reachtúil chuige sin atá dílsithe iontu, agus (i) �inne a dhin, mar oifigeach, a chuid aimsire go l�ir do thabhairt do sheirbh�s coiste no coist�, c�-choiste no c�-choist�, a ceapadh chun cr�che an Agriculture and Technical Instruction (Ireland) Act, 1899, ar feadh tr�imhse lean�na� n�r ghiorra n� deich mbliana ar th�arma� n� deir go soil�ir go bhfuil s� d�nta amach o phinsean dfh�il, agus dainneoin go raibh no go bhfuil a cheapa ion-athnuachta go tr�imhsi�il: Ach chun cr�cheanna na m�re seo tuigfar tr�imhse sheirbh�se an duine sin do bheith lean�nach dainneoin gur briseadh isteach ar an seirbh�s sin aon uair idir an 1 adh l� dEanair, 1919, agus an 6 adh l� de Mh� na Nodlag, 1921, ar feadh tr�imhse n�r shia n� s� mh� toisc an coiste no an c�choiste go raibh an duine sin ina seirbh�s an uair sin do scur den Agriculture and Technical Instruction (Ireland) Act, 1899, adubhradh, do riara, agus 49. —(1) Isé suim is iníoctha alos gach gála de mhuirear dheachmha-chíosa no de chíos ion-atharuithe do tháinig no thiocfaidh chun bheith dlite tar éis an 1adh lá de Mhí na Samhna, 1930, ná dó is nócha per cent. den tsuim do bhí iníoctha alos an ghála den mhuirear dheachmha-chíosa san no den chíos ionatharuithe sin (pe'ca aca é) do tháinig chun bheith dlite díreach roimh an 2adh lá de Mhí na Samhna, 1930. [EN] (5) Isé aisíocfaidh le Coimisiún na Talmhan suim aon chúitimh íocfaidh Coimisiún na Talmhan fén alt so ná pé duine go bhfaisnéisfidh an Chúirt go bhfuair sé chun tairbhe dho féin no gur choinnigh sé fé n-a chúram mar iontaobhaí an chuid sin den airgead cheannaigh do cuirfí chun glanta an éilimh gur ina thaobh a híocadh an cúiteamh san dá nochtaí an t-éileamh san agus an t-airgead ceannaigh á roinnt, agus féadfaidh Coimisiún na Talmhan an tsuim is ion-aisíoctha ag an duine sin amhlaidh do bhaint de mar fhiacha atá ag an Stát air. Airgead a fháil ar iasacht go sealadach. 121. —(1) Féadfaidh údarás cuain le toiliú an Aire airgead a fháil, trí iasacht nó ró-tharraing shealadach, chun socrú sealadach a dhéanamh faoi chomhair costais reatha. Uimhir 9/1972: AN tACHT UM FHORBAIRT TIONSCAIL, 1972
Uimhir 9 de 1972
AN tACHT UM FHORBAIRT TIONSCAIL, 1972
ACHT DO LEASÚ AN ACHTA UM FHORBAIRT TIONSCAIL, 1969 , DO THABHAIRT FAOISIMH Ó RÁTAÍ I LEITH ÁITRIBH ÁIRITHE ARNA SOLÁTHAR DO GHNÓTHAIS TIONSCAIL, AGUS DO DHÉANAMH SOCRÚ MAIDIR LE NITHE EILE A BHAINEANN LEIS NA NITHE RÉAMHRÁITE. [13 Meitheamh, 1972]
1969, Uimh. 32 .
2. —Leasaítear leis seo alt 17 den Phríomh-Acht trí "£200,000,000" a chur in ionad "£100,000,000" gach áit a bhfuil sé.
Rátaí a loghadh.
3. —(1) Féadfaidh údarás áitiúil, más cuí leo, dhá thrian de ráta is intobhaigh acu i leith áitreabh lena mbaineann an t-alt seo a loghadh.
(2) Beidh éifeacht ag an loghadh, faoi réir fho-alt (3) den alt seo, maidir leis an gcéad bhliain airgeadais áitiúil i ndiaidh na bliana inar críochnaíodh soláthar an áitribh don ghnóthas tionscail agus maidir le gach ceann de na chéad naoi mbliana airgeadais áitiúla ina dhiaidh sin.
(3) Má dheimhníonn an tÚdarás, in aon bhliain airgeadais áitiúil, nár chomhlíon an gnóthas na téarmaí ar ar soláthraíodh an t-áitreabh, ní bheidh éifeacht ag an loghadh maidir leis an mbliain airgeadais áitiúil sin.
(4) Ní dheonófar loghadh níos mó ná uair amháin i leith an áitribh chéanna.
(5) I gcás gan luacháil ar leith a bheith ar áitreabh faoi na hAchtanna Luachála, féadfaidh an Coimisinéir Luachála, ar iarratas ón Údarás, cibé cuid is cuí leis de luacháil inrátaithe na maoine ar cuid di an t-áitreabh a chionroinnt ar an áitreabh.
(6) Is feidhmeanna forcoimeádta chun críocha na n Achta um Bainistí Chontae, 1940 go 1955, na cumhachtaí a thugtar d'údarás áitiúil leis an alt seo.
(7) Baineann an t-alt seo le háitreabh—
(a) ar dheimhnigh an tÚdarás gur tar éis tosach feidhme an Phríomh-Achta, agus gur le haghaidh gnóthais tionscail, a sholáthraigh an tÚdarás é nó a soláthraíodh é trí bhíthin deontas arna thabhairt ag an Údarás, agus
(b) atá i limistéar ar dearbhaíodh tráth an áitribh a sholáthar, le hordú faoi alt 6 (1) (c) den Phríomh-Acht, gur limistéar ainmnithe é.
4. —(1) Féadfar an tAcht um Fhorbairt Tionscail, 1972 , a ghairm den Acht seo. —M� bhaineann aon deacracht le n-a dh�anamh amach cad� an talamh a d�ls�tear i gCoimisi�n na Talmhan de bhua an Achta so, no le h�inn� eile chun an tAcht so do chur in �ifeacht, f�adfidh an Ard-Chomhairle, le hOrd�, �dar�s do thabhairt do Choimisi�n na Talmhan chun gach n� do dh�anamh is d� leo is g� no is oiri�nach a dh�anamh chun an tAcht so do chur in �ifeacht, agus beidh �ifeacht ag aon Ord� den ts�rt san f� mar a hacht�fa� san Acht so �. [EN] (4) I gcás inar gá don díoltóir no don duine eile do réir an ailt seo ainm-luach no ainm-mhéid aon bhannaí talmhan d'íoc in airgead le Coimisiún na Talmhan, íocfaidh an díoltóir no an duine eile sin, i dteanta an airgid sin, le Coimisiún na Talmhan, in airgead, suim is có-mhéid leis an ús ar na bannaí talmhan san o dháta a dtabhartha amach go dtí dáta an airgid sin d'íoc isteach i gciste na mbannaí talmhan de bhun an chéad fho-ailt ina dhiaidh seo den alt so. (2) Nuair a ceadófar do choisteoirí fén alt so teine do bheith acu déanfidh an t-oifigeach ceart den chúirt an teine sin do sholáthar agus is amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas a híocfar costaisí na teine sin. 17. —Féadfaidh an Bord cibé suimeanna a fháil ar iasacht a theastóidh uaidh chun críocha a fheidhmeanna, ach, mura dtoilí an tAire, le comhthoiliú an Aire Airgeadais, leis, ní mó ná fiche cúig míle punt san iomlán a bheidh dlite aon tráth áirithe i leith iasachtaí den sórt sin. [EN] [EN] (i) maidir le feidhmeanna an Oifigigh Phrobh áide faoi Acht 1926 a fheidhmiú nó a chomhlíonadh roimh dháta an Achta seo a rith—an t-oifigeach a bhí ar fostú san Oifig Phrobháide agus ar ar tugadh nó dár gaireadh an tOifigeach Probháide Cúnta nó an Leas-Oifigeach Probháide, 113 .— (1) Athraítear ainm Radio Telefís Éireann (a athraíodh le halt 3 den Acht um Údarás Craolacháin (Leasú) 1966) agus tar éis an tAcht seo a rith tabharfar Raidió Teilifís Éireann air. [EN] (3) Chun crícheanna an Achta so cimeádfidh Coimisiún na Talmhan pé cuntaisí agus pé mion-innste agus iontrála ionta a ordóidh an tAire Airgid agus soláthróid na cuntaisí sin don Aire Airgid fé mar a bheid agus nuair a bheid ag teastáil uaidh. agus iniúchfar na cuntaisí sin ar pé slí a ordóidh an tAire Airgid. (2) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, méid na gcostas oibríochta agus na gcaiteachas riaracháin arna dtabhú go cuí ag an Ombudsman um Sheirbhísí Dlí faoin Acht seo (dá ngairtear “ caiteachais cheadaithe ” san alt seo) a chinneadh chun críocha an ailt seo. (a) maran mó ná £3,000 praghas an phaiste maraon le luach aon tailte eile i seilbh an únaera fé mar a dhin Coimisiún na Talmhan amach é déanfidh Coimisiún na Talmhan, má éilíonn an t-únaer ortha é agus maran dó leo gur ceart é choinneáil chun feabhasuithe no méaduithe no chun é dúsáid i gcúrsaí cumhangracht do leigheas, déanfid an paiste daith-dhíol leis an únaer ar an bpraghas san má thóg sé air féin, roimh an lá ceaptha, é cheannach ar an bpraghas san; agus [EN] (b) má bheireann aon fhoráil den tsórt a luaidhtear sa mhír dheiridh sin roimhe seo den fho-alt so comhacht do Dháil Éireann chun na hionstruime dá dtagartar sa bhforáil sin do chur ar nea-mbrí le rún ar n-a rith laistigh d'uimhir áirithe de laetheanta shuidhfidh Dáil Éireann tar éis na hionstruime sin do leagadh fé n-a bráid léireofar an fhoráil sin agus beidh éifeacht aici. maidir le haon ionstruim den tsórt san ar n-a déanamh lá céad-tionól Sheanad Éireann no dá éis sin. mar fhoráil a bheireann comhacht do Sheanad Éireann freisin chun na hionstruime sin do chur ar nea-mbrí le rún ar n-a rith laistigh den uimhir chéanna de laetheanta shuidhfidh Seanad Éireann tar éis na hionstruime sin do leagadh fé n-a bhráid, ach beidh san gan dochar do dhleathacht éinní do rinneadh roimhe sin fén ionstruim sin. [EN] (8) Má thagann cúiteamh i gcailliúint oifige chun bheith iníoctha fén alt so ag údarás áitiúil agus go n-íocfaidh an t-údarás áitiúil sin é aisíocfaidh an tAire, amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, leis an údarás áitiúil sin an chionúireacht san den chúiteamh san a chinnfidh an tAire, le toiliú an Aire Airgid, do bheith ceart agus cothrom. (2) Is leis na Rialacha at� sa Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht so a regle�lfar c�-dh�anamh, imeachta, agus cuntais� bordanna sl�inte, agus sealbha�ocht oifige a mball. 32. —Cuirfidh an tAcht seo ceangal ar an Stát agus beidh feidhm aige maidir le hidirbhearta ag Aire Stáit nó ag údarás eile a bheas ag gníomhú thar ceann an Stáit. 11. —(1) Aon uair a héileofar ar an gclárathóir aon scríbhinn a bhí i gcimeád aige agus a chláruigh sé roimh an 26adh lá de Ehealtaine, 1921, maidir le cuideachta le n-a mbaineann an tAcht so, do thaisbeáint chun go n-iniúchfar í ina oifig no do thabhairt mar fhianaise in aon chúirt, no aon uair a héileofar air cóip daon scríbhinn den tsórt san no sliocht aisti do sholáthar, ansan agus in aon chás den tsórt san— [EN] (e) Gan dochar do cheanglais an ailt seo, féadfaidh RTÉ, le toiliú an Aire, tar éis don Aire dul i gcomhairle leis an Údarás, maidir le hacmhainn bhreise ar ilphléacs arna bhunú, arna chothabháil agus arna oibriú ag RTÉ faoi alt 114 (1)(i) a úsáid, bunábhar clár a chraoladh de bhun a chuspóra maidir le deiseanna tráchtála a shaothrú. 43 . — Féadfaidh IIÉ , d ’ fhonn a fheidhmeanna a chomhlíonadh , airgead a fháil ar iasacht ach ní dhéanfaidh sé amhlaidh gan toiliú an Aire arna thabhairt le toiliú an Aire Airgeadais . , 46. —(1) I gcás aon tailte tionóntuithe do bheith eiscithe o fhorálacha fo-ailt (1) dalt 24 den Acht Talmhan, 1923, mar atá san leasuithe agus leathnuithe leis na hAchtanna Talmhan ina dhiaidh sin, de bhíthin no de bharr a luachmhaire no a úsáidighe bhíodar no is deallrathach a bheidís mar thalamh fhoirgneoireachta, agus gan iad do bheith ath-thógtha agus á n-úsáid chun crícheanna foirgneoireachta roimh an 28adh lá de Mheitheamh, 1933, bainfidh na forálacha den Acht san mar atá san leasuithe agus leathnuithe amhlaidh (seachas na forálacha bhaineann le talamh tionóntuithe atá no is deallrathach a bheidh luachmhar no úsáideach mar thalamh fhoirgneoireachta) bainfid leis an talamh tionóntuithe sin agus tuigfear iad do bhaint leis an 28adh lá de Mheitheamh, 1933, agus dá éis sin. [EN] (7) Déanfaidh Comhairle Bhaile Atha Cliath. gach bliain de sna hocht gcinn tosaigh de sna blianta airgeadais a luaidhtear sa chéad cholún den Chéad Sceideal a ghabhann leis an Acht so. íocaíocht leis na Coimisinéirí, pé tráth no trátha agus pé slí ordóidh an tAire Airgid, i suim is có-ionann leis an méid a bheidh an deontas o Bhaile Atha Cliath a híocfar fén alt so leis na Coimisinéirí an bhliain airgeadais sin níos lugha ná an tráthchuid a lnaidhtear sa dara colún den Sceideal san in aghaidh na bliana airgeadais sin. [EN] (4) Aisíocfar leis an gCuideachtain as airgead a sholáthróidh an tOireachtas méid na ndiúitéthe stampa uile íocfaidh an Chuideachta ar aon ionstraim a comhlánófar chun an t-aistriú déantar leis an Acht so ar mhaoin aon chuideachtan scurtha d'fhoirlionadh An breitheamh don chuaird ina bhfuil an talamh nó an talamh (a seasann an t-airgead caipitil dó) nó aon chuid den talamh. 15. —(1) Gach comhacht, ceart, príbhléid, no údarás do bronnadh ar an seana-bhord no do dílsíodh ionta le haon chonnradh, có-aontú, no ceadúnas no fén gcéanna agus a bheidh ann díreach roimh an lá ceaptha tiocfa sé chun bheith agus beidh sé, lasmuich de chás dá bhforáltar a mhalairt leis an alt so, ar an lá ceaptha agus sa mhéid go mbeidh sé le feidhmiú i gceanntar nua no maidir le ceanntar nua no sa chó-cheanntar no maidir leis an gcó-cheanntar a bheidh có-theorannach le ceanntar nua no ina mbeidh ceanntar nua, aistrithe chun búird sláinte agus conganta phuiblí an cheanntair nua san agus dílsithe ionta agus as san amach beidh sé infheidhmithe ag an mbord san. den tsuim na dtuigfar an Cumann no an cólucht diontaobhaithe do bheith tar éis connra do dhéanamh chun na tailte do cheannach uirri, sé sin, ón lá ceaptha go dtí an chéad lá gála tar éis dílsiú na dtailte sa Chumann no sa chólucht diontaobhaithe, no go dtí go dtiocfidh stad agus críochnú ar an gcál atá ag an gCumann no ag an gcólucht diontaobhaithe chun na dtailte. (4) Nuair a bheidh na Coimisinéirí sásta leis an dreacht-mhola tar éis pé atharuithe (más ann dóibh) den tsórt san roimhráite do dhéanamh air déanfid mola deiridh i dtéarmaí an dreacht-mholta le n-a bhfuilid sásta amhlaidh agus oibreoidh an mola deiridh sin fé mar adeirtar ina dhiaidh seo san Acht so. 4. —Féadfaidh Aire Stáit, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas agus faoi réir cibé téarmaí agus coinníollacha (más ann) is oiriúnach leis an Aire a fhorchur, deontas a thabhairt do chomhairle contae chun críocha alt 3 ar choinníoll, murab é an tAire Airgeadais an tAire, nach dtabharfar an deontas sin ach amháin le toiliú an Aire Airgeadais. [EN] [EN] Beidh éifeacht ag an bhfo-alt seo d'ainneoin aon ní atá in alt 4 den Post Office Savings Bank Act, 1861, ach beidh feidhm agus éifeacht iomlán ag an alt sin ach amháin sa mhéid a dúradh. 11. —Má dhéanann Aire Stáit aon talamh a léasú nó a leithliú nó a shannadh chun na Cuideachtan nó aon mhaoin eile a shannadh chuici, déanfar, má ordaíonn an tAire Airgeadais amhlaidh, méid na ndleacht stampa uile a íocfas an Chuideachta ar an léasú, an leithliú nó an sannadh a aisíoc leis an gCuideachtain as airgead a sholáthrós an tOireachtas. (ii) beidh blianacht cheannaigh an iostáin iníoctha le Coimisiún Talmhan na hÉireann ina tráthchoda leath-bhliantúla codroma ar na laetheanta gála ar a mbeidh blianacht cheannaigh an tailimh iníoctha, no ar a raibh sí iníoctha má scuireann blianacht cheannaigh an tailimh roimh bhlianacht cheannaigh an iostáin, agus beidh an chéad tráthchuid iníoctha ar an gcéad lá gála tar éis an dáta chódhlúthacháin sin, ach san fé réir na gcoinníoll so leanas:— [EN] 13. —I gcás aon chontae riaracháin atá roinnte ina Treana féadfaidh an t-Aire um Rialtas Áitiúil, le hordú, an chontae do roinnt ina gcó-uimhir sin de líomatáistí clárathachta, agus aon oiriúnuithe le n-a mbeidh gá, de dheascaibh na roinne, do dhéanamh ar an Acht so, agus beidh Cléireach Coróinneach agus Síochána aon Treana in oifigeach clárathachta do pé cuid de sna líomatáistí seo a ordóidh an t-Aire um Rialtas Áitiúil. [EN] Ar choinníoll, áfach, i gcás an talamh, an gabháltas nó an fheirm a bheith faoi réir iontaobhais lánroghnaigh (de réir bhrí an Achta um Cháin Fháltas Caipitiúil, 1976, arna leasú) agus nach mbeidh seilbh ag aon duine air nó uirthi de cheart, go measfar, chun críocha an Achta seo, iontaobhaithe an iontaobhais a bheith i dteideal an talamh, an gabháltas nó an fheirm a úsáid nó a theachtadh go neasach, [EN] 5. —(1) Gach airgead, ciste, agus banna talmhan atá anois i láimh no a thiocfaidh ina dhiaidh seo chun láimhe Choimisiún na Talmhan agus a sheasuíonn in ionad an tsochair do tháinig as Bord na gCeanntar gCumhang do bhí ann le déanaí no Coimisiún na Talmhan do dhíol talmhan le n-a mbaineann an t-alt so no a sheasuíonn in ionad praghas fuascailte barr-chíosanna no leasanna uachtaracha eile do cheannuigh an Bord san, déanfar iad díoc isteach sa Stát-Chiste no do chur chun tairbhe dho i pé slí ordóidh an tAire Airgid. [EN] (2) Déanfaidh an tAire an t-airgead go léir is iníoctha faoi mhír (c) d'fho-alt (1) den alt seo d'íoc, pé trátha is cuí leis, as airgead a sholáthrós an tOireachtas. 28. —(1) Gach bliain airgeadais, féadfar deontas nó deontais de cibé méid nó méideanna a shocróidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais tar éis dó dul i gcomhairle leis an gCoimisiún maidir le clár caiteachais an Choimisiúin don bhliain airgeadais sin, a íoc leis an gCoimisiún as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. ciallaíonn an abairt “breis dleathach”— [EN] (a) maidir le bun-chíos áitribh rialaithe (Acht 1923), aon tsuim is breis dleathach ar an mbun-chíos de bhuaidh ailt 11 den Acht seo, [EN] (2) Chó luath agus is féidir é tar éis an Achta so do rith, déanfaidh Coimisinéirí na nOibreacha Puiblí in Éirinn amach méid riaráiste gach blianachta ceannaigh le n-a mbaineann an t-alt so agus do bhí dlite agus iníoctha an 31adh lá d'Iúl, 1933, agus méid na gcostaisí agus na gcaiteachaisí (más ann dóibh) fé n-a ndeachaidh na Coimisinéirí sin, roimh an Acht so do rith, in imeachta (má b'ann dóibh) ar ar tosnuíodh roimh an Iadh lá de Dheire Fómhair, 1932, chun an riaráiste sin do bhaint amach, agus díreach ar san do dhéanamh amach— 12. —(1) Má d'athghabh Coimisiún na Talún gabháltas roimh an Acht seo a rith, measfar leas an tionónta a dhílsiú i gCoimisiún na Talún, agus na héilimh in aghaidh an leasa sin urscaoilte, ar an dáta ar ar ghlacadar seilbh ar an ngabháltas, nó ar an dáta ar ar húdaraíodh dóibh an gabháltas d'athghabháil má ba dhéanaí an dáta sin ná an dáta ar ar ghlacadar seilbh, agus measfar deireadh a theacht, ar dháta an dílsithe, leis na héilimh sin in aghaidh an ghabháltais agus iad a dhul ón dáta sin le praghas athghabhála an ghabháltais, is é sin le rá, an cúiteamh d'íoc nó a íocfas Coimisiún na Talún as, amhail mar bhíodar ag dul leis an ngabháltas díreach roimh dháta an dílsithe, [EN] —(1) Má bheartuíonn Coimisiún na Talmhan leasú do dhéanamh i liost de ghabháltaisí dílsithe ar n-a fhoillsiú de bhun ailt 9 den Acht Talmhan, 1931, is leasú leanann as ordú no is gá do réir orduithe o sna Coimisinéirí Tuaithe, ón mBínse Athchomhairc no o Chúirt Bhreithiúnais, féadfaidh Coimisiún na Talmhan an leasú san do dhéanamh gan an fógra do thabhairt is gá do réir fo-ailt (2) dalt 10 den Acht san. (b) maidir le bun-chíos áitribh rialaithe (seachas faoi Acht 1923), aon tsuim is breis dleathach ar an mbun-chíos de bhuaidh ailt 17 den Acht seo; (4) Beidh suim bhliant�il is ionann agus blianacht cheannaigh rialta an ghabh�ltais agus an bhlianacht bhreise (m�s ann di) mar gheall ar riar�iste c�osa socruithe a cuireadh leis an airgead ceannaigh, beidh s� in�octha ag tion�nta gach gabh�ltais choinnithe le Coimisi�n na Talmhan �n l� ceaptha— [EN] ciallaíonn ‘duine réamhcháilithe’ duine nach bhfuil feidhm ag alt 13A den Acht seo (a cuireadh isteach leis an Acht um an Oireachtas (Liúntais do Chomhaltaí) agus Oifigí Aireachta agus Parlaiminte (Leasú), 1992) maidir leis, agus a bhfuil, ar an dáta feidhme nó roimhe, 3 bliana seirbhíse ar a laghad tugtha aige in oifig cháilitheach nó i roinnt oifigí den sórt sin.”. [EN] (4) Nuair a dhéanfar duine (a bhí, díreach roimh an dáta feidhme, ina bhreitheamh den Chúirt Dúiche do láthair de bhua barántais a rinneadh faoi alt 2 d'Acht 1949) a cheapadh ina bhreitheamh den Chúirt Dúiche, measfar chun críocha Acht 1949, mar a chuirtear chun feidhme é le halt 48 den Acht seo, é a bheith á choimeád i seilbh oifige faoi Acht 1949, mar a chuirtear chun feidhme amhlaidh é, go ceann bliana dar tosach an dáta a shlánaigh sé— [EN] (2) Féadfaidh an tAire, le hordú arna dhéanamh ar iarratas ó bhord sláinte, riail éagsúil a chur, maidir leis an mbord sin, in ionad aon riail acu seo a leanas atá leagtha amach sa Dara Sceideal, is é sin, rialacha 15, 17, 20, 21, 22, 23. (2) Má orduíonn coróinéir fén alt so corp d'aistriú go dtí aon áit lasmuich dá líomatáiste údaráis, féadfa sé a údarú go n-adhlacfar an corp tar éis a scrúduithe, d'ainneoin é bheith lasmuich dá líomatáiste údaráis, agus mara ndine sé amhlaidh ordóidh sé an corp d'aistriú go dtí áit laistigh dá líomatáiste údaráis tar éis a scrúduithe. (2) Ní bheidh feidhm ag an Public Offices Fees Act, 1879 maidir le haon airgead is iníoctha i leith fir d'urscaoileadh. Pléann le ceisteanna áirithe maidir le nósanna imeachta agus ceisteanna eile a bhaineann le fodhlíthe arna ndéanamh ag údaráis áitiúla faoi Chuid 19 den Acht Rialtais Áitiúil 2001. Feidhmíonn na Rialacháin forálacha áirithe de Chuid 19 den Acht Rialtais Áitiúil 2001 i leith fodhlíthe arna ndéanamh faoin Acht Rialtais Áitiúil (Truailliú Uisce) 1990 freisin, agus airghairmeann dhá Rialacháin atá ann cheana féin maidir le fodhlíthe. scéimeanna faoin alt seo faoi chomhair na sochar aoisliúntais a bhaineann le seirbhís ináirithe a tugadh roimh lá bunaithe Radio Éireann agus is féidir a dheonú do dhaoine, nó i leith daoine, a bhí, díreach roimh an lá sin, ina n-oifigigh' (Acht Uimh. —(1) Féadfaidh an tAire suimeanna a bheidh ag teastáil le haghaidh eisiúintí faoin Acht seo a fháil ar iasacht agus chuige sin féadfaidh sé urrúis a bhunú agus a eisiúint faoi cibé ráta úis, agus faoi réir cibé coinníollacha i dtaobh aisíoca nó fuascailte nó eile, is cuí leis. 5. -(1) Féadfaidh an tAire, bliain ar bith, má mheasann sé gur gá sin a dhéanamh, le toiliú an Aire Airgeadais, deontas, a mbeidh ann cibé méid a chinnfidh an tAire ó am go ham le toiliú an Aire Airgeadais, a íoc, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, leis an gCuideachta i leith gach tí a sholáthróidh an Chuideachta mar chuid de scéim chun tithe agus seirbhísí comhphobail a sholáthar chun críocha an eastáit tionscail ag an aerfort. [EN] (g) pé uair a géillfear d'aon iarratas den tsórt san, deighleálfar leis na híocaíochtaí uile, alos cíosa an phaiste thalmhan le n-a mbaineann an t-iarratas san, do gheobhaidh tiarna talmhan an phaiste sin tar éis dáta lóisteálta an iarratais sin, deighleálfar leo mar íocaíochtaí alos an chíosa is iníoctha ar an bpaiste sin in aghaidh na dtrí mblian díreach roimh an lá ceaptha, agus na suimeanna uile do gheobhaidh an tiarna talmhan san amhlaidh de bhreis ar an méid is iníoctha ag an iarratasóir alos an chíosa san is iníoctha in aghaidh na dtrí mblian san féadfaidh an t-iarratasóir iad do bhaint den tiarna talmhan san mar éileamh i gcoinnibh an airgid cheannaigh; (c) beidh éifeacht le hailt 7 agus 8 i ndáil le gléas chun glactha amháin amhail is dá bhfolódh gach tagairt don údarás iomchuí tagairt do Radio Telefís Éireann; [EN] (i) má bhíonn aon riaráiste ar an mblianacht agus nach mó ná an riaráiste sin an méid is iníoctha amhlaidh le Coimisiún na Talmhan agus dá ngairmtear sa mhír seo an méid adubhradh, chun no mar chabhair chun an riaráiste sin do ghlanadh, [EN] (4) I gcás ceadúnais do bheith ar seilbh ag beirt daoine no níos mó, i ndiaidh a chéile, i rith leath-bhliana tuigfear, chun crícheanna an ailt seo, an ceadúnas san do bheith, i rith na leath-bhliana san go léir, ar seilbh ag an té is déanaí ag á raibh sé ar seilbh i rith na leath-bhliana san agus gan é do bheith ar seilbh ag aon duine eile tráth ar bith i rith na leath-bhliana san. [EN] (c) má bhíonn an t-iomlán san de riail-bhlianachtaí ceannaigh níos lugha ná an riail-bhlianacht cheannaigh sin do bheadh iníoctha mar adubhradh, íocfaidh Coimisiún na Talmhan isteach i gciste na mbannaí talmhan pé suim is leor chun fuascailte na mbannaí talmhan do bhéarfar amach de bhreis ar iomlán na roimh-íoc do bhéarfar chun na bpáirteanna san ar leithligh agus an iarsma san (más ann do) den ghabháltas san do cheannach, maraon leis an méid den tsuim do thug an Stát i gcóir an riail-phraghais a bheidh ar có-réir le méid na breise sin; agus [EN] [EN] (2) Beidh sé de dhualgas ar gach cumann no cólucht iontaobhaithe, nuair a iarrfidh Coimisiún na Talmhan ortha é, cuntas do thabhairt ar na fiacha agus ar na nithe ar fiunraoi go léir atá dlite dhóibh no is leo agus fós ar gach suim a ghlacadar ar scór airgid cheannaigh, éarlaise, cíosa, úis, na suimeanna bliantúla is iníoctha fé alt 54 den Acht Talmhan, 1923, no ranníocanna eile mar chabhair chun tailte atá dílsithe amhlaidh i gCoimisiún na Talmhan do cheannach no do bhainistí, agus beidh sé de dhualgas leis ar gach éinne a ghlac aon airgead thar ceann cumainn no cóluchta iontaobhaithe no thar ceann aon daoine eile ar scór tailte atá dílsithe amhlaidh, cuntas ar gach airgead a ghlac sé amhlaidh do thabhairt uaidh nuair a iarrfidh Coimisiún na Talmhan san air. [EN] (2) I gcás oifigigh inphinsin d'údarás áitiúil d'eirigh no do briseadh as seirbhís an údaráis áitiúla san tar éis an 1adh lá d'Eanar, 1922, agus roimh an 9adh lá de Mhárta, 1932, do cheapadh, pe'ca roimh dháta an Achta so do rith no laistigh de bhliain tar éis an dáta san é, chun puist bhunuithe sa Stát-Sheirbhís agus an Aire do dheimhniú i scríbhinn fé n-a láimh, laistigh de bhliain tar éis dáta an Achta so do rith, gur cúiseanna poilitíochta fé ndeár an t-oifigeach san d'eirighe as amhlaidh no do bhriseadh amhlaidh, tuigfear an t-oifigeach san do chur as oifig i seirbhís an údaráis áitiúla san toisc cúise seachas mí-iompar no mí-ábaltacht an lá a chuaidh a eirghe as no a bhriseadh amhlaidh in éifeacht, agus beidh sé i dteideal cúiteamh d'fháil ón údarás áitiúil sin i gcailliúint oifige fé sna hachtacháin a bhaineann le hoifigigh don údarás áitiúil sin do chur ar aois-liúntas agus beidh feidhm dá réir sin ag na hachtacháin sin gus na hatharuithe is gá. —O am rithte an Achta so agus dá éis lasmuich de chás calaoise, mailíse no mor-fhaillí, ní luighfidh aon aicsean i gcoinnibh aon fho-shirriaim ná ní bheidh sé i mbaol aon phionóis i dtaobh ná mar gheall air gur ghaibh sé no gur dhíol sé fé aon rit fieri facias nó fé aon aithne Cúirte Bille Shíbhialta, níos mó no níos lú earraí, ainmhithe no áirnéis eile ná mar a bheadh no ba dhó le duine le réasún a bheadh dóthanach chun iomlán na bhfiach no na suime airgid díoc chó maith le gach costas, táille, éileamh agus caiteachas a bhí iontógtha do réir dlí (agus an tAcht so dáireamh) do réir no de bhua na riteach no na haithne sin. agus ní níos mó den tsuim do bheadh iníoctha ar an bhfuascailt sin dá mba ná rithfí an tAcht so agus fós, ma bítear tar éis blianachta in íoc riaráiste go n-ús do bhunú fén alt so alos riaráiste den íocaíocht bhliantúil sin, ní bheidh an íocaíocht bhliantúil sin ionfhuascailte go dtí go mbeidh iomlán na blianachta san fuascailte. —(1) Déanfar an t-airgead ceannaigh uile is iníoctha ag Coimisiún na Talmhan tar éis an Achta so do rith le díoltóirí, maidir le haon talamh tionóntuithe is cás ar feitheamh no maidir le haon talamh nea-thionóntuithe is cás ar feitheamh, díoc tré bhannaí nua talmhan ceathair go leith per cent. —Féadfaidh Coimisiún na Talún a chinneadh i scríbhinn maidir le blianacht cheannaigh, nó aon chuid de bhlianacht cheannaigh, a bhunófar tráth ar bith tar éis dháta rite an Achta seo, gur bunaíodh í cibé tráth is luaithe roimh an dáta rite sin, air nó ina dhiaidh, a bheidh sonraithe sa chinneadh agus i gcás go ndéanfaidh Coimisiún na Talún cinneadh faoin alt seo, measfar chun críocha uile na nAchtanna Talamh-Cheannaigh gur bunaíodh an bhlianacht cheannaigh lena mbaineann nó an chuid lena mbaineann de bhlianacht cheannaigh, de réir mar a bheidh, an tráth a bheidh sonraithe sa chinneadh. 9. —Aon iarmhéid den deontas do deonadh do chomhairle chontae no bhailecheanntair sceidealta fé Acht 1933 agus do bhí ar láimh ag an gcomhairle sin an 1adh lá dAbrán, 1934, agus go mbaineann alt 9 den Acht san leis déanfaidh an chomhairle sin, in ionad é dúsáid do réir an ailt sin, é do roinnt ar an talamh talmhaíochta uile i líomatáiste rátúcháin na comhairle sin do réir luachálanna áirithe uile agus fé seach an tailimh sin agus an méid a dáileofar, fé aon roinnt den tsórt san, ar aon talamh talmhaíochta áirithe lomhálfar é do réir an Achta so mar lascaine i méid an ráta dhealbhais, le haghaidh seirbhíse na bliana airgeadais seo, do gearradh ar an talamh talmhaíochta san no ar an tionóntachán ina bhfuil an talamh talmhaíochta san. (a) más i gcontae ceanntracha cumhanga don ghabháltas, tuigfar an tionóntacht do bheith gan brí i gcoinnibh Coimisiún na Talmhan má fhaisníonn Coimisiún na Talmhan amhlaidh roimh an lá ceaptha agus dílseoidh an gabháltas i gCoimisiún na Talmhan mar thalamh nea-thionóntuithe agus beidh iníoctha leis an tionónta pé cúiteamh a fhaisneoidh an Coimisinéir Breithiúntais a bheith ag dul do mar gheall ar aon tsuimeanna a chaith sé le feabhsuithe. Le Bannaí Talmhan 4½ per cent. a híocfar an cúiteamh san; agus (7) Beidh comhacht ag an gCúirt Chontae chun ionadaí do cheapa d'únaer cláruithe gabháltais chun crícheanna an ailt seo nuair a chífar don Chúirt, ar iarratas a theacht o Choimisiún na Talmhan no o éinne le n-a mbaineann an scéal, gur duine ná comhnuíonn i Saorstát Éireann an t-únaer cláruithe no duine nách fios ce'ca beo no marbh é, agus go raghadh sé chun tairbhe do sna daoine go bhfuil cál acu chun an ghabháltais é do mhalairtiú ar ghabháltas nua fén alt so. 42. —(1) Ní bheidh feidhm ag alt 89 den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963 , maidir le déanamh nó cothabháil píoblíne lena mbaineann an t-alt seo. (3) Chun riaráiste cíosa socruithe agus íocaíocht in ionad cíosa do bhailiú féadfidh Coimisiún na Talmhan, más oiriúnach leo é, fostú do dhéanamh ar aon ghníomhaire talmhan, atúrnae no cléireach talmhan a ainmneoidh an gar-thiarna talmhan no, mara ndéanfar an t-ainmniú san, a thoghfid féin amach ar pé téarmaí, i dtaobh luach saothair agus éinní eile, a leagfid amach le rialacháin a dhéanfid féin. —(1) Má deintear airgead ceannaigh estáit do roinnt sara mbeidh na horduithe dílsiúcháin i dtaobh na ngabháltas uile san estát san déanta, féadfaidh an Coimisinéir Breithiúntais, ar a iarraidh sin do Choimisiún na Talmhan agus an roinnt sin á déanamh, suim (dá ngairmtear an éarlais urraíochta san Acht so) i bhfuirm bannaí talmhan do choinneail as an airgead ceannaigh sin, pé suim is dóich leis an gCoimisinéir Breithiúntais is ceart ach gan í dhul thar an deichiú cuid den airgead cheannaigh sin i gcás ar bith. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, deontais a thabhairt, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, dúdarás tithe a chuirfeas tithe ar fáil chun a n-áitithe ag daoine daicme a sonrófar i rialacháin a déanfar faoi mhír (b) dfho-alt (1) dalt 29 den Acht seo, ach ní raghaidh aon deontas den tsórt sin thar dhá chéad agus caoga punt i leith gach teaghais ar leith (pé acu teach é nó cuid de thigh) a cuirfear ar fáil amhlaidh. (b) gach riail a rinneadh agus gach fógra a tugadh faoi Acht 1959 agus a bheidh i bhfeidhm díreach roimh an lá bunaithe leanfaidh siad i bhfeidhm agus riarfaidh an Chomhairle gach riail den sórt sin i leith an limistéir ar dó agus ina leith a rinneadh í iarbhír faoi Acht 1959 agus féadfaidh an Chomhairle gach riail den sórt sin a leasú nó a chúlghairm le hordú faoin alt seo agus féadfaidh an Chomhairle imeachtaí agus pionóis a déirigh nó a éireoidh maidir le haon riail nó fógra den sórt sin, roimh an lá bunaithe, an lá bunaithe nó dá éis, a thabhairt ar aghaidh, a ghnóthú agus a chur i bhfeidhm. 30 .— (1) Féadfaidh an tÚdarás nó fochuideachta de chuid an Údaráis, ó am go ham, airgead a fháil ar iasacht d’fhonn a fheidhmeanna a chomhlíonadh ach ní dhéanfaidh sé amhlaidh gan toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais. 12. —(1) Más lugha an chuid den deontas talmhaíochta is iníoctha fén Acht so le comhairle chontae ná an méid (dá ngairmtear san alt so an méid riachtanach san) is gá chun na liúntaisí príomhdha agus na liúntaisí fostaíochta uile do thabhairt is gá don chomhairle sin do réir an Achta so do thabhairt uatha agus na híocaíochtaí (más aon cheann é) is gá don chomhairle sin do réir an Achta so no do réir ailt 50 dAcht 1898 mar a bheirtear feidhm do san leis an Acht so díoc le comhairlí bailechaenntar, déanfar gach liúntas príomhdha den tsórt san agus gach liúntas fostaíochta den tsórt san agus gach liúntas breise (más aon cheann é) is gá do réir an Achta so do chomhairle bhailecheanntair do thabhairt uatha sa chontae sin do laigheadú go rátúil pé méid a dhéanfaidh suim iomlán na laigheaduithe uile den tsórt san có-ionann leis an méid is lugha an chuid sin den deontas talmhaíochta ná an méid riachtanach san. 3. —(1) Féadfaidh an tAire, le có-aontú móráirimh choiste ar a mbeidh an Coimisinéir Breithiúntais, Rúnaí Choimisiúin na Talmhan, agus Coimisinéir Tuaithe bheidh ceaptha chuige sin ag an Aire, agus tar éis do dul i gcomhairle le hUachtarán an Dlí-Chumainn Ionchorpruithe, rialacha do dhéanamh chun forálacha (seachas na forálacha i dtaobh airgeadais thalamhcheannaigh) na nAchtanna Talamh-Cheannaigh le n-a n-áirmhítear an tAcht so (ach amháin Cuid II dhe) do chur in éifeacht agus san Acht so cialluíonn an focal “orduithe” orduithe leis na rialacha san. [EN] [EN] (3) Íocfar as airgead a sholáthróidh an tOireachtas deontais a thabharfar agus íocaíochtaí a dhéanfar ar scór ráthaíochtaí faoin alt seo. (2) Is é an breitheamh den Chúirt Dúiche a bheidh sannta de thuras na huaire don dúiche cúirte dúiche ina gcónaíonn an duine a thionscain na himeachtaí a fheidhmeoidh an dlínse a thugtar le fo-alt (1), a mhéid a bheidh an dlínse sin dílsithe don Chúirt Dúiche. (b) má bhíonn agus an fad a bheidh an Bord sin mar úinéir, léasaí nó áititheoir ar dhá iascach nó níos mó den sórt sin sa cheantar iascaigh céanna arbh iascach eisiatach gach ceann ar leith díobh an lú lá d'Eanáir, 1931, beidh feidhm agus éifeacht ag na forálacha seo a leanas, is é sin le rá, aon uair, ar an dáta ar a ngearrfaidh bord coimeádaithe an cheantair iascaigh sin an ráta iascaigh d'aon bhliain iascaigh, nach lú ná caoga punt comhiomlán luachálacha na n-iascach sin faoi na hAchtanna Luachála, beidh an Bord sin i dteideal duine amháin a ainmniú chun bheith, go dtí go ngearrfar amhlaidh an chéad ráta iascaigh eile, ina chomhalta ex officio, i leith na n-iascach sin, de bhord coimeádaithe an cheantair ina bhfuil na hiascaigh sin. Sa Chuid seo ciallaíonn “seirbhís” seirbhís mar bhreitheamh den Chúirt Chuarda nó den Chúirt Chuarda do láthair nó mar bhreitheamh den Chúirt Dúiche nó den Chúirt Dúiche do láthair. 15. -(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, cibé deontais is cuí leis, i leith costas cúitimh faoi alt 14, a thabhairt don Bhord ó am go ham i rith aon bhliana airgeadais as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. 1879, c. 58. 12. —(1) Déanfar na táillí uile is iníoctha faoin Acht seo a bhailiú agus a ghlacadh i cibé slí a ordóidh an tAire Airgeadais ó am go ham agus íocfar isteach sa Státchiste iad, nó cuirfear chun tairbhe don Státchiste iad, de réir mar ordóidh an tAire sin. (3) Mara mbeidh sé ceaduithe roimh ré ní dhéanfidh Coimisiún na Talmhan aon chaithteachas den tsaghas san mar shaor-dheontas tar éis na tailte atá le feabhsú do dhílsiú i gceannathóir ach amháin le haontú an Aire Airgid. (4) I ngach bliain de sna blianta airgeadais a luaidhtear sa chéad cholún den Chéad Sceideal a ghabhann leis an Acht so íocfar amach as cuntas an chánachais áitiúla leis na Coimisinéirí. pé tráth no trátha agus pé slí ordóidh an tAire Airgid. na suimeanna so leanas, sé sin le rá:— 14. —Íocfar , as airgead ar n-a sholáthar ag an Oireachtas, na suimeanna agus na costais seo leanas, sé sin le rá:— 46. —(1) Féadfaidh an tAire, dfhonn a theacht ar an gcéim soghluaiseacht gheografach lucht saothair is inmhianaithe, dar leis, ar mhaithe le beartas eacnamaíochta náisiúnta a chothú, rialacháin a dhéanamh, le toiliú an Aire Airgeadais, do dhéanamh socrú le haghaidh cúnamh airgeadais do dhaoine dífhostaithe nó do dhaoine a bhfuiltear ar tí a dhearbhú go bhfuil siad iomarcach agus a bhfuil orthu a ngnáth-áit chónaithe a athrú chun dul i mbun fostaíochta a bheidh tairgthe nó ceadaithe ag an tSeirbhís Fostaíochta. 7. —(1) Má ath-dhíolann Coimisiún na Talmhan ar phraghas níos aoirde, tar éis rithte an Phríomh-Achta, tailte do cheannuíodar féin no Bord na gCeanntar gCumhang fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh roimh rith an Phríomh-Achta, déanfar gach suim a bailíodh ar scór na blianachta ceannaigh is iníoctha ar scór an phraghais ar ar hath-dhíoladh na tailte sin amhlaidh díoc isteach i gCiste na mBlianachtaí Ceannaigh dainneoin an bhlianacht cheannaigh sin no cuid éigin di do bheith ionchurtha i leith caiteachais nár híocadh aon roimh-íoc amach as Ciste Ceannach Talmhan na hÉireann ina chóir. [EN] 2. —An chumhacht chun orduithe a dhéanamh a bheirtear le halt 22 den Diseases of Animals Act, 1894, agus atá dílsithe anois san Aire Talmhaíochta, sroichfidh a réim agus folóidh sí déanamh orduithe chun onnmhuiriú colúr beo a thoirmeasc ach amháin faoi réim agus do réir ceadúnas a dheonfas an tAire sin dá rogha féin. [EN] San Acht seo ciallaíonn “luach inmheasúnaithe” i ndáil le cáin faoin Sceideal seo méid is comhionann le luach bliantúil na dtailte, na dtionóntán agus na n-oidhreachtán, nó, in aon chás ina gcruthófar chun sástacht na gCoimisinéirí Speisilta i gcás aon duine atá ag áitiú aon tailte agus atá measúnaithe i leith cánach i ndáil leo, nach d'aon-toisc chun feirmeoireachta ná go formhór chun na gcríocha sin atá na tailte sin á n-áitiú ag an duine sin, agus nach ndeimhneoidh an tAire Talmhaíochta agus Iascaigh, ar an ábhar a tharchur chuige ó na Coimisinéirí Ioncaim, gur míréasúnach na tailte a bheith á n-úsáid ag áititheoir na dtailte sin chun críche seachas feirmeoireacht, méid is comhionann leis an tríú cuid den luach bliantúil. (2) Féadfaidh an tÚdarás le toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais airgead a infheistiú ar cibé modh is cuí leo. (2) Isé fheidhmeoidh an dlighinse bronntar ar an gCúirt Chuarda leis an alt so ná an Breitheamh den Chúirt Chuarda bheidh ceaptha de thurus na huaire don Chuaird ina bhfuil an t-imeall trágha san no ina bhfuil an chuid is mó den imeall trágha san. ( a ) fianaise gur deonaíodh cead nó cead imlíne , agus formheas faoi na hAchtanna Rialtais Áitiúil ( Pleanáil agus Forbairt ) , 1963 agus 1976 , i leith an tí , , [EN] (6) Déanfaidh údarás tithíochta arb é atá ann comhairle ceantair uirbigh (seachas Comhairle Cheantar Uirbeach Bhré agus Comhairle Cheantar Uirbeach Dhún Dealgan), i ndáil le measúnacht arna déanamh acu faoi alt 9 d'Acht 1988, cibé faisnéis maidir leis an lucht siúil, a shonróidh an tAire le hordachán, a chur ar fáil ón measúnacht do chomhairle an chontae ina bhfuil an ceantar uirbeach suite agus cuirfear an fhaisnéis sin ar fáil laistigh de thréimhse a shonróidh an tAire le hordachán. —(1) Beidh sé de dhualgas ar an údarás sláintíochta forálacha an Achta so agus forálacha gach orduithe agus rialacháin a déanfar fé do chur i bhfeidhm agus na comhachta dílsítear ionta leis an Acht so no dílseofar ionta leis an ordú no an rialachán san dfheidhmiú. 2. —(1) Má bhíonn an tAire Airgid ar aigne léas no ceadúnas do dhéanamh no do dheona fén Acht so leagfa sé fé bhráid gach Tighe den Oireachtas ráiteas ina dtaisbeánfar cé dho go bhfuiltar chun an léas no an ceadúnas san do dhéanamh no do dheona, an mhaoin atáthar ar aigne a chur sa léas no sa cheadúnas san, an fhíneáil, an cíos no na híocanna eile (más ann dóibh) atáthar ar aigne a éileamh ar son an léasa no an cheadúnais sin, agus na cumhnanta, na coiníollacha, agus na có-aontuithe atáthar ar aigne a chur sa léas no sa cheadúnas san. [EN] (4) Pé uair a dhéanfaidh Coimisiún na Talmhan, de bhuadh údaráis ar n-a thabhairt ag an mBínse Athchomhairc fén bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so, seilbh do ghlacadh ar ghabháltas no ar chuid de ghabháltas sara mbeidh a phraghas ath-thógainte ceaptha, íocfar leis an té go mbeidh teideal aige chun an phraghais ath-thógainte sin— —(1) Leasaítear leis seo fó-alt (1) dalt 10 den Phríomh - Acht trí na focail “other than cattle plague, pleuro-pneumonia, or foot-and-mouth disease” do scrios, agus leasaítear leis seo fó - alt (2) den alt san 10 trí na focail “as well as a place or area declared infected with cattle plague, pleuro-pneumonia, or footand-mouth disease” do scrios, agus dá réir sin beidh feidhm agus éifeacht ag an alt san 10 maidir le háiteanna agus líomatáistí ina mbeidh bó-phláigh, pleuro-pneumonia nó an galar coiseagus-béil fé mar atá feidhm agus éifeacht aige maidir le háiteanna ina mbíonn galair eile. The Trials of George Robert Fitzgerald and Timothy Brecknock, 1786 (fíordheimhnithe ag James Browne, Ard-Ghiúróir) Bronnta thar ceann William James Valentine Comerford, Dlíodóir, nach maireann, as Tuaim (2) I gcás talamh do dhílsiú (pe'ca roimh an Acht so do rith no dá éis sin é) i gceannuitheoir fén Acht Talmhan, 1923, no fé aon Acht le n-a leasuítear no le n-a leathnuítear an tAcht san agus na cearta spóirt (seachas cearta iascaigh) ar an talamh san no os a chionn do dhílsiú sa cheannuitheoir sin fé réir deontais fheirm-dhílse no léasa, agus gur dóich leis na Coimisinéirí Tuaithe (seachas baill an Bhínse Athchomhairc) go raghadh sé chun leasa don tír Coimisiún na Talmhan do thógaint leasa an deonaí no an léasaí fén deontas feirm-dhílse sin no fén léas san sna cearta spóirt sin agus an leas san do dhílsiú i ndílseánach an tailimh sin agus go mbeidh an dílseánach san sásta an leas san do cheannach, féadfaidh na Coimisinéirí Tuaithe sin ordú do dhéanamh ag dearbhú an lae cheaptha maidir le leas san an deonaí no an léasaí sin sna cearta spóirt sin agus ag dílsiú an leasa san i gCoimisiún na Talmhan ar phraghas a cheapfaidh na Coimisinéirí Tuaithe sin agus a híocfar i mbannaí talmhan. [EN] (3) Ní ghlacfaidh an tAire bronntanas airgid, talún nó maoine eile dá mbeadh na hiontaobhais nó na coinníollacha atá ag gabháil leis ar neamhréir le feidhmeanna an Aire, nó an Aire Airgeadais, faoin Acht seo. —(1) Beidh sé de dhualgas ar gach tiarna talmhan agus ar gach duine a gheibheann cíosanna agus profidí thar a cheann mion-innste do thabhairt do Choimisiún na Talmhan laistigh den aimsir orduithe agus sa bhfuirm orduithe fé mar a theastóidh uatha chun riaráiste cíosa socruithe agus íocaíocht in ionad cíosa do bhailiú, agus beidh comhacht ag Coimisiún na Talmhan a chur ar éinne a íocann cíos le héinne eile ar ghabháltas pé mion-innste a ordóid amhlaidh do thabhairt dóibh ar an ngabháltas. 48. —I dteanta na gcomhacht atá ag Coimisiún na Talmhan airgead do chaitheamh chun tairbhe no chun feabhsuithe talmhan a ceannuítear no a haontuítear do cheannach fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, beidh comhacht acu pé suimeanna is oiriúnach le Coimisiún na Talmhan do dheona, más oiriúnach le Coimisiún na Talmhan é, chun íoctha no mar chabhair chun íoctha na gcostas a bhainfidh le himircigh daistriú chun a ngabháltas nua. (h) má deintear blianacht in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús do chur mar mhuirear ar an ngabháltas déanfaidh Coimisiún na Talmhan í do roinnt ina cionúireachtaí idir na gabháltaisí ar leithligh do rinneadh den ghabháltas agus ansan— (f) sé gairmtear san Acht so den mhéid is iníoctha ag an gceannuitheoir alos tráthchodanna blianachta ceannaigh do laigheadú amhlaidh agus de mhéid na blianachta athscrúduithe as an mblianacht cheannaigh sin do dhéanamh amach fén alt so ná athscrúdú na blianachta ceannaigh sin. (a) tuigfear go ndearna an tionónta san có-aontú le Coimisiún na Talmhan chun an bhun-ghabháltais do mhalairtiú ar an ngabháltas dílsithe; [EN] 6. —(1) Ar iarratas aon díoltóra no ceannuitheora gheas a soláthruítear tré mhéadar atá curtha suas in áitreabh i líomatáiste ná beidh na húdaráis a bronntar le hAcht 1859 infheidhmithe ann de thurus na huaire, féadfidh an tAire o am go ham, más oiriúnach leis é, le hordú (dá ngairmtear ordú tástála san alt so) sa bhfuirm orduithe duine (dá ngairmtear cigire speisialta méadracha san alt so) do cheapa, fé réir forálacha an ailt seo, chun feidhmeanna cigire speisialta méadracha fén alt so do chólíona i dtaobh an mhéadair sin. [EN] (a) go raibh taisealbhadh an fhógráin áirithe de réir chead faoi Chuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963, nó [EN] Orduithe dílsiúcháin do leasú. 30. —(1) Má bhíonn an Coimisinéir Breithiúntais sásta, tar éis iarratais o éinne le n-a mbaineann an scéal agus tar éis fógra do bheith tugtha do gach duine ordóidh sé agus ar éisteacht pé fianaise is dóich leis is ceart do ghlaca, go bhfuil earráid do réir bhrí an ailt seo in ordú dílsiúcháin do rinneadh fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh (agus an tAcht so dáireamh) peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin do rinneadh é, féadfaidh an Coimisinéir Breithiúntais an t-ordú dílsiúcháin sin do leasú fé mar is gá do réir chirt no an t-ordú dílsiúcháin sin do dhaingniú gan é do leasú. Mar shampla, níor cinneadh é riamh go mbronntar teidlíocht leis an mBunreacht ar lánúineacha den dá ghnéas chun seirbhísí torthúlachta, seirbhísí um atáirgeadh daonna cuidithe nó máthairionadaíocht a rochtain. (5) Beidh suim bhreise iníoctha ag an tionónta le Coimisiún na Talmhan ar an lá gála ar a mbeidh an chéad thráth-chuid den tsuim bhliantúil sin iníoctha aige, suim bhreise is ionann agus cion den tsuim bhliantúil sin, mar gheall ar an tréimhse idir an lá gála san agus an lá ar a mbeidh na céad dividenda eile iníoctha i dtaobh Bannaí Talmhan a tabharfar amach fén Acht so. [EN] (3) Na híocaíochtaí uile do fuair Coimisiún na Talmhan tar éis an 13adh lá de Dheireadh Fómhair, 1933, in aghaidh riaráiste do bhí dlite agus gan íoc ar an dáta san alos aon tráthchoda le n-a mbaineann an t-alt so, deighleálfar leo mar íocaíochtaí in aghaidh an mhéide is iníoctha alos riaráiste sin na dtráthchoda san ar n-a fháil amach do réir an fho-ailt deiridh sin roimhe seo den alt so agus déanfar na suimeanna uile do fuair Coimisiún na Talmhan amhlaidh in aghaidh an riaráiste sin de bhreis ar an méid is iníoctha mar adubhradh d'aisíoc no do chreidiúnú i gcoinnibh tráthchoda neamhíoctha do tháinig chun bheith dlite ón dáta san. [EN] (c) pé uair a cheanglóidh an Coimisiún san ar an mBord amhlaidh aon bhlianacht cheannaigh no suim bhliantúil den tsórt san no an cion san di a leagfar amhlaidh d'fhuascailt, déanfaidh an Bord an bhlianacht cheannaigh no an tsuim bhliantúil sin no an cion san di a leagfar amhlaidh (do réir mar a bheidh) d'fhuascailt láithreach fé réim agus do réir na nAchtanna Talamh-Cheannaigh. 28.—(1) Féadfaidh an tUdarás, le toiliú an Aire, cibé suimeanna (lena n-áirítear suimeanna in airgeadra seachas airgeadra an Stáit) a bheidh ag teastáil ón Údarás faoi chomhair caiteachais reatha a fháil ar iasacht go sealadach trí chomhshocraíocht le baincéirí; ar choinníoll nach foláir toiliú an Aire Airgeadais a fháil freisin i gcás an tUdarás d'fháil suimeanna ar iasacht faoin bhfo-alt seo in airgeadra seachas airgeadra an Stáit. Iasachtaí. 35 .— (1) Féadfaidh an tÚdarás, le ceadú an Aire, arna thabhairt le toiliú an Aire Airgeadais, cibé suimeanna a bheidh ag teastáil uaidh a fháil ar iasacht go sealadach d’fhonn soláthar a dhéanamh do chaiteachas reatha. (2) Féadfaidh an tUdarás, seachas chun soláthar a dhéanamh faoi chomhair caiteachais reatha, le toiliú an Aire, is toiliú nach dtabharfar ach amháin i gcás ar deimhin leis an Aire go bhfuil imthosca neamhghnácha ann, cibé suimeanna (in airgeadra an Stáit) a bheidh ag teastáil ón Údarás chun na críche a luaitear in alt 27 (2) den Acht seo a fháil ar iasacht go sealadach trí chomhshocraíocht le baincéirí.”. [EN] (4) Féadfaidh an tAire, in aon bhliain airgeadais, cibé méid a chinnfidh sé nó sí, le toiliú an Aire Airgeadais, i ndáil leis an mbliain sin, a íoc isteach sa Chiste as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. (2) I gcás tailimh a dílseofar ionta fén Acht so, íocfidh Coimisiún na Talmhan le Ciste na mBannaí Talmhan, i gcóir an Chiste Fiach-Luíoduithe, go dtí go scuirfidh na blianachtaí ceannaigh a bheidh ina muirear ar an talamh de bheith iníoctha, íocfid do réir cúig scillinge per cent. 9. —(1) Baineann an t-alt so le gach suim atá, no a bheidh ina dhiaidh seo, ionbhailithe ag comhairle chontae, peca mar ráta chun dréineáil do choinneáil suas é no fé ordú muirir no ar aon tslí eile, o sna tailte i gceanntar dréineála no o únaerí na dtailte sin de dheascaibh gnó bord dréineála no iontaobhaithe an cheanntair dréineála san do bheith aistrithe, no do bheith á aistriú ina dhiaidh seo, chun na comhairle contae sin. (2) Beidh líon agus cáilíochtaí múinteoirí agus foirne eile scoile, a bheidh le híoc as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, faoi réir cheadú an Aire le comhthoiliú an Aire Airgeadais. Uimhir 2/1935: ACHT CHUAN NA GAILLIMHE, 1935
Ar Aghaidh (CUID I. Roimhraiteach.)
Uimhir 2 (Príobháideach) de 1935.
ACHT CHUAN NA GAILLIMHE, 1935.
ACHT CHUN COIMISINÉIRÍ CHUAN NA GAILLIMHE D'ATH-BHUNÚ AR CHUMA NÍOS IONADATHAIGHE AGUS CHUN A nIONCHORPARÚ DO BHUANÚ, AGUS CHUN COMHACHT (AR A nAIRMHÍTEAR COMHACHTA CHUN IASACHTAÍ D'FHÁIL) DO BHRONNADH ORTHA CHUN PORT AGUS CUAN NA GAILLIMHE D'AIREACHASU AGUS DO BHUAN-CHOIMEAD, D'FHEABHSÚ AGUS D'FHORBAIRT, AGUS CHUN A SHOCRÚ GO nDÉANFAR OIBREACHA ÁIRITHE ANN, AGUS CHUN A SHOCRÚ GO nDEANFAIDH COMHAIRLE CHONTAE NA GAILLIMHE AGUS COMHAIRLE BHAILECHEANNTAIR NA GAILLIMHE RANN-ÍOCANNA SPEISIALTA D'ÍOC AGUS RÁTAÍ ÁIRITHE DO BHUALADH, AGUS CHUN CRÍCHEANNA EILE BHAINEAS LEIS NA NITHE ROIMHRÁITE.
[26adh Iúl, 1935.]
DE BHRÍ go ndearnadh le hAcht áitiúil pearsanta, 11 Geo. IV, cap. cxxii, dar teideal "An Act for making and maintaining a navigable cut or canal from Lough Corrib to the Bay of Galway and for the improvement of the Harbour of Galway" daoine áirithe a hainmnítear san Acht san, maraon le daoine eile bhí le toghadh mar a luaidhtear san Acht san, do cheapadh chun bheith ina gCoimisinéirí chun comhacht uile agus fé seach an Achta san do chur i bhfeidhm; agus a údarú do sna Coimisinéirí sin rátaí áirithe luaidhtear san Acht san do ghearradh, agus airgead d'fháil ar iasacht ar creidiúint na rátaí sin;
AGUS DE BHRÍ go ndearnadh le hAcht leasuitheach, 1 agus 2 William IV, cap. liv, socrú á údarú rátaí eile do ghearradh in ionad na rátaí a húdaruíodh leis an Acht san a céad-luaidhtear, agus comhacht do thabhairt do sna Coimisinéirí chun tuilleadh airgid d'fháil ar iasacht agus chun comhacht eile d'fheidhmiú;
AGUS DE BHRÍ go bhfuarthas airgead áirithe ar iasacht ar urrús na rátaí a húadaruíodh leis na hAchtanna san agus ar urrús maoine eile bhí dílsithe sna Coimisinéirí sin agus, fé chomhachta na hAchtanna san, go ndearna na Coimisinéirí duga ar snámh maraon le caladh agus céibheanna agus gur thugadar talamh chun tíreachais i gcóir foirgintí riachtanacha agus gur chuireadar suas crainn tógála, éadtromáin mhara agus postaí feistiúcháin, gur dhoimhníodar an cainéal go dtí an duga san agus go ndearnadar deisiúcháin áirithe do bhí riachtanach;
AGUS DE BHRÍ, leis an Galway Harbour and Port Act, 1853, (16 agus 17 Vict., cap. ccvii), gur hathghairmeadh na hAchtanna san, 11 Geo. IV, cap. cxxii, agus 1 agus 2 William IV, cap. liv, agus go ndearnadh de Choimisinéirí áirithe maraon le daoine eile do bhí le toghadh ina dhiaidh sin mar chomharbaí corparáid fén ainm Coimisinéirí Chuan na Gallimhe agus comhacht acu chun oibreacha áirithe do dhéanamh agus chun rátaí áirithe luaidhtear san Acht san do ghearradh agus chun tuilleadh airgid nách mó ná suim £150,000 d'fháil ar iasacht ar morgáiste ar creidiúint na rátaí uile agus fé seach a húdaruíodh leis an Acht san a ghearradh;
AGUS DE BHRÍ, leis an Galway Harbour Act, 1860 (23 agus 24 Vict. cap. ccii), gur húdaruíodh don Chorparáid sin agus gur tugadh comhacht dóibh oibreacha áirithe do dhéanamh i gCuan na Gaillimhe agus suim nách mó ná £180,000 d'fháil ar iasacht ar creidiúint na ndleacht uile agus fé seach agus na n-urrús eile luaidhtear san Acht san;
AGUS DE BHRÍ ná dearnadh na hoibreacha a húdaruítear leis na hAchtanna san 1853 agus 1860 fé seach de dheascaibh na deacrachta do bhain leis an gCorparáid sin d'fháil an airgid ba ghá chun na críche sin;
AGUS DE BHRÍ go bhfuil sé oiriúnach go ndéanfaí, agus a céannacht mar chólucht chorpruithe á coimeád, an Chorparáid sin d'ath-bhunú ar chuma níos ionadathaighe d'fhonn leor-airgid d'fháil chun an Chuain sin d'fhorbairt agus do ghléasadh sa cheart agus chun a chuid trádála agus ceannaíochta do chur ar aghaidh agus go ndéanfaí socrú i gcóir an ath-bhunuithe sin agus i gcóir an leasuithe ina thaobh san ar an dlí bhaineann leis an gCuan san sa tslí foráltar leis an Acht so;
AGUS DE BHRÍ go bhfuil sé oiriúnach mórán forbairte do ghabháil de láimh gan mhoill i gCuan na Gaillimhe agus go sonnrách saoráidí níos fearr agus níos nua-aimseardha do chur ar fáil chun árthach do thabhairt chun duga, do dhí-ládáil, agus do ládáil agus na saoráidí atá anois ann do chur ar fáil d'árthaighe is mó ná na hárthaighe go bhfuil slí dhóibh anois sa Chuan san agus chun go bhféadfaidh báid fhreastail dul i gcoinnibh línéirí tar-atlantacha ar gach taoide agus chun fothana do thabhairt do bháid iascaigh gach aimsir agus gach tráth;
AGUS DE BHRÍ go bhfuil sé oiriúnach chun na gcrícheanna roimhráite comhacht do thabhairt don Chorparáid sin chun na n-oibreacha uile agus fé seach a húdaruítear leis an Acht so do dhéanamh;
AGUS DE BHRÍ gur lóisteáladh go cuibhe le Prímh-Chléireach Oifig na mBillí Príobháideacha pleananna agus teascáin ar a dtaisbeántar línte, suidhimh agus leibhéil na n-oibreacha a húdaruítear leis an Acht so agus ar a dtaisbeántar na tailte is féidir do thógaint go héigeanta chun crícheanna no fé chomhachta an Achta so agus fós leabhar eolais do sna pleananna san ina bhfuil ainmneacha únaerí agus léasaithe no únaerí agus léasuithe tuairimithe, agus sealbhairí na dtailte sin, agus go ngairmtear san Acht so na pleananna, na teascáin agus an leabhar eolais lóisteálta de sna pleananna, de sna teascáin agus den leabhar eolais sin fé seach;
AGUS DE BHRÍ gurb é iomlán na bhfiacha do bhí ar an gCorparáid sin an 9adh lá de Mhí na Samhna, 1934, alos airgid do fuarthas ar iasacht agus do bhí ina mhuirear ar na rátaí no darb urrús na rátaí is inghearrtha ag an gCorporáid sin ná suim £8,627 11s. 11d. is ion-aisíoctha tré íocaíochtaí leath-bhliantúla nách lugha ná £200 sa bhliain agus gurb é atá sa tsuim sin de £8,627 11s. 11d. ná an t-iarmhéid do bhí gan íoc ar an dáta san d'iasachtaí áirithe do thug Coimisinéiri na nOibreacha Puiblí in Éirinn don Chorparáid sin; agus go bhfuil sé oiriúnach socrú do dhéanamh chun a chur in áirithe go leanfaidh an tosaíocht atá ag an muirear san atá gan íoc agus go leanfaidh an Chorparáid sin den mhuirear san atá gan íoc do ghlanadh tré íocaíochtaí leath-bhliantúla den mhéid chéanna fé mar do bhí á dhéanamh acu go dtí so;
AGUS DE BHRÍ go bhfuil sé oiriúnach, d'fhonn airgead do bheith acu i gcóir déanamh na n-oibreacha roimhráite agus i gcóir na gcostas a gheobhaidh leis sin, go ndeonfaí comhachta don Chorparáid sin sa tslí foráltar anso ina dhiaidh seo chun aon tsuimeanna (i dteanta an mhuirir sin atá gan íoc) ná raghaidh a n-iomlán thar £400,000 do chruinniú ar morgáiste no tré stoc no stoc bintiúra do bhunú agus chun aon airgid a cruinneofar amhlaidh d'urrú ar ioncum agus ar mhaoin eile na Corparáide sin agus fós ar rann-íoca tréimhsiúla áirithe chruinneoidh Comhairle Chontae na Gaillimhe agus Comhairle Bhailecheanntair na Gaillimhe tríd an ráta dealbhais agus a roinnfear idir na Comhairlí sin agus a tomhasfar, a déanfar amach agus a rialálfar fé fhorálacha an Achta so; agus go bhfuil sé oiriúnach go mbeadh ag an gCorparáid sin chun crícheanna an Achta so na fo-chomhachta chun airgid d'fháil ar iasacht a bronntar leis an Acht so; [EN] (h) pé uair is mó no is lugha an tsuim a híocfar an bhliain airgeadais oiriúnach le comhairle chontae alos deontais talmhaíochta ná an tsuim a luaidhtear sa dara colún den Sceideal a ghabhann leis an Acht so maidir leis an gcontae sin, déanfar an méid iomlán is iníoctha de bhuadh an ailt seo ag comhairle na contae sin le haon chomhairle bhailecheanntair sa chontae sin as an deontas talmhaíochta do mhéadú no do laigheadú go amhlaidh mar adubhradh ná an tsuim sin a luaidhtear amhlaidh sa dara colún san. ACHT CHUN FORÁIL DO DHÉANAMH CHUN COSAINT LÁITHREACH DO DHÉANAMH AR AN bPUIBLÍOCHT. [3adh Lúnasa, 1923.]
Beidh feidhm dlí ag na forálacha atá sa Sceideal.
1. —An tAcht den Oireachtas atá sa Sceideal a ghabhann leis an Acht so agus dar teideal an tAcht chun Cosanta na Puiblíochta (Comhachta Ocáideacha), 1923 , a rith dhá Thigh an Oireachtais go cuibhe agus 'nar dhin Seanascal Shaorstáit Éireann ar an 1adh lá de Lúnasa, 1923, a chur in úil go raibh aontú an Rí fachta aige, tiocfa sé i ngníomh agus beidh feidhm dlí aige láithreach tar éis rithte an Achta so.
Ní bhainfidh Airtiogal 47 den Bhunreacht leis an Acht so.
2. —(1) Faisnítear leis seo go bhfuil an tAcht so riachtanach chun an tsíocháin phuiblí agus an phuiblíocht do chosaint láithreach agus dá réir sin ní bhainfidh forálacha Airtiogail 47 de Bhunreacht Shaorstáit Éireann leis an Acht so.
(2) Tiocfidh an tAcht so i ngníomh láithreach tar éis a chur in úil go bhfuil aontú an Rí fachta aige. 8. —(1) Gach ceann riamh de na cearta agus na comhachta agus na leighseanna do bheirtear do na Coimisinéirí leis an Drainage Maintenance Act, 1886, chun suimeanna arna muirearú le hordú muirir fén Acht san do bhaint amach, beid ag Comhairle an Chláir agus ag Comhairle na Gaillimhe ar leithligh agus féadfaid iad dfheidhmiú chun na suimeanna muirearófar leis an ordú muirir fén Acht so ar thalamh atá ina gcontae do bhaint amach. (4) Iocfidh Coimisi�n na Talmhan le Ciste na mBannai Talmhan gach suim a gheobhaid chun fuascailte blianachta� ceannaigh is in�octha f�n Acht so, agus gach suim a �ocfid ceannath�ir� nuair a dh�olfidh Coimisi�n na Talmhan aon talamh a d�ls�odh ionta f�n Acht so. 78 .— Beidh an méid seo a leanas san áireamh in iarraidh ar fhianaise maidir le céannú a fháil lena húsáid i stát ainmnithe— [EN] ACHT DO CHRUTHÚ CEARTA DÍLSEÁNAIGH MAIDIR LE CINEÁLACHA GÉINEAS NÓ SPEICEAS LUIBHEOLAÍOCHTA, DO DHÉANAMH SOCRÚ CHUN NA CEARTA SIN A DHEONÚ DO DHAOINE A PHÓRAÍONN NÓ A FHIONNANN CINEÁLACHA DEN SÓRT SIN AGUS CHUN NA CEARTA SIN A CHUR I bhFEIDHM ARNA nDEONÚ, CHUN OIFIG A BHUNÚ DÁ nGAIRFEAR AN RIALAITHEOIR CEARTA PÓRAITHEOIRÍ PLANDAÍ, DO SHAINIÚ FEIDHM-EANNA SHEALBHÓIR NA hOIFIGE SIN AGUS DO DHÉANAMH SOCRUITHE EILE A BHAINEANN LEIS NA NITHE SIN ROIMHE SEO. [14 Iúil, 1980]
tá le "an Coiste Achomhairc" an bhrí a shanntar dó le halt 14 (3) den Acht seo;
ciallaíonn "údarú" údarú arna thabhairt de bhun alt 4 (5) den Acht seo;
ciallaíonn "an Coinbhinsiún" an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta do Chosaint Cineálacha Nua Plandaí a rinneadh i bPáras an 2ú lá de Nollaig, 1961, mar a athchóiríodh é sa Ghinéiv an 10ú lá de Shamhain, 1972, agus an 23ú lá de Dheireadh Fómhair, 1978, faoi seach;
ciallaíonn "an Rialaitheoir" an Rialaitheoir Cearta Póraitheoirí Plandaí;
ciallaíonn "tír Choinbhinsiúin" tír nó críoch is páirtí sa Choinbhinsiún nó ceann lena mbaineann dearbhú a bheidh in ordú arna dhéanamh ag an Aire faoi alt 2 den Acht seo agus a mbeidh feidhm aige de thuras na huaire;
ciallaíonn "sealbhóir" sealbhóir cearta póraitheoirí plandaí;
tá le "an Iris" an bhrí a shanntar dó le halt 19 den Acht seo;
tá le "an clár" an bhrí a shanntar dó le halt 20 den Acht seo;
folaíonn "díol" tairiscint nó taisealbhadh le haghaidh díola agus iarraidh le haghaidh ceannaigh agus forléirofar focail ghaolmhara dá réir sin;
folaíonn "cineál" i ndáil le plandaí aon chlón, líne, croschineál nó malairt ghineolaíoch d'aon phlanda.
(2) Déanfar tagairtí san Acht seo d'ábhar atáirgeach a fhorléiriú mar thagairtí a fholaíonn tagairtí—
(a) do shíolta le cur,
(b) do phrátaí síl agus d'ábhar iomadaithe fásúil eile,
(c) do phlandaí ornáideacha agus do pháirteanna de phlandaí den sórt sin, i gcás ina n-úsáidtear iad i modh tráchtála mar ábhar iomadaithe chun plandaí ornáideacha agus bláthanna gearrtha a tháirgeadh,
(d) do phlandaí iomlána nach plandaí ornáideacha, mar aon le páirteanna de na plandaí sin, i gcás ina bhféadfar na plandaí iomlána sin nó na páirteanna sin a úsáid mar ábhar atáirgeach.
(3) Sna tagairtí san Acht seo d'iarratasóir ar chearta póraitheoirí plandaí, nó do shealbhóir, áireofar, mar a gceadaíonn an comhthéacs é, tagairtí dá réamhtheachtaithe i dteideal nó dá chomharbaí i dteideal, agus i gcás dhá dhuine nó níos mó a bheith ina gcomhdhílseánaigh ar chearta póraitheoirí plandaí, déanfar na tagairtí sin a fhorléiriú i ndáil leis na cearta sin mar thagairtí a fholaíonn tagairt do gach duine de na daoine sin.
(4) I gcás ina ndíolfar planda ornáideach nó páirt de phlanda den sórt sin i gcúrsa gnó chun a úsáide ag an gceannaitheoir chun críocha seachas chun iomadaithe agus go n-úsáideann an ceannaitheoir an planda sin nó an pháirt sin i modh tráchtála mar ábhar iomadaithe, ní dhéanfar aon fhoráil den Acht seo a fhorléiriú mar fhoráil nach bhfuil feidhm aici i ndáil leis an gceannaitheoir sin de bhíthin amháin go ndearnadh an planda nó an pháirt a dhíol amhlaidh.
Coinbhinsiúin, comhshocraíochtaí, etc.
2. —(1) Chun go bhféadfar éifeacht a thabhairt d'aon choinbhinsiún nó comhaontú idirnáisiúnta do chosaint cineálacha plandaí agus cearta póraitheoirí plandaí ar páirtí ann an Stát, féadfaidh an Rialtas le hordú a dhearbhú gur tír choinbhinsiúin chun críocha an Achta seo tír choigríche nó tíortha coigríche, arb amhlaidh don tír choigríche sin, nó do gach ceann de na tíortha coigríche sin, gur tír í ar páirtí sa choinbhinsiún nó sa chomhaontú a rialtas nó aon cheann dá ranna stáit, agus fad a fhanfaidh an t-ordú i bhfeidhm is tír choinbhinsiúin chun críocha an Achta seo aon tír choigríche ar tír í a bheidh sonraithe sa dearbhú a bheidh tugtha san ordú sin.
(2) Féadfaidh ordú faoin alt seo a fhoráil go sroichfidh an dearbhú a bheidh tugtha ann chuig aon chríoch a measfaidh rialtas thír choigríche a bheidh sonraithe sa dearbhú sin go bhfuil sé féin freagrach as a caidreamh eachtrach, agus i gcás ordú faoin alt seo dá fhoráil amhlaidh, ansin fad a bheidh an t-ordú i bhfeidhm maidir leis an tír choigríche sin measfar chun críocha an Achta seo gur tír choinbhinsiúin an chríoch a mbeidh an dearbhú ag sroicheadh chuici amhlaidh.
(3) (a) Más rud é, de dhroim aon chomhaontú ar páirtí ann an tAire, go ndéanfar comhshocraíocht (dá ngairtear "comhshocraíocht chomharaíochta" san alt seo) le tír nó críoch, seachas an Stát, chun go bhféadfaidh daoine a bhfuil áit ghnó (ar gnó é a thuairiscítear in alt 5 (1) (c) den Acht seo) acu sa Stát iarratas a dhéanamh faoi dhlí na tíre nó na críche sin, ar dlí é a bhfuil a fhorálacha ar comhréir nó ar comhréim le forálacha an Achta seo, ar comhchéim le daoine a chónaíonn, nó a bhfuil áit den sórt sin gnó acu, sa tír nó sa chríoch, féadfaidh an tAire le rialacháin a dhearbhú gur tír nó críoch lena mbaineann an t-alt seo an tír nó an chríoch sin.
(b) I gcás ina bhfoirceannfar comhaontú ar de bhua é a bheith ann a bhí ar chumas an Aire rialacháin a dhéanamh faoin bhfo-alt seo nó i gcás é do scor ar dhóigh eile d'fheidhm a bheith aige, déanfaidh an tAire, a luaithe is féidir, na rialacháin a chúlghairm.
(4) Féadfaidh an Rialaitheoir, le toiliú an Aire, aon chomhaontú nó comhshocraíocht a dhéanamh agus a chur i gcrích le húdarás iomchuí i dtír choigríche is comhaontú nó comhshocraíocht a bhaineann le deonú agus cosaint cearta póraitheoirí plandaí, nó na gcearta faoi dhlí na tíre sin atá ar comhréir nó ar comhréim le cearta póraitheoirí plandaí.
(5) Féadfar ordú faoin alt seo (lena n-áirítear ordú faoin bhfo-alt seo) a chúlghairm nó a leasú le hordú dá éis sin ón Rialtas.
(6) San alt seo ciallaíonn "an t-údarás iomchuí i dtír choigríche" an duine a bhfuil feidhmeanna sannta dó faoi dhlí tíre seachas an Stát ar feidhmeanna iad atá ar comhréir nó ar comhréim leis na feidhmeanna a shanntar don Rialaitheoir faoin Acht seo.
An Rialaitheoir Cearta Póraitheoirí Plandaí.
3. —(1) Deantar leis seo oifig a bhunú dá ngairfear an Rialaitheoir Cearta Póraitheoirí Plandaí agus is é a bheidh san oifig sin comhlacht corpraithe le comharbas suthain agus beidh cumhacht agartha aici agus beidh sí inagartha ina hainm corpraithe.
(2) (a) Déanfaidh an tAire de réir mar is gá sa chás duine a cheapadh (agus féadfar gur oifigeach don Aire an duine sin) chun oifig an Rialaitheora a líonadh agus gach duine a cheapfar faoin bhfo-alt seo beidh sé i seilbh oifige ar feadh cibé téarma agus, faoi réir mhír (b) den fho-alt seo, ar cibé coinníollacha a shonróidh an tAire nuair a bheidh an ceapachán á dhéanamh aige.
(b) I gcás ar duine lena mbaineann fo-alt (9) den alt seo an duine a cheapfar chun oifig an Rialaitheora a líonadh, íocfar cibé luach saothair leis a chinnfidh an tAire le toiliú Aire na Seirbhíse Poiblí.
(3) Beidh an Rialaitheoir faoi ghnáth-mhaoirseacht agus faoi ghnáth-rialú an Aire.
(4) Duine a cheapfar faoin alt seo le bheith ina Rialaitheoir agus a rachaidh a théarma oifige in éag seachas de bhíthin é a chur as oifig beidh sé inathcheaptha.
(5) Féadfaidh an tAire an duine is Rialaitheoir de thuras na huaire a chur as oifig má bhíonn sé neamhinniúil de dheasca droch-shláinte ar a dhualgais a chomhlíonadh go héifeachtach, nó a mhí-iompair é féin mar a bheidh luaite nó má dhealraíonn sé don Aire gur gá é a chur as oifig chun go ndéanfaidh an Rialaitheoir a fheidhmeanna a chomhlíonadh go héifeachtach.
(6) Soláthróidh an Rialaitheoir séala dó féin a luaithe is féidir tar éis an tAcht seo a rith.
(7) Déanfar séala an Rialaitheora a fhíordheimhniú le síniú an Rialaitheora nó le síniú duine éigin eile a bheidh údaraithe ag an Aire gníomhú chuige sin.
(8) Tabharfar aird bhreithiúnach ar shéala an Rialaitheora agus glacfar i bhfianaise gach doiciméad a airbheartóidh gur ionstraim é a rinne an Rialaitheoir agus a bheith séalaithe le séala (a airbheartóidh a bheith fíordheimhnithe de réir fho-alt (7) den alt seo) an Rialaitheora agus measfar gurb é an ionstraim sin é gan chruthúnas, mura suífear a mhalairt.
(9) (a) Féadfaidh an tAire, a luaithe is féidir, le toiliú Aire na Seirbhíse Poiblí, scéim a dhéanamh agus a chur i gcrích de réir a téarmaí chun pinsean, aisce nó liúntas eile a dheonú do dhaoine nó i leith daoine lena mbaineann an fo-alt seo, ar daoine iad a gceanglaítear orthu lena gcoinníollacha ceapacháin a gcuid ama oibre go léir a chaitheamh i mbun dualgais oifig an Rialaitheora, ar scor dóibh d'oifig an Rialaitheora a shealbhú.
(b) Féadfaidh scéim faoin bhfo-alt seo a fhoráil, má dhéantar ceapachán duine lena mbaineann an fo-alt seo chun oifig an Rialaitheora a fhoirceannadh le linn a théarma oifige, nach gcoiscfidh sin air pinsean, aisce nó liúntas eile a dheonú dó.
(c) Féadfaidh an tAire, le toiliú Aire na Seirbhíse Poiblí, scéim a rinne sé faoin bhfo-alt seo a leasú.
(d) Baineann an fo-alt seo le haon duine a cheapfar chun oifig an Rialaitheora a líonadh agus nárbh oifigeach don Aire é díreach roimh an gceapachán sin.
(e) Ní dheonófar aon phinsean, aisce ná liúntas eile don Rialaitheoir ná ní dhéanfar aon chomhshocraíocht eile chun pinsean, aisce nó liúntas eile a sholáthar ar é do scor d'oifig a shealbhú, ach amháin de réir scéim arna cur isteach agus arna ceadú faoin alt seo.
(10) Má dhéanann an Rialaitheoir cinneadh faoin Acht seo, tiocfaidh an cinneadh nó an t-ordú i bhfeidhm—
(a) i gcás nach féidir aon achomharc a dhéanamh faoin Acht seo ina leith, an lá díreach tar éis an lae ar a ndéanfar an cinneadh,
(b) i gcás inar féidir achomharc den sórt sin a dhéanamh ach nach ndéanfar amhlaidh é, ar bheith caite don tréimhse inar féidir achomharc den sórt sin a dhéanamh,
(c) i gcás ina ndéanfar achomharc den sórt sin agus go dtarraingeofar siar é, ar bheith caite don tréimhse a luaitear i mír (b) den fho-alt seo nó an lá díreach tar éis an lae ar a dtarraingeofar an t-achomharc siar, cibé lá díobh is déanaí.
(11) Féadfaidh an tAire, le toiliú Aire na Seirbhíse Poiblí, cibé oifigigh agus seirbhísigh de chuid an Aire a shannadh don Rialaitheoir is dóigh leis is gá chun a chur ar chumas an Rialaitheora na feidhmeanna a shanntar dó leis an Acht seo a chomhlíonadh.
(12) Chun a chumasú don Rialaitheoir na feidhmeanna a shanntar dó leis an Acht seo a chomhlíonadh, féadfaidh an tAire—
(a) seirbhísí daoine agus úsáid talún nó saoráidí eile atá faoina rialú a chur ar fáil don Rialaitheoir faoi réir cibé coinníollacha (más ann) a shonróidh an tAire,
(b) a údarú don Rialaitheoir leas a bhaint as seirbhísí daoine nach oifigigh ná seirbhísigh de chuid an Aire,
(c) a údarú don Rialaitheoir comhshocraíochtaí a dhéanamh chun torthaí tástálacha, trialacha nó scrúduithe arna ndéanamh ag daoine in aon tír seachas an Stát i ndáil le cearta póraitheoirí plandaí a fháil nó fáil a bheith orthu.
agus is é a bheidh sna táillí is iníoctha le daoine ar baineadh leas as a seirbhísí mar a dúradh nó a mbaineann údarú den sórt sin leo cibé méid ar a gcomhaontóidh an tAire le ceadú Aire na Seirbhíse Poiblí.
(13) Chun go bhféadfaidh an Rialaitheoir aon fheidhmeanna a shanntar dó leis an Acht seo a chomhlíonadh, féadfaidh sé cibé tástálacha, trialacha, scrúduithe nó fiosruithe is cuí leis a dhéanamh, nó a chur á ndéanamh, i ndáil le haon phlanda.
Cearta póraitheoirí plandaí.
4. —(1) Féadfaidh an Rialaitheoir cearta dílseánaigh ar a dtabharfar, agus dá ngairtear san Acht seo, "cearta póraitheoirí plandaí", a dheonú, ar iarratas a dhéanamh chuige chun na críche sin agus faoi réir fhorálacha an Achta seo, maidir le haon chineál géineas nó speiceas luibheolaíochta, nó maidir le haon chineál laistigh den ghéineas nó den speiceas sin, ar cineál é a bhfuil modh atáirgthe nó iolrúcháin áirithe nó críoch-úsáid áirithe aige agus ar géineas nó speiceas é a bheidh sonraithe de thuras na huaire i rialacháin arna ndéanamh chun críocha an ailt seo ag an Aire.
(2) Beidh an táille fhorordaithe ag gabháil le hiarratas faoin alt seo.
(3) I gcás ina gceadóidh an Rialaitheoir iarratas faoin alt seo, déanfaidh sé a luaithe is féidir—
(a) deimhniú faoina shéala a eisiúint san fhoirm fhorordaithe ina sonrófar ainm an chineál planda lena mbaineann an t-iarratas, mar aon lena ghéineas agus lena speiceas,
(b) fógra a chur á fhoilsiú san Iris á rá gur deonaíodh an deimhniú,
(c) ainm an chineál planda ar lamháladh an ceadúnas ina leith, mar aon lena ghéineas agus lena speiceas, a thaifeadadh sa chlár.
(4) Gach doiciméad a airbheartóidh gur deimhniú é a d'eisigh an Rialaitheoir faoin alt seo agus a bheith séalaithe le séala an Rialaitheora measfar, in aon imeachtaí dlí, gurb é an deimhniú sin é agus beidh sé inghlactha mar fhianaise ar na hábhair a bheidh luaite ann, nó go suífear a mhalairt.
(5) I gcás ina ndeonófar cearta póraitheoirí plandaí faoin Acht seo, oibreoidh an deonú, faoi réir fho-alt (7) den alt seo, chun go dtabharfaidh sé don sealbhóir lena mbaineann an ceart eisiatach—
(a) chun ábhar atáirgeach den chineál planda lena mbaineann an deonú a tháirgeadh d'fhonn é a chur ar an margadh i modh tráchtála,
(b) chun ábhar den sórt sin a dhíol nó a thairiscint lena dhíol nó chun é a onnmhairiú nó a allmhairiú,
(c) i gcás gur cineál planda ornáidigh an cineál planda, chun an cineál sin a iomadú le linn plandaí ornáideacha nó bláthanna gearrtha a bheith á dtáirgeadh i modh tráchtála,
(d) chun a údarú d'aon duine eile gach ní nó aon ní de na nithe réamhráite a dhéanamh,
agus, faoi réir fhorálacha an Achta seo, beidh sáruithe ar chearta póraitheoirí plandaí inchaingne ar agra shealbhóir na gceart agus, in aon imeachtaí mar gheall ar an sárú sin, beidh fáil ar an bhfaoiseamh sin go léir i modh damáistí, urghaire, cuntas nó eile, atá ar fáil in aon imeachtaí comhréire maidir le cearta dílseánaigh eile.
(6) Faoi réir fho-alt (7) den alt seo, féadfaidh sealbhóir, le linn údarú a bheith á thabhairt aige, aon choinníollacha a fhorchur (lena n-áirítear teorainneacha nó sriantachtaí) a d'fhéadfadh sealbhóir aon sórt eile ceart dílseánaigh a fhorchur, agus beidh cearta póraitheoirí plandaí insannta sa tslí chéanna le cineálacha eile cearta dílseánaigh.
(7) Ní gá cead a fháil ó shealbhóir chun an cineál planda iomchuí a úsáid mar fhoinse bhunaidh éagsúlachta chun cineálacha nua plandaí a bhunú nó d'aon toisc chun barr a tháirgeadh mar bhia do dhaoine nó d'ainmhithe.
(8) (a) Más rud é, ar iarratas a dhéanamh chuige sin, ar iarratas é chuig an Rialaitheoir faoin alt seo nó iarratas arna dhéanamh ag sealbhóir nó thar a cheann, go ndeimhneoidh an t-iarratasóir don Rialaitheoir nach bhfaighidh an sealbhóir luaíochtaí airgeadais cothromasacha de thoradh an deonú a bheidh á iarraidh, nó nach bhfuair sé na luaíochtaí sin toisc nach gcuireann nó nach gcuirfidh deonú na gceart sin ar a chumas rialú a dhéanamh ar tháirgeadh nó ar iomadú an chineál planda iomchuí sa Stát ar mhaithe lena thoradh nó chun aon chríche eile, féadfaidh an Rialaitheoir, má chinneann sé an t-iarratas a cheadú, a ordú go n-oibreoidh an deonú iomchuí, i dteannta oibriú ar an modh a thuairiscítear i bhfo-alt (5) den alt seo, chun an ceart eisiatach a thabhairt don sealbhóir iomchuí cibé páirt nó páirteanna a shonrófar san ordú d'aon phlanda den chineál sin a tháirgeadh, a dhíol nó a allmhairiú.
(b) I gcas ina dtabharfaidh an Rialaitheoir ordú faoin bhfo-alt seo—
(i) taifeadfar ráiteas sa taifead iomchuí sa chlár á rá gur tugadh an t-ordú sin maidir leis an gcineál planda lena mbaineann an t-ordú agus á shonrú cad í an pháirt nó cad iad na páirteanna de phlandaí a shonraítear san ordú,
(ii) déanfar fo-alt (5) (a) den alt seo, a mhéid a bhaineann sé le cearta an tsealbhóra iomchuí, a fhorléiriú agus beidh éifeacht leis ionann is dá ndéanfaí "nó aon pháirt nó páirteanna de phlanda de chineál a shonraítear san ordú iomchuí arna thabhairt ag an Rialaitheoir faoi fho-alt (8) den alt seo" a chur isteach indiaidh "lena mbaineann an deonú".
(9) I gcás inar deimhin leis an Rialaitheoir go n-úsáidtear nó go n-úsáidfear an t-ábhar atáirgeach de chineál planda chun cineál planda éagsúil a tháirgeadh chun a dhíola agus gurb amhlaidh don chineál éagsúil sin nach féidir a ábhar atáirgeach a tháirgeadh arís agus arís eile gan ábhar atáirgeach den chineál planda a bhfuil iarratas faoin alt seo ceadaithe nó le ceadú ina leith a úsáid sa táirgeadh sin, ordóidh an Rialaitheoir, ar iarratas a dhéanamh chuige chun na críche sin, go n-oibreoidh an deonú iomchuí, i dteannta oibriú ar an modh a thuairiscítear i bhfo-alt (5) den alt seo, chun an ceart eisiatach a thabhairt don sealbhóir iomchuí an t-ábhar atáirgeach sin a úsáid sa táirgeadh sin.
(10) Cúig bliana is fiche an tréimhse uasta a mbeidh cearta póraitheoirí plandaí infheidhmithe ar a feadh de bhun deonú faoin alt seo:
Ar choinníoll, maidir le crainn torthaí, crainn fhoraoise, crainn ornáideacha agus fíniúnacha (lena n-áirítear a bpréamhstoic i ngach cás), nach lú ná ocht mbliana déag an tréimhse sin agus, maidir le géinis nó speicis eile, nach lú ná cúig bliana déag an tréimhse sin.
(11) Is ráiteas dochloíte aon ráiteas i rialacháin arna ndéanamh chun críocha an ailt seo á rá maidir le speiceas de phlanda nó maidir le gach ceann de na plandaí de ghrúpa sonraithe plandaí gur crann torthaí, crann foraoise nó crann ornáideach nó fíniúin é.
(12) (a) Ní bheidh an tréimhse a sonrófar i ndeonú faoin alt seo gurb í an tréimhse í ina mbeidh na cearta póraitheoirí plandaí a thugtar leis an deonú infheidhmithe níos lú—
(i) i gcás gur i leith crainn torthaí, crainn fhoraoise, crainn ornáideacha nó fíniúnacha (lena n-áirítear a bpréamhstoic i ngach cás) an deonú, ná ocht mbliana déag,
(ii) i gcás gur i leith plandaí eile de ghéinis agus de speicis eile an deonú, ná cúig bliana déag.
(b) Faoi réir alt 11 den Acht seo, is é a bheidh sa tréimhse a mbeidh cearta póraitheoirí plandaí infheidhmithe ina leith an tréimhse a bheidh sonraithe sa deonú iomchuí faoin alt seo (ar tréimhse í nach faide ná an tréimhse uasta iomchuí a fhorordófar i rialacháin arna ndéanamh faoin alt seo), dar tosach an dáta ar a dtiocfaidh deonú na gceart póraitheoirí plandaí ag an Rialaitheoir in éifeacht.
(13) I gcás ina ndéanfar plandaí den chineál lena mbaineann iarratas ar chearta póraitheoirí plandaí nó ábhar is páirt de na plandaí sin nó a dhíorthaíonn uathu, ar plandaí iad nó ar ábhar é de chineál lena mbaineann an coinníoll a ghabhann le hAirteagal 2 den Chéad Sceideal a ghabhann leis an Acht seo, a dhíol sa Stát nó in áit éigin eile roimh dháta an iarratais, beidh éifeacht leis na forálacha seo a leanas:
(a) má chinneann an Rialaitheoir an t-iarratas a cheadú, cuirfidh sé san áireamh, nuair a bheidh an tréimhse a mbeidh na cearta sin infheidhmithe ar a feadh á socrú aige, go ndearnadh an díol sin, agus
(b) beidh éifeacht le fo-alt (12) (a) den alt seo i ndáil leis an iarratas ionann is dá ndéanfaí an tréimhse íosta iomchuí a bheidh sonraithe ann a laghdú—
(i) i gcás cearta faoi dhlí tíre coinbhinsiúin ar comhréir nó ar comhréim le cearta póraitheoirí plandaí a bheith deonaithe maidir leis an gcineál áirithe roimh dháta an iarratais, tréimhse is ionann agus an tréimhse dar tosach dáta an deonaithe sin agus dar críoch dáta an iarratais, nó
(ii) i gcás gur cineál a thuairiscítear i mír (d) den Airteagal sin 2 an cineál, an tréimhse ar ina leith a comhlíonadh fomhír (ii) den mhír sin (d).
(14) Ní dhéanfaidh cúlghairm ná leasú rialacháin arna ndéanamh chun críocha an ailt seo difear d'aon deonú ar chearta póraitheoirí plandaí a bhí i bhfeidhm díreach roimh thosach feidhme na cúlghairme nó an leasaithe.
Coinníollacha maidir le cearta póraitheoirí plandaí a dheonú.
5. —(1) Faoi réir fho-alt (3) den alt seo agus ailt 6 agus 7 den Acht seo, i gcás ina ndéanfar iarratas chun an Rialaitheora chun cearta póraitheoirí plandaí a dheonú, ceadóidh an Rialaitheoir an t-iarratas más deimhin leis go gcomhlíonfar gach ceann de na coinníollacha seo a leanas, eadhon:
(a) gurb é an t-iarratasóir an duine a phóraigh nó a d'fhionn an cineál planda lena mbaineann an t-iarratas, nó gurb é comharba i dteideal an duine sin é, nó gur duine é dar sannadh go cuí an ceart chun iarratas a dhéanamh faoin alt seo maidir leis an gcineál planda sin,
(b) go sásaíonn an cineál planda lena mbaineann an t-iarratas gach ceann de na coinníollacha atá sa Chéad Sceideal a ghabhann leis an Acht seo,
(c) gur saoránach d'Éirinn nó saoránach nó náisiúnach d'aon tír nó críoch is páirtí sa Choinbhinsiún an t-iarratasóir nó go bhfuil cónaí air nó áit ghnó aige (is é sin gnó a gcuimsíonn nó a bhfolaíonn a ghníomhaíochtaí díol nó iomadú plandaí) sa Stát nó i dtír nó i gcríoch den sórt sin nó a bhfuil áit den chineál sin gnó ag an iarratasóir i dtír nó i gcríoch a ndearbhaítear ina leith le rialacháin faoi alt 2 (3) den Acht seo gur tír nó críoch í lena mbaineann alt 2 den Acht seo.
(2) I gcás ina ndéanfar iarratas chun an Rialaitheora á iarraidh air cearta póraitheoirí plandaí a dheonú agus—
(a) gur deimhin leis an Rialaitheoir gur comhlíonadh na coinníollacha atá i míreanna (a) agus (b) d'fho-alt (1) den alt seo i ndáil leis an iarratas, agus
(b) nach deimhin leis an Rialaitheoir gur comhlíonadh amhlaidh an coinníoll atá i mír (c) den fho-alt sin (1),
féadfaidh an Rialaitheoir dá rogha féin amháin an t-iarratas a cheadú agus, faoi réir fho-alt (3) den alt seo, beidh leis an deimhniú a dheonófar agus leis an taifead a dhéanfar sa chlár mar gheall ar an iarratas a cheadú éifeacht faoi réir cibé coinníollacha (más ann) a bheidh sonraithe chun críocha an fho-ailt seo ag an Aire agus a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire.
(3) (a) Nuair a dhéanfar iarratas chun an Rialaitheora chun cearta póraitheoirí plandaí a dheonú agus nach mbeidh cónaí ar an iarratasóir sa Stát ná áit ghnó aige ann, féadfaidh an Rialaitheoir, dá rogha féin amháin, a chur de cheangal ar an iarratasóir gníomhaire sa Stát a cheapadh, laistigh de thréimhse a shonróidh an Rialaitheoir, a bhféadfaidh an Rialaitheoir doiciméid a sheirbheáil air nó déileáil thairis sin leis i ndáil leis an iarratas, agus, má cheadaítear an t-iarratas, i ndáil le haon ní eile a éireoidh faoin Acht seo maidir leis na cearta póraitheoirí plandaí a dheonófaí dá dhroim sin, agus i gcás an Rialaitheoir do dhéanamh ceanglais faoin bhfo-alt seo agus go gceadófar an t-iarratas iomchuí agus go mbeidh an ceanglas i bhfeidhm de thuras na huaire ach nach mbeidh sé á chomhlíonadh, ansin, fad a bheidh an ceanglas sin gan comhlíonadh, ní bheidh aon duine i dteideal imeachtaí a thionscnamh mar gheall ar shárú na gceart sin ná aon iarratas a dhéanamh faoin Acht seo i ndáil leis na cearta sin.
(b) Féadfaidh an Rialaitheoir ceanglas arna dhéanamh faoin bhfo-alt seo a chealú.
Tosaíochtaí idir iarratasóirí faoi alt 4.
6. —(1) I gcás ina ndéanfaidh dhá dhuine nó níos mó cineál planda a phórú nó a fhionnadh go neamhspleách ar a chéile, ansin, faoi réir fho-alt (2) den alt seo, is é an chéad duine de na daoine sin a dhéanfaidh iarratas, nó a ndéanfar iarratas ina leith, go cuí faoi alt 4 den Acht seo an duine a bheidh i dteideal go ndeonófaí cearta póraitheoirí plandaí dó i ndáil leis an gcineál.
(2) Amhail idir dhá dhuine a mbeidh iarratais á ndéanamh acu go cuí faoi alt 4 den Acht seo ar an dáta céanna maidir leis an gcineál planda céanna, is é an duine díobh a bheidh i gcóir i dtosach chun iarratas bailí den sórt sin a dhéanamh (nó a bheadh i gcóir i dtosach dá mbeadh an t-alt sin 4 agus na rialacháin iomchuí faoi alt 4 den Acht seo i bhfeidhm i gcónaí) an duine a bheidh i dteideal cearta póraitheoirí plandaí a dheonú dó maidir leis an gcineál.
(a) ina ndéanfar iarratas (dá ngairtear "an chéad iarratas") go cuí i dtír choinbhinsiúin seachas an Stát chun cearta ar comhréir le cearta póraitheoirí plandaí a dheonú faoin dlí atá i bhfeidhm sa tír sin, agus
(b) ina ndéanfar go cuí, maidir leis an gcineál planda lena mbaineann an chéad iarratas, iarratas faoi alt 4 den Acht seo (dá ngairtear "an dara hiarratas" san alt seo) laistigh de thréimhse bliana dar tosach an lá díreach tar éis an lae ar a bhfaighidh an t-údarás iomchuí sa tír sin an chéad iarratas, agus
(c) ina raibh an cineál planda lena mbaineann an t-iarratas sin, an tráth a fuarthas an chéad iarratas amhlaidh, laistigh de ghéineas nó de speiceas a bheidh sonraithe de thuras na huaire i rialacháin faoi alt 4 den Acht seo, agus
(d) go mbeidh sa dara hiarratas tagairt don chéad iarratas, go sonróidh sé an dáta ar a bhfuarthas é amhlaidh agus go n-iarrfaidh sé go gcuirfí forálacha an fho-ailt seo i bhfeidhm maidir leis an dara hiarratas, agus
(e) go bhfaighidh an Rialaitheoir, roimh dheireadh na tréimhse trí mhí dar tosach an lá ar a bhfuair sé an dara hiarratas, cóip de na doiciméid arb iad an chéad iarratas iad,
measfar go bhfuair an Rialaitheoir an dara hiarratas an lá céanna ar a bhfuarthas an chéad iarratas mar a dúradh, agus, dá réir sin, ní foras agóide in aghaidh an dara hiarratas iarratas eile faoin alt sin 4 agus baint aige leis an ngéineas nó leis an speiceas luibheolaíochta céanna lena mbaineann an chéad iarratas agus an dara hiarratas araon a bheith déanta go cuí faoin alt sin 4 laistigh den tréimhse dar tosach an lá ar a bhfuarthas an chéad iarratas mar a dúradh agus dar críoch an lá ar a bhfuair an Rialaitheoir an dara hiarratas iarbhír.
(4) (a) I gcás ina gcuirfear forálacha fho-alt (3) den alt seo i bhfeidhm i ndáil le hiarratas chun an Rialaitheora, comhlíonfaidh an t-iarratasóir ceanglais aon rialacháin a dhéanfar faoi mhír (a) nó (b) d'alt 15 (1) den Acht seo laistigh den tréimhse ceithre bliana a thosóidh ar dhul in éag don tréimhse bliana a luaitear i bhfo-alt (3) (b) den alt seo nó cibé tréimhse is giorra ná sin a shonróidh an Rialaitheoir i bhfógra i scríbhinn a thabharfar don iarratasóir (ar tréimhse í nach lú ná bliain amháin dar tosach dáta an fhógra).
(b) I gcás nach gcomhlíonfar ceanglais mhír (a) den fho-alt seo maidir le hiarratas a dhéanamh laistigh den tréimhse iomchuí, scoirfidh forálacha fho-alt (3) den alt seo d'fheidhm a bheith acu maidir leis an iarratas ar dhul in éag don tréimhse sin.
(5) I gcás ina gcuirfear forálacha fho-alt (1) den alt seo i bhfeidhm maidir le hiarratas faoi alt 4 den Acht seo, ní dhiúltófar don iarratas, aon tráth le linn na tréimhse cúig bliana dar tosach an lá díreach tar éis an lae ar a measfar an t-iarratas a bheith faighte ag an Rialaitheoir, de bhíthin amháin nár tugadh don Rialaitheoir aon fhaisnéis, doiciméad ná ní eile a bheidhh forordaithe nó éilithe aige.
Cosaint d'iarratasóirí fad a bheidh iarratas ar feitheamh.
7. —Féadfaidh an tAire rialacháin a dhéanamh á fhoráil cosaint a thabhairt do chearta dílseánaigh iarratasóirí fad a bheidh an cinneadh críochnaitheach ar iarratais chun cearta póraitheoirí plandaí a dheonú ar feitheamh.
Ceadúnais eigeantacha.
8. —(1) Faoi réir fhorálacha an ailt seo, má dhéanann aon duine iarratas chun an Rialaitheora agus go ndeimhneoidh sé dó gur dhiúltaigh sealbhóir go míréasúnach údarú dá dtagraítear in alt 4 (5) (d) den Acht seo a dheonú don iarratasóir, nó go ndearna sé, le linn an t-údarú sin a bheith á dheonú nó á thairiscint aige, téarmaí a fhorchur nó a chur ar aghaidh atá míréasúnach nó contrártha do leas an phobail, déanfaidh an Rialaitheoir, más deimhin leis go bhfuil ar chumas an iarratasóra, agus go bhfuil ar intinn aige, cearta a thabharfaí dó leis an údarás sin a fheidhmiú go hinniúil, aon chearta den sórt sin a dheonú don duine sin i bhfoirm ceadúnais maidir leis an gcineál planda iomchuí a d'fhéadfadh an sealbhóir a dheonú.
(2) Faoi réir fhorálacha an ailt seo, má dheimhníonn aon duine don Rialaitheoir gur le leas an phobail go ndearna sealbhóir chineál planda áirithe (cineál a bhfuil a ainm taifeadta de thuras na huaire sa chlár) a bheidh sonraithe ag an duine a dháileadh ar mhodh nach bhfuil le leas an phobail nó gur chóir an cineál sin planda a dháileadh go forleathan, nó d'eile, gur le leas an phobail sin a dhéanamh, deonóidh an Rialaitheoir don duine sin, i bhfoirm ceadúnais, aon chearta maidir leis an gcineál sin a d'fhéadfadh an sealbhóir iomchuí a dheonú.
(3) Féadfar cibé coinníollacha a shonróidh an Rialaitheoir a bheith i gceangal le ceadúnas a dheonófar faoin alt seo (agus "ceadúnas éigeantach" a ghairfear anseo feasta san alt seo den cheadúnas sin) agus beidh éifeacht leis i gcaitheamh cibé tréimhse, dar tosach dáta an cheadúnais nó dáta dá éis, a shonrófar ann.
(4) Nuair a bheidh iarratais á gcur de láimh agus téarmaí ceadúnas éigeantach á socrú féachfaidh an Rialaitheoir lena áirithiú go ndéanfar an cineál planda iomchuí a chothabháil ó thaobh cáilíochta, agus go ndéanfaidh an ceadúnaí luach saothair cothromasach a íoc leis an sealbhóir lena mbaineann maidir le haon díolacháin ábhar atáirgeach a dhéanfar de bhun an cheadúnais.
(5) Féadfaidh téarmaí a bheith i gceadúnas éigeantach a chuirfidh de dhualgas ar an sealbhóir lena mbaineann ábhar atáirgeach a chur ar fáil don cheadúnaí lena mbaineann.
(6) I gcás ina ndeonóidh an Rialaitheoir ceadúnas éigeantach, ansin d'fhonn a chumasú don duine dá ndeonófar an ceadúnas úsáid a bhaint, ó thaobh an cheadúnais de, as aon leigheas a bheidh ar fáil dó trí imeachtaí dlí a thionscnamh, measfar gurb é an sealbhóir iomchuí a dheonaigh an ceadúnas.
(7) Féadfaidh an Rialaitheoir, ar iarratas a bheith déanta chuige sin ag an sealbhóir nó ag an gceadúnaí lena mbaineann, ceadúnas éigeantach a leathnú, a theorannú nó a leasú ar shlí eile, nó a chúlghairm.
(8) (a) Féadfar ceadúnas éigeantach a dheonú d'iarratasóir cibé acu a dheonaigh nó nár dheonaigh an sealbhóir lena mbaineann ceadúnais don iarratasóir nó d'aon duine eile.
(b) Ní ceadúnas eisiatach a bheidh i gceadúnas éigeantach.
(9) I gcás ina bhfaighidh an Rialaitheoir iarratas faoin alt seo tabharfaidh sé don sealbhóir lena mbaineann agus d'aon duine eile ar dealraitheach dó baint a bheith aige leis, fógra i dtaobh an iarratais agus tabharfaidh sé caoi do gach duine dá dtabharfar an fógra sin éisteacht a fháil sula gcinnfidh sé an t-iarratas.
(10) Má airbheartaíonn, agus a mhéid a airbheartóidh, aon chomhaontú ceangal a chur ar aon duine gan ceadúnas éigeantach a iarraidh, beidh sé ar neamhní.
Téarma an deonaithe a fhadú.
9. —(1) Faoi réir fho-alt (2) den alt seo, más deimhin leis an Rialaitheoir, ar shealbhóir do dhéanamh iarratais, nó ar iarratas a dhéanamh thar a cheann, chun an Rialaitheora, nach bhfuair an sealbhóir (ar chúiseanna nach raibh neart ag an sealbhóir orthu) luach saothair leordhóthanach as an deonú iomchuí cearta póraitheoirí plandaí, féadfaidh an Rialaitheoir, faoi réir cibé sriantachtaí nó coinníollacha eile (más ann) a shonróidh an Rialaitheoir,
(a) an tréimhse a mbeidh na cearta a thugtar leis an deonú infheidhmithe lena linn a fhadú, nó
(b) an tréimhse a mbeidh na cearta sin infheidhmithe lena linn a fhadú tuilleadh.
(2) Ní fheidhmeoidh an Rialaitheoir na cumhachtaí a thugtar dó le fo-alt (1) den alt seo d'fhonn a airbheartú go bhféadfaí na cearta póraitheoirí plandaí lena mbaineann iarratas faoin alt seo a fheidhmiú le linn tréimhse is faide ná an tréimhse uasta iomchuí a fhorordaítear faoi alt 4 (10) den Acht seo.
(3) I gcás ina gceadóidh an Rialaitheoir iarratas faoin alt seo beidh éifeacht leis na forálacha seo a leanas, má bhaineann siad leis an ábhar:
(b) i gcás an t-iarratas sin a bheith ceadaithe amhlaidh faoi réir sriantachta nó coinníll eile, beidh éifeacht leis an deonú iomchuí sin as sin amach faoi réir na sriantachta nó an choinníll.
Deonú a thabhairt suas.
10. —(1) Féadfaidh sealbhóir iarratas a dhéanamh chun an Rialaitheora tráth ar bith chun an deonú atá aige ar chearta póraitheoirí plandaí a thabhairt suas.
(2) I gcás ina bhfaighidh an Rialaitheoir iarratas faoin alt seo, tabharfaidhh sé fógra i dtaobh an iarratais d'aon duine ar dealraitheach dó baint a bheith aige leis.
(3) Más deimhin leis an Rialaitheoir, tar éis éisteacht a thabhairt don sealbhóir lena mbaineann agus d'aon fhreasúrach, i gcás gur mian leo éisteacht a fháil, go bhféadfar an deonú iomchuí a thabhairt suas go cuí, féadfaidh sé glacadh leis an tairiscint agus an deonú a chúlghairm.
An Rialaitheoir do chúlghairm deonuithe.
11. —(1) I gcás—
(a) inar deimhin leis an Rialaitheoir—
(i) maidir leis an bhfaisnéis a thug iarratasóir nó a tugadh thar a cheann faoi alt 4 den Acht seo, go raibh sí mícheart agus dá mbeadh a fhios aige sula ndearna sé cinneadh ar an iarratas go raibh an fhaisnéis sin mícheart go ndiúltódh sé don iarratas,
(ii) ag féachaint d'aon ní eile a thabharfadh air, dá bhféachfadh sé dó sula ndearna sé cinneadh ar iarratas faoin alt sin 4, diúltú amhlaidh, nó
(b) inar deimhin leis an Rialaitheoir gur mhainnigh aon sealbhóir ábhar atáirgeach a luaitear in alt 1 (2) den Acht seo a thabhairt don Rialaitheoir, nó
(c) inar deimhin leis an Rialaitheoir gur mhainnigh sealbhóir táillí tréimhsiúla a bhí dlite de agus iníoctha aige faoi rialacháin faoi alt 25 den Acht seo a íoc,
(d) ina ndéanfar sealbhóir a chiontú i gcion faoi alt 23 den Acht seo maidir le huiríoll a rinne sé i ndáil le hiarratas faoi alt 4 den Acht seo,
déanfaidh an Rialaitheoir an deonú iomchuí cearta póraitheoirí plandaí a chúlghairm.
(2) (a) Beidh feidhm ag na forálacha seo a leanas i ndáil le deonú cearta póraitheoirí a chúlghairm faoi fho-alt (1) den alt seo:
(i) ní chúlghairfidh an Rialaitheoir an deonú—
(I) mura mbeidh agus go dtí go mbeidh fógra i scríbhinn tugtha aige leis an bpost, nó ar cibé modh eile a ordóidh an tAire, don sealbhóir lena mbaineann á rá go bhfuil an Rialaitheoir á bhreithniú an ndéanfar na cearta póraitheoirí plandaí iomchuí a chúlghairm,
(II) mura mbeidh agus go dtí go mbeidh curtha faoi deara aige fógra ginearálta a thabhairt ar an modh forordaithe á rá go bhfuil an chúlghairm sin á bhreithniú aige,
(ii) breithneoidh an Rialaitheoir aon uiríoll nó agóid a dhéanfar chuige maidir leis an gcúlghairm atá beartaithe, agus
(iii) i gcás gurb é is foras don chúlghairm atá beartaithe nár íocadh táille, tabharfaidh an Rialaitheoir tréimhse íoc, agus má íoctar an táille laistigh den tréimhse sin ní rachaidh an Rialaitheoir níos faide leis an ábhar.
(b) Sonróidh an dá fhógra dá dtagraítear i mír (a) den fho-alt seo na forais ar a bhfuil an chúlghairm sin á breithniú amhlaidh agus déarfar iontu go bhféadfar uiríolla agus agóidí maidir leis an gcúlghairm atá beartaithe a dhéanamh chuig an Rialaitheoir le linn cibé tréimhse (ar tréimhse í nach giorra ná ocht lá is fiche dar tosach dáta an fhógra) a shonrófar san fhógra (agus údaraítear leis seo na huiríolla agus na hagóidí sin a dhéanamh).
(3) I gcás ina ndéanfaidh an Rialaitheoir deonú cearta póraitheoirí plandaí a chúlghairm faoin alt seo ar chúis seachas mar gheall ar an sealbhóir iomchuí a chiontú i gcion faoi alt 23 den Acht seo, féadfaidh sealbhóir na gceart achomharc i gcoinne na cúlghairme a dhéanamh laistigh den tréimhse fhorordaithe chun na hArd-Chúirte.
Cineálacha plandaí atá cosanta a ainmniú.
12. —(1) Féadfaidh an tAire le rialacháin socrú a dhéanamh chun ainmneacha a roghnú do chineálacha plandaí is ábhar d'iarratais ar chearta póraitheoirí plandaí agus chun na hainmneacha a roghnófar amhlaidh a thaifeadadh sa chlár.
(2) Gan dochar do ghinearáltacht fho-alt (1) den alt seo, féadfar, go háirithe, le rialacháin faoin alt seo na himthosca a fhorordú ina bhféadfar uiríolla a dhéanamh maidir le haon chinneadh i dtaobh an ainm a bheidh le clárú i leith aon chineál planda.
(3) (a) I gcás ina ndéanfar ainm cineál planda a thaifeadadh sa chlár, is é an t-ainm sin, agus ní ainm ar bith eile, a úsáidfidh gach duine a dhíolfaidh ábhar atáirgeach an chineál planda sin mar ainm don chineál, agus má mhainnítear ceanglais na míre seo a chomhlíonadh is éagóir é (i dteannta a bheith ina chion faoi alt 23 den Acht seo sna himthosca a luaitear san alt sin) a bheidh inchaingne in imeachtaí ar agra an tsealbhóra iomchuí (más ann).
(b) I gcás ainm cineál planda a bheith taifeadta sa chlár agus go n-úsáidfidh aon duine an t-ainm sin, nó ainm atá chomh gar dó i gcosúlacht gur dóigh dó a bheith ina thrúig meabhail nó ina chúis mearbhaill, tráth a bheidh na hábhair seo a leanas á ndíol nó á dtairiscint nó á dtaisealbhadh lena ndíol—
(i) ábhar atáirgeach de chineál planda éagsúil atá san aicme chéanna leis an aicme a bhfuil an taifeadadh á dhéanamh i ndáil léi, nó
(ii) más rud é faoi alt 4 (9) den Acht seo gur cuireadh cearta póraitheoirí plandaí i leith an chineál planda chéadluaite faoi réim ábhar seachas ábhar atáirgeach, an t-ábhar eile sin ó chineál planda éagsúil san aicme chéanna sin,
is éagóir é an t-ainm a úsáid agus beidh sí inchaingne in imeachtaí ar agra an tsealbhóra iomchuí (más ann).
(c) In aon imeachtaí le haghaidh damáistí faoin alt seo is cosaint don chosantóir a chruthú gur ghlac sé réamhchúram réasúnach chun nach ndéanfadh sé éagóir den chineál a líomhnaíodh agus nach raibh aon chúis aige a bheith in amhras nuair a bhí an t-ainm á úsáid aige go raibh úsáid an ainm sin éagórach.
(4) Más rud é, i ndáil le hábhar atáirgeach a dhíol, a thairiscint nó a thaisealbhadh lena dhíol, go n-úsáidfear trádmharc nó ainm trádála in éineacht le hainm a taifeadadh sa chlár, measfar ceanglais fho-alt (3) (a) den alt seo a bheith comhlíonta má úsáidtear, ach ar an gcuntar amháin go n-úsáidfear, an t-ainm a taifeadadh amhlaidh ar dhóigh—
(a) gur féidir é a aithint go héasca, agus
(b) gur féidir é a idirdhealú go héasca ón trádmharc nó ón ainm trádála, cibé acu é.
(5) (a) San alt seo folaíonn "ainm", ach amháin in "ainm trádála", aon ainmniú.
(b) Chun críocha an ailt seo measfar cineálacha plandaí a bheith san aicme chéanna má bhíonn gach ceann acu in aicme—
(i) is aicme arb éard í na cineálacha plandaí go léir de ghéineas nó de speiceas luibheolaíochta a bheidh forordaithe le rialacháin faoi alt 4 den Acht seo, nó
(ii) is aicme arb éard í na cineálacha plandaí go léir d'aon dá ghéineas nó speiceas luibheolaíochta nó níos mó a bheidh forordaithe chun críocha an ailt seo.
Ainm cineál planda a athrú.
13. —Féadfaidh sealbhóir a iarraidh ar an Rialaitheoir ainm a shonrófar san iarratas a chur in ionad an ainm atá taifeadta sa chlár maidir leis an gcineál planda iomchuí, agus nuair a bheidh cinneadh á dhéanamh ag an Rialaitheoir ar an iarratas féadfaidh sé—
(a) an t-iarratas a cheadú,
(b) ainm eile, nach é an t-ainm a sonraíodh amhlaidh é, a chur in ionad an ainm a taifeadadh amhlaidh, nó
(c) diúltú don iarratas.
14. —(1) Aon duine arb éagóir leis cinneadh ón Rialaitheoir faoi alt 4 (8), 4 (9), 5 (1), 5 (2), 8 (1), 8 (2), 8 (7), 10 (3), 16 (3), 16 (4), nó 22 (1) den Acht seo féadfaidh sé laistigh den tréimhse a shonraítear in Airteagal 5 den Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht seo fógra achomhairc chun an Choiste Achomhairc in aghaidh an chinnidh a sheirbheáil ar an Rialaitheoir, agus féadfaidh an Coiste Achomhairc an t-achomharc a cheadú nó diúltú é a cheadú, agus nuair a bheidh an t-achomharc sin á chinneadh ag an gCoiste Achomhairc féadfaidh sé aon cheann de na cumhachtaí a fheidhmiú is infheidhmithe ag an Rialaitheoir i ndáil leis na nithe lena mbaineann an t-achomharc.
(2) (a) I gcás ina bhfaighidh an Rialaitheoir fógra achomhairc faoin alt seo, cuirfidh sé i bhfios láithreach don Aire go bhfuair sé é agus déanfaidh an tAire, ar sin a bheith curtha i bhfios dó, trí dhuine ar a laghad a cheapadh a luaithe is féidir chun an t-achomharc a éisteacht, ar abhcóide a mbeidh seasamh cúig bliana ar a laghad aige duine amháin díobh (agus údaraítear leis seo do na daoine sin an t-achomharc a éisteacht).
(b) Féadfaidh an Coiste Achomhairc, nuair a bheidh cinneadh an Rialaitheora chun ceadúnas a dheonú faoi alt 8 (2) den Acht seo á dhaingniú aige, aon cheann de théarmaí nó de choinníollacha an cheadúnais a mhodhnú.
(3) "An Coiste Achomhairc" a ghairtear san Acht seo de na daoine a cheapfar faoin alt seo chun achomharc a éisteacht.
(4) I gcás ina ndéanfaidh an Coiste Achomhairc achomharc a chinneadh, comhlíonfaidh an Rialaitheoir, a luaithe is féidir, cibé orduithe (más ann) a thabharfaidh an Coiste Achomhairc dó chun éifeacht a thabhairt don chinneadh.
Iarratais agus achomhairc i gcoitinne.
15. —(1) Féadfaidh an tAire rialacháin a dhéanamh maidir le hiarratais faoi alt 4, 9, 10, 17, 21 nó 22 den Acht seo agus, gan dochar do ghinearáltacht na rialachán sin roimhe seo, féadfaidh sé—
(a) a fhoráil go ndéanfaidh daoine a bheidh ag déanamh iarratas faoi alt 4 den Acht seo faisnéis nó doiciméid sonraithe a bhaineann leis an gcineál planda lena mbaineann an t-iarratas a thabhairt don Rialaitheoir,
(b) a shonrú cad é an t-ábhar atáirgeach nó an t-ábhar planda eile den chineál planda sin a thabharfaidh na daoine sin amhlaidh,
(c) a chur de cheangal ar aon iarratasóirí faoin alt sin 4, d'fhonn go bhféadfar na hiarratais sin a chur de láimh, cibé saoráidí nó áiseanna a fhorordófar a chur ar fáil don Rialaitheoir nó a chur faoi deara iad a chur ar fáil dó,
(d) a chur de cheangal ar aon iarratasóirí den sórt sin cóipeanna de cibé gníomhais, ceadúnais nó doiciméid eile a fhorordófar a sholáthar don Rialaitheoir lena gcomhdú,
(e) na tástálacha, na trialacha, na scrúduithe nó na bearta eile a bheidh le déanamh ag an Rialaitheoir sula gceadófar aon iarratas faoi alt 4 den Acht seo, agus an tréimhse a mbeidh aon bhearta den sórt sin le déanamh lena linn, a fhorordú,
(f) sonrú a dhéanamh ar an tslí ina bhféadfar, agus an tréimhse ar lena linn a fhéadfar, aon iarratas faoin alt sin 4, 9, 10, 17, 21 nó 22 a tharraingt siar.
(g) a chur de cheangal ar aon iarratasóirí den sórt sin fógra sonraithe a fhoilsiú i ndáil lena n-iarratais,
(h) a chur de cheangal ar aon iarratasóirí den sórt sin cibé faisnéis bhreise i dtaobh a n-iarratas a theastóidh le réasún ón Rialaitheoir a thabhairt dó,
(i) a údarú don Rialaitheoir, i gcás ina mainneofar aon táille is iníoctha i ndáil le hiarratas faoin Acht seo a íoc, diúltú don iarratas,
(j) a chumasú fógra maidir le haon agóidí i gcoinne na n-iarratas sin nó maidir le haon uiríolla ina dtaobh a thabhairt don Rialaitheoir agus a chur de cheangal aon fhógra den sórt sin a thabhairt laistigh de thréimhse fhorordaithe,
(k) a fhoráil, i gcás ina ndéanfar iarratas faoi alt 4 den Acht seo de bhua sannadh ar an gceart chun iarratas den sórt sin a dhéanamh, go dtabharfar i dteannta an iarratais, nó laistigh de cibé tréimhse tar éis don Rialaitheoir an t-iarratas a fháil a bheidh forordaithe, cibé dearbhú nó dearbhuithe a bheidh forordaithe, agus é nó iad san fhoirm fhorordaithe agus sínithe sa tslí fhorordaithe.
(2) Beidh feidhm ag forálacha an Dara Sceideal a ghabhann leis an Acht seo a mhéid a shonraítear ann maidir le hiarratais nó le hachomhairc faoin Acht seo.
Ábhar atáirgeach a chothabháil.
16. —(1) Beidh feidhm ag forálacha an ailt seo i ndáil le gach uile chineál planda ach amháin na cineálacha sin atá in aon ghéineas nó speiceas atá eisiata ón alt seo le rialacháin arna ndéanamh faoin alt seo ag an Aire.
(2) Áiritheoidh gach sealbhóir go mbeidh sé i gcóir, ar feadh na tréimhse go léir a mbeidh na cearta póraitheoirí plandaí atá ar teachtadh aige infheidhmithe lena linn, chun ábhar atáirgeach atá in ann atáirgeadh a dhéanamh ar an gcineál lena mbaineann na cearta agus a mbeidh na cáilíochtaí aige a cuireadh i gcuntas nuair a deonaíodh na cearta i leith an chineáil, a sholáthar don Rialaitheoir.
(3) Beidh de dhualgas freisin ar gach sealbhóir gach uile fhaisnéis agus saoráid a iarrfaidh an Rialaitheoir a thabhairt dó d'fhonn a chinntiú dó féin go bhfuil an sealbhóir ag comhlíonadh a dhualgais faoi fho-alt (2) den alt seo, lena n-áirítear saoráidí chun go ndéanfaidh an Rialaitheoir, nó go ndéanfar thar a cheann, iniúchadh ar na bearta a rinneadh chun an cineál planda iomchuí a chothabháil agus más deimhin leis an Rialaitheoir gur mhainnigh sealbhóir iarraidh faoin bhfo-alt seo a chomhlíonadh, féadfaidh sé, más oiriúnach leis, deireadh a chur, le héifeacht amhail ar cibé lá agus ó cibé lá a shonróidh an Rialaitheoir, leis an tréimhse a mbeidh na cearta póraitheoirí plandaí faoin deonú iomchuí faoi alt 4 den Acht seo infheidhmithe lena linn, agus i gcás ina gcuirfidh an Rialaitheoir deireadh leis an tréimhse sin, scoirfidh an deonú réamhráite an lá sin d'éifeacht a bheith leis.
(4) Má dhealraíonn sé don Rialaitheoir tráth ar bith nach bhfuil aon sealbhóir cearta póraitheoirí plandaí sa chóir a thuilleadh go bhféadfaidh sé an t-ábhar a luaitear i bhfo-alt (2) den alt seo a sholáthar don Rialaitheoir, cuirfidh sé deireadh, le héifeacht amhail ar cibé lá agus ó cibé lá a shonróidh sé, leis an tréimhse a mbeidh na cearta infheidhmithe lena linn, agus i gcás ina gcuirfidh an Rialaitheoir deireadh leis an tréimhse sin, scoirfidh an deonú iomchuí ar chearta póraitheoirí plandaí an lá sin d'éifeacht a bheith leis.
(5) I gcás ina mbeartóidh an Rialaitheoir cumhacht a thugtar dó le fo-alt (3) nó (4) den alt seo a fheidhmiú, tabharfaidh sé fógra faoin mbeartú don sealbhóir iomchuí agus d'aon duine eile ar dealraitheach dó baint a bheith aige leis, agus tabharfaidh sé caoi do gach duine dá dtabharfar an fógra sin éisteacht a fháil sula bhfeidhmeoidh sé an chumhacht sin.
Sannadh, etc.
17. —(1) Faoi réir chlárú faoin alt seo, féadfar cearta uile póraitheoirí plandaí, nó sciar iontu, a shannadh, nó féadfar déileáil leo thairis sin, mar a dhéantar le maoin phearsanta eile.
(2) I gcás duine do theacht chun teideal a bheith aige trí shannadh, tarchur, oibriú dlí nó aon mhodh aistrithe eile, chun cearta póraitheoirí plandaí nó chun sciar sna cearta sin, nó i gcás é do theacht chun teideal a bheith aige mar mhorgáistí, mar cheadúnaí nó ar dhóigh eile chun aon leas eile sna cearta sin, déanfaidh sé iarratas chun an Rialaitheora sa tslí fhorordaithe chun a theideal mar dhílseánach nó mar chomhdhílseánach, de réir mar is iomchuí, nó chun fógra i dtaobh a leasa, a chlárú sa chlár.
(3) Gan dochar d'fhorálacha fho-alt (2) den alt seo, maidir le hiarratas chun teideal aon duine a chlárú a thiocfaidh chun teideal a bheith aige trí shannadh chun cearta póraitheoirí plandaí, nó chun sciar sna cearta sin, nó a thiocfaidh chun teideal a bheith aige de bhua morgáiste, ceadúnas nó ionstraim eile chun aon leas eile i gcearta póraitheoirí plandaí, féadfaidh an sannóir, an morgáisteoir, an ceadúnóir nó an páirtí eile san ionstraim sin, de réir mar a bheidh, é a dhéanamh ar an modh forordaithe.
(4) I gcás ina ndéanfar iarratas faoin alt seo chun teideal aon duine a chlárú, déanfaidh an Rialaitheoir, ar an teideal a chruthú chun a shástachta—
(a) i gcás teideal a bheith ag an duine sin chun cearta póraitheoirí plandaí, nó chun sciar sna cearta sin a bheith aige, é a chlárú sa chlár mar dhílseánach nó mar chomhdhílseánach ar na cearta agus sonraí na hionstraime nó an teagmhais ar dá ndroim nó dá mbíthin a ghabhann sé teideal a thaifeadadh sa chlár, nó
(b) i gcás teideal a bheith ag an duine sin chun aon leasa eile sna cearta sin, fógra i dtaobh an leasa sin aige, mar aon le sonraí faoin ionstraim (más ann) lena mbunaítear an leas, a thaifeadadh sa chlár.
(5) I gcás ina bhfaighidh an Rialaitheoir iarratas faoin alt seo, tabharfaidh sé fógra ina thaobh d'aon duine ar dealraitheach dó baint a bheith aige leis, agus tabharfaidh sé caoi do gach duine dá dtabharfar an fógra sin éisteacht a fháil sula gcinnfear an t-iarratas.
(6) Ach amháin chun críocha iarratas chun an clár a cheartú faoi alt 21 nó 22 den Acht seo, ní ghlacfar in aon chúirt le doiciméad nach mbeidh aon taifead curtha sa chlár ina leith faoi fho-alt (4) den alt seo mar fhianaise ar theideal aon duine chun cearta póraitheoirí plandaí, nó chun sciar nó leas in aon chearta den sórt sin, mura n-ordóidh an chúirt a mhalairt.
(7) Aon duine arb éagóir leis cinneadh ón Rialaitheoir faoin alt seo féadfaidh sé, má sheirbheálann sé, agus ar an gcuntar amháin go seirbheálfaidh sé, fógra achomhairc ar an Rialaitheoir tráth nach déanaí ná seasca lá tar éis an cinneadh a thabhairt, achomharc a dhéanamh chun na hArd-Chúirte i gcoinne an chinnidh.
Forálacha a bhaineann le himeachtaí mar gheall ar shárú.
18. —(1) (a) In imeachtaí mar gheall ar chearta póraitheoirí plandaí a shárú, ní dhámhfar damáistí maidir le sárú den sórt sin má chruthaíonn an cosantóir nárbh eol don duine a sháraigh na cearta, agus nach raibh aon fhoras réasúnach aige chun a mheas, gurbh ábhar cearta póraitheoirí plandaí an cineál planda lena mbaineann na himeachtaí, ach an duine a mbeadh teideal aige, ar leith ón bhfo-alt seo, chun na ndamáistí sin beidh teideal aige chun cuntas brabús maidir leis an sárú (agus aon suim a gheofar a bheith dlite ar an gcuntas a íoc leis) cibé acu a dheonóidh nó nach ndeonóidh an chúirt aon fhaoiseamh eile.
(b) In imeachtaí mar gheall ar chearta póraitheoirí plandaí a shárú is cosaint don chosantóir a chruthú gur mhainnigh an gearánaí aon oibleagáidí a cuireadh air le ceadúnas arna eisiúint faoi alt 8 den Acht seo a chomhlíonadh.
(2) In imeachtaí mar gheall ar chearta póraitheoirí plandaí a shárú, beidh teideal ag an ngearánaí, más rogha leis é, chun cuntas brabús in ionad damáistí.
(3) Ní fhorléireofar aon ní san alt seo mar ní a dhéanann difear don chumhacht atá ag cúirt urghaire a dheonú in imeachtaí mar gheall ar chearta póraitheoirí plandaí a shárú.
An Iris, etc.
19. —(1) Eiseoidh an Rialaitheoir iris go tréimhsiúil (dá ngairtear "an Iris" san Acht seo), agus foilseoidh sé inti fógra maidir leis na nithe seo a leanas—
(a) aon iarratas faoi alt 4, 8 (2), 9, 10, 13, 16 (3), 16 (4), 17 (2), 21 nó 22 den Acht seo a fuair sé (agus tabharfaidh sé ainm an iarratasóra, agus géineas agus speiceas luibheolaíochta an chineál planda lena mbaineann an t-iarratas),
(b) an t-ainm do chineál planda atá beartaithe ag iarratasóir faoi alt 4 nó 13 den Acht seo (ar ainm é a mbeartaíonn an Rialaitheoir glacadh leis),
(c) aon deonú ar chearta póraitheoirí plandaí a bheidh déanta aige (agus tabharfaidh sé ainm an duine dá ndearnadh an deonú agus ainm an chineál planda a shonraítear sa deonú),
(d) aon athrú, ceartú nó scriosadh a dhéanfar sa chlár nó as an gclár,
(e) aon agóid, uiríoll nó achomharc arna fháil go cuí ag an Rialaitheoir i ndáil le hiarratas faoin Acht seo, agus
(f) cibé ní eile a fhorordófar,
agus, freisin, cibé faisnéis nó nithe eile a dhealraíonn don Rialaitheoir a bheith úsáideach nó tábhachtach i ndáil le cearta póraitheoirí plandaí, nó aon ní eile a bhfuil sé freagrach as faoin Acht seo nó ar dhóigh eile le dlí.
(2) Féadfaidh an Rialaitheoir innéacsanna, liostaí, catalóga, leabhráin agus saothair eile a bhaineann le cearta póraitheoirí plandaí agus le cineálacha plandaí a ullmhú agus a fhoilsiú.
(3) Déanfaidh an Rialaitheoir socrú chun cóipeanna den Iris nó de dhoiciméid eile a dháileadh, trína ndíol nó ar dhóigh eile, is cóipeanna nó doiciméid a cheanglaítear air nó a údaraítear dó leis an alt seo, nó ar dhóigh eile le dlí, a eisiúint nó a fhoilsiú.
20. —(1) Coimeádfaidh an Rialaitheoir clár (dá ngairtear "an clár" san Acht seo) chun críocha an Achta seo agus taifeadfaidh sé sonraí ann i dtaobh deonuithe cearta póraitheoirí plandaí atá i bhfeidhm, cibé sonraí a bheidh forordaithe i dtaobh sannadh agus tarchur (cibé trí oibriú an dlí nó ar aon mhodh aistrithe eile) na gceart sin, sonraí i dtaobh na nithe go léir a cheanglaítear leis an Acht seo nó faoin Acht seo a thaifeadadh sa chlár agus i dtaobh cibé nithe eile a dhéanann difear do bhailíocht nó do dhílseánacht deonuithe cearta póraitheoirí plandaí is oiriúnach leis an Rialaitheoir.
(2) Coimeádfar an clár cibé áit a ordóidh an tAire agus, faoi réir cibé coinníollacha (más ann) a fhorordófar, beidh sé ar fáil lena iniúchadh le linn uaire oifige.
(3) (a) Doiciméad a airbheartaíonn gur cóip é de thaifead sa chlár agus a bheith deimhnithe faoi shéala an Rialaitheora mar chóip cheart beidh sé ina fhianaise prima facie ar an taifead agus ní bheidh sé riachtanach aon síniú ar an doiciméad a chruthú ná a chruthú gurbh é an Rialaitheoir, nó duine arna údarú faoi alt 3(7) den Acht seo, aon duine a mbeidh a shíniú ar an doiciméad.
(b) I gcás ina ndéanfar iarratas chun an Rialaitheora ar chóip de thaifead sa chlár agus atá deimhnithe faoin alt seo, eiseofar an chóip sin chuig an iarratasóir ar é d'íoc na táille forordaithe leis an Rialaitheoir maidir le gach taifead.
Cumhacht na cúirte an clár a leasú.
21. —(1) Faoi réir fhorálacha an Achta seo, féadfaidh an Ard-Chúirt, ar aon duine do dhéanamh iarratas ar an modh forordaithe, is duine arb éagóir leis nár cuireadh isteach sa chlár, nó gur fágadh amach as an gclár, aon taifead nó go ndearnadh aon taifead sa chlár gan leorchúis, nó go bhfuil aon taifead fanta go mícheart sa chlár, nó earráid nó fabht a bheith in aon taifead sa chlár, a ordú don Rialaitheoir an taifead sin a chur sa chlár, nó aon taifead den sórt sin a bheidh sa chlár an tráth sin a scriosadh as nó a athrú, de réir mar is oiriúnach leis an gcúirt.
(2) Féadfaidh an Ard-Chúirt in aon imeacht faoin alt seo breith a thabhairt ar aon cheist ar gá nó ar fóirsteanach breith a thabhairt uirthi i ndáil le ceartú a dhéanamh ar an gclár.
(3) Déanfar cibé fógra i dtaobh iarratas faoin alt seo a ordóidh an Ard-Chúirt a thabhairt don Rialaitheoir agus do cibé duine nó daoine eile (más ann) a ordóidh an chúirt agus beidh cead ag an duine nó ag na daoine sin láithriú agus éisteacht a fháil air, agus láithreoidh an Rialaitheoir má ordaíonn an chúirt dó é. Mura n-ordóidh an chúirt a
mhalairt, féadfaidh an Rialaitheoir, in ionad láithriú agus éisteacht a fháil, ráiteas i scríbhinn agus é sínithe aige a chur os comhair na cúirte, agus beidh sa ráiteas sin sonraí i dtaobh na n-imeachtaí os a chomhair i ndáil leis an ní i saincheist nó i dtaobh na bhforas atá le haon bhreith a thug sé agus a dhéanann difear don chéanna, nó i dtaobh a chleachtas i gcásanna dá samhail, nó i dtaobh cibé nithe eile a bhaineann leis na saincheisteanna, agus atá ar eolas aige mar Rialaitheoir, de réir mar is oiriúnach leis, agus measfar gur cuid den fhianaise sna himeachtaí an ráiteas sin.
(4) I gcás calaois i gclárú nó i dtarchur cearta póraitheoirí plandaí, féadfaidh an Rialaitheoir féin iarratas a dhéanamh chun na hArd-Chúirte faoi fhorálacha an ailt seo.
(5) Ordóidh aon ordú ón Ard-Chúirt ag ceartú an chláir go seirbheálfar fógra faoin gceartú ar an Rialaitheoir, i cibé slí a ordóidh an chúirt, agus nuair a gheobhaidh an Rialaitheoir an fógra sin ceartóidh sé an clár dá réir sin.
(6) Féadfar, más rogha leis an iarratasóir é, aon iarratas faoin alt seo (seachas iarratas ón Rialaitheoir) a dhéanamh sa chéad ásc chun an Rialaitheora, agus sa chás sin beidh ag an Rialaitheoir na cumhachtaí go léir atá ag an Ard-Chúirt faoin alt seo, ach beidh a chinneadh faoi réir achomharc chun na cúirte sin laistigh den tréimhse fhorordaithe.
Cumhacht chun earráidí cléireachais, etc. a cheartú.
22. —(1) Féadfaidh an Rialaitheoir, de réir fhorálacha an ailt seo, aon earráid chléireachais a cheartú in aon deonú cearta póraitheoirí plandaí, in aon iarratas ar dheonú den sórt sin, nó in aon doiciméad a comhdaíodh de bhun iarratas den sórt sin, nó féadfaidh sé aon earráid chléireachais sa chlár a cheartú.
(2) Féadfar ceartú a dhéanamh de bhun an ailt seo ar an sealbhóir iomchuí cearta póraitheoirí plandaí nó ar an iarratasóir ar dheonú na gceart sin do dhéanamh iarraidh i scribhinn a mbeidh an táille fhorordaithe ag gabháil léi, nó gan iarraidh den sórt sin.
(3) I gcás ina mbeartóidh an Rialaitheoir ceartú a dhéanamh faoin alt seo seachas de bhun iarraidh faoin alt seo, tabharfaidh sé fógra faoin mbeartú don sealbhóir iomchuí cearta póraitheoirí plandaí nó don iarratasóir ar dheonú na gceart sin, de réir mar a bheidh, agus d'aon duine eile ar dealraitheach dó baint a bheith aige leis, agus tabharfaidh sé caoi do gach duine den sórt sin éisteacht a fháil sula ndéanfaidh sé an ceartú.
(4) Ní fhorléireofar aon ní san alt seo mar ní a dhéanann difear don chumhacht a thugtar don Rialaitheoir le halt 17 (4) den Acht seo.
23. —(1) Má dhéanann duine uiríoll go bréagach go bhfuil teideal aige aon chearta póraitheoirí plandaí, nó cearta a dhíorthaíonn ó chearta póraitheoirí plandaí, a fheidhmiú, bíodh nó nach bíodh an cineál planda a bhfuil an t-uiríoll sin déanta ina leith ina ábhar do chearta póraitheoirí plandaí, agus más eol dó an t-uiríoll a bheith bréagach nó má dhéanann sé an t-uiríoll go meargánta, beidh sé ciontach i gcion agus dlífear ar é a chiontú go hachomair fíneáil nach mó ná £500, nó, de rogha an cúirte, príosúnacht ar feadh téarma nach faide ná trí mhí nó an fhíneáil sin agus an phríosúnacht sin le chéile, a chur air.
(2) Más rud é, i gcás aon duine a bheidh i láthair ag éisteacht a bheidh á dhéanamh ag an Rialaitheoir nó ag an gCoiste Achomhairc—
(a) go ndéanfaidh sé aon ráiteas nó go dtabharfaidh sé faisnéis is eol dó a bheith bréagach i bponc ábhartha nó go dtabharfaidh sé go meargánta faisnéis atá bréagach amhlaidh, nó
(b) go dtabharfaidh sé ar aird aon leabhar, taifead nó doiciméad eile nó go mbainfidh sé úsáid ar dhóigh eile as an gcéanna agus a fhios aige ráiteas nó faisnéis a bheith ann is eol dó a bheith bréagach i bponc ábhartha,
beidh sé ciontach i gcion agus dlífear ar é a chiontú go hachomair fíneáil nach mó ná £500, nó, de rogha ná cúirte, príosúnacht ar feadh téarma nach faide ná trí mhí nó an fhíneáil sin agus an phríosúnacht sin le chéile, a chur air.
(a) ina mainneoidh duine ceanglais alt 12 (3) den Acht seo a chomhlíonadh, agus
(b) nach mbeidh deonú faoi alt 4 den Acht seo i bhfeidhm de thuras na huaire maidir leis an gcineál planda lena mbaineann an mhainneachtain,
beidh an duine ciontach i gcion agus dlífear ar é a chiontú go hachomair fíneáil nach mó ná £500 a chur air.
Triail cionta, an dualgas cruthúnais, etc.
24. —(1) Féadfar imeachtaí i gcoinne duine mar gheall ar chion faoin Acht seo a thionscnamh in aon Dúiche Chúirte Dúiche ina bhfuil an duine de thuras na huaire agus, i gcás ina dtionscnófar imeachtaí den sórt sin agus, ar leith ón alt seo nach mbeadh dlínse ag an mBreitheamh ar tionscnaíodh na himeachtaí os a chomhair na himeachtaí a éisteacht agus a chinneadh, ansin d'fhonn an dlínse sin a thabhairt dó féadfar déileáil leis an gcion mar chion a rinneadh sa Dúiche Chúirte Dúiche dá bhfuil an Breitheamh sin sannta.
(2) I gcás ina gcruthófar, i ndáil le cineál planda áirithe, in imeachtaí mar gheall ar chion faoi alt 23 (3) den Acht seo, gur mhainnigh an cosantóir ceanglais alt 12 (3) den Acht seo a chomhlíonadh, ansin, mura mbeidh leorfhianaise eile ann chun saincheist a thógáil i dtaobh deonú faoi alt 4 den Acht seo maidir leis an gcineál planda sin a bheith ar marthain tráth na mainneachtana sin, ní áireofar, chun críocha na n-imeachtaí, an deonú sin a bheith ar marthain an tráth sin.
(3) I gcás ina gcruthófar maidir le cion faoin Acht seo a rinne comhlacht corpraithe go ndearnadh an cion le toiliú nó le cúlcheadú, nó gur inchurtha é i leith aon fhaillí ar thaobh, aon stiúrthóra, bainisteora, rúnaí nó oifigigh eile de chuid an chomhlachta chorpraithe, nó aon duine a d'airbheartaigh a bheith ag gníomhú sa cháil sin, beidh an duine sin, mar aon leis an gcomhlacht corpraithe, ciontach sa chion sin agus dlífear imeachtaí a shaothrú ina choinne agus é a phionósú dá réir sin.
25. —(1) Muirearóidh an Rialaitheoir agus íocfar leis—
(a) cibé táillí i leith iarratais a chuirfear chun an Rialaitheora,
(b) cibé táillí i leith aon tástáil nó scrúdú a dhéanfaidh an Rialaitheoir nó a dhéanfar thar a cheann i ndáil le haon iarratas den sórt sin, nó le haon fhaisnéis a gheobhaidh an Rialaitheoir i ndáil le haon iarratas den sórt sin,
(c) cibé táille i ndáil le deimhniú a eiseoidh an Rialaitheoir faoi alt 4 (3) den Acht seo,
(d) cibé táillí tréimhsiúla is iníoctha ag daoine a shealbhaíonn cearta póraitheoirí plandaí,
(e) cibé táillí eile,
a fhorordófar ó am go ham.
(2) Más rud é, de bhun comhaontú nó comhshocraíocht faoi alt 2 (4) den Acht seo, go gcuirfidh an Rialaitheoir ar chumas duine in aon tír seachas an Stát torthaí tástálacha, trialacha nó scrúduithe a rinne an Rialaitheoir a fháil nó rochtain a bheith aige orthu, féadfaidh sé cibé táille (más ann) ar a gcomhaontófar a mhuirearú.
(3) Na táillí go léir a gheobhaidh an Rialaitheoir faoin alt seo baileofar iad, tabharfar cuntas orthu agus diúscrófar iad i cibé slí a ordóidh an tAire ó am go ham.
(4) Ní bheidh feidhm ag an Public Offices Fees Act, 1879, maidir le táillí is iníoctha faoin alt seo.
Rialacháin agus orduithe.
26. —(1) Féadfaidh an tAire rialacháin a dhéanamh d'fhorordú aon ní dá dtagraítear san Acht seo mar ní atá forordaithe, ar choinníoll, a mhéid a fhorálann aon rialacháin den sórt sin go socrófar táillí, gur le toiliú an Aire Airgeadais amháin a dhéanfar iad amhlaidh.
(2) Sula ndéanfaidh an tAire rialacháin chun críocha an Achta seo, rachaidh sé i gcomhairle leis an Rialaitheoir agus le daoine atá ionadaitheach do cibé leasanna ar dealraitheach don Aire baint a bheith acu leis an gcás, agus, maidir le rialacháin faoin alt seo—
(a) féadfaidh siad forálacha éagsúla a dhéanamh le haghaidh géinis nó speicis éagsúla de chineálacha plandaí, nó le haghaidh cineálacha plandaí atá laistigh d'aon ghéineas nó speiceas den sórt sin agus ar de chineál nó de thuairisc fhorordaithe iad,
(b) féadfaidh siad cibé forálacha forlíontacha, teagmhasacha agus eatramhacha a bheith iontu is dóigh leis an Aire a bheith iomchuí. (2) Mar lán-chúiteamh agus mar lán-íoc i roimh-íoc na gCoimisinéirí agus san ús air sin íocfidh an chomhairle chontae leis na Coimisinéirí an tsuim bhliantúil, cúig céad go leith punt, ag tosnú an 1adh lá den chéad Abrán tar éis dáta an mholta dheiridh agus ón lá san amach agus ag leanúint go ceann dachad blian ón dáta san agus í le n'íoc i dtráth-choda leath-bhliantúla có-ionanna gach 30adh lá de Mheán Fhomhair agus gach 31adh lá de Mhárta sa dachad bliain sin, agus an chéad íocaíocht leath bhliantúil acu san le n'íoc an 30adh lá den chéad Mheán Fhomhair tar éis tosnú don tsuim bhliantúil sin. [EN] (b) tar éis dul i gcomhairle leis an gComhairle agus le toiliú an Aire Airgeadais, socrú a dhéanamh chun cúnamh a thabhairt don Chomhairle, i gcomhlíonadh feidhmeanna sonraithe de chuid na Comhairle nach dtagann faoi réim Chuid 11, as an airgead a sholáthróidh an tOireachtas chun na críche sin. ciallaíonn “ seirbhís tairisceana éigeantaí ” seirbhís teilifíse saorchraolta arna soláthar de thuras na huaire ag RTÉ, TG4 agus an tseirbhís saorchraolta a sholáthraíonn an conraitheoir clár seirbhíse teilifíse faoi alt 70; [EN] (a) leanfaidh gach duine de bheirt díobh (a cinnfear, cheal comhaontuithe idir na stiúrthóirí stoc-shealbhóirí sin, le crannchur ag cruinniú 1945 nó díreach dá éis) de bheith i seilbh oifige, murab éag nó éirí as nó teacht fá dhícháilíocht níos túisce dhó, go dtí go gcríochnófar an toghadh stiúrthóirí stoc-shealbhóirí ag cruinniú 1946, agus raghaidh as oifig ansan, [EN] (iii) aon ghinearál-oifigeach nó brat-oifigeach (de réir na brí atá leo faoi seach san Acht Cosanta, 1954) a bheidh ceaptha chun na críche sin ag an Aire Cosanta, agus”. (4) Íocfar as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, leis na Coimisinéirí Breithiúntais agus leis na Coimisinéirí Conganta a ceapfar fén alt so, pé tuarastail agus liúntaisí a shocróidh an tAire um Ghnóthaí Dúithche le toil an Aire Airgid. (4) Beidh comhacht ag Coimisi�n na Talmhan chun dul isteach ar aon tailte chun cursa� uisce, draenacha, banc�nachta� no oibreacha do ghlana, do dheisi�, do choinne�il suas no dathnuachaint, agus chun ithir agus abhar do th�gaint asta agus nithe do dh�anamh ortha f� mar a theast�idh chun na gcr�cheanna san. [EN] (4) Meastar gur aon seirbhís craolacháin fuaime amháin chun críocha fho-alt (1)(c) na seirbhísí craolacháin fuaime arna mbunú agus arna gcothabháil ag RTÉ. 26. —Bainfidh alt 50 den Local Government (Ireland) Act, 1898, leis an leathnú ar an gcathair a deintear leis an Acht so no a déanfar fé agus san fé is dá mba le hOrdú fén Acht san a déanfaí an leathnú san, agus íocfar isteach sa chiste chathardha an chuid den deontas talmhaíochta is iníoctha le Bárdas na Cathrach fén alt san mar a cuirtear i mbaint leis an leathnú san é. 3. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais agus faoi réir cibé rialachán a dhéanfaidh an tAire faoin alt seo, fóirdheontas a íoc, as airgead a sholathróidh an tOireachtas, i leith na muirear iasachta a thabhóidh duine i leith iasachta arna tabhairt ag cuideachta árachais, banc, cumann foirgníochta, comhar creidmheasa, aon eagraíocht tionscail nó tráchtála eile, an Ghníomhaireacht Airgeadais do Thithe cpt nó údarás tithíochta, chun teach a fháil nó a fhoirgniú. (c) leanfaidh gach duine fá leith den chuid eile i seilbh oifige, murab éag nó éirí as nó teacht fá dhí-cháilíocht níos túisce dhó, go dtí go gcríochnófar an toghadh stiúrthóirí stoc-shealbhóirí ag cruinniú 1948, agus raghaidh as oifig ansan. [EN] (7) Féadfaidh an Cláraitheoir, más cuí leis, aon airgead a taisceadh leis faoin alt seo a thaisceadh sa Chúirt agus, air sin, déanfaidh Breitheamh den Chúirt a bheidh sannta de thuras na huaire don chuaird ina bhfuil an t-áitreabh nó aon chuid den áitreabh ar i ndáil leis a taisceadh an t-airgead an dlínse a thugtar don Chláraitheoir faoi fho-alt (6) a fheidhmiú. (a) gach íocaíocht do gheobhaidh an Chomhairle Chontae ar scór aon tsuime den tsórt san cuirfear í chun na tairbhe gur ar a scór do híocadh í do chur ar fáil, agus (2) Má cheaduíonn Coimisiún na Talmhan airgead do chaitheamh chun tairbhe tailte ar bith ná beidh dílsithe i gceannuitheoir no chun iad d'fheabhsú agus gur dóich leo, as a gcomhairle féin, go raghadh sé chun tairbhe na dtailte sin agus chun iad d'fheabhsú an t-airgead do chaitheamh ar oibreacha ar thailte eile, féadfar an t-airgead san do chaitheamh dá réir sin i dtaobh na n-oibreacha san ar na tailte eile sin fé is dá mba oibreacha iad ar na tailte gur chun tairbhe dhóibh no chun iad d'fheabhsú do ceaduíodh an t-airgead san do chaitheamh. [EN] (5) Beidh ag Coimisiún na Talmhan, chun íocaíochta bliantúla le n-a mbaineann an t-alt so agus a beifear tar éis a athscrúdú fén alt so do bhaint amach, gach leigheas do bheadh acu chun na híocaíochta bliantúla san do bhaint amach dá mba ná rithfí an tAcht so. Moladh 15: Ba cheart an tAcht a leasú chun go bhféadfaidh an Coimisiún mionsonraí áirithe a fhoilsiú faoi na breitheanna uaidh cead a thabhairt an tréimhse mharana a tharscaoileadh nó a laghdú faoi alt 22 den Acht. 8. Deintear leis seo Achtanna Clásanna na Talmhan (lasmuich den méid díobh a bhaineann le tailte do cheannach agus do thógaint ar aon tslí seachas tré chó-aontú agus le bunuitheoirí an ghnótha do dhul isteach ar thailte) dionchorparú leis an Ordú so, agus chun crícheanna an ionchorparuithe sin ciallóidh an téarma “special Act” sna hAchtanna san an tOrdú so. 49 de 1923), chun an chomhairle sin do sholáthar prátaí síl no síol-choirce no prátaí síl agus síol-choirce, íocfidh an duine sin an tsuim sin le comhairle na contae ina bhfuil an tuathcheanntar san agus féadfidh an chomhairle chontae sin í do bhailiú agus dfháil sa tslí a húdaruítear leis an Acht so. [EN] (3) Na deisiúcháin ar theach a mbeidh deontas le híoc ina leith faoi fho-alt (1) den alt seo féadfaidh an t-údarás tithe arb ina limistéar feidhmiúcháin atá an teach iad a dhéanamh le toiliú áititheoir an tí agus, más é an t-údarás tithe a dhéanfaidh na deisiúcháin, féadfaidh an tAire an deontas a íoc leis an údarás tithe. [EN] (3) Gach ordú, rialachán agus riail a rinneadh faoi fhoráil d’achtachán a aisghairtear nó a chúlghairtear leis an Acht seo agus a bhí i bhfeidhm díreach roimh an aisghairm nó roimh an gcúlghairm sin, leanann sé nó sí de bheith i bhfeidhm faoin bhforáil chomhréireach, más ann, den Acht seo, faoi réir cibé oiriúnuithe agus modhnuithe a dhéanfaidh an tAire, le rialachán, d’fhonn an t-ordú, an rialachán nó an riail sin a chur i gcomhréir leis an Acht seo. Is é an tÁireamh Talmhaíochta an Tionscadal Talmhaíochta is mó curtha i gcrích ag an bPríomh-Oifig Staidrimh agus braitheann sé ar dhea-thoil na bhfeirmeoirí dá chomhlánú agus rath. I ngach cás eile, o am aon chuid den ghabháltas do dhílsiú i gceannathóir agus ina dhiaidh sin deighleálfar le pé cion de sna híocaíochta roimhráite a ordóidh Coimisiún na Talmhan, deighleálfar leo chun gach críche fé mar a bheidís ina n-íocaíochta mar gheall ar bhlianacht cheannaigh a cuirfí ina muirear ar an gcuid sin den ghabháltas. —(1) Ní dhéanfaidh ná ní thriailfidh éinne (ach an tAire no Bord Soláthair an Leictreachais) aon bhradán no breac (seachas bradáin no bric a bheidh leasuithe agus ar díol i gcannaí stáin, i mbuidéil, i searraí no i gcoimeádáin eile dá samhail ná beidh ionta ach coda diasc no tortha éisc) deasportáil chun a dhíolta mara mbeidh sé ceadúnuithe go cuibhe do réir an Achta so chun a leithéid deasportáil amhlaidh no mara mbeidh sé ceadúnuithe go cuibhe fén Acht Iascaigh, 1925 (Uimh. (5) D'ainneoin éinní atá in alt 36 den Acht Talmhan, 1931, déanfar ús, ar bhannaí talmhan ar n-a roimh-íoc mar phraghas tailte nea-thionóntuithe go mbeifear tar éis praghais shealadaigh ina dtaobh do dhearbhú fén alt so, d'íoc leis an duine chítear do Choimisiún na Talmhan dob únaer ar na tailte sarar ceannuíodh iad, ach féadfaidh an Coimisinéir Breithiúntais, ar iarratas éinne le n-a mbaineann, a ordú an t-ús san no aon chuid de d'íoc leis an duine sin le n-a mbaineann. —Gach breith, ordú no aithne a bhain Coimisiún na Talmhan amach, peca roimh rith an Achta so é no dá éis in imeachta in aon chúirt, beidh lán-fheidhm agus lán-éifeacht aige go ceann sé mblian o dháta na breithe, an orduithe no na haithne sin agus san dainneoin tréimhse is sia ná bliain ón dáta san a bheith caithte. glao anois! CUR SÍOS MIONSONRAITHE PHOST: Beidh an comhairleoir taistil miondíola breathnú i ndiaidh ... Ba chóir go mbeadh taithí té a cheapfar miondíola ábhartha laistigh den tionscal taistil ... (4) I ngach cás den tsórt san más rud é ná fuil ús an airgid cheannaigh ar fáil chun íoctha na deifríochta atá idir an méid a cuireadh le fo-alt (1) den alt so mar fhiachas ar Choimisiún na Talmhan no ar aon daoine atá i seilbh na talmhan mar leithrannaithe no mar cheannathóirí uatha agus an méid iomlán a bheadh mara mbeadh forálacha an fho-ailt sin ionbhainte amach do réir dlí uatha ar scór rátaí agus riaráiste rátaí dá ndintí imeachta dlí chun na rátaí sin do bhaint amach do chur ar siúl ina gcoinue ar an lá ceaptha, féadfar suim nách mó ná méid na deifríochta san díoc amach as an airgead ceannaigh i dtosach ar gach éileamh eile a bhaineann leis an gcéanna. 16. —(1) Pé uair a bheidh oifigeach aistrithe, dar deonadh cúiteamh fé Airtiogal 10 den Chonnra (peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin é), ar fostú in aon bhirt i roinn phuiblí peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin do thosnuigh an fhostaíocht san— 11. Cúiteamh i gcailliúint oifige do réir an scála mhaximun atá ann go dtí so do thabhairt do gach oifigeach na gcuirfar fhiachaint air imeacht as oifig de dheascaibh na scéime seo agus, in aon chas nar cheart, dar le Bórd Caomhnóirí, comhartha baochais do thabhairt daon oifigeach mar gheall ar fheabhas na seirbhíse dhin sé dhóibh, a bheith de chead acu oiread blianta agus is oiriúnach, dar leo, do chur le faid na seirbhíse sin, chun na haois-liúntaisí do dhéanamh amach, ach a chead san do bheith acu ó Roinn an Rialtais Áitiúla. 1931, Uimh. 11 . 29. —Nuair a dhéanfar ordú faoi alt 30 den Acht Talmhan, 1931 , ag leasú ordú dílseacháin, déanfaidh an Cláraitheoir, ar chóip oifige den ordú a thaisceadh leis, an clár a cheartú de réir an ordaithe dhílseacháin arna leasú amhlaidh. [EN] (3) Gach suim is iníoctha ag tionónta le Coimisiún na Talmhan fén alt so beidh sí ina muirear, ar an ngabháltas ar a mbeidh sí iníoctha, i dtosach ar gach leas agus eire (seachas an bhlianacht cheannaigh) a dheineann deifir don ghabháltas san an uair sin peca roimh an Acht so do rith no dá éis sin do cruthnuíodh iad agus, chun na suime sin do bhaint amach, beidh ag Coimisiún na Talmhan na meáin chéanna atá acu chun tráthchodacha de bhlianachtaí ceannaigh atá gan íoc do bhaint amach. (2) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, páirtíocaíocht a dhéanamh faoi chomhair chostais na Gníomhaireachta, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. 45. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, scéim nó scéimeanna a dhéanamh chun cúnamh airgid a thabhairt i ndáil le hiomlán na gcostas, nó i ndáil le haon chuid de na costais, a thabhóidh úinéir nó áititheoir áitribh a bheidh suite laistigh de limistéar faoi rialú speisialta chun go gcomhlíonfaidh an t-áitreabh ceanglais ordaithe um limistéar faoi rialú speisialta nó fógra faoi alt 44. (3) D'ainneoin aon ní sa Chaibidil seo, i gcás arb é tuairim oifigigh leasa shóisialaigh go bhfuil na coinníollacha reachtúla comhlíonta chun pinsean seanaoise a fháil, féadfar an pinsean sin a íoc de réir ráta a shonróidh an t-oifigeach gan dochar d'aon chinneadh ina dhiaidh sin a bhaineann leis an bpinsean sin (nó le ráta an phinsin) ó choiste pinsin áitiúil nó ó oifigeach achomhairc. [EN] “196A.— (1) Más rud é go ndeimhníonn an tAire Airgeadais, tar éis dó nó di dul i gcomhairle leis an Aire Gnóthaí Eachtracha, nó le cibé Aire den Rialtas is cuí leis an Aire Airgeadais sna himthosca, aon liúntas d’oifigeach don Stát nó aon díolaíochtaí de chuid oifigigh don Stát a bheith ina cúiteamh nó ina gcúiteamh i leith na gcostas breise a bhaineann leis an riachtanas cónaí lasmuigh den Stát chun a dhualgais nó a dualgais a chomhlíonadh, déanfar neamhshuim den liúntas sin, nó de na díolaíochtaí sin, mar ioncam chun críocha na nAchtanna Cánach Ioncaim. ciallaíonn an abairt “áitreabh rialaithe (seachas faoi Acht 1923)” áitreabh rialaithe lena mbaineann Caibidil 2 de Chuid II den Acht seo de bhuaidh ailt 13 den Acht seo; [EN] [EN] (4) Féadfar, le rialacháin ar n-a ndéanamh ag an Aire fén bhfo-alt deiridh sin roimhe seo den alt so alos an chuntais speisialta luaidhtear sa bhfo-alt san, a fhoráil gur cead airgead a bheidh chun creidiúna an chuntais speisialta san do shuncáil tré n-a thaisciú i mBanc Taisce na Post-Oifige agus má foráltar amhlaidh leis na rialacháin sin féadfaidh na forálacha eile sin do bheith ionta is gá chun Banc Taisce na Post-Oifige díoc úis ar airgead a bheidh taiscithe amhlaidh, do réir an ráta san agus in aghaidh na dtréimhsí sin is gá no is oiriúnach dar leis an Aire chun na bhforálacha iomchuibhe den alt so, agus na rialachán a bheidh déanta fútha, do riaradh go héifeachtúil. 7.] 45. —Más deimhin leis na Coimisinéirí Ioncaim go bhfuil aon talamh ar úinéireacht agus á áitiú ag comharchumann a bunaíodh roimh an 6ú lá d'Aibreán, 1927, chun talamh a fháil le roinnt ar a chomhaltaí nó ag comhlacht iontaobhaithe a bunaíodh roimh an 6ú lá d'Aibreán, 1927, chun talamh a fháil le roinnt ar a gcuid cestuisqui-trustent agus más deimhin freisin leis na Coimisinéirí Ioncaim, ag féachaint d'ioncam inchánaithe na bpearsan aonair iomaí ag á bhfuil leas tairbhiúil sa talamh sin, go gcuirfeadh sé cruatan míchuí ar na pearsana aonair sin an cháin a measúnaíodh maidir leis an talamh sin faoi Sceideal A nó faoi Sceideal B d'aon bhliain áirithe a chruinniú, beidh cumhacht ag an Coimisinéirí Ioncaim a chur faoi deara go dtabharfar cibé faoiseamh is cóir agus is réasúnach i leith na cánach sin. (a) méideanna na bpraemia agus na n-éilithe (alos freagarthachta, caillteanais, no damáiste eireoidh (má eiríonn in aon chor) i Saorstát Éireann) maidir leis an gcuid sin de ghnó árachais na cuideachtan árachais sin d'athárachuigh an chuideachta árachais sin i rith na bliana cuntasaíochta san, agus [EN] (2) Nuair a beifar ag déanamh roimh-íocanna le daoine no le cóluchtaí chun go gceannóidís paistí talmhan a bheidh coinnithe ag Coimisiún na Talmhan fé fho-alt (2) d'alt 55 den Acht Talmhan, 1923, fé mar atá sé leasuithe leis an alt so, féadfidh Coimisiún na Talmhan aon tsuimeanna a íoc iarratasóirí leis an gcumann no leis an gcólucht iontaobhaithe, no thar a cheann chun na tailte do cheannach, do chur san áireamh agus creidiúin do thabhairt do sna hiarratasóirí sin ionta. 79 .— (1) Féadfaidh údarás tithíochta teaghaisí a chur ar fáil lena ndíol le teaghlaigh incháilithe faoi shocruithe ceannaigh teaghaise incheannaithe agus féadfaidh sé, de réir Achtanna na dTithe 1966 go 2009 agus rialachán arna ndéanamh fúthu, teaghaisí a fháil, a thógáil nó a chur faoi deara iad a thógáil, nó iad a sholáthar nó a soláthar a urasú thairis sin chun na críche sin. (2) I gcás ina ndéanfar iarratas chun an Bhoird ó iontaobhaithe aon charthanais a bhfuil talamh ar áireamh ann á chur in iúl gur féidir diúscairt shonraithe a dhéanamh ar an talamh ar théarmaí a bheadh buntáisteach don charthanas, féadfaidh an Bord, más oiriúnach leo, fiosrú a dhéanamh ar na himthosca, agus más deimhin leo tar éis an fhiosraithe gur bhuntáiste don charthanas an diúscairt a bheidh beartaithe, féadfaidh siad a údarú do na hiarratasóirí an diúscairt sin a dhéanamh agus treoracha a thabhairt i dtaobh na diúscartha sin agus chun a áirithiú go ndéanfar an t-airgead as a infheistiú go cuí, chun tairbhe an charthanais, de réir mar is oiriúnach leo. 14 Post Office Savings Bank Act, 1863 Ailt 2 agus 3; alt 4, a mhéid a bhaineann sé le hiarbhainc, agus alt 6 26 & 27 Vict., c. (2) Déanfidh an t-únaer cláruithe an gabháltas d'aistriú chun Coimisiún na Talmhan agus déanfidh Coimisiún na Talmhan, mar mhalairt air sin, gabháltas nua do sholáthar do tré phaiste talmhan do dhíol leis fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh no tré ghabháltas a ceannuíodh fé sna hAchtanna san d'aistriú chuige. (b) aon cheist a mbeidh eadránaí oifigiúil roghnaithe ina leith faoi Acht 1910 roimh dháta an Achta seo a rith, ná [EN] Fianaise ar shárú coinníll maidir le gabháltas nó mír a oibriú. 4. —Más rud é go mbeidh i gcomhaontú nó gealltanas chun gabháltas nó mír talún a cheannach ó Choimisiún na Talún, arna dhéanamh roimh an dáta feidhme nó air nó dá éis, coinníoll trína mbeidh aontaithe ag an gceannaitheoir an gabháltas nó an mhír a oibriú do réir modhanna cearta feirmeoireachta chun sástachta Choimisiún na Talún, beidh deimhniú faoi chomhshéala Choimisiún na Talún á dheimhniú nár oibrigh an ceannaitheoir an gabháltas nó an mhír amhlaidh ina fhianaise prima facie chun gach críche ar an bhfíoras a bheas deimhnithe amhlaidh. [EN] (2) Le linn ordú do dhéanamh no breith do thabhairt ar athchomharc fén bhfo-alt san roimhe seo déanfidh Coimisinéirí na Talmhan no an Coimisinéir Breithiúntais (do réir mar bheidh) a dhearbhú gur dhílsigh an t-iascach no an ceart iascaigh is abhar don ordú no don athchomharc san i gCoimisiún na Talmhan maran dó leo-san no leis-sean ag féachaint do gach a mbaineann leis an gcás ná fuil sé cothrom no nách maith an rud é an t-iascach no an ceart iascaigh sin do dhílsiú amhlaidh. —I gcás cuirp bheirt no níos mó daoine, a fuair bás do réir deabhraimh de dheascaibh na haon tionóisce no tárluithe amháin, do bheith ina luighe laistigh de liomatáiste údaráis coróinéirí difriúla, féadfidh an tAire Dlí agus Cirt, más dó léis gurb é leas na puiblíochta é, ordú do thabhairt go ndéanfar aon cheann de sna cuirp daistriú isteach i pé ceanntar a shocróidh sé agus ina bhfuil údarás ag duine de sna coróinéirí, agus féadfa sé, leis, ordú do thabhairt go ndéanfar ina dhiaidh sin aon chorp daistriú go haon áit laistigh den líomatáiste údaráis as ar haistríodh é, agus go gcothromófar costaisí agus fo-chostaisí na gcoistí a dineadh ar na cuirp do haistríodh, agus is do réir na n-orduithe sin a déanfar na coistí agus a haistreofar na cuirp agus a híocfar na costaisí. [EN] cialluíonn an abairt “an Príomh-Acht” an Diseases of Animals Act, 1894, agus, i ngach cás ina gceaduíonn no ina n-éilíonn an có-théacs é, foluíonn sé na hAchtanna uile (ar a n-áirmhítear an tAcht so) le n-a leasuítear no le n-a leathnuítear an Diseases of Animals Act, 1894; [EN] (c) nuair do gheobhaidh Coimisiún Talmhan na hÉireann aon chúiteamh no aon chuid d'aon chúiteamh den tsórt san is iníoctha leo fén gcó-aontú san cuirfid é chun aon riaráiste bheidh dlite ar scór na blianachta san do laigheadú, no mara mbeidh aon riaráiste den tsórt san ann no más lugha an riaráiste sin ná méid an chúitimh sin ansan cuirfid é chun no mar chabhair chun na blianachta ceannaigh d'fhuascailt. [EN] (11) Chun críocha na Coda seo, ní mheasfar gurb é RTÉ a choimisiúnaigh déanamh cláir neamhspleách mura rud é, sula dtosóidh an obair ar dhéanamh an chláir, gur imigh RTÉ faoi oibleagáid dhlíthiúil 25 faoin gcéad ar a laghad de chostas a dhéanta a íoc. “(1) F�adfaidh an tAire, le toili� an Aire Airgeadais agus faoi r�ir cib� rialach�n a dh�anfaidh an tAire faoin alt seo, deontas a �oc, as airgead a shol�thr�idh an tOireachtas, le comhlacht a bheidh ceadaithe ag an Aire chun cr�ocha an ailt seo, maidir le teach amh�in n� n�os m� a shol�thar (tr� th�g�il, ceannach, oibreacha feabhs�ch�in n� athch�iri�ch�in) mar ch�ir�ocht do dhaoine scothaosta n� do cib� aicme n� aicm� eile daoine a bheidh sonraithe sna rialach�in, n� mar ch�ir�ocht chun bheith ina ghn�th-�it ch�naithe, sa teach n� ina mhaighean n� sna tithe n� ina maighne, do dhuine a shol�thra�onn seirbh�s� leasa n� air�gh do na daoine sin n� don aicme sin n� do na haicm� sin daoine.”. 16. —(1) Faoi réir cibé rialachán a dhéanfaidh an tAire chun críocha an ailt seo, féadfaidh údarás tithíochta agus, i gcás go n-ordóidh an tAire dóibh amhlaidh, ní foláir dóibh, ráthaíocht a thabhairt i leith iasachta nó cuid diasacht a thabharfaidh cuideachta árachais, banc, cumann foirgníochta, comhar creidmheasa nó aon eagraíocht tionscail nó tráchtála eile chun teach a fháil nó a fhoirgniú nó chun oibreacha feabhsúcháin a dhéanamh air. [EN] Chun críocha an fho-ailt seo, i gcás aon bhlianacht cheannaigh, suim bhliantúil nó íocaíocht eile a bheith iníoctha faoi na hAchta Talamh-Cheannaigh i leith na talún agus gan an dáta ghlacfas Coimisiún na Talún seilbh ar an talamh a bheith ina lá gála, déanfar an bhlianacht cheannaigh, an tsuim bhliantúil nó an íocaíocht eile sin a chionroinnt suas go dtí an dáta sin agus measfar í d'fhaibhriú ó lá go lá. (2) Féadfaidh an tAire, ó am go ham, le toiliú an Aire Airgeadais, méideanna a shonrú chun críocha an ailt seo agus féadfar méid den sórt sin a shonrú amhlaidh i ndáil le háraigh chaipitil go ginearálta nó le háraigh chaipitil d'aicme nó de chineál ar leith. I gcás inar dhin Coimisiún na Talmhan tarrac siar ón gceannach no ón ath-shealbhú, ansan, ar feadh tréimhse sheacht mblian ina dhiaidh sin, ní cheannóidh ná ní ath-shealbhóidh Coimisiún na Talmhan an talamh neathionóntuithe ná an gabháltas san gan aontú únaera no tionónta na talmhan no an ghabháltais sin. (3) Aon airgead a bheidh an tOireachtas tar éis a sholáthar nó a bheifear tar éis a íoc leis an mBord faoi alt 7 den Acht um Thrácht Cuartaíochta, 1955, an bhliain dar tosach an 1ú lá d'Aibreán, 1961, measfar gur faoin alt seo a soláthraíodh nó a íocadh é, de réir mar a bheidh. (c) má bhíonn blianacht talamh-cheannaigh de thurus na huaire ar an talamh gur ina thaobh a bheidh an cúiteamh san á mheas, Coimisiún Talmhan na hÉireann. [EN] I gcríocha aon Ard-Pháirtí Chonarthaigh lena mbaineann an Coinbhinsiún seo, déanfar dámhachtain eadrána a rinneadh de bhun comhaontuithe, pé acu le heasaontais atá ann nó a bheas ann a bhaineas sé (dá ngairmtear “comhaontú i leith eadrána” anseo feasta) atá faoi réim an Phrótacail um Chlásail Eadrána a hosclaíodh sa Ghinéibh an 24ú Meán Fómhair, 1923, daithint mar dhámhachtain cheangailteach agus í a chur i bhfeidhm do réir rialacha nós imeachta na críche ina dtéitear i muinín na dámhachtana, ar choinníoll gur i gcríoch cheann de na hArd-Pháirtithe Conarthacha lena mbaineann an Coinbhinsiún seo a rinneadh an dámhachtain sin agus gur idir daoine atá faoi dhlínse cheann de na hArd-Pháirtithe Conarthacha a rinneadh í. [EN] (a) de riail-phraghas an tailimh i gcás tailimh thionóntuithe maraon leis an mbreis (má bhíonn ann) a bheidh curtha leis an airgead ceannaigh mar gheall ar riaráiste cíosa socruithe ón lá ceaptha amach; [EN] [EN] (a) maidir le duine a ceapadh chun oifige nó poist faoi Acht nó faoi ionstraim reachtúil arna leasú leis an Acht seo, go raibh sé nó sí i seilbh na hoifige nó an phoist díreach roimh an lá iomchuí, agus (2) Beidh feidhm ag fo-alt (1) maidir leis na seirbhísí a thugtar ó dháta an rialacháin, d’ainneoin go mb’fhéidir gur thosaigh na gairmithe sláinte lena mbaineann ar an tseirbhís a sholáthar roimh dháta an rialacháin. (2) Féadfaidh comhairle chontae no bhailecheanntair, más ceart san dar leo, a dhearbhú nach talamh talmhaíochta chun crícheanna an Achta so ná chun crícheanna Achta 1898, mar a bheirtear feidhm dó no mar a deintear deifir dó leis an Acht so, an talamh is clós do thigh chomhnaithe áirithe i líomatáiste rátúcháin na comhairle sin, agus leis sin ní bheidh an talamh san ina thalamh thalmhaíochta chun na gcrícheanna san. —(1) Chun riar�iste c�osa socruithe agus �oca�ocht in ionad c�osa do bhaint amach beidh ag Coimisi�n na Talmhan na cabh artha c�anna at� ag t�arna talmhan chun c�osa dfh�il ch� maith leis na cabhartha c�anna at� acu chun tr�th-choda neamhioctha de bhlianacht cheannaigh do bhaint amach. (2) Gach lucht gnótha le n-a mbaineann an fo-alt san roimhe seo, soláthróid don Aire, aon uair iarrfidh an tAire ortha é, pé eolas, fé dheimhniú ar pé cuma, a iarrfidh an tAire o am go ham maidir le staid airgeadais an ghnótha agus leis na costaisí agus na héilithe a bheidh i bhfeidhm an uair sin de bhun agus ar scór déanamh agus soláthar leictreachais ag an lucht gnótha san. (b) pé uair is gá, sa chás a luaidhtear i bhfo-alt (1) d'alt 18 den Acht Talmhan, 1931, bannaí talmhan breise do thabhairt amach, féadfaidh Coimisiún na Talmhan, in ionad na mbannaí talmhan breise sin do thabhairt amach, na bannaí talmhan san do sholáthar tríd an méid is gá de bhannaí talmhan (maraon le pé ús fásta is gá) den tsreath oiriúnach d'aistriú ón gcuntas coigeartuithe sin chun creidiúna don estát ina mbeidh na bannaí talmhan breise sin ag teastáil; [EN] Íocfaidh an tÚdarás le comhalta den Údarás— (a) cibé liúntais a chinnfidh an tAire le toiliú an Aire Airgeadais, (b) cibé suimeanna i leith caiteachas a mheasfaidh an tÚdarás a bheith réasúnach. [EN] (4) Íocfar as airgead a sholáthrós an tOireachtas le húdarás áitiúil a bheas ag íoc aon liúntais nó aisce de bhun fo-ailt (3) den alt seo, i gcabhair ar an ráta nó ar an gciste as a n-íocfar an liúntas nó an aisce amhlaidh, leath gach íocaíochta a dhéanfas an t-údarás áitiúil i leith an liúntais nó na haisce. 4. Gach comhacht agus ceart agus príbhléid agus údarás a bheidh tugtha don bhord no dílsithe sa bhord, ina aonar no i bpáirtíocht le cólucht eile, tré aon reacht no fé no tré chonnradh no tré chó-aontú no tré cheadúnas, agus a bheidh ar bith díreach roimh theacht i bhfeidhm don Acht so, agus nach comhacht ná ceart ná príbhléid ná údarás ar n-a theacht chun an bhúird fé dhlí reachtúil ghenerálta no eile de dhruim an bord do bheith ina chólucht chorparáideach no ina údarás sláintíochta agus dá dhruim sin amháin, tiocfaidh chun bheith agus beidh, ar an teacht i bhfeidhm sin, aistrithe chun na comhairle agus dílsithe inti agus beidh, as san amach, infheidhmithe ag an gcomhairle dá réir sin, ina haonar no i bpáirtíocht le cólucht eile fé mar is gá sa chás. (a) ní tabharfar aon toiliú den tsórt san ná ní cuirfear coinníoll ná srian ar bith ag gabháil le haon toiliú den tsórt san ach amháin tar éis dul i gcomhairle leis an Aire Talmhaíochta; ciallaíonn “cuntas infheistíochta” cuntas ina dtaisceann duine airgead le banc taisce iontaobhais agus a d'oscail an banc de bhun toiliú ón Aire faoi alt 3 den Acht um Bainc Thaisce Iontaobhais, 1965; [EN] —Aon uair a chónascfaidh dhá cheardchumann nó níos mó nó aon uair a aistreoidh ceardchumann a ghealltanais go ceardchumann eile, féadfaidh an tAire deontas, ina mbeidh cibé méid is cuí leis an Aire, a thabhairt, le toiliú an Aire Airgeadais, do cheann amháin nó níos mó de na ceardchumainn sin as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, i leith cibé caiteachais is deimhin leis a bheith neamhghnách agus a thabhaigh an ceardchumann nó na ceardchumainn sin de thoradh nó i gcúrsa nó in oirchill an chónasctha nó an aistrithe sin. 60. —(1) Gach banna, ráthaíocht nó urrús eile de chineál leanúnach a bheidh déanta nó tugtha ag an iarÚdarás nó thar a cheann daon duine nó a bheidh tugtha ag aon duine don iarÚdarás agus a ghlacfaidh an t-iarÚdarás nó a ghlacfar thar ceann an iarÚdaráis agus gach conradh nó comhaontú a dhéanfar idir an t-iarÚdarás, nó aon iontaobhaí nó gníomhaire dá chuid a bheidh ag gníomhú thar a cheann, agus aon duine eile agus a bheidh i bhfeidhm ach nach mbeidh forghníomhaithe agus críochnaithe go hiomlán díreach roimh an lá bunaithe, leanfaidh siad i bhfeidhm ar an lá sin nó dá éis agus forléireofar iad agus beidh éifeacht leo amhail is dá gcuirfí ainm an Údaráis sa chéanna in ionad ainm an iarÚdaráis nó, de réir mar is cuí, in ionad ainm an iontaobhaí nó an ghníomhaire sin dá chuid, agus beidh siad infhorfheidhmithe ag an Údarás nó ina choinne. [EN] [EN] (6) Nuair a bheidh seirbhís inphinsin dhuine dob' oifigeach do choiste no do chó-choiste ceapadh chun crícheanna an Agriculture and Technical Instruction (Ireland) Act, 1899, á háireamh chun crícheanna an ailt seo, ní tabharfar áird ar aon bhriseadh sa tseirbhís sin do thárla de dhruim an choiste no an chó-choiste sin do scur, aon tráth tar éis an 1adh lá d'Eanar, 1919, agus roimh an 6adh lá de Mhí na Nodlag, 1921, den Acht san do riaradh ar feadh tréimhse nár shia ná sé mhí agus áirmheofar an tseirbhís inphinsin sin fé is dá mba ná tárlódh an briseadh sin. [EN] (2) I gcás duine a cheapadh tar éis an 6ú lá de Nollaig, 1950, agus ar an lá ceaptha nó roimhe sin, chun aon oifige, ansin, d'ainneoin na dtéarmaí agus na gcoinníoll ar ar ceapadh é, féadfaidh an comhchoiste, gan aon chúis chuige sin a lua, é a dhíbhe nó a chur as an oifig sin. [EN] (2) Na hoifigigh chomhionannais a ceapadh roimh bhunú an Choimisiúin faoin Acht in aghaidh Idirdhealú (Pá), 1974 , arna oiriúnú le halt 18 den Acht um Chomhionannas Fostaíochta, 1977 , déanfaidh siad, tar éis an bhunaithe sin, a bhfeidhmeanna a chomhlíonadh mar oifigigh don Choimisiún agus ní don Chúirt. (2) An t-airgead go léir is iníoctha faoi mhír (c) d'fho-alt (1) den alt seo íocfaidh an tAire é, cibé tráthanna is cuí leis, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. (2) Sa chás go dtuigfar connra ceannaigh déanach do bheith déanta ag tionónta gabháltais de thalamh thionóntuithe chun an gabháltas do cheannach o Coimisiún na Talmhan fén Acht so dílseofar ann maraon leis an ngabháltas na cirt spóirt ar an ngabháltas agus os a chionn lasmuich de chirt iascaigh agus diascach. [EN] (2) Má fheictear don Aire go bhfuil sé inmhianaithe go ndéanfadh cuideachta shealbhaíochta nó fochuideachta do chuideachta shealbhaíochta a bliain airgeadais a fhadú ionas go gcríochnódh bliain airgeadais na fochuideachta ar aon dáta le bliain airgeadais na cuideachta sealbhaíochta, agus chun na críche sin go gcuirfí siar ó bhliain féilire áirithe go dtí an bhliain féilire ina dhiaidh sin leagan na gcuntas iomchuí faoi bhráid cruinnithe ghinearálta bhliantúil, féadfaidh an tAire, ar iarratas, nó le toiliú, stiúrthóirí na cuideachta a mbeidh a bliain airgeadais le fadú, a ordú, i gcás na cuideachta sin, nach gá cuntais a leagan faoi bhráid cruinnithe ghinearálta bhliantúil, ná cruinniú ginearálta bliantúil a thionól, ná tuairisceán bliantúil a thabhairt, sa bhliain is túisce de na blianta féilire sin. [EN] (3) Déanfar an t-airgead uile a airleacfaidh an tAire Airgeadais chun an Bhoird faoin alt seo a aisíoc, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, leis an bPríomh-Chiste cibé tráth nó tráthanna a ordóidh an tAire Airgeadais. 1. —(1) Íocfaidh an tAire Cosanta, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, pinsean bliantúil (dá ngairmtear an pinsean san alt seo) de chúig chéad punt ar feadh a saoil le Muirgheal, baintreach Thoirdealbhaigh Mhic Shuibhne. [EN] (15) Déanfaidh RTÉ i ngach bliain airgeadais a luaitear i gcolún (1) de Chuid 2 den Tábla a ghabhann leis an alt seo céatadán den airgead a íoctar isteach sa chuntas nach lú ná an céatadán a luaitear i gcolún (2) os coinne lua na bliana airgeadais lena mbaineann, a úsáid— 3. —Gach ordú agus rialachán a cheapfidh an tAire, gach cead a thabharfa sé uaidh agus gach rud a dhéanfa sé i dtaobh comhairle contae do sholáthar prátaí síl no síol-choirce no prátaí síl agus síol-choirce an 1adh lá de Mhí na Nodlag, 1923, no dá éis sin, agus roimh an 1adh lá de Mhí na Nodlag, 1924, no i dtaobh díolachán agus roinnt na bprátaí síl no an tsíol-choirce sin, tuigfar go bhfuilid agus go rabhadar riamh dleathach agus éifeachtúil chun gach críche. (d) d'ainneoin an orduithe dhílsiúcháin sin do dhéanamh no éinní atá san alt so, beidh Coimisiún na Talmhan i dteideal gach cíosa (más ann do) no úis a bheidh acu ar an tionónta san alos an bhun-ghabháltais díreach roimh dhéanamh an orduithe dhílsiúcháin sin d'fháil ón tionónta san agus do bhaint de. (3) Féadfidh Coimisiún na Talmhan earráid i liost deiridh do cheartú, ach ní déanfar aon cheartú i ndiaidh an lae cheaptha ach le hordú an Choimisineura Bhreithiúntais, agus amháin sa mhéid, agus ar pé téarmaí, más ann dóibh, a chífar a bheith ceart tar éis cuimhneamh ar na leasanna go bhféadfadh an ceartú san deifir do dhéanamh dóibh. 14 de 1953) ; [EN] ciallaíonn Coiste Comhairlitheach Coiste Comhairlitheach Praghsanna arna bhunú faoi alt 9 den Acht seo; [EN] ciallaíonn oifigeach údaraithe duine arna cheapadh ina oifigeach údaraithe faoi alt 23 den Acht seo; [EN] ciallaíonn an tAire an tAire Tionscail agus Tráchtála; [EN] tá le cleachtais srianta an bhrí chéanna atá leis in Acht 1953. 2. —(1) D'ainneoin forálacha fo-alt (3) agus fo-alt (4) d'alt 19 den Acht Talmhan, 1923, féadfidh Coimisiún na Talmhan, nuair is oiriúnach leo san do dhéanamh, an lá ceaptha do ghabháltas do cheapa d'ainneoin gan riaráiste cíosa socruithe is iníoctha ar scór an ghabháltais sin do bheith bailithe acu ón tionónta, agus sa chás san déanfar suim is có-ionann le méid an riaráiste chíosa shocruithe atá gan íoc ar an lá ceaptha do chur le hairgead ceannaigh an ghabháltais agus d'aisíoc tré bhlianacht cheannaigh a háireofar do réir ráta 4¾ per cent. ar mhéid na suime sin agus a bheidh muirearuithe ar an ngabháltas agus curtha agus códhlúite le riail-bhlianacht cheannaigh an ghabháltais. Is féidir clárú don tseirbhís shaor in aisce sin trí do chuid sonraí teagmhála a chur ar an bhfoirm atá le fáil anseo: Nuacht ón Rialtas maidir leis an mBreatimeacht (3) Is amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas a íocfar airgead a íocfaidh an tAire Talmhaíochta faoi ráthaíocht faoin alt seo. (5) Aon duine áirithe atá i dteideal chun cíosa gabháltais no gabháltaisí d'fháil maran leor a leas chun comhacht do thabhairt do chun díol le tionóntaí fé sna hAchtanna Talamh Cheannaigh, luíodófar do réir 25 per cent aon chíos is iníoctha aige leis an ngar-thiarna talmhan uachtarach as an ngabháltas no gabháltáisí, agus más gá é chun a dhéanamh amach cadé an cíos is iníoctha ag an duine sin as na tailte a dhineann suas an gabháltas no na gabháltaisí, déanfidh Coimisiún na Talmhan aon chíos is iníoctha aige do roinnt fé mar is cheart sa chás. Chun na eriche sin, déanfaidh an Pharlaimint, i ndiaidh na Comhairle, scrúdú ar na cuntáis agus an ráiteas airgeadais dá dtagraítear ín Airteagal 78d, agus ar an tuarascáil bhliantúil ón gCúirt Iniúchóiri maille le freagraí na ninstitiúidí faoi iniúchadh ar ráitis na Cúirte Iniúchóiri [EN] Radio-Thelegrafaíochta, 1926 (dá ngairtear Acht 1926 san alt seo) agus forléireofar an briathar “craoladh” da réir sin; [EN] tá le “stáisiún craolacháin” an bhrí chéanna atá le “stáisiún foirleatha” in Acht 1926, arna leasú leis an Acht um Údarás Craolacháin, 1960; [EN] —(1) Ní údaróidh an tAcht go ndéanfaí, nuair a beifear ag feidhmiú na gcomhacht a bronntar leis an Acht so, aon tigh no tithe bheidh ar seilbh i bpáirt no go hiomlán ag tríocha duine no níos mó den lucht oibre mar thionóntaithe no mar lóistéirí do cheannach no do thógaint i líomatáiste aon bhailecheanntair no ceanntair sláinte contae no buirge no contae-bhuirge mara ndeinidh ná go dtí go ndéanfaidh an bárdas— 27 .— Ní bheidh feidhm ag alt 211(2) den Acht um Pleanáil agus Forbairt 2000 ná ag alt 183 den Acht Rialtais Áitiúil 2001 maidir le húdarás tithíochta do dhiúscairt talún nó teaghaise chun aon chríche de chuid na Caibidle seo. 46. —Más rud é go mbeidh Coimisiún na Talmhan sásta nách féidir tailte atá dílsithe ionta fé Chuid III, den Acht Talmhan, 1923, d'athdhíol ar an bpraghas a fuarthas amach fé alt 52 den Acht san agus go ndeimhneoid amhlaidh don Aire Airgid, déanfid láithreach na comhachta a tugtar dóibh fé fho-alt (2) d'alt 55 den Acht san fé mar tá sé leasuithe leis an Acht so d'fheidhmiú, agus déanfid an fhaisnéis atá orduithe sa bhfo-alt san, agus leis sin bainfidh na forálacha so a leanas leis na tailte a bheidh sa bhfaisnéis sin:— Beidh cúiteamh i bhfuirm suime bliantúla iníoctha ar an dáta cinnteach agus dá éis no ar an lá ceaptha agus dá éis, peca aca san is déanaí, agus íocfar é go bliantúil, go rȧithiúil, go míosúil, no go seachtainiúil fé mar a có-aontófar idir Comhairle Bhaile Atha Cliath agus an duine le n-a mbeidh an cúiteamh iníoctha. [EN] (2) I gcás Coimisiún na Talmhan d'ordú go ndéanfaidh an leithrannaí no an tionónta iomlán an airgid cheannaigh no cuid den airgead cheannaigh ar phaiste talmhan d'íoc in airgead sara ndílseofar an paiste ann, beidh feidhm agus éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:— —(1) Má chítear don Aire Airgid an t-ús dfhás i rith aon bhliana cuntais (peca chríochnuigh sé roimh an Acht so do rith no dá éis sin), as na hurrúis do bhí i gcreidiúint do Chiste Bhanc Taisce an Phuist, do bheith níos mó ná iomlán an úis do híocadh le taisceoirí no do cuireadh i gcreidiúint dóibh i rith na bliana cuntais sin do réir na nAcht a bhaineann le Banc Taisce an Phuist maraon leis na costaisí fé n-a ndeaghthas an bhliain cuntais sin i bhfeidhmiú na nAcht san, féadfaidh an tAire sin, an chéad bhliain airgeadais tar éis na bliana cuntais sin no (i gcás bliana cuntais do chríochnuigh roimh an Acht so do rith) an chéad bhliain airgeadais tar éis na bliana deiridh de sna blianta cuntais sin, leithreasú do dhéanamh don Stát-Chiste ar iomlán no ar chuid ar bith den bhreis sin a bheidh fágtha tar éis pé suim (nách lú ná deich per cent. (5) Má bhíonn agus nuair a bheidh sé riachtanach no oiriúnach moltóirí breise do cheapa mar gheall ar an moltóir seasaimh do bheith fé mhí-chumas de dheascaibh breoiteachta no mar gheall ar é bheith as láthair no mar gheall ar an méid cúiseanna moltóireachta a bheas le héisteacht, féadfidh an Ard-Chomhairle moltóir no moltóirí sa bhreis do cheapa ar pé téarmaí agus coiníollacha is ceart, dar leo, agus a cheadóidh an tAire Airgid, agus beidh gach moltóir breise den tsórt san foluithe fén bhfocal “an moltóir” mar a húsáidtear é sa Chuid seo den Acht so agus beidh aige no comhachta agus na dualgaisí go léir a bronntar no a forchuirtar ar an moltóir seasaimh leis an gCuid seo den Acht so. 2. -(1) Féadfaidh an tAire Tionscail agus Tráchtála, le toiliú an Aire Airgeadais, deontais a thabhairt, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, don Chuideachta dfhonn a chumasú di íoc as costais reatha na Cuideachta maidir lena feidhmeanna i ndáil le forbairt tionscail i gcontaethe Luimnigh, an Chláir (gan an t-aerfort a áireamh) agus Thiobraid Árann (An Trian Thuaidh) agus i gcontae-bhuirg Luimnigh. (b) pé uair ná géillfidh Coimisiún na Talmhan daon iarratas den tsórt san ach alos coda den phaiste talmhan le n-a mbaineann an t-iarratas san, beidh feidhm ag an alt san 44 (mar a leasuítear é amhlaidh) maidir leis an gcuid deonta san fé is dá mbé an chuid deonta san an paiste talmhan san a luaidhtear san alt san 44 (mar a leasuítear é amhlaidh), agus tuigfear, chun crícheanna an ailt sin 44 (mar a leasuítear é amhlaidh), gurb é an cíos a mhuirearóidh Coimisiún na Talmhan ar an gcuid deonta san amháin no an chuid de chíos a chionroinnfid ar an gcuid deonta san an cíos a bheidh iníoctha ag únaer an phaiste sin alos na coda deonta san den chéanna; ‘(2) Faoi réir fho-ailt (7) agus (8), féadfaidh an tAire deimhniú a thabhairt á dheimhniú gur oibríochtaí trádála iomchuí chun críocha an ailt seo, le héifeacht ó dháta a shonrófar sa deimhniú, cibé oibríochtaí trádála de chuid cuideachta cáilithe a bheidh sonraithe sa deimhniú.’, [EN] Eadránaithe maoine.2. —(1) Féadfaidh an Coiste Réitigh duine amháin nó níos mó ag a mbeidh eolas speisialta ar luacháil talún nó ag a mbeidh cibé cáilíochtaí eile a mheasfaidh an Coiste Réitigh a bheith oiriúnach a cheapadh chun bheith ina eadránaí nó ina n-eadránaithe chun críocha Chuid I dAcht 1910, Acht 1919 agus Acht 1945 agus eadránaí maoine a thabharfar ar dhuine a cheapfar amhlaidh agus eadránaí maoine a ghairtear de san Acht seo. 16 .— Féadfaidh an tAire, chun críocha an Achta seo, de réir mar is cuí leis nó léi agus de réir cibé coinníollacha a chinnfidh sé nó sí, deontais a thabhairt as airgead a sholáthróidh an tOireachtas— 1977 - nOibreacha Poiblí An Fostaíochta arna leasú le Congressman Parren J. Mitchell gá go deich faoin gcéad de gach Deontais Tógála Chónaidhme a dhámhachtain do ghnólachtaí mionlaigh. 54 de 1936) , féadfaidh an Bord, más oiriúnach leo é, an t-iascach nó an ceart iascaireachta san do chaomhaint agus chuige sin is dleathach don Bhord an t-iascach nó an ceart iascaireachta san do bhainistí agus do stiúradh agus gach ní agus eadar-bheart do dhéanamh agus gach feidhm do chomhlíonadh is gá nó is ceart chun an chaomhaint, an bhainistí, agus an stiúradh san do dhéanamh nó bhainfeas nó gheobhas leis an gcéanna. —(1) Más deimhin le Coimisiún na Talmhan gur dineadh na tailte a ceannuíodh agus a dílsíodh i gCoimisiún na Talmhan amhlaidh do bhainistí sa cheart, ar shlite dea-fheirmeoireachta, agus go bhfuil an Cumann no an cólucht diontaobhaithe bunuithe sa cheart fé sna rialacha le n-a rialuítar Cumainn den tsórt san, no fén Dintiúir Iontaobhais le n-ar ceapadh na hiontaobhaithe sin agus le n-a raibh Coimisiún na Talmhan sásta, agus gur dhineadar a ngnóthaí do réir na rialacha no an dintiúra san, agus nár dhineadar agus nár cheaduíodar aon ghníomh na bhféadfí glana suas gnótha no scur do dhéanamh ar an gCumann no an cólucht diontaobhaithe dfhógairt gnóbhriste no neamh-fhiach-acfuinneach, déanfar tar éis an lae cheaptha, na tailte do dhílsiú sa Chumann no sa chólucht diontaobhaithe le hordú dílsiúcháin no ar a mhalairt de chuma. 10. —Féadfidh an Bárdas, le toiliú an Aire, rialacha do dhéanamh ag rialáil bainistí agus riara an Chiste Aois-liúntais sin agus an nós-imeachta a leanfar maidir le cúiteamh do dheona no díoc fén Acht so. [EN] (2) Déanfar aon íocaíocht a bheidh le híoc ag Aire na Seirbhíse Poiblí de bhun scéim faoi alt 2 den Acht seo a íoc as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. [EN] (d) féadfar géilleadh d'aon iarratas den tsórt san d'ainneoin gan mír (b) d'fho-alt (1) den alt san 44 do bheith á cólíonadh más deimhin le Coimisiún na Talmhan gurb é an t-éinní amháin fé ndeár gan an mhír sin do bheith á cólíonadh ná cúirt no morgáistí do bheith tar éis glacadóir do cheapadh le haghaidh an phaiste thalmhan le n-a mbaineann an t-iarratas san no le haghaidh cíosanna agus brabúis an chéanna agus an paiste sin do bheith á oibriú no á chur ar cíos no á bhainistí ar shlí eile ag an nglacadóir sin; (2) I ngach cás den tsórt san inar cuireadh an gabháltas ar díol mar gheall ar bhlianacht do bheith gan íoc déanfidh an Coimisinéir Breithiúntais, ar dhéanamh an orduithe sin roimhráite dho, a fháil amach agus a shocrú cadé an méid atá dlite do Choimisiún na Talmhan ar scór an ghabháltais, maraon leis na costaisí fé n-ar chuadar ad iarraidh an gabháltas do dhíol, agus más rud é, laistigh den am a bheidh ceaptha leis an ordú san, go n-íocfar le Coimisiún na Talmhan an méid a fuarthas a bheith dlite amhlaidh maraon le costaisí an orduithe sin agus leis na costaisí a bhain leis an ordú san dfháil, ordóidh an Coimisinéir Breithiúntais ná déanfar an t-ordú do sheachada don bhfo-shirriam chun a fheidhmithe, agus déanfidh sé pé ordú eile sa scéal is gá do réir cheart an cháis. [EN] [EN] Deontais don Chuideachta. 14. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, deontais, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, a thabhairt don Chuideachta, a bheas le húsáid chun caiteachais chaipitiúla na Cuideachtan d'íoc agus chuige sin amháin. (4) An t-airgead uile a híocfar le clárathóir contae, no ghearrfaidh no gheobhaidh sé ar shlí eile, mar gheall ar an airgead a bheidh luaidhte i mbarántas do bhéarfar amach fén alt so íocfaidh scisean é le Coimisiún na Talmhan. [EN] (a) straitéis a ullmhú maidir le seirbhísí craolacháin a sholáthar sa Stát de bhreis ar na seirbhísí craolacháin a sholáthraíonn RTÉ, TG4, Bealach Thithe an Oireachtais agus Bealach Scannán na hÉireann, (d) d'éinne (seachas comhar-chumann) chun talamh do cheannach chun crícheanna talmhaíochta, talamh a bhí, díreach sarar ceannuíodh é, ina chuid d'urrús do bhí ag an gCorparáid o dhíoltóir an tailimh sin; [EN] (4) Pé uair a leasóidh an Coimisinéir Breithiúntais ordú dílsiúcháin fén alt so féadfa sé leasú do dhéanamh ar earráid ar bith in aon liost, có-aontú, cuntas, no scríbhinn eile (pe'ca d'ullamhuigh no do rinne Coimisiún na Talmhan é no do rinne duine eile é do lóisteail le Coimisiún na Talmhan no do thabhairt dóibh) gur dóich leis gurb aisti do tháinig an earráid san ordú dílsiúcháin sin no gur chabhruigh sí chun na hearráide sin. —(1) Má dheineann Coimisiún na Talmhan, tar éis an lae cheaptha, ordú (nách ordú de dhruim a fhaisnéis go dtuigfear fo-thionónta do bheith mar thionónta ar thalamh a bheidh ar seilbh aige ar leithligh) chun na riail-bhlianachta ceannaigh ar ghabháltas do laigheadú, íocfaid na suimeanna so leanas, sé sin le rá:— 42. -Na comhachta atá ag Coimisiún na Talmhan chun rialacháin do dhéanamh i dtaobh móna ar phortaigh ar ghabháltaisí leathanófar iad i dtreo go mbeidh ortha comhacht chun rialacháin do dhéanamh i dtaobh móna ar aon phortach, peca ag an únaer amháin atá ceart móna air no nách ea, agus comhacht chun mínithe teoranna an líomatáiste ar a bhféadfidh an t-únaer móin do bhaint agus chun rialacháin do dhéanamh le n-a dtabharfar agus le n-a míneofar cirt chun dul tré aon talamh go dtí an portach agus tríd i gcóir móna. (3) (a) Más rud é, i ndáil le talamh a bheartaítear a fháil go héigeantach faoin Acht seo, go gcuirfear agóid faoi bhráid na gCoimisinéirí de réir fhomhír (1) agus nach dtarraingeofar siar í, breithneoidh an tAire an agóid agus ní dhéanfar an talamh a fháil go héigeantach gan toiliú an Aire. [EN] An Stát do mhaoiniú na hInstitiúide. 37. —(1) Gach bliain airgeadais, íocfar leis an Institiúid as airgead a sholáthróidh an tOireachtas cibé deontais faoi chomhair a caiteachais a chinnfidh an tAire le comhthoiliú an Aire Airgeadais. (2) Chun a chinneadh cadé an tsuim is iníoctha fén bhfo-alt san roimhe seo den alt so ag comhairle leis an Aire, féadfaidh an tAire, maidir leis an méid a bheidh an íocaíocht achtúil ón gcomhairle sin aon bhliain airgeadais áirithe fé bhun na híocaíochta cirte ón gcomhairle sin an bhliain sin, an bhreis a bheidh ag an íocaíocht achtúil ón gcomhairle sin aon bhliain airgeadais roimhe sin no ina dhiaidh sin ar an íocaíocht cheart ón gcomhairle sin an bhliain sin do chreidiúnú don chomhairle sin i gcoinnibh an mhéide sin. “129.—Chun crícheanna altanna 127 agus 128 den Acht so féadfidh an tAire o am go ham le rialachán no le hordú a fhaisnéis cad a tuigfar a bheith ina lá nea-láithreachta, ina lá i gcimeád, ina lá príosúntachta no coinneála, no ina lá in óispidéal, i dtreo ámh— (2) Measfar an duine atá, díreach roimh thosach feidhme an Achta seo, i seilbh oifig an Ard-Cheathrúnaigh a bheith ceaptha ina Leas-Cheann Foirne (Tacaíocht), ar an tosach feidhme sin, agus faoi réir an Achta seo, mairfidh a cheapachán nó a ceapachán ar feadh an mhéid atá fágtha den téarma dár ceapadh é nó í chuig an oifig chéadluaite agus is ar théarmaí agus coinníollacha eile na hoifige céadluaite, agus faoina réir, a bheidh an ceapachán sin ach féadfar an duine sin a athcheapadh ina Leas-Cheann Foirne (Tacaíocht) ar an téarma sin a bheith caite. I gcás aon oifigigh a bheidh i dteideal chun aisce agus na mbeidh deich mbliana seirbhíse no níos lú ná san curtha isteach aige agus na gcuirfar deire len oifig fén Scéim Chó-naisc, bainfidh leis an oifigeach san an t-aisce-scála atá leagtha amach sa seachtú Sceideal den Acht um Rialtas Áitiúil (Éirinn), 1898, agus áireofar an scála san do réir an tuarastail agus an tsochair oifige a bheidh don oifigeach san ar an dáta ar a gcuirfar deire len oifig. 34. -(1) Má dhineann tionónta aon ghabháltais a bheidh coinnithe ag Coimisiún na Talmhan diúltú do chonnra do dhéanamh chun an gabháltas do cheannach, no chun gabháltas nua a bheidh co-dhéanta de chuid den ghabháltas bhunaidh do cheannach, no chun gabháltas nua a bheidh co-dhéanta diomlán an ghabháltais bhunaidh, no cuid de, agus de thalamh eile do cheannach, ar an bpraghas go mbeidh Coimisiún na Talmhan ullamh ar é roimh-íoc, féadfidh Coimisiún na Talmhan (ach gan an Coimisinéir Breithiúntais dáireamh ortha), tar éis an fógra orduithe do sheirbheáil ar an tionónta agus aon agóidí ina choinnibh uaidh do bhreithniú féadfid ordú do dhéanamh á rá gur cheannaigh an tionónta an gabháltas bunaidh no an gabháltas nua, peca acu é, ar pé praghas agus ar pé téarmaí agus coiníollacha a luadhfar san ordú, agus leis sin tuigfar gur dhin an tionónta connra ceannaigh ar an dáta orduithe chun an gabháltas bunaidh no an gabháltas nua, peca acu é, do cheannach ar an bpraghas agus ar na téarmaí agus na coiníollacha a luadh amhlaidh, agus críochnófar an ceannach dá réir sin. 5. -Féadfaidh an Ard-Chomhairle, más oiriúnach agus pé uair is oiriúnach leo é, aon chúrsa no ceist a bhaineann le buanú no atharú diúité chustum do gearradh no do hatharuíodh le hordú ón Ard-Chomhairle fén Acht so, no le deireadh do chur leis, do chur fé bhráid Choimisiúin na nDleacht fé alt 2 den Acht um Choimisiún na nDleacht, 1926 ( Uimh. 40 de 1926 ), agus déanfaidh Coimisiún na nDleacht gach cúrsa no ceist a cuirfear fé n-a mbráid amhlaidh do bhreithniú agus tuarasgabháil do thabhairt air fé is dá mba chúrsa no ceist é do cuirfí fé n-a mbráid fé alt 2 den Acht um Choimisiún na nDleacht (Leasú), 1930 ( Uimh. 31 de 1930 ). ( c ) Ní bheidh feidhm ag an Public offices fees Act , 1879 , maidir leis na táillí sin . , (b) beidh deireadh leis an tarmligean ar cheachtar de na teagmhais seo a leanas, nó iad araon, tarlú, is é sin le rá, an tAire Rialtais ar ar iarratas uaidh a rinneadh an tarmligean sin do scor (seachas trí éirí as oifig lena mbaineann Airteagal 28.11.1° den Bhunreacht) de bheith ina Aire Rialtais a mbaineann an tarmligean lena chumhachtaí agus a dhualgais nó an tAire Stáit ar chuige a rinneadh an tarmligean do scor de bheith ina Aire Stáit a sannadh chun na Roinne Stáit ar a bhfuil an tAire Rialtais sin i gceannas, (2) Íocfar as airgead a sholáthróidh an tOireachtas aon suimeanna a bheidh ag teastáil chun críocha fho-alt (1) den alt seo agus aon chaiteachais riaracháin a thabhóidh an tAire Airgeadais de thoradh an Stát do ghlacadh le Coinbhinsiún Washington. 23. —(1) As an airgead a chuirfidh an tOireachtas daon ghnó chun na críche sin, féadfidh an tAire Fúndúireacht do bhunú agus do choinneáil suas chun tréineáil agus teagasc do thabhairt:— 29. —(1) Gach urrús agus airgead a bheidh curtha síos, díreach roimh thosach feidhme na Coda so den Acht so, i leabhair rialtas Shaorstáit Éireann no aon rialtais iasachta no aon bhainc no aon chuideachtan no cóluchta chorparáidigh eile in aon chor (peca laistigh no lasmuich de Shaorstát Éireann don bhanc, don chuideachtain, no don chólucht san) in ainm no chun cuntais Ard-Chuntasóir Ard-Chúirt Bhreithiúnais Shaorstáit Éireann no Ard-Chuntasóir Chúirt Uachtarach an Údaráis i nDeisceart Éireann, dílseofar iad agus beid dílsithe, díreach tar éis tosach feidhme na Coda so den Acht so, sa Chuntasóir a bheidh ann de thurus na huaire do sna Cúirteanna Breithiúnais i Saorstát Éireann agus déanfar san gan aon aistriú, sanna, ná instruimid eile. (3) N� bheidh feidhm ag an Public Offices Fees Act, 1879, maidir le haon t�ill� a muirear�far agus a toibheofar de bhuaidh an ailt seo. Ach má tosnuíodh coiste ar an gcorp cheana agus nár críochnuíodh é ní bheidh sé d'oblagáid ar an gcoróinéir a bheidh ag déanamh coiste ar an gcorp ina dhiaidh sin féachaint ar an gcorp. —Féadfaidh an Chorparáid, le toiliú an Aire arna thabhairt le ceadú an Aire Airgeadais, cibé suimeanna (nach mó san iomlán ná £500,000) a theastóidh uaithi faoi chomhair caiteachais reatha a fháil ar iasacht go díomuan trí chomhshocraíochtaí le baincéirí nó ar shlí eile. —(1) Féadfaidh an tAire, fé réir forálacha an ailt seo, rialacháin do dhéanamh ag ordú ráta ghenerálta na deolchaire bheidh ar im uachtarlainne ach ní bheidh an ráta generálta a hordófar amhlaidh le haon rialacháin den tsaghas san níos mó ná ráta an diúité ime ná níos mó ná pé suim an púnt a dhéanfadh scilling agus trí pingne go leith, da gcuirtí í leis an bpraghas an púnt a bheidh deimhnithe sna rialacháin sin do bheith cóionann dar leis an Aire leis an meán-phraghas, agus an costas traenach íoctha, an púnt a bhí ar im uachtarlainne do heasportáladh i rith na tréimhse sin roimh na rialacháin sin do dhéanamh a thoghfaidh an tAire agus a luadhfa sé sna rialacháin sin. [EN] (iv) go ndéanfaidh an tionónta san, fé cheann na haimsire orduithe agus sa tslí orduithe, a éileamh ar Choimisiún na Talmhan, i gcás gan ach cuid den ghabháltas san do bheith ath-thógtha, iomlán an ghabháltais sin d'ath-thógaint agus (pe'ca i bpáirt no go hiomlán a hath-thógfar an gabháltas san) an talamh eile go léir (más ann dó) a bheidh ar seilbh aige no is leis i gcomhursanacht an ghabháltais sin do ghlacadh chúcha agus, in aon chás, a éileamh ar Choimisiún na Talmhan gabháltas nua do sholáthar dó, [EN] (b) i gcás coiste ghairm-oideachais a gceaptar gach comhalta nó aon chomhalta de ag údarás áitiúil a bhfuil a chomhaltaí arna gcur as oifig ar dháta an Achta seo a rith, go mbeidh an bhliain 1948 ina bliain toghcháin freisin maidir leis an gcoiste sin agus le gach údarás áitiúil a cheapas comhaltaí den choiste sin. 4. —Beidh feidhm ag an Acht seo i gcás daoine a bheidh ar fostú ar mhodh printíseachta ag an Stát nó faoin Stát. Ach ní bheidh éifeacht ag an Ordú san maran deimhin ná go dtí gur deimhin leis na Coimisinéirí Arachais gur dineadh comharfhorálacha na bhfuil feidhm dlí aca sa Bhreatain Mhóir chun na socruithe do chur in éifeacht sa Bhreatain Mhóir, agus ní leanfaidh an tOrdú san i bhfeidhm ach chó fada agus a leanfaidh na comhar-fhorálacha san i bhfeidhm dlí sa Bhreatain Mhóir. 2. —Aon duine a dhin no a dhéanfidh ina dhiaidh seo marga chun aon phrátaí síl no síol-choirce den tsórt a luaidhtear sa chéad alt den Acht so do cheannach o chomhairle contae, ní bheidh sé ná ní tuigfar go raibh sé fé mhí-cháilíocht dá dheascaibh maidir le hé do thogha, do rogha, no do bheith mar bhall de chomhairle contae no ceanntair, no de bhórd caomhnóirí no de bhórd coimisinéirí baile. [EN] Earlaisí urraíochta. 54. —(1) Má deintear airgead ceannaigh estáit do roinnt sara ndéanfar na horduithe dílsiúcháin maidir leis na gabháltaisí uile san estát san, coinneoidh an Coimisinéir Breithiúntais i mbannaí talmhan as an airgead ceannaigh mar éarlais urraíochta suim is có-ionann le deich per cent. den airgead cheannaigh, no pé suim níos mó ná san is dóich leis an gCoimisinéir Breithiúntais do bheith ceart ach ná raghaidh i gcás ar bith thar cúig fichead per cent. den airgead cheannaigh, mara ndeimhnighidh Coimisiún na Talmhan, ar an airgead ceannaigh sin do roinnt, nách gá aon tsuim no nách gá ach suim fé bhun deich per cent. den airgead cheannaigh do choinneáil. [EN] (3) An duine a bhí díreach roimh thosach feidhme an Achta seo i seilbh oifige mar Theachtaire na Cúirte tiocfaidh sé, ar an tosach feidhme sin, chun bheith, agus is é a bheidh, ina Chigire Féimheachta. [EN] (4) In ainneoin forálacha an fho-ailt sin roimhe seo tabharfidh an clárathóir contae cuntas agus déanfa sé íoc, do réir fo-alt (4) d'alt 12 den Acht Timpeal Toghachán, 1923, sna táillí agus sna suimeanna eile a luaidhtear sa bhfo-alt san agus ní tabharfar suas aon chuid de sna táillí ná de sna suimeanna san don Stát-Chiste fén bhfo-alt san roimhe seo. 11. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, scéim (dá ngairmtear an scéim chúitimh san alt seo) a dhéanamh chun go n-íocfar, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, le comhaltaí, nó le cleithiúnaithe comhaltaí, den Chúltaca—an Dara Líne a créachtnaíodh, a maraíodh nó a fuair bás de chréachta i gcúrsa pé dualgas a sonrófar sa Scéim, pé cúiteamh (i bhfoirm suimeanna tréimhsiúla nó cnapshuimeanna) a sonrófar sa Scéim. [EN] (c) aon chaiteachas (ar a n-áirítear luach saothair a íoc, go dtí go mbunófar an bord, le duine a roghnófar amhlaidh) a thabhófar faoin bhfo-alt seo a íoc, a mhéid a cheadóidh an tAire Airgeadais, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. 12 .— (1) Féadfaidh an tAire, chun seirbhísí tithíochta a sholáthar, le toiliú an Aire Airgeadais, deontas nó fóirdheontas a íoc le húdarás tithíochta as airgead a sholáthróidh an tOireachtas i leith na nithe seo a leanas go léir nó i leith aon cheann amháin nó níos mó díobh: 9. —(1) Ní bheidh feidhm ná éifeacht ag Rialacha 1, 2, 6, 7 agus 8 den Dara Sceideal a ghabhann le hAcht 1925 maidir le bord sláinte ceanntair shláinte chontae a bunófar fén Acht so. 16. —Déanfaidh an tAire Airgid agus tugtar comhacht do leis seo chun go ndéanfaidh, i dtaobh agus alos na gcostaisí clárathachta fé n-a raghfar maidir leis an gclár de thoghthóirí dullmhú thiocfaidh i bhfeidhm an 1adh lá de Mheitheamh, 1935, pé atharú ar scála na gcostaisí clárathachta do chuir sé le chéile fé fho-alt (3) dalt 12 den Acht Timpeal Toghachán, 1923 ( Uimh. 12 de 1923 ), is dóich leis a chuirfidh in áirithe go laigheadófar na suimeanna is iníoctha le héinne do réir an scála san, alos na gcostaisí sin, go laigheadófar san pé méid is dóich leis an Aire sir is ceart ag féachaint do sna suimeanna bheidh le baint de thuarastail fén Acht so agus do chúrsaí eile an cháis. 2 de 1924) agus gur ceapadh é ina dhiaidh sin chun na hoifige céanna i bhfeadhmannacht inphinsin, beidh teideal aige, agus tuigfar go raibh teideal aige, díreach sarar scuir sé de bhua an ailt seo de bheith i seilbh oifige, chun a thréimhse sheirbhíse iomlán san oifig sin, o dháta a chéad-cheaptha chuichi i bhfeadhmannacht shealadach, dáireamh mar sheirbhís leanúnach i bhfeadhmannacht inphinsin chun crícheanna na nAchtanna Aois-liúntas, 1834 go 1923; (c) a ordú go mbeidh ar an stoc a bunófar amhlaidh ús in aghaidh na leath-bhliana do réir pé ráta is oiriúnach leo peca bheidh sé có-ionann no deifriúil leis an ráta úis a bheidh ar aon chuid eile den stoc san a tugadh amach cheana fé mar a socróidh an Bord leis an rún san agus beidh ar an méid den stoc san le n-a mbaineann an rún san an t-ús do socruíodh leis an rún san dá réir sin. 27. —I gcás an praghas a socruítar do talamh nea-thionóntuithe atá suidhte i gcontae go gcumhang-cheanntracha a bheith chó hárd san nách féidir an talamh san dathdhíol gan chailliúint no i gcás nách féidir paiste no grúpa de phaistí talmhan nea-thionóntuithe no an t-iomlán no cuid de ghabháltas choinnithe, gurbh oiriúnach le Coimisiún na Talmhan é do thógaint no dath-shealbhú, dathdhíol ach amháin fé chaillúint, ansan, fé réir aontú an Aire Airgid, íocfar le Coimisiún na Talmhan amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas ús do réir ráta 4½ per cent. per annum agus ciste fiach-luíoduithe do réir ráta cheathrú daon per cent. per annum ar pé méid den airgead cheannaigh go ndeimhneoidh Coimisiún na Talmhan gach leath-bhliain gurb ionann é agus an deifríocht atá idir méid iomlán na roimh-íocanna a dineadh chun na tailte do cheannach agus iomlán na bpraghsanna a dhin ceannathóirí na dtailte o Choimisiún na Talmhan a íoc no a aontú a íoc. —(1) Tuigfar tion�nta gach gabh�ltais de thalamh thion�ntuithe a bheidh d�lsithe i gCoimisi�n na Talmhan de bhua an Achta so, agus le n-a mbainfidh an t-alt so, tuigfar ar an l� ceaptha � do bheith tar �is connra ceannaigh d�anach do dh�anamh chun an gabh�ltas do cheannach o Choimisi�n na Talmhan ar an riail-phraghas. (a) faisnéisfidh Coimisiún na Talmhan (lasmuich de chás ina n-údaruítear a mhalairt anso ina dhiaidh seo) go dtuigfear gurb iad na fo-thionóntaí ar an ngabháltas san is tionóntaí ar na páirteanna fé seach den ghabháltas san ar a bhfuil seilbh acu fé seach agus ar leithligh agus go dtuigfear gur gabháltaisí ar leithligh na páirteanna san fé seach (dá ngairmtear anso feasta gabháltaisí ar leithligh) den ghabháltas san; [EN] (2) Na tagairtí atá san Acht seo do chraoladh is tagairtí iad do chraoladh trí raidio-theileagrafaíocht (de réir bhrí an Achta Radio-Thelegrafaíochta, 1926, arna leasú leis an Acht um Údarás Craolacháin, 1960) cibé acu trí fhuaim-chraoladh é nó trí theilifís. ( 2 ) Maidir leis an dlínse a thugtar don Chúirt Chuarda leis an Acht seo , féadfaidh an breitheamh den chuaird ina bhfuil an fhorbairt ilaonad iomchuí nó aon chuid di suite í a fheidhmiú . , anois AR AN ábhar SIN ordaíonn AN Coimisiún muc AGUS bagúin LE TOILTÚ AN AIRE TALMHAÍOCHTA LEIS SEO MAR A LEANAS : - , 6. —I gcás inar sholáthair nó ina soláthróidh nó ina meastar gur sholáthair nó go soláthróidh údarás tithíochta áitreabh faoi Acht na dTithe, 1966 , beidh éifeacht leis na forálacha seo a leanas mura mbeidh an t-áitreabh ligthe chun gnó a sheoladh san áitreabh go huile nó i gcuid de— (c) airgead is iníoctha fén Acht so le Coimisiún na Talmhan in aisíoc airgid d'íoc Coimisiún na Talmhan mar ús agus mar chiste fhiach-laigheaduithe ar pé méid, de sna bannaí talmhan do fuascladh, do tugadh amach in aghaidh an mhéide do thug an Stát i gcóir riailphraghais ghabháltais; agus (4) Beidh comhacht ag Coimisiún na Talmhan chun dul isteach ar aon tailte chun cursaí uisce, draenacha, bancánachtaí no oibreacha do ghlana, do dheisiú, do choinneáil suas no d'athnuachaint, agus chun ithir agus abhar do thógaint asta agus nithe do dhéanamh ortha fé mar a theastóidh chun na gcrícheanna san. 37. —I gcás ina raibh sna coinníollacha a bhain le ceapachán a rinneadh chun oifige tráth ar bith (lena n-áirítear tráth roimh thosach feidhme Coda II dAcht 1941 nó tráth dá éis sin) roimh thosach feidhme an ailt seo coinníoll go gcaithfeadh aon bhean a ceapfaí éirí as an oifig sin ar phósadh dhi nó aon choinníoll dá samhail sin, is tuigthe, chun críocha ailt 24 dAcht 1941, gur dearbhú é sin arna dhéanamh faoi Chuid II dAcht 1941 roimh an gceapachán a dhéanamh gur cháilíocht don oifig sin go gcaithfeadh aon bhean a shealbhódh í a bheith gan pósadh nó ina baintreach. [EN] (6) Le linn dó a chinneadh cé mhéad airgid a bheidh le leithroinnt ar ollscoil iomchuí as airgead a sholáthraítear don Údarás de bhun alt 12 d'Acht an Údaráis um Ard-Oideachas, 1971, agus alt 37(2) d'Acht 1997, don bhliain airgeadais, cinnteoidh an tÚdarás go mbeidh raon agus leibhéil na gclár oideachais agus oiliúna san ollscoil sin agus líon na bhfoghlaimeoirí a ghlacann páirt sna cláir sin de réir cibé beartas a chinnfidh an tAire ó am go ham, agus féadfaidh an tÚdarás ordacháin a thabhairt d'ollscoil iomchuí chun na gcríoch sin. 18. —Má eiríonn aon cheist i dtaobh ceca shealbhuigh duine oifig aireachta roimh an 6adh lá de Mhí na Nodlag, 1922, no nár shealbhuigh no i dtaobh na tréimhse a bhí duine, do shealbhuigh oifig aireachta roimh an dáta san, i seilbh na hoifige sin, cuirfear an cheist fé bhráid choiste bheidh có-dhéanta de thriúr, eadhon— féadfar, faoi réir fho-ailt (3) agus (4) agus faoi réir cibé eisceachtaí, srianta agus coinníollacha dá bhforálfar le rialacháin, liúntas thar oíche de mhéid a cheadóidh an tAire Airgeadais chun críocha an ailt seo a íoc leis an gcomhalta i leith cóiríochta, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas.”, [EN] (a) bailíocht aon chinnte nó dámhachtana ag eadránaí oifigiúil faoi Acht 1919 maidir le ceist a tarchuireadh chun eadrána faoin Acht sin roimh dháta an Achta seo a rith, 109. —Féadfaidh an tAire, do réir rialachán a dhéanfaidh an tAire agus le toiliú an Aire Airgid deontaisí do dheona, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le haghaidh oideachais leanúna no ceárd-oideachais, do scoileanna ina mbeidh oideachas leanúna no ceárd-oideachas á thabhairt agus nách scoileanna do bhunuigh coiste oideachais ghairme beatha agus a choinníonn sé ar siúl. Na forálacha atá in alt 75 den Commissioners Clauses Act, 1847, chun a chur in áirithe go mbeidh na cearta céanna ag morgáistithe agus ag sannaithe in urrús ní bhainfid ach le hiasachtaithe ná beidh i dteideal aon chirt ná tosaíochta eatorra féin i gcoinnibh an Bhúird. [EN] (b) Más deimhin le Coimisiún na Talmhan nách gá an éarlais mar urraíocht ar an roimh-íoc beidh sé dleathach aon tráth do Choimisiún na Talmhan an éarlais iomlán no cuid di daisíoc leis an gCumann no leis an gcólucht dIontaobhaithe a chéad-fhág an céanna ag an mBanc no le n-a gcomharbhaí dleathacha; [EN] —Ar na comhachta a bheidh ag Coimisiún na Talmhan fén Acht so chun aon talamh nea-thionóntuithe do cheannach, beidh comhacht chun aon phortach do cheannach mar sin chun móin do sholáthar i gcóir sealbhóirí talmhan i gcomhursanacht an phortaigh sin, peca tá ceart portaig ag daoine uile seachas an t-únaera ann no ná fuil agus peca dineadh no ná dineadh roimhíoc fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh chun tailte ar a bhfuil an portach san do cheannach agus, má dineadh, peca fuascladh é no nár fuascladh. (5) Beidh comhacht ag Coimisiún na Talmhan chun suim do chaitheamh, fé mar is maith leo, chun no i gcabhair chun aon chúrsa uisce, draen, bancánacht no obair eile d'ath-thógaint. pé suim go ndéanfidh an tAire Airgid, ar iarratas uatha san, í do cheadú agus do roimh-íoc as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, agus oiread den tsuim sin agus dheimhneoidh Coimisiún na Talmhan chuige sin beidh sé ionaisíoctha tré bhlianacht no blianachtaí a cuirfar mar mhuirear ar aon talamh a dheimhneóidh Coimisiún na Talmhan a bheith tar éis tairbhiú de bharr an chaiteachais sin, agus san fé mar a roimh-íocfían tsuim sin chun an talamh do cheannach do réir connartha cheannaigh dhéanaigh agus déanfar an bhlianacht san do chó-dhlúthú, sa mhéid gur féidir é, le h-aon bhlianacht Talamh-Cheannaigh a bheidh ar an talamh an uair sin. [EN] [EN] (2) Beidh an fo-alt san roimhe seo den alt so fé mar a bheadh éifeacht aige agus tuigfear éifeacht do bheith riamh aige ar dháta agus o dháta an Achta Talmhan, 1933, do rith, agus dá réir sin ní déanfar ná ní tuigfear go ndearnadh aon bharántas do thug Coimisiún na Talmhan amach fé alt 28 den Acht san roimh an Acht so do rith do chur ar nea-mbrí ná do dhocharú in aon tslí tré aon táillí no costaisí do chur leis an airgead a deimhnítear leis do bheith dlite do féadfaí do réir dlí do chur leis amhlaidh dá mbeadh an fo-alt san roimhe seo i bhfeidhm an tráth san, agus aon ghearradh do rinne clárathóir contae roimh an Acht so do rith ar mhéid aon táillí no costaisí den tsórt san a cuireadh leis an airgead amhlaidh agus ba ghearradh dleathach dá mbeadh an fo-alt san roimhe seo i bhfeidhm an tráth san ní bheidh sé ná ní tuigfear é bheith riamh nea-dhleathach. “25.—(1) Tá feidhm ag an alt seo maidir le cion faoi alt 24(6), i leith cibé sáruithe ar rialacháin arna ndéanamh faoi alt 24, a ndearbhóidh an tAire ina leith le rialacháin gur sáruithe iad a bhfuil feidhm ag an alt seo maidir leo. 36. —Uair ar bith agus o am go ham tar éis rithte an Achta so agus roimh thosach a fheidhme no dá éis sin, ach le toil an Aire Airgid i dtaobh éinní a bhainfidh le hioncum no le caiteachas puiblí, féadfidh an tAire um Ghnóthaí Dúithche rialacha dá ngairmfar “Rialacha Cúirte” do dhéanamh chun Cuid I. den Acht so do chur in éifeacht (maraon le héisteacht athchomharc i gcoinnibh na Cúirte Cuarda agus éisteacht cásanna aithriste ón gCúirt Dúithche) agus na rialacha san do chur ar nea-mbrí no d'atharú agus rialacha nua do dhéanamh. 10 . — Is é nó is í a fheidhmeoidh dlínse na Cúirte Dúiche agus na Cúirte Cuarda faoin gCuid seo an breitheamh a bheidh sannta de thuras na huaire — , —(1) I gc�s gach gabh�ltais le n-a mbaineann an tAcht so n� bheidh c�os in�octha ag an tion�nta in aghaidh aon tr�imhse tar �is an l� g�la deiridh roimh dh�ta rithte an Achta so. On l� g�la deiridh roimh dh�ta rithte an Achta so beidh in�octha ag an tion�na le Coimisi�n na Talmhan in ionad c�osa suim bhliant�il is ionann agus (4) Pé uair a dhéanfaidh duine adeir gurb oifigeach aistrithe é fógra do thabhairt don Aire gur mian leis imeacht, fén alt so, as seirbhís Rialtais Shaorstáit Éireann agus a chuirfidh an tAire in imreasán ceart an duine sin chun imeacht amhlaidh, cuirfidh an tAire fé bhráid an Bhuird agus éistfidh agus socróidh an Bord an cheist ceca tá an duine sin i dteideal imeacht amhlaidh no ná fuil agus beidh socrú an Bhuird ar an gceist sin ina shocrú dheiridh dhochlaoite. (a) má bhíonn méid an chúitimh sin có-ionann le praghas fuascailte na blianachta san agus riaráiste na blianachta san (más ann dó) no más lugha ná san é. a ordú le n-a mbreith go n-íocfar le Coimisiún na Talmhan iomlán an chúitimh sin no an méid de iarrfaidh Coimisiún na Talmhan, no (2) Déanfaidh an tAire, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, an Chomhairle a shlánú in aghaidh na gcostas go léir a thabhóidh sí in imeachtaí dlíthiúla, nó i dtaca le himeachtaí dlíthiúla, dá dtagraítear i bhfo-alt (1). Chun an tsuim bhliantúil sin do bhaint amach beidh ag Coimisiún na Talmhan na cabhartha céanna atá acu chun tráthchoda neamh-íoctha de bhlianacht cheannaigh do bhaint amach. Gach airgead a bheidh dlite amhlaidh do Choimisiún na Talmhan agus ná tugtar cuntas ceart ina thaobh, beidh sé ionbhainte ag Coimisiún na Talmhan den duine a fuair tora na gcurtha-ar-cíos san, mar fhiacha atá dlite uaidh don Stát: Ach ní dhéanfidh éinní san alt so deifir do cheart Choimisiún na Talmhan chun aon chomhachta eile atá, acu d'fheidhmiú chun fuighleach aon fhiacha, nár baineadh amach fé fhorálacha an ailt seo, do bhaint amach. (5) Nuair a thabharfaidh oifigeach aistrithe f�gra don Aire gur mian leis imeacht, f�n alt so, as seirbh�s Rialtais Shaorst�it �ireann agus a admh�idh an tAire no a dhaingneoidh an Bord a cheart chun imeacht amhlaidh, tuigfear gur scuir Rialtas Shaorst�it �ireann an t-oifigeach san do r�ir bhr� Airtiogal 10 den Chonnra agus beidh s� i dteideal c�itimh f�n Airtiogal san d� r�ir sin. [EN] (5) Déanfaidh an tAire, a luaithe is indéanta tar éis thosach gach bliana airgeadais, fógra (dá ngairtear “ fógra measúnachta tobhaigh ” san Acht seo) a sholáthar do Chomhairle an Bharra agus don Dlí-Chumann ina sonrófar— 15. —Gach rialachán a dhéanfidh an tAire fén Acht so, leagfar é, láithreach tar éis é do bheith déanta, fé bhráid dhá Thigh an Oireachtais agus má dhineann gach Tigh, laistigh den lá is fiche a shuidhfidh aon Tigh díobh tar éis leaga na Rialachán san fé n-a bhráid, Rún do rith chun na Rialacháin sin do chur ar ceal beidh na Rialacháin sin ar ceal ach beidh san gan dochar do dhleathacht aon ruda no ní a dineadh fé sna Rialacháin sin sarar cuireadh ar ceal iad. (2) In orduithe a déanfar fén alt so féadfar (in ainneoin éinní atá san Acht Táillí Oifigí Puiblí, 1879) an modh agus an tslí do shocrú chun táillí a hordófar leis na horduithe sin do bhailiú agus chun cuntas do thabhairt ortha. —(1) Beidh sé dleathach don Aire, le toiliú an Aire Airgid, aon tsuim no suimeanna airgid do thabhairt ar iasacht, as airgead a sholathróidh an tOireachtas— (b) más dóich le Coimisiún na Talmhan é bheith cothrom, ag féachaint do chúrsaí uile an cháis, go bhfuigheadh an leith-rannaí no an tionónta san na sochair chéanna maidir leis an méid is iníoctha aige amhlaidh atá duine, cheannuíonn paiste thalmhan tré roimh-íoc fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, i dteideal dfháil fé alt 19 den Acht Talmhan, 1933, maidir le hathscrúdú na blianachta ceannaigh ar an bpaiste sin, féadfaidh Coimisiún na Talmhan an méid is iníoctha amhlaidh ag an leith-rannaí no ag an tionónta san do laigheadú dá réir sin; [EN] (f) pé uair a haistreofar bannaí talmhan fén alt so chun an chuntais choigeartuithe sin, déanfaidh an díoltóir, no an duine eile bheidh tar éis an úis ar na bannaí talmhan san d'fháil, suim d'íoc le Coimisiún na Talmhan is có-ionann leis an méid sin, den ús a bheidh fásta ar na bannaí talmhan san suas go dtí dáta an aistrithe sin, ná beidh ar fáil chun a aistrithe fén alt so i dteanta na mbannaí talmhan san chun an chuntais choigeartuithe sin, agus mara n-íoctar agus sa mhéid ná híocfar an tsuim sin amhlaidh le Coimisiún na Talmhan féadfaidh Coimisiún na Talmhan í bhaint amach ar an dáiliú do dhéanamh mar éileamh i gcoinnibh an airgid cheannaigh. —Má bhíonn Coimisiún na Talmhan tar éis airgid díoc isteach i gciste na mbannaí talmhan chun bannaí talmhan dfhuascailt agus go ndearnadar amhlaidh de dhruim orduithe do rinne Coimisiún na Talmhan fén Acht so i dtaobh gabháltais a luaidhtear i liost de ghabháltaisí dílsithe agus le n-a ndearnadh an riail-bhlianacht cheannaigh ar an ngabháltas san do laigheadú no na himeachta ceannaigh i dtaobh an ghabháltais sin do chaitheamh amach no a fhaisnéis go dtuigfear fo-thionónta ar an ngabháltas san do bheith mar thionónta ar thalamh a bheidh ar seilbh aige ar leithligh, íocfaidh an díoltóir no pé duine eile do fuair airgead ceannaigh no aon chuid dairgead cheannaigh an estáit agus do gheobhfar a bheith freagarthach san íoc san do dhéanamh, íocfa sé le Coimisiún na Talmhan na suimeanna so leanas, sé sin le rá:— (2) An muirear bliantúil ar airgead a sholáthruíonn an tOireachtas, muirear a bunuíodh le hAlt 1 den Acht Deontas Fás-saothrúcháin d'Éirinn, 1903, luíodofar suim £20,000 é, eadhon, an tsuim bhliantúil is iníoctha fé Alt 38 san den Acht Talmhan Éireannach, 1903, le Bord na gCeanntar gCumhang. —I gcás paiste de thalamh nea-thionóntuithe atá suidhte i gcontae gan ceanntair chumhanga do bheith ar seilbh fé dheontas feirm-dhílse, no fé léas síor-ionathnuachainte ar feadh saolta no blianta, no fé léas ar feadh téarma de bhlianta na raibh 60 no níos mó dhíobh gan caitheamh ar dháta rithte an Achta so, agus má iarann an t-únaer roimh-íoc ar Choimisiún na Talmhan ar an gcuma orduithe chun fuascailt a dhéanamh ar an gcíos a bunuíodh no a cuireadh ar cosnamh leis an deontas feirm-dhílse no leis an léas no ar pé cuid chothromúil de is iníoctha ar an bpaiste, tar éis éisteacht le gach n-aon le n-a mbaineann roinnfidh an Coimisinéir Breithiúntais an cíos más gá an roinnt sin do dhéanamh agus roinnfe sé aon chíos uachtarach a bheidh ann, agus ordóidh sé fuascailt a dhéanamh ar an gcíos no ar an gcuid roinnte dhe, peca acu é, agus ar gach leas is aoirde ná san agus socróidh sé praghas a bhfuascailte. [EN] (f) gach connradh, idir an Coimisiún agus aon duine eile, bheidh i bhfeidhm no ionfhoirfheidhmithe díreach roimh an lá ceaptha agus ná beidh cólíonta no feidhmithe ar fad, tiocfa sé chun bheith agus beidh sé, ar an lá ceaptha, ina chonnradh idir an Banc agus an duine eile sin agus beidh sé ionfhoirfheidhmithe ag an mBanc no ina aghaidh dá réir sin. [EN] (5) Pé uair a thárlóidh aon chó-nasca, deighilt, aistriú, no atharú eile imeasc na mBanc Scair-shealbhach déanfidh an Coimisiún pé ceartú (más ann do) is dó leis an gCoimisiún is gá sa chás ar quotaí na mBanc le n-a mbaineann an t-atharú san no dá ndineann sé deifir. [EN] —Ní dhéanfaidh aon ní san Acht seo difear daon dlínse is infheidhme díreach roimh thosach feidhme an ailt seo ag Breitheamh den Ard-Chúirt nó ag Breitheamh den Chúirt Chuarda maidir le cúram agus cosaint a chur ar fáil do dhaoine agus eastáit de chuid daoine a bhfaighfear éalang mheabhrach orthu. (2) (a) Baineann an fo-alt seo le seirbhís fostaí de chuid [EN] Choimisiún Talún na hÉireann ar dhuine é nach as airgead a sholáthraigh an tOireachtas ach as airgead faoi dhiúscairt Choimisiún Talún na hÉireann a íoctar a luach saothair go léir. déanfar liúntas thar oíche i leith cóiríochta den mhéid a bheidh ceadaithe de thuras na huaire ag an Aire Airgeadais chun críocha an ailt seo a íoc leis as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. [EN] (a) aon doiciméad a airbheartaíonn a bheith arna fhoilsiú ag Oifig an tSoláthair agus a bheith arna thiomsú ag an bPríomh-Oifig Staidrimh agus staidreamh daonra a bheith ann a fuarthas ó dhaonáireamh a rinneadh faoi na hAchtanna Staidrimh, 1926 agus 1946, seachas staidreamh a airbheartaíonn gur staidreamh gan lán-deimhniú atá ann agus gurb shin amháin atá ann nó staidreamh a fuarthas as an daonáireamh a rinneadh sa bhliain 1901, beidh sé ina fhianaise, go dtí go gcruthófar a mhalairt, ar na nithe maidir le staidreamh daonra a luaitear sa doiciméad. (3) Faoi réir fho-alt (4), ní bheidh an deontas dá dtagraítear i bhfo - alt (1) (b) níos lú, i ndearbhthéarmaí, ná an méid iomlán a sholáthraigh an tOireachtas an bhliain airgeadais díreach roimh dháta bunaithe an Údaráis i leith gníomhaíochtaí an Údaráis an bhliain airgeadais lena mbaineann an deontas. 12. —(1) Athghairmtear leis seo alt 51 (alt a bhaineann leis na tráthanna chun suimeanna breise díoc) den Acht Talmhan, 1931 , agus ina ionad san achtuítear leis seo, maidir le gach suim bhreise is gá do réir na nAchtanna Talamh-Cheannaigh do cheannuitheoir a íoc le Coimisiún na Talmhan an chéad lá gála bheidh tráthchuid de bhlianacht cheannaigh no de shuim is có-ionann le blianacht cheannaigh iníoctha, go n-íocfar í pé tráthanna agus díreach i pé slí ina mbeadh sí iníoctha dá mba ná hachtófaí an t-alt san 51 riamh. tá le “úinéir cláraithe” an bhrí a shanntar dó leis na Rialacháin um Fheithiclí Bóthair (Clárú agus Ceadúnú), 1958, ach, má chúlghairtear na rialacháin sin, beidh leis an bhrí a shannfar dó i cibé rialacháin a bheidh ag freagairt do na rialacháin sin agus a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire; [EN] (3) I gc�s oifigeach aistrithe do haistr�odh tar �is an 5 adh l� de Mh� na Nodlag, 1928, do thabhairt f�gra uaidh laistigh de bhliain tar �is an aistrithe sin gur mian leis imeacht as seirbh�s Rialtais Shaorst�it �ireann de bh�thin an atharuithe rialtais de r�ir bhr� Airtiogal 10 den Chonnra, is ar p� d�ta shocr�idh an Bord chuige sin a imeoidh an t-oifigeach san as an seirbh�s sin do r�ir an fh�gra san ach gan toil an oifigigh sin n� bheidh an d�ta san roimh dheire s� m� �n d�ta ar ar tugadh an f�gra san amhlaidh n� tar �is deire bliana �n d�ta san. [EN] féadfaidh an tAire an riaráiste do laigheadú méid nách mó ná méid na breise agus, sa chás san, íocfaidh leis an údarás conganta phuiblí sin, amach as Ciste Pinsean na mBaintreach agus na nDílleachtaithe, suim is có-ionann leis an méid a laigheadófar an riaráiste amhlaidh. (b) leis na suimeanna san is oiriúnach le Coimisiún na Talmhan do dheonadh chun no mar chabhair chun íoctha na gcostaisí alos aon duine den tsórt san do thabhairt chun paiste talmhan a bheidh beartuithe a dháiliú dhó d'iniúchadh. 21. —Déanfaidh údarás sláinte, do réir rialachán arna ndéanamh faoi alt 28 den Acht seo, socruithe chun sláinte ban a chaomhnadh ó thaobh máithreachta agus chun teagasc a thabhairt dóibh ina thaobh sin. I do Ard-Aighne duit, ní mór duit teacht lena n-éilítear san Acht um Eitic in OifigíPoiblí 1995 (Acht na bliana 1995) agus san Acht um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí 2001 (Acht na bliana 2001). 4 . 6. —(1) I ngach bliain airgeadais de chuid an Bhoird coimeádfaidh an Bord cuntas ar an airgead uile a gheobhaidh nó a chaithfidh an Bord,— Uimhir 22/1982: AN tACHT LEICTREACHAIS (SOLÁTHAR) (LEASÚ), 1982
Uimhir 22 de 1982
AN tACHT LEICTREACHAIS (SOLÁTHAR) (LEASÚ), 1982
ACHT DO LEASÚ AGUS DO LEATHNÚ NA nACHTANNA LEICTREACHAIS (SOLÁTHAR), 1927 GO 1981. [28 Iúil, 1982]
1. —San Acht seo ciallaíonn "Acht 1954" an tAcht Leictreachais (Soláthar) (Leasú), 1954 .
Caiteachas caipitiúil an Bhoird.
2. —(1) Ní thabhóidh an Bord aon chaiteachas chun críocha caipitiúla gan cead ón Aire.
(2) Ní rachaidh caiteachas iomlán an Bhoird chun críocha caipitiúla thar cibé suim a bheidh sonraithe ó am go ham ag an Aire.
(3) Aisghairtear leis seo alt 2 d'Acht 1954.
(4) Tiocfaidh an t-alt seo i ngníomh an 1ú lá de Mheán Fómhair, 1982.
Leasú ar alt 4 d'Acht 1954.
3. —Leasaítear leis seo alt 4 d'Acht 1954—
(a) trí "(lena n-áirítear airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) in aon slí is iomchuí leis lena n-áirítear" a chur in ionad "trí" i bhfo-alt (1), agus
"(4) Ní rachaidh méid comhiomlán an airgid a gheofar ar iasacht faoin alt seo, agus aon airleacan faoi alt 5 den Acht seo, a bheidh gan aisíoc, thar £1,600,000,000 aon tráth áirithe agus chun críocha an fho-ailt seo aon airgead a gheofar ar iasacht in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit measfar gur coibhéis é in airgead reatha an Stáit don airgead iarbhír a fuarthas ar iasacht, agus an choibhéis sin a ríomh de réir an ráta iomlaoide don airgead reatha sin agus d'airgead reatha an Stáit tráth na hiasachta a fháil.",
(1) Féadfaidh an Bord, le toiliú an Aire Airgeadais agus an Aire, airgead d'fháil ar iasacht (lena n-áirítear airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) in aon slí is iomchuí leis lena n-áirítear stoc nó urrúis de chineálacha eile a chruthnú a heiseofar, a haistreofar, a riarfar agus a fuasclófar i pé slí agus ar pé téarmaí agus coinníollacha a chinnfeas an Bord leis an toiliú adúradh.
Ráthaíocht i ndáil le hiasachtaí.
4. —(1) Féadfaidh an tAire Airgeadais ráthaíocht a thabhairt, i cibé foirm agus slí agus ar cibé téarmaí agus coinníollacha is oiriúnach leis, go n-aisíocfaidh an Bord go cuí príomhshuim aon airgid (lena n-áirítear airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) a gheobhaidh an Bord ar iasacht, nó go n-íocfar ús ar an airgead sin nó go n-aisíocfar an phríomhshuim agus go n-íocfar an t-ús agus féadfaidh ráthaíocht go n-íocfar caiteachais theagmhasacha i ndáil leis na hiasachtaí sin a fháil a bheith ar áireamh in aon ráthaíocht den sórt sin.
(2) Ní dhéanfaidh an tAire Airgeadais na cumhachtaí a thugtar dó leis an alt seo a fheidhmiú ar shlí gur mó ná £1,600,000,000 an méid, nó an méid comhiomlán, príomhshuime a dhlífidh sé aon tráth áirithe a aisíoc ar scór aon ráthaíochtaí faoin alt seo a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire, mar aon leis an méid príomhshuime (más ann) a bheidh íoctha cheana féin ag an Aire sin ar scór ráthaíochtaí faoin alt seo agus nach mbeidh aisíoctha ag an mBord.
(3) Chun méid na n-iasachtaí a ríomh a bheidh ráthaithe ag an Aire Airgeadais faoin alt seo faoi threoir na teorann le príomhshuim atá i bhfo-alt (2) den alt seo, déanfar an méid in airgead reatha an Stáit is coibhéis do na hiasachtaí in airgead reatha coigríche a ríomh de réir an ráta iomlaoide a bhí i réim an tráth a tugadh an ráthaíocht.
(4) A luaithe is féidir tar éis deireadh gach bliana airgeadais leagfaidh an tAire Airgeadais faoi bhráid gach Tí den Oireachtas ráiteas ina mbeidh maidir le gach ráthaíocht faoin alt seo a tugadh i rith na bliana sin nó a tugadh aon tráth roimh thosach, agus a bhí i bhfeidhm i dtosach, na bliana sin—
(b) i gcás a mbeidh aon íocaíocht déanta ag an Aire faoin ráthaíocht roimh dheireadh na bliana sin, méid na híocaíochta agus an méid (más ann) a bheidh aisíoctha leis an Aire ar scór na híocaíochta.
(c) an méid príomhshuime faoi bhrí na ráthaíochta a bhí gan aisíoc i ndeireadh na bliana sin.
(5) Airleacfar as an bPríomh-Chiste nó as a thoradh fáis an t-airgead go léir a theastóidh ón Aire Airgeadais ó am go ham faoi chomhair suimeanna a thiocfaidh chun bheith iníoctha aige faoin alt seo.
(6) Déanfaidh an Bord airgead a d'íoc an tAire Airgeadais faoi ráthaíocht faoin alt seo a aisíoc leis (mar aon le hús ar an airgead sin de réir cibé ráta nó rátaí a cheapfaidh an tAire) laistigh de dhá bhliain ó dháta an airgid a airleacan as an bPríomh-Chiste.
(7) I gcás ina mbeidh an t-airgead go léir, nó aon chuid den airgead, a gceanglaíonn fo-alt (6) den alt seo é a aisíoc leis an Aire Airgeadais a bheith gan íoc de réir an fho-ailt sin, déanfar an méid a bheidh gan íoc amhlaidh a aisíoc leis an bPríomh-Chiste as airgead a sholáthróidh an tOireachtas.
(8) D'ainneoin airgead a sholáthar faoi fho-alt (7) den alt seo chun an méid a aisíoc leis an bPríomh-Chiste, leanfaidh an Bord faoi dhliteanas don Aire Airgeadais i leith an méid sin agus déanfaidh an Bord an méid sin (mar aon le hús air de réir cibé ráta nó rátaí a cheapfaidh an tAire Airgeadais) a aisíoc leis an Aire sin cibé tráthanna agus i cibé tráthchodanna a cheapfaidh sé agus mura n-aisíocfar an méid sin mar a dúradh agus gan dochar d'aon mhodh gnóthaithe eile beidh sé inghnóthaithe mar fhiach conartha shimplí in aon chúirt dlínse inniúla.
(9) Íocfar isteach sa Státchiste nó cuirfear chun tairbhe don Státchiste i cibé slí is oiriúnach leis an Aire Airgeadais airgead a íocfaidh an Bord faoi fho-alt (6) nó (8) den alt seo.
(10) I ndáil le ráthaíochtaí ón Aire Airgeadais in airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit—
(i) glacfar le gach tagairt do phríomhshuim, le gach tagairt d'ús agus leis an tagairt do chaiteachais theagmhasacha i bhfo-alt (1) den alt seo mar thagairtí don mhéid in airgead reatha an Stáit is coibhéis don phríomhshuim iarbhír, don ús iarbhír agus do na caiteachais theagmhasacha iarbhír, faoi seach, agus an choibhéis sin a ríomh de réir chostas na príomhshuime iarbhír, an úis iarbhír nó na gcaiteachas teagmhasach iarbhír, de réir mar is iomchuí, in airgead reatha an Stáit.
(ii) glacfar leis an tagairt do phríomhshuim i bhfo-alt (4) den alt seo mar thagairt do choibhéis na príomhshuime iarbhír in airgead reatha an Stáit, agus an choibhéis sin a ríomh de réir an ráta iomlaoide arb é de thuras na huaire ráta iomlaoide an airgid reatha sin agus airgid reatha an Stáit é,
(iii) glacfar le gach tagairt d'airgead i bhfo-ailt (5) go (8) den alt seo mar thagairt do chostas an airgid iarbhír in airgead reatha an Stáit.
(11) Ní thabharfar ráthaíocht faoi alt 9 d'Acht 1954 tar éis an tAcht seo a rith.
Ciste Fuascailte.
5. —(1) Tar éis don Bhord soláthar a dhéanamh le haghaidh ús a íoc ar airgead a bheidh faighte ar iasacht faoi alt 4 d'Acht 1954 agus le haghaidh muirear seasta agus oibleagáidí eile, cuirfidh an Bord de leataobh ó am go ham cibé suimeanna is cuí leis agus íocfaidh sé isteach iad sa chiste a bunaíodh faoi alt 12 d'Acht 1954 agus úsáidfear an t-airgead sa chiste sin chun airgead a bheidh faighte ag an mBord ar iasacht faoin alt sin 4 a aisíoc (lena n-áirítear aon urrús a fhuascailt is infhuascailte in airgead, go hiomlán nó go páirteach, faoi choinníollacha a eisiúna).
(2) Féadfaidh an Bord aon suim a bheidh curtha de leataobh faoi fho-alt (1) den alt seo agus an t-ioncam aisti a infheistiú—
(a) i cibé urrúis a mbeidh údaraithe le dlí de thuras na huaire cistí iontaobhais a infheistiú iontu de réir mar is cuí leis an mBord;
(b) i cibé slí eile is cuí leis an mBord, le ceadú an Aire Airgeadais.
(3) Úsáidfear na suimeanna go léir a bheidh curtha de leataobh faoi fho-alt (1) den alt seo nó faoi alt 12 d'Acht 1954, mar aon leis an ioncam astu, chun nó i leith aisíoc a dhéanamh ar airgead a bheidh faighte ar iasacht ag an mBord faoi alt 4 d'Acht 1954, lena n-áirítear fuascailt a dhéanamh ar aon urrús a luaitear i bhfo-alt (1) den alt seo ar bheith aibí dó, nó, más oiriúnach leis an mBord, féadfar, i gcás urrús den sórt sin, é a úsáid chun an t-urrús a cheannach agus déanfar aon urrús a cheannófar amhlaidh a dhíscríobh agus a chealú.
(4) Aisghairtear leis seo alt 12 d'Acht 1954, ach, d'ainneoin na haisghairme sin, leanfaidh an ciste a bunaíodh faoin alt sin ar marthain, faoi réir na bhforálacha sin roimhe seo den alt seo.
Airgead barrachais a infheistiú.
6. —(1) Féadfaidh an Bord aon airgead a bheidh faoina réir aige agus nach dteastóidh uaidh de thuras na huaire chun a fheidhmeanna a chomhlíonadh a infheistiú—
(a) i cibé urrúis a mbeidh sé údaraithe le dlí de thuras na huaire cistí iontaobhais a infheistiú iontu de réir mar is cuí leis an mBord, agus
(2) Aisghairtear leis seo alt 13 d'Acht 1954.
Íocaíocht bhliantúil ón mBord leis an Aire Comhshaoil.
7. —(1) Déanfaidh an Bord, sa bhliain 1982, suim £10,000,000 a íoc leis an Aire Comhshaoil.
(2) (a) Déanfaidh an Bord, gach bliain i ndiaidh na bliana 1982, cibé suim a chinnfidh an Rialtas don bhliain áirithe sin a íoc leis an Aire Comhshaoil.
(b) Ní rachaidh suim a chinnfear faoin bhfo-alt seo d'aon bhliain áirithe thar mhéid na rátaí a bheidh leagtha síos ag údaráis áitiúla, i gcás ar suim í a bheadh, i dtuairim an Rialtais, murach maoin áirithe de chuid an Bhoird a bheith díolmhaithe ó na rátaí sin ag na hAchtanna Leictreachais (Soláthar), 1927 go 1981, le híoc ag an mBord don bhliain sin i leith na maoine sin.
(3) Déanfar airgead a íocfar leis an Aire Comhshaoil faoin alt seo a íoc isteach sa Státchiste nó a chur chun tairbhe don Státchiste i cibé slí is oiriúnach leis an Aire Airgeadais.
Leasú ar Acht Bhord Soláthair an Leictreachais (Aoisliúntas), 1942.
8. —(1) Leasaítear leis seo alt 8 (2) d'Acht Bhord Soláthair an Leictreachais (Aois-liúntas), 1942 , trí na míreanna seo a leanas a chur in ionad mhíreanna (a) agus (b)—
"(a) i cibé urrúis a mbeidh údaraithe le dlí de thuras na huaire cistí iontaobhais a infheistiú iontu de réir mar is cuí le hiontaobhaithe an chiste;
(b) i cibé slí eile is cuí leis na hiontaobhaithe, le ceadú an Aire Airgeadais;".
(2) Beidh éifeacht le fo-alt (1) den alt seo, a mhéid a bhaineann sé le mír (b) den alt sin 8 (2), agus measfar éifeacht a bheith leis, amhail ar agus ón 22ú lá d'Iúil, 1942.
Cumhacht an Bhoird gabháil do dhobharshaothrú.
9. —Faoi réir fhorálacha na nAchtanna Iascaigh, 1959 go 1980, féadfaidh an Bord gabháil do dhobharshaothrú, is é sin le rá, oiliúint aon speiceas éisc (de réir bhrí na nAchtanna sin), dobharainmhí inveirteabrach is cuma cad é a ghnáthóg nó dobharfhoirm aon bhia atá oiriúnach chun iasc (de réir na brí sin a dúradh) a chothú.
10. —(1) Féadfar an tAcht Leictreachais (Soláthar) (Leasú), 1982 , a ghairm den Acht seo.
(2) Féadfar na hAchtanna Leictreachais (Soláthar), 1927 go 1982, a ghairm de na hAchtanna Leictreachais (Soláthar), 1927 go 1981, agus den Acht seo le chéile. [EN] (a) i gcás gan méid an riaráiste sin, ar n-a dhéanamh amach amhlaidh, do bheith níos mó ná méid iomlán na blianachta ceannaigh sin do bhí iníoctha i rith na dtrí mblian dar chríoch an chéad lá gála sa bhliain 1933, isé slí ina mbeidh an riaráiste sin maraon le méid na gcostaisí agus na gcaiteachaisí sin ar n-a dhéanamh amach amhlaidh iníoctha (marar híocadh san ar shlí eile roimh an Acht so do rith) ná tré bhlianacht in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús agus sa tslí sin amháin; agus [EN] (8) Chun críocha an ailt seo, measfar nach rachaidh an méid airgid a bheidh údarás tithíochta tar éis a fháil ar iasacht chun teaghaisí nó láithreáin chun críocha foirgníochta a sholáthar thar méid arna ríomh sa tslí a fhorordaítear le rialacháin arna ndéanamh ag an Aire chun críocha an ailt seo agus féadfar modh áirithe ríofa a fhorordú i ndáil le teaghaisí nó láithreáin i limistéar áirithe nó de shaghas áirithe, nó teaghaisí ar gá caiteachas breise chucu, mar gheall ar a suíomh, a láithreán, a ndearadh nó gné a bhfoirgnithe. 3. -Téarmaí le n-a gcuirtar bríonna in achtacháin a luaidhtear san Acht so no a hionchorparuítear leis no go bhfuil bríonna speisialta leo sna hachtacháin sin tá na bríonna céanna fé seach leo san Acht so maran rud é go ndeirtar a mhalairt go soiléir no go bhfuil a mhalairt sáthach soiléir ón gcó-théacs agus ciallóidh an téarma An Bárdas Tiarna Méara Ró-onórach, Seanóirí, agus Buirgéisigh Bhaile Atha Cliath ag gníomhú tríd an gComhairle agus foluíonn sé éinne ina mbeidh comhachta agus dualgaisí na Comhairle dílsithe de thurus na huaire, agus ciallóidh an téarma An Chomhairle Chontae an Chomhairle Chontae do Chontae Bhaile Atha Cliath a bheidh ann de thurus na huaire. [EN] (g) mara mbeidh ach páirt den ghabháltas san fo-churtha ar cíos mar adubhradh, faisnéisfidh Coimisiún na Talmhan go dtuigfear ná beidh tionónta an ghabháltais sin ina thionónta ach ar an méid sin den ghabháltas san ná beidh fo-churtha ar cíos amhlaidh agus leis sin tuigfear go ndearna an tionónta san connra ceannaigh déanach ar dháta na faisnéise sin chun an méid sin roimhráite den ghabháltas san do cheannach, agus isé bheidh mar riail-bhlianacht cheannaigh ar an méid sin roimhráite den ghabháltas san ná pé cion a shocróidh Coimisiún na Talmhan den riail-bhlianacht cheannaigh do bheadh iníoctha ar iomlán an ghabháltais sin dá mba ná beadh aon chuid de fo-churtha ar cíos. —I gcás talamh de chuid féimhigh nó féichiúnaí comhshocraíochta a bheith díolta faoi fhorálacha an Achta seo nó a bheith díolta ag an gCúirt nó faoi ordú uaithi, féadfaidh an Chúirt, ar iarratas ón gceannaitheoir, ordú a eisiúint á ordú don sirriam nó don chláraitheoir contae iomchuí an ceannaitheoir a chur i seilbh na talún go léir nach bhfuil á áitiú ag léasaithe, ag fo-léasaithe nó ag tionóntaí, ar faoi réir a leasa a rinneadh an díol agus a daturnaigh chuig an gceannaitheoir laistigh dam a chinnfear san ordú, agus forghníomhófar an t-ordú ar an modh céanna le hordú maidir le seachadadh seilbhe. (b) mara mbíonn aon bhlianacht in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús iníoctha alos riaráiste den bhlianacht cheannaigh sin, bhéarfar ar an méid sin a bheidh ar n-a dhéanamh amach amhlaidh iníoctha in aghaidh na bliana maidir leis an mblianacht san, agus gairmtear den mhéid sin san Acht so, an bhlianacht athscrúduithe is iníoctha alos an ghabháltais 36 .— (1) Féadfaidh an Ghníomhaireacht, le ceadú an Aire arna thabhairt le toiliú an Aire Airgeadais, cibé foráil a dhéanamh is dóigh léi is cuí i ndáil le haoisliúntas daoine a cheapfar faoi alt 34 nó a aistreofar chuig an nGníomhaireacht faoi alt 35 . (2) Sa ch�s go dtuigfar connra ceannaigh d�anach do bheith d�anta ag tion�nta gabh�ltais de thalamh thion�ntuithe chun an gabh�ltas do cheannach o Coimisi�n na Talmhan f�n Acht so d�lseofar ann maraon leis an ngabh�ltas na cirt sp�irt ar an ngabh�ltas agus os a chionn lasmuich de chirt iascaigh agus diascach. [EN] (2) I gcás na headrascánaithe uile no furmhór na n-eadrascánaithe, ar n-a gceapadh chun cúiteamh do chinneadh fé alt 39 d'Acht 1937, do bheith, roimh an Acht so do rith no dá éis sin, gan aontú ar mhéid an chúitimh sin, déanfaidh an duine sin de sna headrascánaithe sin (is duine seachas Cathaoirleach an Bhúird Mharguithe Bagúin i gcás an ceapadh san do dhéanamh roimh dháta an aistrithe, no seachas Cathaoirleach an Choimisiúin i gcás an ceapadh san do dhéanamh ar dháta an aistrithe no dá éis sin) ainmneoidh an tAire méid an chúitimh sin do chinneadh, agus ní bheidh dul thar breith an duine a hainmneofar amhlaidh. 18. —(1) I ngach bliain fé leith den chéad chúig cinn triochad de bhlianta airgeadais áitiúla tar éis an chéad 31adh lá de Mhárta tar éis dáta an mholta dheiridh cruinneoidh gach ceann de sna comhairlí contae, tríd an ráta dréineála, suim chó mór leis an méadú iomlán, mar a bheidh ráite sa mhola dheiridh, ar luach bhliantúil na dtailte ina gcontae do dréineáladh no do feabhsuíodh leis na hoibreacha dréineála. —An chumhacht a thugtar don Bhord le halt 4 (arna leasú le halt 3 dAcht 1982) den Acht Leictreachais (Soláthar) (Leasú), 1954, chun airgead a fháil ar iasacht, measfar go n-áirítear léi, agus gur áiríodh riamh léi, cumhacht chun airgead a chruinniú ar scór nóta gealltanais arna thabhairt ag an mBord nó bille malairte arna tharraingt nó arna ghlacadh ag an mBord. 5. —Féadfaidh an Bord ó am go ham suimeanna a fháil ar iasacht ón Aire Airgeadais a theastóidh uaidh chun caiteachas faoina rachaidh sé a ghlanadh ar caiteachas é is inmhuirir go cuí ar chaipiteal agus nach dtoirmisctear de bhua alt 3 den Acht seo. —Más rud é tar éis rithte an Achta so go mbeidh tailte, na bhfuil blianachtaí ceannaigh, cíosanna, ús in ionad cíosa, ús ar airgead ceannaigh, riaráiste cíosa socruithe no íocaíochtaí in ionad cíosa iníoctha ar a scór le Coimisiún na Talmhan, curtha ar cíos chun curadóireachta no ar aon tslí eile ag an sealbhaire no ag an tionónta no ar a shon, beidh na blianachtaí, na cíosanna, an t-ús in ionad cíosa, an t-ús ar airgead ceannaigh, an riaráiste cíosa socruithe agus an íocaíocht in ionad cíosa is iníoctha amhlaidh mar adubhradh, beid mar chéad mhuirear ar an tora as na curtha-ar-cíos san, agus beidh sé mar dhualgas ar an duine a gheibheann an tora san, tar éis do na táillí agus na costaisí atá ag dul do go cóir agus go riachtanach do bhaint as, an tora do chur, sa mhéid go mbeidh sé ag teastáil, chun éileamh Choimisiún na Talmhan ar airgead atá dlite dhóibh ar scór na n-íocaíocht san do shásamh. (2) Na rialach�in uile a dh�anfidh an tAire f�n Acht so, leagfar iad f� bhr�id gach Tighe den Oireachtas l�ithreach tar �is a nd�anta, agus m� dhineann ceachtar den d� Thigh, laistigh den l� is fiche a shuidhfidh an Tigh sin tar �is leaga na rialach�n san f� n-a bhr�id r�n do rith chun na rialach�in sin do chur ar nea-mbr�, beidh na rialach�in sin ar nea-mbr� d� r�ir sin ach beidh san gan dochar do dhleathacht �inn� a dineadh f� sna rialach�in sin roimhe sin. (3) I dteanta na n-oifigeach agus na seirbhíseach a luaidhtear sna fo-ailt sin roimhe seo den alt so, féadfidh aon tseirbhíseach amháin bheith ag gabháil le haon bhreitheamh den chúirt chuarda le hordú an Aire agus le cead an Aire Airgid chun pé dualgaisí a ordóidh an tAire do dhéanamh maidir leis an mbreitheamh san, agus isé an tAire a cheapfidh gach seirbhíseach den tsórt san agus beidh sé i seilbh oifige ar pé téarmaí agus coiníollacha a shocróidh an tAire le cead an Aire Airgid agus ní bhainfidh Acht Rialuithe na Stát-Sheirbhíse, 1924 (Uimh. 2. —Ní bhainfidh an tAcht so le cuan ar bith is cuan fé stiúradh no fé bhainistí Choimisinéirí na nOibreacha Puiblí in Éirinn ná ní déanfar aon ordú fén Acht so i dtaobh na rátaí is inéilithe ag na Coimisinéirí sin alos aon chuain den tsórt san. [EN] (4) Aisíocfar as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, má aontaíonn an tAire leis, na muirir aoisliúntas a thiocfaidh faoi fho-alt (2) den alt seo. (b) má cheanglaíonn Cuid IV den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963 (Uimh. 28 de 1963) , gur gá cead faoin gCuid sin a fháil maidir leis an tógáil, leis an bhfairsingiú nó leis an bhfeabhsú, (2) Déanfaidh an Banc Ceannais aon mhéid atá de bhreis ag cuóta sin an Rialtais ar aon mhéideanna neamhíoctha arb ionannas dóibh nótaí nó oibleagáidí eile a rinne an tAire Airgeadais a bhunú agus a eisiúint amhlaidh a chreidiúnú in aghaidh aon suime a airleacadh chun an Aire sin faoi alt 3 (7) den Phríomh-Acht agus atá gan íoc. —(1) Faoi r�ir fho-alt (2) den alt seo, f�adfaidh an tAire, le cead� an Aire Airgeadais, maidir le gach bliain airgeadais de na c�ig bliana airgeadais comhlean�nacha dar tosach an bhliain airgeadais ar l� di an l� bunaithe, na m�ideanna seo a leanas a �oc leis an �dar�s as airgead a shol�throidh an tOireachtas— —(1) Féadfaidh údarás tithe, faoi réir cibé coinníollacha a cheadóidh an tAire, airleacan a thabhairt do dhuine (dá ngairtear an t-iasachtaí san alt seo) a mbeidh oibreacha athfhoirgniúcháin, deisiúcháin nó feabhsúcháin á ndéanamh aige ar theach, ach an t-údarás a bheith deimhin de— (3) Féadfidh an tAire, le toiliú an Aire Airgid, rialacha do dhéanamh chun cistí cúitimh a bunófar fén Acht so do bhainistí agus chun cuntaisí na gcistí sin do chimeád agus d'iniúcha. —Beidh feidhm ag forála ailt 29 dAcht 1878 i gcás duine dá chur faoi ndear foirgint dúrthógáil os cionn séaraigh le húdarás sláintíochta tuatha nó os cionn príomh-phíopa uisce le húdarás sláintíochta, uirbeach nó tuatha, amhail mar atá feidhm acu i gcás duine dá chur faoi ndear foirgint dúrthógáil os cionn séaraigh le húdarás sláintíochta uirbeach. déanfar tagairtí don bhreitheamh do chuaird áirithe mar thagairtí don bhreitheamh den Chúirt Chuarda a bheidh sannta de thuras na huaire don chuaird sin; (b) aon ghabháltas atá ar seilbh chun tairbhe ag tionónta gur leis, ar an lá ceaptha, tailte gur dineadh, chun iad do cheannach, roimh-íocanna fé aon cheann de sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh, marar fuascladh iad, más mó ná £3,000 an t-iomlán a thiocfadh as oiread a chur leis an riail-phraghas agus a gheobhfí tré chaipitalú do réir ceathair agus trí cheathrú per cent. do dhéanamh ar na blianachtaí bunaidh is iníoctha ar cuntas na roimh-íocanna san; ná —(1) Dfhonn cabhrú leis an Údarás a fheidhmeanna faoin Acht seo a chomhlíonadh go héifeachtúil, íocfar leis an Údarás gach bliain airgeadais, de réir mar is gá, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas— —Nuair a fágfar an éarlais ag Coimisiún na Talmhan súncálfa siad-san í agus íocfar an t-ioncum as na súncála san, sa mhéid ná teastóidh sé chun cúiteamh a dhéanamh le Coimisiún na Talmhan ar thráth-choda neamh-íoctha de bhlianachtaí ceannaigh (más ann dóibh) ar cuntas an roimh-íoca a dineadh fén gCuid seo den Acht so leis an gCumann no leis an gcólucht diontaobhaithe a chéad-fhág an éarlais ag an mBanc, íocfar é leis an gCumann san no leis an gcólucht san diontaobhaithe go dtí go n-úsáidfidh Coimisiún na Talmhan an éarlais ar a mhalairt de chuma no go dtí go n-aisíocfar é i bpáirt no go hiomlán leis an gCumann no leis an gcólucht diontaobhaithe fé sna forálacha so a leanas, eadhon:— [EN] Gníomhaireacht Airgeadais Tithíochta Bunaithe mar chomhlacht faoi úinéireacht an stáit i 1982, tugann an Ghníomhaireacht airgead ar iasacht do na húdaráis tithíochta agus deagraíochtaí tithíochta deonacha i ndáil le tithe agus cúrsaí a bhaineann le tithe. Tiomsaíonn an Ghníomhaireacht cistí ó na margaí caipitil in Éirinn agus thar lear de réir struchtúr agus costas a thagann le riachtanas an chustaiméara. I measc na scileanna a chuireadh le rannpháirtíocht ar Bhord na Gníomhaireachta tá mion-eolas ar airgeadas údarás áitiúil; tithíocht, an earnáil dheonach-thithíochta agus comhar-thithíochta ach go háirithe; eolas ar airgeadas tithíochta go hidirnáisiúnta; nó taithí bhaincéireachta nó airgeadais. [EN] (3) Is dleathach don Aire, ach toiliú an Aire Airgeadais do bheith aige chuige sin, íoc do dhéanamh leis an gCuideachtain o am go ham, amach as airgead ar n-a sholáthar ag an Oireachtas, sna suimeanna san is ceart dar leis an Aire d'íoc leo chun go bhféadfaidís ceangaltais, ar n-a ndéanamh ag an Aire fén alt so, do chólíonadh. [EN] (2) Ar an Aire Airgid dfháil deimhnithe ar bith fén bhfo-alt san roimhe seo féadfaidh méid nách mó ná an méid a bheidh luaidhte sa deimhniú san do roimh-íoc do réir an ailt seo amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas. “(1) Faoi réir na teorann a forchuirtear le fo-alt (2) den alt seo, féadfaidh an tAire, as airgead a sholáthrós an tOireachtas, deontais de pé méideanna a chinnfeas an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, d'íoc leis an mBord ó am go ham i leith na gcaiteachas faoina raghaidh an Bord faoi alt 19 (a bhaineas le trialacha agus taighde ag an mBord maidir le móin agus táirgí móna) den Acht seo. (4) Le rialacháin a dhéanfidh Coimisiún na Talmhan mar gheall ar mhóin a fhanfidh dílsithe ionta fén alt so féadfar, más oiriúnach le Coimisiún na Talmhan é, a shocrú go ndéanfidh na daoine go mbeidh údarás acu uatha chun móin do bhaint ar ghabháltas fé sna rialacháin sin pé suimeanna is dó le Coimisiún na Talmhan a bheith réasúnta díoc le ceannathóir an ghabháltais mar mhóin-chíosanna. [EN] (3) Más mó an chuid den deontas talmhaíochta is iníoctha fén Acht so le comhairle chontae ná an méid is gá chun gach liúntas príomhdha, liúntas fostaíochta, agus liúntas foirlíontach do thabhairt is gá don chomhairle sin do réir an Achta so do thabhairt uatha agus chun na n-íocaíocht (más aon cheann é) d'íoc is gá don chomhairle sin do réir an Achta so no do réir ailt 50 d'Acht 1898, mar do bheirtear feidhm do leis an Acht so, d'íoc le comhairlí bailecheanntair, déanfar an chuid sin den deontas talmhaíochta is iníoctha amhlaidh leis an gcomhairle sin do laigheadú go dtí an méid is gá amhlaidh chun na liúntas san uile do thabhairt. (3) Beidh comhacht ag Coimisi�n na Talmhan chun r�iteach do dh�anamh ar gach ceist a bhainfidh le c�rsa� uisce, draenacha agus banc�nachta�, agus le n-a nglana agus le n-a gcoinne�il suas, agus chun cirt, oblag�id� agus freagarthachta� gach duine ina dtaobh do mh�ni� no do leaga amach. [EN] (4) Na tagairtí atá san Acht seo d'aon ghníomh a dhéanamh trí chraoladh teilifíse nó fuaim-chraoladh arna dhéanamh ag Radio Éireann a ghlacadh is tagairtí iad don ghníomh sin a dhéanamh tríd an gcraoladh a ghlacadh— (7) Déanfaidh an tÚdarás, le toiliú an Aire agus an Aire Airgeadais, cibé meastacháin ar ioncam agus caiteachas a cheanglaítear a ullmhú faoi fho-alt (1) nó achoimre orthu, a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin arna choimeád ag an Údarás. (3) Déanfaidh comhairle contae Bhaile Atha Cliath, chó luath agus is féidir é tar éis deireadh gach bliana airgeadais áitiúla chríochnóidh d'éis teacht i bhfeidhm don Acht so, íoc le Bárdas Bhaile Atha Cliath sa chion san, den chostas bhainistí (mar a mínítear san sa chéad fho-alt ina dhiaidh seo den alt so) sa bhliain airgeadais áitiúil sin, go mbeidh idir é agus méid iomlán an chostais bhainistí sin an cothrom céanna bheidh idir suim méideanna na luachálanna, ar mhaoin ionrátuithe i gcontae Bhaile Atha Cliath, a bheidh i bhfeidhm fé sna hAchtanna Luachála sa bhliain airgeadais áitiúil sin agus iomlán suimeanna méideanna na luachálanna, ar mhaoin ionrátuithe i gcontae-bhuirg Bhaile Atha Cliath agus i gcontae Bhaile Atha Cliath fé seach, a bheidh i bhfeidhm mar adubhradh. [EN] (2) Beidh feidhm maidir le fodhlithe a athróidh an séasúr coiscthe bliantúil do pholláin ag na forálacha atá leagtha amach sa Chúigiú Sceideal a ghabhann leis an Acht seo. (a) i ngach cás ná beidh méid an riaráiste sin a gheobhfar amach amhlaidh níos mó ná trí oiread méide bliantúil na dtráthchoda san, beidh an riaráiste sin iníoctha na tráthanna san ordóidh Coimisiún na Talmhan le rialacháin, agus 11 de 1931), ordachán do thabhairt, maidir le cladhphort láithreach a gcuirfear dualgais deisiúcháin agus chothabhála ina thaobh ar na Coimisinéirí fán Acht so, pé acu de bhuaidh orduithe aistrithe nó ar shlí eile é, chun bannaí talún díoc nó daisíoc leis an Iontaobhaí Poiblí, beidh feidhm agus éifeacht ag pé ceann de na forála so leanas is infheidhme, sé sin le rá:— 2 de 1930 ), atá dílsithe nó á dhílsiú i gCoimisinéirí na nOibreacha Poiblí in Éirinn nó in údarás áitiúil nó curtha nó á chur faoina gcaomhnóireacht sin nó a bhfuil ordú buanchoimeádta déanta nó á dhéanamh ina thaobh faoin Acht sin. —(1) Gan dochar ná díobháil dfhorálacha an Achta so agus mara n-éilíonn an có-theács ní éigin eile, déanfar gach luadh no tagairt, do sna Coimisinéirí Breithiúntais no do Choimisinéirí Coimisiún Talmhan na hÉireann no déinne acu, in aon Acht no Ordú le n-a mbaineann an t-alt so, déanfar é do léiriú agus beidh éifeacht aige mar luadh no tagairt don Choimisinéir Bhreithiúntais a ceapfar fén Acht no don Bhreitheamh a bheidh ag có-líona a oifige sin de thurus na huaire no do sna Coimisinéirí, no don méid céanna Coimisinéirí, a ceapfar fén Acht so, peca is gá sa chás. (3) (a) Íocfar le cimeádaí tighe lóin, ar an gcóiríocht a sholáthróidh sé do réir an Achta so, na praghsanna a bheidh ceaptha de thuras na huaire le rialacháin a dhéanfidh an tAire le cead an Aire Airgid. Tabharfidh Coimisiún na Talmhan do Chlárathóir na dTeideal cóip den liost deiridh sin maraon le mapa ag taisbeáint aon ghabháltais atá ar an liost san agus le n-a mbaineann an t-alt san 28, agus féadfidh an clárathóir ansan an duine a bheidh ainmnithe sa liost deiridh mar dhuine a chítar do Choimisiún na Talmhan a bheith i seilbh an ghabháltais mar thionónta, no atá ainmnithe ag Coimisiún na Talmhan chun an tionónta dionadú, do réir mar bheidh, do chlárú mar únaer an ghabháltais, fé réir a luaidhtear i bhfo-alt (1) den alt so agus fé réir aon chearta no cothroma a thagann as an leas atá dílsithe ann de bhua an Achta so, eadhon, greamú ar an leas a bhí ag an tionónta roimhe sin sa ghabháltas no a thagann ar aon tslí eile as an leas san a bhí ann roimhe sin, agus ar gach slí eile mar a foráltar leis an Local Registration of Title (Ireland) Act, 1891, agus leis na hAchtanna le n-a leasuítear an céanna. [EN] tá leis an abairt “oifigeach inphinsin” an bhrí atá léi i míreanna (a) agus (b) dalt 42 den Acht Rialtais Áitiúla, 1925 ( Uimh. 5 de 1925 ), ach foluíonn sí oifigeach a thug a chuid aimsire go léir do sheirbhís cheann amháin no níos mó de choistí no de chó-choistí a ceapadh chun gach críche no aon chríche den Agriculture and Technical Instruction (Ireland) Act, 1899, dainneoin ceapachán an oifigigh sin no gach ceann no aon cheann dá cheapacháin do bheith ion-athnuaidhte go tréimhsiúil; —Chun deireadh a chur le hamhrais, dearbhaítear leis seo, i gcás na comhaltaí dúdarás áitiúil a chur as oifig faoi Chuid IV dAcht 1941, go mbeidh gach duine, ba chomhalta de bhuaidh ainmniúcháin ón údarás sin, díreach roimh an gcur as oifig, dfhochomhlacht do réir bhrí ailt 52 dAcht 1941, arna scor de bheith ina chomhalta den fho-chomhlacht ar an údarás áitiúil a chur as oifig. 5A.—Tá na caiteachais a thabhóidh an Fheidhmeannacht iníoctha, le ceadú an Aire, a mhéid a cheadóidh an tAire Airgeadais é, iníoctha as airgead a sholáthróidh an tOireachtas.”. —(1) Beidh feidhmeanna Bhardas Bhaile Átha Cliath i ndáil le bóthar poiblí a dhéanamh, a chothabháil agus a fheabhsú agus aon fheidhmeanna eile a ghabhann leis sin faoi na hAchtanna Rialtais Áitiúil, 1925 go 1985, faoi na hAchtanna um Thrácht ar Bhóithre, 1961 go 1984, agus faoi aon achtachán eile, arna n-aistriú chun an Choimisiúin a mhéid a bhainfidh siad leis an Lár-Limistéar Cathrach. (2) Gach duine bheidh, díreach roimh thosach feidhme an Achta so, ina chonnrathóir oifigiúil do ceapadh fé Acht 1925 chun crícheanna an Achta san tiocfa sé chun bheith agus beidh sé, ar dháta thosach feidhme an Achta so, ina chonnrathóir oifigiúil chun crícheanna an Achta so agus tuigfear gur ceapadh é chun bheith ina chonnrathóir oifigiúil den tsórt san fén Acht so ach san amhail ar an dáta agus don earra agus in aghaidh na tréimhse agus ar na téarmaí gur amhail air, di, ina haghaidh agus ortha do ceapadh é fé Acht 1925. (4) Gach rialach�n agus gach ord� a dh�anfaidh an tAire faoin Acht seo, seachas ord� faoi alt 1 (2) n� ord� ceannaigh de r�ir br� alt 55 den Acht seo, leagfar � faoi bhr�id gach Teach den Oireachtas a luaithe is f�idir tar �is a dh�anta agus, m� dh�anann ceachtar Teach acu sin, laistigh den l� is fiche a shu�fidh an Teach sin tar �is an rialach�n n� a t-ord� a leagan faoina bhr�id, r�n a rith ag neamhni� an rialach�in n� an ordaithe, beidh an rialach�n n� an t-ord� ar neamhn� d� r�ir sin ach sin gan dochar do bhail�ocht aon n� a bheidh d�anta roimhe sin faoin rialach�n n� faoin ord�. Liosta de Bharúntachtaí

Seo a leanas liosta de bharúntachtaí na hÉireann. Fo-aonaid de chuid na gcontaetha ba ea iad, go formhór cadastrach ach le roinnt feidhmeanna riaracháin roimh an "Local Government (Ireland) Act 1898.
Liosta deiridh.
I ndeireadh na dála, tá 331 barúntacht sa liosta, le hachar ar an meán de 255 km2, mar sin, 10 nó 11 barúntacht an chontae. Feictear freisin an uimhir 273, má thugtar le chéile na leath-bharúntachtaí.
D'aon turas, bhíodh gach áit in Éirinn laistigh de bharúntacht amháin. Idir an dá linn, ámh, tá limistéar bardasach na gceithre cathracha agus stádas barúntachta acu sa bhliain 1898 tar éis leathadh sna barúntachtaí thart timpeall orthu. Roimh an mbliain 1898, laghdaíodh na barúntachtaí that timpeall Chathair Átha Cliath agus an chathair féin á leathadh. Ach faightear anois talamh atá laistigh idir na bhun-bharúntachtaí agus an chathair. Go suntasach, tá Barúntacht Bhaile Átha Cliath go iomlán anois laistigh de Bharúntacht Chathair Átha Cliath, ach fós ar leith.
Tugtar dátaí cruthuithe de ghnáth le cuimsí íochtair nó uachtair:
Iar-bharúntachtaí.
Tá ainmneacha na mbarúntachtaí díothaithe is déanaí caomhnaithe ina gcomharbaí. Mar shampla, roinneadh Mása Ríona ina Íochtarach agus Uachtarach, agus cumascadh "Cois Abha Móire" agus "Cois Bhríde" i gCois Abha Móire agus Cois Bhríde.
De réir "Municipal Corporations (Ireland) Act 1840", scaradh roinnt Líbeartaí óna "counties corporate", agus foráladh "Counties and Boroughs (Ireland) Act 1840" go ndéanfaí barúntachtaí astu go dtí go gcuirfeadh i mbarúntachtaí reatha iad. Tharla seo idir go tapaidh, go mall agus ar chur ar bith i dtrí chás: barúntachtaí Corcaigh, Gaillimh agus Droichead Átha i gContae Lú. Ar thaobh na Mí, taobh ó dheas den Bhóinn, cumascadh an talamh ann le Damhliag Íochtarach.
D'fhéadfadh é gurbh í leath-bharúntacht "Varbo", a fheictear idir Triúcha an Aicme agus Corca Dhuibhne ar léarscáil den Suirbhé na Deasmhumhan don bhliain 1598, ná tríocha céad Uí Fhearba, agus ann caisleán agus críocha Lios Troim agus an Bhaile Nua. CUID IV. Feidhm an Achta Rialaithe agus an Achta Rialaithe Leasaithigh maidir le Comhaltaí d'Fhoireann Thithe an Oireachtais agus Leasuithe ar na hAchtanna sin. 101 .— Maidir le foráil in aon reacht nó Acht, seachas Acht den Oireachtas, a fhanfaidh i ngníomh tar éis an tAcht seo a achtú, más rud é, maidir le feidhm a chomhlíonadh faoin Acht seo nó maidir le haon rialacháin, caighdeáin, cóid chleachtais, treoirlínte, iarrataí nó ordacháin arna ndéanamh nó arna n-eisiúint faoin Acht seo— [EN] [EN] (2) Is é a bheidh sa teorainn díolúine ioncaim a bheidh i bhfeidhm ar dháta luachála an méid a gheofar trí £20,000 a iolrú ar an treoiruimhir praghsanna do thomhaltóirí a bhaineann leis an dáta luachála sin agus tríd an iolrach a roinnt ar an treoir-uimhir praghsanna do thomhaltóirí a bhaineann leis an dáta luachála arb é an 5ú lá dAibreán, 1983, é. D'ainneoin éinní atá i mír 9 den Sceideal so, má thógann údarás pleanála ceanntair le hordú dílsiúcháin talamh a bheidh, ina aonar no maraon le talamh eile, fé bhlianacht cheannaigh no fé íocaíocht in ionad cíosa no fé shuim bhliantúil eile (nach ní ná fuil ann ach cíos fé chonnradh thionóntachta) is iníoctha le Coimisiún Talmhan na hÉireann, tiocfaidh an t-údarás san chun bheith agus beid, ón dáta ar a ndílseofar an talamh san ionta leis an ordú dílsiúcháin sin, freagarthach in íoc na suime bhliantúla san, no an cheana san di ranndáilfidh Coimisiún Talmhan na hÉireann ar an talamh san, fé is dá ndeineadh únaer an tailimh sin é d'aistriú chun an údaráis sin ar an dáta san. 23. —(1) Féadfaidh an tAire Leasa Shóisialaigh, le toiliú an Aire Airgeadais, rialacháin a dhéanamh chun liúntais a íoc as airgead a sholáthróidh an tOireachtas le tionóntaí teaghaisí, is teaghaisí lena mbaineann alt 8 (1), arbh ábhar cruatain dóibh thairis sin méaduithe ar chíosanna a dteaghaisí. [EN] Uimhir 7/1982: AN tACHT UM AN gCOMHCHISTE IDIRNÁISIÚNTA DO THRÁCHTEARRAÍ, 1982
Ar Aghaidh (AN SCEIDEAL AN COMHAONTÚ CHUN AN COMHCHISTE DO THRÁCHTEARRAÍ A BHUNÚ)
Uimhir 7 de 1982
AN tACHT UM AN gCOMHCHISTE IDIRNÁISIÚNTA DO THRÁCHTEARRAÍ, 1982
ACHT DO CHEADÚ TÉARMAÍ CHOMHAONTÚ IDIRNÁISIÚNTA CHUN CISTE A BHUNÚ AR A dTABHARFAR AN COMHCHISTE DO THRÁCHTEARRAÍ AGUS A SÍNÍODH THAR CEANN AN STÁIT AN 24ú LÁ D'FHEABHRA, 1981, AGUS DO DHÉANAMH SOCRÚ I dTAOBH NITHE (LENA nÁIRÍTEAR ÍOCAÍOCHTAÍ) A BHAINEANN LEIS AN gCOMHAONTÚ SIN [22 Bealtaine, 1982]
ciallaíonn "an Comhaontú" an comhaontú idirnáisiúnta a rinneadh sa Ghinéiv an 27ú lá de Mheitheamh, 1980, chun ciste a bhunú ar a dtabharfar an Comhchiste do Thráchtearraí agus a síníodh thar ceann an Stáit an 24ú lá d'Fheabhra, 1981, agus a bhfuil an téacs de leagtha amach sa Sceideal a ghabhann leis an Acht seo;
ciallaíonn "an Ciste" an Ciste atá le bunú leis an gComhaontú;
Téarmaí an Chomhaontaithe a cheadú.
2. —Ceadaítear leis seo téarmaí an Chomhaontaithe.
3. —(1) Tiocfaidh na fo-ailt ina dhiaidh seo den alt seo i ngníomh an lá a thiocfaidh an Comhaontú i bhfeidhm, de bhun Airteagal 57 den Chomhaontú sin.
(2) Íocfaidh an tAire as an bPríomh-Chiste nó a thoradh fáis, mar shuibscríobh le haghaidh scaireanna sa Chiste a eiseofar faoi Airteagal 10, 11 nó 12 den Chomhaontú, méid nach mó, nó méideanna nach mó san iomlán, ná £1,000,000.
(3) Féadfaidh an tAire as airgead a sholáthróidh an tOireachtas—
(a) ranníoc tosaigh de cibé méid is cuí leis a dhéanamh faoi Airteagal 13 den Chomhaontú leis an gcuntas, agus chun a úsáide sa chuntas, dá ngairtear an "Dara Cuntas" sa Chomhaontú,
(b) tar éis féachaint don athbhreithniú deireanach a rinneadh de bhun agus de réir an Airteagail sin 13, rannaíocaí de cibé méideanna is cuí leis a dhéanamh ó am go ham leis an gcuntas sin, agus chun a n-úsáide sa chuntas sin.
(4) (a) Féadfaidh an tAire le hordú ráthaíochtaí a thabhairt a cheanglaítear a thabhairt le hAirteagal 14 den Chomhaontú mar gheall ar gur comhalta an Stát d'eagraíocht idirnáisiúnta tráchtearraí atá comhlachaithe leis an gCiste.
(b) Airleacfar as an bPríomh-Chiste nó a thoradh fáis airgead a cheanglaítear ar an Aire a íoc faoi chomhair suimeanna a thiocfaidh chun bheith iníoctha aige ar scór ráthaíochta a thabharfar le hordú faoin bhfo-alt seo.
(c) I gcás nach mbeidh iomlán an airgid nó aon chuid den airgead a airleacfar faoin bhfo-alt seo aisíoctha leis an Aire laistigh de thréimhse cúig bliana ó dháta an airleacain, déanfar an méid a bheidh gan íoc amhlaidh a aisíoc leis an bPríomh-Chiste as airgead a sholáthróidh an tOireachtas.
(5) Chun críocha íocaíochtaí faoi fho-alt (2) den alt seo, féadfaidh an tAire, de réir Airteagal 11 (3) den Chomhaontú, nótaí gealltanais neamhúsmhara de chuid an Stáit a bhunú agus a eisiúint chun an Chiste agus déanfar aon íocaíochtaí thar ceann an Stáit i leith nótaí den sórt sin a íoc as an bPríomh-Chiste nó a thoradh fáis.
(6) I gcás ina mbeartófar ordú faoin alt seo a dhéanamh, leagfar dréacht den ordú faoi bhráid gach Tí den Oireachtas agus ní dhéanfar an t-ordú go dtí go mbeidh rún ag ceadú an dréachta rite ag gach Teach díobh.
Airgead a gheobhaidh an Stát faoin gComhaontú a dhiúscairt.
4. —Déanfar aon airgead a gheobhaidh an Stát ón gCiste de réir na socruithe atá leagtha amach sa Chomhaontú a íoc leis an Aire agus a chur chun tairbhe don Státchiste de réir mar a ordóidh an tAire. —Beidh ag na Breithimh Chuarda comhachta ceangail, stop, garnisé, idirphléideála, agus gach comhacht (maraon le comhacht chun glacadóir do cheapa) fé bhun aon údaráis a dílsíodh no a haistríodh dóibh no is infheidhmithe acu. [EN] Má tá cuid den ghabháltas ar seilbh ag an tionónta agus go bhfuil an chuid eile dhe ar seilbh ag fo-thionónta no fo-thionóntaí, déanfar an chuid atá ar seilbh ag an tionónta d'áireamh mar ghabháltas fé leith agus é ar seilbh ar an gcuid chion-roinnte sin den chíos is iníoctha as an ngabháltas go léir a chinnfidh Coimisiún na Talmhan (ach gan an Coimisinéir Breithiúntais d'áireamh ortha) agus áireofar an tionónta mar thionónta don chuid sin agus áireofar a bhfuil den chuid eile den ghabháltas ar seilbh ag aon fho-thionónta, áireofar é mar ghabháltas fé leith agus é ar seilbh ar an gcíos is iníoctha as an bhfo-thionóntacht, agus áireofar an fo-thionónta mar thionónta dho. AGUS DE BHRÍ go bhfuil Coimisinéirí Chuan Phort Láirge agus Bardas Phort Láirge tar éis comhaontú go scoirfeadh an ranníoc bliantúil sin faoin alt sin 35 de bheith iníoctha ar dháta an Achta seo a rith agus go nurscaoilfí na Coimisinéirí Cuain ó gach oibleagáid chun íoctha aon riaráistí sna ranníocaí bliantúla a bheadh fágtha gan íoc an uair sin; 18. —(1) Clárathóir contae bheidh ag feidhmiú orduithe fheidhmiúcháin (seachas ordú chun seilbh tailte no áitreabh do thabhairt suas) do fuarthas ar agra Choimisiún na Talmhan no na mbeidh gearradh á dhéanamh aige fé bharántas do thug Coimisiún na Talmhan amach fé alt 28 den Acht Talmhan, 1933 , beidh sé de theideal aige, i dteanta gach comhachta eile bheidh dílsithe ann do réir dlí, an méid is inghearrtha fén ordú no fén mbarántas san do ghearradh tré ghabháil agus díol do dhéanamh, sa mhéid gur gá é, ar gach earra, ainmhí no áirnéis eile (pé duine gur leis iad) do gheobhfar ar na tailte ar a muirirítear no as a dtagann an t-airgead gur mar gheall ar fhaillí ina íoc do fuarthas an t-ordú feidhmiúcháin sin no do tugadh amach an barántas san. [EN] (5) Íocfaidh an tAire mar chúiteamh, amach as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, le húnaer aon ghnóthais iompair ar a gceanglófar trácht do ghlacadh agus do tharchur fén alt so, an luach saothair sin ar a gcó-aontófar le toiliú an Aire Airgeadais no, cheal có-aontuithe, ar a gcinnfear do réir forálacha déanfar le reacht.[EN] Gléasra gnóthas iompair doiriúnú. (2) Aon uair a dhéanann dhá cheardchumann nó níos mó iarracht ar chónascadh nó ar aistriú gealltanas a dhéanamh ó cheardchumann amháin go ceann eile agus go gcliseann ar an iarracht, féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, deontas, ina mbeidh cibé méid is cuí leis an Aire, a thabhairt do cheardchumann amháin nó níos mó de na ceardchumainn sin as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, i leith na gcaiteachas sin is deimhin leis a thabhaigh an ceardchumann sin, sa tréimhse dhá bhliain díreach roimh an gcliseadh, i gcúrsa nó in oirchill na hiarrachta cónasctha nó aistrithe sin. (2) D'ainneoin aon ní atá i bhfomhír (1), i gcás go bhfaighidh na Coimisinéirí le hordú dílseacháin talamh a bheidh, go haonarach nó i dteannta talún eile, faoi réir blianachta ceannaigh, íocaíochta in ionad cíosa, nó suime bliantúla eile (nach cíos faoi chonradh tionóntachta, agus sin amháin, a bheidh inti) is iníoctha le Coimisiún Talún na hÉireann, tiocfaidh na Coimisinéirí chun bheith, agus beidh siad, amhail ón dáta a ndílseofar an talamh dóibh leis an ordú dílseacháin, faoi dhliteanas an bhlianacht cheannaigh, an íocaíocht in ionad cíosa nó an tsuim bhliantúil, nó cibé cuid den chéanna a chionroinnfidh Coimisiún Talún na hÉireann, a íoc le Coimisiún Talún na hÉireann i leith na talún amhail is dá mbeadh an talamh aistrithe ag úinéir na talún chuig na Coimisinéirí ar an dáta sin. —Ar na comhachta a bheidh ag Coimisi�n na Talmhan f�n Acht so chun aon talamh nea-thion�ntuithe do cheannach, beidh comhacht chun aon phortach do cheannach mar sin chun m�in do shol�thar i gc�ir sealbh�ir� talmhan i gcomhursanacht an phortaigh sin, peca t� ceart portaig ag daoine uile seachas an t-�naera ann no n� fuil agus peca dineadh no n� dineadh roimh�oc f� sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh chun tailte ar a bhfuil an portach san do cheannach agus, m� dineadh, peca fuascladh � no n�r fuascladh. Ag feidhmi� na gcomhacht a tugtar f�n alt so tabharfidh Coimisi�n na Talmhan aire chuibhe do riachtanais� r�as�nta an �naera. measfar an réiteoir a bheith roghnaithe de réir fhorálacha an ailt sin ó phainéal réiteoirí a ceapadh faoi Chuid I d'Acht 1910 agus ar a raibh beirt daoine ar a laghad. —Chun an tAcht so do chur in �ifeacht f�adfidh an Ard-Chomhairle, le h-Ord�, p� oiri�nuithe is d� leo is riachtanach no is ceart do dh�anamh ar aon achtach�n, i dtaobh Ceannach Talmhan in �irinn, a ritheadh sarar ritheadh an tAcht so, maraon le hoiri�nuithe ar achtach�in a bhaineann le d�olach�in �st�it� f� mar is g� chun an c�anna do chur i mbaint le d�olach�in gabh�ltais� no paist� de thalamh nea-thion�ntuithe. [EN] (4) ní diúltófar d'aon iarratas den tsórt san maran dó le Coimisiún Talmhan na hÉireann lasmuich den Choimisinéir Breithiúntais no, ar athchomharc, maran dó leis an gCoimisinéir Breithiúntais go dtagann an talamh le n-a mbaineann an t-iarratas fé fhorálacha fo-alt (2) d'alt 7 den Phríomh-Acht no go bhfuil sé ag teastáil chun cumhangracht do laigheadú fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh; [EN] (2) Má bheartuíonn Coimisiún na Talmhan liost de ghabháltaisí dílsithe do leasú ar shlí seachas ar aontú na bpáirtithe, déanfaidh Coimisiún na Talmhan fógra do sheirbheail-sa tslí orduithe ar gach páirtí le n-a mbaineann, á rá go bhfuil beartuithe acu an leasú san do dhéanamh agus bhéarfaid do gach páirtí acu san caoi ar agóid do dhéanamh i gcoinnibh an leasuithe bheartuithe sin. 44 . 8. —Beidh feidhm ag na forálacha seo a leanas maidir leis na caiteachais a bheidh faoin Acht seo ar údarás tithíochta is comhairle contae 11. —(1) An chumhacht chun rialacháin a dhéanamh a thugtar don Aire le halt 13 den Phríomh-Acht ní bheidh feidhm aici i gcás rialacháin a dhéanamh á cheadú trádála, gnóthaí nó monaraíochtaí a sheoladh laistigh den aerfort. Féadfaidh an t-Aire um Airgead aon tsuim no suimeanna ná raghaidh thar an méid a údaruíonn Alt a hAon den Acht so do thabhairt amach, d'fháil ar iasacht ó aon duine no ó aon bhanc-bhárdas i Saorstát Éireann agus féadfaidh Banc na hÉireann í no iad do thabhairt ar iasacht don Aire um Airgead, ar chreidiúint na suime a údarófar mar sin; agus chun críche na hiasachta san féadfaidh an t-Aire um Airgead pé urúsanna ar a mbeidh an ráta úis sin agus a bheidh de réir na gcoiníollacha san i dtaobh aisig, fuascailte no aon ní eile is oiriúnach leis, do bhunú agus do thabhairt amach. —Gach ceart agus sochar atá ag Coimisinéirí Dhún Laoghaire no ag Coimisinéirí Dhúin Mhóir agus gach fiachas agus oblagáid atá ortha fé aon bhanna, connra, no có-aontú a dhin éinne le Coimisinéirí Dhún Laoghaire no le Coimisinéirí Dhúin Mhóir no a dhin aon chólucht acu san le héinne beid aistrithe láithreach tar éis rithte an Achta so, agus aistrítear iad leis seo, chun Coimisinéirí na nOibreacha Puiblí, agus as so amach féadfidh Coimisinéirí na nOibreacha Puiblí gach banna, connra, no có-aontú den tsórt san dfheidhmiú no féadfar an céanna dfheidhmiú ortha chó hiomlán agus dfhéadfadh Coimisinéirí Dhún Laoghaire no Coimisinéirí Dhúin Mhóir é fheidhmiú no chó hiomlán agus féadfí é fheidhmiú ar aon chólucht acu san dá mba ná rithfí an tAcht so. [EN] (2) Nuair a bheidh Coimisiún na Talmhan ag socrú i dtaobh oiriúnaíocht iarratasóirí fén alt so ní foláir dóibh deimhin a dhéanamh de go bhféadfid na hiarratasóirí sin an talamh d'oibriú agus go bhfuilid chun é sin do dhéanamh agus ná déanfid é dhíol, é chur ar cíos ná é shanna. 1947, Uimh. 28 . 40. —(1) Féadfaidh bord sláinte, ar iarratas ó chomhlacht a sholáthraíonn seirbhísí forais nó aon seirbhís cosúil nó coimhdeach le seirbhís a fhéadfaidh an bord sláinte a sholáthar, agus le toiliú an Aire, aon talamh a sholáthar don chomhlacht a shuífidh an comhlacht, chun sástacht an bhoird sláinte, a bheith ag teastáil chun feidhmeanna an chomlachta a chomlíonadh go héifeachtúil. (a) deimhneoidh Coimisiún na Talmhan i dtosach gach leathbhliana cadé an cion den airgead cheannaigh a sheasann don deifríocht idir méid iomlán na roimh-íocanna do rinneadh chun na gceart san do cheannach agus na praghsanna iomlána bheidh á n-íoc, no go mbeidh có-aontuithe iad díoc, de thurus na huaire ag lucht ceannuithe na gceart san o Choimisiún na Talmhan; [EN] (i) i gcás ina mbeidh an bhlianacht sin i riaráiste agus nach mó an méad is iníoctha amhlaidh le Coimisiún na Talún (dá ngairtear an méad sin sa mhír seo) ná an riaráiste sin, chun nó mar chabhair chun an riaráiste sin a ghlanadh, (10) (a) Féadfaidh rialacháin faoi fho-alt (2) a fhoráil go ndéanfar aon tagairt do bhord sláinte san Acht seo (seachas in ailt 13, 14, 16, 17, 22 agus 23) nó in aon achtachán eile a fhorléiriú mar thagairt a fholaíonn tagairt do bhord ospidéal réigiúnach. [EN] (d) beidh feidhm maidir leis an gcomhlacht ag rialacha 6, 7, 10, 13, 14 (2), 15 agus 18 go 32 atá leagtha amach sa Dara Sceideal agus chun na críche sin forléireofar mar thagairt don chomhlacht aon tagairt den bhord sna rialacha sin. (a) suimeanna bliantúla agus suimeanna breise is iníoctha ag ceannuitheoirí gabháltas go dtuigtear có-aontuithe ceannaigh chun a gceannuithe do bheith déanta fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh; agus (3) Más teaghaisí rialaithe an t-áitreabh, go hiomlán nó go páirteach (seachas áitreabh arna rialú faoi alt 2 (6) den Acht Srianta Cíosa (Leasú), 1967 ) tabharfaidh an Chúirt aird, nuair a bheidh an cíos comhlán á chinneadh aici, ar na srianta a dhéanann na hAchtanna Srianta Cíosa, 1960 agus 1967, a fhorchur ar na cíosanna a dhlífeadh tionóntaí áitribh den sórt sin a íoc. 18 de 1924), cléireach a scuir no a scuirfidh ina dhiaidh seo, de bhua an Achta san, de dhualgais do chó-líona do chó-líonadh sé roimhe sin maidir le hullamhú no athscrúdú liostaí de choisteoirí, beidh teideal aige chun cúiteamh dfháil ón mbord caomhnóirí no ón gcólucht da haistríodh no dá n-aistreofar (peca is gá sa chás) fiachaisí an bhúird sin, pé cúiteamh a shocróidh an tAire mar gheall ar chailliúint an tsochair oifige a gheibheadh sé roimhe sin ar son na ndualgaisí roimhráite sin uile agus fé seach no ar son pé dualgaisí acu gur scuir no go scuirfe sé diad do chó-líona. [EN] (3) Féadfar blianacht in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús nách cuid de bhlianacht athscrúduithe no an méid sin de bhlianacht athscrúduithe gur blianacht in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús é dfhuascailt i bpáirt no go hiomlán, tráth ar bith, tré íoc do dhéanamh, le Coimisiún na Talmhan no le Coimisinéirí na nOibreacha Puiblí in Éirinn (peca aca é), sa tsuim sin, ar n-a háireamh do réir rialacha dhéanfaidh an tAire Airgid, gurb í is luach, le linn an íoctha san, do sna tráthchoda bheidh gan íoc an uair sin den bhlianacht san in íoc riaráiste agus costaisí go n-ús no den chuid sin den bhlianacht athscrúduithe sin, no don pháirt sin de sna tráthchoda san a beifear ar aigne dfhuascailt amhlaidh. ansan agus i ngach cás den tsórt san beidh an tsuim bhliantúil, an tsuim bhreise, an t-ús ar an airgead ceannaigh, agus an bhlianacht cheannaigh alos an mhéid sin den roimh-íoc san a raghaidh, má cuirtear an luach caipitaluithe sin leis, thar trí mhíle púnt no thar cúig mhíle púnt (do réir mar bheidh) beid, dainneoin éinní atá i gCuid III den Acht Talmhan, 1933, iníoctha in iomlán ag an gceannuitheoir sin. (6) Ní íocfaidh údarás tithíochta deontas ná ní thabharfaidh sé aon chabhair eile, faoin alt seo, mura gcomhlíonfaidh an teach nó na hoibreacha is ábhar don deontas nó don chabhair, ar bheith críochnaithe dó nó dóibh, cibé coinníollacha, más ann, a chinnfidh an tAire ó am go ham chun críocha an ailt seo i ndáil le caighdeáin fhoirgníochta tithe agus an soláthar uisce, séarachais agus seirbhísí eile iontu. (2) (a) Féadfaidh cuideachta, le toiliú ón mBord roimh ré, cibé airgead (lena n-áirítear airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) a theastóidh uaithi chun freastal dá hoibleagáidí agus chun a dualgais a chomhlíonadh, a fháil ar iasacht go sealadach trí chomhshocraíochtaí le baincéirí. [EN] (2) Féadfaidh an tAire, le ceadú an Aire Airgeadais, méid a íoc leis an Údarás as airgead a sholáthróidh an tOireachtas chun críocha deontas faoi scéim agus chun aon riarachán a dhéanamh ar scéim nó chun críocha caiteachas réasúnach a bhaineann le scéim, i leith gach bliana airgeadais, ar méid é is comhionann le 7 faoin gcéad de ghlanfháltais sa bhliain sin i leith táillí ceadúnais teilifíse. (3) Isé fheidhmeoidh an dlighinse bronntar leis an alt so ar an gCúirt Chuarda ná an Breitheamh den Chúirt sin a bheidh ceaptha de thurus na huaire don Chuaird ina mbeidh comhnaí ar an té bheidh ag bunú na n-imeacht no, marab i Saorstát Éireann a bheidh comhnaí ar an duine sin, don Chuaird ina bhfuil Cathair Bhaile Atha Cliath. 23. —(1) I gcás gabháltas no paiste talmhan do sholáthar do cheannuitheoir chun an ghabháltais (dá ngairmtear an gabháltas bunaidh san alt so) do cheannuigh sé féin no éinne dá réimhshealbhadóirí i dteideal do mhéadú agus gan an gabháltas no an paiste do soláthruíodh amhlaidh do chódhlúthú leis an ngabháltas bunaidh, ní dleathach don cheannuitheoir sin (peca bheidh an gabháltas no an paiste sin agus an gabháltas bunaidh no ceachtar acu dílsithe ann no ná beidh) an gabháltas bunaidh ná an gabháltas no an paiste do soláthruíodh amhlaidh do dhíol ná dfho-chur ar cíos ná dfho-roinnt gan toiliú Choimisiún na Talmhan. Tar éis di bheith tamall ar liosta na n-easlán, d’[ógair an Coimisiún toradh na scrúdaithe míochaine a cuireadh ar iníon an ghearánaí sula ndeachaigh sí i mbun a poist a bheith ó bhail. (2) Le linn airleacain a dhéanamh faoi fho-alt (1) luafaidh an Taoiseach an t-airgead a bheidh le soláthar chun gníomhaíochtaí gach comhlachta chomh maith leis na seirbhísí coitianta a sholáthraíonn an Oifig a mhaoiniú. Uimhir 24/1948: AN tACHT TALMHAÍOCHTA (LEASÚ), 1948
24 1948
Uimhir 24 de 1948.
AN tACHT TALMHAÍOCHTA (LEASÚ), 1948.
ACHT DO LEASÚ NA n ACHT TALMHAÍOCHTA, 1931 GO 1944. [22ú Nollaig, 1948.]
ciallaíonn an abairt "Acht 1944" an t Acht Talmhaíochta (Leasú), 1944 (Uimh. 3 de 1944) ;
ciallaíonn an abairt "an Príomh-Acht" an tAcht Talmhaíochta, 1931 (Uimh. 8 de 1931) .
Fo-alt (1) d'alt 36 den Phríomh-Acht a leasú.
2. —(1) Déantar leis seo fo-alt (1) d'alt 36 den Phríomh-Acht, arna leasú leis an Acht Talmhaíochta (Leasú), 1941 (Uimh. 27 de 1941) , a leasú tuilleadh trí na focail "dhá phingin" a scrios sa dara háit ina bhfuilid, agus na focail "chúig pingne" a chur ina n-ionad.
(2) Gach gníomh agus ní a rinne comhairle chontae roimh thosach feidhme an Achta seo maidir le déanamh aon ráta don bhliain airgeadais áitiúil dar tosach an lú lá d'Aibreán, 1949, beid (má bhíonn méid an ráta thalmhaíochta ar áireamh sa mhéid a bheas le cruinniú tríd an ráta sin) chomh bailí éifeachtach agus dá mbeadh fo-alt (1) den alt seo i bhfeidhm an tráth a rinneadh na gníomhartha nó na nithe sin.
Costais taistil agus liúntais d'íoc le comhaltaí coístí talmhaíochta agus fo-choistí áirithe de na coistí sin.
3. —(1) Chun críocha an ailt seo beidh fo-chiste de choiste talmhaíochta ina fho-choiste formheasta den choiste sin más rud é, agus amháin más rud é, go ndearna an tAire—
(i) faoi fho-alt (4) d'alt 2 d'Acht 1944, a údarú costais d'íoc faoin alt sin 2 le comhaltaí an fhochoiste sin, nó
(ii) ar an gcoiste talmhaíochta dá iarraidh sin, a údarú íocaíochta a dhéanamh faoin alt seo le comhaltaí an fho-choiste sin.
(2) (a) Féadfaidh coiste talmhaíochta a chinneadh le rún gurb amhlaidh a dhéanfas gach coiste den tsórt sin, in ionad íoc, faoi alt 2 d'Acht 1944, as na costais taistil faoina raghaidh gach comhalta den choiste talmhaíochta sin nó d'fho-choiste formheasta den choiste talmhaíochta sin ag taisteal go dtí na cruinnithe agus ó na cruinnithe den choiste sin nó den fho-choiste formheasta sin a tionólfar tar éis an tAcht seo a rith, suim chinnte d'íoc le gach comhalta den tsórt sin, i leith gach cruinnithe den tsórt sin a fhreastalós sé in áit nach gaire ná chúig mhíle, de bhealach ar bith, dá ghnáth-áit chónaithe, in aghaidh gach míle a taistealófar idir an áit sin agus an áit chónaithe sin arna thomhas feadh an bhealaigh a ghabhfadh an comhalta sin de ghnáth.
(b) Féadfar rún a rithfeas coiste talmhaíochta faoi mhír (a) den fho-alt seo a chúlghairm tráth ar bith le rún eile ón gcoiste talmhaíochta sin.
(c) Ní bheidh éifeacht ag rún a rithfear faoi mhír (a) nó mír (b) den fho-alt seo go dtí go gceadóidh an tAire é.
(d) Faid a bheas rún i bhfeidhm a ndearna coiste talmhaíochta é a rith faoi mhír (a) den fho-alt seo, ní íocfaidh an coiste talmhaíochta sin, faoi alt 2 d'Acht 1944, na costais taistil faoina raghaidh gach comhalta den choiste talmhaíochta sin nó d'fho-choiste formheasta den choiste talmhaíochta sin ag taisteal go dtí cruinnithe agus ó chruinnithe an choiste thalmhaíochta nó an fho-choiste fhormheasta sin, ach, ina ionad sin, déanfaid íocaíochta le comhaltaí a fhreastalós na cruinnithe sin do réir téarmaí an rúin sin.
(3) (a) Má dhéanann comhalta de choiste talmhaíochta nó d'fho-choiste formheasta den choiste talmhaíochta sin cruinniú den choiste nó den fho-choiste formheasta sin d'fhreastal in áit nach gaire ná trí mhíle, de bhealach ar bith, dá ghnáth-áit chónaithe agus go mbeidh air, mar gheall ar an bhfreastal sin, bheith as baile ar feadh tréimhse leanúnaí nach lú ná trí huaire an chloig, ansin, faoi réir forál an fho-ailt seo, déanfaidh an coiste talmhaíochta sin (pé acu is gá nó nach gá don choiste sin, faoi alt 2 d'Acht 1944 nó faoi fho-alt (2) den alt seo (do réir mar bheas) íocaíocht leis an gcomhalta sin i leith an chruinnithe sin a fhreastal, agus más gá sin, ansin i dteannta na híocaíochta sin) liúntas arna ríomh do réir rialacha a húdaraítear leis seo don Aire a dhéanamh d'íoc leis an gcomhalta sin i leith na tréimhse sin.
(b) Na rialacha a dhéanfas an tAire chun críocha míre (a) den fho-alt seo, beidh foráil iontu á thoirmeasc ar choiste talmhaíochta liúntais d'íoc, i leith na tréimhse céanna, le duine is comhalta den choiste sin agus is comhalta freisin d'fho-choiste formheasta den choiste talmhaíochta sin.
(i) go mbeidh duine is comhalta d'údarás áitiúil, do réir bhrí ailt 67 den Acht Rialtais Áitiúil, 1946 (Uimh. 24 de 1946) , ina chomhalta freisin de choiste talmhaíochta nó d'fho-choiste formheasta den choiste talmhaíochta, agus
(ii) gur gá don údarás áitiúil sin, do réir fo-ailt (7) den alt sin 67, liúntas d'íoc leis an duine sin i leith tréimhse áirithe, agus
(iii) go mba ghá don choiste talmhaíochta sin, mura mbeadh an mhír seo, liúntas d'íoc, do réir míre (a) den fho-alt seo, leis an duine sin i leith na tréimhse sin,
ansin, ní íocfaidh an coiste talmhaíochta sin aon liúntas faoi mhír (a) den fho-alt seo leis an duine sin i leith na tréimhse sin.
(4) Is i scríbhinn a déanfar éileamh ar aon íocaíocht faoi fho-alt (2) nó fo-alt (3) den alt seo agus féadfaidh an tAire, más oiriúnach leis é, an fhoirm d'ordú a húsáidfear ag déanamh an éilithe sin.
(5) (a) Duine ar bith a dhéanfas nó a lamhálfas go ndéanfar ráiteas is eol dó a bheith bréagach chun íocaíocht d'fháil faoin alt seo dó féin nó do dhuine eile beidh sé ciontach i gcion faoin alt seo, agus ar a chiontú ann go hachomair dlífear fíneáil nach mó ná caoga punt a chur air nó, mar thogrós an Chúirt, príosúntacht ar feadh téarma nach sia ná bliain.
(b) Duine ar bith a ciontófar i gcion faoin alt seo beidh sé dícháilithe dá éis sin chun é a thoghadh nó chun bheith ina chomhalta de choiste talmhaíochta, nó de chomhlucht is údarás áitiúil chun aon cheann de chríocha na nAcht Rialtais Áitiúil, 1925 go 1946, arna leasú le haon achtachán a rithfear tar éis an tAcht seo a rith, nó de chomhairle arna bunú le dlí i leith contae nó contae-bhuirge nó de choiste do chomhairle den tsórt sin, agus beidh sé dícháilithe freisin chun bheith i seilbh oifige nó fostaíochta faoi choiste talmhaíochta nó faoi chomhlucht, comhairle nó coiste den tsórt sin adúradh.
(6) Na tagairtí atá in alt 17 agus i mír (d) d'fho-alt (1) d'alt 38 den Phríomh-Acht do na forála den Phríomh-Acht a bhaineas le híoc costas taistil le comhaltaí coistí, léireofar iad mar thagairtí a fholaíos tagairtí do na forála roimhe seo den alt seo.
Feidhm ag ailt 8, 9 agus 10 d'Acht 1944 maidir le hoifigigh áirithe do choistí talmhaíochta.
4. —Chun deireadh a chur le hamhras dearbhaítear leis seo go bhfuil feidhm, d'ainneoin aon ní atá i bhfo-alt (3) d'alt 43 den Phríomh-Acht, ag ailt 8, 9 agus 10 d'Acht 1944 maidir le duine—
(a) a ndearnadh, de bhuaidh an ailt sin 43, é d'aistriú go dtí coiste talmhaíochta agus a tháinig chun bheith ina oifigeach don choiste sin, agus
(b) is sealbhóir oifige faoi choiste talmhaíochta.
An tAcht Talmhaíochta (Leasú), 1941 , d'athghairm.
5. —Athghairmtear leis seo an tAcht Talmhaíochta (Leasú), 1941 (Uimh. 27 de 1941) .
Gearrtheideal, léiriú agus comhlua.
6. —(1) Féadfar an tAcht Talmhaíochta (Leasú), 1948 , a ghairm den Acht seo.
(2) Léireofar mar aon Acht amháin na h Achta Talmhaíochta, 1931 go 1944, agus an tAcht seo le chéile.
(3) Féadfar na h Achta Talmhaíochta, 1931 go 1948, a ghairm de na h Achta Talmhaíochta, 1931 go 1944, agus den Acht seo le chéile. [EN] (2) Más mó an cion den deontas talmhaíochta in aghaidh aon bhliana airgeadais áirithe is iníoctha le haon chomhairle chontae áirithe ná an méid is gá chun gach liúntas príomhdha agus liúntas fostaíochta do lomháil is gá don chomhairle sin do réir an Achta so do lomháil in aghaidh na bliana airgeadais sin agus chun na n-íocaíocht (más ann dóibh) d'íoc is gá don chomhairle sin do réir an Achta so no do réir ailt 50 d'Acht 1898, mar do bheirtear feidhm dó leis an Acht so, d'íoc in aghaidh na bliana airgeadais sin le comhairlí bailecheanntar, beidh éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:— Má tá cabhair uait gairmiúil le do airgeadais, tá muid ag baint úsáide as molta fada go mbeidh táille amháin pleanálaí airgeadais le coinbhleachtaí leasa a sheachaint. Má tá mar chomhairleoir díoc trí coimisiúin díolacháin, tá sé deacair a bheith cinnte go bhfuil sé nó sí roghnú táirgí airgeadais go bhfuil fearr duit. Is féidir íoc táille nach bhfuil ceangailte le díol laghdú coinbhleachtaí féideartha. 16. —(1) Chó luath agus is féidir é tar éis deireadh gach bliana airgeadais a chríochnóidh tar éis an Achta so do rith, fionnfaidh an tAire an méid cúitimh fén Acht so díoc sé sa bhliain airgeadais sin agus cuirfidh chun an Aire Riaghaltais Aiteamhail agus Sláinte Poiblidhe deimhniú ina luadhfar an méid do fionnadh amhlaidh. [EN] 48. —Nuair a dhéanfar leas léasach cláraithe a chomhshó faoi fhorálacha aon Achta ina dheontas feofheirme nó ina dheontas go suthaineacht, cuirfidh an Cláraitheoir nóta ar an gclár ar an modh forordaithe go ndearnadh an comhshó sin, agus déanfar socrú le rialacha ginearálta chun talamh a aistriú, tar éis an scrúdaithe fhorordaithe ar an teideal, ó chlár na n-úinéirí leasanna léasacha go clár na n-úinéirí talún ruílse, ach, go dtí go ndéanfar an t-aistriú sin, ní bheidh ag úinéir cláraithe an leasa léasaigh, faoi fhorálacha an Achta seo, aon teideal breise ná aon teideal eile chun na talún thar mar a bheadh aige dá mba rud é nár comhshódh an leas léasach amhlaidh. Teideal faoi Reacht na dTréimhsí [EN] (4) In iarratas ar bith fén alt san 44, marab ionann an cíos íocann an t-iarratasóir agus an cíos a cuirtear ar cosnamh leis an deontas no leis an léas fé n-a sealbhuítear an paiste tailimh le n-a mbaineann an t-iarratas san agus más dóich le Coimisiún na Talmhan, ag féachaint do chúrsaí uile an cháis, go ndearnadh an cíos díoc an t-iarratasóir díoc agus do ghlacadh in ionad an chíosa cuirtear ar cosnamh leis an deontas no leis an léas san, tuigfear gurb é an cíos do híocadh amhlaidh is cíos don phaiste thailimh sin chun crícheanna an iarratais sin. [EN] (2) I gcás gach cinn fé leith de dhá chólucht díochurtha no níos mó go n-aon chomharba amháin do bheith, díreach roimh an lá ceaptha, i seilbh comhachta, cirt, príbhléide, no údaráis maidir leis an éinní amháin agus comhachta, cirt, príbhléidí, no údaráis sin na gcólucht díochurtha san uile daistriú leis an alt so chun an chomharba san, ansan, má bhí na comhachta, na cirt, na príbhléidí, no na húdaráis sin infheidhmithe ag na cóluchta díochurtha san le chéile, is le chéile bheid ag an gcomharba san agus déanfaidh aon chomhacht, aon cheart, aon phríbhléid, no aon údarás amháin díobh, ach, má bhí na comhachta, na cirt, na príbhléidí, no na húdaráis sin infheidhmithe ag na cóluchtaí díochurtha san ar deighilt agus ar leithligh óna chéile, is go hiolartha bheid ag an gcomharba san agus is mar chomhachta, mar chirt, mar phríbh léidí, no mar údaráis ar leithligh óna chéile a bheid infheidhmithe ag an gcomharba san. Faoi na rialacháin seo, ní féidir leis an Aire an t-údarú seo a thabhairt faoi Alt 481(2) den Acht i dtaca le scannán ach amháin [EN] (d) má thárlann, i gcás bannaí talmhan d'aistriú fén alt so o éarlais urraíochta chun an chuntais choigeartuithe sin, go mbeidh an t-airgead a bheidh san éarlais urraíochta san níos mó ná an t-ús a bheidh fásta, ar na bannaí talmhan a haistreofar amhlaidh, o dháta a dtabhartha amach go dtí an lá deiridh chun díbhinní d'íoc ortha roimh an aistriú san, déanfaidh Coimisiún na Talmhan oiread den airgead san agus is có-mhéid leis an ús san d'aistriú chun an chuntais choigeartuithe sin, ach, má bhíonn an t-airgead a bheidh san éarlais urraíochta san ar có-mhéid leis an ús san no níos lugha ná é, beidh éifeacht ag na forálacha so leanas, sé sin le rá:— (8) Ní bheidh feidhm ag an alt seo i gcás athfheistiú ar bith mura mbeidh cead pleanála, a mhéid is gá sin, maidir leis an obair a rinneadh i gcúrsa an athfheistithe tugtha faoi na hAchtanna Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963 go 1998. Leanfaidh an Coimisiún de bheith ag iniúchadh caiteachas talmhaíochta, agus cur chuige riosca-bhunaithe á úsáid aige d’fhonn a áirithiú go ndíreofar sna hiniúchtaí ar na réimsí is mó riosca, i gcomhréir le prionsabal na hiniúchóireachta aonair. (d) más rud é, i ndeireadh an trí mhí sin no na tréimhse sin is sia ná san adubhradh, ná beidh an oblagáid sin curtha i leataoibh ag Coimisiún na Talmhan agus ná beidh an ceannuitheoir sin tar éis dul chun comhnaithe sa tigh comhnaithe sin, déanfaidh Coimisiún na Talmhan seilbh an ghabháltais no an phaiste sin, agus é saor agus glan o éileamh ar bith ón gceannuitheoir sin, d'éileamh agus do bhaint amach. [EN] (f) nuacht agus faisnéis a bhailiú agus a bheith rannpháirteach i seirbhísí nuachta agus cibé seirbhísí eile a chuideoidh le cuspóirí RTÉ, (3) Maran deimhin leis na Coimisinéirí Tuaithe, i dtaobh tionónta no dílseánaigh aon tailimh a háirmheofar i ndeimhniú a foillseofar fé fho-alt (1) den alt so, go mbeadh sé, ar an talamh san do thógaint go héigeanta, i dteideal a cheangal ar Choimisiún na Talmhan a chuid tailte ar fad dáireamh sa deimhniú san agus do thógaint agus gabháltas nua do sholáthar dó, déanfar, má éilíonn sé amhlaidh, an cheist i dtaobh ceca bheadh an tionónta no an dílseánach san i dteideal no ná beadh a chur síos chun a héistithe ag na Coimisinéirí Tuaithe (seachas baill an Bhínse Athchomhairc) agus beidh an bhreith do bhéarfaidh na Coimisinéirí Tuaithe sin ar an gceist sin tar éis na héisteachta san ina breith dheiridh fé réir an chirt athchomhairc sin do bheirtear leis an alt so agus fé n-a réir sin amháin. —Le toiliú an Aire Airgeadais, féadfaidh an tAire, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, deontais a thabhairt dúdaráis phleanála i leith aon cheann nó gach ceann dá bhfeidhmeanna faoin gCuid seo, lena n-áirítear deontais chun go nglanfar an caiteachas iomlán nó cuid den chaiteachas a bheidh tabhaithe acu— (a) na daoine a bhí, díreach roimh an 1ú lá de Lúnasa, 1950, i seilbh oifige mar chomhaltaí fostóirí, mar chomhaltaí daoine árachaithe (ainmnithe ceardchumainn) agus mar chomhaltaí daoine árachaithe (ainmnithe údarás áitiúla) den choiste bainistí, leanfaid, faoi réir aon fholúntas a tharlós de dheasca báis, éirí as oifig nó dícháilithe, de bheith i seilbh oifige mar chomhaltaí den tsórt sin go dtí lá an aistrithe, agus [EN] —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgid, ranníocanna nách mó ná na suimeanna luaidhtear anso ina dhiaidh seo do thabhairt ar feadh tréimhsí nách sia ná na tréimhsí luaidhtear anso ina dhiaidh seo dúdaráis áitiúla agus do chumainn mhaitheasa puiblí, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, mar chabhair chun íoctha na gcostas fé n-a ndeachadar chun tithe do chur ar fáil don lucht oibre agus do sclábhaithe talmhaíochta, sé sin le rá:— 7 de 1935), arna leasú le hachtacháin ina dhiaidh sin, má cruthaítear chun sástachta na gCoimisinéirí Ioncaim go bhfuil aon íle, dainneoin go gcomhlíonann sí aon choinníoll dá sonraítear sa mhíniú ar íleacha éadroma sna hailt sin, ina híle ar chóir, do réir a húsáide, í daicmiú le híleacha nach íleacha éadroma do réir an mhínithe sin, measfar nach íle éadrom an íle sin agus nach bhfuil sí inchurtha faoi mhuirear na ndleacht a forchuireadh leis na hailt sin. (2) Lasmuich de chás ina n-údaróidh an Coimisiún fén alt so é, ní íocfidh aon Bhanc Scair-shealbhach amach le héinne (seachas an Banc freagarthach) aon nóta bainc có-dhlúite nách é féin is Banc freagarthach ina thaobh. Seachnóidh an Coimisiún aistriú da leithéid sin. chomh fada agus ís féidir, má bhionn airgead nó sócmhainní insoinseáilte ar seilbh aige sna hairgid reatha atá ag teastáil uaidh. 72. —Féadfaidh an tAire scálaí costas uasta a ordú do thoghcháin a rialaítear le rialacha arna ndéanamh faoin Local Government (Application of Enactments) Order, 1898, agus ní raghaidh méid aon chostas a bhainfeas le haon toghchán den tsórt sin thar an méid a bheas socair i leith an toghcháin sin le pé ceann de na scálaí sin is iomchuí. Déanfar amach praghas ceannuigh an tsoláthair bhainne sin ina dhiaidh seo, mar a foráltar anso ina dhiaidh seo leis an gcó-aontú so, agus íocfidh an Cumann Ceannuitheach an praghas ceannuigh sin ina ocht dtráthchoda có-ionanna bliantúla a bheidh iníoctha sa tslí a taisbeántar anso ina dhiaidh seo maraon le hús simplí do réir ráta £5 10s. 0d. per cent. annum ar an méid a bheidh de thurus na huaire gan íoc agus urrófar íocaíochta na dtráthchuid agus an úis sin do sna Díoltóirí mar a luaidhtear anso ina dhiaidh seo. 45 .— (1) Féadfaidh an tÚdarás, faoi réir cibé coinníollacha is cuí leis, deontais a thabhairt d'údaráis iompair phoiblí nó do thríú páirtithe as airgead a sholáthróidh an tOireachtas, i leith bonneagar iompair phoiblí arna shannadh do na húdaráis sin nó do na tríú páirtithe sin faoi alt 44 a dhaingniú. 4. —(1) I dteanta na scrúduithe atá luaidhte in alt 8 den Solicitors (Ireland) Act, 1898, údaruítear do Chólucht Ionchorparuithe na Dlí agus ceangaltar ortha leis seo céad-scrúdú in abhar teangan na Gaedhilge (dá ngairmtear san Acht so céadscrúdú sa Ghaedhilg) agus dara scrúdú in abhar teangan na Gaedhilge (dá ngairmtear san Acht so dara scrúdú sa Ghaedhilg) do chomóra uair amháin ar a laighead gach bliain, agus bainfidh na forálacha atá san alt san 8 le gach scrúdú den tsórt san in abhar teangan na Gaedhilge sa tslí chéanna na mbainid leis na scrúduithe atá luaidhte san alt san ach amháin ná déanfidh ach scrúdóirí a bheidh ceaduithe de thuras na huaire ag an Aire Oideachais na scrúduithe sin in abhar teangan na Gaedhilge do stiúra, agus fós go n-ordófar agus go stiúrófar gach dara scrúdú sa Ghaedhilg i slí go gcuirfar in áirithe go mbeidh leor-eolas ar an nGaedhilg ag daoine go n-eireoidh leo sa scrúdú san. 24. -(1) Fé réir forálacha an Achta so agus dainneoin éinní atá in aon achtachán eile dílseoidh gach talamh fé thionónta pé áit ina luíonn sé agus gach talamh gan tionónta a luíonn in aon chontae ceanntracha cumhanga agus pé talamh gan tionónta atá suidhte in aon áit eile agus a fhógróidh Coimisiún na Talmhan, roimh an lá ceaptha, a bheith ag teastáil chun cumhangracht do leigheas no chun aith-dhíol tailimh fé thionónta do chur in usacht, dílseoid i gCoimisiún na Talmhan ar an lá ceaptha de bhua an Achta so, agus ar an bpraghas a socrófar fén Acht so no dá réir, fé mar a dhílseoidís maidir le modh a ndílsithe agus na nithe a thiocfaidh as, dá ndéanfí orduithe dílsiúcháin ina dtaobh fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh ar an lá ceaptha do réir connartha ceannaigh déanacha a dhéanfadh Coimisiún na Talmhan leis na daoine sin fé seach gur leo an leas is lú a bhaineas leis an talamh agus gur leas é is féidir a dhíol fé sna hAchtanna Talamh-Cheannaigh. —(1) Aistreofar chun an Bhainc Cuntas an St�tchiste at� i mBanc na h�ireann agus, d� r�ir sin, forl�ireofar mar thagairt� don Bhanc na tagairt� do Bhanc na h�ireann at� in ailt 10, 11, 13 agus 15 den Exchequer and Audit Departments Act, 1866. 87. —(1) Féadfaidh an tAire agus gach oifigeach don Aire go n-údarás chuige sin i scríbhinn ón Aire dul isteach in aon oifig leis an gCuideachtain gach tráth réasúnta agus gach leabhar, cuntas, agus scríbhinn a bheidh á gcoimeád ag an gCuideachtain san oifig sin diniúchadh ansan, agus beidh sé de dhualgas ar an gCuideachtain gach leabhar, cuntas, agus scríbhinn acu san do thaisbeáint, ar n-a iarraidh sin ortha, chun go n-iniúchfaidh an t-oifigeach san iad agus fós an có-fhreagarthas uile (le n-a n-áirmhítear cóipeanna de leitreacha i gcás gan iad féin do bheith ar fáil) a iarrfaidh an t-oifigeach san go réasúnta chun féachaint an fíor aon iontráil áirithe in aon leabhar, cuntas, no scríbhinn acu san no in aon chuntas cothromaíochta no cuntas do thug an Chuideachta don Aire fén gCuid seo den Acht so. [EN] 32. -Sá chás go ndineann únaer paiste de thalamh neathionóntuithe, atá dílsithe i gCoimisiún na Talmhan de bhua an Achta so, an céanna dúsáid agus do shaothrú mar ghnáthfheirm do réir slite cearta feirmeoireachta; ansan [EN] (3) Má dheineann Coimisiún na Talmhan gabháltas nách gabháltas fé chíos chúirte no cuid de dath-shealbhú fén alt so, ansan, chun a shocrú cadé an cúiteamh is iníoctha as an athshealbhú san, tuigfear gur cíos cúirte treas-théarma an cíos is iníoctha ag tionónta an ghabháltais sin le linn an ath-shealbhuithe sin agus socrófar an cúiteamh san dá réir sin. 82. —(1) Déanfaidh stiúrthóirí cumainn na cuntais bhliantúla maidir leis an mbliain airgeadais deiridh a leagan faoi bhráid an chumainn ag an gcruinniú ginearálta bliantúil. —Féadfaidh an Bord pé suimeanna a theastós uaidh chun soláthar a dhéanamh le haghaidh caiteachais reatha dfháil ar iasacht go sealadach trí chomhshocraíocht le baincéirí. Leanfaidh an Coimisiún de chaiteachas talmhaíochta a iniúchadh, ag úsáid cur chuige rioscabhunaithe chun a áirithiú go mbeidh a iniúchtaí spriocdhírithe ar na réimsí is mó riosca. [EN] (II) a mbeidh cead le haghaidh forbartha cónaithe faoi alt 26 den Acht Rialtais Áitiúil (Pleanáil agus Forbairt), 1963, tugtha ina leith go léir, an tráth a rinneadh an diúscairt, agus nach bhfuil deireadh leis an gcead sin, seachas diúscairt lena mbaineann mír (c), nó [EN] (b) má dhineann únaer no tionónta an tailimh fhaisnithe laistigh den aimsir orduithe agus ar an gcuma orduithe a éileamh ortha san do dhéanamh, soláthróidh Coimisiún na Talmhan don únaer no don tionónta san chó luath agus is féidir é gabháltas nua a bheidh chó hoiriúnach céanna don únaer no don tionónta san, agus nách lú a luach ná an talamh faisnithe, do réir tuairim Choimisiún na Talmhan ach gan an Coimisinéir Breithiúntais dáireamh ortha (gan dochar don cheart chun athchomhairc chun an Choimisineura Bhreithiúntais, agus ní bheidh dul thar a bhreith sin). (3) Má bhíonn comhaontú faoi fho-alt (2) den alt seo déanta ag údarás tithíochta i ndáil le teach, ní dhéanfaidh an t-údarás, gan dochar daon chumhacht eile toiliú a choimeád siar, i gcás nach féidir an teach a choimhthiú gan toiliú an údaráis, a dtoiliú a thabhairt leis an teach a choimhthiú mura mbeidh deimhniú mar a thuairiscítear i mír (c) den fho-alt sin tugtha acu i ndáil leis an teach nó mura mbeidh cinnte ag an Aire, i bhfeidhmiú a chumhachta faoi mhír (e) den fho - alt sin, go bhfuil na hoibreacha sonraithe críochnaithe go cuí. [EN] (II) má chríochnuíonn an tréimhse íocaíochta maidir leis an iostán san lá nach lá gála beidh tráthchuid iníoctha le Coimisiún Talmhan na hÉireann alos blianacht cheannaigh an iostáin i gceann na tréimhse íocaíochta san, tráthchuid go mbeidh idir í agus blianacht cheannaigh an iostáin an cothrom céanna bheidh idir an tréimhse dar tosach an lá gála deiridh sa tréimhse íocaíochta san agus dar chríoch deireadh na tréimhse íocaíochta san agus bliain, 7. —(1) Deintear sochar gach cumhnanta, coiníll agus có-aontuithe a bheidh le cimeád no le cólíona ag an léasaí no ag an gceadúnaí agus a bheidh in aon léas no ceadúnas talmhan le n-a mbaineann an tAcht so agus do deineadh no do deonadh fé Acht 1924 roimh an Acht so do rith, deintear leis seo é do shanna don Aire agus beidh sé infheidhmthe feasta ar agra an Aire. [EN] [EN] (4) Féadfaidh an tÚdarás cibé íocaíochtaí i leith caiteachas cothaithe agus taistil a chinnfidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, a dhéanamh le duine a fhreastalóidh os a chomhair mar fhinné. (4) Féadfaidh an tAire, roimh theacht i bhfeidhm don Acht so no chó luath agus is féidir é tar éis dó teacht i bhfeidhm, duine do cheapadh chun aon oifig chontae-bhainisteora chonganta bunuítear leis an Acht so no ceachtar d'oifigí Bhainisteora Chathrach Chonganta Bhaile Atha Cliath (nach oifig chun a gceaptar duine leis an Acht so) do shealbhú go dtí go gceapfar duine chun na hoifige sin do réir Acht na nUdarás nAitiúil (Oifigigh agus Fostaithe), 1926 (Uimh.