Ikiyaga cya Victoriya
Ikiyaga cya Victoriya ni kimwe mu biyaga bigaze afurika . ifite ubuso bungana na kilometero care na 59,947  ,    Ukurikije ingano, ikiyaga cya Victoriya nicyo kiyaga cya cyenda kinini ku isi ku mugabane wa Afurika, kirimo abagera ku kilometero 2,424 amazi.   Ikiyaga cya Victoriya gifite umuyaga udakabije muri Afurika. Ikiyaga gifite ubujyakuzimu bwa metero 40 m n'uburebure ntarengwa bwa metero  80 kugeza metero 84 .    Agace kayo kageraho abantu gafite kilometero 169,858.  Ikiyaga gifite inkombe za kilometero 7,142   hamwe nibirwa bigize 3,7% byuburebure. 

Agace kicyi kiyaga kagabanijwemo ibihugu bitatu: Kenya ifata 6 ku ijana na kilometero 4,100, Uganda 45 ku ijana na kilometero 31,000, na Tanzaniya 49 ku ijana na kilometero 33,700. 

Rufite amazina menshi yi ndimi zaho mukarere nka  Dholuo mu  Luganda; mu Kinyarwanda Ukerewe; [     Ikiyaga kibamo amoko menshi y’amafi ataba ahandi, nka cichilide . Amafi atera amagi, nka Nili perichi, yatumye amoko menshi y’icyorezo azimira .

Ubumenyi bwa geologiya

Hydrology na limnology 
Ikiyaga cya Victoriya cyakira 80 ku ijana by'amazi  kubera imvura ihangwa.  Ikigereranyo cyo guhumeka ku kiyaga kiri hagati ya 2.0 and 2.2 metero ku mwaka, hafi kabiri imvura igwa ahantu hi migezi .  Ikiyaga cya Victoriya cyakira amazi yacyo hiyongereyeho imigezi, ninzuzi nyinshi. Umugezi wa Kagera ni uruzi runini rutemba muri iki kiyaga, rufite umunwa ku nkombe y'iburengerazuba bw'ikiyaga. Ikiyaga cya Victoriya gitwarwa gusa n'umugezi wa Nili hafi ya Jinja, muri Uganda, ku nkombe y'amajyaruguru y'ikiyaga.  Mu murenge wa Kenya, inzuzi nini zikomeye ni Siyo, Nzoyiya, Yala, Nyando, Sondu Miriyu, Mogusi, na Migori .

Kwiyuhagira

Inyamanswa kavukire

Inyamaswa z’inyamabere

Reba kandi

Reba 

 Kugabanuka kurwego rwikiyaga cya Victoria Guhangayikishwa nibihugu bya Afrika yuburasirazuba
 Ingingo nshya ya siyanse Archived   kuri Uganda kurenga umurongo wemejwe kugirango amazi y’amashanyarazi atemba.
 Ingomero Zinyanja Ikiyaga cya Victoria Archived  
 Kamere Kamere ku kiyaga cya Victoria, hamwe na Konti yuburwayi bwo gusinzira hamwe na Tse-tse Fly (1920). TF Unwin Ltd, London; Ububiko bwibinyabuzima
 Video y'Ikiyaga cya Victoria
 Inzego z'umuryango w'Afurika y'Iburasirazuba: Ishirahamwe ry'uburobyi bw'ikiyaga cya Victoria
Ibidukikije