منتشر شده در (نسخه حاضر با نسخه منتشرشده در "عصر ایران" تفاوت‌هایی دارد. در اینجا لینک‌ها فع ال هستند و برخی عبارت‌ها را نیز بعد از انتشار در "عصر ایران" به متن او لیه افزوده‌ام) برای بسیاری از مردم، دولت آقای روحانی با هر دولت دیگری که می‌توانست به‌جای آن بر سر کار بیاید تفاوت قابل بیانی نداشت، چه برای آنها که با همین استدلال در انتخابات پیشین شرکت نکردند و چه برای آنها که تصو ری جز این داشته و لذا به آقای روحانی ر ی دادند ام ا بعدها از این کارشان پشیمان شدند. بر خلاف عموم هم‌وطنانم، برای من، این دولت با گزینه‌های دیگری که می‌توانستند به‌جای آن بیایند تفاوت‌های محسوس و قابل‌توج هی داشت و به‌همین دلیل، باوجود شد ت‌گرفتن بسیاری از مسایل‌ومشکلات جامعه در این دولت، از ر یی که به آن دادم پشیمان نیستم. از آنجا که "تفاوت‌های دولت روحانی برای من" در بستر "نگرش متفاوتم نسبت به چگونگی اصلاح جامعه" معنا پیدا می‌کنند، برای توضیح‌شان مجبورم مفروضاتم در این رابطه را به‌شکل مختصر (بدون ذکر جزییاتی که البته مهم هم هستند) بیان کنم: . راه اصلی بهبود جامعه "راه از پایین به بالا" و مهمترین مولفه‌های آن او ل، "افزایش سطح آگاهی و فرهنگ" (با تمرکز بر مسیولیت‌پذیری اجتماعی، گفتگو، تمرین کار جمعی، تفک رنق ادانه، ترویج مطالعه و کتابخوانی و امثال آنها) و سپس، "مطالبه‌گری مدنی" است. . فع الیت‌های فرهنگی - اجتماعی در سطح خرد (مثلا در مقیاس محل ه یا محل کار) نه‌تنها بی‌فایده نیستند، بلکه به‌مثابه گام‌های روبه‌جلویی بسیار ارزشمند و از بهترین و موث رترین کارهایی هستند که می‌توان و باید انجام داد. . رسیدن به مقصد (جامعه به‌سامان) "زمان‌بر" بوده و مستلزم "صبر" و حرکت "آهسته‌وپیوسته" است. در مقابل، راه‌های میان‌ب ری مانند آشوب، شورش و انقلاب، برای "بهبود جامعه" ظرفیتی ندارند. . بر اساس باورهای بالا، "انتخابات" به‌خودی‌خود و به‌تنهایی، مسیله خیلی تعیین کننده‌ای نیست. یعنی نه با "صرف شرکت‌کردن در آن و ر ی دادن به یک گزینه خاص" می‌توان به بهبود جامعه کمک شایانی کرد و نه می‌توان به فواید "تحریم انتخابات" دل خوش کرد. زیرا بر اساس مفروضات پیش‌گفته، اثرگذاری هر فرد در "به‌سامان‌شدن جامعه" به میزان مشارکت آهسته‌وپیوسته او در "فعالیت‌های فرهنگی - اجتماعی کوچک‌مقیاس (با ویژگی‌های پیش‌گفته) و مطالبه‌گری مدنی خردمندانه" وابسته است، چه به گزینه الف ر ی داده‌باشد، چه به گزینه ب ر ی داده‌باشد و چه در انتخابات شرکت نکرده‌باشد. بر اساس نگرشم نسبت به "راه و روش بهبود جامعه"، در دولت روحانی توانستم کارهای زیر را انجام دهم: . ت سیس با جمعی از دوستان به صورت هفتگی که تا شیوع بیماری کرونا حدود سال استمرار یافت. ( . ایجاد با مشارکت یکی از دوستان. در این کانال به‌مرور حدود سلسله‌نشست کتابخوانی استان را شناسایی و با خود همراه کردیم، به‌صورتی که از هر جمع کتابخوان یک نفر ادمین کانال شد و اط لاعیه‌ها و گزارش‌های برگزاری هر جلسه از هر سلسله‌نشست در آن منتشر می‌شد. این کانال که تا پیش از شیوع بیماری کرونا به‌مد ت بیش از یکسال فع الیت خوبی داشت، به محل ی برای گردهم‌آمدن بخشی از دغدغه‌مندان فرهنگی، مرو جان کتابخوانی و علاقه‌مندان به مطالعه تبدیل شد و بر رونق "نشست‌های کتابخوانی استان" افزود ( . ت سیس " " (غیررسمی و دوستانه) با مشارکت جمعی از فعالان این عرصه جهت هم‌فکری و هم‌افزایی در مورد این دغدغه مشترک. . ت سیس " " به‌ات فاق جمعی از دوستان فرهیخته و برگزاری "گفتگوهای هفتگی" در شهرکتاب کرمانشاه که تا پیش از شیوع کرونا به‌مد ت بیش از یک‌سال و با حضور فع ال حدود نفر از علاقه‌مندان در هر نشست برگزار می‌شدند. "افک" علاوه بر گفتگوهای عمومی هفتگی، تعدادی دوره فلسفی تخصصی نیز برگزار کرد. . دعوت از اندیشمندان برجسته کشور جهت ایراد سخنرانی مجازی در حوزه معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی که از میان آنها می‌توانم به دکتر همایون کاتوزیان، دکتر بیژن عبدالکریمی، دکتر رضا منصوری، دکتر مقصود فراستخواه، دکتر فرشاد مومنی، دکتر ناصر فکوهی و دکتر امیر ناظمی اشاره کنم. متن و صوت این سخنرانی‌ها در سایت " " (نشریه تحلیلی‌فرهنگی دانشگاه رازی) قابل دسترسی است. . تدوین طرح "نشست‌های جامعه‌محور گروه‌های آموزشی" در حوزه معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی و برگزاری مورد از این نوع نشست‌ها که گزارش آنها از طریق بخش " " نامه فرهنگ رازی قابل دسترسی است. این نشست‌ها، میزگردهایی هستند که گروه‌های آموزشی دانشگاه با حضور مسیولان ذیربط و نمایندگان گروه‌های اجتماعی مرتبط، درباره مسایل جامعه (با ت کید بر مسایل شهر و استان) برگزار می‌کنند. امیداست در آینده گروه‌های آموزشی بیشتری این نوع نشست‌ها را به صورت ماهیانه برگزار کنند. . اخذ حمایت مالی از سازمان برنامه‌وبودجه کشور جهت انجام یک طرح پژوهشی مسیله‌محور (در واقع تکمیل پژوهش گسترده‌ای درباره "اثربخشی پژوهش‌های فزآینده کشور" که در قالب رساله دکتری آغاز کرده‌بودم ام ا پس از دفاع از رساله، همچنان راه‌های نرفته بسیاری باقی مانده‌بود و تکمیل این پژوهش بعد از فارغ‌الت حصیلی بدون حمایت مالی به‌هیچ‌وجه برایم امکان‌پذیر نبود) با توجه به جو آکنده از بی‌اعتمادی و سوظن رایج در کشور نسبت به همه چیز و همه کس (که البته بی‌عل ت هم نیست) ، به شما خواننده گرامی حق می‌دهم که در نگاه او ل، این مورد را نوعی "رانت‌خواری" دیده و تصو ر کنید که تفاوت و فایده دولت روحانی برای من نسبت به عموم مردم این بوده که در این دولت با پارتی‌بازی توانسته‌ام "به‌اسم طرح پژوهشی" بر سر سفره رانت برای خودم جایی دست‌وپا کنم، ام ا اد عا می‌کنم چنانکه حوصله به‌خرج داده و به مقاله‌های منتشرشده از این طرح پژوهشی [ ] که به‌مثابه "گفتن واقعیت تلخ به اهل قدرت" هستند - نگاهی بیندازید، احتمالا دیدگاهتان تغییر خواهد کرد. . انتشار یادداشت‌های نق ادانه اجتماعی - فرهنگی (و گاهی هم سیاسی) متعد د در نشریات (اعتماد، نقدحال، آینده‌نگر، آوای کرمانشاه و غیره) و فضای مجازی (کانال‌های تلگرامی سخنرانی‌ها، شبکه توسعه، صدانت، نیلوفر، کانال شخصی خودم و غیره) [ ]. لااقل از دید خودم و بر اساس دیدگاهم نسبت به "راه‌وروش اصلاح جامعه" - که بیان شد - اقدامات بالا به‌مثابه گام‌های مفیدی بوده‌اند که به سهم خودم، به‌مدد پروردگار و با کمک برخی دوستان موف ق شده‌ام در مسیر بهبود جامعه بردارم. مسل ما آقای روحانی و دولتش در برداشته‌شدن این گام‌ها نقشی نداشته‌اند، از این نوع فع الیت‌ها استقبال نکرده‌اند و حت ی تحت استقرار دولتشان فضای مناسبی هم برای پرداختن به چنین اموری وجود نداشته‌است. علاوه بر این، در این دولت یکی از فعالیت‌های فرهنگی - اجتماعی که می‌خواستم برگزار کنم لغو شد. تفاوت دولت‌آقای روحانی برای من، ناشی از این است که می‌دانم تحت استقرار سایر دولت‌هایی که می‌توانستند به‌جای این دولت باشند، فضا بسیار بسته‌تر می‌بود و احتمالا سهم بسیار کوچکتری از اقدامات بالا را می‌توانستم انجام دهم. مهم‌تر از فع الیت‌های خودم، باز بودن نسبی فضا برای فع الیت اندیشمندان برجسته کشور است که اهم یت خیلی بیشتری دارد. در همان انتخابات پیشین هم که سعی می‌کردم سایرین را برای ر ی‌دادن به آقای روحانی متقاعد کنم، از او و دولتش توق عی بیش از این نداشتم. به سایرین ت کید می‌کردم که: "نمی‌گویم دولت روحانی آزادی، امنیت، عدالت و رفاه به‌همراه می‌آورد تفاوت مهم این است که در صورت استقرار دولت او و در مقام مقایسه با سایر گزینه‌های موجود، فضا برای پرداختن به فع الیت‌های فرهنگی - اجتماعی مساعدتر خواهد بود. همچنین، این تفاوت به خوبتر و خیرخواه‌تر بودن یا نبودن آقای روحانی ربطی ندارد مسیله این است که او به‌عنوان یک سیاست‌مدار در موقعیتی قرار گرفته که برای موفق‌تر عمل‌کردن در بازی قدرت، مجبور است با "کارت‌های به‌نسبت مردمی‌تری" (مانند آزادی بیان و امثال آن) بازی کند. این که از درون و در نی اتش واقعا چقدر طرفدار این نوع ارزش‌هاست نه مسیله ماست و نه قابل تشخیص". وقتی یک نفر (نگارنده) توانسته‌است این کارها را انجام دهد، اگر بخش قابل توج هی از مردم، به‌جای توق ف در "نق‌زدن" و "شکوه و گلایه‌کردن" تلاش می‌کردند از فرصت‌های موجود (هر چند اندک) برای برداشتن گام‌هایی روبه‌جلو در عرصه فع الیت‌های فرهنگی - اجتماعی و مطالبه‌گری مدنی استفاده کنند، چه تحو لاتی رخ داده‌بود و جامعه چه تغییراتی کرده‌بود. مسل ما ، از دید کسانی که در خصوص "راه‌وروش اصلاح جامعه" نگرش متفاوتی داشته و برای تلاش‌های فرهنگی - اجتماعی کوچک‌مقیاس ش نی ت و اثرگذاری چندانی قایل نیستند، دولت روحانی با هر دولت قابل تصو ر دیگری تفاوتی نداشته‌و با هیچ دولت احتمالی آتی نیز تفاوت محسوسی نخواهد داشت، همچنین برای کسانی که منتظر"قهرمان" یا "قهرمان‌هایی" (هر کسی غیر از خودشان، چه از میان دولت‌مردان و چه از نخبگان غیردولتی) هستند که جامعه را در مسیر گلستان‌شدن قرار دهند، مسایل‌ومشکلات‌جامعه را حل کنند و برایشان آزادی، امنیت، عدالت و رفاه به ارمغان بیاورند. با احترام به دیدگاه تمام کسانی که نگرش متفاوتی دارند، برای من، دولت روحانی (فارغ از خوب یا بد بودن او و اطرافیانش که اصلا مسیله من نیست) با سایر گزینه‌ها فرق داشت. به همین ترتیب، در انتخابات اخیر نیز به هر نامزدی که فکر کنم او لا ، تحت استقرار دولت و کابینه‌اش در مقایسه با سایر گزینه‌ها احتمالا موانع کمتری در مسیر فع الیت‌های فرهنگی - اجتماعی (با آن ویژگی‌هایی که بیان شد) و "مطالبه‌گری مدنی" وجود خواهد داشت و ثانیا ، احتمال ر ی آوردن و رییس‌جمهورشدنش وجود دارد، ر ی خواهم داد. به‌طور مشخص، در صورتی که یکی از آقایان هم تی و مهرعلیزاده به نفع دیگری کنار برود، احتمال ر ی دادنم به‌شد ت افزایش خواهد یافت و در غیر این صورت، بعید است که ر ی بدهم، مگر این که در میان "اندیشمندان مستقل جامعه" [ ] که به‌ویژه در تصمیم‌گیری‌های اجتماعی به دیدگاه و توصیه‌های آنان خیلی توجه دارم - در خصوص ر ی‌دادن به یکی از این دو نفر اجماع قابل قبولی صورت گیرد. در مقابل، چنانچه در میان اندیشمندان مستقل در مورد عدم شرکت در انتخابات اجماعی صورت گیرد، من نیز به سهم خودم و به‌عنوان یک نفر دارای حق ر ی، احتمالا همراهی خواهم کرد. در عین حال، برای تصمیم‌های متفاوت سایرین کاملا احترام قایلم و مخالفتم تنها با کسانی است که به تصمیم متفاوت سایرین (هر چه که باشد) احترام نمی‌گذارند (به آنان نیز بی‌احترامی نمی‌کنم) به امید بازترشدن (یا کمتر بسته‌شدن) فضا برای پرداختن به فع الیت‌های فرهنگی - اجتماعی در دولت آتی، به امید فردایی بهتر، به امید ایرانی آباد. پانویس‌ها [ ] به‌عنوان نمونه نگاه کنید به: فصلنامه اقتصاد و جامعه، سیاست‌نامه علم و فناوری، فصلنامه ترویج علم [ ] به‌عنوان نمونه نگاه کنید به: (درباره سیلی نماینده مجلس به سرباز پلیس راهنمایی و رانندگی) ، روزنامه نقدحال روزنامه نقدحال، نامه فرهنگ رازی، نامه فرهنگ رازی، کانال تلگرامی وحید احسانی [ ] منظورم از "اندیشمندان مستقل جامعه" را در یادداشتی باعنوان " " بیان کرده‌ام.