در کارنامه‌ی اغلب فیلم‌سازان یک یا چند فیلم اقتباسی به چشم می‌خورد، اما تعداد کمی از این فیلم‌ها توانسته‌اند به سطح کیفی منبع اقتباس‌شان برسند و در این مطلب قصد داریم به معرفی فیلم اقتباسی بپردازیم که موفق شده‌اند در روایت داستان و ترسیم دنیای شخصیت‌ها بهتر از کتاب‌ها عمل کنند. اصلی‌ترین چالش پیرامون فیلم‌نامه‌نویسان در نگارش یک فیلم‌نامه‌ی اقتباسی پایدار ماندن به اصول و جهان منبع اقتباس ضمن همگام‌سازی آن با قواعد مدیوم سینما است. اگر یک کتاب طرفداران زیادی داشته باشد، دشواری‌های اقتباس چند برابر خواهد شد زیرا سازندگان فیلم می‌بایست بخش عمده‌ای از توجه خود را به کسب رضایت این افراد - به دنبال مطابقت فیلم با کتاب - معطوف کنند و سویی دیگر باید برای جذب مخاطبان جدید و سینمادوستان هم تلاش کنند. فیلم‌های اقتباسی وجود دارند که توانسته‌اند در تصویرگری کلمات و نوشته‌ها بهتر از منبع اصلی عمل کنند و در این مطلب به چنین آثاری می‌پردازیم. این فیلم در سال به کارگردانی گرتا گروینگ بر اساس کتابی با همین نام نوشته‌ی لوییزا می الکات ساخته شد. فیلم زنان کوچک تنها یک برداشت ساده و درست از داستان می الکات نیست، بلکه پایان قصه را اصلاح می‌کند و شور و حلاوتی دو چندان به ماجراجویی‌های خواهران مارچ می‌بخشد. گروینگ یکی از مستعدترین و موفق‌ترین فیلم‌سازان دهه‌ی اخیر به شمار می‌رود که با فیلم "لیدی برد" هم نشان داده بود در تصویرگری جهان دختران جوان توانایی و تبحر خاصی دارد. اتفاقات فیلم زنان کوچک دقیقا براساس رخدادهای کتاب پیش نمی‌رود. گروینگ فاصله‌ی زمانی بین نوجوانی و بزرگسالی خواهران مارچ را از میان برداشته است و همین امر لذت تماشای فیلم را دو چندان می‌کند. بازی بسیار خوب بازیگران از جمله سورشا رونان، اما واتسون و فلورنس پیو نیز باعث شده است شخصیت‌های داستان ملموس‌تر از کتاب الکات باشند. چند دهه‌ی قبل و پیش از ظهور و قدرت گرفتن "جنگ ستارگان"، رمان سیاره میمون‌ها اثر پیر بول طلایه‌دار دنیای علمی - تخیلی بود. در سال فرانکلین جی شافنر با اقتباس از این رمان، فیلمی با همین نام ساخت که اثری بسیار قابل توجه است. در این فیلم بازی بازیگران و پایان‌بندی اثر چشم‌گیر هستند و بنابر عقیده‌ی برخی از سینمادوستان حتی نقاط قوت فیلم جی شافنر باعث شد عموم مردم به سراغ تهیه و مطالعه‌ی رمان بول بروند. در سال هم فیلمی تحت نام "ظهور سیاره میمون‌ها" به کارگردانی روپرت ویات بر اساس رمان سیاره میمون‌ها ساخته شد که کیفیت هنری به مراتب بالاتری نسبت به کتاب منبع اقتباس خود ارایه می‌داد. دو فیلم دیگر هم در ادامه‌ی ظهور سیاره میمون‌ها ساخته شد تا شاهد یکی از بهترین سه‌گانه‌های علمی - تخیلی سینما باشیم. محبوب‌ترین فیلم رتبه‌بندی آی‌ام‌دی‌بی یک فیلم اقتباسی است. "رستگاری در شاوشنک" بر اساس داستان کوتاهی از استیون کینگ به نام "ریتا هیورث و رستگاری در شاوشنک" ساخته شده‌است. محبوبیت این فیلم آن‌قدر زیاد است که بدون شک می‌توان گفت منبع اقتباس آن زیر سایه‌ی فیلم فرانک دارابونت قرار گرفته است. داستان فیلم درباره‌ی بانکدار جوانی به نام اندی دوفرین است که به اتهام قتل همسر و معشوق همسرش به زندان می‌افتد، اما او ادعا می‌کند که بی‌گناه است. شما می‌توانید به‌خوبی رنگین کمان را برای کسی که هرگز آن را ندیده توصیف کنید، اما تصویرگری دقیق و درست آن کار بسیار مشکلی است. رابطه‌ی داستان کوتاه ریتا هیورث و رستگاری در شاوشنک با فیلم رستگاری در شاوشنک هم چنین است. نوشته‌ی کینگ اثر جذاب و دوست‌داشتنی است که می‌توان آن را با جزییات زیاد تعریف کرد، اما دارابونت در فیلم خود ابعاد جدید و احساسی به داستان اضافه کرده و همین عامل رستگاری در شاوشنک را به یکی از محبوب‌ترین فیلم‌های اقتباسی تمام دوران‌ها تبدیل کرده است. رولد دال، داستان‌نویس و فیلم‌نامه‌نویس انگلیسی یکی از محبوب‌ترین نویسندگان در نزد کارگردان‌ها است و بیشتر نوشته‌های او به فیلم تبدیل شده‌اند. فیلم انیمیشن استاپ موشن آقای فاکس شگفت‌انگیز به کارگردانی وس اندرسون هم اقتباسی از داستان کوتاهی نوشته‌ی رولد دال تحت عنوان "آقای روباه شگفت‌انگیز" است که فیلم‌نامه‌ی آن توسط وس اندرسن و نوآ بامباک نوشته شده است. داستان فیلم و کتاب از این قرار است که آقای فاکس به همراه همسر و فرزندانش در دامنه‌ی یک تپه و در همسایگی خانواده‌های گورکن، خز و خرگوش زندگی می‌کنند. فاکس هر شب به مزرعه‌ی یکی از سه مزرعه‌دار پایین تپه دستبرد می‌زند. تا اینکه کشاورزها تصمیم می‌گیرند با کمک یکدیگر روباه را به دام بیندازند. داستان دال بسیار جذاب، خواندنی و خیال‌انگیز است، اما فیلم اندرسون وجه‌های فانتزی و هیجانی آن را بسیار تقویت کرده است و با فیلم انیمیشنی مواجه هستیم که می‌تواند به شکل بهتری در قیاس با کتاب مفاهیم داستان را به مخاطب منتقل کند. عملکرد صداپیشگان آقای فاکس شگفت‌انگیز هم تا حدی دوست‌داشتنی و عالی است که شما می‌توانید فیلم را با چشمان بسته ببینید و باز هم از آن لذت ببرید! جرج کلونی (آقای فاکس) ، مریل استریپ (خانم فاکس) ، جیسون شوارتزمن (اش) ، بیل موری (بجر/گورکن) و ویلم دافو (رت/موش) به‌جای شخصیت‌ها صحبت کرده‌اند. رمان ارباب حلقه‌ها نوشته‌ی جی. آر. آر. تالکین بی‌تردید یکی از بهترین داستان‌های سبک خیال‌پردازی حماسی است که طی سال‌های و در جلد با عنوان‌های یاران حلقه، دو برج و بازگشت پادشاه به چاپ رسید. ارباب حلقه‌ها میان دوست‌داران ادبیات بسیار شناخته شده است، اما محبوبیت این اثر در میان عامه‌ی مردم به سری فیلم‌های ارباب حلقه‌ها به کارگردانی پیتر جکسون بازمی‌گردد. رمان‌های تالکین بسیار مفصل و پرجزییات بودند، اما فیلم‌های سینمایی ارباب حلقه‌ها با حذف جزییات تمرکز بیشتری روی چگونگی و هیجان سفر فرودو و سم دارند. همچنین جلوه‌های بصری خیره‌کننده و صحنه‌های اکشن بی‌نقص فیلم‌های جکسون باعث شدند مسیرهای جدیدی برای ژانر خیال‌پردازی در سینما طی سال‌های نخست هزاره‌ی جدید باز شود. پیتر جکسون علاوه‌بر حذف برخی از بخش‌های کتاب تغییرات جزیی هم در مسیر کلی داستان ایجاد کرد تا فیلم‌های ارباب حلقه‌ها بتوانند ارتباط بهتری با مخاطب برقرار کنند. این تغییرات باعث می‌شوند ما سه‌گانه‌ی سینمایی ارباب حلقه‌ها را در قیاس با کتاب‌های تالکین اثر بهتری بدانیم زیرا ضمن حفظ ساختار کلی داستان، به لطف جلوه‌های بصری چشم‌نواز و شخصیت‌پردازی بهتر با اثری مواجه هستیم که خیلی ساده‌تر می‌توان با آن ارتباط برقرار کرد. فیلم درخشش محصول سال یکی از بهترین فیلم‌های استنلی کوبریک و تنها اثر او در سبک وحشت است. این فیلم ترسناک براساس داستانی با همین نام نوشته‌ی استیون کینگ ساخته شده است. داستان کتاب و فیلم درباره‌ی نویسنده‌ای به نام جک تورنس است که تصمیم می‌گیرد برای نوشتن کتابش فصل زمستان را به همراه همسر و پسرش به‌عنوان سرایدار در یک هتل دور افتاده و تعطیل سپری کند. در میانه‌های فصل زمستان به دلیل بارش برف بسیار راه‌های مواصلاتی به هتل بسته می‌شوند و این سرآغاز اوج‌گیری روان‌گسیختگی جک تورنس است. رمان کینگ را بسیاری از دوست‌داران سبک وحشت، یکی از بهترین داستان‌های ترسناک نوشته شده طی سال اخیر به شمار می‌آورند، اما فیلم کوبریک قادر است به شکل بهتری اتمسفر و فضای سرد و خوفناک هتل دور افتاده‌ی قصه را ترسیم کند. همچنین بازی درخشان جک نیکلسون در نقش جک تورنس یکی دیگر از عواملی است که سبب می‌شود فیلم درخشش در قیاس با کتاب اثر بهتری باشد. فیلم "چه کسی برای راجر رابیت پاپوش دوخت؟ " به کارگردانی رابرت زمکیس براساس داستانی تحت نام "چه کسی راجر رابیت را سانسور کرد؟ " نوشته‌ی گری ک. ولف ساخته شده است. این فیلم احتمالا مهجورترین اثر حاضر در این لیست است. رمان را می‌توان یک اثر پر رمز و راز و جذاب دانست، اما فیلم زمکیس بی‌تردید اثر جذاب و قابل ستایشی است که در تصویرگری یک شخصیت کمیک بوکی بسیار بهتر از منبع اقتباس خود عمل می‌کند. توجه زمکیس در فیلم به جزییات داستانی و دقت بسیار بالا در ساخت سکانس‌های خنده‌دار و احساسی کار، باعث شده‌اند با فیلم لایو اکشنی مواجه باشیم که پس از گذشت بیش از سه دهه از ساخت آن همچنان جذاب و تاثیرگذار است. فلیپ ک. دیک یکی از بهترین و سرشناس‌ترین داستان‌نویسان سبک علمی و تخیلی است. دیک از زمان خود جلوتر بود و در رمان‌هایش از اتفاقات هیجان‌انگیز و عجیبی درباره‌ی آینده‌ی بشر صحبت می‌کرد. فیلم "بلید رانر" بر اساس رمانی از این نویسنده تحت نام "آیا آدم‌مصنوعی‌ها خواب گوسفند برقی می‌بینند؟ " ساخته شده است. ریدلی اسکات در فیلم خود موفق شده یکی از بهترین داستان‌های علمی و تخیلی قرن بیستم را به شکل تحسین‌برانگیزی تصویرگری کند و با افزودن هیجان بیشتر به داستان، بلید رانر را به اثر بهتری در قیاس با آیا آدم‌مصنوعی‌ها خواب گوسفند برقی می‌بینند؟ تبدیل کرده است. در کتاب کاوش در معنای انسان بودن بسیار جذاب و دوست‌داشتنی است، اما در فیلم با موضوعات فلسفی عمیقی مواجه هستیم که مخاطب را بسیار بیشتر به فکر وا می‌دارد. بسیاری از مردم نمی‌دانند که فیلم فارست گامپ به کارگردانی رابرت زمکیس بر اساس کتابی با همین نام نوشته‌ی وینستون گروم ساخته شده است. خواندن کتاب گروم بسیار سرگرم کننده است، اما فیلم زمکیس به لطف بازی درخشان تام هنکس ابعاد تازه‌ای به شخصیت فارست می‌بخشد و همراهی با او را بسیار ساده‌تر می‌کند. به همین خاطر فیلم فارست گامپ را می‌توان بسیار ت ثیرگذارتر دانست. فارست مرد ساده‌دلی است که بهره‌ی هوشی کمتری نسبت به هم‌سن و سال‌های خود دارد. داستان فیلم و کتاب از جایی آغاز می‌شود که فارست در ایستگاه اتوبوس نشسته است و با آمدن خانمی ناشناس، او خود را معرفی می‌کند و سپس داستان زندگی‌اش را روایت می‌کند. سرگذشت فارست فراز و فرود بسیار زیادی دارد و بار احساسی آن باعث می‌شود مخاطب از همان دقایق ابتدایی به این شخصیت دل ببندد. علاوه‌بر این در فارست گامپ کنایه‌های سیاسی و اجتماعی بسیاری وجود دارد و این نکات فیلم را در زمان اکرانش به یک پدیده‌ی اجتماعی تبدیل کردند. این فیلم نامزد دریافت جایزه‌ی اسکار شد و از این بین توانست اسکار از جمله جایزه‌ی بهترین فیلم، بهترین جلوه‌های ویژه، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر نقش اول مرد را به خود اختصاص دهد. کتاب آرواره‌ها نوشته‌ی پیتر بنچلی اثر سرگرم‌کننده و جالبی است، اما ماندگار و خاطره‌انگیز نیست. در حالی که اقتباس اسپیلبرگ از این کتاب به فیلمی تبدیل شده است که در عین حال که بسیار سرگرم‌کننده است، تا سال‌ها در ذهن بینندگانش باقی می‌ماند و او را از آب و دریا می‌ترساند! آرواره‌ها در زمان اکرانش توانست به فروشی بالغ‌بر میلیون دلار دست یابد و این درحالی است که برای ساخت این فیلم تنها میلیون دلار هزینه شده بود. بر اساس آمارها، با محاسبه‌ی نرخ تورم، فیلم آرواره‌ها یکی از ده فیلم پرفروش در تمام دوران‌هاست. داستان این فیلم اقتباسی درباره‌ی حمله‌ی یک کوسه‌ی سفید بزرگ به مردم و تلاش یک افسر پلیس برای نگاهبانی از مردم در برابر این کوسه است. اگر صادق باشیم، چنین داستانی برای مدیوم سینما بسیار مناسب‌تر است زیرا مواجه با یک کوسه‌ی عظیم الجثه و تقلای انسان‌ها برای زنده ماندن از طریق یک فیلم روی پرده‌ی سینما بسیار هیجان‌انگیزتر از مواجه با چنین قصه‌ای در دنیای ادبیات است. منبع: