در این مطلب به معرفی برخی پروژه های هوانوردی در حال پیگیری و یا ساخته شده توسط جمهوری اسلامی می پردازیم. فجر (به انگلیسی: Fajr F . ) یک چهار صندلی ایرانی است که به‌طور کامل از مواد کامپوزیتی ساخته شده و توسط صنایع کامپوزیت و هوانوردی فجر تولید می‌گردد. اولین پرواز این هواپیما در سال انجام گرفت و تولید آن در سال و پس از کسب گواهی استاندارد جار - (به نگلیسی: JAR - ) آغاز گردید. کارشناسان بر این باورند که یک کپی/اصلاح‌شده از هواپیمای مدل سیروس اس‌آر - می‌باشد. تی هواپیمای آموزشی ساخت شرکت سوییسی پیلاتوس است. پی‌سی - از توانایی انجام تمام آموزش‌های پایه خلبانی شامل مانورهای پروازی، پروازهای شبانه و تاکتیکی برخوردار است. این هواپیمای بال‌پایین و یک‌موتوره را بیش از بیست نیروی هوایی جهان برای آموزش خلبانان خود به‌کار می‌برند. از زمان معرفی این هواپیما در سال تاکنون بیش از فروند از آن ساخته شده‌است. در سال ایران فروند از این هواپیما را دریافت کرد. این هواپیمای آموزشی توانایی حمله هوا به زمین به اهداف مورد نظر را دارد و هم چنین حرکات نمایشی را میتواند به خوبی انجام بدهد. در صورت نیاز به به هواپیمای ملخی جنگی مثله توکانو و سوپر توکانو توانایی تولید نسخه رزمی آن هم هست. به گزارش روابط عمومی ارتش، این هواپیمای آموزشی مادون صوت، پس از گذراندن مراحل تست نهایی، صبح امروز با دستور فرمانده نیروی هوایی ارتش، نخستین پرواز رسمی خود را بر فراز پایگاه شهید نوژه اجرا کرد. جت آموزش پیشرفته تمام ایرانی "یاسین" دارای متر طول، چهار مترارتفاع و پنج و نیم تن وزن بدون بار در شرایط برخاست عملیاتی است و می تواند تا سقف کیلومتر به پرواز درآید. جنگنده ای همچون یاک در دو نسخه آموزشی و آموزشی رزمی به بازار عرضه شده و باتوجه به بزرگتر بودن فضای موتور جنگنده یاسین برای موتور اصلیش اوج (توربوجت) بدون پسسوز همان جی احتمالا با نمونه توربوفن این موتور جی موتور آن جایگزین شود و ایران برای حضور در بازار بین المللی آنرا در نسخه رزمی هم با مشخصاتی نزدیک به کوثر و یاک رزمی به بازار عرضه کند. تنها تفاوت موتور یاسین با کوثر در حال حاضر در این است که موتور جفت جنگنده جی یا اوج است ولی جی در یاسین فاقد پس سوز یا ( afterburner ) است صرفا برای مصرف آموزشی موتور این تغییر را پذیرفته. جنگنده کوثر آنچه در مورد کوثر واضح است، این است که این جنگنده شباهت بسیار زیادی به جنگنده اف آمریکا دارد و یا اگر بخواهیم بهتر بگوییم، کوثر در واقع ارتقای سنگین همان طرح اف است که توسط وزارت دفاع اجرایی شده است. از لحاظ فنی، در ساخت جنگنده ی کوثر تجهیزات و ابزارهای پیشرفته و به روز دنیا، به کمک دانش بومی و تولید ملی، در قسمت های مختلف هواپیما نصب شده است. بخش پیشرانه، سیستم الکترو اویونیک، کامپیوتر محاسبات بالستیک، نمایشگرها، رادار چند منظوره و غیره همگی از ابزارهای پیشرفته و به روز استفاده شده در این بمب افکن ملی می باشند. در واقه در این جنگنده بجز موتور (اوج) که همان داخلی سازی شده جی می باشد (و بهتر بود آر دی جایگزین آن می شد که در این صورت جنگنده تک موتوره می شد و ایرانیان هیچ علاقه ای به جنگنده تک موتوره ندارند بنا بر دلایلی مثله از کار افتادن موتور و در نتیجه از دست رفتن کل جنگنده) بقیه قطعات اعم از رادار، اویونیک، صندلی ایرانی سریر و غیره همگی به نسل ارتقا یافته اند. اسم پروژه مرغ عاشورا هواپیمای شفق سومین هواپیمای جنگنده بومی ساخت جمهوری اسلامی ایران است. این جنگنده اولین هواپیمای رادارگریز ایران می‌باشد که در سال به جمع هواپیماهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران پیوست. جنگنده پنهانکار و مافوق صوت شفق که طراحی آن از چندین سال پیش شروع شد و در سال نیز تکمیل نمونه اولیه آن گزارش شده که چندین آزمایش موفقیت امیز را پشت سر گذارده که آزمایشات به صورت کاملا سری در یک پایگاه دور افتاده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی انجام گرفته است، این جنگنده در سه نوع آموزشی دو نفره، جنگنده دو نفره و جنگنده یک نفره طراحی شده است. پروژه طراحی شفق توس ط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح پس از فرمان مقام معظم رهبری پس از جنگ مبنی بر خودکفایی در ساخت تسلیحات سرمایه گزاری شده و بوسیله مجتمع دانشگاهی هوایی ( Aviation University Complex ) که زیر مجموعه ای از دانشگاه صنعتی مالک اشتر می باشد پس از هزاران ساعت کار مداوم دانشمندان و دانشجویان ایرانی طراحی و ساخته شده است. اولین ظهور اولین معرفی شفق در سال و در نمایشگاه صنایع هوایی ایران اتفاق افتاد. در آن نمایشگاه یک نمونه از این هواپیما در ابعاد واقعی به نمایش گذاشته شده بود. در سال تلویزیون جمهوری اسلامی ایران فیلمی از یک نمونه در اندازه واقعی از این هواپیما نشان داد. در این نمونه تغییراتی نسبت به یاک دیده می‌شد که احتمال رسیدن به سرعت مافوق صوت را برای این هواپیما مطرح می‌کرد. در این فیلم شفیقه بفارین به عنوان سرمهندس تیم طراحی هواپیما معرفی شد. طراحی و ساخت شفق هواپیمای جنگی شفق که توجه جهان هوانوردی را به خود معطوف ساخت و سایتها و مجله های مشهور صنعت هوانوردی در مورد آن دست به گمانه زنی پرداختند و آن را ستوده و نشانه ایی از پیشرفت صنایع هوایی ایران دانستند. شفق در اصل به عنوان یک جت آموزشی سبک طراحی شد و بعدها تصمیم به ساخت نوع جنگنده آن گرفته شد. براساس اطلاعات موجود و گفته‌های مقامات رسمی جنگنده شفق یک جنگنده مافوق صوت می‌باشد. پروژه طراحی شفق یک پروژه ترکیبی از فناوری روسی - ایرانی است که در ابتدا با کمک یک شرکت هواپیماسازی روسیه و به نام اینتگرال ( Integral ) آغاز شد ولی بعدها روسیه به علت فشار آمریکا از آن کناره‌گیری کرد. در زمان همکاری ایران و روسیه، کارشناس طراحی از کارخانجات سوخو و میکویان به ایران عزیمت کرده‌بودند و با تیم ایرانی مشارکت داشتند. پروژه شفق توس ط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران سرمایه گذاری شده و به‌وسیله مجتمع دانشگاهی هوایی (به انگلیسی: Aviation University Complex ) که زیرمجموعه‌ای از دانشگاه مالک اشتر است، طراحی شده‌است. از ویژگی های شفق میتوان به طراحی ویژه و آیرودینامیک تحسین برانگیز آن اشاره کرد. از شکل و شمایل هواپیما و همچنین ورودیهای هوای موتور آشکار است که طراحان تلاش بسیاری به خرج داده اند تا بازتابش راداری هواپیما را به کمترین حد ممکن برسانند تا امکان کشف و رهگیری آن دشوارتر باشد. بدنه آن از مواد جاذب امواج رادار (به انگلیسی: RadarAbsorbing Materials ) ساخته شده است که توانایی ایجاد RCS کمتر از یک متر مربع را به جنگنده می‌دهد. در طراحی شفق مساحت ریشه بالها بسیار بیشتر از نوک بال است (بالهای قیفی شکل) و این امر موجب می شود تا جنگنده شفق در داگ فایت (نبر تن به تن هوایی) بتواند به سرعت زاویه حمله را بسوی هدف تغییر دهد، همچنین به‌واسطه طراحی ویژه بدنه آن توانایی پیچش، غلتش و قابلیت مانور پذیری شفق تا حد زیادی افزایش یافته است. تسلیحات شفق دارای هفت جایگاه برای حمل تسلیحات مختلف می باشد. نوع سازه به کار رفته به شکل مناسبی اجازه حمل انواع بمب و موشکهای هوابه هوا و هوابه زمین و همچنین انواع بمب با هدایت لیزری را به این هواپیمای توانمند می دهد. که در زیر هر بال سه جایگاه و یک جایگاه نیز در زیر بدنه قرار دارد. توانایی شلیک موشک اسپاروو و ساید وایندر و نیز موشک های سری R روسی از جمله R - و R - . ونیز موشکهای KH - و KH - به همراه موشک هدایت تلوزیونی ماوریک توانایی به خصوصی به این پرنده ساخت ایران در نبردهای چند منظوره میدهد. همچنین استفاده از سه نمایشگر چند کاره رنگی پیشرفته در کاکپیت آن موجب شده تا در جنگنده از نمایشگرهای آنالوگ کمتر استفاده شود. این نمایشگرها که به صورت سری و در کنار هم قرار دارند وظایفی از قبیل کنترل صفحه رادار برای رهگیری پرنده های مشکوک/مدیریت تسلیحات موجود در جنگنده/کنترل سیستم های دفاع الکترونیک برای استفاده در نبردهای الکترونیکی و نیز سیستم هدایت و کنترل شلیک انواع موشکها و بمبهای هدایت راداری و یا لیزری را به این جنگنده داده است. دیگر تجهیزات علاوه بر این در این پرنده جدید به راحتی خلبان توجه زیادی شده است به همین منظور دارای شیشه (درب کابین) بزرگتری هست و از نظر میدان دید دارای بهترین کارایی لازم در میان جنگنده های معروف دنیا است که دلیل آن هم کشیدگی بیشتر شیشه کابین خلبان به سمت جلو و نیز پهنای بیشتر ان به سمت اطراف است که بیشترین دید ممکن را در اختیار خلبان و یا خلبانان این جنگنده ساخت ایران قرار خواهد داد، همچنین در شفق از صندلی های پرتاب شونده K - D ساخت روسیه نیز استفاده شده است که بنابه تاکید کارشناسان امریکایی بهترین صندلی پرتاب موجود در جهان می باشد (آمریکا با صرف یک هزینه تحقیقاتی بالا در حال ساخت یک نمونه مشابه از این صندلی پرتاب پیشرفته برای جایگزینی ان با صندلی های پرتاب اف و اف است) وزن این جنگنده حدود تن است که از این لحاظ یک جنگنده سبک بحساب می آید. پیشرانه این جنگنده یک و یا دو دستگاه موتور توربوجت RD - کلیموف روسی یعنی همان موتور بکار رفته در جنگنده MiG - است برخی منابع آگاه نیز از امکان استفاده از موتور های AL - F در این پرنده ساخت ایران خبر دادند. (البته برخی گمانه زنی ها. بنا به گفته بعضی رسانه ها ایران برنامه هایی نیز برای تولید موتور کلیموف RD - و نمایشگر های تحت امتیاز روسیه در ایران دارد. کارشناسان در مورد شفق به گمانه زنی هایی پرداخته اند از جمله اینکه جنگنده شفق از توانایی پرواز در ارتفاع پایین نیز بخوبی برخوردار است و از لحاظ اویونیک یا سیستم های الکترونیک پروازی نیز بسیار پیشرفته می باشد. پس از سال طرحی محرمانه در دانشگاههای ایران در حال تهیه است که به موجب آن راداری پیشرفته و بروز برای این جنگنده در حال ساخت است. این رادار که در نحوه عملکرد از رادار AWG - تامکت الهام گرفته دارای توانایی فوق العاده و قابل قبولی در بکارگیری در انواع موقعیتهای ضروری است. برهان جنگنده برهان یک هواپیما رزمی ساب سونیک تک موتوره است که توان سامانه پیشرانه آن KN و سرعت آن / ماخ می باشد. وزن خالی این جنگنده کیلوگرم بوده و توان حمل کیلوگرم محموله را نیز دارد. برد نهایی این جنگنده نیز کیلومتر می باشد. "برهان" توان مانور منفی تا مثبت جی را دارا می باشد. با توجه به اینکه تمامی اجزا و پیش نیازهای ساخت این جنگنده در داخل کشور انجام شده و حتی به مرحله تست تونل باد نیز رسیده است، باید منتظر ماند و دید، با توجه بیشتر مسیولان کشورمان، چه زمانی این جنگنده جدید راهی آسمانهای ایران خواهد شد. جنگنده سبک قاهر F قاهر یک جنگنده جت دوموتوره و تک‌سرنشینه با دو ورودی هوا در دو طرف کابین و دو خروجی است. طول قاهر تقریبا متر و فاصله دو نوک بال آن تقریبا متر تخمین زده می‌شود. این جنگنده توانایی حمل تسلیحات پیشرفته بومی را دارد و از قدرت تهاجمی بالا برخوردار است. قابلیت نشست و برخاست با طول باند کوتاه و تعمیر و نگهداری آسان و سریع از دیگر ویژگی هواپیمای قاهر می‌باشد. همچنین گفته شده‌است که این جنگنده ایرانی قادر است، موشک هوا به هوا کوتاه برد را در محفظه داخلی خود جای دهد. طبق اظهارات وزیر دفاع وقت ایران، این جنگنده دارای بسیار کم بوده و با تجهیزات پیشرفته ساخته شده و به سامانه‌های الکترواویونیک مجهز می‌باشد. به گفته وی این جنگنده قادر به حمل تسلیحات پیشرفته بومی بوده و از قدرت تهاجمی بالایی برخوردار است. این جنگنده یک جنگنده سبک تاکتیکی پشتیبانی نزدیک است و دارای نسخه آموزشی است که در جایگاه و توان خواهد بود یا در. هر چند که ممکن است در نهایت کل پروژه تغییر کرده باشد از اساس و این طرح یا اصلا ساخته نشود و در باقی پروژه ها ادغام شود یا پوششی باشد برای سایر پروژه های محرمانه. و قطعا طرح ایراداتی داشته و دچار تغییر شده. صحبت های مهم امیر خواجه فرد در مورد جنگنده قاهر امیر خواجه‌فرد: ما باید همیشه واقعیت‌ها را به مردم بگوییم. برخی اوقات احساس می‌کنم که مسیول یک پروژه فراموش می‌کند یک حقیقت را درباره یک محصول بگوید و یا این حقیقت از قلم می‌افتد و در نتیجه یک برداشت غلط ایجاد می‌شود. من در دوران مسیولیت خود با جزییات هواپیمای قاهر آشنا شدم و پیش از آن در حد یک خبر این کار بزرگ را پیگیری می‌کردم. این یک پروژه بزرگ است، علت آن هم این است که تعدادی از جوانان متخصص ما که سابقه کار طراحی هواپیما داشتند تصمیم گرفتند تا یک هواپیما را از صفر تا صد با رویکرد نسل‌های نوین هواپیما در جهان طراحی کنند. اما در هیچ کشوری حتی کشور‌های پیشرو همه محصولات به خط تولید نمی‌رسند و ما باید همان روز اول این موضوع را تبیین می‌کردیم که در حال توسعه فناوری هستیم. این کار در بسیاری از کشور‌ها رخ می‌دهد، شما می‌توانید انواع نمونه‌های اولیه جنگنده‌ها را در دنیا مشاهده کنید. به طور مثال من در یکی از مطالعات خود یکی از کشور‌های پیشرو در جهان مشاهده کردم که در طول سال، نمونه اولیه ساخته شده بود که یا فروند از آن‌ها به خط تولید رسیده است. حتی برای یک ماموریت شرکت نمونه اولیه ساخته بودند که بعد از آزمایش یک نمونه از آن‌ها انتخاب شد. به پروژه جنگنده قاهر ورود کردیم و این جنگنده حرف‌های خوبی در حوزه فناوری برای ارایه دارد. برخی از قسمت‌های آن طراحی و فناوری خوبی دارد و برخی دیگر از قسمت‌های آن منطبق با نیاز مشتری نبوده است. طبیعی است که اکنون برخی از قسمت‌های آن منطبق با نیاز مشتری نباشد، ولی ما در سازمان صنایع هوایی یک مدت زمان برای آن پیش بینی کرده ایم و فعالیت‌های مربوط به آن در حال پیگیری است. در این مدت زمان قرار است تا آزمایش‌هایی انجام شود و قابلیت‌های این هواپیما را به نیروی کاربر معرفی کنیم. البته ممکن است که یک نیروی کاربر آن را بپسندد و تولید کنیم. در غیر این صورت ما از دانش فنی کسب شده از این محصول توسعه فن آوری در سایر پروژه‌های خودمان استفاده می‌کنیم. جنگنده نیمه سنگین و سنگین ناشناس سایه یا صاعقه (نسل ) و سفره ماهی (اوج و ) این خبر در مرداد در رسانه ها پخش شد هر چند زیاد به آن اهمیت داده نشد آن طور که باید و شاید. ولی درست چند ماه بعد از آن خبر سقوط یک پهپاد آزمایشی در خارج از تاسیسات هسا در شاهین شهر شهر اصفهان منتشر شد که گفته شد حاصل همکاری یک گروه دانش بنیان با هسا بوده و قضیه را سریع جمع کردن هر چند که شکل ظاهری پهپاد به پهپاد های مرسوم شبیه نبود. پروژه (نسل صاعقه) در واقع پروژه ای مشترک با روسها که بنا بر تحریم و بدعهدی و مواردی دیگر به سر انجام نرسید همچون شفق و برهان. این پروژه متعلق به دوره آقای احمدی نژاد سال پیش از سال بر می گردد که در واقع پلتفرم معیار اف که خود اف از روی t tallon توسعه یافته بود انتخاب شده. در واقع جنگنده اف هم از اف توسعه یافته. با توجه به شباهت پهپاد سقوط کرده به پروژه صاعقه (نسل ) احتمال می رود پروژه دوباره احیا شده باشد و با توجه به تجربیات قاهر اف احتمالا تا سال شاهد حضور این جنگنده باشیم. احتمال توسعه نسخه در رده سنگین وزن هم خواهیم بود. نکته: منظور از وزن، وزن خام جنگنده بدون سوخت و تسلیحات است. نکته مهم: نسخه تستی در مدل پهپاد نیاز به داشتن کابین ندارد پس پروژه از پایه ربطی به پهپاد ندارد. نکته : سایه و پهپاد سفره ماهی به اختصار اوج و هم شناخته می شوند. پهپاد سفره ماهی (اوج) سایه و سفره ماهی به اختصار پروژه اوج شناخته می شود. درباره پروژه سایه صحبت شد. اما درباره این پروژه: پهپاد نهایتا به نمونه مشابه شبیه خواهد شد. یا پروژه تبدیل شده به ساخت یا اگر خیلی رویایی و بلند پروازانه نگاه کنیم به چیزی شبیه به تبدیل شده. این پروژه قرار بود نسخه بومی باشد ولی خود نایت هاوک صرفی برای تولید در این دوره ندارد و از تولید خارج و از رزم هم خارج شده چون وزارت دفاع آمریکا معتقد بود جنگنده اف می تواند جایگزین بهتری برای نایت هاوک باشد احتمالا این پروژه هم از دستور کار خارج و کنسل شده باشد. جنگنده سنگین سوخو (به: - ) نام‌گذاری ناتو: فلانکر - سی - یک جنگنده برتر هوایی دوموتوره و (مولتی رول) و دوسرنشین است که شرکت هوانوردی سوخو در روسیه طراحی کرده‌است. این جنگنده برای عملیات در تمام شرایط آب و هوایی طراحی شده و برای م موریت‌های هوا به هوا و هوا به سطح بسیار مناسب است. این جنگنده رقیبی بسیار جدی برای مدل دوسرنشین اف ، اف و اف است. اصولا برای اینکه مشکلات زمان جنگ پیش نیاد ایران برای خرید سوخو احتمالا درخواست خط تولید با شرط انتقال تکنولوژی را بدهد که طبق گفته یک شبکه چینی روسیه به ایران پیشنهاد خط تولید داده البته خط تولید ها با هم فرق دارند برخی از خطوط تولید فقط شامل مونتاژ قطعات منفصله است برخی با انتقال تکنولوژی و ساخت برخی قطعات در داخل. که احتمالا بحث اویونیک ملی در سوخو با توجه به تست اویونیک ملی در کوثر بیش از بیش ممکن است چون این اویونیک در تی هم به گونه ای به کار رفت. برخلاف شرکت میگ که برخی از مسیولان آن بجای مانده از دوره شوروی کمونیست هستن و سیاست های آنرا دنبال میکنن شرکت میگ در بحث فروش با خیلی از کشور ها از جمله ایران کنار نمیاد و حتی در دورانی دفترچه تعمیراتی میگ را نمیداد اما برخلاف شرکت میگ شرکت مادر سوخو (ایرکوت) حتی حاضر به معامله کالا به کالا به کشور مورد نظر هم هست و این هم یکی از دلایل فروش بالاتر سوخو نسبت به میگ هست. به طور مثال مالزی سوخو های خود را در ازای فروش پالم به دولت روسیه خریداری کرد. نسخه جدیدی از آن تحت عنوان SM در حال تولید است که به عنوان نسخه دو نفره سوخو شناخته می شود چون در بحث ارتقا اویونیک، رادار و موتور جنگنده سوخو را از آن خود کرده وطبعا گرانتر هم شده حالا اگر ایران در مورد این مدل با روسیه بحث کرده یا خیر الله اعلم. مهم: احتمال حضور سوخو و رد نمی شود. ولی تایید هم نمی شود. و خبری هم از j نخواهد بود هر چند اخباری هم مبنی بر خرید فروند از آن به گوش می رسد. حال که به اینجا رسیدیم چرا از ترابری و مسافربری براتون نگم. ترابری و مسافربری هواپیمای ترابری سیمرغ هواپیمای ایران در حقیقت نمونه ایرانی هواپیمای آنتونوف اوکراینی است که در کارخانجات هسا دراصفهان تولید می شود. تولید نمونه مسافربری این هواپیما با گنجایش در سال های میانی دهه هفتاد شروع شد اما پس از چند سال تولید این هواپیما با وقفه روبرو شد. ایران با داشتن که به آن توان نشست و برخاست در باندهای خاکی را نیز می دهد یک گزینه مناسب در حوزه هواپیماهای برای نیروهای مسلح و سایر بخش های کشور باشد. همچنین این هواپیما می تواند بدون سوخت گیری پرواز داشته باشد که با توجه به وسعت کشورمان قابلیت مناسبی است. و توانایی را دارد و جایگزین مناسبی برای فوکر می باشد. که به احتمال زیاد بعد از اینکه این هواپیما جوابش رو در ترابری که جزو سنگین ترین فعالیت ها برای هواپیما هست پس بده به چرخه ساخت نوع مسافربری هم بر میگرده و شاهد ساخت نوع مسافربری آن هم خواهیم بود و دیگر شاهد آن سوانح قبلی نخواهیم بود. و پروژه های برای ساخت آواکس و جنگ الکترونیک (جنگال) و گشت دریایی (گشت دریایی به گونه ای همان جنگ الکترونیک (جنگال) است ولی برای عملیات بر فراز دریا کمی مسلح وبینه سازی شده) بر اساس آن طراحی شده. خبری در سپتامبر منتشر شد مبنی بر اینکه تفاهم نامه ای که هدف آن ایجاد شرایط مطلوب برای تصویب طراحی استاندارد تجهیزات هوانوردی غیر نظامی ساخت روسیه به ایران است امضا کردند. که احتمالا خبر از تولید یا مونتاژ سوخو سوپر جت نفره تمام روسی در ایران می دهد. که احتمالا برنامه برای تولید و خرید فروند یا بیشتر در ایران و تولید مشترک با روسیه برای صادرات هست. انتهای پیام/منابع کمی برداشت از جنگاوران و تسنیم و ویکی پدیا.