از لحاظ ساخت شبیه به قلعه ساروی بزرگ، قلعه ساروی کوچک و قلعه و هل است و به عنوان یکی از مهمترین و جذاب ترین قلاع منطقه باستانی قومس مطرح می شود و طبیعت زیبا و آب و هوای ییلاقی این ناحیه نیز بر جذابیت آن افزوده است. شیرقلعه شهمیرزاد، پنجم آذر با شماره به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دژی بر بلندای کوه و محصور بین رشته کوه به نام شیر قلعه بعد از گذشت سده ها هنوز محکم و پابرجاست تا یادآور سبک معماری دوران پیش از اسلام و نشان از قدمت و نمادی از هویت و اصالت ایران زمین باشد. شیرقلعه در فاصله سه کیلومتری شمال غرب شهمیرزاد واقع شده و دسترسی به آن نیازمند کمی کوهپیمایی است. شیر قلعه شهمیرزاد از پناهگاه های مستحکم بوده و براساس مطالعات باستان شناسی دارای زیر ساخت دوره اشکانی و ساسانی است. دوگانگی ملات به کار رفته در معماری شیر قلعه و نیز ساخت و سازهای جدید بیانگر بازسازی و مرمت آن در دوران اسلامی است. این قلعه در گذشته برای حفاظت راه انشعابی از بزرگراه ابریشم، احداث شده بود و در قرن پنجم و ششم، اسماعیلی مذهبان که مرکز آنان بود، از این قلعه استفاده می کردند و به روایتی برای تامین آب تونلی زیرزمینی از قلعه به چشمه حفر شده بود تا از گزند دشمنان در امان بمانند. اگر برای دیدن شیر قلعه به شهمیرزاد سفر کنید در چهار گوشه قلعه چهار برج مدور دیده می شود و مشخص است که در ساخت دژ از سنگ های صخره ای همان کوه استفاده شده و دارای یک دروازه واقع در ضلع جنوبی است. برج های دژکهن شهمیرزاد، دارای ابعاد منظمی نیستند و همچنین ارتفاع آنها به دلیل ناهمواری سطح کوه یکسان نیست. فضاهای داخلی شیر قلعه شهمیرزاد اکنون پس از گذشت قرن ها در زیر خاک مدفون شده، ولی دیوارها، برج و باروهای آن نسبتا سالم مانده و آنچه باعث استحکام بی نظیر این قلعه شده، استفاده از ملاتی متشکل از ملات ساروج، آهک خاکستر و ماسه بادی است. آنچه که امروز بر جذابیت تماشای این قلعه نظامی می افزاید تماشای زیبایی های شهر نمونه گردشگری شهمیرزاد از ارتفاع است گویی تمام شهر در تسلط چشمان هست و جز لکه های سبز رنگ در کف آسمان آبی چیز دیگری به چشم نمی خورد.