آن طور که نتایج تحقیقات صورت گرفته نشان می‌دهد، کرونا ویروس تا مدت‌ها گریبان ما را خواهد گرفت و حالا حالاها رفتنی نیست. به همین دلیل دولت تصمیم به بازگشایی برخی اماکن از جمله رستوران‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و مساجد گرفته‌است. حتی تا آن جا پیش رفته که دستور به از سرگیری مسابقات فوتبال داده شده است. اما چطور می‌توان در عین این که روال زندگی عادی گذشته را پیش می‌گیریم، از جان خود نیز حفاظت کرده و سلامت خود و دیگران را به خطر نیندازیم؟ ، اپیدمیولوژیست، در پاسخ به این سوال می‌گوید: "با توجه به بازگشایی‌های انجام شده توسط ستاد ملی مبارزه با کرونا، با این که این بیماری در برخی نقاط سیر نزولی داشته، با این وجود، هنوز وضعیت شکننده و نابه سامان است و تحت کنترل درنیامده است. وزارت بهداشت و ستاد ملی مبارزه با کرونا تصمیم به رفع محدودیت‌ها و بازگشایی گرفته‌اند. البته چاره دیگری هم جز این نداشتند. آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی هم در حال بازگشایی هستند و نظرشان هم این است با احتساب این که ویروس کشندگی سابق را ندارد، مردم می‌توانند در سراسر دنیا با رعایت پروتکل‌های بهداشتی به روال عادی زندگی برگردند. توصیه من این است که علی رغم بازگشایی‌ها، پروتکل‌های ارسالی به این مکان‌ها به طور کامل رعایت بشود و مسیولان ذی ربط، بر آن نظارت داشته باشند. "او به شهروندان هشدار می‌دهد که اگر قرار بر این باشد که دستورالعمل‌های بهداشتی رعایت نشود، مثل برخی استان‌ها دوباره وضعیت قرمز خواهد شد. و در این باره می گوید: "این وضعیت هم به دلیل نافرمانی مردم از قوانین و همچنین عدم کنترل دولتی و مسایل اقتصادی مثل فقر بوده است. تاکنون درصد از جمعیت کشور به کرونا مبتلا شده‌اند و وضعیت نگران‌کننده است. دستورالعمل‌ها باید توسط مردم و دولت (کمیته کشوری مبارزه با کرونا، وزارت بهداشت و ستاد ملی مبارزه با کرونا) اجرا شود. وظیفه دولت نظارت بر اجرای قوانین است. توصیه من به شهروندان، استفاده از ماسک و دستکش، شست و شوی مداوم دست با آب و صابون و الکل است. این توصیه حتی از قرنطینه هم تاثیرگذارتر است. " اگر قرار بر این باشد که هر روز یکی از تیم‌ها، اسامی یکی - دو رقمی بازیکنان مبتلا به کرونایش را پخش کند دیگر تیمی نمی‌ماند که مسابقات لیگ برتر فوتبال در تیر برگزار شود. برای پیشگیری از وقوع این واقعه برای دوست‌داران فوتبال، دکتر محبوب‌فر راه‌حل‌هایی را پیشنهاد می‌کند: "در محل‌های تجمع، فاصله‌گذاری اجتماعی باید رعایت و مراودات و ارتباطات کمتر شود. مسیولان باشگاه‌ها، استادیوم‌ها و محل‌هایی که در آن‌تمرین یا مسابقات برگزار می‌شود، باید روزانه از بازیکنان و کارکنان تست گرفته شود. نباید تنها به تست هم اکتفا کرد، بلکه باید افرادی که تظاهرات بیماری را دارند، جداسازی بشوند و این افراد به مراکز بهداشتی مراجعه داشته باشند. "او همچنین می‌افزاید: "رختکن‌ها و سرویس‌های بهداشتی باید حتی‌المقدور روزانه و روزی چند مرتبه ضدعفونی و گندزدایی شوند و افراد متفرقه هم برای تماشا و غیره حضور داشته باشند. " به گفته محققان، رستوران‌ها از مهم‌ترین مراکز تجمع هستند که ویروس در آن جا به سرعت تکثیر پیدا می‌کند. مردمی که بدون ماسک در رستوران حضور پیدا می‌کنند و حدود دو ساعت تمام را بدون ماسک و دستکش به سر می برند. این اپیدمیولوژیست در این باره می‌گوید: "مهم‌ترین محل تجمع که منجر به ابتلای مردم به ویروس می‌شود، رستوران‌ها و کلا محل‌های طبخ مواد غذایی است. رستوران‌ها چون جزو اصناف پرخطر هستند، باید حتما به صورت بیرون‌بر عمل کنند و افراد مراجعه کننده، نکات بهداشتی را رعایت کرده و از ماسک و دستکش استفاده کنند. ضمنا اگر خانواده‌ای نیاز مبرم به غذای بیرون دارد، یک نفر از آن‌ها برای تهیه غذا بیرون برود. " متروها! یکی از محل‌های تجمع سرشار از ویروس که در روزهای اولیه شیوع بیماری کرونا بسیار خلوت‌تر از آن چه امروز مشاهده می‌کنید بود، الان تبدیل به ظرفی سرشار از ویروس شده که حتی افرادی را که پروتکل‌های بهداشتی را رعایت می‌کنند هم در خود غرق می‌کند. دکتر محبوب فر در این باره به مردم توصیه‌هایی می‌کند: "یکی دیگر از مهم‌ترین مراکزی که ویروس کرونا در آن جا منتشر می‌شود، همین وسایل حمل و نقل عمومی است. اجرای طرح ترافیک در شهرهای بزرگ باید تا عادی‌سازی کامل شرایط، به تعویق بیفتد تا استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی به حداقل برسد. "وی همچنین ادامه می‌دهد: "ساماندهی قطارها و دیگر وسایل حمل و نقل عمومی باید به طریقی باشد که از تجمع بیش از اندازه جلوگیری و فاصله‌گذاری اجتماعی رعایت شود. شرایط ازدحام جمعیت را باید دولت، شهرداری و وزارت بهداشت کنترل کنند تا از تجمع و گسترش بیشتر ویروس جلوگیری شود. آن‌ها همچنین باید سلامت مردم را باید از طریق نظارت بر اجرای پروتکل‌ها تضمین کنند. همچنین برای استفاده از این وسایل حمل و نقل، نپوشیدن ماسک و دستکش باید اکیدا ممنوع شود. " با پیشنهاد وزارت آموزش پرورش و وزارت علوم، ستاد ملی مبارزه با کرونا، امتحانات پایه نهم و دوازدهم دبیرستان، حضوری، و حضوری یا غیرحضوری بودن امتحانات در دانشگاه‌ها به عهده خود دانشگاه گذاشته شد. طبیعتا تجمع دانش آموزان و دانشجویان در محیطی بسته، باعث گسترش هر چه بیشتر ویروس می‌شود و در این میان، افراد اعم از دانش آموز یا دانشجو، والدین و کادر اداری باید در زمینه رعایت پروتکل‌های بهداشتی سنگ تمام بگذارند. به نظر این اپیدمیولوژیست، مدارس و دانشگاه‌ها باید جزو آخرین محل‌های تجمعی باشند که رفع محدودیت می‌شوند. وی می‌گوید: "با توجه به این که برخی والدین نگران روند تحصیل فرزندانشان بودند، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، چاره‌ای جز بازگشایی نداشت. اگر دانش آموز احساس می‌کند که حضور در کلاس‌های عملی و جبرانی برایش ناگزیر است، با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، در کلاس درس حضور پیدا کند و مراودات را به حداقل رسانده و استفاده از ماسک و دستکش را فراموش نکند. " در انتها می‌گوید: "من با این گزاره که استفاده از دستکش باعث گسترش ویروس می‌شود مخالف هستم و به نظرم استفاده از دستکش لاتکس، به طوری که مرتبا با الکل درصد ضدعفونی شود، بسیار مفید است. از هموطنان درخواست دارم که حتما شیشه‌های کوچک الکل برای ضدعفونی کردن دستکش‌ها به همراه داشته باشند. اگر هم از دستکش‌های یکبار مصرف استفاده می‌کنند، برای اقدام به هر فعالیت، مدام آن را تعویض کنند. امروز خوشبختانه دستکش‌و ماسک به وفور در فروشگاه‌ها یافت می‌شود.