بر مبنای حقوق دریافتی در دو سال منتهی به بازنشستگی محاسبه می شود. به عبارت دیگر میانگین دستمزد دو سال آخر حقوق هر فرد که به سازمان تامین اجتماعی اعلام می شود، مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی قرار می گیرد. لذا همه بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی باید به رد شدن درست سوابق بیمه ای و کاری خود توجه کنند و هر چند وقت یک بار از سابقه بیمه ای خود استعلام بگیرند و چند و چون آن را بررسی کنند. گرچه بیمه شدن و رد کردن بیمه از سال های جوانی یکی از الزامات و واجباتی است که هر فردی باید به آن توجه کند و گرچه سازمان تامین اجتماعی طرح های مختلف بیمه ای را برای افراد مختلف در نظر گرفته است، اما نگاهی به وضعیت دریافتی حقوق بازنشستگی به خوبی نشان می دهد که مبالغ حقوق بازنشستگی نمی تواند کفاف مخارج زندگی امروز را بدهد. با توجه به اینکه وضعیت اقتصادی در کشور به شدت خراب و تاسف بار است، منابع مالی خانواده هایی که هنوز در سن بازنشستگی نیستند و کار می کنند و مزایای متعددی دریافت می کنند، نمی تواند کفاف مخارج زندگی را بدهد. بی تردید این وضعیت برای بازنشستگان کشور بدتر و وخیم تر است. با توجه به اینکه ایران در شیب تند حرکت به سوی میانسالی قرار دارد، اختصاص بیمه و مزایای بیمه ای متعدد یکی از کارهای اساسی است که دولت مردان باید برای مردم انجام دهند. هیچ کسی نمی تواند انکار کند که وضعیت معیشتی انسان در سنین سالمندی تحت تاثیر ناتوانایی های طبیعی این سنین قرار می گیرد. از کار افتادگی، بیماری، کهولت سن و مشکلات زیادی در انتظار هر انسانی است که سنین جوانی را رد کرده است و پا به سنین پیری و میانسالی گذاشته است. واقعیت این است که با همه کمبودها و نواقصی که بیمه تامین اجتماعی در پرداخت حقوق بازنشستگی دارد، باز هم بیمه بودن از نبودن بهتر و منطقی تر است. مسلما همه افراد جامعه باید بیمه باشند. فرقی نمی کند که فرد مشغول به کاری است یا خیر. صرف زنده بوده به معنی نیاز داشتن به بیمه است. اما لازم و ضروری است که مسیولان کشوری در اختصاص خدمات و تسهیلات بیمه ای و تقویت حقوق بازنشستگی فکری بکنند و چاره ای کارساز بیاندیشند تا وضعیت بازنشستگان کشور تغییرات مثبتی را تجربه کند و بهبود یابد. حق بیمه ای که هر کس پرداخت می کند در کنار سال هایی که این حق بیمه را پرداخت کرده است، مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی است. البته رقم دریافتی حقوق بازنشستگی بر اساس میانگین دریافتی دو سال منتهی به بازنشستگی است. اما بی تردید حق بیمه و مدت پرداخت بیمه در محاسبه حقوق بازنشستگی تاثیر خواهد داشت. بدیهی است که هر چه حقوق دریافتی هر کس بیشتر باشد و تعداد سال هایی که بیمه برای او رد شده است هم تکمیل تر باشد، حقوق بازنشستگی بیشتری به او تعلق می گیرد. توجه داشته باشید که به عنوان یک بیمه شده این شما هستید که باید سوابق بیمه ای خود را مدام بررسی کنید. اگر کارفرمای شما در رد کردن لیست بیمه و سوابق بیمه ای شما سهل انگاری کرده باشد، باید به موقع موضوع را بررسی کنید و جلوی این خیانت را بگیرید. زیرا اگر مدت زمان زیادی از آن بگذرد، جبران ضررهای احتمالی گاهی ناممکن و گاهی بسیار سخت ممکن خواهد بود. طبق ماده قانون تامین اجتماعی مردان و زنان به صورت عام با داشتن شرایط سنی و سوابق بیمه‌ای مختلف می‌توانند بازنشسته شوند. یکی از این شرایط پرداخت و احصای سال حق بیمه مستمر است. بر اساس این قانون، آقایان با سال و بانوان با سن سال می‌توانند از مزایای بازنشستگی بهره‌مند شوند. ممکن است کسی در سن سی سالگی تازه شروع به رد کردن حق بیمه کند. بدیهی است که چنین فردی اگر بخواهد سال پرداخت حق بیمه را دریافت کند، باید تا سن سالگی حق بیمه پرداخت کند. به طور کلی تعداد سال های پرداخت حق بیمه در محاسبه حقوق بازنشستگی تاثیر دارد. برای مثال اگر کسی سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد و بخواهد بازنشسته شود، مستمری یا همان حقوق بازنشستگی او بیست سی‌ام میانگین دستمزد دو سال آخری است که طی لیست بیمه به سازمان اعلام شده است. سازمان تامین اجتماعی بارها در قالب اطلاعیه های بسیار زیادی اعلام کرده است که افراد مکلف هستند سوابق بیمه ای و لیست رد شده برای خود را به صورت منظم و مکرر استعلام بگیرند. درست است که در بیمه اجباری سازمان تامین اجتماعی لیست بیمه را کارفرما رد می کند، اما خود بیمه شده نیز باید لیستی را که کارفرما رد کرده است، بررسی کند. چنانچه دستمزد بیمه شده کمتر از حداقل دستمزد او در سال باشد، بر اساس یک ماده قانونی مابه‌التفاوت این دو از محل پیش بینی شده پرداخت می‌شود تا معیشت مستمری بگیر از حدی پایین‌تر نرود. اما با این حال بیمه شده باید نسبت به درست رد شدن حق بیمه هر ماه خود آگاه و مطمین باشد. حداقل حقوق بازنشستگی و مزایا هر ساله در هییت وزیران بر اساس تورم ترمیم می‌شود تا حقوق پرداختی به بازنشستگان میزان مکفی را داشته باشد. به علاوه سازمان تامین اجتماعی مبالغ دیگری را تحت عنوان کمک هزینه‌های جنبی به بازنشستگان پرداخت می‌کند که با توجه به شرایط افراد، متفاوت خواهد بود. گرچه این ضوابط و قوانین در سازمان تامین اجتماعی وجود دارد و هر ساله نیز ظاهرا حقوق بازنشستگی بر اساس نرخ تورم تعیین و ترمیم می شود، اما واقعیت این است که نرخ تورم در حقوق و مزایای دریافتی کارمندان و کارگران بازنشسته در این سال ها آنچنان تاثیر منفی داشته است که هر چه قدر هم حقوق آنها افزایش پیدا کند، نمی تواند این نرخ را پوشش دهد.