سندرم مرگ ناگهانی در ورزشکاران یک رخداد بسیار نامطلوب و متاثر کننده است. اصولا به مرگ هایی که طی یک ساعت پس ازحمله اولیه قلبی به مرگ منتهی شوند مرگ ناگهانی می گوییم. این رخداد میتواند هم در ورزشکاران آماتور و هم در ورزشکاران حرفه ای چه جوان و چه مسن رخ دهد. اگر چه این امر امری نا مطلوب است خوشبختانه میزان بروز آن نادر است اما به دلیل تاثیر زیاد آن روی جامعه ورزشی توجه به آن زیاد بوده است. در بسیاری از موارد پس از رخ دادن این امر نمی توان ورزشکار را زنده نگه داشت اما امداد فوری و عملیات احیای قلبی ریوی در برخی موارد می تواند وی را به زندگی مجدد بازگرداند. اولین مدرک مرگ ناگهانی قلبی به سال قبل از میلاد برمی گردد که در آن سال فیدیپیدس یک سرباز یونانی فاصله ناحیه ماراتن تا شهر آتن را دوید تا خبر فتح نظامی ارتش یونان را برساند و بلافاصله پس از انجام م موریت از دنیا رفت. در سالیان اخیر مرگ ناگهانی تعدادی از ورزشکاران رده بالا از جمله مارکوپانتانی دوچرخه سوا ر ایتالیایی، فاتح تور دوفرانس (سال ) ، میکلوس فهر، بازیکن تیم ملی فوتبال مجارستان و بنفیکای پرتغال (سال ) ، مارک ویوین فو، بازیکن تیم ملی فوتبال کامرون (سال ) ، سرگی گرینکوف دارنده مدال طلای اسکیت المپیک (سال ) ، فلوهایمن قهرمان والیبال المپیک (سال ) و مجید پاشامقدم، ملی پوش فقید تیم ملی بسکتبال ایران توجه عموم را نسبت به این رخدادهای دردناک، اگرچه غیر شایع جلب نموده است. طی تحقیقات انجام شده در ورزش به احتمال زیاد میزان بروز آن حدود نفر در / نفر ورزشکار در سال می باشد. میانگین سنی افرادی که دچار این عارضه می شوند نیز / سال می باشد. که با بالا رفتن سن این میزان نیز بالا میرود. درمردان و زنان می تواند رخ دهد. اما خطر مرگ ناگهانی در مردان ورزشکار بار بیشتر از زنان ورزشکار است. به نظر می رسد بروز آن در ورزش های فوتبال، دومیدانی، دوچرخه سواری و بسکتبال بیش ازسایر ورزش ها باشد. همچنین موقعیت جغرافیایی نیز میتواند ت ثر گذار باشد. مثلا در آمریکای شمالی شایع ترین علت مرگ ناگهانی ( SD ) در ورزشکاران کاردیومیوپاتی هایپر تروفیک ( HCM ) است. در ایتالیا، شایع ترین علت SD کاردیومیوپاتی بطن راست است و در آلمان میوکاردیت، در چین بیشترین علت SD ، سندرم مارفان است. درصد علل مرگ ناگهانی در ورزشکاران جوان (زیر سال) را بیماری های قلبی - عروقی (کاردیوواسکولار) تشکیل می دهد و اکثرا" در طی مسابقات و ورزش های سخت و شدید در ورزشکاران بوجود می آید. کاردیومیوپاتی هایپرترفیک ( HCM ) شایعترین علت مرگ ناگهانی (در حدود درصد) ورزشکاران جوان است، درصد موارد دیگر را بیماری های قلبی و عروقی تشکیل می دهد. در افراد زیر سال: اختلال مادرزادی ساختاری قلب در عضلات یا دریچه های قلبی، اختلال در ریتم صلیبی قلبی، پارگی های عروقی (در زمینه گشادی یا آنوریسم عروقی) ، حوادث عروقی مغز مثل خونریزی های مغزی، حمله آسم، اختلال اکتسابی ساختاری قلب در عضلات یا دریچه های قلبی: بزرگی و هیپرتروفی نا متناسب عضلات قلبی در ورزشکاران که زمینه ژنتیک هم دارد و به آن کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک می گویند و همانطور که گفته شد، شایع ترین علت مرگ ناگهانی در ورزشکاران است. در افراد بالای سال: بیماری های عروقی کرونر قلب: شایعترین علت مرگ ناگهانی در این سنین در ورزشکاران، کاردیومیوپاتی هیپوتروفیک، پارگی آنوریسم های عروقی مثل پارگی آیورت، حوادث مغزی مثل پارگی عروق مغزی، علل ریوی مثل اسپاسم شدید راه های هوایی در زمینه آسم. از عل دیگر نیز می توان به به مواردی از قبیل دوپینگ (سوء مصرف داروهایی از قبیل محرکها، استروییدهای آنابولیک، مواد مخدر و . ، اسپاسم برونش ها و راه های هوایی، گرمازدگی، آمبولی ریه و غرق شدگی اشاره کرد. تخمین زده می شود برای شناسایی یک ورزشکار که احتمال مرگ وی در جریان ورزش وجود دارد، باید هزار نفر ورزشکار تحت معاینات و آزمون های کامل غربالگری قرار بگیرند. طبعا انجام چنین کار گسترده ای از نظر اجرایی و اقتصادی میسر نیست. بنابراین پیشنهاد می شود شرح حال دقیق و معاینه طبی مناسب در برنامه ارزیابی پیش از رقابت کلیه ورزشکاران حرفه ای صورت پذیرد و در صورت وجود هر یک از عوامل خطر ساز، مرحله بعدی غربالگری با استفاده از روشهای تشخیصی تکمیلی از جمله نوار قلبی، اکوکاردیوگرافی و . انجام شود. لازم است ازهر فردی که می خواهد به ورزش بپردازد سوال های لازم درباره علایم خطر و سابقه خانوادگی بروز این حادثه پرسیده شود و در صورت مثبت بودن پاسخ هر یک از سولات زیر بررسی های تکمیلی لازم که درپایین اشاره می گردد انجام شود. در صورت پاسخ مثبت به هر یک از سوالات فوق باید تحت معاینات دقیق تر و ارزیابی های کامل تر قرار بگیرد. در صورت یافتن هرگونه یافته غیر طبیعی در معاینه قلبی عروقی ورزشکار نیز باید او را جهت بررسی های تکمیلی بیشتر بررسی نمود. معاینات لازم عبارتند از: از آنجا که مرگ ناگهانی را در بسیاری موارد نمی توان درمان و احیا نمود بهترین راه پیشگیری از آن توجه به علایم خطر بروز آن است. بهترین راه پیشگیری از آن پرداختن منظم به ورزش در حد متوسط است که این امر نه تنها بروز مرگ ناگهانی را افزایش نمی دهد بلکه به نحو چشمگیری آنرا کاهش می دهد. ورزش بسیار شدید، نامنظم و طولانی برعکس بروز این امر را افزایش می دهد. لازم است هر فردی که می خواهد به تازگی ورزش را شروع کند از نظر قلبی عروقی معاینه شوند. افرادگی که سابقه خانوادگی یا علایم خطر را که ذکر کردیم دارند نیز باید حتما قبل از ورزش معاینه شوند. نسبت به علایم هشدار دهنده بی اعتنایی نکنید. بسیاری از ورزشکارانی که در اثر مرگ ناگهانی از دنیا رفته اند، در زمان ورزش علایمی از قبیل درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه، خستگی پذیری و بی نظمی ضربان قلب را دست کم گرفته و به فعالیت ادامه داده اند. منابع: پزشکی ورزشی/دکتر دانیال شریف رضویکمیته پژوهش فدراسیون پزشکی ورزشیبانک اطلاعات پزشکی پاراسات Medical Database Parasat