خلاصه ای از آنچه در این مقاله مطالعه خواهید کرد: ) معرفی رشته مهندسی نفت یکی از پرمخاطب ترین و پر درامد ترین است که هر ساله هنگام، بر سر کسب صندلی های دانشگاه های مطرح این رشته، رقابت سنگینی در جریان است. با مباحث زمین‌شناسی و شیمی ارتباط بسیار تنگاتنگی دارد و برای کشور هایی مثل ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس که دغدغه بهره برداری حداکثری از این نعمت خدادادی را دارند، همواره مورد توجه بوده است. به عنوان یک ثروت طبیعی در کشور ایران، از حدود یک قرن پیش شناخته شد و طی این مدت، به عنوان یکی از منابع مهم درآمدی ایران محسوب می‌شود. استخراج نفت از یک سو و تبدیل آن به فرآورده‌های نفتی نظیر بنزین و. در پالایشگاه‌ها از سوی دیگر، نیاز به متخصصان فراوانی در این زمینه دارد. نقش زیربنا را در بیشتر صنایع ایفا میکنند، ازین رو در شما با علوم و فنون مرتبط با پالایش و تبدیل نفت خام و گاز طبیعی، با استفاده از فرایندهای شیمیایی و تبدیل به انواع سوخت ها، انواع روغن های روان کننده، مواد اولیه پتروشیمی و . آشنا می‌شوید که البته این موضوع از مهم ترین نیاز های کشور و در راستای تاکید دولت به گسترش صنایع تصفیه و تبدیل نفت و گاز برای پاسخگویی به نیاز روزافزون صنعت کشور با محصولات صنایع نفت و گاز و پتروشیمی است. در اصل هدف این رشته تربیت با تخصص در است. از تلفیق دانش‌های مختلف ریاضی، شیمی، زمین‌شناسی، مکانیک سیالات، ترمودینامیک و حرکت سیالات در محیط‌های متخلخل مانند زمین شکل گرفته است و در تمامی فرایندهای مرتبط با صنعت نفت نظیر اکتشاف نفت، حفاری، بهره‌برداری و انتقال و پالایش هیدروکربن‌ها نقش مهمی ایفا می‌کند. )‌گرایش های رشته مهندسی نفت ) گرایش‌مهندسی‌اکتشاف‌در اصل اولین گام برای بهره برداری از ذخایر نفتی، کشف مناطقی است که در آن نفت وجود دارد که این حرکت اغلب توسط لرزه نگاری صورت می گیرد. امواج صوتی را به عمق می فرستند و از امواج برگشتی و پردازش آنها می توانند بفهمند که آیا نفت در زمین وجود دارد یا خیر. گرایش اکتشاف، ارتباط بسیار نزدیکی به زمین شناسی و ژیوفیزیک دارد و در آن به بررسی نحوه شکل‌گیری هیدروکربن‌ها، ابعاد مختلف زمین‌شناسی بهرای تشخیص لایه‌های نفتی و گازی، برداشت عوارض و تهیه نقشه‌های مسطح و توپوگرافی به‌صورت موردی، مطالعه چین‌ها و گسل‌ها و . پرداخته می‌شود. )‌گرایش‌مهندسی‌حفاری‌و استخراج گرایش مهندسی حفاری و استخراج مهندسی نفت پس از گرایش اکتشاف وارد میدان می شود. یک متخصص حفاری و استخراج به طراحی تجهیزات حفاری و انجام عملیات مربوطه در شرایط مناسب میپردازد و با ارزیابی اثرات تکنولوژی حفاری بر محیط زیست و متغیرهای دیگر ابزار و متد مناسب حفاری را ارایه می‌دهد تا بتواند از تخریب های زیست محیطی جلوگیری کند. در اصل هدف این گرایش این است که روش هایی را ارایه دهد که هزینه‌های حفاری را کم و بازده کار را بیشتر کند. از دیگر اهداف دیگر این گرایش می توان به آشنایی با دستگاه‌های حفاری، سیالات حفاری و جریان حرکت سیال در لوله‌ها، انواع گل و سیمان حفاری، بهینه‌سازی هیدرولیک مته، طراحی رشته حفاری، هزینه حفاری، عملیات چاه آزمایی حین حفاری، تست چاه‌ها و. اشاره کرد. ) گرایش‌مهندسی‌مخازن‌هیدروکربوری گرایش مخازن سعی دارد بفهمد در عمق زمین مثلا عمق هزار متری زمین چه میزان نفت و گاز داریم و چقدر از آن قابل دسترسی است و با چه سرعتی می شود از این مخزن برداشت صورت گیرد. مهندسی نفت گرایش مخازن هیدروکربوری، مخزن نفت و گاز را مشخص می‌کند همچنین فشار دما و عمق آن از سطح زمین را هم بررسی می کند و همچنین می تواند در نحوه برداشت استفاده نفت وارد عمل شود. ) گرایش‌مهندسی‌بهره‌برداری‌از منابع‌نفت‌بیشتر مخازن نفتی مخصوصا در کشور ما در حال حاضر دچار افول شده اند و به خاطر همین نفت به طور طبیعی به سطح زمین نمیرسد و با حضور مهندسین بهره برداری از منابع نفت میتوان این عمل را انجام داد. مهندسین بهره برداری استفاده از روش های علمی و اصولی بهره برداری از مخازن نفت را ممکن می‌سازند. هدف کلی این گرایش، نگهداری و پایش مستمر وضعیت چاه‌ها و ادوات موردنیاز بهره‌برداری و رفع نقص‌های موجود است. در این راستا کارهای زیادی نظیر تمیز کردن چاه، مشبک کردن لایه‌های تولیدی، اسید زدن به سنگ مخزن، کشتن چاه و غیره انجام می‌گیرد. ) بازارکار مهندسی نفت در ایران اگر تصمیم به انتخاب و را دارید، در رابطه با بازار کار این رشته لازم است اطلاعات جامعی بدست بیاورید. قطعا اولین گزینه برای ادامه فعالیت فارغ التحصیلان این رشته است. اما این نکته را در نظر داشته باشید که در حال‌حاضر دانشجویان‌این‌رشته‌را بورسیه‌نمی‌کند، مگر آنکه سطح‌علمی‌خوبی داشته باشید تا بتوانید جذب و شرکت های دولتی وابسته به این وزارت خانه شوید. استخدام در این مراکز دولتی معمولا از طریق آزمون استخدامی کتبی و سپس مصاحبه حضوری صورت می‌گیرد. در واقع پس از اعلام نتایج آزمون کتبی، کسانی که نمره کافی را کسب کرده باشند، در تاریخ مشخص، به مصاحبه حضوری فراخوانده می‌شوند. در آزمون شرکت های دولتی حوزه نفت و گاز، برای پذیرش معمولا سهمیه‌های متفاوتی در نظر گرفته می‌شود. برای مثال، بومی بودن در استان محل پذیرش و تحصیل در دانشگاه صنعت نفت، از جمله این سهمیه‌ها است. علاوه بر فعالیت در وزارت نفت، مهندسان نفت می توانند در بخش های مطالعات و عملیات مهندسی حفاری چاه های نفت و گاز مشغول به تحقیق و فعالیت شده و بازده فعالیت های حفاری را بالا ببرند. برای در شرکت‌های خصوصی نیز، دو موضوع بسیار حایز اهمیت است. این شرکت‌ها با توجه به نیاز خود اقدام به جذب نیرو کرده و در صورت کارآمدی نیرو، همکاری را با وی ادامه می‌دهند. بنابراین مراجعه به سایت این شرکت‌ها و یا ارتباط داشتن با افراد حاضر در آن شرکت، می‌تواند زمینه حضور در این سازمان ها را فراهم کند. لازم به ذکر است خوشبختانه شرکت‌های خصوصی زیادی در در ایران فعالیت می کنند. به طور کلی به دلیل عدم انطباق نیاز بازار کار با میزان پذیرش دانشجو در دانشگاه های کشور در اکثر رشته ها از جمله یافتن شغل مناسب و ایده آل برای فارغ التحصیلان کار راحتی نیست. اما برای آشنایی بهتر شما با بازار کار این رشته در ادامه به نکات مهمی که توسط برخی از بیان می شود می پردازیم. اینکه نوع دانشگاهی که شما تحصیل می کنید و رتبه و معدل شما به جذب شما در بازار کار ارتباط دارد. خیلی از شرکت های فعال در صنعت نفت و گاز، نیروی انسانی متخصص مورد نیاز خود را از بین فارغ التحصیلان ممتاز دانشگاه های برتر کشور انتخاب می کنند. اینکه تسلط بر زبان انگلیسی می تواند آینده شغلی مناسب تری را برای شما به عنوان مهندس نفت در این صنعت رقم بزند. زیرا به دلیل تخصصی بودن این صنعت و انحصار بخش هایی از آن در دست مهندسین اروپایی و امریکایی، حتی در صورتی که شما در ایران مشغول به کار باشید اما برای مطالعه منابع روز دنیا، گفتگو و برقراری ارتباط موثر با مهندسین خارجی مستقر در پروژه و احیانا رفتن به م موریت های خارجی برای گذراندن آموزش های تکمیلی یا دوره های خاص، نیاز به تسلط بر این زبان بین المللی دارید. ) بازارکار مهندسی نفت خارج از کشور کشورهای در دنیا از جمله کشورهای عضو اوپک، در سال های اخیر بسیار علاقه مند به استخدام مهندس نفت با ملیت ایرانی می باشند و برای آن دسته از که دارای دانش، تجربه و توان بالا می باشند، حقوق های بسیار خوبی نیز در نظر می‌گیرند. البته این نکته را نیز باید مد نظر قرار دهیم که نوع تخصص و انگیزه کاری شما در یافتن شغل از اهمیت بالایی برخوردار است. به این صورت که در محیط های عملیاتی نفتی همچون سکوها و دکل ها به متخصصینی از جمله مهندسان حفاری نیاز زیادی است. پس اگر شما دارای این تخصص از نفت باشید و بتوانید دوری از خانواده و کارکردن در محیط های سخت و پرخطر و دورافتاده از شهر را تحمل کنید، می تواند راحت تر استخدام شوید. ) درامد مهندس نفت در ایران محمد حسینی موسس اتحادیه صادرکنندگان فراورده های نفتی در تاریخ دی با تشریح جزییات درآمد و هزینه‌های شرکت ملی نفت گفت: "برای شرکت ملی نفت ایران با تعداد هزار و نفر کارمند رسمی و نفر کارگر، مبلغ میلیارد تومان بابت حقوق و دستمزد و مزایای مرتبط پیش‌بینی شده است. " بر این اساس اگر میلیارد تومان بودجه جاری که به حقوق و مزایای کارکنان شرکت ملی نفت اختصاص داده شده را بین هزار و نفر تقسیم کنیم، ماهانه دریافتی هر کارمند این شرکت مبلغ میلیون و هزار تومان خواهد بود. اما طبق امار محلی، حقوق مهندسان نفت چه در ارگان های دولتی چه در مراکز خصوصی، با توجه به مدرک تحصیلی، توانایی های فردی، سطح علمی، سابقه فعالیت و . بین خواهد بود. ) درامد مهندس نفت خارج از کشور طبق صحبت چند تن از مهندسین نفت که خارج از ایران و در حوزه خلیج فارس فعالیت می کنند، حقوق اولیه برای یک مهندس نفت در ابتدای کار برابر با و در اواسط سابقه کاری، به افزایش می‌یابد. دلیل آن هم این است که رشته نفت جز سخت ترین مشاغل مهندسی محسوب می‌شود، اما درآمد مناسب یکی از جاذبه‌های مهم این رشته می‌باشد و باعث شده هر ساله تعداد زیادی از دانشجویان و متخصصان ایرانی جذب بازارهای خارج از ایران شوند. ) توانایی ها و مهارت های لازم برای یک مهندس نفت برای اینکه شما بتوانید یک مهندس نفت کارآمد شوید، نیاز است همچون سایر علوم مهندسی، به ریاضیات علاقه مند بوده و در حل مسایل آن تسلط داشته باشید. همچنین تسلط بر علومی نظیر شیمی و زمین شناسی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. از دیگر ویژگی های یک مهندس نفت، توانایی انجام کار در شرایط سخت، خطرناک و دور از خانواده و. است. این مورد شاید از مهم ترین قابلیت ها و ظرفیت هایی‌است که باید در شما وجود داشته باشد، زیرا در بسیاری از موارد نیاز است، شما به م موریت های طولانی مدت و در شرایط آب و هوایی سخت بروید. توانایی حل و بررسی مسایل، انجام کار تیمی، خلاقیت و . نیز از جمله مهمترین ویژگی های دیگری است که باید در شما به عنوان یک مهندس نفت به نحو احسن وجود داشته باشد، اگر به دنبال پیشرفت در شغل مهندسی نفت می باشید، تسلط بر زبان انگلیسی نیز به عنوان یک از عوامل مهم و موثر در ورود و ارتقاء شما در این حوزه خواهد بود. یکی دیگر از مهم ترین مهارت های لازم برای مهندس نفت، تسلط داشتن بر نرم افزارهای تخصصی حوزه مهندسی نفت است. اگر به بررسی اجمالی آگهی های استخدامی مهندس نفت بپردازید، متوجه خواهید شد اکثر کارفرماها، شرکت ها و سازمان ها یکی از شرایط جذب مهندس نفت را تسلط بر نرم افزارهای مربوط به حوزه مهندسی نفت قرار داده اند. ) وظایف یک مهندس نفت وظایف و مسیولیت های مهندس نفت (در صورتی که مطابق با تخصصش به کار مشغول شده باشد) به حوزه ای که کار می کند بستگی دارد. به طور کلی وظایف کلی مهندس نفت در بخش های مختلف شامل موارد زیر است: ) نرم افزارهایی که یک مهندس نفت باید بلد باشد بیشتر نرم افزارهایی که در ادامه آن ها را به شما معرفی خواهم کرد، معمولا در دانشگاه در غالب فعالیت های تکمیلی توسط انجمن های علمی به شما آموزش داده خواهد شد. شما همچنین از شبکه هایی مثل یوتوب می‌توانید برای یادگیری این نرم افزارها به صورت خود آموز اقدام کنید. شبیه‌ساز مخزن Eclipse نرم‌افزاری جامع و کاربردی جهت انجام عملیات شبیه‌سازی انواع مخازن با هر درجه پیچیدگی ساختمانی، زمین‌شناختی، یا نوع سیال است. کاربردهای Eclipse با توجه به قابلیت‌های گسترده و فراوان آن نسبت به سایر نرم‌افزارهای شبیه‌ساز، بسیار فراوان بوده، به طوری که می‌توان گفت این نرم افزار به یک استاندارد جهانی تبدیل شده‌است. ) Pansystem این نرم‌افزار که حدود سال است در آزمایش چاه‌های نفتی کاربرد دارد و از روان‌ترین نرم‌افزارهای این رشته‌است. به کمک نرم‌افزار Pansystem شما می‌توانید آزمایش مخازن نفت و گاز را که عملکردی کلیدی در افزایش تولید دارد را به راحتی انجام دهید. روش این نرم‌افزار جهت انجام آزمایش تجزیه و تحلیل دقیق، شبیه‌سازی و ارایه گزارش است. ) Pipesim این نرم افزار یکی از پر استفاده‌ترین نرم‌افزارهای مورد استفاده مهندسان بهره‌برداری برای بررسی عملکرد تولیدی چاه و تلاش در جهت بهینه نمودن تولید است. معادلات گوناگون چند فازی، مدل‌های مختلف تکمیل چاه، استفاده از مدل‌های نفت سیاه و ترکیبی و امکان شبیه‌سازی روشهای فرازآوری مصنوعی (فرازآوری با گاز، استفاده از پمپ‌های درون چاهی و . Pipesim را به یکی از قوی‌ترین ابزارهای این رشته تبدیل نموده‌است ) StreamSim نرم‌افزار StreamSim را می‌توان جدیدترین نسل نرم‌افزارهای شبیه‌سازی مخزن دانست که از شیوه‌ای نوین برای حل مسایل استفاده می‌کند، که موجب افزایش سرعت شبیه‌سازی شده و همچنین اطلاعات مهندسی جدیدی را در اختیار مهندسان قرار می‌دهد. ) Petrel این نرم افزار که توسط شرکت شلمبرژر به دنیای صنعت نفت معرفی شده‌است در تمامی رشته‌های اکتشاف، بهره‌برداری، مخزن، و حفاری وارد شده‌است. در ورژن جدید این نرم‌افزار امکانات جانبی جهت سهولت کار نیز تدارک دیده شده ست. همچنین برای بالا بردن سطح کار و دسترسی سریع به داده‌ها، ویژگی کار به صورت آنلاین در آن نیز پیشبینی شده‌است. ) Fluent نرم‌افزار Fluent یک نرم‌افزار مهندسی به کمک رایانه در زمینه دینامیک سیالات محاسباتی ( CFD ) برای مدل کردن جریان سیال و انتقال حرارت در هندسه‌های پیچیده می‌باشد. این نرم‌افزار امکان تغییر شبکه، به صورت کامل و تحلیل جریان با شبکه‌های غیرساخت‌یافته برای هندسه‌های پیچیده را فراهم می‌سازد. ) PVTsim PVTsim نرم افزاری است برای مدل سازی معادلات حالت که به کاربر اجازه میدهد خواص سیالات و داده های تجربی PVT را به طور کامل شبیه سازی کند. این نرم افزار قابلیت های متعددی جهت شبیه سازی فرایندهای رایج در مهندسی تضمین جریان را نیز دارد. ) PetroMod با این نرم افزار می‌توان نقشه‌های زمین‌شناسی را ویرایش کرد و به بررسی جرم و حجم هیدروکربن تولیدشده توسط سنگ مادر در طی عملیات مهاجرت، پرداخت. این نرم‌افزار قابلیت بررسی تجزیه میکروبی، ژیومکانیسم و هیدرات های گازی را نیز دارد. ) Geolog این نرم افزار ساخته شرکت پارادایم است و در بیش از هفتاد درصد شرکتهای بین المللی فعال در صنعت نفت دنیا استفاده می شود. کاربرد اصلی این نرم افزار در ارزیابی نمودارهای پتروفیزیکی می‌باشد. ) Vista نواقص و خطاهای ناخواسته که ممکن است در طی عملیات لرزه نگاری به وجود آید، توسط این نرم‌افزار بررسی، تحلیل و اصلاح میشود. ) Halliburton Redbook این نرم افزار شامل یک پایگاه غنی داده جهت طراحی شماتیک چاه و انجام محاسبات مربوطه می‌باشد. ) Drilling Office این نرم افزار برای برنامه ریزی و طراحی چاه های نفت و گاز مورد استفاده قرار گرفته و به صورت سیستم یکپارچه، ابزار مورد نیاز را در دسترس مهندسان حفاری قرار می دهد تا در حداقل زمان و با کمترین هزینه و خطا، محاسبات مربوط به عملیات حفاری را انجام دهند. ) WellCat نرم افزار WellCat ، به مهندسین امکان مدل سازی شرایط پیچیده HT / HP و حفاری آب‌های عمیق و حفاری در لایه های نمکی را می‌دهد تا با در نظر گرفتن نکات فنی و اقتصادی، طراحی مناسب لوله مغزی و لوله جداری را انجام دهند. ) Olga نرم‌افزار Olga که ابتدا توسط شرکت Statoil در سال توسعه یافت، می‌تواند جریان چندفازی را که یک پدیده دینامیک است مدل‌سازی کند. شبکه‌های خطوط لوله که دارای تجهیزات فرآیندی مانند پمپ، کمپرسور، مبدل حرارتی، تفکیک‌کننده، شیر و. است به راحتی به صورت دینامیک قابل شبیه‌سازی شدن هستند. ) لیست دانشگاه های دولتی رشته مهندسی نفت دانشگاه صنعتی شریف، تهران دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران دانشگاه تهران، تهران دانشگاه تربیت مدرس، تهران دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران دانشگاه صنعت نفت، آبادان دانشگاه صنعت نفت، اهواز دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار دانشگاه شاهرود دانشگاه تهران، گیلان مرکز آموزش عالی لامرد دانشگاه خلیج فارس بوشهر دانشگاه شهید باهنر کرمان دانشگاه صنعتی سهند، تبریز دانشگاه گرمسار، گرمسار دانشگاه سمنان، سمنان دانشگاه شیراز، شیراز ) رتبه لازم برای قبولی در رشته مهندسی نفت برای قبولی در رشته نفت دانشگاه دولتی و روزانه بدون استفاده از هیچ سهمیه ای، باید کسب کنید. ) جمع بندی، رشته بسیار پرچالش، سخت و البته پر درامدی است. به طور کلی اگر به دروس ریاضی، شیمی و مباحث و مطالعات زمین شناسی علاقه دارید و می توانید در صورت لزوم در شرایط سخت و مناطق دور از تکنولوژی و خانواده و. کار کنید، این رشته به شما توصیه می شود. گرچه تماما این موارد نیست و یک می تواند در شرکت های بزرگ نیز فعالیت کند و تنها تحت عنوان ماموریت های کوتاه مدت از خانه خودش فاصله بگیرد، ولی شما به هر حال باید با موقعیت هایی که ممکن است رخ بدهد آشنا شوید. در کل با توجه به موارد و چالش هایی که در این مقاله ذکر شد برای آقایان مناسب تر است. این وبسایت : dr - yaghobi . com / math - choice - field /