(او: Asha ) ، به معنای راستی، نظم، درست کرداری، حق، حقیقت، وفا، دلیری و داد ] : [، مفهومی هندو ایرانی] : [است که اساس تعالیم را تشکیل می دهد. اشه ی اوستایی متناظر با واژه رته ( Rta ) ی هندوان است ] : [. همچنین لایه های مختلف معنایی اشه شباهت بسیاری با واژه درمه هندویی دارد که به تعبیری به معنای نظام حق حاکم بر عالم و انسان است که باید بر وفق آن زیست و با آن هماهنگ شد] : [. اشه در زمره آن گروه از اصطلاحات محوری ادیان است که معنای فردی ویژه آن، تنها از طریق بررسی همه متونی که در آنها از این اصطلاح استفاده شده است، بدست می آید] : [. به همین دلیل نمی توان واژه واحدی را در زبان دیگر، معادل آن دانست و مدعی شد که سخن آخر درباره آن گفته شده است. ] : [. با این وجود، در گستره مباحث جهانشناختی، در مورد جهان گیتوی، اشه به معنای قانون طبیعی ناظر بر حرکت منظم خورشید، گردش فصل ها و دوام هستی است و شاید بتوان اشه را در این مفهوم بر "حق" تطبیق کرد] : [و ادعا نمود که همچنانکه سامان آفاق بنابر قانون ابدی آفرینش، حق و حقیقت است و اهورامزدا از آن در برابر انگره مینیو محافظت می کند، مردمان نیز وظیفه دارند تا با راستی و داد و قربانی کردن، مطابق حق عمل کنند و یاور اشه باشند] : [. در مورد عالم مینوی، اشه آن حقیقت نابی است که در آغاز که آن دو مینوی همزاد با یکدیگر سخن گفتند، سپند مینیو آن را برگزید] : [. در سطح مباحث اخلاقی، اشه معادل راستی، پاکی، پرهیزکاری، داد، وفا، دلیری و بلکه هرگونه خصال درست بشری است] : [. مری بویسمعنای اشه را "نظم" با وسیعترین معنای ممکن می داند. یعنی آن نظم کیهانی که به سبب آن، روز جای شب را می گیرد و فصلهای سال دگرگون می شود; یا نظم قربانی کردن که سبب می شود آهنگ طبیعت نیرو گرفته و ادامه یابد، یا نظم اجتماعی که با کمک آن آدمیان می توانند با یکدیگر زیسته و از رفاه بهره مند شوند و سرانجام نظم اخلاقی یا راستی] : [. نظام احسن، رحمت گسترده، عشق ساری در کاینات و حق مخلوق به، تعابیر ذوقی برداشتهای عرفانی از مفهوم اشه است و گاه همه این معانی تو م با یکدیگر لحاظ می شود تا معنای کامل اشه را دربرداشته باشد] : [. درگاهان منظور از اشه غالبا "اشه و هیشته" ( Asha Vahishta ) (بهترین اشه) است که ایزد تشخص اصل اشه و هم پیمان "وهومنه" ( Voha Manah ) (اندیشه نیک) می باشد ] : [. "اشه و هیشته" یا اردیبهشت فروزه زیبای اهورامزدا، نگاهبان مرغزارها و گیاهان روی زمین، دشمن دیو خشم و از میان برنده بیماری و مرگ و جادوان و خرفستران، مهمترین امشاسپندان پس از وهومنه است] : [. ارتباط خرد و اشه از آن رو است که اهورامزدا پدر هردوی آنها خوانده می شود. اهورامزدا بزرگترین پاسدار اشه است و میثره ( Mithra ) و ورونه ( Varuna ) او را در محافظت از این قانون پایدار یاری می کنند و خود به آن گردن می نهند ] : [. در ایران نماینده آسمانی اشه میثره و مظهر زمینی آن آتش است. ارتباط اشه با آتش در آزمون آتش که نزد ایرانیان و هندیان شناخته شده بود و ریشه در عقاید آنان به آزمون بازپسین (اخروی) داشت، جلوه دارد ] : [. در هندو ایران، لازمه داشتن رته یا اشه و یا به درجه (رتوان) یا (اشون) ( ashavan ) رسیدن، عادل بودن و درست کردار بودن است ] : [. در کیش زرتشت، اشه تنها راه رستگاری است و پیرو ا شه (اشون) اهل بهشت است و افتخار آینده نصیب او خواهد شد ] : [. زرتشت اهورامزدا را به عنوان سرور اشه می پرستید و از او دیدار اشه را خواستار بود] : [. "دروج" ( Drug ) واژه ای است که در در مقابل اشه قرار می گیرد که به معنای دروغ و فریب است. در هند در مقابل رته ( Rta ) به معنای راستی، واژه ودایی "انرته" ( anrta ) قرار دارد که به معنای "کسی که تعبد درونی ندارد" و یا "کسی که تعبد او واقعی نیست" می باشد ] : [. همچنین برخی دروج را علاوه بر دروغ و فریب، به معنای انکار نظم آسمانی و انکار آن چیزی که نیروی تقدس را در خود نهفته دارد می دانند] : [. اهمیت اشه در نیایش "ا شم و هو" ( AshemVohu ) یکی از سه نیایش مهم و مشهور زرتشتیان که منثره ( manthra ) ای کوتاه است جلوه ویژه ای دارد: "ا شه، نیک (است) ، بهترین است، مطابق آرزوست; مطابق آرزو خواهد بود برای ما; ا شه از آن ا شه و هیشته است. " ] : [حضور مفهوم اشه در کتیبه ها و آثار مکتوب پس از زرتشت، گواه استمرار آن در سنت زرتشتی تا زمان سلسله است. ] : [. سرانجام، کمال ظهور معنای اشه با مفهوم سوشیانت ها در پایان دوره آمیختگی (گمزشن) و آغاز دوره جدایش (و زار شن) چنین گره می خورد که: "درپایان جهان، ا س تو ت ا ر ت ه ( Astvat - ereta ) ، پیک اهورامزدا به عنوان آخرین سوشیانت ( Saoshyant ) از دریاچه کاسیویه ( Kasaoya ) (کیانسیه) برآید. او دروج را از این جا از جهان اشه بیرون خواهد راند". ] : [ . دوستخواه، جلیل، اوستا، مروارید، . . بویس، مری، زردشتیان، ترجمه: عسکر بهرامی، ققنوس، . . بویس، مری، تاریخ کیش زرتشت، ج ، ترجمه: همایون صنعتی زاده، توس، . Encyclopedia Iranica , Edited by Ehsan Yarshater , Volum II , As a , p . . . شهرزادی، رستم، زرتشت و آموزشهای او، فروهر، . . عالیخانی، بابک، بررسی لطایف عرفانی درنصوص عتیق اوستایی، هرمس، . . موحدیان عطار، علی، آیین هندو، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان ومذاهب، . ابوالقاسم جعفری