مثل هر موضوع نوظهور دیگری، مدیریت دانش هم پدیده ای است که اطلاع چندانی از آن‌ها نداریم. البته که مدیریت دانش نوظهور نیست و بشر از بدو تا کنون از آن استفاده میکرده است، اما تا همین چند سال پیش، به صورت امروزی و با چارچوب های مدیریت دانش پیاده سازی نمیشده است. مدیریت دانش هنوز هم به صورت کاملا تخصصی جای خود را در سازمان ها پیدا نکرده است و سازمان ها بدون آنکه متوجه شوند، با عدم استفاده از چارچوب های مدیریت دانش هر سال هزینه های هنگفتی را هدر می دهند. هدررفت هزینه ای که از نابهینگی دانش در سازمان رخ میدهد به قدری سنگین است که واقعا قابل محاسبه نیست. حالا در این مطلب قصد دارم اطلاعات اندکی که درمورد مدیریت دانش و چارچوبهای مدیریت دانش دارم با شما صحبت کنم. دانش چیست؟ گاهی فکر می‌کنیم معنی یک چیز خیلی بدیهی و مشخص است، اما اگر از ما سوال شود، نمی‌توانیم آن را تعریف کنیم و یا تعریف اشتباهی از آن داریم. شما می‌توانید دانش را تعریف کنید؟ دانش، به اطلاعات وابسته به یک زمینه و موضوع، در ارتباط با یکدیگر و قابل اجرا گفته می شود. دو واژه به درگیر با مفهوم دانش، داده و اطلاعات است. داده به اطلاعات خام گفته می‌شود، وقتی که داده‌ها کنار هم دیگر قرار می‌گیرند، به یکدیگر مرتبط می‌شوند و شکل و نظام خاصی پیدا می‌کنند ودر آخربه اطلاعات تبدیل می‌شوند. یا همان مدیریت دانایی ( Knowledge Management ) در واقع مفهومی است که در علوم مدیریتی نقش مهم و اساسی دارد و قبل از اینکه بخواهیم مساله " چیست" را مطرح کنیم، اول مقدمه ای از آن را بیان نماییم. سازمان های امروزی، اهمیت بیشتری برای درک بهتر، انطباق پذیری و مدیریت تغییرات محیط پیرامون قایل شده اند و همواره در جهت کسب و به کار گیری دانش و اطلاعات روز، برای بهبود عملیات و ارایه خدمات و محصولات بهتر ومطلوبتر، به ارباب رجوعان حرکت می کنند. چنین سازمان هایی نیازمند سبک جدیدی از مدیریت با عنوان هستند. مدیریت دانش فرآیند سیستماتیک منسجمی است که از ترکیب فناوری های اطلاعاتی و تعامل انسانی را شکل می گیرد تا سرمایه های اطلاعاتی سازمان راشناسایی، مدیریت وتسهیم دانش کند. این دارایی ها شامل اسناد، سیاست ها، پایگاه های اطلاعاتی، و رویه ها می شود. علاوه براین شامل دانش آشکار وهم دانش ضمنی کارکنان نیز می شود و از روش های متنوع و گسترده برای تصرف، ذخیره سازی و تسهیم دانش در داخل یک سازمان استفاده می کند. دانش ضمنی (پنهان) در راستای تجربه‌ها، مهارت‌ها و دانایی‌های شخصی در جامعه پدیدار می‌شود. دانش ضمنی به راحتی قابل بیان صریح و به اشتراک گذاری نیست. دانش صریح (آشکار) در راستای رسانه‌هایی مانند دانشنامه‌ها، کتاب‌های علمی و درسی و موارد دیگر نگاشته و ذخیره می‌شود. دانش صریح قابل بیان است و به آسانی در اختیار افراد قرار می‌گیرد. جمع‌آوری دانش ذخیره دانش به اشتراک گذاری دانش هدف اصلی، بهبود کارآیی سازمان است. غالبا منظور از این موضوع، آموزش و یادگیری سازمانی برای به حداکثر رساندن دانش جمعی است. هدف این است که فرهنگ یادگیری در سازمان ایجاد شود، جایی که به اشتراک دانش تشویق شوند و کسانی که به دنبال یادگیری بهتر و بیشتر هستند، انجام این کار و رسیدن به هدف برایشان آسان‌تر شود. موفقیت در و علم، موقعیت و جایگاه سازمان را از چند جهت بهبود می‌بخشد. درحقیقت، این امکان را فراهم می کند که از وضعیت حال، ایجاد راه‌های جدید برای یادگیری بهتر و موثرتر، درس‌های آموخته شده و بهبود کلی سازمانی را به ارمغان آرورد. چارچوب ها و مدل های زیادی در زمینه ارایه شده اند. هدف از کمک به سازمان ها در راستای درک بهتر دانش و به کارگیری آن در راستای بهبود فرایندهای تصمیم گیری و خط مشی گذاری به منظور بهبود ارایه خدمات رسانی بوده است. بررسی ها نشان می دهد که چارچوب ضمن توجه به ابعاد مهم از آن، برای سازمان ها کامل نبوده همه عناصر را در بر نمی گیرد. در ابتدا باید ببینیم که مولفه‌های یک چارچوب کدام است. در ابتدایی‌ترین مرحله، شامل مراحل زیر است: شناسایی نیازها شناسایی منابع دانش کسب، ایجاد یا حذف منابع، فرایندها و محیط‌های مربوط به دانش بازیابی، به‌کارگیری و اشتراک‌گذاری دانش ذخیره دانش. باید توجه داشت که هیچ‌یک از این فرایندها مستقل نیستند و همه آن‌ها تحت‌ت ثیر عوامل بسیاری قرار دارند. به همین خاطر است که معمولا از هم بسیار متفاوت است و می‌تواند به روش‌های مختلفی نمایش داده شود. برای مثال، بعضی از مدل‌های ترتیبی هستند و هدف آن‌ها فراهم‌کردن نمای کلی بهتر، به قیمت "واقع‌گرایی" است. مدل‌های دیگر فرایندهای دارای هم‌پوشانی را نمایش می‌دهد تا آنچه واقعا در سازمان اتفاق می‌افتد را شبیه‌سازی کند. مشکل دسته دوم این است که به‌طور معمول درک آن‌ها کمی سخت‌تر است و برای اینکه مبهم‌تر نشوند فقط می‌توانند اطلاعات محدودی را منتقل کنند. در ادامه مثال‌هایی از هر این مدل های آورده می‌شود. از آنجا که با رشته‌های دیگر (مثل استراتژی، مدیریت اطلاعات، مدیریت پروژه و غیره) رابطه نزدیکی دارد یا به آن‌ها وابسته است و توسط طیف وسیعی از فرایندها و سیستم‌ها ممکن می‌شود، یک مدل می‌تواند خیلی پیچیده شود. برای همین است که یکپارچه و کاملی که افراد بتوانند از طریق آن‌ها تمام جنبه‌های مربوط را با جزییات مناسب درک کنند، وجود ندارد. هر مدل باید تمرکز، مبد و محدودیت‌هایش را انتخاب کند. عناصر مهم در در بخش دولتی افراد، فرایندها و فناوری سه عنصر اصلی هر محیط سازمانی هستند به منظور ایجاد روحیه و استفاده از دانش، روی افراد و فرهنگ سازمانی ت کید می کند. همچنین به منظور پیداکردن، ایجاد، اکتساب و بر روی فرایندها یاروشها متمرکز می شود و به منظور ذخیرهسازی دانش و قابل استفاده کردن آن به هنگام کار گروهی (بدون اینکه افراد در واقع و به صورت فیزیکی کنار هم باشند) بر روی فناوری متمرکز می شود. افراد مهمترین بخش هستند، زیرا با تمایل افراد به و استفاده از دانش وابستگی مستقیم دارد. افراد، فرایندها و فناوری همواره میتوانند به عنوان یک عامل محرک و یا یک مانع برای حرکت دانش محسوب شوند. لذا می باید همواره موانع را شناسایی و بر طرف کرد و به گسترش و ازدیاد عوامل محرک پرداخت. تغییر فرهنگ سازمانی و سازگاری آن جهت پذیرش (قرار دادن فرهنگ سازمانی در راستای مدیریت دانش) مهمترین و چالش برانگیزترین کار در است. موقعیت در درجه اول به انگیزه، تمایل و توانایی افراد برای و به اشتراکگذاری دانش خود و استفاده از دانش دیگران وابسته است. ساختار بخش دولتی به صورت کاملا تقسیمبندی شده و جزیرهای است. در این ساختار، فرهنگ حاکم مانع از انتقال اطلاعات از یک بخش به بخش دیگر می شود. تا زمانی که ساختار ذهنی مدیران و کارکنان بخش دولتی بر پایه چنین چیزی باشد و دراختیار داشتن و انحصار دانش را قدرت تلقی کنند، به ندرت پیش میآید که دانش بین بخشه ای مختلف سازمان و یا سطوح سازمانی مختلف انتقال پیدا کرده و جریان یابد. باتوجه به روش شناسی های موجود، چارچوب مدیریت دانش در رابطه با فرایندها و تکنیک های موارد زیر را پیشنهاد می کند: . شناسایی . تسخیر انتخاب. ذخیره سازی . تسهیم. کاربرد. خلق یک راه برای شناسایی دانشی که باید در اختیار گرفته شده و کسب گردد (دانشی که در ذهن افراد متخصص سازمان وجود دارد) انجام ممیزی دانش است. به کمک انجام یک ممیزی، انواع دانش مورد نیاز، منابع، نقاط ضعف و قوت، جریانهای دانش و. که جهت توسعه و ایجاد یک استراتژی دانش برای سازمان مورد نیاز هستند، آشکار می شود. فناوری در تمامی فرایندهای مدیریت دانش مورد استفاده واقع می شود و در همین راستا راه حل های تکنولوژیک فراوانی در بازار وجود دارد. مشکل اصلی در انتخاب فناوری مناسب است. باید دقت داشت که فناوری صرفا یک تسهیل کننده است که طی آن می توان ارتباط افراد با اطلاعات و همچنین ارتباط افراد با یکدیگر را ایجاد کرد. اما فناوری خود یک راه حل نیست. برای تهیه این مطلب، از و وبسایت شرکت مشاوران توسعه آینده و خارجی استفاده کردم.