شب‌نوشت "خانه‌ی قجری" روز عجیبی بود. خاص ه برای من که نمی‌توانم و نباید بگذارم حت ی یک‌روزم هم به‌بطالت سپری شود. بدون مقد مه، بدون اینکه از پیش بدانم قرار است به کجا بروم، آقای اسدی، مالک خانه، کلید انداخت در آهنی را باز کرد. ناگهان من شهاب افتادیم درون یک قرن پیش. در یک خانه‌ی قجری با یک حوض نیلی و خشک، و تاک سرکشیده به نیمی از حیاط. آقای اسدی به‌خنده گفت: "این‌جا جن هم دارد. " شهاب خندید و من گفتم: "اتفاقا ما از جن‌ها استقبال می‌کنیم. " بی‌که بخواهم افتادم درون متن شازده احتجاب: "فخر‌النس ا بوی صابون می‌داد، دست‌هایش و پیش‌بند موهایش. گفت: "خانم بلند شد و رفت پهلوی حوض. رنگش پریده بود. گفت فخری، صندلی را بگذار پهلوی حوض. گذاشتم. گفت: فخری، آدم توی این خانه دلش می‌گیرد، با این‌همه اتاق (عمارت چهارفصل بود، عمارت اجدادی) گفتم: چرا، خانم؟ گفت: نمی‌دانم، ولی هیچ دلم نمی‌خواهد این‌جا بمیرم. کاش شازده، یک خانه‌ی دیگر می‌گرفت. این عمارت کهنه شده است. تو هم دیگر نمی‌توانی دست‌تنها به همه‌ی اتاق‌ها برسی. کاش شازده می‌فروختش. تن فخری گرم بود، گرم و برهنه و پرخون. سل نمی‌توانست آن حصار زنده را بشکند. " قرار شد خانه را متر بزنیم. قرار است این خانه‌ی کهن قجری را بازسازی کنیم تا بشود مرکز فرهنگی و کافه، بلکه نجات پیدا کند و خون گرم شازده احتجاب در اطراف مولوی و خیام، در شریان‌های باریک تهران جریان پیدا کند. خانه، خیلی قدیمی بود. دزد هم زده بود و سر فرصت هرچه دلش می‌خواست از اسباب و اثاثیه برده بود. یکی دو اتاق هم انگار از آتش‌سوزی سوخته بودند، اما اشکوبه‌ی فوقانی هنوز زیبایی خودش را داشت. وقار خاصی که نمی‌شد ازش عبور کرد و آن‌را به‌راحتی داد به بساز و بفروش‌ها. نیمی از نمای ساختمان در طول چند نسل از بین رفته بود، اما هنوز می‌شد از رگ معماری آجرها، ثروت موروثی‌را لمس کرد. صاحب ملک، من و شهاب را گذاشت و در آهنی را از پشت قفل کرد. ترس و خنده‌مان باهم آمیخت: "در را برای چی قفل کرد؟ " در طبقه‌ی همکف اتاقی پیدا کردیم با دری بسیار کوچک. گچ‌های دیوار و سقف داخلش سوخته و سیاه بود و من نامش را گذاشتم "کوره‌ی آدم‌سوزی" و راه‌به‌راه متر می‌زدیم و روی کاغذ نشانه می‌گذاشتیم و به آن‌جا که می‌رسیدیم می‌گفتیم "کوره" و خنده‌هامان رنگ رمز می‌گرفت، و من روی کاغذهایم هم می‌نوشتم "کوره. " هر دیوار و پنجره و پیش‌آمدگی و پس‌رفتگی بود متر زدیم و درون کاغذهایمان یادداشت برداشتیم. رفتیم به اشکوبه‌ی فوقانی. پنجره‌ها شبیه به ا رسی‌ها بلند و تمام‌قد نور خورشید را به درون راه می‌دادند. پرنده‌های تهران هنوز هم بعد از یک قرن کلاغ هستند؟ با تمام توان تابش خورشید، اتاق‌ها تاریک بودند. فخری گفت: "نشسته بود و نگاه می‌کرد. " کلاغ رفته بود. غروب بوده. فخرالن ساء اگر سر برمی‌گرداند می‌توانست سرخی غروب را ببیند. اما برنگشته، یا برگشته و دیده و دقت کرده. یا نکرده و بعد. بعد که تاریک شده چی؟ حتما نور یکی از چراغ‌های عمارت به بیرون می‌تابیده، شاید از پنجره‌ی غربی عمارت یا. وقتی آدم به تاریکی نگاه می‌کند، به آن‌جا، می‌داند که چیزهایی ممکن است باشد، اما نمی‌داند که چه‌ها می‌گذرد. برای همین است که در تاریکی خیلی خبرهاست. " سرآخر مهندس علی آمد. چشمانش می‌درخشیدند: یک پروژه‌ی جدید. یک پروژه‌ی هیجان‌انگیز و خاص. اسماعیل سالاری