شیمی درمانی یکی از رایج ترین روش های درمان بیماری به شمار می رود. در این روش، گاهی سلول های سالم تشکیل دهنده خون در مغز استخوان، قلب، کلیه و مثانه، فولیکول های مو، دهان، دستگاه گوارش، سیستم تولید مثل، ریه ها و سیستم عصبی با توجه به شرایط بیمار دچار آسیب می شود. اکثر عوارض جانبی این روش مدتی بعد از شیمی درمانی پایان می یابد اما ممکن است چندین ماه طول بکشد تا فرد به شرایط عادی خود بازگردد. بنابراین در این مطلب روش های موثری برای مدیریت بهتر عوارض شیمی درمانی آورده شده است. توجه داشته باشید که برای استفاده از هرکدام از این روش ها با پزشک معالج خود مشورت نمایید. فهرست مطالب پس از شروع درمان شیمی درمانی، اکثر بیماران به دلیل کاهش گلبول های قرمز و ایجاد ، از خستگی و ضعف عمومی شکایت دارند که می تواند فعالیت های روزانه آن ها را تحت تاثیر قرار دهد. برای مقابله با این مشکل پیشنهاد می شود: یک مناسب که دارای مقادیر مناسب از پروتیین، مواد معدنی و کالری می باشد، مورد استفاده قرار گیرد. حرکات سبک و کوتاهی مانند پیاده روی سبک و تمارین یوگا، برای افزایش سطح انرژی در برنامه قرار داده شود. در طول روز استراحت های کوتاه چند دقیقه ای در نظر گرفته شود. انرژیتان را صرف کارهای بیهوده نکنید. در صورت لزوم از خانواده، دوستان و آشنایان کمک بگیرید. یکی دیگر از عوارض مهم شیمی درمانی ایجاد حالت تهوع و استفراغ می باشد که به دلیل آسیب هایی که به و دستگاه گوارش وارد شده، این اتفاق صورت می گیرد. برای جلوگیری از این وضعیت موارد زیر پیشنهاد می شود: اغلب استفاده از داروهای ضدتهوع در کنار داروهای شیمی درمانی، مورد استفاده قرار گیرد. از خوردن غذاهای چرب و سنگین خودداری شود. پنج یا شش وعده غذایی کوچک به جای سه وعده غذایی بزرگ در نظر گرفته شود. بلافاصله بعد از خوردن غذا از دراز کشیدن اجتناب کنید. مکمل های زنجبیل علاوه بر کاهش حالت تهوع و استفراغ برای مبارزه با سلول های سرطانی بسیار مناسب می باشد. از این ماده می توان به صورت های مختلفی استفاده نمود. به عنوان مثال یک قاشق غذاخوری ریشه زنجبیل خرد شده را در یک لیوان آب گرم ریخته و اجازه دهید به مدت الی دقیقه به آرامی بجوشد. کمی عسل و لیمو تازه به آن اضافه کرده و آن را بنوشید. از روش طب فشاری در نقطه P (دو انگشت بالاتر از چین مچ) استفاده شود. برای چند دقیقه این نقطه را به صورت دایره ای فشار دهید. این کار را یک یا دوبار در روز انجام دهید. روش های درمان تهوع و استفراغ ناشی از داروهای شیمی درمانی ریزش موهای سر یکی از شایع ترین عوارض ظاهری شیمی درمانی به شمار می رود که برای بهبود این مشکل، روش های زیر پیشنهاد می شود: موهای خود را با شامپو و نرم کننده های بسیار ملایم مانند شامپوهای کودکان شستشو دهید. از برس و شانه های نرم و لطیف برای شانه کردن مو استفاده کنید. از رنگ موهای شیمیایی و قوی برای رنگ کردن مو اجتناب نمایید. تا حد امکان موهای خود را کوتاه کنید و در صورت لزوم از یک روسری شیک و ساده رای تزیین آن استفاده نمایید. اگر موها در شیمی درمانی از بین رفت، مضطرب نشوید، بلکه به خوبی از پوست سر خود مراقبت کرده و ضدآفتاب استفاده کنید تا دچار آفتاب سوختگی و قرمزی های ناشی از آن نشوید. روش هایی برای مقابله با ریزش مو حاصل از شیمی درمانی برخی از انواع داروهای شیمی درمانی می تواند باعث ایجاد زخم هایی در اطراف لب ها و داخل دهان شده و غذا خوردن را با مشکل رو به رو کند. برای کاهش چنین عوارضی روش های زیر پیشنهاد می گردد: یک قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب گرم ریخته و حل کنید و از آن تا بار در روز برای شستشوی دهان استفاده نمایید. برای مسواک زدن دندان ها از یک برس نرم و لطیف استفاده نمایید. سعی کنید از خمیر دندان های ساده و خانگی برای شستشو دهان و دندان هایتان استفاده کنید. از خوردن غذاهای بسیار گرم، سرد، تند و پرادویه خودداری کنید. غذا را به اندازه های کوچک تقسیم کرده و آرام آرام بخورید. قبل و بعد از هر وعده غذایی دهان خود را به خوبی بشویید. روش هایی برای مقابله با زخم های دهانی گاهی در طول شیمی درمانی، پوشش معده و روده دچار آسیب شده و باعث ایجاد مدفوع شل و آبکی می شود. همچنین می توان تغییرات بیوشیمیایی را از علل نامید. برای مقابله با این عارضه روش های زیر پیشنهاد می شود: مقدار زیادی مایعات به خصوص آب بنوشید تا اثرات داروها از بین رفته و اسهال کم شود. شیر و محصولات لبنی که هضم آن ها دشوارتر است را به مقدار کمتری استفاده نمایید. از غذا و میوه هایی مانند ، موز و پوره سیب که هضم آسانی دارند بیشتر استفاده کنید. روش هایی برای جلوگیری اسهال ناشی از داروهای شیمی درمانی