متن، ساختاری از علایم است. علایم می‌تواند کلامی یا زبانی، تصویری، تجسمی، شنیداری، حرکات فیزیکی، حرکات و اشارات بدنی یا هر چیز دیگری باشد که ارتباط را برقرار می‌سازد. از منظر دیگر هر چیزی که از کلمه تشکیل شده باشد و قابل مطالعه و بررسی باشد، و خواننده با آن روبه رو می‌شود متن نامیده می‌شود وآن را می‌توان در رمان، داستان کوتاه، شعر، نمایشنامه، رقص، سینما و نقاشی یافت. اما هر متنی یک روایت نیست، هر روایتی نیز بیانگر یک داستان نیست. تمامی دلالت‌های زبانی برای این که بتوانند به بهترین صورت پیام را از فرستنده به خواننده برسانند ازروایت استفاده می‌کنند اما ممکن است این پیام‌ها ماهیت داستان نداشته باشد. "نهنگ تنهایی" نخستین مجموعه شعر بیژن دولت سرایی است که در صفحه توسط انتشارات آنیما منتشر شده است بنابراین در این نوشتار سعی بر آن است که روایت در شعرهایی این مجموعه بررسی گردد. ویژگی کلی این مجموعه سادگی و ایجاز است. از دیگر ویژگی شعرهای این مجموعه علی و معلولی بودن شعرهاست. مانند نمونه شعر صفحه ، این الگوی کلی در بیش‌تر شعرهایی این مجموعه وجود دارد. در یک متن روایی، رویدادها به روش خاص مرتب می‌گردد که متفاوت از حالتی است که روی دادها در زندگی واقعی ما اتفاق می‌افتد. این روش خاص برای مرتب کردن رویدادها، داستان و روش بیان کردن آن‌ها روایت کردن نامیده می‌شود که دربرگیرنده سطوح مختلف روایت است این سطوح مختلف روایت هر کدام از منظر زاویه دید خاصی روایت (یعقوبی, ) می‌گردد. در نمونه زیر نیز همان الگوی علی ومعلولی را می‌بینیم در حالیکه معلولی که برای آن پدیده ذکر شدهاست کاملا غیر منتظره است اگرچه تشبیه‌های شبیه به آن مانند تشبیه مژگان به تیر در آثار قدما نیز وجود داشته است. "مرگ اسلحه پنهانی استپشت پلک‌های توچشم‌هایت را که ببندیمنظومه‌ای خواهد مردکمی کمتر پلک بزنتا زندگی رابیشتر مزه کنم. (دولت سرایی, ص. ) سیمور چتمن روایت را به دو بخش داستان و گفتمان تقسیم می‌کند داستان را نیز به دو بخش وجودی و رویداد تقسیم می‌نماید ومعتقد است این تقسیم بندی از زمان فن شعر ارسطو وجود داشته است. (چتمن، : )بر طبق این الگو شعر "مسکن" بیشتر گفتمانی است تا داستانی و راوی حرفهای خودش را از زبان پزشک بیان می‌کند. بدون این که رویدادتنظیم گردند. همانطور که پیشتر گفته شد این شعر هم مانند سایر شعرهای مجموعه ساختاری ساده‌ای دارد که در عین سادگی توانسته است آشنایی زدایی هم انجام دهد و قاعده انسان انگاری را به گونه دیگری به کار برده است این بار انسان به مثابه یک شهر است. اما این ایده خوب در عین زیبایی نتوانسته است موفق باشد چون عدم توجه شاعر به موسیقی شعر از بار زیبایی آن کاسته است. "حال و روز خوبی ندارمماموران شهردارینتمام تنم را کندندخونی درون لوله‌های رسوب گرفته باقی نماندهو رگ‌هایم رابا والیوم غلیظی مسموم کردماما هنوزدرد درون‌شان می‌خزددکتر می‌گفتزخم"تو"کاری‌تر از این حر فهاستمی‌گفت حتیآلزایمر هم که بگیرماین زخم‌ها رااز یاد نخواهم برد" (دولت سرایی, ص. ) "شخصیت، به عنوان عنصری ساختاری در داستان خلاصه شده، بر اساس شبکه‌ای از خصوصیات شخصیتی توصیف می‌گردد. با این حال، این خصوصیات ممکن است به آن صورتی که هست در متن ظاهر بشود یا نشود. در اصل، هر عنصری در متن ممکن است به عنوان شاخصی از شخصیت عمل کند و شاخصهای شخصیتی ممکن است اهدافی دیگر را دنبال کنند. در این مجموعه رگه‌هایی از شخصیت پردازی دیده می‌شود و این شخصیتها تنها به عنوان شاخصی از شخصیت باقی می‌مانند و به دلیل ماهیت شعر این شخصیت‌ها در لایه نخستین باقی می‌ماند. "من بودم که تنگ در آغوشت کشیدمو آب آمد و از سر گذشتحالاگوش به هر گوش ماهی که می‌چسبانمتو واقعا آواز می‌خوانی! (دولت سرایی, ص. ) " و در شعر زیر نیز می‌توان توصیف شخصیت را دید که یکی از مسایل قابل مطالعه در روایت شناسی بررسی شخصیت است. نوع این شخصیت با توجه دسته بندی شخصیت تایسن (تایسن, ) آیرونی است البته در شعر هذیان صفحه نیز با همین نوع شخصیت مواجه هستیم ولی اگر راوی‌های اول شخص را بتوانیم نوعی از شخصیت در نطر بگیریم آنها براساس طبقه بندی تایسن از نوع ریالیسم هستند. "مردی که یک روز عصرلا به لای سوت‌های قطاردر چهارمین کوپه گمش کردمو مدت‌ها شیهه می‌کشید و چهارنعلدنبال هر قطار می‌دویدو مدت‌هامی‌پرید از روی دیوارهای ایستگاهو مدت‌هاکنار اتاقک هر سوزنبانی رم می‌کرد" (همان، ) در این مجموعه شعر شعری که بیشترین انطباق را با الگوی روایت دارد شعر هذیان شعر پایانی این مجموعه است که در آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد. "در ت تر رویاهاپیش چشم روزهای رفتههیولایی روی سن می‌رقصدهیولایی که شبیه رویاهای من نیستاماشبیه من استشبیه منی که مدت‌ها پیشبه دست خودشگور خودش را کندتو را درون گور گذاشت وخودش را زنده به گور کرد (همان، ص ) " در پایان می‌توان گفت که بیژن دولت سرایی شاعری است که به دنبال تجربه‌های متفاوت است. در عین سادگی شعرهایش می‌خواهد تصاویر جدید و سوریال ایجاد نماید هرچه قدر شعرهای به پایان مجموعه نزدیک‌تر می‌شوند زبان شعر پخته‌تر می‌گردد و انسجام شعرها نیز بیشتر می‌گردد و هرجا که از الگوی علت ومعلولی و گفتمانی فاصله می‌گیرد شعرها قویتر می‌گردد. توجه بیشتر شاعر به موسیقی شعر و پیچیدگی‌های زبانی می‌تواند با تصویر سازی ها او اجرای موفق‌تری بسازد. مراجع - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -