مقاله‌های مرتبط: از شهرهای در قسمت جنوب غربی ایران است. ایذه، شهری است که بخش بزرگی از تاریخ ایران را در خود نهفته دارد. وجود سنگ‌نبشته‌های دوره عیلام در این شهر نشان‌دهنده باستانی بودن شهر است. ایذه از لحاظ آب و هوا منطقه‌ای گرمسیری محسوب می‌شود، به همین دلیل معمولا به‌عنوان مرکز نشین و پایتخت زمستانی بختیاری‌ها انتخاب می‌شد و یکی از مراکز زمستانی عشایر بود. شهرستان ایذه با مساحت کیلومتر مربع در شمال شرقی استان خوزستان قرار گرفته است. این شهرستان از شمال به استان و از شمال غرب به شهرستان محدود است. جمعیت شهرستان ایذه طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ، برابر با هزار و نفر بوده‌است. ایذه در میانه کوهستان با آب و هوایی معتدل و طبیعتی سرسبز واقع است و استعداد فراوانی برای کشاورزی دارد. شغل اصلی مردمان شهرستان ایذه کشاورزی و دامداری است. آب مورد نیاز برای کشاورزی از چاه‌های نیمه عمیق تامین می‌شود. از مهم‌ترین فرآورده‌های کشاورزی این شهرستان می‌توان گندم، جو، برنج و تره بار را نام برد. انواع فرآورده‌های دامی و لبنی از جمله تولیدات بخش دامداری شهرستان بوده و دام و فرآورده‌های‌دامی از محصولات صادراتی این منطقه محسوب می‌شوند. مهم‌ترین منابع آبی شهرستان ایذه را رودخانه‌ها تشکیل می‌دهند رودخانه‌های فرعی فراوانی در این شهرستان جاری است که از آن جمله می‌توان رودخانه‌های آب زرک، آب سرحوض، آب سوسن، آب شلا و. را نام برد. ایذه در حال حاضر شهری بختیاری نشین است و گویش مردم آن شهر لری بختیاری است. مردم شهر ایذه بختیاری هستند و آداب و رسوم بختیاری‌ها در این شهر بسیار پررنگ است و توانسته‌اند بخشی از این رسوم را حفظ کنند. آداب و رسوم مربوط به عروسی و عزا در فرهنگ بختیاری در این شهر، پررنگ‌تر از شهرهای دیگر بختیاری است. سابقه تاریخی ایذه ایذه از روزگاران گذشته تا به امروز، نام‌های مختلفی داشته است. این عناوین عبارت از: ایزج، ایذه، مال امیر، هستند. برخی همچون یاقوت حموی در معجم البلدان نیز ایذه را همان انزان دانسته‌اند. ایذه در اکثر منابع دوره اسلامی، با نام ایذج ذکر شده است. در کتیبه‌های که مربوط به دوره عیلام است، نام ایذه آپاپیر یا آجاپیر ذکر شده است. در دوره هخامنشی نیز این شهر بازمانده بود و با عنوان الیمایی خوانده می‌شد. از دوره پارت‌ها در این مکان نیز نشانه‌هایی دیده می‌شود که می‌توان را نام برد که مجسمه مفرغی مرد شمی از آثار آن است. شهر در دوره ساسانی با نام ایذه معروف بود و با ورود اسلام به ایران ایذه خوانده شد. در دوره حاکمیت اتابکان لر بزرگ، ایذه به‌عنوان مرکزنشین و پایتخت حکومت بختیاری شناخته شد. ایذه در دوره حاکمیت بختیاری تبدیل به مال امیر شد و در بین مردم گسترش پیدا کرد، سرانجام در زمان دوباره نام ایذه بر سر زبان‌ها افتاد و تا امروز تداوم یافته است. جاذبه‌های شهر ایذه قدمت باستانی شهر ایذه سبب شده است که آثار تاریخی بسیاری در شهر وجود داشته باشد. از دوره عیلام قدیم به جا مانده که آثار بسیاری را در خود جای داده است. موضوع این نقش برجسته بارعام دادن یکی از شاهان است. که به خونگ نوروزی نیز شهرت دارد یکی از آثار معروف شهر ایذه است. از دوره عیلام نو نیز بر جای مانده است که در کیلومتری شمال شرق ایذه قرار دارد. در این مکان کتیبه‌هایی به خط میخی وجود دارند که در کنار نقش برجسته‌هایی که مربوط به مراسمات مهمانی و مذهبی هستند، قرار گرفته‌اند. در جنوب غرب ایذه دارای چهار نقش برجسته است که مربوط به خاندان‌های سلطنتی است. خونگ اژدر، و در ارتفاعات خونگ‌اژدر قلعه‌ای از لاشه سنگ، ساروج و خشت با تاق‌های هلالی و سنگی واقع شده که در این ناحیه به "قلعه کژدمک" معروف است. این قلعه در دوره ساسانی متروک شده است. اما شهر ایذه در دوره ساسانی نیز جزی شهرهای آباد بوده و منابع تاریخی این دوره چنین چیزی را اثبات می‌کنند. از دیگر آثار دیدنی شهر، پل ایذج است که جنس آن از ملات و ساروج بوده و روی بستر رودخانه‌ای خشک بنا شده است. نیز از دیگر جاذبه‌های دیدنی شهر است. آتشکده‌ای در شهر ایذه است که مربوط به دوره ساسانی بوده و تا دوره عباسیان نیز فروزان بوده است و گردشگران بسیاری از آن دیدن می‌کنند. شهر ایذه به‌دلیل کثرت جمعیت بختیاری‌ها و به‌عنوان مرکز نشین حاکمیت بختیاری دارای بردگوری‌های بسیار زیادی است. علاوه بر این شهر ایذه دارای مناطق توریستی خاص بسیاری است که می‌توان به منطقه توریستی تفریحی گلزار، منطقه تفریحی کوه سفید و و پارک جنگلی بلوط اشاره کرد. آداب و رسوم مردم ایذه ایذه منطقه‌ای بختیاری‌نشین است و مردم آن از طوایف بختیاری هستند. بنابراین مطابق آداب و رسوم بختیاری زندگی می‌کنند. مردم این شهر در مراسم‌های عروسی و عزاداری خود رسوم بختیاری را اجرا می‌کنند. در مراسم عروسی از چوب‌بازی و دستمال‌بازی و در مراسم عزا از آواز حزن‌انگیز گاگریو (بخوان و گریه کن) و ساز چپ که مخصوص بختیاری‌ها است، استفاده می‌کنند. همچنین لباس‌های اکثر مردم لباس‌های بختیاری است که در مردان به‌شکل و نام چوقا و شلوار دبیت، کلاه خسروانی و گیوه است. و زنان نیز لباس‌های مخصوص خود را دارند که کلاهی به نام لچک و روسری به نام می‌نا می‌پوشند و لباسی بلند و چاک‌دار و دامنی پرچین در زیر آن می‌پوشند که رنگ‌هایی شاد و دلنشین دارند. مردم این شهر دارای صنایع دستی مربوط به این قومیت هستند. قالی‌های بختیاری با نقش‌هایی چون بز کوهی، کب، و گل و بوته در این شهر بافته می‌شود. همچنین از صنایع دیگر می‌توان به گلیم‌بافی، نمدمالی، گیوه‌دوزی، چوقابافی، شیر سنگی تراشی و. اشاره کرد. ایذه به‌دلیل موقعیت خاص تاریخی و جاذبه‌های بسیار زیاد، شهری تاریخی - توریستی برای محسوب می‌شود و هر ساله گردشگران بسیاری به‌سمت خود جذب می‌کند.