شهر هوشمند در ایران از چارچوب و فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات برای ایجاد، استقرار و ارتقای شیوه‌های توسعه برای مقابله با و ایجاد زیرساخت‌های فن‌آوری و پایدار استفاده می‌کند. برخی از شهرها به دلیل فرصت‌هایی که در آنجا به عنوان فرصت برتر وجود دارد، مانند بازار و مراکز تولید، برخی دیگر به دلیل عظمت فرهنگ خود، یا حال و هوای جهان وطنی خود، و برخی دیگر به دلیل توانایی در ارایه امکانات آموزشی و بهداشتی بهتر یا ترکیبی از این عوامل پتانسیل تلفیق این فرصت‌ها را با هوشمند‌سازی دارند. در ابتدا باید دلایلی را که در وهله اول یک شهر را برای مردم جذاب می‌کند درک کنیم. این دلایل تا حد زیادی برای شهرهای مختلف متفاوت و برای گروه‌های مختلف مردم متفاوت است و بنابراین قابل تعمیم نیست. شهرها به طور ذاتی با چالش‌های پیچیده‌ای مواجه هستند. به عبارت دیگر تجمع انبوهی از ساکنان منجر به آشفتگی و بی نظمی شده و شرایطی را به وجود آورده که اختلال در تعادل شهرها را ایجاد کرده و دستیابی به پایداری را با روش‌های کنونی بسیار سخت کرده است. این مسایل باعث پیچیدگی‌های زیادی درشهرهای جدید می‌شود و متخصصان را به فکر ایجاد راه حل‌هایی برای مشکلات وا می‌دارد. یکی از برجسته‌ترین راه حل‌ها در این زمینه، جهت مقابله با چالش های کنونی شهرها، توسعه شهر هوشمند است، که درطول سال‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. شهری که با استفاده از فناوری‌های جدید، ارتقاء نوآوری و مدیریت، دانش زیست پذیرتر، کاربردی‌تر، رقابتی‌تر و به روز‌تر می‌باشد. رویکرد شهر هوشمند، صرفا به معنای به خدمت گرفتن زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات ( ICT ) شهری نیست، بلکه شش بعد اقتصاد هوشمند، حمل و نقل هوشمند، محیط هوشمند، زیرساخت هوشمند، حاکمیت هوشمند و زندگی هوشمند را همزمان مورد توجه قرار می‌دهد. ایجاد شهرهوشمند در ایران می‌تواند منبع درآمد و ارزش افزوده باشد. عناصر مهم و تاثیرگذار در زیر ساخت شهر هوشمند، شبکه برق، آب، سیستم گاز، ساختمان‌های تجاری، بیمارستان‌ها، سیستم حمل و نقل عمومی و خانه‌ها هستند، که در شکل‌گیری زندگی هوشمند تاثیر گذارند. در صورتی که همه این موارد به یکدیگر متصل باشند و یکپارچه مدیریت شوند، در اداره شهر به صورت هوشمند می‌توانند مفید باشد. مرکز تحقیقات شهر هوشمند ایران در سال تاسیس گردید، که مرجع پژوهش و فناوری شهر هوشمند در سطح ملی بوده و از ارگان‌های زیر مجموعه دانشگاه تهران است. مرکز تحقیقات شهر هوشمند دانشگاه تهران اولین مجموعه تخصصی در حوزه شهر هوشمند است که با مشارکت و همکاری متخصصین رشته های فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، شبکه، شهرسازی، مدیریت و سایر تخصص‌های مرتبط در کارگروه‌های تخصصی در حوزه های مختلف مانند IOT ، هوشمند سازی بانک ها، شهرک های صنعتی، کارخانه ها، تحول هوشمند سازمانی و . مطالعات پژوهشی، مشاوره و اجرا فعالیت می‌کنند. این مرکز در حوزه‌های خدمات مشاوره حوزه‌های شهر هوشمند، هوشمندسازی و تحول هوشمند به شرح ذیل فعالیت می‌کند: ایجاد بانک جامع اطلاعاتی و مدارک فنی تدوین مقررات و دستورالعمل‌های حوزه‌های شهر هوشمند ایجاد بانک اطلاعاتی جامع از فعالین حوزه‌های شهر هوشمند برگزاری همایش و کنفرانس‌های علمی و بوت کمپ طراحی و اجرای پلتفرم و پروژه‌های نرم افزاری اجرای پروژه‌های سخت افزاری و نرم افزارهای شهر هوشمند ارایه خدمات مربوط به شهر هوشمند تدوین و اجرای آیین نامه‌استانداردهای مرتبط با شهر هوشمند در ادامه به موانعی که در طی مسیر رسیدن به شهرهای هوشمند در ایران با آن‌ها مواجه هستیم، می‌پردازیم: عدم تشویق بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری پایین بودن سرمایه گذاری سازمان‌ها بر روی آموزش پایین بودن درآمد سرانه مردم ایران هزینه زیاد اینترنت زمان بر بودن شهر هوشمند مشخص نبودن متولیان عدم وجود برنامه مدون ملی عدم توجه به ICT در سیاست گذاری‌ها تداخل اجرا سیاست‌گذاری و نظارت فقدان قانون کپی‌رایت عدم آگاهی کافی و ترس مدیران پهنای باند کم پایین بودن درصد اتصال مدارس به اینترنت عدم اطلاع رسانی در خصوص نحوه عملکرد سیستم‌های الکترونیک پایین بودن میزان آموزش‌های الکترونیک تعداد پایین متخصصان ICT عدم اعتماد بخشی از جامعه به سیستم‌های هوشمند فرهنگ‌سازی غلط سیاست‌گذاری‌ها در حال حاضر شهرهای ایران به خصوص کلان شهرها دارای مسایل و مشکلات پیچیده‌ای از جمله ترافیک، آلودگی، تراکم بیش از اندازه جمعیت، شکاف طبقاتی، کمبود فضاهای خدماتی می‌باشند. در این میان در سال های اخیر فناوری‌های هوشمند، تحولات گسترده‌ای را در تمامی عرصه‌های زندگی بشر به دنبال داشته و به عنوان بستری برای رشد و توسعه سایر بخش‌ها در ابعاد مختلف قلمداد شده است. بنابراین برای ورود به عرصه شهر هوشمند در ایران نیازمند بسترسازی‌های لازم به خصوص توسعه زیرساخت‌های مخابراتی، تولید محتوا و کاربردهای متناسب با نیاز شهروندان و توجه به متخصصین در راستای کاهش شکاف دیجیتال هستیم. از طرف دیگر با توجه به اینکه جهان به سمت گسترش شهرهای هوشمند پیش می‌رود، شهرها و شهروندان برای تعامل و ادامه حیات خویش در ابعاد مختلف و ایفای نقش فعال، ناگزیر به پیوستن به این جریان هستند. شهرهای هوشمند از انواع نرم‌افزارها، رابط‌های کاربری و شبکه‌های ارتباطی در کنار برای ارایه راه حل‌های متصل به عموم استفاده می‌کنند. از این میان، اینترنت اشیا مهم‌ترین است. اینترنت اشیا شبکه‌ای از دستگاه‌های متصل به هم است که با هم ارتباط برقرار می‌کنند و داده‌ها را مبادله می‌کنند. این می‌تواند شامل هر چیزی، از وسایل نقلیه گرفته تا لوازم خانگی و حسگرهای خیابانی باشد. داده‌های جمع‌آوری‌شده از این دستگاه‌ها در ابر یا روی سرورها ذخیره می‌شوند تا امکان بهبود کارایی بخش عمومی و خصوصی را فراهم کنند و منافع اقتصادی و بهبود زندگی شهروندان را به ارمغان آورند و شهر هوشمند در ایران نتایج خوبی را به دست آورد. بسیاری از دستگاه‌های اینترنت اشیا از محاسبات لبه استفاده می‌کنند که تضمین می‌کند که، تنها مرتبط‌ترین و مهم‌ترین داده‌ها از طریق شبکه ارتباطی تحویل داده می‌شوند. علاوه بر این، یک سیستم امنیتی برای محافظت، نظارت و کنترل انتقال داده‌ها از شبکه شهر هوشمند و جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به شبکه اینترنت اشیا پلتفرم داده شهر پیاده‌سازی شده است. مصطفی بهزادفر، ( ) ، ضرورت ها و موانع ایجاد شهر هوشمند در ایران، فصلنامه هنرهای زیبا، شماره . معین مهدی زاده، ( ) ، بررسی رابطه بین شهر هوشمند و توسعه پایدار و چالش‌های دستیابی به شهر هوشمند پایدار، نشریه علمی تخصصی شباک، سال پنجم، شماره . نویسنده: معصومه سراج، اصلاح: یاسر ویسی، طراح: ملیکا غربی