این بار من مادرم را در آغوش فشردم، بوییدم و برای اولین بار بوسیدم، درست همان‌طور که او همیشه مرا در آغوش گرفته بود. یک لبخند سهم خواهر و یک نگاه سهم پدرم بود که به وقت رفتن خودش را مشغول باغچه کرده بود. رفتم، باید می‌رفتم، درست همان‌طور که کتاب همه‌ی فرداهایم را ترسیم کرده بود. باید کتاب را زندگی می‌کردم، آینده‌ام سخت، پر از درد و تیره‌تر از گذشته‌ام بود، اما آینده برای خانواده‌ام، مردم شهرک، شهر و کشورم روشن بود. آینده در دست‌های من بود، تنها باید آینده را مو به مو از روی کتاب زندگی می‌کردم، ساعت به ساعت زندگیم را از روی کتاب می‌خواندم و بی‌کم و کاست در خط کتاب می‌ماندم (این تنها قانون کتاب بود) تمام زندگی‌ام را وقف آینده‌کرده بودم، یک مبارزه‌ی تمام وقت، جلسه‌های هم‌اندیشی، مناظره و میزگرد. همیشه از پیش همه را، کلمه به کلمه‌ای را که باید می‌گفتم می‌دانستم. برای روزنامه‌های حزب قلم می‌زدم (همان حزبی که روزی با آب و تاب، همه‌ی مانیفست‌اش را به باد انتقاد گرفته بودم) ، مقاله‌های تحلیلی در خصوص مشکلات اجتماعی، سیاسی و بیشتر از همه اقتصادی. زحمت زیادی برایم نداشت، همه چیز با کوچک‌ترین جزییات پیش‌تر در زندگی‌نامه‌ام به رشته‌ی تحریر در‌آمده بود. اگر‌چه زندگی براساس کتاب همیشه هم آسان نبود، گاهی آن چه کتاب گفته بود و آن چه خواسته بود با عقل و منطقم جور در نمی‌آمد و به جانم نمی‌نشست، اما نمی‌توانستم به آن شک کنم، من انتخاب شده بودم، ننه مجید، آن موجود یگانه مرا انتخاب کرده بود. توی همه‌ی این سال‌ها او مرا برای چنین روز‌هایی پرورانده بود. من رسالتی بر دوش داشتم که باید به سرانجام می‌رساندم و غیر از این نمی‌توانست باشد. کتاب را هیچ وقت از خودم جدا نمی‌کردم، کتاب همیشه همراهم بود، مدام هر کجا دچار شک و تردید می‌شدم کتاب چراغ راهم می‌شد. به سختی اما آرام آرام به بودنش عادت کردم، خو گرفتم، می‌توانستم درست وسط یک معاشقه کتاب را باز کنم و حرکت بعدی‌و زاویه‌ام را به‌گونه‌ای که کتاب خواسته بود تنظیم کنم بدون این که آب از آب تکان بخورد. می‌توانستم برای همه نیاز‌ها، دغدغه‌ها، کارها و پرسش‌هایم چیزی درون کتاب پیدا کنم، کتاب با جزییات بسیار همه چیز را گفته بود و دیگر لازم نبود زیاد فکر کنم. حالا دیگر هیچ چیز شگفت‌زده‌ام نمی‌کرد، نگاه‌ها، کلمه‌ها، حرف‌ها، رنگ‌ها، بوها و مزه‌ها، همه و همه را از پیش می‌دانستم. چیزی جز آینده‌ی وعده داده شده را نمی‌دیدم، نمی‌خواستم، شاید حتی اگر می‌خواستم هم نمی‌توانستم. آسایش و آرامش بی‌نهایت و ابدی چشم‌هایم را برروی زندگی گذرا بسته بود. گاهی می‌توانستم آینده را حدس بزنم و بدون خواندن کتاب درست همان کاری را انجام بدهم که کتاب خواسته بود (گاهی نمی‌توانستم بفهمم که کتاب مرا پیش می‌برد و یا من کتاب را) غروب روزی که چند ناشناس در میانه راه دانشگاه تا خوابگاه مرا چشم بسته برای بازجویی همراه خودشان بردند هیچ مقاومتی نکردم، منتظرشان بودم، پرسش‌ها و پاسخ‌ها را از پیش می‌دانستم. هر روز روی خط باریک و نامشخص قرمزی حرکت می‌کردم، اما از چیزی نمی‌ترسیدم، من تحت هدایت کتاب بودم. وقتی بازجو کتاب را زیر نور کم سوی چراغ ورق می‌زد، وقتی حس گرمای آتشی را نزدیک پوست دستم حس کردم و حتی وقتی بعد از سه روز کتاب را تحویل داد و گفت آزادم هیچ‌گونه حسی درونم نجوشید (تنها در تمام طول مدت بازجویی صدا و حرکات بازجو برایم بسیار آشنا بود) پله‌های ترقی حزب را دو تا یکی طی می‌کردم، عضو هییت اجرایی حزب شده بودم و به واسطه‌ی حزب ریز سابقه‌ی کاری‌ام پر از سمت‌های کوچک و بزرگی شده بود که هیچ جوانی در آن سن و سال رویای آن را هم نمی‌توانست داشته باشد (زندگیم فیلمی روی دور تند بود که کنترلش در دست‌های من نبود) وقتی وزیر تحت فشار حزب با وجود عدم تمایلش مسیولیت گمرک را به من سپرد، هنوز رساله‌ی دکتری‌ام را دفاع نکرده بودم. بیشتر بزرگان حزب به این کار راضی نبودند، اما چاره‌ی دیگری نداشتند. برخی از اعضا برای پروژه‌های بلند مدت حزب روی من حساب باز کرده بودند و من برای برآوردن یک خوشبختی همگانی نیازمند حزب بودم. این بود که با وجود اختلاف‌های ریشه‌ای و بنیادین، حزب تسلیم یک جوانک تازه از راه رسیده و رادیکال شده بود (جوانکی که دوباره حزب و دولت در حال سقوط را در مرکز توجه مردم و رسانه‌ها قرار داده بود) و من برای آینده و به دستور کتاب خودم را درگیر کارهای حزبی کرده بودم. کار کردن با حزب ساده نبود، اندیشه‌های پوسیده و نطفه‌بسته در اعماق تاریخ با روحیه‌ی من سازگار نبود. هیچ تفاوت ملموسی (جز در اسم و پاره‌ای جزییات بی‌اهمیت) در رویکرد حزب در مقایسه با سایر دسته‌ها و گروه‌ها وجود نداشت، شعارهای دهان پر کن و تو خالی‌، حزب چیزی بیش از این نبود. اعداد و ارقام، مشکلات را روی کاغذ و در زندگی واقعی مردم می‌دیدند، اما در رویکردشان هیچ نشانی از تغییر دیده نمی‌شد. این تنها اقتضای سن‌و سال بزرگان حزب نبود که نتیجه فلسفه‌ی وجودی آن‌ها بود. پیرو یک دستورالعمل ثابت و قرون وسطی‌ای، اعتقادشان بر این بود که برای اثرگذاری باید به هر قیمت در قدرت ماند. آن قدر از شعارها، هدف‌ها و جهان‌بینی‌شان دور شده بودند که دیگر حتی پژواک ضعیف اهداف و آرزو‌های گذشته‌ی خودشان هم به گوش‌شان نمی‌رسید، در یک کلام همگی، پیر و جوان (گاهی تنها از روی شناسنامه می‌شد جوان‌های حزب را از پیرها تشخیص داد) بیش از اندازه به شرایط موجود خو کرده بودند. می‌دانستم چطور از میان قانون‌های دست و پاگیر حزب هم‌چون ماهی بلغزم و اهداف خودم را پیش ببرم. فردای روزی که اعضای شاخه اقتصادی حزب با وجود ماه‌ها جلسه و تلاش هیچ اعتنایی به سند پیشنهادی تحول گمرک نکردند، صفحه اول همه روزنامه‌های گروه‌های رقیب پر شد از سرتیتر"قاچاق سازمان‌یافته". بخشی از اطلاعات مربوط به گمرک و شرح دقیق برخی از تخلف‌های صورت گرفته در سرمقاله‌ی روزنامه‌های رقیب چاپ شد. مثل روز برای همه روشن بود که اطلاعات از کجا به بیرون درز کرده، اما اختلاف‌های درون‌حزبی چنان عمیق بود که می‌شد در شکاف آن هر کثافتی را پوشاند. باید هر چه زودتر خودم را از این سراب بی‌ثمر بیرون می‌کشیدم و گمرک آخرین مانع در برابر رسیدن به آن هدف مقدس نهایی بود. گمرک شبیه هیچ کدام از کارهایی که تا پیش از آن کرده بودم نبود، فشار تطمیع و تهدید، روز به روز و ثانیه به ثانیه بیشتر می‌شد و اگر چه از پیش به آن آگاه بودم اما گاه مرا تا مرز لغزیدن و متلاشی شدن و از دست دادن ایمانم پیش می‌برد. زندگی‌ام را در ساده‌ترین شکل ممکن نگاه داشته بودم، تا دیر وقت کار می‌کردم و در ساعت‌های پایانی شب تنها و خسته در آپارتمان مرکز شهرم را باز می‌کردم و تنها همین قدر توان در بدنم مانده بود که خودم را به تخت برسانم. همه جای خانه پر از میکروفن و دوربین بود، می‌آمدند همه چیز را زیر و رو می‌کردند و دوباره به خیال خودشان مرتب می‌کردند و می‌رفتند. همه‌ی سوراخ سنبه‌های خانه را زیر و رو کرده بودند و چیزی پیدا نکرده بودند. ارتباطم را با دنیا قطع کرده بودم‌. گذشته، حال و آسایش زندگی را فدای آینده کرده بود (ارتباطم را با همه‌ی نزدیکانم قطع کرده بودم، گمان می‌کردم این طور آن‌ها را از خطر دور نگاه می‌دارم) شبی که قطعه‌های پازل کنار هم قرار گرفت و رابطه‌ی بین افراد با شرکت‌های داخلی و خارجی و ریز دقیق تبادل‌های مالی بین آن‌ها در حال نمایان شدن بود، دیگر به آن آپارتمان نرفتم (آن شب کسی با یک چاقوی زنجان دسته استخوانی پشت در آپارتمان در انتظارم بود) هر شب پنهانی از محل کارم خارج می‌شدم، راهی یکی از خیابان‌های شهر می‌شدم، کلید را توی قفل یکی از خانه‌های شهر می‌چرخاندم و خودم را روی تخت رها می‌کردم. با وجود مخالفت شدید حزب اولین گزارش حاصل از سه سال کار شبانه‌روزی را منتشر کردم، تنها بخش کوچکی از سال‌ها فساد و تبانی گسترده همه را دچار بهت و حیرت کرده بود. شرح دقیق فساد‌های صورت گرفته همه را متحیر کرده بود و جامعه در بهت فرو رفته بود (این بار گزارش نه از زبان یک روزنامه‌نگار خودفروخته و بی‌اطلاع که از زبان فردی مسیول از درون خود سیستم چاپ شده بود) دو روز طول کشید تا ارباب‌های قدرت و آن‌ها که آب به لانه‌های‌شان ریخته شده بود، به خودشان بیایند. در تمام این سال‌ها الله‌یار را این چنین مضطرب ندیده بودم، پشت تلفن فریاد می‌کشید و چند لحظه بعد با التماس خواهش می‌کرد که نه تنها بقیه گزارش‌ها را منتشر نکنم که اصل صحت گزارش اول را هم تکذیب کنم. قرار هم نبود که مابقی گزارش‌ها را منتشر کنم، کتاب فقط همین یک گزارش را از من خواسته بود. همین قدر برای آگاه کردن مردم و همزمان در امان ماندن از عواقب آن کافی بود. تکلیف دو دسته از مردم روشن بود، مردمی که مخالف سیستم بودند و مردمی که به سیستم باور داشتند، هیچ چیز برروی ایمان این دو گروه تاثیر‌گذار نبود و نمی‌توانست در نگاه‌شان به سیستم تغییری ایجاد کند. اما گزارش‌دست کم اندک مردمی که تشنه حقیقت بودند را هوشیار کرده بود. حزب گمان می‌کرد که با اجبار من به تکذیب گزارش می‌تواند فشار را از روی خود و دولت متبوعش کم کند. بزرگان حزب بیش از همه بر این موضوع پافشاری می‌کردند (شکست من، شکست تغییر بود) من اما از مدت‌ها پیش استعفای خودم را آماده کرده بودم و دیگر در محل کار حاضر نمی‌شدم، ماموریت و هدف من بیشتر از همان یک گزارش نبود. الله‌یار مدام فشار می‌آورد که مصاحبه کنم و گزارش را تکذیب کنم. برای فرار از دست حزب دوباره محل سکونتم را تغییر دادم، باید منتظر می‌ماندم تا همه چیز آرام شود، باید سکوت می‌کردم اما قلبم از آن همه دروغ تیر می‌کشید و لحظه به لحظه درون باتلاق متعفن دروغ بیشتر فرو می‌رفتم. دروغ به سوز برف و گرمای تموز می‌ماند، در می‌نوردد، می‌سوزاند و خشک می‌کند، هر چه پیش رویش باشد، شاخه گلی سرخ یا گلستانی به وسعت یک دشت. یک هفته بعد مدیر جدید گمرک گزارش چاپ شده را شتاب‌زده و نتیجه اطلاعات نادرست اعلام کرد. من فساد را روی کاغذ و تباهی زندگی مردم را جلوی چشم‌هایم می‌دیدم و آن‌ها همه چیز را انکار می‌کردند. در همه‌ی این سال‌ها گاهی خودم را به کوری و ندیدن زده بودم، خواسته‌ها و دانسته‌های خودم را در راه کتاب و آینده‌ی وعده داده شده نادیده گرفته بودم (درست همان‌طور که مادرم همیشه کرده بود) صبح روزی که روزنامه‌ها گزارش را از زبان من تکذیب کردند دیگر اختیار خودم را از دست دادم، تصمیم خودم را گرفتم، آماده شدم، گزارش‌های دوم و سوم را برداشتم، دیگر نمی‌توانستم این درد را تحمل کنم. همین که دستم را روی دست‌گیره در گذاشتم، تلفن خانه زنگ خورد، هنوز تلفن را برنداشته بودم که صدای زنگ در آپارتمان بلند شد. صدای گریه‌ی زنی پشت تلفن روحم را می‌خورد و صدای زنگ در مغزم را آشفته کرده بود. گوشی را که گذاشتم، از صدای کوبیده شدن مشت روی در خانه به خودم لرزیدم و انگار تازه از لابه‌لای صدای حق‌حق خواهرم خبر مرگ مادرم را می‌شنیدم (آخ که در آن لحظه چقدر دلم برای مادرم تنگ شده بود) گیج شده بودم، نمی‌توانستم بفهمم چطور بعد از این همه سال خواهرم مرا پیدا کرده بود، چیزی سر جایش نبود این لحظه‌ها را از میان آینده‌ام به خاطر نمی‌آوردم، مغزم خالی شده بود. گزارش‌ها را رها کردم و کتاب را برداشتم، ورق زدم، دنیا دور سرم چرخید، صدای شکستن در را شنیدم، ضربه‌ای درست روی شقیقه‌ی سمت چپم نشست، دنیا در برابر چشم‌هایم سیاه شد، کتاب از دستم افتاد، کتاب خالی خالی بود، سفید سفید. مرا کشان کشان بردند، در آستانه در خانه از هوش رفتم. به هوش که آمدم ننه مجید با یک لبخند روبه‌رویم نشسته بود و بشقاب کیک را به سمتم دراز کرده بود، برای لحظه‌ای احساس خالی بودن می‌کردم (شبیه کودکی که لحظه‌ای پیش از رحم مادر بیرون آمده باشد) و درست یک لحظه بعد مغزم عرصه‌ی تمام هستی می‌شد (انگار که در کوچک‌ترین واحد زمان در همه جای کاینات حاضر و به همه چیز آگاه باشم) و نمی‌دانستم این آغاز راه من و ننه‌مجید بود یا پایان. پایان.