همگان ابو علی سینا را پزشکی توانمد می شناسیم ولی آیا بوعلی خودش به تنهایی به این جایگاه رسیده است؟ بی آنکه از گذشته گان چیزی آموخته باشد. پزشکی در این به درازای تمدن ایران زمین است و ایرانیان جایگاه بلندی در این دانش داشته اند. پزشک واژه ای است با ریشه کهن و ریشه در دارد. در زبان اوستایی واژه ( و آن را بخوانید که به چم (معنی) است و از این رو واژه ( به چم و یا همان از است. واژه اوستایی، در زبان پهلوی (پارسیگ) به ( دگرگون شد و واژه اوستایی نیز به ( دگرگون شد که امروزه آن را می خوانیم. بنابراین، به چم کسی است که باید درد و رنج را از میان ببرد. در تمدن ایران و چیزی بیش از هزاران سال، پیشه پزشکی در دسته بندی های گوناگونی بوده است. اوستا که زبان اوستایی است، کهن ترین نوشته ایرانیان است که امروز برای ما به یادگار مانده است. در اردیبهشت ی شت، چنین آمده است. کسی از پزشکان به یاری "اشه" درمان کند. کسی از پزشکان به یاری دانش درمان کند. کسی از پزشکان با درمان کند. کسی از پزشکان با درمان کند. کسی از پزشکان با درمان کند. درمان بخش ترین پزشکان کسی است که با منثرهی ورجاوند درمان کند آن که بیماریهای اندرونهی اشون مرد را درمان کند، درمانبخشترین پزشکان است. در زبان اوستایی ( و در پهلوی، و دات ( واژگانی هستند که امروزه آنها را می خوانیم همسان واژه عربی است. واژه هایی مانند، از همین واژه هستند. بنابراین به چم امروزی است. این واژه همسان با جراح است که امروزه به کار می بریم. این پزشکان دسته ای بودند که با، درمان را انجام می داده اند. در زبان اوستایی، واژه ک ر ت ه ( و در زبان پهلوی، واژه کارد ( یا ( همانی است که امروزه می خوانیم. ابزاری است دارای دسته و تیغه، و برای بریدن به کار می رود. در زبان اوستایی ( و در پهلوی (پارسیگ) ا رو ر به چم امروزی است. بنابراین این همسان با ( و امروزی است. ریشه واژه ( نیز بدین گونه است که واژه به چم ( است که امروزه نمی دانم چرا برای دار زدن به کار می رود. یا ( به چم یا است که همان یا دارویی است. به چم است. بنابراین واژه هسمان با است و خویشتن کاری (وظیفه) این دسته پاکیزگی بیماران و اموزش و پیش گیری از بیماری ها بوده است. یا به چم است. پزشکی است که به گفتار و سخن درمان می کند و از این رو همسان با امروزی است. در نسک (کتاب) یادگار بزرگمهر که به زبان پهلوی (پارسیگ) است، در بند (خط) ، واژه رو - وان شناس ( آمده است. در بند های و ، بزرگمهر چنین پندی را گفته است: : چه کسی پشیمان تر است؟ : ، زمانی که به فرجام کار آمده باشد، دروند شهوتران افسرده و بی آز که برای ناسپاسان سودمندانه بکوشد. فردوسی را می داند. عطار در منطق الطیر خود نیز که صدها شاگرد داشته یاد می کند، و شهاب الدین سهروردی در رساله صفیر می نویسد: او خفتگان را بیدار میکند و شاید او باشد. یکی از شهرهای زمان ساسانیان بوده که در زمان شکوفایی و آبادانی، داتشگاهی در آن بوده که کانون (مرکز) فرهنگی و دانشی و دانش پزشکی در جهان زمان خودش بوده است. همچنین، گندی شاپور نخستین دانشگاهی است که در جهان ساخته شده است. پیشینه‌ی پزشکی ایرانیان را باید در هزارسال پیش جستجو کرد. هنگامی که درشهر سوخته‌ی سیستان برای بانویی تا ساله چشم مصنوعی از قیر و چربی چارپایان ساخته و بخشی از جمجمه‌ی دختری ساله را بازسازی (ترمیم) نمودند. چشمه‌ی دیگری از دیرینگی و شگرفی دانش پزشکی را باید در استوره‌ها دید آن‌جا که یک پزشک توانمند به نام سیمرغ٬ که در اوستا به گونه " سینه" و "سینه‌مرغو" آمده در ریخت پرنده‌ی افسانه‌ای هنگام زایش رستم٬ پهلوی رودابه را شکافته٬ بچه را بیرون می‌آورد. از این‌رو چنین زایمانی را از دیرباز در ایران "رستمینه" و " رستم‌زایی" می‌گفتند کاری که سده‌های پس از آن برای زایش سزار امپراتور روم سزارین نامیده شد. همین سیمرغ است که زخم‌های رستم و رخش اسب او را در جنگ با اسفندیار با شیر و مشک بهبود‌بخشیده با منقارش تیر‌ها را از تن‌آن‌ها در آورده و جای خون‌ریزی را می‌مکد تا گند (عفونت) نکند. برپایه همین استوره‌ها جمشید و فریدون پادشاهان پیشدادی نیز با کمک گیاهان برای بیمارهای پوستی٬ استخوانی و دندانی چاره‌یی می‌اندیشیدند. این نوشته از آموزش پهلوی خوانی و همچنین از پیوندهای زیر گرفته شده است.