فرهنگ سحرخیزان خوب و شب‌بیداران بد فرهنگ سنتی و رسمی همیشه دوست دارد تا به همه‌ی انسان‌هایی که غیرمعمول هستند با بدنامی برچسب بزند. مثلا هم فرهنگ سنتی و هم مذهبی اغلب سحرخیزان را انسان‌هایی "سالم، ثروتمند و خردمند" معرفی می‌کند و این یعنی شب‌بیداران در نقطه‌ی مقابل آن هستند! هرچند واقعیت آن است بخش عمده‌ای از فیلسوفان، هنرمندان و حتی بخشی از بزرگترین سیاستمداران جهان از استالین تا چرچیل، شب‌بیدار یا دیرخواب بوده‌اند! ایمان مذهبی در سنت کلیسا و سایر مذاهب نیز چنین ترجیح فرهنگی را تبلیغ می‌کند برای همین است که پژوهش‌های کای چی یام، در دانشگاه واشنگتن، نشان می‌دهد یک تعصب گسترده نسبت به سحرخیزان وجود دارد و این فرض عمومی هست که افراد شب‌بیدار وظیفه‌شناسی و کارآمدی کمتری دارند! هرچند مطالعات روان‌شناسی چنین چیزی نشان نمی‌دهد! به این ترتیب شب‌بیداران همواره دچار "اضطراب گناه" می‌شوند! بررسی‌ها نشان می‌دهد که حدود درصد جوانان در دوره‌هایی از زندگی شب‌بیدار هستند امری که به مرور و با فشار اجتماعی و البته اقتصادی، در سال‌های بزرگسالی کاهش می‌یابد! هنوز شواهد فیزیولوژیک یا روان‌شناسانه‌ای در دست نیست که نشان دهد که سحرخیزی برای همه‌ی انسان‌ها یک مدل مناسب است شاید در بهترین حالت یک روش معمول است! زندگی شبانه ( Night - Life ) در جوامعی که قدرت فرضیات فرهنگ سنتی بیشتر باشد، امکان زندگی غیرمتداول، مانند "زندگی شبانه" کاهش می‌یابد. "زندگی شبانه" همچنان شیوه‌ی بخش قابل توجهی از انسان‌ها در تمام جهان است. شهروندان دیرخواب، کارآیی و بهره‌وری بیشتری در شب‌ها دارند. اما آن‌ها همواره با احساس گناه‌آلود شب‌بیداری، نام‌هایی مانند جغد و بی‌اعتمادی نزدیکانشان روبه‌رو هستند به این جرم که ساعت فیزیولوژیکشان مانند بقیه نیست! دموکراسی اما به معنای حذف اقلیت نیست‌بلکه به معنای شنیده شدن و پشتیبانی از اقلیت است. برای همین دموکرات شدن شهرها یعنی دیدن نیازمندی‌های خاص! شهر دموکرات یعنی شهری که رمپ برای عبور ویلچر دارد چون حدود یک درصد از شهروندان نمی‌توانند راه بروند مسیر پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری هم دارد چون حدود درصد از مردم استفاده می‌کنند! و البته "زندگی شبانه" هم دارد چون در همین حدود دیرخوابی دارند و با احتساب دیرخوابی‌های دوره‌ای بیش از این حدود! شهرهای ما اما به تمام معانی بالا دموکرات نیست. مثلا تهران شهری است برای معمول‌ها، یعنی دقیقا کسانی که همه‌چیزشان معمول است! نه معلولیت دارند، نه عادات خاص، نه سبک زندگی خاص! اینجا همه باید شبیه هم شوند! دموکراسی از همین توجه مداوم به هر اقلیتی است رشد می‌یابد! حق شب‌بیداران مثل حق هر اقلیتی دیگری است و جامعه زمانی دموکرات می‌شود که در برابر حقوق هر اقلیتی حساسیت داشته باشد. ماه رمضان آغاز شده است. سال‌هاست که در این فرصت یک ماهه اجازه‌ی زندگی شبانه داده می‌شود. فرصت یک ماهه‌ای که در آن می‌شود شب‌ها به سینما رفت، یا تا پیش از سحر در یک جگرکی نشست! "زندگی شبانه" اما در جوامع مسلمان قدمتی طولانی دارد خصوصا در این ماه. شاید هنوز ما نمی‌دانیم دلیل ممنوعیت "زندگی شبانه" در شهرهای ما چیست؟ از فروض سنتی فرهنگی مانند ترجیح سحرخیزی می‌آید؟ یا از نگاه امنیتی؟ اما از هرکجا می‌آید، برای من نماد است نماد ممنوعیت دیگرگونه بودن. ممنوعیت "زندگی شبانه" یعنی حق نداری غیرمتداول باشی، حق نداری حتی غیرمتداول بیدار بمانی! حالا پاشو، ملاتونین بخور، بخواب، فکر نکن و بچه‌ی خوبی باش!