سینمای دهه میلادی را می‌توان تولد سینمای مدرن دانست. تا قبل از این، سال‌ها سینما فضایی بیشتر هنری، بصری و مفهومی داشت و نمادهای اعتراضی و سیاسی تا حد زیادی در آن‌ها وجود نداشت. پس از جنگ جهانی دوم و اشغال اروپا توسط آلمان نازی، هنرمندان و کارگردانان ایتالیایی و فرانسوی دست به ساختن فیلم‌های ضد جنگ و ت ثیر جنگ بر زندگی روزمره مردم زدند و در همین حین، جنبش هنری نیوریالیسم ایتالیا متولد شد. نیوریالیسم را می‌توان از ت ثیرگذارترین جریان‌ها و جنبش‌ها روی سینمای پس از جنگ دانست. در شماره‌های گذشته روی نیوریالیسم ایتالیا با معرفی کارگردانانی مثل روسلینی و پازولینی صحبت کردیم و در نهایت با فدریکو فلینی و تحول سینمای جنبشی وی به سینمای مولف نیز بحث کردیم. در این شماره قصد داریم تا دیگر آثار و کارگردانان دهه میلادی را مورد بررسی و تحلیل قرار بدهیم. در ابتدا به فضای سینمایی این دهه می‌پردازیم و تحولاتی که باعث شد تا سینما به این جایگاه برسد را به صورت خلاصه شرح می‌دهیم. اورسون ولز و فیلم نوآر تقریبا تمامی سینه‌فیل‌ها با "همشهری کین" و اورسون ولز آشنایی دارند. این فیلم که در زمان اکران فیلمی تجربی شناخته شد، حدود سال زمان برد تا ارزش واقعی آن درک شود. در بحبوحه جنگ جهانی، زمانی که فرانسه به اشغال آلمان در آمده بود و در ایتالیا و آلمان، دیکتاتورها هنرمندان را مجبور به ساخت پروپاگاندا می‌کردند، ولز توانست فیلمی خارج از قالب هالیوودی و استودیو بسازد که این اتفاق نقطه عطفی برای سینما به حساب می‌آید. خیلی قصد نداریم که روی همشهری کین تمرکز کنیم، اما شیوه نورپردازی سایه‌روشن و روش فیلم‌برداری این فیلم باعث شد تا نوعی از فیلم جدید در هالیوود به‌وجود آید که دیگر رمانتیک، موزیکال و یا درام نبود. در این نوع فیلم فضاهای تاریک و تلخ، غالب بودند و محتوای بیشتر آن‌ها را داستان‌هایی جنایی همراه با پایان تلخ تشکیل می‌دادند. منتقدان فرانسوی، این نوع فیلم را که تا به حال با آن مواجه نشده بودند، فیلم نوآر نامیدند. تمامی اتفاقاتی که در دهه میلادی افتاد از جنگ جهانی، پیدایش نیوریالیسم، آغاز ظهور موج نوی فرانسه و گسترش آن در سرتاسر جهان تا ظهور نظریه مولف و کارگردانانی مانند روبر برسون و فدریکو فلینی، همه با هم سینمای دهه میلادی را شکل می‌دهند. پیدایش تلویزیون تلویزیون، وسیله‌ای نوظهور بود که می‌توانست همه کارهای یک سینما را در منازل انجام دهد. با اختراع تلویزیون، کمپانی‌های هالیوودی برای گرفتن بازار خانه‌ها تمام تلاش خود را کردند. این موضوع تلویزیون و راحتی آن، باعث شد تا بازار سینماهای آمریکا به افسردگی کشیده شود و قصرهای رویایی مردم کم‌کم تعطیل شوند. اما اتفاقی افتاد که سینماها نجات پیدا کردند اتفاقی که تلویزیون‌ها نمی‌توانستند به آن برسند و تا همین چندسال گذشته هم این تغییر برای تلویزیون ها رخ نداده بود پرده سینماها عریض‌تر شد و باعث شد که بازار فیلم‌های سینمایی از رونق نیفتد و از جهاتی، فرم و فیلم‌برداری قوی‌تر و زیباتری، فیلم‌های سینمایی جدید را شکل دادند. سینمای دهه : نتیجه‌گیری تمامی این توضیحاتی که گفته شد، در نهایت به سینمای دهه که امروز آن را مورد بررسی قرار می‌دهیم، منجر شدند سینمایی که آن را می‌توان نقطه عطفی برای تولد سینمای هنری، نظریه مولف و جنبش‌های هنری تازه‌تری دانست. پاشا سلیمی طاری