از ویژگی‌های برجسته‌ای که می‌تواند امروزه و بعدها کتاب "و تو را شنیدم. " را به گونه‌ای متفاوت جلوه دهد انتشار غزل‌هایی با شکلی دیگرگونه و تازه (نو) است به ضمیمه بیانیه این شکل تازه شعری که آن را "غزل‌واژه" نام نهاده‌ام. کارهای فراوانی در حوزه‌های شعر عاشقانه، اجتماعی، انتقادی و جنگ (و دفاع مقدس) زیر این شکل شعری نو کار کرده‌ام! در این مجموعه غزل‌واژه‌های با محتوای جنگ و ادبیات پایداری منتشر شده است و برخی از غزل‌واژه‌های اجتماعی نیز در سایت‌ها یا مجموعه‌های جنگ‌واره به چاپ رسیده است. بیانیه این شکل نو، در کتاب "و تو را شنیدم. " به چاپ رسیده است و من در اینجا برای جلوگیری از دراز دامن شدن سخن و نیز برای معرفی کامل غزل‌واژه، متن کامل بیانیه را نقل می‌کنم: در این شکل تازه، غزل به صورت سطحی موزاییک‌شده و منظم ارایه می‌شود و متن در همان شکل کلاسیک، با بافتی نو کار می‌شود. در این فرم، صنعت‌های بلاغی اگرچه با محدودیت‌هایی روبه‌رو می‌شود اما آن‌چنان فراگیر نیست که غزل آسیب جدی ببیند. تشبیه، تضاد، استعاره، حس‌آمیزی و پارادوکس برجسته‌ترین فنون بدیعی و بیانی هستند که همچنان قابلیت به کارگیری را خواهند داشت. شعری ت ادبی تا اندازه‌ی فراوانی در این بافت، جای خود را به تصویرسازی‌های ریال و عینی می‌دهد. غزل بیش‌تر دوست دارد در خدمت روایت و تصویر قرار بگیرد تا "تغز ل"، احساس، تخیل و شعریت با آن‌که رسالت غزل بیش‌تر همین گزینه‌هاست. اما با خواندن کارهایی از این دست، در کنار دیگر گونه‌های غزل، همان لطف فرم همیشه‌ی این قالب زیبا احساس می‌شود. در این فرم تازه، فعل‌ها، حرف‌های اضافه و مضاف‌الیه از اندام جمله و ساخت دستوری متن حذف می‌شود و غزل مجموعه‌ای از نام‌ها، صفت‌ها و اصوات است. شاعر می‌بایست قدرت تصویرپردازی و تسلط خود را در روایت و شعر، تنها در بستر این واژه ها نشان دهد و کارهای خواستنی و آرمانی مطلوب را بیافریند. از سوی دیگر این نوآوری و دیگر نوآوری‌های در این راستا (‌سالم) در مقایسه با دیگر نوآوری‌هایی که در عرصه‌ی غزل امروز صورت گرفته است مانند "بدعت‌ناساز پست‌مدرنیزم" که به تخریب و نابودی این شکل زیبای شعری پرداخته است بسیار امیدوارکننده و شایان توجه است. نخستین غزل در این شکل را به طور رسمی در سال منتشر کرد ه ام. (ر. ک: مجله هابیل، تخصصی دفاع مقدس، شماره ، بهمن و اسفند ، ص ) پیش از آن همان غزل (غزل واژه انفجار) را در پانزدهمین کنگره سراسری شعر دفاع مقدس ( ارومیه) ضمن توضیح کوتاهی خواندم. سپس چکیده بیانیه این شکل را در سال برای کنگره سراسری غزل جوان ایران (هرمزگان بندرعباس) ، برای دبیر کنگره محمدعلی بهمنی فرستادم. در سال این غزل در کتاب "از حنجره کارون" (گزیده غزل دفاع مقدس استان خوزستان، ص ) به چاپ رسید و موازی با انتشار همین کتاب، نخستین شعر را در این شکل (در قالب مثنوی بیتی) از یکی از شاعران، در یکی از مجموعه های شعر دفاع مقدس دیدم. شعری که بر همین وزن، و در بسیاری موارد، با همین واژگان "غزل واژه انفجار" سروده شده است! (ر. ک: بوی تمشک، مجموعه آثار منتخب دومین جشنواره شعر پایداری استان یزد، صص ) شعری که بی هیچ گمانی شاعر آن، دوازدهمین شماره مجله هابیل را دیده بود اما به آن اشار های نکرد! برای نمونه به دو بیت از این شعر توجه کنید: قرآن، تفنگ، تانک، مسلسل، گلوله، دردآرام، بیصدا، دل عاشق، صبور، مردسنگر، سپاه، صف، دل محکم، امیدوارگردان عشق، لشکر عاشق، وصال یارالبته شاعر به چند نکته ساختاری در این شکل توجه نکردهاست مانند حروف اضافه و صف ت ها و نام هایی که به صورتمضاف الیه آورده است. و همچنین تکرار برخی از واژه هایی که در بیت های پیشین بهکاربرده است به طرح کل ی اثر آسیب وارد کرده است. در این مجموعه، نزدیک به پنج کار به صورت غزل‌واژه در حوزه‌ی شعر جنگ کار شده است و در دیگر کارهای این مجموعه نیز بیت‌هایی به صورت پراکنده به کار رفته است. غزل‌واژه به صورت تک‌بیتی‌هایی در برخی از کارهای پیش‌تر از این دیده شده است و این یک امر طبیعی است که در کارهای خود نیز این‌گونه بوده است. بهترین محتوایی که متناسب با غزل‌واژه به نظر رسید و تجربه شده است، محتوای اجتماعی انتقادی است. غزل‌های فراوانی در این حوزه کار شده است. برای نمونه غزل زیر در حوزه‌ی شعر اجتماعی با حالتی شبه‌انتقادی از نخستین کارهای از این دست نگارنده می‌باشد که البته صفت در ردیف و همچنین مضاف و مضاف‌الیه در چند جای دیگر به کار گرفته شده است: قرمز! چراغ راهنما، پیرمرد کورلرزان، ضعیف، روی عصا، پیرمرد کورخلوت، سکوت، جمعه، خیابان، هوای گرمزنبی ل، نان، خرید، دوا، پیرمرد کورماشین، شراب، مرد جوان، پارتی، موزیکسرعت، عبور، نقض، خطا، پیرمرد کورترمز! شدید، ظهر، تصادف! صدای آهخون! ضربه، قلب، جمجمه، پا پیرمرد کورراننده، گیج، پرت و پلا، عربده، نهیب: احمق! نفهم! سربه‌هوا! پیرمرد "کور"! راننده، گاز، دنده، خشن، بی‌محل، گریزعابر: آهای! مست! کجا؟ !‌. پیرمرد کور؟ ! انسان، شرف، معاد، عدالت، حساب، حشر! دوزخ، عذاب، کفر، خدا، پیرمرد کور. یک نعش، گنگ، کنج خیابان، مچاله، سردتنها، کنار جوی، رها، پیرمرد کور! محمود طی ب (سراجی، : )‌هایی دیگر از غزل‌واژه‌های من که به همراه متن بیانیه در کتاب "و تو را شنیدم/روزی که/ات فاق افتادی" در سال منتشر شده است: یک بمب. ناگهان متلاشی و بعد. هیچدر هم زمین زمان متلاشی و بعد. هیچکیهان غبار قرن، فضا، کهکشان غبارانگار آسمان متلاشی و بعد. هیچهر گوشه روی فنس، زمین، تانک، خاکریزاندام یک جوان متلاشی و بعد. هیچدل، روده، پشت، شانه، جگر، سینه، دنده‌هاسر، دست‌ها، زبان متلاشی و بعد. هیچ. قانون زیستن اگر این جبر وحشی استسرفصل‌های آن متلاشی و بعد. هیچ. وقتی که از شعور خدا منع می‌شویمگیرم که این جهان متلاشی و بعد هیچ"آشوب"، "ظلم"، "نقض حقوق بشر"، "تضاد": شیطان، وجود آن متلاشی و بعد هیچنفرین به هر کدام شما پست‌های شوم! تندیس‌های‌تان متلاشی و بعد هیچدین و خدای‌تان همه تبعیض و اختناقدین و خدای‌تان متلاشی و بعد هیچ! ( و تو را شنیدم/روزی که/اتفاق افتادی، صص ) یا: قلب، شریان، فشار، اکسی ژنناله، فریاد، حنجره، هن‌هنجمعه، یاسین، بروج، رحمان، حشرفاتحه، شمس، نور، انسان، جنفتح، اعجاز، عجز، برگشتن: حتم، ممکن، محال! ناممکن! عزم، راسخ! اراده، دل، ام یدقول، برهان، کلام، دم متقن! عشق، ناموس، آبرو: هستی! خصم، دژخیم، مرتجع: موهن! جنگ، حمله. مقاومت، ایمانضجه، خشکی، کویر، توفان، شن. ( همان‌جا، صص ) یاحادثه، دژخیم، تجاوز، ستیز! بمب، وطن، خانه، بدن. ریز ریزشهر: خطر، دلهره، موشک، هجوم! ریخته، ویران، همه، زخمی، مریضتانک، مسلسل، توپولوف، ژ. ، کلت! حمله، منو ر، تله، مین، خاکریزخاک شده کوچه، دکان، خانه همدر ستم افتاده خدا، شهر نیز! ما: زن، فرزند، سراسر، دفاعدشمن: نیرنگ، شبیخون، گریزقبر، کفن، روح، تقر ب، خداعرش، برین، وصل، تجرد، عزیز! ( همان‌جا، صص ) یا رباعی: یک توپ، سه تا گلوله، شل یک، هدفبی‌عل ت و بی‌مقوله، شل یک، هدفیک توپ، سه‌تا گلوله، یک مدرسه، بعدسرمستی شوم لوله، شلیک، هدف (همان‌جا، ص ) همه‌ی شکل‌های پیشنهادی و نظرهای در حوزه‌ی غزل تا امروز مورد احترام می‌باشند و این فرم در کنار دیگر فرم‌ها، پیشنهادی برای غزل امروز ایران است. بدیهی است که شکل و بافت اصیل غزل و آنچه از پیش به ما رسیده است زیباترین فرمی است که از این قالب انتظار می‌رود و همواره دلنشین و زیباترین خواهد بود. (طی ب، : - ) همان‌گونه که در متن بیانیه نیز آمده است از آغاز شعر فارسی تا کنون کوتاه‌گویی و گزیده‌گویی باب بوده است و این بیت نظامی را که "کم‌گوی و گزیده‌گوی چون در/تاز اندک‌تو جهان شود پر" بس به جا می‌دانیم. و همین است که گاه در شعر فارسی - به ویژه از (دوره مشروطه ( ، - ) به این سو، به مصراع‌ها یا بیت‌هایی بر می‌خوریم که صرفا چینش و بافتی از نام‌ها یا صفات هستند و شاعر از حروف اضافه، مضاف‌ها و فعل‌ها در متن بهره نبرده است. اما نکته اینجاست که در همه آن موارد یا تعمدی در کار نبوده و یا اگر بوده، هر شاعر معمولا به یک یا دو مورد تنها بسنده کرده است (آن‌هم در مصراع یا نهایتا بیتی! و نخواسته یا نتوانسته است شکلی نو را پدید آورد. همان گونه که پیش از نیما (بی هیچ قیاسی) شمس جهان کسمایی ( - ) کار یا کارهایی شکسته و کاملا آزاد سروده و منتشر کرده بود اما تلاش‌های نیما بود که مشکلی نو را رسمیت بخشیده و تثبیت کرد! تا قضاوت و دید منتقدان، شاعران، شعر‌دوستان و آیندگان چه باشد. پایان/ اسرافیلی، حسین. ( ) زخم سیب. مجموعه اشعار برگزیده پانزدهمین کنگره سراسری شعر دفاع مقدس (گردآوری) تهران: صریر. خانه کتاب. بوی تمشک ( ) مجموعه آثار منتخب دومین جشنواره شعر پایداری استان یزد. ساکی، بهمن. ( ) از حنجره کارون. مجموعه شعر دفاع مقدس شاعران استان خوزستان (گردآوری) تهران، نیلوفران. خانه کتاب. ساکی، بهمن. ( ) فرهنگ گونه های نوپدید در شعر فارسی معاصر. جلد نخست، تهران، عصر داستان. شابک - - - - . خانه کتاب سراجی، محسن ( ) برای روزهای مبادا ، چاپ نخست، مشهد، انتشارات سخن گستر. طی ب، محمود. ( ) و تو را شنیدم روزی که اتفاق افتادی. تهران: حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس. خانه کتاب. طی ب، محمود ( ) مدرنیسم و پست مدرنیسم در غزل امروز ایران (با مقدمه‌ای بر غزل فارسی از آغاز تا دوره مدرن) ، تهران، فرهنگ مانا. خانه کتاب. هابیل، مجله تخصصی دفاع مقدس، شماره ، بهمن و اسفند ، ص