در دهه مواد روانگردان شهرت بدی پیدا کردند و بسیاری تصور می کردند افراد را به جنون می کشند. اما محققان اخیرا مشاهده کرده اند که استفاده درمانی از داروهای روانگردان در محیطی مناسب می تواند انسان ها را حتی عاقل تر و سال تر کند. تحقیقات مقدماتی نشان میدهند سیلاسایبون که از خانواده LSD است می تواند کاری کند که داروهایی مانند پروزاک از انجام آن ناتوانند، مثلا کمک به درمان اعتیاد طولانی مدت به سیگار، الکل، و کمک به بیماران سرطانی برای غلبه بر رنج روانی ناشی از تقابل با مرگ. امکان اوردوز (بیش‌مصرفی) این مواد تقریبا وجود ندارد و مصرف شان اعتیادآور هم نیست. در تست روی موش ها، وقتی هرویین در دسترس بود موش آنقدر مصرف میکرد تا اوردوز کرده و می مرد، ولی در مورد LSD موش ها تنها یکبار آن را مصرف می کردند. البته این بدین معنی نیست که تجربه های بد وجود ندارند، خصوصا وقتی بدون توجه و دقت مصرف شوند. مثلا افرادی که در خطر اسکیتزوفرنیا هستند ممکن است دچار روان پریشی گردند، و البته همیشه ممکن است افرادی دست به کارهای احمقانه زده و خود را به کشتن دهند. اما ادعاهای افراطی در مورد LSD مانند اینکه باعث اختلال کروموزوم ها می شود یا کاری می کند شخص به آفتاب نگاه کرده و کور شود همگی بی اساس هستند. نتایج اولیه تحقیقات جدید روی مواد روانگردان بسیار امیدبخش بوده اند. تحقیقی در دانشگاه نیومکزیکو تاثیر بسیاری قوی آن ها روی کاهش وابستگی به الکل یافت. مطالعه دیگری در دانشگاه جان هاپکینز پتانسیل سیلاسایبون در ترک سیگار را بررسی کرد. در این مطالعه کوچک نفر هر کدام دو تا سه دوز از این دارو را دریافت کردند. استاندارد کنونی به این شکل است که شخص روی یک مبل راحت درون اتاقی آرام که با اشیا معنوی تزیین شده دراز می کشد. به او چشم بند و هدفون داده می شود و برایش موزیکی که به دقت انتخاب شده پخش می گردد تا تجربه یک سفر درونی را ایجاد کند. دو نفر او را در این فرآیند همراهی می کنند ولی با او چندان صحبت نمی کنند بلکه تلاش دارند او را راهنمایی کرده مثلا اگر تجربه ترسناکی به وقوع پیوست او را به رو به رو شدن با ترس هایش تشویق کنند. نتایج اولیه شگفت انگیز بوده اند. شش ماه پس از این جلسه، درصد افراد شرکت کننده سیگار را ترک کرده بودند. این رقم پس از یکسال به درصد رسید که همچنان به مراتب بالاتر از بهترین روش های در دسترس است. وقتی از افراد مورد مطالعه سوال شد گفتند این تجربه مانند این بود که نگاهی نو و کلان تر به کل زندگی خود و رفتارشان کرده باشند. یک خانم شصت و چند ساله گفت"جهان فوق العاده بود، و کارهای بسیاری بود که می توانستی در آن انجام دهی که دیگر کشتن خودت (با سیگار) ایده احمقانه ای بنظر می رسید". او تجربه خود را اینگونه توصیف میکرد که در زمان به عقب برگشته و شاهد صحنه های مختلفی از تاریخ اروپا بود، اینکه سه بار مرد و شاهد برخواستن روح از جسمش در مراسم خاکسپاری اش بر فراز رودخانه گنجی بود، اینکه در آستانه گیتی ایستاده و شاهد آغاز خلقت بود، و مشاهده این همه به اعتیاد به سیگار برای او معنای جدیدی میداد. به گفته متیو جانسون، روانشناس گرداننده تحقیقات در دانشگاه جان هاپکینز، این گونه تجربیات بین افراد مورد مطالعه بسیار معمول هستند. افراد معتاد همیشه میدانستند که این عادت آنها چقدر مضر، چندش آور، پرهزینه، و غیرضروری است، اما مصرف سیلاسایبون این دانش را تبدیل به عقیده ای محکم می کند. احتمالا مهمترین شواهد جدید اثر درمانی داروهای روانگردان از فاز دوم تحقیقات منتشر شده در سال می آید که نشان دادند یکبار مصرف دوز بالای سیلاسایبون توسط بیماران سرطانی دچار افسردگی، اضطراب، و ترس از مرگ باعث کاهش قابل ملاحظه این مشکلات در درصد بیماران تا شش ماه پس از انجام آزمایش بود. به طرز عجیبی میزان کاهش نشانه های بیماری با شدت تجربه معنوی افراد مورد مطالعه رابطه مستقیم داشته است. این افراد عموما در زمان مصرف دوز بالا تجربه ناپدید شدن"خود" را گزارش می کنند، از ادغام خود و طبیعت و گیتی سخن می گویند، تجربه ای عرفانی که می تواند نگاه شخص و اولویت هایش را برای همیشه تغییر دهد. نکته بسیار حایز اهمیت اینجاست که موفقیت داروهای روانگردان تنها به عملکرد شیمیایی دارو بستگی ندارد بلکه بیشتر به تجربه روانی قوی که آن مواد شیمیایی می توانند موجب شوند. محققان کالج سلطنتی لندن در تحقیقات خود در مورد اثر سیلاسایبون روی مغز شگفت زده شدند وقتی دریافتند مواد شیمیایی که تصور می کردند فعالیت مغز را بیشتر کند در واقع تاثیر معکوس داشت، منتها در نقاط بخصوصی از مغز که مسیول فرآیندهای فراادراکی بودند مانند فکر کردن به خود، فکر کردن به گذشته و آینده، فکر کردن در مورد ذهن و افکار دیگر انسان ها و ایجاد نوعی داستان ذهنی در مورد"خود" برای ایجاد هویت و درکی ثابت از خود (جدا از بقیه چیزها و موجودات) در طول زمان. محققان دریافتند وقتی افراد مورد مطالعه از ناپدید شدن خود صحبت می کنند در واقع فعالیت این بخش از مغز کاهش شدیدی میابد، بخشی که مرز بین خودآگاه و ناخودآگاه ماست. وقتی این بخش غیرفعال شود، احساسات و مواد ناخودآگاه اجازه می یابند وارد خودآگاه ما شوند و ما حس می کنیم با بقیه جهان و انسان ها فاصله کمتری داریم، و در واقع همین حس تجدید ارتباط توسط عموم افراد مورد مطالعه بیان شده است. این هیجان انگیزترین دلیل برای پیگیری این دانش جدید مواد روانگردان است، اینکه بتواند ما را به یک تیوری واحد در مورد بیماری های روانی برساند یا حداقل آن اختلالات رایج مانند افسردگی، اعتیاد، اضطراب و وسواس. تمام این اختلالات شامل حلقه های تکراری و خارج از کنترل نشخوار فکری می شوند که به مرور واقعیت را تیره و تار کرده و ارتباط ما با سایر انسان ها و طبیعت را فرسوده می کنند. "خود" بیش فعال و حتی خودکامه می شود، و عاداتی سخت را ایجاد می کند، رفتارهایی که مواد روانگردان با تضعیف"خود" به ما در ترک شان کمک می کنند. ذهن ساختاری سلسله مراتبی دارد که در آن"خود" در جایگاه رهبر ارکستر نشسته، اما همانقدر که حفظ نظم چنین سیستم پیچیده ای مهم است، نظم بیش از حد موجب رنج می گردد که در بیماران دچار افسردگی، اعتیاد و اضطراب مشاهده می گردد. تضعیف بخش"خود" با ایجاد مجموعه ای از ارتباطات جدید درون مغز همراه است، ارتباط بین نواحی که بسیار از هم دور بوده و قبلا یکدیگر صحبت نمی کردند. البته ارزش چنین تجربه ای مطمینا محدود به افراد دچار بیماری های روانی نیست و دلالت هایی فراتر دارد. به عنوان نمونه بررسی فعالیت های مغزی راهبان بودایی که سالیان سال صرف مراقبه کرده اند الگوهای مشابه افراد عادی در زمان مصرف سیلاسایبون را نشان داده اند. همچنین داستان های بسیاری وجود دارد از مهندسان و افراد فعال در زمینه تکنولوژی که از تجربه خود از مصرف داروهای روان گردان برای کمک به فرآیند نوآوری استفاده نموده اند. اما من فکر میکنم نگاه به این مواد تنها به عنوان دارو مایه تاسف است زیرا تجربه آن ها می تواند چیزی فراتر به افراد مختلف ارایه کند. مایکل پولان استاد دانشگاه هاروارد و محقق در زمینه غذا، کشاورزی، سلامت، و محیط زیست منبع: