من از نوجوانی که فهمیدم اصلا دین تقلیدی نیست (اصولش که جای خود دارد حتی فروعش نیزفقط با تحقیق عقلانی قابل تقلید است! به پرسشگری در این زمینه پرداختم الان نیز در میانسالی هنوز در حال موحد شدنم و مگر‌اقیانوس را قطره جز در بینهایت درک میکند؟ اما زندگی مرا به این نتیجه رساند که خداوند دور نزدیک است. بزرگی است که به قدر فهم کوچک من نزول میکند و روحم را باران ایمان اوست که به تدریج چون بذری می پروراند و در دل دنیای خاکی ریشه می دواند و مادیات را ایمان به او چون آب در‌آوندهایم بالا میبرد و اگر برگهای افکارم را غبار غرور نپوشاند و رو به روی نور خورشید وجودش بگیرم مرا رشد میدهد. پس تندباد بلایا را تحمل می کنم تا به میوه یقین برسم. کسی گفته است خدا را اگر نتوان اثبات کرد هرگز هم نمیتوان نفی کرد. اولین مشکل خداناباوران عدم درک چیستی خداست یعنی میگویند بدون شناخت چیستی هر چیز نمیتوان به هستی آن چیز پی برد. غافل از اینکه خدا فراتر از چیز است و بلکه هستی مطلق است. درک چیستی چیزها کار علم تجربی است حال‌آنکه خدا را در آزمایشگاه نمیتوان تجربه کرد ولی از تجزیه و تحلیل مخلوقات او میتوان او را وجدان کرد. راستی پذیرش تصادفی بودن هستی سخت تر است یا قبول خدای‌نادیدنی از طریق دیدن دقیق هستی؟ مشکل دیگر مسیله بلایا ست که آنها را نقص خلقت میدانند و نتیجه میگیرند اگر‌خدا علیم و قادر و حکیم است چرا هرازگاهی سررشته از دستش خارج میشود؟ در صورتی که خداباوران بلایا را هم وسیله آزمون و تکامل خود میدانند و هم اسباب تلنگر به ذهن که روند معمولی نباید عادی جلوه کند طوری که طبیعت را بی نیاز از خالق و ناظم بشمارند. علم بشری با همه پیشرفتش هنوز چون طفلی است که الفبا را‌نیاموخته است (نمونه اش همین کرونا ی تازه وارد که بشر را به چالش جهانی با یک ویروس کشانده است) حال این بشر مغرور از یک سو خداپرستان را ملامت میکند که چرا خدایتان چنین چیزی آفریده و از سوی دیگر عمیقا میداند اعتقاد به خدا آنها را در تحمل مشکلات تقویت نموده است. اصلا‌فرض کنیم جهان تصادفی است. کدام مشکل حل‌میشود؟ چگونه؟ بلایا ی طبیعی که حذف نمی شوند حداقل چگونه تحمل شوند؟ انسانهای بی هدف چاره‌ای جز غرق شدن در لذتها دارند؟ اصلا کدام لذت مادی انسان را همیشه ارضاء میکند؟ اخلاق بدون خدا جز تا زمان کسب منفعت، طرفداری خواهد داشت؟ یک سوال: آیا قبول خدا برای زندگی و‌سعادت انسان کافی است؟ سوال درست آنست که وقتی چیستی خدا نامعلوم است اقرار به هستی صرف خدا چه فایده دارد؟ اصلا معنی دارد؟ وقتی ذات چیزی در دسترس نباشد ناگزیر صفاتی از آنرا در نظر گرفته و هر چه صفات بیشتر و کاملتر تعریف شود، تعریف و شناخت آن چیز نیز عمیقتر است مثلا خورشید را از صفت نورو گرما میشناسیم در صورتی که خودش را نمیتوانیم لمس کنیم. پس خداوند نیز به قدر فهم ما از‌صفاتش تعریف میشود و به میزان معرفتش سبب تواضع و بندگی میشود. اگر‌خدا را خالقی بدانیم که برخی امور را به اختیار ما گذاشته و متناسب با آن به ما جزا و پاداش میدهد، بدانیم قطعا تلاش می کنیم تا در فرصت کوتاه دنیا حداکثر استفاده از اختیاراتمان بکنیم و پاداش آنرا پیش و پس از مرگ خواهیم دید. انگیزه نوشتن مطالب فوق پرسش فرزندم در این باره بود و نظرات بقیه حتما آنرا کاملتر میکند.