سندروم شوگرن اختلالی مزمن است که باعث کمبود تولید رطوبت در غدد خاصی از بدن از جمله غدد تولیدکننده بزاق و اشک می‌شود. ریه‌ها، روده و سایر اندام‌های بدن کمتر تحت‌ت ثیر سندرم شوگرن قرار می‌گیرند. در این مقاله علایم، علل و روش‌های تشخیص و درمان سندروم شوگرن را معرفی می‌کنیم. با ما همراه باشید. سندروم شوگرن نوعی اختلال خودایمنی مادام‌العمر است که میزان رطوبت تولیدشده در چشم و دهان را کاهش می‌دهد. این بیماری به‌نام هنریک شوگرن، چشم‌پزشک سویدی، نامگذاری شده است که اولین بار این سندروم را تشخیص داد. و علایم اولیه این سندروم محسوب می‌شوند، اما بیشتر افرادی که این مشکلات را دارند به سندروم شوگرن مبتلا نیستند. دو نوع سندروم شوگرن داریم: این نوع از بیماری خودبه‌خود ایجاد می‌شود و هیچ بیماری دیگری باعث ایجاد آن نمی‌شود. این نوع از بیماری تحت‌ت ثیر مانند آرتریت روماتویید، و آرتریت پسوریاتیک ایجاد می‌شود. علاوه بر خشکی چشم و دهان، برخی از افراد مبتلا به این سندروم دچار درد عضلانی و درد مفاصل در سرتاسر بدن می‌شوند. علایم دیگر نیز عبارت‌اند از: حس چشایی غیرطبیعی سوزش یا قرمزی چشم سرفه خشک یا گرفتگی صدا خشکی و بزرگ‌شدن غدد بزاقی مشکل جویدن، بلع یا صحبت‌کردن. سندروم شوگرن نوعی بیماری خودایمنی است، یعنی چیزی سیستم ایمنی شما را تحریک می‌کند که به سلول‌های سالم حمله کند. این بیماری به سیستم تولید و غدد بزاقی در دهان آسیب می‌رساند. اینکه دقیقا چه چیزی باعث این واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی می‌شود مشخص نیست. ممکن است این عوامل در ابتلا به سندروم شوگرن نقش داشته باشند: ژنتیک عوامل محیطی عفونت‌های ویروسی هورمون‌های جنسی (این عارضه زنان را بیشتر از مردان تحت‌ت ثیر قرار می‌دهد) اگر خشکی دهان، خشکی چشم یا سایر علایم سندرم شوگرن را دارید، ممکن است پزشک از این روش‌ها برای تشخیص دقیق بیماری استفاده کند: پزشک با این آزمایش آنتی‌بادی‌های خاصی مانند آنتی‌بادی‌های ضدهسته‌ای ( ANA ) ، آنتی‌بادی‌های ضد سندروم شوگرن (که آنتی‌رو نیز نامیده می‌شوند) و ضد سندرم شوگرن نوع B را در خون بررسی می‌کند. آزمایش خون می‌تواند فاکتور روماتویید (نوعی آنتی‌بادی که در بسیاری از افراد مبتلا به آرتریت روماتویید یافت می‌شود) را نیز شناسایی کند. پزشک ممکن است بافت یا سلول‌ها را از غده بزاقی یا داخل لب شما بردارد و برای بررسی علایم التهاب به آزمایشگاه بفرستد. متخصص چشم می‌تواند تولید اشک چشم را اندازه بگیرد. پزشک قرنیه یا همان قسمت شفاف چشم را از نظر خشکی معاینه می‌کند. آزمایش تصویربرداری که برای تشخیص سندروم شوگرن انجام می‌شود سیالومتری است. این روش میزان و سرعت جریان بزاق دهان را با استفاده از اشعه ایکس اندازه‌می‌گیرد. اگر فرد از قبل بیماری خودایمنی داشته و حالا دچار علایمی مانند خشکی چشم و دهان شده است، شاید پزشک به این نتیجه برسد که به سندرم شوگرن ثانویه مبتلا شده است. هیچ درمانی برای سندرم شوگرن وجود ندارد، اما برخی روش‌ها می‌توانند علایم بیماری را کاهش بدهند. بسته به مشکلات خاص بیمار، پزشک ممکن است یک یا چند مورد از روش‌های درمانی زیر را توصیه کند. . درمان خشکی چشم محلول‌ها و پمادهای اشک مصنوعی می‌توانند تا حدی خشکی چشم را کاهش دهند. قطره چشمی و لیفیتگراست غدد چشمی ملتهب را تسکین می‌دهند و آنها را برای تولید اشک تحریک می‌کنند. در این روش چشم پزشک پلاگ‌های سیلیکونی ریزی را در مجاری اشک قرار می‌دهد. پلاگ‌ها مجاری را مسدود می‌کنند تا اشک روی چشم‌ها بماند و آنها را مرطوب نگه دارد. اگر پلاگ پونکتوم برای شما موثر باشد، ممکن است پزشک جراحی را برای بستن دایمی مجاری اشک توصیه کند. پزشک می‌تواند برایتان اشک مصنوعی سفارشی بسازد. این فرایند شامل مخلوط کردن سرم خون (مایع شفاف جداشده از خون) با محلول مایع استریل است. این یعنی جایگزینی بی‌نظیر برای اشک دریافت می‌کنید که مختص بدن شماست. . درمان خشکی دهان محصولاتی مانند آدامس و آب‌نبات‌های سخت که حاوی شیرین‌کننده‌هایی مانند سوربیتول یا زایلیتول هستند می‌توانند غدد بزاقی را تحریک کنند. همچنین می‌توانید از جایگزین‌های بزاق استفاده کنید که بدون نسخه فروخته می‌شوند. محصولات تجویزی شامل قرص‌های خوراکی و محلول‌های دهانی سوربیتول هستند. قرص‌های پیلوکارپین و سویملین تولید طبیعی بزاق را افزایش می‌دهند. خشکی دهان خطر عفونت و را افزایش می‌دهد. برای پیشگیری از این موارد ممکن است پزشک خمیردندان و دهانشویه خاصی برایتان تجویز کند. . درمان مشکلات مفصلی یا اندامی استامینوفن و داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی مانند و می‌توانند درد مفاصل و دردهای عضلانی را تسکین بدهند. قرص‌های تجویزی می‌توانند درد ناشی از آرتریت روماتویید یا لوپوس را کاهش دهند. این دارو می‌تواند تورم غدد بزاقی را نیز کاهش بدهد. این داروهای تجویزی واکنش سیستم ایمنی را کاهش می‌دهند و از آسیب اندام جلوگیری می‌کنند. قرص تجویزی التهاب مفاصل، پوست و اندام‌ها را تسکین می‌دهد. این داروها رشد بیش از حد مخمر در دهان ( یا در واژن (عفونت مخمری واژن) را درمان می‌کنند. . درمان خشکی واژن اگر واژن شما همیشه خشک، خارش‌دار و دردناک است، باید با پزشک مشورت کنید تا مطمین شوید که مشکل چیزی بیش از تغییرات هورمونی نیست. ممکن است نوعی عفونت یا مشکل پوستی داشته باشید که نیاز به درمان‌های خاص داشته باشد. به‌طور کلی، زنان مبتلا به سندروم شوگرن در حوالی و بعد از، تا برابر سایر زنان هم‌سن خود در معرض مشکلات خشکی واژن هستند. برای افزایش رطوبت واژن می‌توانید از مرطوب‌کننده‌ها یا روان‌کننده‌های واژن استفاده کنید. از صابون‌های بدون عطر و مخصوص شست‌وشوی واژن استفاده کنید. عطر و سایر افزودنی‌ها می‌توانند باعث تحریک واژن شوند. بیشتر افرادی که به سندروم شوگرن مبتلا هستند زندگی خود را بدون هیچ مشکل خاصی می‌گذرانند. با این‌حال، خشکی دهان احتمال ابتلا به مشکلات دندانی مانند پوسیدگی دندان و عفونت را افزایش می‌دهد و خشکی چشم نیز می‌تواند فرد را در معرض خطر عفونت چشم قرار دهد. افراد مبتلا به سندروم شوگرن به‌ندرت دچار این عوارض نیز می‌شوند: بثورات پوستی عملکرد غیرطبیعی کبد یا کلیه لنفوم (تومورهای سرطانی در غدد لنفاوی) مشکلات ریوی که ممکن است با اشتباه گرفته شود مشکلات عصبی که باعث ضعف یا بی‌حسی می‌شوند. چگونه می‌توانم از ابتلا به سندروم شوگرن پیشگیری کنم؟ هیچ‌کس درست نمی‌داند چه چیزی باعث ابتلا به سندروم شوگرن یا سایر بیماری‌های خودایمنی می‌شود، پس هیچ راه شناخته‌شده‌ای برای پیشگیری از آن وجود ندارد. چه کسانی به سندروم شوگرن مبتلا می‌شوند؟ افراد از هر نژاد و قومیت و با هر سنی ممکن است به این بیماری مبتلا شوند، اما زنان برابر بیشتر از مردان در معرض ابتلا به آن هستند. آیا سندرم شوگرن باعث افزایش وزن می‌شود؟ سندروم شوگرن به‌خودی‌خود باعث نمی‌شود، اما ممکن است مصرف داروهایی (مانند استروییدها) که برای درمان علایم استفاده می‌شوند باعث افزایش وزن شوند. شرایطی مانند که می‌تواند با سندروم شوگرن مرتبط باشد نیز می‌تواند منجر به افزایش وزن ناخواسته شود. در صورت ابتلا به سندرم شوگرن چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟ در صورت تجربه هرکدام از موارد زیر به پزشک مراجعه کنید: درد شدید دهان یا لثه درد چشم تاری دید تورم غدد لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران. در صورت ابتلا به سندرم شوگرن چه بخورم و از چه غذاهایی پرهیز کنم؟ حدود درصد از افراد مبتلا به سندرم شوگرن دچار مشکلات غذاخوردن می‌شوند. این مشکلات می‌توانند مربوط به خشکی و تورم گلو و همچنین آسیب به روده یا دستگاه عصبی باشند. چند نکته وجود دارد که می‌تواند برای مهار انواع مشکلات غذاخوردن مفید باشد: در یک وعده مقدار کمتری غذا بخورید و تعداد وعده‌ها را افزایش بدهید غذاهای نرم را در برنامه غذایی خود بگنجانید غذا را کامل بجوید مصرف مواد غذایی قندی را کاهش دهید قبل از رفتن به رختخواب آب بنوشید.