ممکن بود برای بشر پیش بیاید که امروز ما آن نیازها را حتی نمیشناسیم، صرفا یک مس له‌ای که ما جمع شیعه به آن اعتقاد داریم و یک عده از مسلمان‌ها هم به آن اعتقاد ندارند، این نیست. و در تحلیل تاریخی حوادث صدر اسلام، موضوع غدیر - یعنی نصب جانشین - یک ضرورتی بود که - تدبیر رحمانی و الهی، و تدبیر نبوی - عمل میشد، بدون تردید و امروز ما در جایگاه بسیار جلوتری از تاریخ طولانی بشریت قرار داشتیم. اگر میتوانست به قدر ده، دوازده نسل، پی درپی حراست و حفاظت بشود، آن وقت مسل م بود که این حرکت در طول تاریخ بشر، شکست‌ناپذیر میماند. معنایش این نبود که بشر، دوران انتظاری نخواهد داشت و به نهایت مطلوب خود خواهد رسید. نیازهای اصولی بشر، هیچ تفاوتی نکرده است. آن روز هم بشر از رنج می‌برد امروز هم شما - شماها چشمتان باز است - اگر دنیا را از نفوذ قدرت‌های ستمگر و ویرانگر نگاه کنید، خواهید دید که آن روز هم نیاز بزرگ بشر بود و برترین رنج او بیعدالتی امروز هم شما نگاه کنید، در دنیا بزرگترین مشکل بشر، بیعدالتی است. و گسترش کم ی و کیفی متناسب و درست، انجام میگرفت، امروز بشر این نیازها را گذرانده بود (ممکن بود برای بشر پیش بیاید که امروز ما آن نیازها را حتی نمیشناسیم) آن نیازها ممکن بود باشد اما دیگر امروز ما و جامعه‌ی بشری، همچنان در در دنیا هست، هست - کم هم نیست بلکه گسترده است، به یک جا هم تعلق ندارد بلکه همه جا هست - هست انسان‌ها بر انسان‌ها هست همان چیزهایی که چهار هزار سال پیش، دو هزار سال پیش به شکل‌های دیگری وجود داشته است. و فقط رنگ‌ها عوض شده است. شروع آن روندی بود که میتوانست بشر را از این مرحله خارج کند و به یک مرحله‌ی دیگری وارد کند. آن وقت ی، و خواهش‌ها و ی، چالش اصلی بشر را تشکیل میداد. راه پیشرفت بشر که بسته نیست! ممکن است هزارها سال یا میلیون‌ها سال دیگر بشریت عمر کند هر چه عمر کند، پیوسته پیشرفت خواهد داشت. منتها این پایه‌ها را پیغمبر اسلام بنیانگزاری کرد و برای حفاظت از آن، مس له‌ی وصایت و نیابت را قرار داد اما اگر تخل ف نمیشد، چیز دیگری پیش میآمد.