زر; باور عمیق به وجود ماوراءالطبیعه در جهان شناسی مزدیسنایان، سبب شده تا اینان تنها به یک نیروی معنوی یا روحانی که حاکم بر جسم آدمی است، معتقد نباشند; بلکه، همچنان که در می توان دید، سخن از پنج نیروی باطنی بگویند، که البته از حیث رتبه با هم مساوی نیستند: برخی از آنها بی آغاز و بی انجام اند، و برخی فنا می پذیرند و برخی دیگر محدث اند و به حیات جاودانی متصل می گردند. این پنج نیروی مینوی عبارت انداز: . ا هو) ( . د ی نا) ( . ب یوذه) d ( . اورو ن) ( . ف ر و شی) ( . : په; آن را) (گویند. وظیفه آن نگهداری تن و تنظیم زیست طبیعی آن است. به عبارت دیگر، سامان بخشی فیزیولوژی بدن را برعهده دارد. این نیرو با تن هستی می یابد و با مرگ نابود می شود. : په; آن را) ( گویند. از این نیرو به وجدان یا نیروی ایزدی بازشناسی نیک و بد تعبیر کرده اند. این نیرو را آغاز و انجام نیست. اهورمزدا آن را در تن انسان به ودیعه گذاشته است; اگر انسانی بر آن دست یابد، هرگز به بدی گرفتار نخواهد شد. پس از درگذشت انسان، همین نیروست که بر سر پل چینود برای انسان درست کردار به صورت دوشیزه ای زیبا مجسم می گردد، و او را به بهشت راهنما خواهد بود. ام ا برای انسان زشت کردار، به صورت پتیاره ای مجسم می شود که او را به جهن م می کشاند. : په; آن را ب وییت ن گویند. از این نیرو به درک و حس انسان تعبیر کرده اند; حافظه، هوش و قوه تمیز را اداره می کند تا هریک تکلیف خود را به جای آورند، و پس از مرگ زنده می ماند و به روان می پیوندد. : په; آن را ر وو ن گویند. این نیرو مسیول کردار انسان است; گزینش خوب و بد به عهده اوست. پس از مرگ، این نیرو است که پاداش بهشت یا پادافره دوزخ را دریافت می کند; روان مرد درست کار به او می پیوندد و در بهشت به سر می برد، ولی روان دوزخی انسان به تنهایی در دوزخ رنج می بیند. در گزیده زادسپرم، روان سه بخش دارد: روان اندر تن یا روان نگهبان; روان بیرون از تن یا روان اندر راه; و روانی که در جهان مینوی است. : په. ; آن را گویند. این نیرو به معنای حافظ و نگهبان است، و نظام آنان به دست فروشی ها است. در بندهش آمده است که پیش از آفرینش عالم مادی، اهورمزدا عالم را بیافرید; یعنی بایستی در دنیا ترکیب مادی گیرد، از انسان و جانور و گیاه و غیره، پیش تر صور معنوی شان موجود بوده است. عالم فروشی ها مدت سه هزار سال طول کشید; پس از انقضای این دوره روحانی، از روی صور معنوی ها، گیتی با آنچه در آن است ساخته شد و آنچه بعدها پا به دایره وجود خواهد گذاشت نیز از همین صور معنوی پدیدار خواهد شد. آخرین که به زمین فرود خواهد آمد، سوشیانت موعود مزدیسناست که پس از آن آخرالزمان است. فروشی هر انسانی بعد از مرگ به عالم بالا برمی گردد و همچنان پاک می ماند و قوه محرکه در دست این روح ایزدی سپرده شده است. حیطه منحصر به عالم خاکی نیست; عالم بالا نیز از کمک آنان بی نیاز نیستند. ها در قدرت با هم مساوی نیستند; هریک از موجودات اعم از علوی و سفلی دارای اند. نشو، نمو، حرکت، پایداری همه موجودات و عوالم به دست آنهاست. بسیاری از دانشوران و پژوهشگران را در فلسفه افلاطونی صورتی از در اندیشه های دینی و هستی نگری ایرانیان می دانند.