بیماری کبد چرب یا به صورت دقیق‌تر، بیماری کبد چرب غیر الکلی ( NAFLD ) در اغلب مناطق جهان شایعترین بیماری مزمن کبدی است. کبد چرب ارتباط بسیار قوی با چاقی، اضافه وزن و مقاومت به انسولین دارد. اما کبد چرب می‌تواند در افراد لاغر هم دیده شود و نیز به ویژه در افراد مبتلا به لیپودیستروفی مشاهده می‌گردد. کبد چرب در نژاد‌های مختلف هم شیوع متفاوتی دارد به طوریکه در سیاه پوستان کمتر و سفید پوستان بیشتر استاستیاتوز کبدی به حالتی گفته می‌شود که فقط ذرات چربی ( TG ) در کبد وجود دارد و جزء التهابی در بافت کبد غایب است. حال اگر علاوه بر چربی، سلول‌های التهابی هم در کبد دیده شوند، استیاتو هپاتیت یا NASH گفته می‌شود. افتراق NASH از استیاتوز کبدی فقط با بیوپسی امکان‌پذیر استهم استیاتوز کبدی و هم NASH می‌توانند به سیروز منجر شوند و در نهایت حتی به سرطان کبد یا HCC ختم شوند ولی این احتمالات در NASH بیشتر از استیاتوز است (در استیاتوز به تنهایی بسیار نادر است) NASH می‌تواند پسرفت کند و به استیاتوز و حتی حالت نرمال برگردد ولی از طرف دیگر می‌تواند پیشرفت کرده و به سمت فیبروز و سیروز پیش برود. افزایش آنزیم‌های کبدی به گونه‌ای که هپاتیت‌های ویروسی، اتوایمیون، متابولیک، مصرف الکل و دارو‌ها رد شده باشند، در بیماری که کبد چرب دارد می‌تواند نشانه‌ای از آسیب کبدی ناشی از NASH باشد و باید جدی در نظر گرفته شود. در حال حاضر به نظر می‌رسد که حدود کاهش وزن باعث بهبود NASH به صورت بهبود آنزیم‌های کبدی و کاهش چربی کبد خواهد شد. در بیماران با کبد چرب یک مشکل عمده، استمرار در کاهش وزن است. دارو‌هایی کمکی کاهش وزن مانند اورلیستات و توپیارمات و فنترامین شاید پیشنهاد شوند. اما مثل همیشه اساس کاهش وزن، کم کردن کالری دریافتی و فعالیت فیزیکی بیشتر است که در ضمن کم‌خطرترترین شیوه کاهش وزن هم محسوب می‌شود. هیچ دارویی تا به حال در درمان کبد چرب توسط FDA پذیرفته نشده است. متفورمین که یک داروی ضد مقاومت به انسولین است در مطالعاتی باعث بهبود هیستولوژی بچه‌های مبتلا به NASH نشده است و به همین دلیل به طور روتین توصیه نمی‌شود. پیوگلیتازون و روزیگلتازون هم ضد مقاومت به انسولین عمل می‌کنند. پیوگلیتازون mg روزانه نسبت به دارونما یا پلاسبو باعث بهبود شرایط آزمایشگاهی و هیستولوژیک NASH می‌شود، ولی از عوارض آن افزایش وزن است و در ضمن روی فیبروز کبدی بی‌ت ثیر است. پیوگلیتازون از روزیگلیتازون ایمن‌تر است و به طور کلی باعث کاهش مرگ و میر، سکته قلبی و مغزی می‌شود. اثرات روزیگلیتازون کمتر بوده و در ضمن مرگ و میر ناشی از حوادث قلبی عروقی را افزایش می‌دهد. ویتامین E به عنوان یک آنتی اکسیدان ت ثیرات مفیدی در کبد چرب دارد، ولی ممکن است مورتالیتی قلبی عروقی را افزایش دهد. لذا توصیه می‌شود در افراد دیابتی و افراد با سابقه مشکلات قلبی عروقی استفاده نشود. UDCA و بتایین ت ثیری در بهبود هیستولوژیک NASH ندارند. امگا - هم در بهبود بافت‌شناسی NASH بی‌ت ثیر است. استاتین‌ها دارو‌های بسیار موثری در درمان دیس لیپیدمی و کاهش مورتالیتی قلبی عروقی‌اند و در صورت وجود دیس لیپیدمی در بیماران کبد چرب، استفاده از آن‌ها توصیه می‌شود. استاتین‌ها هیچ آثار سویی در بیماران با مشکلات کبدی و حتی NASH ندارند و به راحتی قابل تجویز هستند. تمایل به استفاده از این روش برای درمان کبد چرب وجود دارد، ولی هیچ مطالعه‌ای تا به حال آن را اثبات نکرده است. جراحی باریاتریک می‌تواند باعث بهبود کبد چربشود، ولی روی فیبروز کبدی اثرات متفاوتی دارد و حتی در بعضی مطالعات دیده شده که فیبروز کبدی پس از این عمل جراحی بیشتر شده است. بیماران سیروز در زمینه کبد چرب و هیپرتانسیون پورت نباید تحت عمل جراحی باریاتریک قرار گیرند. با این حال با توجه به اثرات مفید این جراحی در بیماران دچار عوارض سندرم متابولیک به دلیل چاقی مقاوم، جراحی باریاتریک ممنوع نیست. بیماران سیروز کبدی در زمینه کبد چرب باید از نظر نیاز به پیوند کبد بررسی شوند. در صورت انتخاب مناسب این بیماران، پیش‌آگهی بعد از پیوندشان خوب است. عواملی نظیر دیابت، چاقی و بیماری قلبی عروقی باعث محدودیت در انتخاب این افراد برای پیوند می‌شود. عود بعد از پیوند در این‌ها وجود دارد. عوامل موثر در عود پس از پیوند شامل هیپرتری گلیسریدمی، چاقی، دیابت، مصرف داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی به خصوص گلوکوکورتیکوییدهاست. منبع: