چرا نباید هر کتاب را دو بار خواند؟ در موسیقی ما هر قطعه را بار‌ها و بار‌ها گوش می‌دهیم. نوازندگان نیز به خوبی می‌دانند که نواختن استادانه یک قطعه تنها پس از بازخوانی چندباره آن ممکن می‌شود. پس چرا نباید با کتاب‌ها همین گونه رفتار کرد؟ وقتی نویسنده‌ای چند سال از عمرش را به‌پای نوشتن کتابی دوران‌ساز می‌گذراند، چرا ما چند روز بیشتر را برای دوباره خواندن آن‌ها صرف نکنیم؟ پس از مدتی سر وقت کتابخانه و کتاب‌هایمان که می‌رویم اکثرشان دیگر با هم تفاوت زیادی نمی‌کنند، چون تقریبا چیز زیادی از آن‌ها یادمان نمی‌آید محتوای هر کتاب صرفا به‌صورتی مبهم و آشفته از ذهن ما عبور می‌کند. در چنین مواقعی ابتدا پریشان می‌شویم که مشکل از حافظه ضعیف خودمان است یا شاید کتاب‌ها ت ثیر اندکی بر ما داشته‌اند. اما وقتی می‌فهمیم بسیاری از دوستانمان هم همین تجربه را دارند کمی احساس آسودگی می‌کنیم. اگر محتوای کتاب‌ها تا بدین حد کم به خاطر می‌مانند، اساسا اهمیت مطالعه در چیست؟ بعضی‌ها هر کتاب را فقط یک‌بار می‌خوانند و بعد از گذشت مدت‌ها تقریبا بی‌هیچ کم‌وکاستی همه آن را به یاد می‌آورند. اما بیشتر ما این‌طور نیستیم و این موضوع خیلی ناراحتمان می‌کند و مدام خودمان را بابت روش مطالعه‌مان ملامت می‌کنیم یا حافظه ضعیفمان را مقصر می‌دانیم. زمانی که کتابی را خریدیم، اسم کتاب‌فروشی، اینکه چاپ چندم بوده و خیلی جزییات دیگر را خیلی راحت به‌خاطر می‌آوریم، اما آنچه برایمان مهم‌تر است، یعنی محتوای کتاب را نه. آیا در عصر اینترنت این‌همه وسواس و عذاب روحی برای به خاطر سپردن اطلاعات ضروری است؟ وقتی آدم‌های کتابخوان می‌بینند دیگری می‌خواهد یکی از کتاب‌هایی که ت ثیر زیادی روی آن‌ها گذاشته را شروع کند، معمولا با حالتی حسرت‌زده به او می‌گویند: "خوش‌به‌حالت که برای بار اول آن را می‌خوانی". با‌این‌حال، چنین نیست که اگر دوباره سراغ کتاب‌های محبوبمان برویم، از خواندنشان لذتی نبریم. ناتالی جنر، نویسنده‌ای که عادت دارد کتاب‌های مورد علاقه‌اش را دوباره و دوباره بخواند، می‌گوید وقتی سراغ کتاب‌های قدیمی‌مان می‌رویم، دیگر اتفاقات برایمان مهم نیست، چرا که دنبال چیز‌های دیگری می‌گردیم. هرکس می‌خواهد ما را به کتاب‌خواندن ترغیب کند، معمولا چند حرف کلیشه‌ای برای گفتن دارد: کتاب دیدت را وسیع می‌کند یا تجربه دیگران را در اختیارت می‌گذارد. اما واقعیت این است که این حرف‌ها فایده‌ای ندارد، مگر آنکه یک‌بار، هنگام خواندن یک کتاب، آن صاعقه به عمق جانتان بنشیند. صاعقه‌ای که باعث می‌شود با شخصیت کتابی که می‌خوانید، گریه کنید، بخندید یا خشمگین شوید. مطالعات عصب‌شناختی جدید یافته‌های شگفت‌آوری را درباره حالات مغزی ما هنگام خواندن عمیق یک کتاب کشف کرده‌اند. یکی از تفاوت‌های آشکار بچه‌ها با بزرگسالان در نحوه فیلم‌دیدنشان است. بچه‌ها یک انیمیشن را صد بار هم که دیده باشند، باز می‌خواهند آن را ببینند. با اینکه صحنه به صحنه‌اش را حفظ شده‌اند، همچنان با لذت تماشایش می‌کنند. اما انگار یکی از اصول دنیای بزرگسالی این است که هر فیلمی را فقط یک‌بار باید دید، یا هر کتابی را فقط یک بار باید خواند. این تفاوت ناشی از چیست؟ آیا بچه‌ها هنوز درکی از کسالت ندارند، یا ما فراموش کرده‌ایم که چطور باید از تجربه‌های تکراری لذت ببریم؟