در این گزارش قصد داریم ناگفته‌هایی جذاب از کشور لیبی را ارایه دهیم، معما‌ها و عجایبی درباره لیبی که کمتر شنیده‌ایم. جنون در زبان عربی فصحی به معنی بیماری روانی است، اما در لهجه محلی مردم لیبی کلمه "جنون" جمع "جن" است. غار جنون عبارت است از کوه‌هایی در نزدیکی شهر "غات" در جنوب لیبی که به طول نیم کیلومتر کشیده شده و در آن ناهمواری‌های عجیبی به چشم می‌خورد. بومیان و طوارق به این کوه "ایندیان" می‌گویند که از صخره‌های سخت به هم پیوسته تشکیل شده است. در میان بومیان و ساکنان محلی داستان‌های ترسناک و عجیبی درباره این کوه نقل می‌شود گفته می‌شود جن‌ها در این کوه‌ها زندگی می‌کنند به همین دلیل به آن جنون می‌گویند، هر شب آهویی در مقابل دهانه یکی از غار‌ها ظاهر می‌شود، و این منظره شبانه با صدای جیغ و کلمات نامفهومی که به زبان عربی و یا زبان محلی طوارق نیست به پایان می‌رسد. طوارق بر این باورند، جن‌ها از آهن تنفر دارند، به همین دلیل شمشیر به همراه دارند، شمشیر آن‌ها برای جنگ نیست، زیرا آن‌ها از سلاح‌های جدید نیز برخوردارند، بلکه هدف از این شمشیر‌ها دور کردن جنیان است، به همین دلیل طوارقی که در نزدیکی این کوه دیده می‌شوند، همیشه دست بر قبضه شمشیرهایشان دارند. زیرا این کوه حاوی مقادیر زیادی شن‌های رونده و پوک روی دامنه‌های خود است، که اگر کسی بخواهد از کوه بالا برود در عرض چند ثانیه نقش زمین می‌شود و تقدیر بر این می‌شود که او زنده در بیابان لیبی مدفون شود. یکی از غار‌های معروف در شمال آفریقا و در لیبی، غار وحوش است. این غار در منطقه "جغبوب" در مرز‌های لیبی و مصر قرار دارد. نام آن را "وحوش" گذاشته اند، چون اثر دست‌هایی ناشناس به شکل مبهم و مکر ری روی دیوار‌های آن نقش بسته است. این آثار مرموز حیرت دانشمندان را برانگیخت تا جایی که آنان گفتند این‌ها به موجوداتی ناشناس و مرموز تعلق دارند، کف دستهایشان کوچک و انگشت هایشان بلند است. اما وقتی یک گروه اروپایی به نتایج شوکه کننده‌ای رسیدند، تحقیقات درباره غار وحوش پیچ دیگری به خود گرفت کف دست‌های روی دیواره غار برای انسان یا هیولا‌ها نبود، این نقش‌ها رسم نشده بلکه حفر شده بودند، و شبیه اثر دست بزمجه‌های بیابانی و تمساح‌های کوچک بودند به ویژه اینکه در دوران باستان این منطقه پر از باتلاق بوده، اما به دلیل کاهش بارندگی به طور کامل به بیابان تبدیل شده و از رنگ سبز به زرد تبدیل گشته است. این آثار به سال پیش تعلق دارد و تاکنون تفسیر علمی مشخصی درباره آن وجود ندارد و معمای آن حل نشده‌است. دره ستارگان در لیبی یکی از عجیب‌ترین چیز‌ها نه تنها در لیبی بلکه در تمام جهان است، به طوریکه در مسافت سی کیلومتر مجموعه صخره‌های کره‌ای به شکل سیارات قرار گرفته است و حجم برخی از آن‌ها به اندازه یک کامیون بزرگ و متوسط قطر هر صخره تقریبا متر است و هیچ کسی راز این شکل‌های عجیب و نحوه شکل گیری آن‌ها را نمی‌داند. این دره نزدیک "عوینات" در جنوب لیبی قرار گرفته و طوارق به آن دره "وان تکوفی" می‌گویند دره‌ای خشک که در آن گیاهی نمی‌روید یا آبی در آن وجود ندارد. مت سفانه توریست‌ها به سختی می‌توانند به آن برسند، زیرا راه طولانی، سخت و صعب العبوری دارد. در قلب صحرای لیبی، شیشه کمیابی وجود دارد که در هیچ کشور دیگری نیست. این شیشه طبیعی (سیلیکا) کاملا خالص است و در میان تپه‌های نرم جنوب لیبی یافت می‌شود و بخشی از آن تا غرب مصر امتداد می‌یابد و اغلب رنگ آن زرد است، و همچنین کاملا خالص است. این شیشه‌ها حدود میلیون سال پیش، در حادثه‌ای غیر طبیعی شکل گرفته اند، به طوریکه دانشمند استرالیایی "ارون کاووسی" می‌گوید این شیشه‌ها از "ریدیت" تشکیل شده اند، ماده‌ای که به فشار زیاد و درجه حرارت بالا نیاز دارد که امکان شکل گیری چنین شرایطی روی زمین وجود ندارد. او می‌افزاید به احتمال زیاد ممکن است این شیشه‌ها به دلیل انفجار یک شهاب سنگ در نزدیک سطح زمین شکل گرفته باشند، و درجه حرارت زیاد و فشار بالا، بلور‌های شیشه‌ای زرد را به وجود آورده باشند. مصریان باستان از این شیشه به دلیل شکل زیبایش برای آراستن خود استفاده می‌کردند. یکی از عجیب‌ترین دریاچه‌های جهان است، وقتی برای نخستین بار آن را می‌بینید گمان می‌کنید در مقابل تکه‌ای از سطح ماه ایستاده اید، زیرا شکل عجیبی دارد که شبیه دهانه‌های موجود در سطح ماه است و گویی بر اثر برخورد شهاب سنگ شکل گرفته، اما در واقع یک آتشفشان خاموش است که بلندی آن به متر می‌رسد، و آب‌های رنگی اطراف دریاچه را در برگرفته و در کنار آن زندگی طبیعی حیوانی و نباتی وجود دارد. به دلیل وجود دسته‌های زیاد پشه در اطراف این دریاچه، به آن واو ناموس می‌گویند.