جایزه نوبل ادبیات یکی از پنج جایزه نوبل است و هر سال به نویسنده‌ای داده می‌شود که به گفته آلفرد نوبل، برجسته‌ترین اثر با گرایش آرمان‌خواهانه را نوشته باشد. منظور از "اثر" معمولا مجموعه کارهای نویسنده است هرچند گاه در متن مربوط به جایزه از آثار مشخص نیز نام برده شده‌است. بر اساس وصیت‌نامه آلفرد نوبل، جایزه هر سال باید به کسی اعطا شود که "در حوزه ادبیات، برجسته‌ترین مجموعه‌آثار را در جهتی آرمانی یا ایدیال" خلق کرده‌باشد. آکادمی سوید برنده را تعیین می‌کند و در اوایل اکتبر هر سال آن را اعلام می‌دارد. آلفرد نوبل شیمیدان، مهندس و مخترع بود که در اکتبر در شهر استکهلم پایتخت کشور سوید، در خانواده ای که بیشتر اعضای آن مهندس بودند چشم به جهان گشود. در سال ، نوبل کارخانه ذوب آهن بوفورز ( Bofors ) را خریداری کرد که به یکی از بزرگترین کارخانه‌های صنایع نظامی تبدیل شد. اختراع دیگر نوبل باروت بی دود بالستیت است که این اختراع پیشرانه بسیاری از مواد منفجره نظامی بدون دود، به ویژه باروت کوردیت بی دود انگلیسی بود. در نتیجه ادعاهای ثبت پتنت خود، نوبل سرانجام درگیر دعوی نقض حق ثبت پتنت در مورد کوردیت شد. نوبل در طول زندگی خود ثروت هنگفتی را به دست آورد، بیشتر ثروت وی از اختراع او حاصل شد که دینامیت مشهورترین آن هاست. در سال ، نوبل پس از خواندن آگهی ترحیم خود در یک روزنامه فرانسوی، با عنوان تاجر مرگ مرده‌است، مات و مبهوت ماند. در واقع این برادر آلفرد، لودویگ بود که فوت شده بود. آگهی ترحیم، هشت سال زودتر چاپ شده بود. آگهی، نوبل را مشوش کرد و باعث نگرانی او این درباره شد که بعد از مرگ، از او چگونه یاد خواهد شد. این موضوع به او الهام داد تا وصیت خود را تغییر دهد. روز دسامبر ، آلفرد نوبل در سالگی در ویلای خود در شهر سن ریمو کشور ایتالیا بر اثر خونریزی مغزی درگذشت. نوبل در طول زندگی خود چندین وصیت نامه نوشت. او وصیت نامه نهایی خود را یک سال قبل از مرگش در تاریخ نوامبر سال در باشگاه سوید - نروژ پاریس امضا کرد. در کمال تعجب، در آخرین وصیت نوبل مشخص شده‌است که از ثروت او برای اعطای جوایز به افرادی که در سالهای آینده در رشته‌های فیزیک، شیمی، فیزیولوژی یا پزشکی، ادبیات و صلح برای بشریت بهترین بهره‌ها را به ارمغان می‌آورند، استفاده شود. نوبل درصد از کل ثروت خود، یعنی میلیون کرون (حدودا میلیون دلار آمریکا، یا میلیون یورو در سال ) ، را به پایه‌گذاری اهدای پنج جایزه نوبل اختصاص داد. به دلیل وجود شک و تردید پیرامون وصیت نامه، استورتینگ (قوه مقننه عالی کشور نروژ) تا تاریخ آوریل آن را تصویب نکرد. مجریان وصیت نامه، راگنار سولمان و رادولف لیلی کوییست، بنیاد نوبل را تشکیل دادند تا از ثروت نوبل محافظت کرده و مراسم اعطای جوایز را بنیان‌گذاری کنند. طبق دستورالعمل‌های نوبل، هیات نوبل نروژ برای اعطای جایزه صلح ت سیس شد که اعضای آن اندکی پس از ت یید وصیت نامه در آوریل مشخص شدند. پس از آن، به زودی، دیگر سازمان‌های اهدا کننده جوایز تعیین شدند. در ژوین موسسه کارولینسکا، ژوین آکادمی سوید و در ژوین فرهنگستان پادشاهی علوم سوید معرفی شدند. بنیاد نوبل در مورد آیین‌نامه نحوه اعطای جوایز به توافق رسید و در سال ، اساسنامه تازه نوشته شده بنیاد نوبل توسط پادشاه اسکار دوم اعلان شد. در سال ، اتحادیه خصوصی بین سوید و نروژ منحل شد. جایزه ی نوبل ادبیات ( Nobel Prize in Literature ) یکی از پنج جایزه ی نوبل و یکی از عروف ترین جوایز ادبی است و هر سال به نویسنده ای داده می شود که به گفته ی آلفرد نوبل، برجسته ترین اثر با گرایش آرمان خواهانه را نوشته باشد. منظور از "اثر"، معمولا مجموعه ی کارهای نویسنده است، اگرچه گاه در متن مربوط به جایزه از آثار مشخص نیز نام برده شده است. بر اساس وصیت نامه ی آلفرد نوبل، این جایزه هر سال باید به کسی اعطا شود که "در حوزه ی ادبیات، برجسته ترین مجموعه آثار را در جهتی آرمانی یا ایده آل" خلق کرده باشد. آکادمی سوید برنده را تعیین می کند و در اوایل اکتبر هر سال، آن را اعلام می دارد. در آغاز، کسانی که صلاحیت معرفی نامزد دارند فهرست نامزدهای خود را تا تاریخ یکم فوریه همان سال میلادی ارایه می‌دهند. البته، اعضای کمیته نوبل خود زمان بیشتری برای معرفی نامزدهای خود دارند. سپس کمیته نوبل نروژ با بررسی فهرست نامزدها و فهرست کوتاه‌تری شامل تا نفر از میان آن‌ها انتخاب می‌کند. در گام بعد گروهی از مشاوران نروژی و بین‌المللی گزارش‌هایی درباره نامزدهای لیست نهایی ارایه می‌دهند که اعضای کمیته نروژی با استفاده از این گزارش‌ها و دیگر مستندات تعداد نامزدها را به چند نفر می‌رسانند. تصمیم درباره برنده نهایی در آخرین جلسه کمیته گرفته می‌شود که معمولا در اواخر ماه سپتامبر یا اوایل اکتبر برگزار می‌شود. اگر اعضا به اجماع نرسند، ر ی اکثریت به حساب می‌آید. در مقایسه با سایر جوایز، روند پیشنهاد نامزد و انتخاب برنده جوایز نوبل طولانی و موشکافانه‌است. به همین دلیل است که در گذر سال‌ها، جوایز نوبل به مهم‌ترین و معتبرترین جوایز در نوع خود تبدیل شده‌است. فرم‌هایی که به منزله دعوتنامه‌های شخصی و اختصاصی است، به شخص منتخب ارسال می‌شوند تا از آن‌ها برای اعلام نامزدی دعوت به عمل آید. برای نمونه بنیاد نوبل اعلام کرده‌است که در مورد جایزه صلح ممکن است افراد زیر نامزد شوند: اعضای مجامع ملی و دولت‌های کشورها اعضای دادگاه‌های بین‌المللی روسای دانشگاه‌ها استادان علوم اجتماعی، تاریخ، فلسفه، حقوق و الهیات روسای موسسات تحقیقات صلح و موسسات سیاست خارجی افرادی که جایزه صلح نوبل را دریافت کرده‌اند اعضای هییت مدیره سازمان‌هایی که جایزه صلح نوبل دریافت کرده‌اند اعضای فعال یا اعضای سابق کمیته نوبل نروژ مشاورانی که سابقا توسط کمیته نوبل نروژ منصوب شده‌اندبرای جوایز دیگر نیز، این شرایط حکمفرما هستند. مهلت دقیق اعلام نامزدی ژانویه است. اعلام نامزدی توسط خود شخص از درجه اعتبار ساقط است. همچنین افرادی که زنده هستند می‌توانند نامزد دریافت این جایزه شوند. بر خلاف بسیاری جوایز دیگر، نامزدهای دریافت جایزه نوبل به‌طور علنی معرفی نشده و هرگز به آن‌ها اعلام نمی‌شود که آن‌ها برای دریافت جایزه مورد نظر هستند. موارد ثبت شده به مدت پنجاه سال مهروموم می‌شوند. پس از پایان مهلت اعلام نامزدی، یک کمیته موارد نامزدی را جمع‌آوری می‌کند تا به فهرست اولیه‌ای که از نامزد تشکیل شده برسد. این فهرست برای کارشناسان منتخب در حوزه کار هر یک از نامزدها فرستاده می‌شود تا اینکه فهرست مذکور به نامزد نهایی محدود شود. پس از آن گزارشی را به پیوست نظرات مربوط تهیه می‌کند و آن را به آکادمی یا بر حسب زمینه جایزه به دیگر نهاد مربوط می‌فرستد. برای روشن‌تر شدن حد و اندازه‌ای این موسسات، مجمع جایزه پزشکی عضو دارد. اعضای موسسه تشکیل جلسه می‌دهند و برای انتخاب برنده (ها) جایزه رای‌گیری می‌کنند. روند انتخاب برنده نهایی در بین زمینه‌های گوناگون اندکی با هم متفاوت است. برای نمونه در ادبیات به ندرت به بیش از یک نفر جایزه اهدا می‌شود. اما سایر جایزه‌ها معمولا برای چند نام در نظر گرفته می‌شوند. تالار کنسرت استکهلم که هر ساله جشن‌های اهدای جوایز نوبل در آن برگزار می‌شود. کمیته‌ها و موسساتی که جزو هییت انتخاب جوایز هستند، اغلب نام برندگان را در ماه اکتبر اعلام می‌کنند. این جوایز در یک مراسم رسمی که در دسامبر، یعنی سالگرد درگذشت آلفرد نوبل برگزار می‌شود، به برندگان اهدا می‌شود. مراسم جایزه صلح نوبل از تا در موسسه نوبل نروژ، پس از آن در ابتدا در دانشگاه اسلو، و از سال در عمارت شهرداری اسلو برگزار شده‌است. سایر مراسم‌های اهدای جوایز از سال در تالار کنسرت استکهلم برگزار شده‌اند. هر سال هر یک از جوایز حداکثر به سه نفر اهدا می‌شود. هر جایزه عبارت است از یک مدال طلا، یک دیپلم افتخار، و مبلغی پول. در حال حاضر، مبلغ اهدایی در حدود میلیون کرون سوید (اندکی بیش از یک میلیون یورو یا ٫ میلیون دلار آمریکا) است. اصولا اهدای این مبلغ با این هدف صورت گرفته که برندگان نوبل، به دور از فشار ت مین هزینه‌ها، به کار و پژوهش ادامه دهند. اما واقعیت این است که بسیاری از برندگان، پیش از دریافت این مبلغ بازنشسته می‌شوند. اگر در یک گروه دو نفر برنده شوند، مبلغ یادشده میان دو نفر نصف می‌شود. اگر شمار برندگان سه نفر باشد، کمیته اهدای جوایز مختار است که این مبلغ را به‌طور برابر میان سه نفر تقسیم کند یا اینکه به یک از برندگان یک‌دوم و به هریک از دو نفر دیگر یک‌چهارم مبلغ مذکور را اهدا کند. معمولا دریافت‌کنندگان این مبلغ، آن را برای اهداف علمی، فرهنگی، یا انسان‌دوستانه وقف می‌کنند. از سال ، پادشاه سوید، به‌جز جایزه صلح نوبل، رسما کلیه جوایز را در استکهلم اهدا کرده‌است. پادشاه اسکار دوم، در ابتدا با اهدای جوایز بزرگ ملی به خارجی‌ها مخالف بود. اما گفته می‌شود پس از آنکه به ارزش تبلیغاتی این جوایز برای کشورش پی برد، نظرش عوض شد. نخستین جایزه صلح نوبل در سال توسط رییس مجلس نروژ اهدا شد تا اینکه در سال کمیته نوبل نروژ تشکیل شد. پنج عضو این کمیته توسط استورتینگه (پارلمان نروژ) گمارده می‌شوند و انجام امور مقدماتی مربوط به داوری و نیز اهدای جایزه صلح نوبل بر عهده این کمیته است. اعضای این کمیته مستقل هستند و به قانون‌گذاران پاسخگو نیستند. اعضای دولت نروژ حق عضویت در این کمیته را ندارند. آکادمی سوید، که برگزارکننده جایزه نوبل ادبیات نیز هست، در سال اعلام کرد که پس از سال اعطای این جایزه، برای نخستین بار، نوبل ادبیات را در این سال اهدا نمی‌کند. کارل - هنریک ه لدین، رییس هییت مدیره بنیاد نوبل، اظهار داشت: "این بحران در آکادمی سوید ت ثیرهایی منفی بر روی جایزه نوبل داشته‌است. تصمیم آن‌ها ت کید بیشتری بر جدیت موقعیت می‌گذارد و باعث می‌شود از اعتبار جایزه نوبل در طولانی‌مدت حفاظت شود. هیچ‌یک از این مسایل بر اهدای جوایز دیگر نوبل در سال ت ثیر نخواهد گذاشت. "آکادمی سوید که به‌خاطر ارتباطش با مردی که متهم به حمله جنسی به زنان شده، گرفتار یک رسوایی بزرگ طی چند ماه اخیر شده، اعلام کرد سال جایزه نوبل ادبیات اهدا نخواهد شد تا آکادمی بتواند با نتایج بی‌سابقه این مسیله کنار بیاید. در رسوایی یادشده، موضوع بر سر مردی به نام ژان - کلود آرنو است که به‌عنوان شخصیتی فرهنگی در سوید شناخته می‌شود. او در رابطه نزدیک با آکادمی سوید قرار دارد. روزنامه داگنس نوهتر چند ماه پیشتر گزارش داده بود که آرنو طی سال‌های اخیر، زن را که عضو آکادمی یا همسر و دختر اعضای آکادمی سوید بوده‌اند، مورد آزار یا سوءاستفاده جنسی قرار داده‌است. البته جایزه نوبل ادبیات سال در سال به اولگا توکارچوک، نویسنده لهستانی، اهدا شد. در انتها برنده نوبل را برای شما معرفی می نماییم: پس از گمانه‌زنی‌های فراوان، "لوییز گلیک" شاعر آمریکایی پنجشنبه ( مهر) به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات معرفی شد که به استفاده از داستان‌های اساطیری، تاریخ و طبیعت در بازنمایی تجربیات شخصی و زندگی مدرن در آثارش شناخته می‌شود. لوییز گلیک Louise Gl ck برنده نوبل ادبیات ، شاعر و مقاله‌نویس آمریکایی است که در سال در نیویورک متولد شد. مادر وی از مهاجران روس و از سمت پدری از یهودیان مجارستانی بودن که به آمریکا مهاجرت کرده بودند. پدرش که آرزوی نویسندگی در سرمی‌پروارند، وارد کسب و کار شد و مادرش دانش آموخته کالج ولسلی/ Wellesley College بود. والدین او از کودکی آموزش اسطوره‌شناسی یونان و داستان کلاسیک را به او آغاز کردند و لوییز از سنین کودکی شعر می‌نوشت. لوییز کودکی و نوجوانی پرتلاطمی را به ویژه با از دست دادن یک خواهر بزرگ‌تر گذراند و در نتیجه بیماری بی‌اشتهایی عصبی که بعدها در آثارش منعکس شده است، دبیرستان را ترک کرد و حتی نتوانست به عنوان یک دانشجوی تمام‌وقت در کالج حضور یابد. درمان وی هفت سال به طول انجامید مسیر پرمشقتی که به وی شیوه اندیشیدن و در نهایت غلبه بر این بیماری را آموخت. این شاعر آمریکایی بعد از دوره درمان طی سال های تا در کارگاه‌های شعرشناسی مدرسه مطالعات عمومی دانشگاه کلمبیا شرکت کرد و در این کلاس ها با شعرای مطرحی چون لیونی آدامیز/ L onie Adams و استنلی کونیتز/ Stanley Kunitz شعرهای آمریکایی را خواند که از آنان به عنوان آموزگاران و مریدان مطرح خود یاد می‌کند. گلیک اولین اثر نظم خود را به عنوان بچه اول/ Firstborn در سال منتشر کرد که با استقبال منتقدان ادبی روبرو شد ولی این شروع خوب ادامه نیافت و انتشار اثر بعدی سال ها به طول انجامید تا عاقبت در سال وی با اثری به نام خانه ای در لجن‌زار/ The House on Marshland به صحنه ادبی بازگشت اثری که نقطه عطفی در مسیر کاری وی به شمار می‌آید و به گفته منتقدان و روزنامه‌نگاران ادبی طی آن به عنوان صدایی متمایز معرفی شد. گلوک از سال به تدریس در کالج ویلیام ماساچوست به عنوان مربی رشته زبان انگلیسی رو آورد در حالیکه همچنان به نوشتن شعر نیز ادامه می‌داد. وی در طول بیش از پنج دهه فعالیت هنری، جلد کتاب شعر و چندین نثر ادبی و جستار منتشر کرده و تقریبا هر جایزه معتبر ادبی را از جایزه کتاب ملی آمریکا و جایزه ویلیام کارلوس ویلیامز انجمن شعر آمریکا گرفته تا جایزه ملی حلقه منتقدان کتاب، مدال ملی علوم انسانی و جایزه پولیتزر را دریافت کرده است. منتقدان ادبی و همتایانش او را به خاطر ابیات موجز، مستقیم و اعترافی تحسین می‌کنند. این شاعر توانمند که از سال تا ملک الشعرای آمریکا بود، به استفاده از داستان‌های اساطیری، تاریخ یا طبیعت برای نوشتن از تجارب شخصی و زندگی مدرن شناخته می‌شود. وی علاوه بر نویسندگی در چند موسسه شعر نیز تدریس کرده و هم اکنون از استادیاران دانشگاه ییل است. گلیک در آثار خود بر کشف جنبه‌های مختلف ضربه روحی، تمایلات و طبیعت تمرکز دارد. شعر او در کاوش این مضامین گسترده، به بیان و نمایش صریح غم و انزوا مشهور شده است. این شاعر آمریکایی همچنین در اغلب اشعار خود کهن‌الگوهای اساطیر یونانی را با ابیات معاصر درباره پیوندها و روابط خانوادگی در هم می‌آمیزد. گلیک: انتظار دریافت نوبل را نداشتمروز پنجشنبه آکادمی سوید نام گلیک را به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات اعلام کرد. تصمیمی که گلوک می‌گوید به هیچ‌وجه آمادگی آن را نداشت. وی گفت: کاملا از این که آنها (اعضای آکادمی سوید) یک شاعر سفیدپوست آمریکایی را انتخاب کردند، شگفت‌زده شدم. اصلا با عقل جور در نمی‌آید. خیابان محل زندگیم پر شده از خبرنگار. مردم مدام به من می‌گویند چقدر متواضع هستم. من متواضع نیستم اما فکر می‌کردم چون اهل کشوری هستم که در حال حاضر چندان محبوب نیست و چون سفیدپوستم و هر جایزه‌ای که بوده قبلا به ما سفیدپوستان رسیده، بنابراین بسیار بعید به نظر می رسید این اتفاق برای من بیفتد. تاکنون یک کتاب کامل از اشعار گلیک به فارسی ترجمه نشده است ولی برخی از اشعار وی به همت اسدالله امرایی و میثم کیانی به زبان فارسی نیز ترجمه شده ند. فریده حسن‌زاده در کتاب خود به نام رد پای عشق در شعر زنان جهان از هزاره‌های قبل از میلاد تا امروز (نشر بید، ) نیز برخی از اشعار وی را ترجمه کرده است.