سال پیش در چنین روزی یوری گاگارین فضانورد روس توانست برای اولین بار در تاریخ به دور مدار زمین بچرخد. سفینه "واستوک" به همراه یوری گاگارین دقیقه را در فضای پیرامونی زمین چرخید و سپس دستگاه‌های فرود سفینه برای فرود آماده شد و در ارتفاع چندین کیلومتر تا سطح زمین این فضانورد با چتر نجات به بیرون پرتاب شد و در ساحل ولگا و در نزدیکی روستای اسملکای منطقه ترنو استانساراتوف فرود آمد. این اقدام تاریخی مسیری مهمی را برای سفر و تحقیق در فضا در برابر بشریت گشود. سازمان ملل متحد در سال میلادی به پاس این اتفاق مهم، روز آوریل را روزجهانی فضانوردی و یا سفر انسان به فضا نامگذاری کرد. شب یوری نام مراسمی است که همه ساله در نقاط مختلف دنیا برگزار می شود و هدف آن جلب توجه مردم به فضا و ماموریت های فضایی و اولین سفر انسان به فضا است. اولین "شب یوری" در سال میلادی به همت سه منجم آماتور "لورتا هیدالگو" و "جرج ت وایت ساید" و "تریش گارنر" برگزار شد و امروز در بیشتر کشور های دنیا مراسم شب یوری برگزار می شود. کشور های اروپایی و امریکایی و آفریقایی و آسیایی و حتی فرا تر از این در ایستگاه بین المللی فضایی که به گرد زمین می گردد در قطب و خلاصه هر جایی که بشر به آن راه یافته باشد این شب را جشن می گیرند. چند سالی است که توجه منجمان ایرانی هم به شب یوری جلب شده و در کنار مراسمی که برای روز و هفته ی فضا برگزار می شود، شب یوری نیز به یکی از برطرفدار ترین مراسم نجومی در کشور تبدیل شده. در نهم مارس ، یک زوج کشاورز روسی که در منطقه کلوشینو واقع در حوالی مسکو روی یک زمین مشترک، کشاورزی می‌کردند، صاحب پسر بچه‌ای شدند که او را یوری نامیدند. یوری الکسویچ گاگارین سومین فرزند این خانواده بود که بعدها فرزند چهارمی نیز به آنها اضافه شد. مادر وی علاقه عجیبی به مطالعه داشت و پدرش نجار ماهری بود. از آنجاییکه پدر و مادر یوری به شدت کار می‌کردند تا معاش خانواده را ت مین نمایند، خواهر بزرگتر یوری از وی مراقبت می‌کرد. در خلال جنگ جهانی دوم، خانواده گاگارین نیز مانند بیشتر خانواده‌های روسی درد و رنج بسیاری را تحمل کردند. دو خواهر و برادر بزرگتر وی در سال به آلمان برده شدند و تنها پس از جنگ دوباره به وطن بازگشتند. معلم یوری خوب به خاطر داشت که وی دانش‌آموز باهوش و سخت‌کوشی بود و البته بسیار شیطنت می‌کرد. زمانی که معلم ریاضی یوری به نیروی هوایی ارتش سرخ پیوست، آرزویی عمیق در قلب این جوان ماجراجو ریشه دواند. یوری که مجبور بود زود به کار مشغول شود، کارگاه آهنگری را برگزید و اندکی بعد او را برای ادامه تحصیل در مدرسه عالی تکنولوژی انتخاب شد. در همان زمان یوری به عضویت کلوپ هوایی درآمد و پرواز با هواپیمای سبک را آموخت. این تفریح جدید که قسمت اعظم وقت یوری را اشغال کرده بود، دریچه جدیدی در زندگی وی گشود. یوری که سخت تلاش می‌کرد سرانجام در سال هر دو رشته را با موفقیت به پایان رساند. علاقه شدید وی به خلبانی باعث شد که پس از پایان تحصیلات وارد مدرسه آموزش خلبانی ا رنبرگ شود و در همانجا بود که با والنتینا گوریچوا، دختر جوانی که در با هم ازدواج کردند، آشنا شد. زمانی که یوری و والنتینا با هم ازدواج می‌کردند، یوری نشان ( Wing ) پرواز با میگ را دریافت کرده بود. یوری زمانی که مرد بزرگی شده بود، یک خصوصیت ویژه داشت. یوری بسیار کوتاه قد بود، او فقط سانتی‌متر قد داشت. در سال جستجوی وسیعی برای انتخاب کاندید جهت حضور در برنامه فضایی اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد. یوری یکی از آن منتخب خوش‌شانسی بود که تمرینات شدید، وسیع و جدیدی را پشت سر گذاشت. در نهایت پس از آزمایشات فراوان پزشکی و فیزیولوژیکی و انجام تمرینات سخت یادگیری بودن در فضا، دو فضانورد باقی مانده بودند: یوری گاگارین و گرمان تیتوف. حدس زده می‌شود دلایل انتخاب یوری گاگارین به عنوان اولین فضانورد اتحاد جماهیر شوروی و همچنین دنیا، علاوه بر مسایل بدنی، آموزشی و تواناییهای وی برای بودن در فضا به اخلاق و روحیات او نیز وابسته بوده باشد. یوری مرد بسیار متواضع و خوش‌مشربی بود که علی‌رغم قد کوتاهش در جلسات و میهمانیها به چشم می‌آمد. در نقطه مقابل وی، گرمان تیتوف بسیار گوشه‌گیر و ساکت بود. سرانجام در آوریل ، یوری گاگارین سوار بر موشک فضاپیمای وستوک اولین انسانی شد که مرز فضا را گشود و قدم به دنیایی اسرارآمیز نهاد. یوری بسیار مشهور شده بود و یک شبه ره صد ساله پیمود. او به ناگهان از ستوانی ساده به درجه سرهنگی ارتقای پیدا کرد و با سران حزب کمونیست نشست و برخاست می‌نمود. اولیای امر زمانی که یوری در مدار زمین بود، امید کمی به بازگشت وی داشتند و فرض بر این بود که یوری در هنگام بازگشت به زمین خواهد مرد. یوری گاگارین پس از این سفر تاریخی به چهره سرشناس جهان تبدیل شد و اتحاد جماهیر شوروی از این چهره استفاده‌های سیاسی بسیاری کرد. یوری گاگارین سرانجام در مارس ، در جریان یک پرواز تمرینی با هواپیمای میگ که بسیار مورد علاقه وی بود، کشته شد و فرصت آن را نیافت تا برای بار دوم زمین را از مدار و از فراسوی جو آن ببیند. اگرچه همواره نام یوری گاگارین به عنوان نخستین فضانورد جهان یاد می‌شود اما عقیده کارشناسان بر این است که اتحاد جماهیر شوروی قبل از یوری دو فضانورد دیگر را نیز به فضا اعزام کرده بود که مت سفانه هر دو بنا به دلایلی مرده‌اند. حدس زده می‌شود یکی از این دو نفر ولادمیر ایلیوشین پسر طراح معروف هواپیماهای ایلیوشین بوده است که در اثر تزریق اشتباه به مداری نادرست، هنگام بازگشت در چین به زمین برخورد کرد. سال بعد از پرواز گاگارین به فضا و در همان روز نخستین شاتل فضایی به نام کلمبیا به مدار زمین رفت تا یک بار دیگر جهشی عظیم در پروازهای سرنشین دار فضایی به وجود آید. شاتل فضایی که فضاپیمایی با قابلیت چندین بار پرواز را داراست اکنون یکی از اصلی‌ترین فضاپیماهای ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شود. تقارن این رویداد مهم فضایی در آوریل باعث شده است تا در سراسر جهان به یاد‌بود این دو پرواز تاریخی مراسمی با عنوان"شب یوری" برگزار شود. جشن "شب یوری" برای بزرگداشت دو رخداد بزرگ و مجزا از هم در عرصه فضانوردی برگزار می‌شود. دلیل اول، به خاطر ورود یوری گاگارین به فضا در آوریل است. وی نخستین انسانی بود که وارد فضا شد و در مدت دقیقه مدار زمین را یک دور به طور کامل پیمود. دلیل دوم بخاطر پرتاب نخستین شاتل فضایی به فضا (اس‌تی‌اس - ) در آوریل می‌باشد. در برخی از این مراسم علاوه بر علاقه‌مندان به سفرها و اکتشافات فضایی، فضانوردان سرشناس نیز شرکت می‌کنند. در سال در شب یوری، کشور جهان میزبان جشن بودند. در سال ، در امین سالگرد سفر انسان به فضا، بیش از هزار نفر در کشور و در قاره جهان در برنامه‌ای که رسما معرفی شده بود، شرکت کردند. این در حالی بود که هزاران نفر نیز برنامه‌های شب یوری را که به صورت ساعته در جهان به صورت زنده پخش می‌شد، نگاه می‌کردند. این شب اهدافی نظیر بومی سازی ماموریت های فضایی، آشنایی با فضا و. را به همراه دارد. کسانی که می پندارند فضا و صنایع فضایی سود چندانی برای جامعه ندارد هدف اصلی این شب هستند. البته مردم ایران پس از پرتاب ماهواره امید به فضا اندکی با اهمیت فضا و داشتن صنایع فضایی آشنا شدند اما این آشنایی هم کماکان از روی اخباری است که عمدتا به دست افرادی نا آشنا با این علوم تنظیم و نگارش شده اند. شب یوری فرصت خوبی است که به سراغ این اهمیت ها بروید و سعی کنید به صورت پایه ای و اساسی با اهمیت فضا برای ایران و بومی کردن این صنایع آشنا شوید. در این شب، منجمان آماتور دوربین های دوچشمی و تلسکوپ های خود را به میان مردم می آورند و آن ها را با زیبایی های آسمان شب آشنا می سازند. اکثر ما در کودکی رویای فضانورد شدن را در سر داشتیم، شب یوری فرصت مناسبی است که دوباره به رویای کودکیمان بازگردیم و حداقل اطلاعات بیشتری درباره آن کسب کنیم. منبع: آخرین خبر