به نظر می‌رسد، هیچ قانون مطلقی در عرصه روابط انسانی وجود ندارد و نمی‌توان همه روابط را با یک چوب راند. همین پیچیدگی روابط انسانی باعث دشواری تشخیص می‌شود و آن را از حالت مکانیکی بودن خارج می‌کند. یک ارتباط‌گر ماهر کسی است که در هر مورد خاص تصمیمی ویژه بگیرد و در هر موقعیتی، با توجه به ویژگی‌های شخصیتی طرف مقابل، درست‌ترین واکنش ممکن را برگزیند. اکنون نکته‌این است که بهترین واکنش در برابر یک "احمق" چیست؟ همین‌جا باید بگویم که کلمه "ابله" در این مورد خاص شامل هیچ گونه ارزش‌داوری نیست و صرفا جنبه توصیفی دارد. منظور از "ابله" کسی است که ویژگی‌هایی از این دست داشته باشد: . در گفت وگو به هیچ مبنای عقلانیی پایبند نیست و برای دفاع از نظر خود، از دروغ گفتن، اطلاعات غلط دادن و مغالعه کردن ابایی ندارد و درست به همین جهت قانع کردن او در بحث غیرممکن است. . از جر و بحث لذت می‌برد، زیرا جر و بحث فرصتی برای فضل‌فروشی و خودنمایی در اختیار او قرار می‌دهد. برای او "حقیقت‌جویی" و "حقیقت‌گویی" که دو ر کن رکین هر گفت وگوی سازنده‌ای هستند، اصلا مطرح نیستند به همین سبب به راحتی موضع خود را عوض می‌کند و بسته به موضع طرف مقابل خود، از در مخالفت درمی‌آید. به نظر می‌رسد که صرف مخالف‌خوانی حس خوشایندی در او ایجاد می‌کند. . باورها و نظریات طرف مقابل برای او مهم نیست و در عمل به چیزی به‌نام احترام گذاشتن به دیگران التزام ندارد. این ویژگی تا حد زیادی ناشی از نوعی خودشیفتگی است و باعث می‌شود نیروی همدلی شخص از بین برود و به هیچ روی نتواند وضعیت و موقعیت دیگران را آن گونه که هست، درک کند. . به هیچ روی به اشتباه خود اعتراف نمی‌کند و اصولا خود را کامل، معصوم و خطاناپذیر می‌پندارد. روشن است که چنین کسی به شدت اهل فرافکنی است و همواره آماده است مسیولیت خطا و شکست را متوجه دیگران سازد و خود را تبریه کند. به هیچ وجه نمی‌توان به چنین کسی اثبات کرد که اشتباه می‌کند درست به همین دلیل است که چنین کسی هیچ گاه حاضر نمی‌شود از یک مشاور، یا استاد آگاه مشفق یاری بگیرد. این فهرست باز است و می‌توان موارد دیگری را بر آن افزود، ولی برای منظور ما همین‌مقدار کفایت می‌کند. کسی که دارای چنین ویژگی‌هایی باشد، او را "ابله" می‌نامیم، خواه بی‌سواد و کم‌هوش باشد، خواه درس‌خوانده و باهوش. ممکن است کسی به عالی‌ترین درجات علمی رسیده باشد، ولی با این معیارها، یک ابله تمام‌عیار باشد بنابراین بلاهت ربطی به هوش و تحصیلات ندارد. اکنون پرسش این است: با چنین کسی باید چگونه برخورد کرد؟ در پاسخ به این پرسش می‌توان چند راه حل را پیشنهاد کرد: . جدال و مبارزه: به نظر می‌رسد که این راه سودی ندارد، زیرا آدمی را تا پایین‌ترین سطوح اخلاقی تنزل می‌دهد، او را به سفسطه، دروغگویی، لجبازی و ستیزه‌جویی می‌کشاند و مقدار زیادی از وقت و انرژی او را تلف می‌کند. جدال کردن با کسی که به هیچ مبنایی پای‌بند نیست، نتیجه‌ای جز تا سطح او سقوط کردن در پی ندارد و هیچ انسان فرهیخته‌ای اجازه چنین رفتاری را به خود نمی‌دهد. . نرمی و مدارا: اگر میزان حماقت طرف مقابل کم باشد، می‌توان با نرمی و مدارا او را تحمل کرد و رابطه را با تلاش و کوشش فراوان ادامه داد و آسیب‌های آن را تحمل کرد. این راه حل به ویژه در جایی مناسب است که آن شخص ابله، از بد حادثه، یکی از نزدیکان درجه اول انسان باشد. . خاموشی: خاموشی راه حلی است که خ ر د جمعی گذشتگان آن را به عنوان بهترین راه حل ممکن در برابر یک انسان ابله یافته و در قالب ضرب‌المثل مشهور "جواب ابلهان خاموشی" است، بیان کرده است. به نظر می‌رسد در بسیاری از موارد، در برابر یک ابله، بهترین کار همین است که سکوت پیشه کنیم و اجازه بدهیم او هرچه می‌خواهد بگوید، بی‌آنکه پاسخی به او بدهیم. . فرار کردن: اگر ریشه‌های بلاهت در طرف مقابل بسیار استوار باشد، بهترین راه حل فرار کردن است. جایی که مدارا و خاموشی هم، در مواجهه با یک شخص، راه به جایی نمی‌برند، ظاهرا گزیر و گریزی از گریختن نیست. به نظر می‌رسد برای پرهیز از آلوده شدن به رذایل یک احمق، بهترین راه رویارویی با او "مدارا" و "خاموشی" است و اگر این‌ها پاسخ نداد، از او "گریختن"! ایرج شهبازی