میکروبیولوژی (به فرانسوی: Microbiologie ) (از یونانی [ - [ m kros به‌معنای "کوچک، ریز" و [ bios ] به‌معنای"زندگی، زیست" و - [ logia ] به‌معنای"سخن، گفتن" و در علوم به‌معنی مطالعه و شناخت) مطالعه ریزاندامگانی است که تک‌سلولی، چندسلولی یا بی‌سلولی اند. میکروبیولوژی دربرگیرنده چندین زیرشاخه شامل ویروس‌شناسی، باکتری‌شناسی، آغازیان‌شناسی، قارچ‌شناسی، ایمنی‌شناسی و انگل‌شناسی است. ریزاندامگان یوکاریتوی دارای اندامک‌های غشادارند که شامل قارچ‌ها و آغازیان می‌شوند، در حالی که همه پروکاریوت‌ها ریزاندام اند، اما تمایزشان با دیگر موارد مذکور در نداشتن غشا بوده و جاندارانی، چون باکتری‌ها و باستانیان (آرکی ها) را دربرمی‌گیرند. میکروبیولوژیست‌ها به طور سنتی به کشت، رنگ آمیزی و ریزبینی (میکروسکوپی) در مطالعاتشان تکیه می‌کنند. با این حال، کمتر از از میکروارگانیسم‌های موجود در محیط‌های مشترک را می‌توان به طور جداگانه با استفاده از وسایل فعلی کشت داد. میکروب شناسان اغلب به ابزار‌های زیست شناسی مولکولی مانند شناسایی مبتنی بر توالی DNA متکی هستند، به عنوان مثال توالی ژن S rRNA که برای شناسایی باکتری‌ها استفاده می‌شود. رشته باکتری شناسی (بعدا زیرشاخه رشته میکروبیولوژی) در قرن نوزدهم توسط فردیناند کوهن، گیاه شناس، ت سیس شد که مطالعات وی بر روی جلبک‌ها و باکتری‌های فتوسنتز باعث شد تا وی چندین باکتری از جمله باسیلوس و بگجیاتو را توصیف کند. کوهن همچنین اولین کسی بود که طرحی را برای طبقه بندی طبقه بندی باکتری‌ها تهیه کرد و اندوسپور‌ها را کشف کرد. لویی پاستور و رابرت کوچ همرزمان کوه بودند و غالبا به ترتیب پدران میکروبیولوژی مدرن و میکروب شناسی پزشکی محسوب می‌شوند. پاستور مشهورترین مجموعه او با آزمایشاتی است که برای نفی نظریه تولید خود به خودی در آن زمان انجام می‌شود و در نتیجه هویت میکروب شناسی را به عنوان یک علم بیولوژیکی تقویت می‌کند. یکی از دانشجویان وی، Adrien Certes ، بنیانگذار میکروبیولوژی دریایی محسوب می‌شود. پاستور همچنین روش‌هایی برای نگهداری غذا (پاستوریزاسیون) و واکسن‌ها علیه چندین بیماری مانند سیاه زخم، و با مرغ و هاری طراحی کرد. کوچ بیشتر به خاطر مشارکت در نظریه میکروب بیماری شناخته شده است، ثابت می‌کند که بیماری‌های خاص توسط میکروارگانیسم‌های بیماریزا خاص ایجاد شده اند. او یک سری معیار‌ها را ایجاد کرد که به عنوان فرضیه‌های کوچ شناخته شده اند. کوچ یکی از اولین دانشمندانی بود که بر روی جداسازی باکتری‌ها در کشت خالص تمرکز کرد و در نتیجه چندین باکتری جدید از جمله مایکوباکتریوم توبرکلوزیس، عامل ایجاد کننده سل را توصیف کرد. در حالی که پاستور از بنیانگذاران رشته میکروب شناسی محسوب می‌شوند، اما کار آن‌ها تنوع واقعی دنیای میکروب‌ها را به دلیل تمرکز انحصاری آن‌ها بر میکروارگانیسم‌ها که دارای ارتباط پزشکی مستقیم هستند، به درستی منعکس نمی‌کند. فقط در اواخر قرن نوزدهم و کار مارتینوس بیجرینک و سرگیی وینوگرادسکی بود که وسعت واقعی رشته‌ی میکروبیولوژی آشکار شد. Beijerinck دو سهم عمده در میکروب شناسی داشت: کشف ویروس‌ها و توسعه تکنیک‌های محیط کشت غنی. در حالی که کار وی بر روی ویروس موزاییک تنباکو اصول اساسی ویروس شناسی را ایجاد کرد، این توسعه محیط کشت غنی بود که با اجازه دادن به پرورش طیف وسیعی از میکروب‌ها با فیزیولوژی‌های بسیار متفاوت، فوری‌ترین ت ثیر را در رشته‌ی میکروب شناسی داشت. وینوگرادسکی اولین کسی بود که مفهوم شیمی درمانی را توسعه داد و بدین وسیله نقش اساسی میکروارگانیسم‌ها را در فرآیند‌های ژیوشیمیایی نشان داد. وی مسیول اولین جداسازی و توصیف هر دو باکتری‌های نیتریک کننده و تثبیت کننده نیتروژن بود. Felix d ' Herelle میکروبیولوژیست فرانسوی - کانادایی در سال باکتریوفاژ‌ها را کشف کرد و یکی از اولین میکروبیولوژیست‌های کاربردی بود. در حالی که برخی از میکروب‌ها به دلیل ارتباط برخی از میکروب‌ها با بیماری‌های مختلف انسانی ترس دارند، بسیاری از میکروب‌ها همچنین مسیول بسیاری از فرآیند‌های مفید مانند تخمیر صنعتی (به عنوان مثال تولید الکل، سرکه و لبنیات) ، تولید آنتی بیوتیک هستند و به عنوان وسایل نقلیه مولکولی عمل می‌کنند. انتقال DNA به ارگانیسم‌های پیچیده مانند گیاهان و حیوانات. دانشمندان همچنین از دانش خود در مورد میکروب‌ها برای تولید آنزیم‌های مهم بیوتکنولوژی مانند Taq polymerase ، ژن‌های گزارشگر برای استفاده در سایر سیستم‌های ژنتیکی و تکنیک‌های جدید زیست شناسی مولکولی مانند سیستم دو هیبریدی مخمر استفاده کرده اند. برای تولید صنعتی اسید‌های آمینه می‌توان از باکتری‌ها استفاده کرد. Corynebacterium glutamicum یکی از مهمترین گونه‌های باکتریایی است که سالانه بیش از دو میلیون تن آمینو اسید تولید می‌کند، عمدتا L - گلوتامات و L - لیزین. از آنجا که برخی از باکتری‌ها توانایی سنتز آنتی بیوتیک‌ها را دارند، برای اهداف دارویی از جمله استرپتومایسس برای ساخت آنتی بیوتیک‌های آمینوگلیکوزید استفاده می‌شود. داشتن حافظه حفظی خوبآپدیت بودن علمیعلاقمند به پژوهشدارا بودن قدرت تجزیه و تحلیل بالاداشتن ویژگی‌های مدیریتیصبور بودنداشتن دقت بالاداشتن توانمندی کار با نرم افزار‌های آماری و کامپیوتری میکروبیولوژی پزشکی: به بررسی میکروب‌های بیماری زا برای انسان می‌پردازد. ذکر این نکته حایز اهمیت است که تعداد میکروب‌های بیماری زا در مقایسه با میکروب‌های مفید بسیار کم است. به بررسی تولید مواد غذایی با بهره گیری از میکروب‌های مفید می‌پردازد. به بررسی استفاده از میکروب‌های مفید در تولید مواد صنعتی مانند اسیدها، کودها، در رفع آلودگی‌های محیط زیست، شناخت آفات گیاهی و راه‌های مقابله با آنها، استخراج فلزات سنگین، تصفیه نفت و موارد دیگر می‌پردازد. انجام آزمایش‌ها و پژوهش‌های مختلف برای کنترل کیفیت مواد غذایی و استفاده بهینه و مناسب از میکروارگانیسم‌ها در تولید مواد غذایی جدید و بهینه کردن مواد غذایی موجودانجام آزمایشات مختلف در جهت استفاده از میکروارگانیسم‌ها برای کنترل آلودگی‌های محیط زیست و شیوع مواد سمیفارغ التحصیلان این رشته (میکروبیولوژیست ها) می‌توانند در سازمان‌های حوزه بهداشت و درمان، پژوهشگاه‌های نفت، آزمایشگاه‌های پاتولوژی و میکروب شناسی بیمارستان ها، بخش‌های تحقیقاتی صنایع غذایی و دارویی، کشاورزی، محیط زیست، تهیه لوازم آزمایشگاهی و. مشغول به کار شوند و به عنوان کارشناس آزمایشگاه تشخیص طبی، پژوهشگر، کارشناس آزمایشگاه غذا، دارو و بهداشتی، کارشناس آزمایشگاه واکسن و سرم و کارشناس مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی به فعالیت بپردازند. بخاطر ارتباط زیاد میکروبیولوژی با صنایع مختلف و کاربردش، موقعیت‌های شغلی متنوع و زیادی برای میکروبیولوژیست‌ها وجود دارد. البته آن‌هایی که تحصیلات عالی داشته باشند، از وضعیت بهتری در این بازار کار برخوردار خواهند بود. در ایران فارغ التحصیلان رشته میکروبیولوژی با مشکلاتی روبرو هستند که برخی از آن‌ها عبارتند از: عمده کار میکروبیولوژیست‌ها مربوط به آزمایشگاه هاست، اما متاسفانه واحد‌های عملی در دانشگاه به نسبت نیاز این رشته کمتر تدریس می‌شوند و در نتیجه یک فارغ‌التحصیل کارشناسی آمادگی لازم برای ورود به بازار کار را ندارد. در واقع سهم دانشجوی میکروبیولوژی از دانشگاه، دانسته‌های تیوری است و از طرفی فضای کاری فارغ‌التحصیلان میکروبیولوژی با فارغ‌التحصیلان علوم آزمایشگاهی مشترک است و از آنجایی که آن‌ها در طول دوران تحصیل خود واحد‌های عملی بیشتری در مقایسه با دانشجویان رشته میکروبیولوژی می‌گذرانند، به مهارت‌هایی می‌رسند که امکان اشتغال بیشتر و بهتری را برایشان فراهم می‌کند. از آنجایی که هر سال بر تعداد فارغ‌التحصیلان میکروبیولوژی افزوده می‌شود و همان طور که کار آن با برخی رشته‌های نزدیک به این رشته مانند علوم آزمایشگاهی مشترک است، بهتر است هر فارغ‌التحصیلی تلاش کند تا ارشد قبول شود و بعد از آن وارد مرحله دکترا شود تا بتواند با پایه حقوقی خوب در یک آزمایشگاه فعالیت کند. برای شرکت در کنکور کارشناسی‌ارشد باید همه جوانب را سنجید، چون فارغ التحصیلان میکروبیولوژ ی در چند امتحان کنکور می‌توانند شرکت کنند که یکی وابسته به وزارت علوم و دیگری وزارت بهداشت است یکی هم کنکور دانشگاه آزاد است. تنها کارشناس ارشد با اخذ مدرک از وزارت بهداشت می‌تواند پس از فارغ شدن از درس به همراه دکتر پاتولوژ، اقدام به تاسیس آزمایشگاه کند و مدارک دانشگاه آزاد و وزارت علوم از این امتیاز بی بهره اند.