علیرضا فیروزجا، استاد بزرگ شطرنج و نفر اول جهان در رده بندی جوانان، رسما اعلام کرد که زین پس با پرچم فرانسه و برای تیم ملی این کشور مسابقه خواهد داد. خبری دردناک که مشابه آن را از ورزش تا عرصه های علمی و هنری فراوان در این سال ها شاهد بوده ایم. یکی از جلوه های مدیریت و حکمرانی خوب در هر کشوری، بهره گیری از نخبگان آن کشور در عرصه های مختلف، فارغ از تفاوت مشی و عقیده، از طریق شایسته سالاری، حمایت و در اختیار قرار دادن فرصت ها و امکانات به آن هاست. ولی وقتی خروج نیروهای نخبه و تحصیلکرده تحت عنوان " فرار مغزها" صورت می پذیرد، آن هم بعد از صرف و تحمیل هزینه فراوان و هنگامه بهره گیری از آن ها، خود نشان دهنده ایراد در ساختار مدیریت کشور و عدم توجه به اولویت هاست. سال هاست که روند رشد جمعیت در ایران روند نزولی در پیش گرفته و کارشناسان هشدار می دهند که با این روند رشد جمعیت در سال های آتی منفی شده و می تواند تبعات ناگواری را رقم بزند. خاصه اینکه اکثریت همسایگان ایران دارای رشد جمعیت بالا و نیروی جوان قابلی هستند. در نتیجه از هر سو در داخل کشور از تبلیغ و سفارش تا بسته های تشویقی برای فرزندآوری پیشنهاد و برای کشور رسما تبدیل به یک دغدغه بزرگ شده است. حال تصور کنید که این همه هزینه و تبلیغ و نهایت فرزندآوری با این هزینه های سنگین صورت پذیرد و نهایت به وقت جایگزینی‌جمعیت فرد نخبه و میوه رسیده را دو دستی از کف داده و در اختیار کشورهای دیگر قرار دهیم. آیا کمکی بالاتر از این به دشمن می توان داشت که ما در این سال ها به کشورهای غربی انجام دادیم؟ آیا این با منطق و عقلانیت همخوانی دارد که بر افزایش جمعیت تاکید کنیم و اینهمه تبلیغ و تهییج و در حد حماسه و جهاد جلوه دهیم، آنوقت از آن سو اینگونه افراد نخبه را به خروج و گاهی فرار رهنمون کنیم؟ یکی از فعلان سیاسی و رسانه‌ای معتدل، فرمودند می توان از قابلیت مهاجران افغان برای جبران کسری جمعیت بهره برد! فارغ از نگاه نژادپرستانه، مسلما در هر کشوری برای ورود مهاجران معیار و ملاک هایی برقرار است. برای ورود اولویت با نیروی کار نخبه و تحصیلکرده و مشاغل فنی است. به دلیل هزینه های سنگینی که افراد کم سواد، سنین بالا و. از نظر اموزشی، و بحث تفاوت و اختلاط فرهنگی دارند، معمولا ملاحظات و سختگیری هایی برای ورود به کشور مقصد وجود دارد. خوب با این اوصاف اگر آقایان از این مسیر دنبال جایگزینی هستند، مسلما افراد نخبه و تحصیلکرده کشور افغانستان گزینه های مناسب‌تری برای مهاجرت و پذیرش خواهند داشت. می ماند گروه هایی که نیاز به رسیدگی های آموزشی برای همسان سازی اجتماعی و فرهنگی دارند که خود نیازمند هزینه های فراوانی هست. با این اوصاف، آیا شایسته نیست با ایجاد تغییرات و اصلاحات ساختاری در سیستم، مانع از خروج و فرار مغزها شده و اینگونه دنبال جبران راه های هزینه بر و مشکل ساز نباشیم؟ بی شک اصلاح سیستم می تواند، اصل شایسته سالاری را اولویت داده و با مسلط کردن افراد نخبه بر امورات کشور، چشم انداز و آینده رضایت بخشی را برای مردم ایران جلوه دهد. در نتیجه این خود باعث امیدواری به آینده و اقدام به فرزندآوری در مردم شده و ضمن افزایش معقول رشد جمعیت، باعث حفظ ژن نخبگی در کشور شده و از تسلط بیشتر ژن ناکارآمدی و نوکیسگی در کشور جلوگیری خواهد کرد.