سفری بی‌بازگشت به مریخ که از نخستین روز انتشار خبرهای آن، با حاشیه‌های فراوانی روبه‌رو شد، از همان اول هم ترسناک به نظر می‌رسید. شرکت هلندی "مارس وان" هرچند که همچنان به کارهای خود برای فرستادن انسان به مریخ و ایجاد یک کلونی دایمی انسانی روی سیاره سرخ ادامه می‌دهد اما در این سال‌ها، بارها برنامه‌های خود را تغییر داده و در آخرین اطلاعات، زمان فرودآمدن نخستین انسان روی مریخ را به یعنی سال دیرتر از تاریخ اولیه اعلام کرده است. براساس آخرین اطلاعات، مارس وان، سهام خود را در بورس آلمان ارایه کرده و قرار است از فروش این سهام بخشی از هزینه‌های این پروژه را ت مین کند. علاوه‌براین، پایان بهمن امسال، زمان اعلام‌شده برای انتخاب نفر از فهرست نفره و آغاز تمرینات این تیم است. آن‌چه اما پروژه این موسسه غیرانتفاعی هلندی را در سال‌های گذشته به صدر اخبار نشاند، استقبال مردم از نخستین اعلان این شرکت یعنی ثبت‌نام برای سفری بی‌بازگشت به مریخ بود. در نخستین گام، هزار نفر به این فراخوان روی خوش نشان دادند و نام خود را برای این سفر ثبت کردند تا مراحل گزینش آغاز شود که در مراحل بعد و با انصراف تعدادی از این افراد و همچنین بررسی‌های مارس‌وان، حالا نفر در فهرست نهایی مریخ‌نوردی قرار دارند نفری که براساس برنامه‌های اعلام‌شده باید به نفر کاهش پیدا کنند. اطلاعات منتشرشده در پایگاه خبری سازمان مارس وان، نشان می‌دهد که تعداد زنان و مردان این فهرست برابر و سهم زنان مانند مردان است نفر. در این فهرست که مربوط به‌سال است، نفر کمتر از سال سن داشتند و دونفر یک زن و یک مرد هم بالای سال، سن داشتند. آن‌چه اما این لیست نفره را به خبری داغ در ایران تبدیل کرد، حضور سه ایرانی در این فهرست است. الهه نوری"سعید قندهاری"، "صادق مدرسی" و "الهه نوری" سه ایرانی متقاضی مریخ‌نوردی و سفری همیشگی به این سیاره هستند. مریخ بیش از میلیون کیلومتر با زمین فاصله دارد و آن‌طور که اعلام شده، این سفر درصورت تحقق، تا ماه طول خواهد کشید. الهه نوری، زمان ثبت‌این درخواست، سال داشت و درباره خودش به رسانه‌ها گفته بود دانشجوی معماری است و به طراحی و دکوراسیون علاقه‌مند است. او همچنین توضیح داده بود که به نجوم و اخترشناسی علاقه‌مند است. او از سالگی به کیهان‌شناسی علاقه‌مند شده و در آن دریافته که از کاینات چیز زیادی نمی‌داند. نوری که از ایران مهاجرت کرده است و یکی از نفر نهایی پروژه سفر به مریخ است، در پاسخ به سوال ما می‌گوید که فعلا علاقه‌ای به گفت‌وگو ندارد اما ادامه می‌دهد که انگیزه‌اش برای این سفر کم نشده است. صادق مدرسیهم این‌روزها و در سالگی، به کار تحقیقاتی در زمینه بیماری ام اس و در دانشگاه‌هاروارد آمریکا مشغول است. مدرسی در ایران کارشناسی ارشد زیست‌شناسی خوانده و همزمان مطالعات درباره نجوم هم داشته است. او هم در گفت‌و‌گو با ما از علاقه‌اش به محقق‌شدن این سفر گفته و آرزو کرده در بین نفر نهایی قرار بگیرد. سعید قندهاری هم سومین ایرانی این فهرست است. او ساله و دارای مدرک کارشناسی ارشد فیزیک از ایران و کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل و حقوق بشر از نیوزیلند است. قندهاری این‌روزها ساکن نیوزیلند است و همچنان به ادامه پروژه سفر به مریخ علاقه‌مند است. سعید قندهاریمدت‌هاست که ماجرای سفر به سیاره سرخ و ساخت کلونی‌های انسانی در مریخ، به بحثی جدی و کارشناسی تبدیل شده، بعضی منتقدان پروژه مارس وان را یک خیال‌پردازی دانستند و گروهی دیگر، این تلاش را گامی روبه‌جلو و قابل‌احترام اعلام کردند. "محمد جواد ترابی"، روزنامه‌نگار بخش علم و سردبیر سابق ماهنامه نجوم درباره این بحث‌ها می‌گوید: "سفر به مریخ، سفری بسیار پرمخاطره و پرهزینه‌است. به همین دلیل سازمان‌های فضایی معتبر در جهان همیشه به شیوه‌ای محافظه‌کارانه دراین‌باره سخن گفتند. تا حدود سال پیش، هیچ صحبتی درباره سفر به مریخ به صورت جدی وجود نداشت تا این‌که شرکت‌ها و سازمان‌های خصوصی فضایی شکل گرفتند و پیش از همه شرکت مارس وان که الان یک نهاد غیرانتفاعی شده است، برنامه‌ای برای فرستادن یک‌طرفه و بی‌بازگشت انسان به مریخ ارایه کرد. "او درباره برنامه این شرکت هلندی هم می‌گوید: "برنامه این شرکت به این صورت بود که هر دو‌سال یک بار، یک کپسول فضایی و در هر کپسول، انسان را که هر کدام از این چهار نفر، از یک اقلیم، نژاد و زبان متفاوت هستند - تا در طولانی‌مدت دچار یکنواختی نشوند - به مریخ بفرستد. مسافران حدود ماه در راه هستند و وقتی به مریخ رسیدند در اقامتگاه‌هایی قرار می‌گیرند که از قبل در فضاپیماهای بی‌سرنشین در مریخ، قرار گرفته‌اند. " ترابی که پیش از این و در گزارش‌های مختلفی به بررسی امکان این پروژه پرداخته، درباره انتقادات وارده به پروژه مارس وان می‌گوید: "از ابتدا این پروژه‌با نقدهای فراوانی همراه بود. ازجمله این‌که ریسک پروژه بسیار بالاست و احتمال زنده‌ماندن افراد بسیار پایین است. دلیل هم این بود که علاوه‌برفشارهای روانی، امکان ایجاد اختلاف‌ها هم زیاد است. در مواردی که سفر به مریخ شبیه‌سازی شده مثل مارس - ، اطلاعات منتشرشده نشان می‌دهد که اختلاف‌ها شدت پیدا کرده بود. این اختلاف‌ها و بحث‌های روانی، ذهن روانشناسان حوزه فضا را به این موضوع معطوف کرده که در پروژه‌های طولانی‌مدت، انسان چه شرایطی پیدا می‌کند. " او ادامه می‌دهد: "علاوه‌بر مسایل روانی، مس له فناوری هم هست. پرسش این است که اگر فضاپیماهای بی‌سرنشین یا باسرنشین نتوانند محموله‌های آب و اکسیژن را به سلامت برسانند چه سرنوشتی در انتظار این افراد در صورت حضور در مریخ، خواهد بود. " این روزنامه‌نگار حوزه علم درباره دیگر انتقادات نسبت به این پروژه، توضیح می‌دهد: "یک نقد بزرگ دیگر، مربوط به یکی از ادعاهای این پروژه و نسبت آن با حریم خصوصی افراد بود. این پروژه قرار بود در صورت تحقق، به صورت زنده، زندگی این افراد را پخش کند و از حق فروش این فیلم‌ها، بخشی از هزینه‌ها ت مین شود. این موضوع بسیار جنجال ایجاد کرد و من خودم با مدیر مارس وان دراین‌باره صحبت کردم و ایشان گفت که موضوع چنین نیست و خبری از برادربزرگ داستان جورج اورول نیست. مدیر این پروژه گفت که این افراد به اختیار خود گزارش‌هایی را منتشر خواهند کرد و آن گزارش‌ها به فروش خواهند رسید. " آن‌طور که ترابی می‌گوید تلاش‌ها برای سفر انسان به مریخ همچنان ادامه دارد و به‌عنوان مثال، به برنامه "ایلان ماسک" مدیر شرکت اسپیس ایکس اشاره می‌کند که فعالیت‌هایش با استقبال فراوانی هم روبه‌رو شده است. روزنامه شهروند