هنر فرش بافی از جمله هنر‌های ایرانی با سابقه بسیار زیاد در کشور ما است و ایران مهد قالی جهان شناخته می‌شود. در مناطق بسیاری از کشور ما، اقوام مختلفی به بافت فرش، قالی، گلیم و انواع مصنوعات بافتی مشغول هستند و علاوه بر به نمایش گذاشتن هنر والای بافندگی و خلق طرح های متفاوت در بافت آن، از این صنعت در حد قابل قبولی درآمد زایی و ثروت اندوزی نیز می‌کنند. قوم‌های ایرانی که در این هنر تخصص و مهارت دارند بسیار گسترده هستند، اما از مهم‌ترین مراکز فعال در زمینه تولید فرش و قالی و این هنر دیرینه می‌توان به شهر‌های اصفهان، کاشان، تبریز، مشهد و برخی شهر‌های خراسان شمالی اشاره کرد. هنر فرش بافی ایران در بسیاری از کشور‌های جهان شناخته شده است و مردمان بسیاری در سراسر جهان، ایران را به عنوان مهد قالی جهان می‌شناسند. طرح و نقش فرش‌ها و قالی‌های ایرانی در جهان منحصر به فرد هستند و این امر در کنار کیفیت بالای بافت فرش‌ها، عاملی کلیدی در در محبوبیت فرش و قالی ایرانی به شمار می‌آید. این طرح و نقش‌های زیبا هر کدام معرف بخشی از فرهنگ غنی مردمان سرزمین ما هستند. همچنین بافنده‌های ایرانی از جمله متخصص‌ترین و حرفه ای‌ترین افراد در این زمینه هستند که این خود موجب افزایش کیفیت بافت در فرش‌های ایرانی است. لازم به ذکر است با اینکه شهر‌های بسیاری در مناطق مختلف کشور به بافت فرش شهره هستند، اما مهم‌ترین مرکز بافت قالی و فرش در کشور ما شهر کاشان است که این صنعت بیشتر به صورت ماشینی در این شهر رواج دارد. امروزه محبوبیت و شهرت فرش و قالی ایرانی بر کسی پوشیده نیست و در بسیاری از نقاط جهان می‌توانید ردپایی از این هنر ماندگار و اصیل دستان هنرمندان ایرانی را مشاهده کنید. هر انسان صاحب ذوق و قریحه‌ای که شاهد طرح و نقش‌های زیبا و پررنگ و لعاب این فرش‌ها باشد بعید است که برای خرید یکی از آن‌ها حتی برای استفاده زینتی ترغیب نشده باشد. فرش‌های ایرانی علاوه بر استفاده در کف تالار‌ها و خانه‌های ما ایرانیان و مردمان بسیاری از سراسر دنیا برای والا شمردن این اثر هنری به صورت تابلو فرش‌های زیبا نیز پرطرفدار بوده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. طبق نظرات کارشناسان این حوزه تاریخ هنر فرش و بافندگی که مهد قالی جهان در قاره آسیا و کشور‌های ایران و ترکستان بوده به پیش از میلاد مسیح بازمی گردد و سابقه‌ای دیرینه دارد. البته لازم به ذکر است که این صنعت در کشور‌هایی مانند ترکیه، افغانستان، اسپانیا، چین، مصر و چند کشور دیگر نیز زمانی رواج داشته است اما این ایرانیان هستند که این هنر اصیل را به نام خود ثبت کرده اند و قالبافی به عنوان هنر خاص مردم ایران زمین شناخته می‌شود. همچنین نیاز به ذکر است کهن‌ترین و قدیمی‌ترین فرش دستباف موجود در جهان فرشی ایرانی به نام پازیریک است که طبق بررسی‌های انجام شده در دوره هخامنشیان در مهد قالی جهان بافته شده است. یکی از دلایلی که ایران را به عنوان مهد قالی جهان مطرح کرده است، طرح و نقش منحصر به فرد و چشم نواز آن است. رنگ‌هایی که در فرش و قالی‌های ایرانی مورد استفاده قرار می‌گیرد بسیار متنوع و زنده بوده و همین عامل در ایجاد این شهرت بسیار موثر است. در بسیاری مناطق ایران رنگ‌هایی که برای بافت فرش مورد استفاده قرار می‌گیرد رنگ‌های طبیعی هستند و کیفیت بالایی دارند. این رنگ‌ها در نقشه‌های فرش و قالی‌های ایرانی با هارمونی خاصی کنار یکدیگر قرار می‌گیرند که همین مورد منجر به چشم نواز شدن این طرح و نقش‌ها و آرامش بخش بودن آن‌ها می‌شود. همچنین فرش ایرانی در ابعاد متفاوت و متنوعی بافته می‌شود که این مسیله دست خریداران را برای خرید این هنر نفیس باز می‌گذارد و محبوبیت آن را دوچندان می‌کند. فرش‌ها در منطق مختلف کشور تمایزاتی در بافت با یکدیگر دارند و فرش هر شهر با شهر دیگر تفاوت‌ها و شباهت‌هایی دارد. یکی از بیشترین موارد اختلافی که در فرش و قالی‌های مناطق و شهر‌های مختلف وجود دارد، نقشه و طرح و همچنین رنگ‌های استفاده شده در آن است، به صورتی که بسیاری از کارشناسان فرش می‌توانند با دیدن طرح و نقشه‌ی بافت منطقه و شهری که فرش یا قالی به آن تعلق دارد را تعیین کند. همچنین برخی مناطق در نوع بافت و گره زنی فرش تفاوت‌هایی دارند و به این صورت می‌توان بافت‌های آن‌ها را از یکدیگر تمییز داد. پشم مورد استفاده در بافت فرش‌ها نیز گاهی با یکدیگر متفاوت هستند. برای مثال فرش و قالی‌هایی که در شهر تبریز و مناطق اطراف آن بافته می‌شوند تفاوت‌های عمده‌ای با فرش‌های بافته شده در مناطق دیگر کشور از جمله اصفهان و کرمان دارند. بیشترین تمایز فرش بافت تبریز با مناطق دیگر در طرح نقشه‌ی آن و متریال مورد استفاده در آن است. این تمایزات در اکثر موارد به دلیل وجود فرهنگ‌های متفاوت و شرایط اقلیمی و جغرافیایی مختلف در مناطق کشور ماست. همچنین کارخانه‌های فرش بافی بسیاری در ایران وجود دارد که سال هاست به بافت فرش مشغول اند، بسیاری از این تولیدی‌ها در شهر کاشان قرار دارند و از دیگر شهر‌های سردمدار در بافت فرش ماشینی می‌توان به شهر‌های یزد، اصفهان و مشهد اشاره کرد. صادرات فرش ایران یکی از محل‌های ارزآوری کشور است و رونق بسیاری دارد. بافت فرش ماشینی در مهد قالی جهان ما از دهه سابقه دارد. در اوایل این صنعت مخالفت‌های بسیاری با این مسیله انجام شد و افراد زیادی از آسیب دیدن هنر فرش و قالی دست باف ترس و هراس داشتند، اما پس از رونق گرفتن این صنعت که پایه گذاری آن در شهر کاشان (که اکنون به عنوان مهد قالی ایران و جهان شناخته می‌شود) بود و درامد زیادی که از این بخش ایجاد شد نظر سرمایه گذاران را به خود جلب نمود. این مسیله روز به روز به افزایش تعداد کارخانه‌ها و تولیدی‌های فرش در کاشان و آران و بیدگل منجر شد و امروزه این دو شهر به عنوان قطب فرش ماشینی کشور شناخته می‌شوند. ایران یکی از مهم‌ترین کشور‌های جهان در صنعت فرش و قالی است که از آن به عنوان مهد قالی جهان یاد می‌شود و شهر‌ها و مناطق بسیاری در کشور ما به این هنر اصیل می‌پردازند. کاشان را می‌توان یکی از شهر‌های مهم فرش بافی ایران در نظر گرفت. فرش ایرانی در بسیاری نقاط جهان شناخته شده است و محبوبیت بسیاری دارد. منبع: