یازده کمپانی تولید البسه ورزشی در جام ملت‌های آسیا حضور دارند و پیش بینی می‌شود قهرمان جام از بین مشهورترین آن‌ها باشد. در عین اینکه چند برند غیرمشهور و بومی هم در این جام حضور دارند. کمپانی‌هایی که برخی از آن‌ها ارقام گزافی برای عقد قرارداد با فدراسیون فوتبال کشورشان بسته‌اند. آن‌ها امیدوار به موفقیت تیم‌های کوچک آسیایی‌اند تا همراه با ستاره‌های این تیم‌ها اوج بگیرند و در عرصه بازار جهانی تولید پوشاک ورزشی جایی برای خود دست و پا کنند. نکته جالب اینکه بر خلاف قاره آفریقا اینجا از پوما و آل اشپورت خبری نیست. این ملب به معرفی اجمالی یازده برند حاضر در جام ملت‌ها که به عنوان ت مین کننده لباس ( Kit Supplier ) با تیم‌ها قرارداد دارند پرداخته است. نایکی یا نی - کی الهه پیروزی در یونان باستان معروف‌ترین برند تولید لباس ورزشی در جهان است. این شرکت در سال درآمدی بالغ بر میلیارد دلار کسب کرده است. نایکی در سال توسط بیل بایرمن و فیل نایت ت سیس شد و تا سال با نام Blue Ribbon Sports شناخته می‌شد. آمبرو و کانورس برندهای معروفی هستند که جزو شرکت‌های اقماری و زیرمجموعه شرکت نایکی هستند. اسووش ( Swoosh ) نام لوگوی معروف این برند و" Just Do It " (فقط انجامش بده) شعار معروف نایکی است. این برند چندملیتی لباس و تجهیزات ورزشی که اصالتا آمریکایی است در جام ملت‌های آسیا با پنج تیم استرالیا، کره جنوبی، چین، عربستان و قطر قرارداد دارد و از آنان حمایت مالی می‌کند. شایان توجه است فدراسیون فوتبال کره جنوبی از سال تا قراردادی ساله به ارزش میلیون دلار (سالانه معادل میلیون دلار) با این شرکت به امضا رسانده است. لازم به توضیح است که فدراسیون فوتبال کره جنوبی این مبلغ را تنها در ازای درج اسووش نایکی روی پیراهن تیم ملی فوتبال خود دریافت می‌کند. تیم ملی فوتبال چین نیز سالانه . میلیون یورو بابت اسپانسری این کمپانی دریافت می‌کند. استرالیا مدافع عنوان قهرمانی نیز در دوران قرارداد یازده ساله خود با نایکی که از سال آغاز شده به سر می‌برد. شایان ذکر است سه تیم فرانسه، انگلیس و برزیل به ترتیب سالانه ، و میلیون دلار درآمد از این حامی ت مین کننده لباس دارند که این ارقام بیشترین رقم قرارداد ت مین لباس برای یک تیم ملی فوتبال در جهان محسوب می‌شود. آدیداس که در سال ت سیس شده قدیمی‌ترین برند لباس و تجهیزات ورزشی در جهان و بعد از نایکی بزرگترین برند در این زمینه به شمار می‌رود. درآمد این شرکت در سال بالغ بر میلیارد دلار برآورد شده است. آدیداس یک شرکت آلمانی چندملیتی است و در این جام لباس‌های سه تیم امارات، ایران و ژاپن را ت مین کرده است. فدراسیون فوتبال ژاپن از قرارداد ساله از تا با آدیداس، درآمد میلیون دلاری (سالانه میلیون دلار) کسب می‌کند که هم‌ارزش با رقم قرارداد فدراسیون فوتبال آرژانتین با این شرکت است. فدراسیون فوتبال ژاپن از هم‌پیمانان و شرکای قدیمی آدیداس است. خاطر نشان می‌سازد دو تیم اسپانیا و آلمان به ترتیب سالانه و میلیون دلار درآمد از این حامی ت مین کننده لباس دارند که این قراردادها در رده چهارم و پنجم گران‌ترین قراردادهای ت مین لباس برای یک تیم ملی فوتبال قرار دارند. فدراسیون فوتبال ایران نیز در یک اقدام بی‌نظیر طی قراردادی با درصد تخفیف مبادرت به خرید پیراهن‌های آدیداس سفید با کد محصول CE نموده که لوگوی فدراسیون به همراه نشان یوزپلنگ ایرانی روی آن الصاق شده است. این در شرایطی است که در سال پیش از شروع جام جهانی، قراردادی میان فدراسیون فوتبال ایران و شرکت پوما - غایب بزرگ جام هفدهم - منعقد شد که ارزش آن رقمی در حدود هزار یورو بود. در متن این قرارداد شرکت پوما متعهد شده بود کیفیت البسه تیم ملی ایران هم‌تراز لباس تیم‌های ملی ایتالیا و جمهوری چک باشد. شرکتی آلمانی که در سال ت سیس شد که در سال درآمدی بالغ بر میلیون یورو داشته است. در امارات ، شرکت یاکو با شش تیم سوریه، فلسطین، عراق، یمن، عمان و ازبکستان قرارداد دارد که صاحب بیشترین تعداد تیم در میان دیگر برندهاست. خوما یک شرکت اسپانیایی است که سال قبل در سال ت سیس شد. خوما در زبان اسپانیولی به معنای جامه و لباس است. هم اکنون این شرکت جزو ده برند برتر لباس ورزشی در رنکینگ جهانی قرار دارد و این شرکت اسپانسر پیراهن تیم‌های ملی بلغارستان، رومانی، اوکراین و تیم‌های باشگاهی آیندهوون و الاتحاد عربستان نیز هست. در این دوره از جام ملت‌های آسیا سه تیم اردن، قرقیزستان و ترکمنستان لباس‌هایی را با نشان تجاری این شرکت به تن می‌کنند. شرکت ایتالیایی ماکرون در سال در شهر بولونیای این کشور ت سیس شد. این شرکت در سال بالغ بر میلیون یورو درآمد کسب کرده است. ماکرون در این تورنمنت ت مین لباس تنها یک تیم (بحرین) را به عهده دارد. قرارداد بحرین با ماکرون یک قرارداد چهارساله بوده و در سال به پایان می‌رسد. شرکت هندی SixSix پیش از جام ملت‌های آسیا با قراردادی پنج ساله با فدراسیون فوتبال هند، از طریق شرکت "فوتبال اسپورتس دیولوپ‌منت" بازوی تجاری فدراسیون فوتبال هند، جایگزین کمپانی آمریکایی نایکی، اسپانسر قبلی تیم ملی هند شد. نایکی لباس تیم‌های ملی هند را به صورت رایگان ت مین می‌کرد، اما شرکت SixSix علاوه بر ت مین لباس با طراحی ویژه رقمی حدود میلیون روپیه (معادل هزار یورو) هم نقدا به فدراسیون فوتبال این کشور پرداخت می‌کند. خاطر نشان می‌سازد در طرح پیراهن تیم ملی هند که ملقب به "ببرهای آبی" هستند، از خطوط راه‌راه ببر الهام گرفته شده است. نکته قابل توجه اینکه در این قرارداد فدراسیون فوتبال هند قید برند با کیفیت و معتبری نظیر نایکی را زد و با در نظر گرفتن منافع اقتصادی خود، به دلیل پیشنهاد بهتر، با یک برند ناشناخته هندی قرارداد بست. این شرکت تایلندی در سال ت سیس شده و در این تورنمنت فقط لباس‌های تیم ملی ویتنام را تولید کرده است. قرارداد ساله فدراسیون فوتبال ویتنام با گرنداسپورت از ابتدای سال میلادی آغاز شده و در انتهای به پایان می‌رسد. شرکت واریکس که یک شرکت تایلندی است سال پیش در سال ت سیس شد و لباس تیم ملی تایلند را در این جام ت مین می‌کند. تیم ملی تایلند پیش از این قرارداد شش ساله با نایکی از سال تا به ارزش . میلیون دلار داشت و پس از آن سراغ دو برند داخلی گرند اسپورت حد فاصل سال‌های و رفت و هم اکنون تا سال در قرارداد با دیگر کمپانی بومی واریکس است. این شرکت در سال ت سیس شده و تیم ملی فیلیپین از سال لباس‌های تولید داخل محصول این شرکت را می‌پوشد. در جام ملت‌های آسیا نیز تنها تیمی است که از محصولات این کمپانی استفاده می‌کند. شرکت آمریکایی کاپلی اسپورت در سال ت سیس شد و تیم ملی لبنان لباس‌های این برند را در جام ملت‌های آسیا می‌پوشد. جورج آلتیر صاحب این برند لبنانی‌الاصل ساکن آمریکاست. شرکت تولید کالای ورزشی چویه اوسو در کره شمالی به ثبت رسیده و وابسته به وزارت ورزش این کشور فعالیت می‌کند. چویه اوسو ت مین کننده لباس‌های تیم ملی فوتبال این کشور می‌باشد و در میان ده برند ت مین کننده لباس گمنام‌ترین برند حاضر در امارات می‌باشد. در مجموع از حیث ت مین البسه ورزشی تیم حاضر در جام ملت‌ها آسیا را می‌توان به چهار گروه تقسیم نمود: تیم‌های نه چندان مطرحی که از شانس‌های قهرمانی نیستند که ترجیح داده‌اند از برندهای داخلی در مقابل دریافت مبلغ قابل توجه اسپانسرینگ استفاده نمایند. ( تیم هند، تایلند، فیلیپین، کره شمالی، ویتنام و لبنان) تیم‌های درجه یک آسیا و تیم‌هایی که دارای چرخه اقتصادی کارآمد در حوزه ورزش و زیرساخت مناسب در صنعت فوتبال هستند و در قرارداد بلندمدت با یکی از دو برند معتبر نایکی و آدیداس هستند. ( تیم ژاپن، کره جنوبی، استرالیا، امارات، قطر، عربستان و چین) تیم‌های متوسط و نسبتا ضعیفی که با برندهای درجه دو قرارداد منعقد نموده‌اند. ( تیم بحرین، اردن، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان، عمان، عراق، یمن، سوریه و فلسطین که با کمپانی‌های ماکرون، یاکو و خوما قرارداد منعقد نموده‌اند) همانگونه که ملاحظه شد تعداد تیم حاضر در جام ملت‌های آسیا از برندهای نوپای داخلی تولید لباس ورزشی استفاده می‌کنند و قید برندهای معتبر و باکیفیت جهانی را زده‌اند. چهار تیم از این شش تیم هند، تایلند، فیلیپین و کره شمالی هستند که به سراغ برندهای داخلی در ازای یک مبلغ مناسب در قالب یک قراداد حرفه‌ای و سودآور برای تیم ملی رفته‌اند. از آن میان، اقدام موجه و قابل دفاع فدراسیون فوتبال هند در کنار گذاشتن برند باکیفیت و معتبر نایکی و استفاده از یک برند داخلی سبب درآمدزایی برای تیم ملی فوتبال این کشور در آستانه جام ملت‌های آسیا شد. گفته می‌شود این قرارداد درآمدی در حدود هزار یورو برای این فدراسیون به همراه داشته است. تایلند نیز از یک برند داخلی به نام واریکس استفاده می‌کند که جزییاتی از رقم آن قرارداد در دسترس نیست اما قبل از آن مبلغ . میلیون دلار از کمپانی نایکی دریافت می‌کرده که قید آن را زده و به سراغ برندهای داخلی احتمالا با رقمی بالاتر رفته است. فیلیپین که با مربی مشهور خود اسون گوران اریکسون به امارات آمده با یک شرکت نوپای تولید البسه ورزشی به نام ال جی آر که جز تیم ملی فوتبال و بسکتبال این کشور تیم‌های زیادی تحت حمایت این شرکت نیستند پای به مسابقات گذاشته است. تیم کره شمالی که فدراسیون فوتبال آن تحت یک اقتصاد کمونیستی افراطی اداره می‌شود با یک برند داخلی وابسته به وزارت ورزش این کشور در جام هفدهم شرکت کرده است. دو تیم دیگر تیم‌های لبنان و ویتنام هستند که به نوعی از برندهای شبه داخلی استفاده نموده‌اند. تیم ویتنام نیز با یک برند تایلندی به نام گرند اسپورت در این جام قرارداد دارد. تیم لبنان با تیشرت‌های ورزشی یقه‌دار و منحصر به فرد خود در این تورنمنت حاضر شده که محصول کمپانی ناشناخته آمریکایی کاپلی اسپورت است. البته جورج آلتیر متولد لبنان و بزرگ شده نیویورک است و از این رو می‌توان ناذعان داشت فدراسیون فوتبال لبنان نیز ضمن بهره‌مندی از یک برند شبه داخلی، منفعت مالی خود را نیز مقدم بر استفاده از یک برند با کیفیت اما رایگان شمرده است. در خصوص تیم‌های بزرگ قاره آسیا، وضعیت سه تیم کره جنوبی، استرالیا و ژاپن از سایرین متفاوت است. این سه کشور اولا دارای زیرساخت مناسب در زمینه فوتبال بوده و چرخه کامل اقتصاد ورزشی در تمام اجزاء ورزش این کشورها جریان داشته که به جرآت می‌توان درباره فوتبال ملی و باشگاهی این کشورها پیشوند"صنعت" را به کار برد. ضمن اینکه هر سه تیم ملی از نظر فوتبالی یک برند معتبر در جهان و آسیا به شمار می‌روند. کره جنوبی و ژاپن به عنوان میزبانان یک دوره از جام جهانی توانسته‌اند ضمن بهره‌مندی از محصولات با کیفیت دو کمپانی نایکی و آدیداس، درآمد هنگفتی را نیز از محل اسپانسرینگ پیراهن کسب نمایند. ژاپن پرافتخارترین تیم آسیا در جام ملت‌ها به عنوان شریک تجاری قدیمی آدیداس قراردادی به ارزش میلیون دلار با شرکت آدیداس دارد. به عبارتی لباس ملی ژاپنی‌ها در رشته فوتبال به عنوان یک برند با ارزش در دنیا شناخته شده که برای تبلیغ شرکت آدیداس این رقم را طی هشت سال دریافت می‌نماید. کره جنوبی نیز در سال به انتهای قرارداد هشت ساله خود با نایکی می‌رسد. این قرارداد ساله میلیون دلار برای فدراسیون فوتبال کره جنوبی تیم چهارم جام جهانی درآمد کسب کرده است. استرالیا نیز مدافع عنوان قهرمانی با لباس‌های نایکی در این جام شرکت کرده است. کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز که طی یک دهه گذشته فوتبال خود را به سمت هر چه حرفه‌ای‌تر برده‌اند با پایه‌گذاری سیستم در مدیریت فوتبال در سطح ملی و باشگاهی توانسته‌اند فوتبال خود را به یک برند معتبر در جهان و آسیا مبدل نمایند. امارات میزبان بازی‌ها پیراهن‌های آدیداس با طرح ویژه این کمپانی برای جام ملت‌های آسیا را به تن می‌کند و ت مین لباس دو تیم همگروه قطر (میزبان جام جهانی ) و عربستان (دومین تیم پرافتخار جام ملت‌های آسیا) در جام ملت‌های آسیا را نیز شرکت چندملیتی نایکی به عهده دارد. تیم‌های متوسط جام هم به سراغ کمپانی‌های نه چندان مطرح و درجه دو در صنعت پوشاک ورزشی جهان یاکو، خوما و مکرون رفته‌اند. اما ایران چند سالی است بعد از فسخ قرارداد با برند گمنام ایتالیایی جیوووا، کیفیت پیراهن را فدای انتفاع مالی مجموعه فوتبال نموده و مجبور به خرید پیراهن از شرکت آدیداس گردید. نمونه نادری که می‌توان از آن به عنوان یک نمونه سوء مدیریت فوتبال در سطح ملی یاد نمود. جدا از مقوله تحریم‌ها، نکته مهم دیگری که در خصوص عدم همکاری برندهای معتبر با فوتبال ایران وجود دارد سهم هنگفت بازارهای غیررسمی تجهیزات و پوشاک ورزشی است که سبب می‌گردد هیچ برند معتبری حاضر به اسپانسرینگ و حمایت مالی از تیم اول آسیا در رنکینگ فیفا نباشد. به عبارتی کمپانی‌های معتبر نایکی و آدیداس پس از عقد قرارداد با فدراسیون‌های کره جنوبی و ژاپن امید به بازگشت سرمایه از طریق فروش البسه این تیم‌ها در فروشگاه‌های معتبر خود در سرتاسر جهان دارند. موضوعی که طبعا در ایران به دلیل سهم عمده بازارهای غیررسمی برای این برندهای معتبر میسر نیست. امید است ایران به عنوان تیمی که مدت‌هاست در رنکینگ فیفا تیم اول آسیاست و از نظر افتخار و عناوین در آسیا چیزی از عربستان و استرالیا کم ندارد بتواند با اصلاح زیرساخت‌های مدیریت ورزشی ضمن داشتن پیراهنی در ش ن تیم ملی فوتبال از انتفاع مالی آن نیز بهره‌مند شود. ورزش سه