فشار خون به معنای فشاری است که پمپاژ خون در هر بار انقباض عضله قلب به دیواره سرخرگ‌ها وارد می‌کند. فشار خون بالا شایع‌ترین مشکل بروز بیماری‌های قلبی عروقی است که تقریبا یک نفر از هر سه نفر در جهان به آن مبتلا می‌شوند. فشار خون بالا تهدید جدی برای سلامت افراد بشمار می‌رود و در صورتی که کنترل نشود، باعث بروز مشکلات جدی‌تر مانند سکته قلبی، سکته مغزی و بیماری‌های کلیوی می‌شود. راهکار‌هایی مانند داشتن سبک زندگی سالم، کاهش وزن اضافی، ترک سیگار، محدود کردن مصرف کافیین و کاهش مصرف نمک برای کنترل فشار خون بالا وجود دارد. روز جهانی فشار خون بالا ( اردیبهشت) از سال هر سال برگزار می‌شود هدف از برگزاری این روز افزایش آگاهی افراد از راهکار‌های پیشگیری از فشار خون بالا است که منجر به کاهش میزان مرگ و میر‌های ناشی از حمله قلبی، بیماری‌های کلیوی و سکته مغزی می‌شود. در این روز عموم افراد به ویژه گروه سنی بالاتر از سال و کسانی که دارای فشار خون بالا هستند، برای اندازه گیری فشار خون و آگاهی از روش درمان صحیح آن به پزشک مراجعه می‌کنند. تشویق افراد به ترک عاداتی مانند استعمال دخانیات، بی تحرکی و پیروی کردن از رژیم غذایی نامناسب، آگاه کردن مردم نسبت به فشار خون بالا و عوارض آن و تشویق پزشکان برای اندازه‌گیری فشار خون بیماران در هر بار مراجعه و ارایه خدمات درمانی صحیح ا زدیگر اهداف این روز جهانی است. هدف از روز جهانی فشار خون تشویق افراد به اندازه گیری فشار خون خود در منزل یا توسط کارکنان بهداشتی و ایجاد تغییرات ساده در شیوه زندگی است که اثرات بسیار مهمی را در برخواهد داشت. عوامل خطر زمینه ساز بیماری پرفشاری خون عبارتند از: میزان نمک مصرفی سابقه خانوادگی در افراد درجه یک فامیل در مردان بالای سال بیشتر از خانم‌های سال، اما بعد از یایسگی شیوع در زنان افزایش می‌یابد. میزان چربی خون مصرف الکل استعمال دخانیات کم تحرکی و چاقی دیابتروز جهانی فشار خون به علت تاکید خاص بر روی فشار خون بالا (به عنوان مهم‌ترین و اولین عامل خطر سکته مغزی و مهم‌ترین عامل برای بیماری‌های قلبی عروقی) مطرح شده است. فشارخون بالا که پر فشاری خون هم نامیده شده است معضلی بزرگ برای بهداشت عمومی درتمام کشور‌ها به شمارمی آید چرا که علایم آشکاری ندارد و معمولا" شناخته نمی‌شود و راهی برای اطلاع از آن وجود ندارد مگر این که توسط یک پزشک یا فردی با تجربه اندازه گیری شود. چون فشارخون روز به روز تغییر می‌کند، اندازه گیری باید در چند نوبت و موقعیت خاص انجام شود تا به تایید برسد. علیرغم این که فشارخون بالا علایمی ندارد، اما می‌تواند آسیب مهمی به قلب و شریان‌ها بزند. از این جهت از هر فرد خواسته می‌شود از مقدار فشارخون خود و وجود عوامل خطر و میزان آن اطلاع داشته باشد. تشخیص زودرس و درمان مناسب فشار خون بالا، منافع اقتصادی و بهداشتی درمانی متعددی در پی خواهد داشت. درحالی که درمان عوارض فشارخون بالا ازجمله جراحی شرایین کرونر قلبی، بای پس عروق کرونر و یا دیالیز علاوه بر سختی‌ها و نگرانی‌هایی که برای بیمار و اطرافیان او ایجاد می‌کنند، بسیار هزینه بر خواهند بود. طبق آمار، حدود نفر از هر ده نفر بزرگسال در سراسر دنیا از فشارخون بالا رنج می‌برند. تقریبا" . میلیارد نفر در دنیا فشارخون بالا دارند که بزرگسالان مبتلا به فشارخون بالا از شرایط خود مطلع هستند. درمان دارویی به همراه شیوه زندگی سالم در کنترل فشارخون بالا موثر است. فشار خون سیستول کمتر از و فشارخون دیاستول کمتر از میلی متر جیوه، فشار خون طبیعی محسوب می‌شود. فشار خون بالا یکی از دلایل اصلی بروز بیماری قلبی - عروقی است. بیش از نیمی از سکته ها و نیمی از بیماری های قلبی - عروقی بدلیل فشارخون بالا است. فشار خون بالا به‌علت ایجاد سکته ها و حملات قلبی، بزرگ ترین علت مرگ در دنیاست. فشار خون بالا در صورتی‌که کنترل نشود، به رگ های مغز، قلب، کلیه و چشم آسیب می رساند. چاقی و اضافه وزن، فشار خون بالا، فعالیت بدنی ناکافی، چربی خون بالا، چهار عامل خطری هستند که بالاترین نسبت بار بیماری ها (سال‌های از دست رفته به علت مرگ و ناتوانی) را تشکیل می دهند. با بالا رفتن سن افراد به دلیل کاهش عملکرد کلیه‌ها، ناتوانی در دفع نمک بدن، سفت شدگی دیواره رگ‌ها و افزایش وزن بدن، فشار خون افزایش می‌یابد. در افراد سال و بالاتر، اگر فشار خون سیستول (حداکثر) میلی مترجیوه و بالاتر و فشارخون دیاستول میلی متر جیوه و بالاتر باشد، فشار خون بالا محسوب می‌شود. در افراد مبتلا به بیماری قند یا بیماری مزمن کلیه، فشار خون سیستول (حداکثر) میلی مترجیوه و بیشتر و فشارخون دیاستول میلی متر جیوه و بیشتر، فشار خون بالا محسوب می شود. در سنین بین تا سال، بالا رفتن فشار خون سیستول (حداکثر) به اندازه میلی متر جیوه یا افزایش فشارخون دیاستول (حداقل) به اندازه میلی مترجیوه، فرد را دو برابر در معرض خطر عوارض ناشی از فشار خون بالا قرار می‌دهد. فشار خون دیاستول (حداقل) مساوی یا بالاتر از میلی متر جیوه علی‌رغم داشتن فشارخون سیستول (حداکثر) طبیعی مثلا میلی متر جیوه، فشارخون بالا محسوب می‌شود. بالا بودن به تنهایی هریک از میزان‌های فشار خون سیستول ( میلی متر جیوه و بالاتر) و دیاستول ( میلی متر جیوه و بالاتر) ، فشارخون بالا محسوب می‌شود. احتمال ابتلا به بیماری فشار خون بعد از سالگی حتی در افرادی که تا قبل آن سن، فشار خون بالا نداشته‌اند، خیلی زیاد است. افرادی که فشار خون سیستول (حداکثر) آن‌ها بین تا میلی متر جیوه است یا فشار خون دیاستول (حداقل) آن‌ها بین تا میلی متر جیوه است، در معرض خطر ابتلا به فشار خون بالا هستند. تنها راه تشخیص فشار خون بالا، اندازه گیری فشار خون است. با یک‌بار اندازه گیری فشار خون، نمی‌توان فشار خون بالا را تشخیص داد. در افرادی‌که فشارخون طبیعی دارند حداقل هرسال یکبار باید فشارخون خود را کنترل کنند. افرادی که در خانواده آنان یکی از اعضا مبتلا به فشارخون بالا هستند، باید حداکثر سالی یکبار فشار خون آن‌ها اندازه گیری شود. استرس و فشار عصبی بر بالا رفتن فشار خون موثر است. فشار عصبی باعث تنگ شدن عروق می شود و در نتیجه موجب بالا رفتن موقتی فشار خون می شود. شیوع فشار خون بالا در کودکان کمتر است، اما احتمال ابتلای کودکان نیز به فشارخون بالا وجود دارد. فشار خون بالا معمولا علامتی ایجاد نمی کند حتی اگر شدید باشد. به همین دلیل به فشار خون بالا، قاتل خاموش هم می گویند. با کنترل فشار خون می‌توان از بروز عوارض آن پیشگیری کرد. در صورتی که فشار خون در اثر بیماری خاصی ایجاد شود، اغلب بعد از درمان بیماری، فشار خون بالا نیز کاهش می‌یابد و نیازی به درمان مادام العمر فشارخون نخواهد بود. "با تشخیص بموقع بیماری فشارخون بالا، از بروز عوارض خطرناک آن از جمله سکته‌های قلبی و مغزی پیشگیری کنیم. " در صورت نداشتن فشار خون خیلی بالا یا عدم وجود عوارض ناشی از فشار خون بالا مانند آسیب بینایی، کلیوی و قلبی، افراد مبتلا به فشارخون می‌توانند انواع فعالیت‌های بدنی را انجام دهند. مصرف دارو برای کنترل فشارخون بالا به معنای مجوزی برای خوردن مواد غذایی پرنمک و پرچرب نیست. مصرف دارو در کنار رژیم غذایی مناسب، برای کنترل فشارخون ضروری است. با تغییرات ساده در روش زندگی خود مانند داشتن رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی منظم می‌توان از افزایش فشار خون پیشگیری کرد. در صورتی که علیرغم رعایت رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی فشارخون بالا کنترل نشود بالا بماند، طبق تجویز پزشک مصرف دارو ضروری است. کاهش چربی و نمک رژیم غذایی، نه تنها به کاهش فشار خون کمک می کند، بلکه باعث کاهش احتمال بروز بسیاری از بیماری ها از جمله بیماری قلبی عروقی و دیابت می شود. نمک از عوامل اصلی افزایش فشار خون است. حذف نمک از رژیم غذایی از افزایش فشار خون و سکته مغزی به‌طور قابل توجهی پیشگیری می‌کند. در خواندن برچسب‌های غذایی توجه کنید، اسم علمی نمک، کلرید سدیم است و بر روی برچسب‌های مواد غذایی به جای نمک، سدیم درج شده است. برای پیشگیری از فشار خون بالا به میزان سدیم درج شده بر روی برچسب‌های بسته‌های مواد غذایی دقت کنیم. حداکثر نمک مصرفی روزانه نباید بیش از یک قاشق چایخوری ( میلی گرم) باشد. معمولا" نصف نمک مجاز از طریق غذا‌های آماده و یا بسته بندی تامین می‌شود. مواد غذایی تهیه کنید که سدیم موجود در آن‌ها کمتر از میلی گرم در گرم باشد. تغییراتی که می‌توان در رژیم غذایی خود (علاوه بر کاهش چربی و نمک رژیم غذایی) ایجاد کرد. خوردن غذا‌های حاوی کلسیم بالا مثل لبنیات کم چرب. مصرف غذا‌های حاوی پتاسیم بالا مثل موز، پرتقال، گوجه فرنگی، سیب زمینی و کیوی. مصرف روزانه پنج نوبت میوه و سبزی. مصرف حداقل دوبار در هفته ماهی و غذا‌های دریایی. مصرف گوشت بدون چربی. کاهش مصرف قهوه، چای، نسکافه. عدم مصرف و یا محدود کردن مصرف مواد غذایی آماده ی پرنمک مانند فست فودها، سوسیس، کالباس ترشیجات، چیپس. زمانی‌که بیرون از منزل غذا می‌خورید حتما درخواست کنید که نمک کمتری در غذایتان بریزند و بخواهید که ریختن نمک غذا به عهده خودتان باشد در این صورت می‌توانید نمک غذایتان را کنترل کنید. برداشتن نمکدان از سر سفره. به‌جای نمک از ادویه جات و سبزیجات معطر و سرکه برای طعم دار کردن غذا استفاده کنید. پیروی از یک رژیم غذایی سالم برای همه ی اعضای خانواده ضروری است بنابراین نیاز نیست برای فرد مبتلا به فشار خون بالا غذای جداگانه طبخ شود.