ما روی مادران که اصلی‌ترین سهامداران سرمایه‌های انسانی آینده هستند، سرمایه‌گذاری نکرده ایم. با وجود اینکه بعد از انقلاب پنج تا شش میلیون دانش آموخته زن داشته و به نوعی، یکی از پرشتاب‌ترین نرخ‌های رشد دانش آموختگان زن را در جهان داریم و با وجودی که نزدیک به هفتاد درصد صندلی‌های دانشگاه‌ها هم در اختیار زنان است، اما نرخ مشارکت زنان همچنان . درصد است. در صورتی که نرخ مشارکت زنان پیش از انقلاب نیز همین حدود بوده است. یعنی ما زنانمان را به دانشگاه فرستاده‌ایم و دانشمند کرده ایم، اما آن‌ها توانمندی لازم برای حضور جدی در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی و اشغال مشاغل را نیافته‌اند. در واقع سرمایه‌گذاری ما بیشتر در حوزه آموزش عالی بوده است نه در حوزه توانمندسازی مادران و کودکان یعنی ما دغدغه آموزش داشته ایم نه دغدغه توانمندسازی مادران برای پرورش کودکان توانمند. در واقع با توجه به فضای اعتماد آمیزی که بعد از انقلاب در خانواده‌ها نسبت به دانشگاه ایجاد شد، به دنبال "فشار‌های تورمی" و "تعویق سن ازدواج"، خانواده‌ها متمایل شدند، دخترانشان را روانه دانشگاه کنند. باید گفت، حضور گسترده دختران در دانشگاه به جای اینکه مت ثر از یک برنامه یا سیاست مدون و حساب شده بلندمدت برای افزایش مشارکت زنان باشد، بیشتر ناشی از یک ضرورت تاریخی و اقتصادی بود تا بحران‌های اجتماعی را به ت خیر بیندازند. به واقع اگر ما برای مادرانمان برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری داشتیم، اکنون شاهد بودیم که نرخ مشارکت زنان و سهم زنان در اشتغال به صورت جدی تغییر است. به اعتقاد بنده، مهم‌ترین شاخص برای اینکه دریابیم یک جامعه به سمت توسعه حرکت می‌کند یا نه، روند نرخ واقعی مشارکت زنان است. منظورم از نرخ مشارکت، سهم زنانی است که در سن اشتغال قرار دارند و در بازار کار حضور دارند یعنی یا شاغل اند یا دنبال شغل می‌گردند. متوسط این نرخ در دنیا حدود درصد و درتمام کشور‌هایی که در مسیر توسعه حرکت کرده‌اند، بالای درصد است بنابراین تجربه و الگو‌های توسعه نشان می‌دهد با نرخ مشارکت اقتصادی درصدی زنان، امکان ندارد بتوان در فرآیند توسعه گام‌های جدی برداشت. محسن رنانی