به گزارش، طبق تعاریف علمی، اقتصاد دانش‌بنیان به اقتصادی گفته می‌شود که تولید، توزیع و کاربرد دانش مهمترین پیشران خلق ثروت و ایجاد اشتغال در تمامی صنایع است. این مفهوم در ادبیات اقتصادی فراز و فرودهای مختلفی را تجربه کرده است. به طور کلی اقتصاد دانش بنیان از دو جهت تفکیک پذیر قابل تعریف هستند: اولا اقتصادی با فناوری‌های پیشرفته ( high _ tech ) و ثانیا استفاده از دانش در جهت افزایش بهره همه بخش‌های اقتصاد. در واقع اقتصاد دانش بنیان را می‌توان حاصل از اقتصاد مبتنی بر منابع (اقتصاد سنتی) به اقتصاد مبتنی بر کارآمدی و کارایی دانست. ا به عنوان آخرین مرحله توسعه در بازسازی اقتصاد جهانی شناخته می‌شود. تاکنون، جهان توسعه یافته از اقتصاد کشاورزی (عصر پیش از تولید صنعتی، عمدتا بخش کشاورزی) به اقتصاد صنعتی (با عصر صنعتی، عمدتا بخش تولید) به اقتصاد صنعتی/تولید انبوه (اواسط دهه ، عمدتا بخش خدمات) به اقتصاد دانش بنیان (اواخر دهه ، عمدتا بخش فناوری/سرمایه انسانی) رسیده‌است. این مفهوم به طور رسمی در اواخر قرن بیستم شکل گرفت و در سال سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه ( OECD ) پنج شاخص را برای سنجش اقتصاد دانش بنیان معرفی کرد که عبارتند از: ورودی‌ها، جریان‌ها و انباشت‌ها، خروجی‌ها، شبکه‌ها و یادگیری. در حال حاضر شاخص‌های متعددی برای سنجش دانش در اقتصاد یا همان شاخص اقتصاد دانش بنیان وجود دارد که یکی از متداول‌ترین روش‌های جامع استفاده شده سنجش اقتصاد دانش، روش شناسی ارزیابی دانش ( KAM ) است که توسط موسسه بانک جهانی تهیه شده است. این الگو شامل دو شاخص دانش ( KI ) و اقتصاد دانش ( KEI ) است که هر کدام با روش مخصوصی محاسبه می‌شود. طبق آخرین آماری که این مرکز در سال داده است، علی رغم امتیاز مناسب ایران در شاخص دانش ( KI ) ، اما در شاخص اقتصاد دانش بنیان ( KEI ) در سطح جهانی در جایگاه مناسبی قرار ندارند و رتبه بندی‌های ارایه شده از سوی بانک جهانی، حاکی از رتبه ایران در سال بوده است. همانطور که در بالا هم اشاره شد، اقتصاد دانش محور بر چهار عنصر اصلی متکی است: ) یک سیستم ابداع و نوآوری متشکل ، مراکز تحقیقاتی، دانشگاه‌ها، سایر است که می‌توانند با بهره دانش جهانی آن را مطابق با نیازهای سازی کند راه حل جدید ارایه دهند. ) نیروی کاری آموزش دیده که قادر به ایجاد اشتراک گذاری و استفاده موثر از دانش می‌باشد. ) زیرساخت‌های ارتباطات و فناوری اطلاعات مدرن و قابل دسترس به عنوان کاتالیزوری برای برقراری ارتباطات موثر، انتشار و پردازش اطلاعات عمل می‌کنند. ) - نظام نهادی اقتصادی مشتمل است که با تشویق بکارگیری دانش موجود و جدید موجبات ارتقای کارآفرینی را فراهم می‌آورد. مرکز پژوهش‌های مجلس در سال‌های گذشته در گزارشی با مقایسه مدل توسعه اقتصاد دانش‌بنیان در کشورهای فنلاند، هند، کره جنوبی و ترکیه در محورهای فوق، ت کید کرد که مهمترین مس له‌ای که این حوزه باید آن را متوجه شوند، این است که دانش‌بنیان بودن را محدود به فناوری‌های پیشرفته ندانند و سعی بر توسعه آن در تمام زمینه‌ها داشته باشند. همچنین مدل توسعه اقتصادی دانش‌محور در هر کشوری متفاوت و منحصر به فرد است و نمی‌توان نسخه‌ای واحد برای همه پیچید. همچنین این گزارش افزود سه وجه مشترک میان کشورهای با اقتصاد دانش‌بنیان عبارت است از: اولا در این کشورها دانش بنیان شدن اقتصاد با گسترش رقابت پذیری صنایع داخلی گره خورده است. دومین وجه مشترک، سیاست‌های هماهنگ توسعه اقتصاد دانش بنیان و توسعه صنعتی است که در مورد کشور و کره جنوبی به وضوح این مورد را می‌توان مشاهده کرد. سومین مقوله مشترک، لزوم توجه به اکوسیستم اقتصاد دانش بنیان و تمرکز ویژه بر بازیگران مختلف این اکوسیستم از جمله نهادهای حمایتی و ت مین مالی، دولت، بنگاه‌های بزرگ و کوچک، دانشگاه‌ها و حتی تا حدودی جامعه است. همچنین این گزارش به بررسی نمونه‌های موفق توسعه دانش‌بنیان در فنلاند و کره جنوبی، سرمایه‌گذاری هدفمند در هند و ترکیه و تجربه کشورهای عربی می‌پردازد که مشروح آن از قابل دریافت است. طبق تعریف قانون شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان را شرکت یا موسسه‌ای خصوصی یا تعاونی می‌گویند که به منظور هم‌افزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش‌محور، تحقق اهداف علمی و اقتصادی و تجاری‌سازی نتایج تحقیق و توسعه (شامل طراحی و تولید کالا و خدمات) در حوزه فناوری‌های برتر و با ارزش افزوده فراوان به‌ویژه در تولید نرم‌افزارهای مربوط تشکیل می‌شود. بنابراین اقتصاد دانش بنیان ممکن است در هر بخشی از اقتصاد، اعم از صنعت، کشاورزی و خدمات شکل بگیرد و از آنجا که طبیعتا نرخ بازگشت سرمایه در مشاغل خدماتی بالاتر است، سهم بسیار بالایی از شرکت‌های دانش بنیان سال‌های گذشته در این بخش تعریف شده‌اند. با این وجود آنچه که در سال جدید رهبری بر آن ت کید کرده است تولید دانش بنیان است و این نشان می‌دهد با وجود اهمیت بالای بخش خدمات، نباید از اهمیت ت ثیر دانش بنیان‌ها بر بهره تولید غافل شد. در همین راستا سید محسن دهنوی، رییس فراکسیون اقتصاد دانش‌بنیان مجلس شورای اسلامی در گفتگو با گفت: اقتصاد و تولید دانش بنیان به معنای شرکت‌های دانش بنیان نیست، اتفاقا نقش مردم در تولید دانش بنیان خیلی پررنگ‌تر است. اتفاقا اقتصاد مردمی است. مثلا در کشاورزی که مورد ت کید رهبری هم بود، مردم و کشاورزان باید به سمت دانش‌بنیان شدن و افزایش بهره‌وری بروند و حاکمیت هم باید این مسیر را تسهیل کند. وی افزود: از دوره شکل اقتصاد دانش بنیان در کشورمان عبور کردیم و در حال ورود به مرحله بلوغ هستیم در این مرحله، این شرکت‌ها باید سهمی از اقتصاد و تولید محصولات مورد نیاز مردم را بر عهده بگیرند و صنایع بزرگ ما باید دانش بنیان شوند. همچنین سورنا ستاری، معاون علمی فناوری رییس جمهور در پاسخ به این سوال که آیا توسعه دانش‌بنیان محدود به فناوری‌های بالا ( است یا خیر گفت: در این بحث لازم است فرهنگ توسعه دانش‌بنیان در کشور تقویت شود. مثلا الان یک بخش عمده‌ای از آن شرکت‌ها در حوزه‌های صنایع نرم دارند کار می‌کنند. یعنی کارهایی که پایه‌ی اصلی آن علوم انسانی است. وی افزود: مهم این است که ما بتوانیم یک ارزش افزوده‌ای را در اقتصاد ایجاد بکنیم. بسیاری از این شرکت‌هایی که در این حوزه‌ی دانش‌بنیان دارند کار می‌کنند شما می‌بینید در یک آپارتمان چند ده متری میلیاردها تومان درآمد دارند. این ارزش افزوده، ارزش افزوده‌ی دانش است. که روی ماده اولیه سوار می‌شود و باعث می‌شود که این اتفاقات در اقتصاد بیفتد. در پایان باید ت کید کرد اکنون که با نامگذاری سال به اسم تولید دانش‌بنیان و اشتغال آفرین، تمرکز مسیولین و به این موضوع جلب شده، نباید ذهن‌ها صرفا به یک دسته محدود از شرکت‌های دانش‌بنیان مثل صنایع یا استارتاپ‌ها محدود شود و با درک اهمیت نقش دانش در آینده اقتصاد جهان و این روند جهانی، سیاست‌هایی با در نظر گرفتن بعد مختلف اقتصادهای دانش‌بنیان و اقتضایات بومی کشور اخذ شود.