بیهودگی بدترین آفتی است که می‌تواند به جان یک جامعه بیفتد. دست‌کم بخش بزرگی از جامعه ایران، اتفاقا بخش جوان امروز گرفتار این آفت گزنده شده است آفتی که مانند هجوم ملخ‌ها همه چیز را در آرواره می‌جو د و نیست و نابود می‌کند. دهقانی را تصور کنید که چند ماه روی زمین کار می‌کند، خاک را شخم می‌زند، بذر می‌کارد، آبیاری می‌کند، هر روز و هر شب به زمین سرکشی می‌کند، جوانه‌های نورس را از گزند کلاغان حفظ می‌کند و بر آن خاک عرق‌ها می‌ریزد تا تابستان به هفته‌های پایانی برسد و خوشه‌های زرین در باد شهریور موج بزنند. اما پیش از آنکه دهقان آفتاب‌سوخته و عرق‌ریخته قصه ما بخواهد داس بردارد و خوشه‌ها را درو کند، دستی نابکار آتش به کشتزارش می‌افکند و وقتی دهقان دود را از دور می‌بیند و دوان‌دوان سر می‌رسد، از کشتزار زرینش جز ساقه‌های سوخته‌ها خوشه‌های خاکسترشده چیزی نمی‌یابد تلخ‌تر از این نتوان چشید. با همه درد و رنجی که کشاورز در دل دارد، هنوز نمی‌تواند از "بیهودگی" سخن بگوید زمین و آسمان را از خشم به هم می‌دوزد، اما می‌داند صرفا تصادفی بی‌سابقه باعث شده است کشتزارش خاکستر شود و خاکسترش به دست باد به یغما رود. تا اینجا فقط با "حادثه‌ای تلخ" روبه روییم. اندوه این بی‌ثمرماندگی و غم عرق‌هایی که بی‌فایده بر خاک چکید، چند روز و هفته بعد در دل کشاورز ته‌نشین می‌شود و می‌داند خدا بزرگ است، ماه می‌چرخد و می‌چرخد و پس از این بی‌بار ماندن تصادفی، در بهار آینده دوباره دست‌به‌کار می‌شود. سینه خاک همیشه آماده روییدن و رویاندن است. مرد دهقان همه‌چیز را فراموش می‌کند و در سال نو سخت‌کوشانه‌تر از هر سال کشتزاری سبز و زرد بر بوم خاک می‌کشد. اما افسوس که آسمان سر ناسازگاری دارد. دوباره پیش از آنکه داس بر ساقه‌ها کشد، سیلی خاک‌برک ن می‌آید و ساقه‌ها را با ریشه‌ها از جا می‌کند و می‌برد. دهقان مانند پدری فرزندم رده به خاک شسته کشتزار می‌نگرد. نان زن و فرزند چه می‌شود؟ نکند خدا از من روی گردانده! این تاوان کدام کفران نعمت است؟ این‌ها پرسش‌هایی است که ذهن دهقان را می‌گزد و بیچاره خبر ندارد که این پایان ماجرا نیست. سال آینده همین سرنوشت شوم به شکلی دیگر بر او نازل می‌شود. پیش از آنکه محصول را درو کند، این بار ملخ‌ها چون ابری سیاه بر کشتزار فرو می‌بارند. دهقان بیچاره در کشتزار می‌دود و فریاد می‌زند، پیراهنش را از تن می‌ک ن د و در هوا می‌چرخاند به این خیال که ملخ‌ها را براند، اما زهی خیال باطل. با دو دست ناتوان خویش فقط می‌تواند ملخ‌ها را از صورت و تن عریانش دور کند. از نفس می‌افتد. بر خوشه‌ها می‌افتد و ملخ‌ها از روی بدن عرق‌کرده‌اش می‌جهند. دهقان چشمانش را می‌بندد و صدای خش‌خش جویده شدن خوشه‌ها را در آرواره هزاران ملخ می‌شنوددهقان دیگر نمی‌تواند از "تصادف" سخن بگوید. مطمین است در چرخه‌ای باطل و دوزخی گرفتار شده که انگار از آن رهایی ندارد. می‌خواهد همانجا تا ابد بخوابد و زیر لب می‌گوید: "کاش ملخ‌ها آدمیزاد هم می‌خوردند" این مرحله "بیهودگی" است. این همان نقطه‌ای است که آدمی حس می‌کند هر چه می‌کارد و کشت می‌کند بیهوده است. رسیدن به "احساس بیهودگی" مانند آن ملخ‌های کشتزارخوار آفت روح و روان است. جامعه ما، دست‌کم بخش بزرگی از جامعه که حقوق‌بگیر است، دارایی اصلی‌اش نیروی کار و خلاقیتش است و باید دسترنج روزمره‌اش نه بادآورده‌های سرمایه‌هایش را درو کند، به سرنوشت آن رعیت دچار شده است. اگر کار کردن دو هدف داشته باشد، یکی ت مین معاش و پیشرفت کاری و دوم سرزندگی، لایه بسیار گسترده‌ای از مردم ایران، از باب هدف اول دقیقا به مرحله "بیهودگی" و "پوچی" رسیده است. هر چه کشت می‌کنند پیش از درو به آتش و سیل و ملخ تورمی افسارگسیخته که با اعداد و ارقام رسمی همخوانی ندارد می‌سوزد و دود می‌شود. مگر چند بهار می‌توان رویید؟ چند بهار می‌توان خاک را بویید و بوسید و بذر در سینه‌اش نشاند؟ این داغ بیهودگی که بر روح و روان بخش بزرگی از جامعه می‌خورد، چه با جوانان و شهروندانمان می‌کند؟ چه می‌کند با پیرانی که در دهه‌های شصت و هفتاد هم باید کار کنند؟ اگر قرار است دلی بسوزد و قلبی بتپد، باید برای سرنوشت این دهقانان بیچاره‌ای بسوزد و بتپد که هر سال و ماه دسترنجشان طعمه حریق‌های تمام‌ناشدنی اقتصاد بیمارمان می‌شود. لحظه‌ای درنگ کنید، فکری به حال این رعایا کنید. اگر در این مملکت، در این آب‌وخاک، در این مرز و بوم، یگانه اولویتی بتوان یافت که بر هر چیز و هر هدف دیگری اولا باشد، همین دل‌های رنجیده است که داغ بیهودگی نفسشان را بریده. مهدی تدینی