رحم دوشاخه تقریبا به شکل قلب است. در برخی موارد هم حتی یک دیواره به طور کامل و سراسری رحم را به دو نیمه تقسیم می کند. رحم دو شاخ، نوعی اختلال مادرزادی است که به معنی آن است که زن با چنین اختلالی به دنیا می آید. زمانی که شاخه ها در بخش بالایی رحم به هم متصل نشده و جدا می مانند باعث بروز چنین وضعیتی می شود که این روش شکل گیری، تحت اختیار فرد نبوده و شما نمی توانید از این وضعیت جلوگیری کرده یا آن را متوقف کنید. اما علاوه بر مشکلات پزشکی و مشکلات متفرقه دیگر، شکل ظاهری رحم می تواند در بعضی زنان متفاوت باشد. رحم در شکل عادی خود دارای هیچ دیواره ای در وسط و یا بخش جداکننده نیست. اگر رحم در بخش تحتانی عادی، اما در بخش فوقانی از هم جدا شده باشد، این رحم را رحم دوشاخه می گویند. شکل رحم در بدن زن مهم است زیرا در صورت بارداری، شکل و اندازه آن در چگونگی قرارگیری و یا رشد کودک تاثیر گذار است. بی نظمی های رحم و شکل غیر عادی آن نسبتا غیر معمول است. به طور کلی حدود درصد از زنان ممکن است دچار نقص در اندازه، شکل یا ساختار رحم باشند که در حقیقت این مشکل مادرزادی است. رحم دوقطبی یکی از رایج ترین انواع بی نظمی های رحم است. این گونه مشکل در ساختار رحم می تواند قابل درمان باشد. به خصوص که این مشکل می تواند در دوران بارداری بر روند عادی و طبیعی آن تاثیر بگذارد. رحم یکی از اعضای مهم و مرکزی بدن زن است که وظیفه اصلی نگهداری جنین را به عهده دارد. ممکن است این ناحیه حساس و آسیب پذیر بر اثر عوامل خارجی یا پزشکی دچار مشکلاتی شود که رفع این مشکلات بر عهده پزشک متخصص زنان است. زنانی که با رحم دوقطبی متولد می شوند، ممکن است از مشکل خود اطلاع داشته و یا از آن بی اطلاع باشند، مگر اینکه بنا به دلایلی سونوگرافی یا سایر آزمایش های تصویربرداری انجام دهند که در این صورت، پزشک متوجه رحم دوشاخه در این زنان می شود. به طور کلی می توان گفت که در حالت عادی، رحم دو شاخ نشانه های قابل توجهی ندارد. - خونریزی نامنظم واژینال - سقط مکرر - دوره های دردناک قاعدگی - درد در ناحیه شکم و درد در هنگام رابطه جنسی - حاملگی خارج رحمیدر صورتی که دارای رحم دوشاخ هستید این اختلال یک عمر با شما همراه بوده و بنابراین هر گونه علایم بالقوه ممکن برای شما ایجاد شود. رحم دوشاخه قلبی شکل، احتمالا بر باروری شما تاثیر نمی گذارد. مطالعات نشان داده است که رحم دو شاخه، احتمال شانس ابتلا به بارداری زن را کاهش نمی دهد. تحقیقات گذشته نشان می دهد این اختلال در زنان نابالغ شایع تر است، رحم دوقطبی یا دو شاخه خطر ابتلا به سقط جنین را در دوران بارداری و همچنین خطر نوزاد زودرس را افزایش می دهد. برخی محققان عقیده دارند که این مشکلات به علت انقباضات نامنظم رحمی یا کاهش توانایی رحم اتفاق می افتند. به عنوان مثال، یکی از گزارشات مربوط به ایجاد خطر در بارداری، اظهار می کند که شیوع سقط مکرر در زنان مبتلا به نقص رحم بین . تا . درصد است. علاوه بر این، نوزادان متولد شده در مادرانی با رحم دوقطبی، بیشتر در معرض خطر ابتلا به نقایص مادرزادی هستند و در واقع می توان گفت که میزان این خطر تقریبا چهار برابر بیشتر از مادران با رحم طبیعی است. در صورتی که رحم دوشاخ دارید، دوران حاملگی شما به عنوان دوره ای خطرزا در نظر گرفته شده و پزشک معالج بررسی های لازم و درمان موثر را صورت می دهد. در این وضعیت، پزشک شما با دقت دوران بارداری شما را کنترل خواهد کرد. در این دوران ممکن است برای بررسی موقعیت نوزاد، سونوگرافی مکرر توصیه شود. در رحم دوشاخ، کودک شما ممکن است در موقعیت خاصی از شکم قرار گیرد، به این معنی که بخش پایین تنه و یا پاهای کودک قبل از زایمان رو به پایین باشد. در طی دوران بارداری، شما ممکن است نیاز به آزمایشات اضافی داشته باشید و اکثر زایمان های رحم های دو شاخ به صورت سزارین خواهد بود. برای درمان رحم دو شاخه ابتدا مراحل تشخیص قطعی در زن صورت می گیرد تا با بررسی های لازم بهترین روش درمانی در نظر گرفته شود. در تشخیص رحم دو شاخ، پزشکان می توانند از آزمون های زیر برای بررسی وضعیت و در نتیجه درمان قطعی استفاده کنند: آلتراسوند تصویربرداری رزنانس مغناطیسی ( MRI ) در معاینه لگن، رحم دو شاخ گاه قابل مشاهده و لمس است. گاهی اوقات می توان از روش سونوگرافی برای تشخیص رحم دوقطبی استفاده کرد. با استفاده از لاپاراسکوپی، اطلاعاتی در مورد شکل بیرونی رحم در دسترس قرار می گیرد. هیستروسکوپی اطلاعاتی در مورد پیکربندی داخلی رحم ارایه می دهد. در هر صورت پس از تشخیص قطعی که معمولا از راه سونوگرافی صورت می گیرد، بر طبق شرایط خاص هر بیمار، درمان صورت می گیرد. یکی از روش های درمانی جراحی، به نام متروپلاستی است که گاهی به منظور اصلاح شکل ظاهری و دو شاخه رحم صورت گرفته و این نوع روش جراحی بیشتر در زنان مبتلا به سقط جنین استفاده می شود. در یک تجزیه و تحلیل تخصصی مشخص شد که درصد از کسانی که جراحی متروپلاستی داشتند، دوران بارداری طبیعی و حاملگی موفقی داشته و نوزاد آن ها بدون هیچ نقص و مشکلی متولد شده است. با این حال باید گفت که اکثر زنان برای ترمیم رحم دو شاخه، نیازی به جراحی ندارند. انجام این روش در زنان مبتلا به رحم دوقطبی که مشکل ناباروری را هم تجربه می کنند، در جامعه پزشکی بحث برانگیز است. این موضوع به این دلیل است که بر اساس تحقیقات تخصصی روشن شده است که این وضعیت شانس بارداری زن را تحت تاثیر قرار نمی دهد. یکی دیگر از روش های معمول در درمان رحم دوشاخ، روش هیستروسکوپی است که به صورت ایجاد یک برش بسیار کوچک در رحم است و عمل بسیار مناسبی بوده که زمان زیادی صرف نمی کند. هیستروسکوپی معمولا بدون درد و خونریزی بوده و سرپایی انجام می شود. در این عمل، با استفاده ابزارهای مخصوصی، ساختار رحم اصلاح شده و یا برای این کار از لیزر استفاده می کنند. در عمل هیستروسکوپی، از یک هیستروسکوپ همراه با دوربین استفاده شده و ضمن مشاهده کامل کانال ها و رحم، از ابزارهای جراحی استفاده شده و با ورود به حفره رحمی، مشکل ساختاری برطرف می شود. البته باید اضافه کرد که اکثر جراحان برای دریافت نتایج بهتر، عمل هیستروسکوپی را به همراه لاپاراسکوپی انجام می دهند تا به این ترتیب، به شکل دقیق تری ارزیابی شده و موقعیت دقیق حفره ها و دیواره و همچنین سپتوم، در دسترس باشد. به این وسیله، جراح با دقت و توانایی بالایی برش را انجام داده و به نتایج بهتری دست پیدا می کند. به طور کلی، عمل جراحی رحم دوشاخ در اکثر موارد بدون عوارض و موفقیت آمیز است.