انواع جنون طی بیماری‌های مختلف ممکن است رخ دهد. جنون نوعی اختلال روانی است که باعث می‌شود ارتباط بیمار با واقعیت قطع شود. کسانی که دچار جنون می‌شوند افکار یا احساساتی دارند که ربطی به واقعیت ندارد. این شرایط در بیماری‌های مختلفی مثل اسکیزوفرنی یا اختلال دوقطبی اتفاق می‌افتد. در چنین حالتی بیماران ممکن است دست به هر کاری بزنند و حتی به خود یا اطرافیان آسیب برسانند. به همین خاطر لازم است که نشانه‌های انواع جنون را بشناسید و اگر این علایم را در هر یک از اطرافیان می‌بینید هرچه سریع‌تر با یک متخصص مشورت نمایید. جنون حالتی است که در آن ارتباط بیمار با واقعیت محیط اطراف قطع می‌شود. بیماران درگیر با جنون ممکن است دچار توهم شوند و چیز‌هایی ببینند یا صدا‌هایی بشنوند که واقعیت ندارد. گاهی ممکن است افکاری داشته باشند که ربطی به واقعیت ندارد. ناآگاهی از زمان و مکان یا رفتار‌هایی که با شرایط محیط هماهنگ نیست از دیگر نشانه‌های جنون است. همان‌طور که گفتیم جنون حالتی است که در بسیاری از اختلالات روانی برای بیمار پیش خواهد آمد. در ادامه مهم‌ترین بیماری‌هایی که جنون در آن‌ها اتفاق می‌افتد را با هم بررسی خواهیم کرد: جنون آنی قابل‌مشاهده‌ترین نوع جنون است. در این شرایط بیمار جریان زندگی عادی دارد، اما ناگهان ارتباط او با واقعیت قطع می‌شود و ممکن است هر رفتاری از وی سر بزند. بیماران در این شرایط معمولا به خود یا اطرافیان آسیب می‌زنند. این بیماری معمولا با سابقه ژنتیکی و همین‌طور در کنار اختلالات روانی دیگر مثل اختلالات کنترل تکانه یا شخصیت اتفاق می‌افتد. آتش‌افروزی یکی از حالت‌های جنون آنی است. این بیماران علاقه بسیاری به آتش و هر چیزی که با آن ارتباط داشته باشد دارند. ایجاد آتش‌های بزرگ یکی از جدی‌ترین نشانه‌های این بیماری است. بیماران مبتلا به جنون آنی برخلاف شخصیت‌های ضداجتماعی آتش را نه برای آسیب زدن به دیگران بلکه برای تماشای آن ایجاد می‌کنند. این بیماران معمولا بهره هوشی پایینی دارند و در کودکی شرایط سختی را تجربه کرده‌اند. اسکیزوفرنی یا شیزوفرنی بیماری است که همه ما نام آن را شنیده‌ایم و معمولا با ویژگی‌هایی مثل توهم و هذیان آن را می‌شناسیم. بیماران درگیر با این اختلال به‌غیراز توهم و هذیان مشکلاتی مانند گفتار درهم و برهم یا نامناسب بودن هیجانات را نیز تجربه می‌کنند. اسکیزوفرنی بیماری مزمنی است که تاکنون هیچ درمان قطعی برای آن پیدا نشده اما دارو‌ها به‌خوبی می‌توانند آن را کنترل کرده و از بروز حملات جنون جلوگیری کنند. اسکیزوفرنی فرم شباهت بسیاری به اختلال اسکیزوفرنی دارد و به همین خاطر این نام را برای آن انتخاب کرده‌اند. تفاوت اسکیزوفرنی فرم با اختلال اسکیزوفرنی بیش از هر چیز در مدت‌زمان آن است. برای اینکه بیماری تشخیص اختلال اسکیزوفرنی را دریافت کند، باید نشانه‌ها حداقل برای ماه ادامه پیدا کنند اما اسکیزوفرنی فرم به این صورت است که نشانه‌های جنون در مدتی بین تا ماه از بین می‌روند. به‌علاوه اسکیزوفرنی فرم ابعاد دیگر زندگی بیمار مانند کار یا تحصیل را به‌اندازه اسکیزوفرنی مختل نمی‌کند. اسکیزوافکتیو یکی از انواع جنون است که ویژگی‌های اسکیزوفرنی و اختلالات خلقی را در کنار هم دارد. درواقع این بیماران در کنار علایم اختلالات خلقی مانند افسردگی یا مانیا، نشانه‌هایی مانند توهم و هذیان را نیز تجربه می‌کنند. گاهی اوقات هذیان‌ها بدون وجود توهم یا نشانه‌های بیماری‌هایی مثل اسکیزوفرنی اتفاق می‌افتند. برای مثال بیمار معتقد است یک شخصیت معروف عاشق او شده است یک نفر در خیابان او را تعقیب می‌کند و یا به یک بیماری عفونی خطرناک مبتلا شده است. اختلالات هذیانی به چند دلیل از اسکیزوفرنی و سایر انواع جنون جدا می‌شوند مهم‌ترین آن‌ها این است که هذیان‌های بیمار چندان هم غیرواقعی نیستند. برای مثال شاید احتمال اینکه یک فرد معروف عاشق شما باشد بسیار کم باشد، اما این موضوع غیرممکن نیست. یک اشتباه رایج این است که اختلال دوقطبی را یکی از انواع جنون بدانیم. بیماران مبتلا به این اختلال در زمان درگیری با افسردگی یا در فاصله بین اپیزود‌های خلقی شرایط روحی کاملا طبیعی دارند. به عبارتی فقط دوره‌های مانیا در اختلالات خلقی را می‌توانیم یکی از انواع جنون بدانیم. زیرا در این حالت رابطه بیمار با واقعیت تا حد زیادی از بین می‌رود. آن‌ها اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحدی پیدا می‌کنند و معمولا توانایی قضاوت و تصمیم‌گیری صحیح را از دست می‌دهند. جنون می‌تواند در اختلالات روانی ساده‌ای مثل افسردگی یا اضطراب نیز اتفاق بیفتد. هنگامی‌که بیماری بسیار شدید باشد ممکن است توهم یا هذیان در این اختلالات نیز بروز پیدا کنند. برای مثال یک بیمار وسواسی ممکن است به‌شدت به افکار خود باور داشته باشد و هرگز احساس نکند که دچار وسواس شده. این بیماران گاهی اوقات صدا‌هایی می‌شنوند که از آن‌ها درخواست می‌کند کاری را انجام دهند. یک بیمار افسرده نیز ممکن است باور داشته باشد بدنش در حال پوسیدن و از بین رفتن است یا صدا‌هایی را بشنود که به او می‌گویند هیچ ارزشی ندارد. مهم‌ترین نشانه اینکه این بیماران مبتلا به افسردگی و اضطراب هستند و دچار جنون یا اسکیزوفرنی نشده‌اند این است که با درمان بیماری اصلی این نشانه‌ها نیز از بین خواهند رفت. گاهی اوقات مشکلات جسمانی مانند بیماری‌های عفونی یا به‌خصوص ضربه به سر باعث می‌شوند که بیمار دچار جنون شود. این اتفاق در بسیاری از بیماران مبتلا به دمانس یا زوال عقل در سنین سالمندی نیز دیده می‌شود. در این شرایط برای درمان بیماری باید ابتدا مشکلات جسمانی برطرف شوند. استفاده از مخدر‌های توهم‌زایی مثل شیشه یا قرص اکس، مصرف بیش‌ازحد الکل یا حتی بعضی از دارو‌ها مانند کتامین می‌تواند باعث بروز توهم باشد. گاهی اوقات نیز قطع ناگهانی دارو‌ها باعث این مشکلات می‌شود. درهرصورت اگر بیمار از داروی خاصی استفاده می‌کند و یا به یکی از انواع مخدر اعتیاد دارد بهتر است پیش از درمان این موضوع را با متخصص در میان بگذارید. تاکنون دلیل مشخصی برای ابتلا به انواع جنون پیدا نشده است. بااین‌حال روانشناسان معتقدند ابتلا به این بیماری‌ها نیاز به یک زمینه ژنتیکی دارد. ژنتیک اگرچه احتمال ابتلا به جنون را افزایش می‌دهد، اما نمی‌تواند تنها دلیل بروز آن باشد. به‌عبارت‌دیگر همه افرادی که آمادگی ژنتیکی برای جنون را دارند به این بیماری دچار نمی‌شوند. شرایط محیطی مثل استرس‌های بیش‌ازحد، بحران‌های دوره کودکی و یا مشکلات جسمانی می‌توانند تبدیل به عاملی شوند که باعث آشکار شدن نشانه‌های جنون در فرد می‌شود. تمامی انواع جنون می‌توانند پیامد‌های منفی بسیاری را به همراه داشته باشند. این پیامد‌ها از ایجاد مشکل در جریان زندگی بیمار تا آسیب زدن به خود یا دیگران متفاوت خواهد بود. به همین خاطر درصورتی‌که نشانه‌های این بیماری را در خود یا هریک از اطرافیان احساس می‌کنید بهتر است با یک مشاور در این زمینه صحبت کنید. معمولا استفاده از دارو‌ها در کنار روان‌درمانی بهترین راهکار برای درمان انواع جنون است: تحقیقات روانشناسان نشان می‌دهد که تقریبا تمامی بیماران مبتلا به جنون دچار اختلال در مواد شیمیایی هستند که از مغز ترشح می‌شوند. برای مثال دوپامین در مغز بیماران اسکیزوفرنی بیش‌ازحد ترشح می‌شود به همین خاطر است که این بیماران دچار توهم می‌شوند. استفاده از دارو‌ها باعث می‌شود تا ترشح این مواد شیمیایی به حالت طبیعی بازگردد. به همین خاطر دارو‌ها یکی از مهم‌ترین روش‌های درمانی برای انواع جنون هستند. در این روش معمولا از دارو‌هایی مثل هالوپریدول، ریسپریدون یا کلرپرومازین استفاده می‌شود. درمان‌های دارویی به‌تن‌هایی نمی‌توانند جنون را درمان کنند. این دارو‌ها تنها علایم و نشانه‌ها را برطرف می‌کنند. به همین خاطر است که پس از قطع مصرف دارو نشانه‌های بیماری مجددا بازمی‌گردند. استفاده از جلسات روان‌درمانی در این شرایط تا حد زیادی به بیمار کمک می‌کند که بتواند بیماری خود را کنترل کند. روانشناسان در این شرایط معمولا سعی می‌کنند مهارت‌هایی مثل کنترل هیجانات، برقراری رابطه صحیح اجتماعی با دیگران و همین‌طور حل مسیله و تصمیم‌گیری را به بیمار آموزش دهند. بیماران مبتلا به انواع جنون معمولا از جانب اطرافیان طرد می‌شوند و برای فرار از شرایطی که درگیر آن شده‌اند به سمت استفاده از مواد مخدر کشیده می‌شوند یا دچار مشکلاتی مانند افسردگی می‌شوند. یکی از اقدامات روانشناسان این است که به بیمار کمک می‌کنند تا مشکلاتی را که به دنبال درگیری با جنون برایش اتفاق افتاده درمان کند. دراین‌بین برگزاری جلسات خانواده‌درمانی و آموزش دادن آن‌ها راجع به نحوه برخورد با بیمار نیز اهمیت بسیاری دارد. منبع: