حتی در این ساعات آخر سال باز هم بحث بر سر این است که فردا، قرن هجری شمسی شروع می‌شود یا خیر. برخی می‌گویند که باید یک سال دیگر صبر کنیم تا قرن شروع شود. حتی مرکز تقویم موسسه ژیوفیزیک دانشگاه تهران، ابراز نظر کرده که معنای قرن یا سده، یکصد سال است. هر تقویم یک مبد دارد و در عرف اولین سال هر تقویم سال یک محسوب می‌شود. روز اول نخستین قرن هجری خورشیدی، جمعه فروردین و روز پایان آن، سه‌شنبه اسفند ، است. خب نکته اصلی در این نامه این است که عرف و نه ریاضی، باید مبنای پاسخ به این سوال قرار بگیرد. استدلال شخصی من ساده‌تر از اینهاست: کلا تقویم یک چیز قراردادی است. بله! شما می‌توانید بگویید که سال صفر نداشته باشیم و اگر این گزاره مورد توافق قرار بگیرد، در این صورت مسلما آغاز قرن پانزدهم، از لحظه تحویل سال خواهد بود. اما از سوی دیگر از شما می‌خواهم به این سوال ساده هم پاسخ بدهید: فرض کنید که شخصی در روز یک هجرت به دنیا آمده باشد. بعد پرسش شود که ایشان در چه قرنی زاده شده است. آیا ما باید بگوییم که در عدم به دنیا آمده؟ ! یا اینکه به صورت منطقی پاسخ بدهیم در نخستین قرن هجری به دنیا آمده. به عبارتی از نقطه نظر ریاضی چرا سال صفر نداشته باشیم؟ چه مشکلی برای وجود سال صفر وجود دارد؟ یعنی اختلاف نظر بر سر پذیرش سال صفر باعث همه این بحث‌های بیهوده شده. تاریخ‌نگاران و تقویم‌نویسان به هر دلیل چیزی به نام سال صفر را به رسمیت نمی‌شناسند. حالا اینکه آن‌ها چطور به حادثه‌های روز نخست تا بعد از مبنای تویم، اشاره می‌کنند، من نمی‌دانم. موضوع هم فقط مختص ما نیست و در اینترنت اگر جستجو کنید می‌بینید که بر سر اینکه آغاز قرن میلادی از ژانویه سال بوده یا اختلاف نظر وجود دارد. اما در نهایت بیشتر منابع در نظر گرفته‌اند که از ژانویه سال قرن شروع شده. البته زمانی که سال تمام شد و آن قضیه کامپیوتری YK رخ داد، یادم می‌آید که به کرات به آغاز قرن هم در رسانه‌های مختلف اشاره می‌شد. ولی بگذریم. امیر کیان‌پور، پژوهشگر فلسفه در مطلبی با عنوان "قرن ناتمام چهاردهم"، اینچنین توضیح داده: زیرا پایان قرن "نقطه عطفی نمادین برای پشت سرگذاشتن انبوه مصیبت‌ها و امکانی برای امیدواری" است. اما مرکز تقویم موسسه ژیوفیزیک ایران با یک اطلاعیه این امید‌ها را نقش بر آب کرد: "معنای قرن یا سده، یکصد سال است. هر تقویم یک مبد دارد و در عرف اولین سال هر تقویم سال یک محسوب می‌شود". اما آیا ناچاریم این حکم را بپذیریم؟ خیر. دو استدلال وجود دارد که در صحت این حکم تشکیک می کند. تاریخ از نیستی یعنی از صفر آغاز می‌شود و نه از یک. کنش تاسیس تاریخ در مورد تقویم ما هجرت پیامبر اسلام در وضعیت آغازین "صفر" رخ میدهد بنابراین قرن را باید از نقطه صفر آن شمرد و نه یک. به این تعبیر توجیه کافی برای "جشن" گرفتن آغاز قرن جدید در ابتدای سال وجود دارد. قرن نه از صفر و نه از یک تقویم بلکه از یک رخداد آغاز میشود و به یک رخداد ختم. قرن چهاردهم برای ما ایرانی‌ها از سال با امضای فرمان مشروطه آغاز می‌شود تصمیم‌گیری در مورد نقطه نمادین پایان آن، اما چندان ساده نیست. در نهایت شما هستید که تعیین می‌کنید دوران نو برایتان از چه زمانی آغاز می‌شود. منبع: