وقتی خانمی پس از انجام بررسی‌های تشخیصی متوجه می‌شود مبتلا به آندومتریوز است، تصور می‌کند دیگر نمی‌تواند بچه‌دار شود. در حالی که این باوری نادرست است و بخش عمده‌ای از زنان مبتلا به بیماری می‌توانند صاحب فرزند شوند. البته این بیماری یکی از بیماری‌های شایع زنان در سنین باروری است که سبب درد شدید و در مواردی هم نازایی به‌دلیل ایجاد چسبندگی لگن ولوله‌های تخمدانی و کم شدن ذخیره تخمدان‌ها می‌شود. اما با مراجعه به‌موقع به کلینیک‌های درمان ناباروری این بیماری قابل درمان است. ما در اینجا به چند سوال مهم که درباره بارداری با وجود آندومتریوز که ممکن است برای شما پیش بیاید پاسخ داده ایم. آندومتریوز درصد زنان را در سنین باروری درگیر می‌کند. در افراد علامت‌دار که ارجاع می‌شوند این میزان خیلی بیشتر بوده و این بیماری تا درصد در زنان با مشکل نازایی و تا درصد در زنان با درد‌های لگنی تشخیص داده می‌شود. نداشتن زایمان، تماس طولانی‌مدت با استروژن (شروع چرخه‌های قاعدگی قبل از تا سالگی یا یایسگی دیرتر) ، چرخه‌های قاعدگی کوتاه‌تر (کمتر از روز) ، خونریزی‌های قاعدگی سنگین، مسدود بودن خروجی اندام تناسلی و قد بلند و شاخص توده بدنی پایین‌تر زنان با آندومتریوز از مواردی است که با افزایش خطر آندومتریوز همراه است. همچنین زنان با آندومتریوز در سنین باروری با درد‌های لگن (به‌خصوص در زمان قاعدگی ودرد هنگام رابطه زناشویی) ، نازایی یا یک توده لگنی ممکن است مراجعه کنند. علایم کمتر شایع آندومتریوز، شامل علایم روده‌ای و مثانه‌ای (سوزش ادراری و درد موقع اجابت مزاج) ، خونریزی‌های رحمی غیرطبیعی و خستگی مزمن می‌شود. برخی عوارض آندومتریوز شامل ازبین‌رفتن ذخیره تخمدان‌ها می‌شود که با ایجاد آندومتریوز تخمدانی یا کیست‌های اندومتریوما ایجاد و منجر به ناباروری می‌شود. جالب است بدانید در طول بارداری به احتمال زیاد، ضایعات آندومتریوز ناپدید می‌شوند یا شرایط بهتری برایشان ایجاد می‌شود. زیرا تغییرات در بافت آندومتریوز، مشابه بافت طبیعی بدن و به‌دنبال تغییرات هورمونی در این دوران به‌وجود می‌آید. به این پدیده دسی دوالیزه شدن ضایعات آندومتریوزی گفته می‌شود. اما این پدیده باعث نمی‌شود این ضایعات به‌طور کامل غیرفعال شوند، اما به احتمال زیاد شرایط‌شان در طول بارداری بهتر می‌شود. البته گزارشات موردی هم در ارتباط با عوارض آندومتریوز در دوران بارداری مانند سوراخ‌شدگی روده، خونریزی داخل شکم و لگن، آپاندیسیت حاد، پارگی یا عفونت کیست آندومتریوما ارایه شده است. مکانیسم احتمالی رحم در حال بزرگ شدن باعث کشیدگی چسبندگی‌هایی می‌شود که در رحم خانم‌های مبتلا به آندومتریوز وجود دارد. به همین دلیل، افزایش ازهم‌گسستگی بافتی و التهابی و همین‌طور تغییراتی در دیواره‌های عروقی را ممکن است در این افراد ببینیم. اما این حوادث نادر هستند و مراقبت‌های خاص اضافی برای باردارانی که سابقه آندومتنریوز دارند، توصیه نمی‌شود. بله آندومتریوز در مواردی تاثیر منفی بر نتایج بارداری به‌خصوص با افزایش ریسک زایمان زودرس دارد. همچنین ممکن است در مواردی با خطرمسمومیت بارداری، سزارین، سقط، حاملگی خارج رحمی، جفت سرراهی، خونریزی بعد از زایمان و زایمان زودرس همراه باشد. مطالعات جدید هم تایید می‌کند خطر سقط و تولد نوزاد نارس در خانم‌هایی که آندومتریوز دارند افزایش می‌یابد. اما مکانیسم پشت آن‌ها هنوز شناسایی نشده است. به‌نظر می‌آید در خانم‌های دچار آندومتریوز نسبت به خانم‌هایی که سابقه آندومتریوز ندارند نیازی به کار یا بررسی اضافه نیست. در صورت تشخیص به‌موقع می‌توان از درد و ناراحتی بیماران علامت‌دار با درمان‌های دارویی و جراحی کاست. این بیماری با کمک به بارداری به موقع یا راه‌های حفظ باروری شامل انجماد تخمک وانجماد جنین کنترل می‌شود. آندومتریوز برای برخی زنان، بیماری بدون علامت است و به صورت یک یافته تصادفی در زمان جراحی یا تصویربرداری به دلایل دیگر کشف می‌شود. تشخیص براساس شرح حال و معاینه بالینی و تصویربرداری و جراحی است. تشخیص قطعی نیز از طریق مشاهده تغییرات بافت‌شناسی در نسوج به دست آمده از راه جراحی است. درمان مبتلایان با توجه به علایم و شدت آن‌ها و سن بیماران و محل ضایعات آندومتریوزی و این‌که آیا خواهان باروری هستند یا خیر، از درمان‌های دارویی متعدد تا درمان جراحی متفاوت است. اگر زودتر تشخیص دهیم، می‌توانیم برای رفع درد‌های لگنی و حفظ باروری اقداماتی انجام دهیم. اما اصولا درمان قطعی آندومتریوز شامل خارج‌کردن رحم و تخمدان می‌شود و برحسب شرایط بیمار برای کنترل بیماری می‌توان از دارو‌ها یا جراحی خارج کردن ندول‌های آندومتریوزی و پاکسازی حفره لگن از چسبندگی و ضایعات آندومتریوزی استفاده کرد. افرادی که سابقه آندومتریوز دارند در صورتی که قصد بارداری دارند زودتر به پزشک مراجعه کنند تا بررسی لازم از نظر ذخیره تخمدان‌ها و کارآمدی لوله‌ها در آن‌ها صورت گرفته و در صورت لزوم درمان موثر برای باردارشدن انجام شود. منبع: روزنامه جام جم