عطرهای خاص و منحصر به فرد عطرهایی هستند که در دسته آثار هنری بویایی دسته بندی می‌شوند و برخلاف دیگر عطرها برای تولید انبوه کارخانه‌ای و یک بازار گسترده مصرف طراحی نشده‌اند و تولید محدود و مشتریان خاصی دارند. هر برندی و منحصر به فرد تولید نمی‌کند و تعداد محدودی خانه عطر این کار را بر عهده دارند و هدف آن‌ها از این کار، حرکت در خلاف جهت مدرن سازی و صنعتی سازی تولید عطر و ساخت عطرهای باکیفیت به سبک گذشته است. عطرهای خاص در حجم‌های بسیار کوچک عرضه می‌شوند و حاوی روغن‌های طبیعی و کمیاب از سراسر جهان هستند، بیشتر این عطرها با دست ساخته می‌شوند و در ساخت آن‌ها از عطرسازان ماهر کمک گرفته می‌شود تا یک اثر هنری ناب خلق شود. در این مقاله درباره تاریخچه این نوع عطر و تفاوت‌های آن با دیگر عطرها و فرآیند ساخت آن‌ها مطالبی را بیان خواهیم نمود. بیشتر مردم فکر می‌کنند عطرهای منحصر به فرد امروزی نوعی ترند جدید هستند که در دوره جدید باب شده‌اند اما تاریخچه این نوع عطرها به صدها سال قبل بازمی‌گردد. پادشاهان و ملکه‌ها در گذشته عطرسازان مخصوص خود را داشتند که برای آن‌ها عطر خاص و شاخصی تولید می‌کردند پس می‌توان گفت تاریخچه عطرهای منحصر به فرد به این زمان بازمی‌گردد. این عطرها آثاری هنری و ارزشمند تلقی می‌شدند که به دست ماهرترین و باتجربه‌ترین کارشناسان عطر تهیه و تولید می‌شدند بنابراین پیش از آن که برندهای مطرح امروزی به تولید صنعتی عطر اقدام کنند عطرهای خاص وجود داشته‌اند و توسط اشراف و خانواده‌های سلطنتی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. گفته می‌شود ملکه الیزابت اول و ملکه ویکتوریا از طرفداران پروپاقرص این نوع عطرها بوده‌اند. طبق اعلام بنیاد فی فی ( The Fragrance Foundation , FiFi ) عطرها به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند، دسته اول عطرهای دیزاینری Designer Perfumes را شامل می‌شوند یعنی عطرهای که برند خود را دارند و بیشتر مردم هم آن‌ها را می‌شناسند. دسته دوم این تقسیم بندی هم به عطرهای منحصر به فرد یا Niche Perfumes تعلق دارد. اما چطور می‌توان تشخیص داد که هر عطری به کدام دسته تعلق دارد؟ این دو دسته چه تفاوت‌هایی با هم دارند؟ فاکتور تعیین کننده در این دسته بندی، توزیع عطر است. اگر عطری در مغازه‌ها و فروشگاه‌های بزرگ عطر به فروش برسد در دسته اول قرار می‌گیرد (اما ممکن است در این مورد استثناهایی هم وجود داشته باشد و ممکن است برخی عطرهای منحصر به فرد هم به تعداد و مدت محدودی در فروشگاه‌های عطر بزرگ به فروش برسند) اما به طور کلی پیدا کردن کار ساده‌ای نیست چون آن‌ها در تعداد بسیار محدودی تولید می‌شوند و بسیار بعید است که بتوانید آن‌ها را در فروشگاه‌های عطر و لوازم آرایشی معمولی پیدا کنید. برای پیدا کردن چنین عطرهایی باید به فروشگاه‌ها یا بوتیک‌های سطح بالا سر بزنید و یا برای اطمینان بیشتر از فروشگاه‌های آنلاین آن برند خرید خود را انجام دهید. مورد دیگری که تفاوت عطرهای معمولی را با یک عطر خاص آشکار می‌کند قیمت آن است. عطرهای منحصر به فرد قیمت منحصر به فردی هم دارند و در خیابان‌ها نمی‌توان بوی این عطرها را بر تن مردم عادی استشمام کرد (در بهترین حالت بوی برترین و گران‌ترین عطرهای دسته اول به مشام می‌رسد) اما حقیقت این است که این عطرها به اندازه قیمت بالای خود ارزش دارند چون کیفیت بسیار بالا، ماندگاری فوق‌العاده و سطح و کلاس بالایی دارند و با استفاده از آن‌ها بوی عطر شما به هیچ کس دیگری شبیه نخواهد بود در حالی که با عطرهای مارک دار این اتفاق نخواهد افتاد. البته این نوع عطرها هم مزایای خود را دارند، بوی دلپذیری دارند و به راحتی و با قیمت مناسب‌تری در مغازه‌ها یافت می‌شوندویژگی خاص عطرهای منحصر به فرد، تولید محدود و در مقیاس کوچک است. این ویژگی در کنار کیفیت بالا، این عطرها را بسیار جذاب و استثنایی کرده‌است. اما فرآیند تولید این عطرها هم با عطرهای صنعتی معمول تفاوت دارد و جالب است بدانید که فرآیند طراحی و ساخت برخی از این عطرها ممکن است تا ده سال هم به طول انجامد چون طراح عطر می‌خواهد به بهترین ترکیب ممکن دست پیدا کند و برای این منظور هزاران ترکیب مختلف را امتحان می‌کند تا به نتیجه مطلوب برسد. از این جهت است که عطرهای منحصر به فرد همیشه با آثار هنری مقایسه می‌شوند و نتیجه فرآیند آن یک شاهکار هنری است. علاوه بر این خانه‌های عطر همیشه از بهترین مواد اولیه استفاده می‌کنند و به قیمت آن‌ها توجهی ندارند کاهش هزینه (به آن شکلی که در عطرهای صنعتی رایج است) در تولید آن‌ها بی معنی است. برخلاف عطرهای صنعتی و مارک‌دار، تولید کنندگان عطرهای خاص توجهی به بسته بندی زیبا و تبلیغات ندارند چون تنها چیزی که اهمیت دارد محتویات داخل بطری است. علاوه بر این آن‌ها از مواد معطر در بالاترین غلظت استفاده می‌کنند و به همین دلیل است که بوی این عطرها بسیار قوی و ماندگار است و به خاطره ای فراموش نشدنی تبدیل می‌شود. با وجود گسترش تولید عطرهای صنعتی از برندهای معروف، تولید عطرهای خاص و منحصر به فرد همچنان ادامه دارد و حتی در سال‌های اخیر افزایش هم داشته و خانه‌های عطر جدیدی هم به تولید دستی و هنرمندانه عطر روی آورده‌اند. این مساله از جنبه زیست محیطی هم مورد توجه بوده است چون تولید دستی و محدود عطر بر خلاف تولید انبوه و صنعتی کمترین آسیب را به محیط زیست وارد می‌کند و از این جهت می‌توان آینده‌ای روشن برای این نوع از عطرها درنظر گرفت و به زودی شاهد خواهیم بود که فروشگاه‌ها و مغازه‌های عطرفروشی بیشتری، این نوع عطرها را ارایه کرده و تجارت عطرهای منحصر به فرد در دوران معاصر را گسترش دهند. در ادامه چند نمونه از برترین و شناخته شده‌ترین برندهای عطرهای خاص و منحصر به فرد در جهان را معرفی می‌کنیم. البته تعداد این خانه‌های عطر بسیار بیش از این موارد است که ذکر همه آن‌ها در یک مقاله ممکن نیست. این برند یکی از خانه‌های مد معروف فرانسوی است که تولید عطر خاص را بسیار جدی و به بهترین شکل انجام می‌دهد و همه فرآیندهای آن از تولید و ساخت عطر گرفته تا بسته بندی در فرانسه و با دست انجام می‌گیرد. پرفروش‌ترین عطرهای این برند عبارتند از: Eau d ' HadrienPetite Ch rieRose PomponL ' Ile au Th Un Matin d ' Orage این خانه عطر ایتالیایی تاریخچه بلند بالایی دارد و نماد زندگی لوکس از نوع ایتالیایی است. این عطر از دهه بین سلبریتی‌ها بسیار محبوب شد و اکنون هم ستارگان سینما مثل کوین کاستنر و شارن استون از آن استفاده می‌کنند. پرفروش‌ترین عطرهای این برند عبارتند از: ColoniaRosa NobileBlu Mediterraneo MandorloColonia OudIntensa خانه مد کرید تاریخچه‌ای طولانی در میان برندهای عطر خاص دارد و خانواده‌های سلطنتی جزو مشتریان آن بوده‌اند از جمله ملکه ویکتوریای انگلستان. این برند در اوایل قرن هجدهم در بریتانیا تاسیس شده و امروز به صورت یک تجارت خانوادگی اداره می‌شود و کلیه فرآیندهای آن با دست انجام می‌شود. پرفروش‌ترین عطرهای این برند عبارتند از: Cedre BlancCitrus BigarradeCreed AventusGreen ValleyRoyal ServiceJasmal علاقمندان به فشن حتما با این برند فرانسوی لباس آشنایی دارند، این برند توسط طراح ژاپنی ری کاواکوپر تاسیس شده است و از عناصر ضد مد در طراحی‌های خود استفاده می‌کنند. خانه عطر این برند در سال تاسیس شده که به خاطر رایحه‌های غیرمعمول و عجیب خود شهرت دارد. پرفروش‌ترین عطرهای این برند عبارتند از: AmazingreenComme Des GarsonsComme Des Garcons WonderwoodOdeur این برند عطر توسط معمار مکزیتی کارلوس اوبر تاسیس شده که کار طراحی داخلی برند رالف لورن را به عهده داشته است. این خانه مد در نیویورک قرار دارد و جزو محبوب‌ترین و پرفروش‌ترین‌ها در جهان است. پرفروش‌ترین عطرهای این برند عبارتند از: AleksandrAnima DulcisBoutonni re no . NANBANThe Architects Club این خانه عطر در سال در عمان توسط اعضای خاندان سلطنتی عمان تاسیس شد. در تولید عطرهای این برند از کمیاب‌ترین و لوکس‌ترین مواد اولیه استفاده می‌شود و هدف آن معرفی سنت عطرسازی عربی به جهان است. پرفروش‌ترین عطرهای این برند عبارتند از: Amouage TributeAmoyage Amouage HomageAmouage InterludeAmouage Amouage EpicAmouage Interlude این برند تولید گران‌ترین عطر جهان را در کارنامه خود دارد و از این حیث بی‌رقیب است. عطرهای این برند را تنها در خاص‌ترین بوتیک‌های جهان مثل هارودز لندن یا برگدورف گودمن می‌توانید پیدا کنید. پرفروش‌ترین عطرهای این برند عبارتند از: Clive Christian NoClive Christian Clive Christian XClive Christian LClive Christian VClive Christian C مجله قرمز