ویروس نیپا (نام علمی: Nipah virus ) نام یک گونه از سرده هنیپاویروس است. نام علمی این ویروس Nipah henipavirus است، که از طریق خفاش‌ها منتقل می‌شود و باعث ایجاد عفونت ویروسی نیپا می‌شود. این بیماری دارای نرخ مرگ بالایی است. بیماری ناشی از ویروس نیپا چندین مرتبه در جنوب و جنوب شرقی آسیا شایع شده‌است. این ویروس که در سال در مالزی و سنگاپور کشف شد، بین تا درصد عامل مرگ است و هزاران کیلومتر در بنگلادش و هند گسترش یافته‌است، اما هیچ دارو یا واکسنی علیه آن وجود ندارد. ا فرین B و B گیرنده‌های اصلی ویروس نیپا هستند. انواع ا فرین توزیع پیچیده‌ای در سرتاسر بدن دارند درحالیکه نوع B بیان زیادی در زیرنواحی مغز جلویی دارداین ویروس برای اولین بار از خفاشی به نام روباه پرنده لیل ( Pteropus lylei ) در کامبوج جدا شد. RNA ویروسی در بزاق و ادرار این خفاش و خفاش برگ‌گرد ( Hipposideros larvatus ) در تایلند پیدا شد. عفونت ویروسی در نمونه‌های محیطی آغشته به ادرار خفاش و میوه‌های خورده شده در مالزی نیز جدا شده‌است. آنتی‌بادی‌های هنیاویروس در خفاش‌ها میوه‌خوار در ماداگاسکار ( Pteropus rufus , Eidolon dupreanum ) و غنا ( Eidolon helvum ) نیز یافت شده که نشان از توزیع جغرافیای گسترده ویروس دارد. از می هیچ عفونت انسانی یا مربوط به سایر گونه‌ها در کامبوج، تایلند و آفریقا گزارش نشده‌است. طی اولین شیوع ویروس نیپا در مالزی که قسمت‌هایی از سنگاپور را نیز درگیر کرد، بیشتر افراد مبتلا به عفونت در نتیجه تماس مستقیم با خوک‌های بیمار یا بافت‌های آلوده آن‌ها مبتلا شده بودند. به نظر می‌رسد که انتقال از طریق تماس محافظت‌نشده با ترشحات خوک یا بافت آلوده حیوانات بیمار انجام پذیرفته بود. در موارد بعدی شیوع در بنگلادش و هند مصرف میوه و فراورده‌های میوه‌ای آلوده (شربت درخت نخل) به ادرار یا بزاق خفاش میوه‌خوار سبب همه‌گیری شد. انتقال انسان به انسان نیز در میان خانواده و افراد نزدیک به فرد آلوده گزارش شده‌است. عفونت‌های انسانی طیفی از عفونت بی‌نشانه تا عفونت شدید تنفسی، صرع و آماس کشنده مغزی را در برمی‌گیرد. علایم ابتدایی در افراد آلوده مثل سردرد، بدن‌درد، تب و تهوع و گلو درد را شامل می‌شود. این علایم در مراحل بعدی با گیجی، خستگی، کاهش هشیاری و علایم عصبی نشان‌دهنده آماس مغزی همراه می‌شود. برخی افراد ذات‌الریه یا مشکلات حاد تنفسی را نیز ممکن است تجربه کنند. در موراد شدید آماس مغزی یا صرع، بیمار ممکن است ظرف تا ساعت وارد کما شود. معمولا به این بیماری عفونت "زونوتیک" گفته می‌شود و در حیوانات قابل مشاهده است. بیماری همچنین از خفاش و خوک به انسان منتقل می‌شود، البته این ویروس از انسان به انسان هم قابل انتقال است. پزشکان اعلام کرده اند اگر کنترل این ویروس به خوبی انجام نشود امکان دارد به شهر‌های دیگر از جمله مومبای پایتخت تجاری هند برسد. تب شدید، سردرد و حالت تهوع از علایم ابتلا به این ویروس است. واکسن مخصوص برای پیشگیری از این بیماری هنوز کشف نشده است. حالت تهوع و رفتار‌های غیرطبیعی از علایم ابتلا به ویروس نیپا به شمار می‌رود. این ویروس نخستین بار در سال میلادی در منطقه "کامیون سون نیپا" در مالزی مشاهده شد و به نام آن منطقه (نیپا) نامگذاری شده است. شیوع این ویروس سال و در ایالت بنگال غربی در شمال غربی هند گزارش شده است. مقامات بهداشتی از مردم خواسته اند از تماس با خوک و حضور در اماکنی که خفاش وجود دارد خودداری کنند. دوره نهفتگی بیماری تا روز است، اما مواردی تا روز نیز گزارش شده‌است. اکثریت افراد مبتلا به‌طور کامل بازیابی می‌شوند در حالیکه در بعضی موارد آماس مغزی، بیمار ممکن است عود کردن برخی علایم را مجددا تجربه نماید. نرخ مرگ‌ومیر ویروس نیپا بین تا درصد گزارش شده‌است که بر اساس مراقبت‌های پزشکی و نظارتی محل شیوع متفاوت است. تاکنون دارو یا واکسنی که مخصوص عفونت ویروس نیپا باشد تولید نشده‌است. سازمان جهانی بهداشت ویروس نیپا را جزو بیماری‌های در اولویت برای تحقیق و توسعه واکسن قرار داده‌است. سازمان بهداشت جهانی درباره احتمال شیوع یک اپیدمی جدید بر اثر ویروس"نیپا" هشدار داده و خواستار جلوگیری از ورود خفاش‌های موسوم به"روباه‌های پرنده" به نخلستان‌ها و شستشوی دقیق میوه‌ها برای پیشگیری از شیوع این ویروس شده است. این سازمان قبلا هشدار داده بود که ویروس تب نیل غربی که در برابر آنتی بیوتیک‌ها مقاوم است، می‌تواند به سرعت بشریت را نابود کند. آنتونی فایوچی متخصص بیماری‌های عفونی در ایالات متحده، روز جمعه بیان کرد: ظهور انواع جدید ویروس کرونا در نتیجه جهش ها، باید زنگ خطری برای آمریکا باشد. فایوچی در یک کنفرانس مطبوعاتی در کاخ سفید در مورد آخرین تحولات مربوط به ویروس کرونا گفت: جهش‌های مختلف"پیامد‌های بالینی" دارد که باید برطرف شود. او افزود: این یک هشدار برای همه ماست، ما همچنان شاهد جهش‌های جدید خواهیم بود، بنابراین باید هوشمند باشیم تا بتوانیم به راحتی سازگار شویم و واکسن‌هایی را تهیه کنیم که برای همه گونه‌ها مفید باشد. اپیدمی بعدی برابر قوی‌تر از کروناستبیل گیتس بنیانگذار شرکت"مایکروسافت" نیز معتقد است اپیدمی بعدی که جهان با آن روبرو خواهد شد، برابر قوی‌تر از ویروس کروناست. گیتس می‌گوید: "ما برای اپیدمی بعدی آماده نیستیم. امیدوارم که این وضعیت بعد از دو سال تغییر کند. در این مدت کار‌های زیادی می‌توان انجام داد از جمله (تولید) واکسن، آزمایش، دارو، اپیدمیولوژی و نظارت. "بنیانگذار مایکروسافت با اشاره به اینکه قطعا صبر مردم به ویژه کسانی که در شرایط دشوارتری زندگی می‌کنند و نمی‌توانند تحصیل فرزندان خود را از راه دور تضمین کنند رو به اتمام است، افزود: بازگشت به زندگی عادی حداقل یک سال زمان نیاز دارد. رسانه‌های هند روز سه شنبه گزارش دادند، از زمان آغاز شیوع این بیماری ناشناخته که مغز را درگیر می‌کند دولت در بسیاری از مناطق ایالت کرالا در جنوب غرب هند وضعیت هشدار اعلام کرده و نیرو‌های بهداشتی در آماده باش کامل به سر می‌برند. در بسیاری مناطق که در معرض این ویروس کشنده قرار دارند مدارس تعطیل و امتحانات به تعویق افتاده است. تا کنون مورد ابتلا به این بیماری گزارش شده است که تن از مبتلایان جان خود را از دست داده اند. نحوه دقیق عملکرد این ویروس در بدن انسان که موجب عفونت در مغز می‌شود، هنوز کاملا مشخص نیست و هیچ درمان قطعی نیز برای آن وجود ندارد با وجود این پزشکان هندی مستقر در دانشگاه‌های شهر پونای این کشور با تشکیل تیم تحقیقاتی اضطراری اخیرا به راه حل‌هایی برای کاهش خطر مرگ بیماران حامل این ویروس دست یافته اند. آن‌ها با مشاهده آزمایشگاهی رشد و عملکرد این ویروس بسیار کشنده به این نتیجه رسیده اند که دارو‌های مورد استفاده در درمان هپاتیت سی می‌تواند در کاهش نرخ و میر موثر باشد. در عین حال، پزشکان بر این باورند که هیچ دارویی برای درمان این بیماری کشف یا ساخته نشده است. بیماری ناشی از ویروس نیپا بسیار نادر است، اما شیوع آن سریع و واگیردار است. این ویروس در انسان به سرعت خود را به مغز رسانده و علاوه بر ایجاد عفونت و دیگر آسیب‌های بدنی تاثیرات شدید روانی مانند توهم و عدم تعادل روحی فرد می‌شود. سازمان جهانی بهداشت تحقیق بر روی بیماری ناشی از ویروس نیپا را از اولویت بسیار اضطراری محققان در جهان اعلام کرده است. معمولا به این بیماری عفونت "زونوتیک" گفته می‌شود و در حیوانات قابل مشاهده است. بیماری همچنین از خفاش و خوک به انسان منتقل می‌شود، البته این ویروس از انسان به انسان هم قابل انتقال است. این درحالی است که از ایالت‌های مجاور خواسته شده است تا مسافرانی که از کرلا وارد سایر مناطق می‌شوند را کنترل کنند. پزشکان اعلام کرده اند اگر کنترل این ویروس به خوبی انجام نشود امکان دارد به شهر‌های دیگر از جمله مومبای پایتخت تجاری هند برسد. تب شدید، سردرد و حالت تهوع از علایم ابتلا به این ویروس است. واکسن مخصوص برای پیشگیری از این بیماری هنوز کشف نشده است. حالت تهوع و رفتار‌های غیرطبیعی از علایم ابتلا به ویروس نیپا به شمار می‌رود. اگر بیماری به مغز سرایت کند احتمال مرگ و میر، به بیش از درصد افزایش خواهد یافت.