سرتان به‌شدت می‌خارد و ذرات سفیدی شبیه شوره روی سرتان می‌بینید که به‌راحتی شوره از موهایتان جدا نمی‌شوند؟ با این علایم احتمالا به شپش آلوده شده‌اید. روش‌های مختلفی برای مقابله با این مشکل آزاردهنده وجود دارد. دارو‌های نسخه‌ای ممکن است سمی باشند و درمان‌های بدون نسخه نیز ممکن است موثر واقع نشوند. پس برای درمان شپش سر باید چه کار کنید؟ مشکل اصلی در رابطه با از بین بردن شپش مو آن است که شپش‌ها نسبت به دارو‌های بدون نسخه مقاوم شده‌اند. درمان‌های طبیعی نیز می‌توانند به خلاص شدن از شر شپش کمک کنند، اما به‌اندازه‌ی درمان‌های تجاری مورد مطالعه قرار نمی‌گیرند. در این مطلب انواع دارو‌های خانگی، بدون نسخه و نسخه‌ای را که برای درمان شپش سر به‌کار می‌روند، به شما معرفی می‌کنیم. بهتر است چند مورد از آن‌ها را امتحان کنید تا ببینید کدام یک برای‌تان مناسب‌تر است. شپش سر، یک عارضه‌ی معمول است و نشان‌دهنده‌ی عدم رعایت بهداشت نیست به‌طوری‌که در کشوری مانند امریکا هرسال حدود شش تا دوازده میلیون کودک به شپش سر مبتلا می‌شوند. شپش سر، حشره بدون بالی است که فقط / میلی‌متر طول دارد این حشره نزدیک به پوست سر زندگی و تخم‌گذاری می‌کند. تخم‌های شپش نیت یا ر شک نامیده می‌شود. شپش‌های سر برای زنده ماندن به خون پوست سر نیاز دارند، به همین دلیل است که پس از جدا شدن از سر فرد مبتلا فقط برای مدت کوتاهی زنده می‌مانند. هرچند آلودگی به شپش سر ممکن است برای هرکسی صرف‌نظر از سن و جنسیت اتفاق بیفتد، اما در میان کودکان سه تا چهارده سال شایع‌تر است. شپش به‌راحتی از طریق تماس با مو، برس، شانه، لباس یا ملافه‌ی آلوده از شخصی به شخص دیگر منتقل می‌شود. علایم شایع شپش سر عبارتند از: خارش شدید پوست سر، احساس آنکه چیزی روی پوست سر راه می‌رود و گاهی اوقات برجستگی‌های قرمز روی پوست سر. شپش‌ها لزوما به دلیل عدم رعایت بهداشت یا شستشوی نامناسب سر ایجاد نمی‌شوند و همه افراد حتی کسانی که به بهداشت موی سر خود اهمیت بسیار زیادی می‌دهند می‌توانند با این مشکل مواجه شوند. اصلی‌ترین دلیل ابتلا به شپش سر تماس با فرد آلوده است با توجه به این موضوع شپش‌ها می‌توانند به دو صورت مستقیم یا غیرمستقیم به پوست سر افراد منتقل شوند. در روش انتقال مستقیم سر افراد باید در نزدیکی یکدیگر قرار گرفته باشد چراکه شپش‌ها قابلیت پرواز یا پرش ندارند، اما می‌توانند بر روی تار‌های مو بخزند و از شخصی به شخص دیگر منتقل شوند. البته تماس مستقیم با فرد آلوده در میهمانی‌ها، محل کار، مدرسه یا در طول فعالیت‌های ورزشی نیز می‌تواند باعث انتقال این حشره شود. پوشیدن لباس‌های آلوده شخص مبتلا مانند روسری، کلاه، کت، اکسسوری‌های مو و استفاده از شانه، برس و حوله آلوده نیز می‌تواند باعث انتقال شپش سر شود. استفاده از هدفون مشترک یکی دیگر از راه‌های انتقال این حشره ریز و موذی است. در کنار این‌ها خوابیدن بر روی تخت و کاناپه‌ای که قبلا شخص آلوده بر روی آن‌ها خوابیده است و استفاده از بالش و ملحفه او می‌تواند باعث انتقال شپش سر شود. در روش انتقال مستقیم احتمال انتقال بسیار کمتر است، اما غیرممکن نیست. قرار گرفتن لباس‌های فرد آلوده در کنار سایر لباس‌ها بر روی رخت‌آویز می‌تواند از دلایل انتقال شپش باشد. با توجه به این موضوع معمولا در مهدکودک‌ها یا محیط‌های کار که لباس‌های افراد بر روی یک چوب لباسی قرار می‌گیرد احتمال انتقال این حشره به سایر افراد بیشتر است. شپش سر معمولا زمانی رخ می‌دهد که شپش‌های بالغ از سر یک فرد به سر فرد دیگر منتقل می‌شوند، این موضوع زمانی رخ می‌دهد که سر افراد به هم نزدیک باشد. شیوع این مسیله در کودکان بیشتر است و در مهدکودک‌ها و کودکستان‌ها احتمال اینکه کودکان شپش را به یکدیگر منتقل کنند بیشتر است. بزرگسالان و کودکان به یک میزان در معرض شپش سر هستند و میزان ابتلای آن‌ها به این مشکل ربط زیادی به نوع موی سر یا بهداشت شخصی آن‌ها ندارد. شپش سر می‌تواند در سر افراد مختلف به راحتی زندگی کند و این موضوع به دفعات حمام یا حمام نکردن ربطی ندارد. خبر بد این است که، پاسخ این سوال بله است. یعنی ممکن است وجود حشراتی که از خانواده انگل هستند و گزیدگی مو‌های شما توسط آن‌ها سبب ریزش مو شود پس نباید از کنار این مسیله ساده گذشت. شپش سر می‌تواند سفید، قهوه‌ای یا سیاه باشد. بعضی از انواع شپش نیمه شفاف هستند و در صورتی که به تازگی تغذیه کرده باشند، قرمز رنگ خواهند بود. اندازه شپش سر بالغ معمولا به دو تا سه میلی متر می‌رسد. پای شپش‌ها معمولا پنجه دارد، تا بدین ترتیب شپش‌ها به سادگی قادر به چسبیدن و جابجایی بر روی مو باشند. شپش‌های نابالغ نیز کاملا شبیه انواع بالغ هستند، اما رنگ روشن تری دارند و ابعاد آن‌ها نیز کوچکتر است. شپش‌های نابالغ کوچک حداقل یک میلی متر هستند. ابعاد تخم شپش (رشک) معمولا به صورت . در . میلی متر است و به خوبی به رشته‌های مو چسبیده هستند. این تخم‌ها معمولا ظاهری زرد رنگ دارند و پیش از باز شدن نیمه شفاف هستند و پس از باز شدن به رنگ سفید کاغذی در می‌آیند. هر تخم دریچه‌ای دارد که در زمان باز شدن جدا می‌شود. اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان به شپش سر مبتلا شدید، باید فورا اقدامات لازم را برای برطرف کردن این مشکل انجام دهید. کندن تخم‌های شپش از مو و شانه زدن مو‌ها با شانه‌ی ضدشپش (شانه‌ی نیت) بسیار مفید است. اما این روش‌ها معمولا زمان‌بر هستند و هنگامی واقعا موثر واقع می‌شوند که در همان مراحل ابتدایی شپش سر متوجه آن شوید. در ادامه با چند مورد از بهترین درمان‌های طبیعی، دارو‌های نسخه‌ای و درمان‌های بدون نیاز به نسخه برای از بین بردن شپش‌ها آشنا می‌شوید. این روش، اصلی برای خلاص شدن از شر شپش‌های سر است که باید آن را همراه سایر درمان‌ها انجام بدهید. اول از همه باید با یک شانه‌ی مخصوص ضدشپش که می‌توانید از داروخانه تهیه کنید، مو‌ها را شانه بزنید تا شپش‌ها و تخم‌های شپش جدا شوند. آلبانو کروچه، مالک یک سالن تخصصی شپش‌ز دایی، چند سال قبل و پیش از افتتاح این سالن مجبور بود برای جدا کردن تخم‌های شپش از سر کودکانش ساعت‌ها وقت بگذارد و این کار را با دست‌هایش انجام بدهد، اما این روز‌ها از یک شانه‌ی فلزی دندانه‌ریز استفاده می‌کند. او می‌گوید: "این روش بسیار سریع‌تر و تمیزتر است". او پس از شانه زدن مو‌ها از یک چراغ ذره‌بین‌دار برای پیدا کردن و جدا کردن شپش‌های باقی‌مانده استفاده می‌کند. او می‌گوید: "مهم نیست که از چه نوع محصول شپش‌ک شی استفاده می‌کنید شانه زدن مو‌ها با شانه‌ی ضدشپش مهم‌ترین کار است. " او ت کید می‌کند تا زمانی که حتی یک تخم شپش در موهایتان وجود داشته باشد، نمی‌توانید از شر آن‌ها خلاص شوید. سرکه درمان بسیار آسان و موثری برای از بین بردن شپش سر است. میزان بالای اسید استیک موجود در سرکه می‌تواند شپش‌های سر را با موفقیت نابود کند. به‌علاوه، سرکه به حل کردن تخم‌های شپش مرده نیز کمک می‌کند. مقادیر مساوی از سرکه و روغن معدنی را با هم مخلوط کنید. این مخلوط را قبل از رفتن به رختخواب به پوست سر و مویتان بمالید. سر و موهایتان را با کلاه حمام بپوشانید و بگذارید تمام شب روی سرتان بماند. صبح روز بعد موهایتان را با شامپو بشویید. روش دیگر این است که سرکه را با مقدار مساوی آب رقیق کنید و از این محلول برای آبکشی مو‌های تازه‌شسته‌تان استفاده کنید. اجازه دهید ده دقیقه روی موهایتان بماند، سپس دوباره موها را با آب بشویید. یکی از این دو روش را به‌مدت دو ماه، دو یا سه بار در هفته تکرار کنید و پس از استفاده از این درمان، موهایتان را به‌طور کامل با یک شانه‌ی ضدشپش شانه بزنید. یکی دیگر از درمان‌های خانگی محبوب برای شپش سر مایونز است. مایونز می‌تواند این هیولا‌های کوچک را با موفقیت خفه کند و در نهایت آن‌ها را بک شد. دپارتمان بهداشت مینه‌سوتا نیز استفاده از مایونز را روش قابل قبولی برای درمان شپش سر معرفی کرده است. موهایتان را کاملا به س س مایونز آغشته کنید. آن‌ها را محکم با پلاستیک یا کلاه حمام بپوشانید. همچنین می‌توانید روی پلاستیک را با حوله بپوشانید. اجازه بدهید حداقل پنج تا شش ساعت روی موهایتان بماند. مو‌ها را به‌خوبی با شامپو بشویید. سرتان را کاملا با سشوار خشک کنید، چون جریان هوای گرم به نابودی شپش‌ها کمک می‌کند. از یک شانه‌ی ضدشپش برای جدا کردن شپش‌ها و تخم‌های شپش از مو استفاده کنید. این کار را هفته‌ای یک بار به‌مدت حدود دو ماه تکرار کنید. روغن نارگیل، عامل خفه‌کننده‌ی عالی‌ای است که برای موی شما نیز مفید است. روغن نارگیل شپش‌ها را خفه می‌کند و در نهایت آن‌ها را می‌ک شد. سه قاشق غذاخوری روغن نارگیل را گرم و کمی کافور به آن اضافه کنید. این مخلوط را روی تمام سرتان بمالید و پوست سر را با آن ماساژ بدهید. سرتان را با یک کلاه حمام بپوشانید و بگذارید تمام شب روی سرتان بماند. صبح روز بعد مو‌ها را با شامپو بشویید و وقتی خشک شد، با یک شانه‌ی ضدشپش شانه بزنید. برای از بین بردن شپش‌ها به‌مدت پنج روز، روزانه از این درمان استفاده کنید. پیاز می‌تواند به‌عنوان یک داروی طبیعی برای درمان شپش سر به‌کار رود. پیاز سرشار از گوگرد است که شپش‌های سر را از بین می‌برد. چهار یا پنج عدد پیاز را در مخلوط‌کن یا غذاساز بریزید تا به شکل خمیر درآید. این خمیر را در صافی بریزید و با پشت قاشق فشار بدهید تا آب آن خارج شود. پوست سرتان را با این آب ماساژ بدهید و آن را با کلاه حمام بپوشانید. اجازه بدهید حداقل دو ساعت روی سرتان بماند. مو‌ها را با شامپو و آب ولرم بشویید. مو‌ها را خشک کنید و برای جدا کردن شپش‌ها از یک شانه‌ی ضدشپش استفاده کنید. این درمان را سه روز متوالی تکرار کنید و سپس برای ریشه‌کن کردن کامل شپش سر، آن را هفته‌ای یک‌بار به‌مدت دو ماه تکرار کنید. روغن درخت چای، یک ماده‌ی حشره‌ک ش طبیعی است که می‌تواند شپش‌های سر را به‌طور موثری از بین ببرد و به تسکین خارش کمک کند. هر گرم شامپو را با سه تا پنج قطره روغن درخت چای مخلوط کنید. مو‌ها را با این مخلوط شامپو کنید و سپس آب بکشید. وقتی مو‌ها خشک شدند، آن‌ها را با یک شانه‌ی ضدشپش شانه بزنید تا شپش‌ها از موهایتان جدا شوند. از این شامپوی مخلوط حداقل دو ماه استفاده کنید روش دیگر: سه قاشق غذاخوری روغن زیتون و یک قاشق چای‌خوری روغن درخت چای را با هم مخلوط کنید. می‌توانید یک قاشق چای‌خوری روغن اکالیپتوس نیز به آن اضافه کنید. این محلول را به‌طور کامل روی مو و پوست سرتان بمالید. اجازه بدهید تا دقیقه بماند و سپس مو‌ها را شامپو کنید. این درمان را دو بار در هفته به‌مدت یک تا دو ماه ادامه بدهید. توجه: در هنگام استفاده از روغن درخت چای مراقب باشید، چون بسیار قوی است. آب لیمو ترش به دلیل ماهیت اسیدی‌اش به جدا کردن شپش‌ها و تخم‌های شپش از پوست سر کمک می‌کند. اگر مسیولین مدرسه یا مهدکودک به شما اطلاع دادند که روی سر سایر بچه‌ها شپش دیده شده است، می‌توانید با آب لیمو از سرایت شپش به سرکودک‌تان جلوگیری کنید. آب لیموی تازه را بگیرید و آن را روی پوست سر بمالید. اجازه بدهید دقیقه بماند و سپس آن را با سرکه و بعد با آب گرم آبکشی کنید. برای جلوگیری از ابتلا به شپش، این درمان را یک بار در هفته انجام بدهید برای از بین بردن شپش‌ها چهار حبه سیر بزرگ را له کنید تا به شکل خمیر نرم درآید و سپس یک قاشق غذاخوری آب لیموی تازه به آن اضافه کنید. این مخلوط را روی پوست سرتان بمالید و کاملا ماساژ بدهید. یک حوله‌ی ضخیم دور سر و موهایتان بپیچید و اجازه بدهید نیم ساعت بماند، سپس آن را با آب بشویید و شامپو کنید. برای از بین بردن شپش‌های سر این درمان را پنج روز متوالی تکرار کنید. نیم که به یاس بنفش هندی نیز معروف است، یک حشره‌ک ش طبیعی است که در درمان شپش سر بسیار موثر است و سوزش پوست سر ناشی از خاراندن مداوم را تسکین می‌دهد. به‌علاوه دارای خواص مرطوب‌کنندگی است بنابراین پوست سر را خشک نخواهد کرد. برگ‌های نیم را له کنید تا به شکل خمیر درآید. این خمیر را روی مو و پوست سرتان بمالید. اجازه بدهید خشک شود و سپس موهایتان را آبکشی کنید. این درمان را حداقل دو بار در هفته به‌مدت دو ماه تکرار کنید. روش دیگر: مقداری روغن نیم خالص را روی مو و پوست سرتان ماساژ بدهید. اجازه بدهید حداقل یک ساعت روی سرتان بماند و سپس با شامپو بشویید. وقتی موهایتان خشک شد، از یک شانه‌ی ضدشپش برای جدا کردن شپش و تخم‌های آن استفاده کنید. این درمان را سه بار در هفته به‌مدت یک تا دو ماه تکرار کنید. همچنین می‌توانید دانه‌های نیم را آسیاب کنید تا کاملا پودر شوند. یک قاشق غذاخوری از این پودر را با مقدار کافی روغن بادام زمینی مخلوط کنید تا خمیر غلیظی درست شود. این خمیر را روی پوست سرتان بمالید و اجازه دهید در تمام طول شب روی سرتان بماند. صبح روز بعد آن را بشویید. این کار را یک‌بار در هفته به‌مدت دو ماه تکرار کنید. الکل مالشی، یک حلال حاوی از آن‌ها پس از شش ماه پیگیری عاری از شپش بودند. مایع ظرفشویی شپش‌ها را نابود نمی‌کند، اما به پاک کردن مواد چسبناکی که مادر‌ها برای خفه کردن شپش‌ها به مو‌های کودکان می‌مالند، کمک می‌کند. موادی مانند روغن سالاد، مایونز، ژل حالت‌دهنده‌ی مو یا وازلین. اکثر مایع‌های ظرفشویی می‌توانند به‌راحتی در چربی‌ها نفوذ کنند بنابراین کثیفی‌های چرب به‌جامانده از مواد بالا را نیز از روی مو پاک می‌کنند. برخی از مایع‌های ظرفشویی نیز به تجزیه‌ی ماده‌ی چسب‌مانندی که باعث چسبیدن تخم شپش به ساقه‌ی مو می‌شود، کمک می‌کنند. سال‌ها قبل زمانی که کودکان آلبانو کروچه به شپش سر دچار شدند، او فکر کرد که خانه‌اش آلوده شده است و تا آنجا که می‌توانست خانه‌اش را تمیز و ضدعفونی کرد. او می‌گوید: "اما حالا می‌دانم که شپش با تمیزی محیط ارتباط چندانی ندارد و بیشتر به تمیزی سر مربوط می‌شود". دلیلش این است که شپش‌ها تنها یک یا دو روز می‌توانند در جایی به‌غیر از پوست سر زنده بمانند و نمی‌توانند بپرند یا پرواز کنند. به‌علاوه تخم‌های آن‌ها به مو می‌چسبد بنابراین لازم نیست کل خانه را ضدعفونی کنید. برای جلوگیری از عفونت مجدد، وسایلی را که اخیرا با سر اعضای آلوده به شپش در تماس بوده‌اند، تمیز کنید. ملافه‌ها، کلاه‌ها، روسری‌ها و حوله‌ها را در آب داغ بشویید و در یک محیط گرم خشک کنید. شانه‌ها و برس‌ها را در درون آب صابون بسیار داغ قرار بدهید تا ضدعفونی شوند. کف اتاق، بالش‌ها، مبل‌ها و صندلی‌های ماشین را جاروبرقی بکشید. همچنین وسایل غیرقابل شست‌و‌شو را به‌مدت یک تا دو هفته در کیسه‌های سربسته قرار بدهید و سر آن‌ها را محکم ببندید. اولین قدم در درمان شپش سر این است که مطمین شوید به شپش آلوده شده‌اید. به همین دلیل لازم است که قبل از شروع هر درمانی برای تشخیص این موضوع نزد پزشک بروید. بعد از آن می‌توانید درمان‌های خانگی را شروع کنید. اگر بعد از یک یا دو هفته خارش سر بیشتر شد یا تعداد شپش‌های زنده‌ای که در پوست سرتان می‌بینید افزایش یافت به پزشک مراجعه کنید تا از داور‌های جدیدتری که شپش‌ها هنوز نسبت به آن مقاوم نشده‌اند استفاده شود. توجه داشته باشید که خاراندن پوست سر می‌تواند باعث خراشیده یا زخم شدن آن شود که احتمال عفونت باکتریایی را افزایش می‌دهد. نکته دیگر اینکه اگر در غدد لنفاوی خود احساس التهاب داشتید یا دانه‌های ریز و قرمز بر روی پوستتان مشاهده کردید یا شاهد پوسته‌پوسته شدن آن بودید بدون فوت وقت به پزشک مراجعه کنید. این موارد می‌تواند ناشی از ایجاد زخم‌های عفونی در پوست سر یا حساسیت به دارو‌های از بین برنده شپش باشند. برای خیلی از افراد سوال است که از کجا بفهمیم شپش درمان شده است؟ شپش چنان عارضه ناخوشایندی است که فرد ممکن است احساس کند پایان ناپذیر است. در ادامه با چند مرحله می‌تونید اطمینان حاصل کنید که شپش از بین رفته است: خوشه‌ای ذره بینی که به طور کلی در گروه‌های شش یا هفت تایی رشک جمع می‌شوند و نزدیک پوست سر قرار دارند، نشان دهنده این است که شپش هنوز از بین نرفته است. اگر متوجه شوید که رشک‌ها با فاصله بیشتری نسبت به پوست سر قرار دارند، لزوما زنده نیستند و همیشه زنده نخواهند ماند. با استفاده از یک ذره بین جستجوی ذرات نزدیک پوست سر آسان‌تر می‌شود. شپش سر علاوه بر مو‌های شما می‌تواند در تختخواب، فرش، مبلمان و ماشین نیز زنده بماند. از آنجا که شپش قادر به پریدن یا پرواز کردن نیست، بعید است که در مواردی که شما با آن‌ها تماس ندارید به شما منتقل شوند. با این حال، رشک و شپش می‌توانند خزنده شوند، بنابراین برای اطمینان در مورد از بین رفتن شپش‌ها، مطمین شوید که خانه خود را با دقت بیشتری تمیز می‌کنید. اگر همه لباس‌ها، حیوانات خانگی آلوده، بالش و روبالشی‌ها را شسته اید و فرش و مبلمان را جارو برقی کشیده‌اید، وسایل شما نباید آلوده به شپش باشد. شایع‌ترین دلیل از بین نرفتن یا بازگشت شپش سر عدم استفاده از روش‌های درمانی مناسب است. متخصصان شپش‌زدایی با استفاده از یک دستگاه پزشکی مخصوص و بدون استفاده از مواد شیمیایی، شپش و تخمک‌های آن‌ها را از بین می‌برد که از دارو‌های بدون نسخه نیز موثرتر است.