جدا شدگی پرده شبکیه در واقع به معنای جدا شدن لایه های عصبی حساس شبکیه از لایه رنگدانه دار شبکیه است (که مسوول تغذیه و متابولیسم شبکیه می باشد) از آن جا که این عارضه در صورت عدم درمان مناسب باعث کاهش شدید بینایی می شود تشخیص و درمان سریع آن اهمیت فراوانی دارد. جدا شدگی پرده شبکیه زمانی رخ می دهد که شبکیه از محل طبیعی خود کنده شود. زمانی که پرده شبکیه جدا شود، عملکرد آن مختل شده و در نتیجه بینایی فرد تار می شود یعنی مثل این که فیلم داخل دوربین از محل خود رها شود. جدا شدگی پرده شبکیه مشکل بسیار مهمی تلقی می شود زیرا در صورت عدم درمان، تقریبا در همه موارمنجر به کوری خواهد شد. علایم‌زیر معمولا در یک‌چشم‌رخ‌می‌دهد، ولی‌گاهی‌هر دو چشم‌درگیرند: جرقه‌های‌نورانی‌در میدان‌بینایی نقاط‌شناور در میدان‌بینایی تاری‌دید موج‌دار دیدن‌تصاویر (گاهی‌) از دست‌دادن‌تدریجی‌بینایی‌. از آنجا که‌این‌حالت‌بسیار آهسته‌بروز می‌کند بیمار ممکن‌است‌متوجه‌آن‌نگردد. که شایع ترین شکل جدا شدگی شبکیه است در اثر ایجاد سوراخ در شبکیه پدید می آید، به این صورت که پس از ایجاد سوراخ در شبکیه، زجاجیه که حالت آبکی پیدا کرده از راه سوراخ به پشت شبکیه نفوذ می کند و آن را از لایه های خارجی تر جدا می کند. تموج مایع همراه با حرکات سر و ت ثیر نیروی جاذبه باعث گسترش جدا شدگی شبکیه می شود، به همین دلیل این نوع جدا شدگی پرده شبکیه می تواند به سرعت پیشرفت کند و باعث جدا شدن کامل شبکیه گردد. که جدا شدگی کششی ( tractional detachment ) نام دارد وقتی اتفاق می افتد که رشته های زجاجیه یا بافت های غیر طبیعی از سمت داخل شبکیه را تحت کشش قرار دهند و آن را از روی بافت های زیرین بلند کنند. این حالت بیشتر در افراد دیابتی اتفاق می افتد. جدا شدگی شبکیه که چندان شایع نیست در اثر تراوش یا ترشح غیر طبیعی مایع در حد فاصل شبکیه و بافت های زیرین اتفاق می افتد. این حالت معمولا ناشی از التهاب، خونریزی یا توده های غیر طبیعی داخل چشم است و به ندرت به صورت خود به خودی اتفاق می افتد. عوامل مختلفی باعث افزایش خطر ابتلا به جدا شدگی شبکیه می شود. مهمترین این عوامل عبارتند از: جدا شدگی شبکیه به صورت خودبه خودی در افراد زیر سال نادر است و معمولا در افراد بالای سال رخ می دهد. در این حالت پرده شبکیه نازک و آسیب پذیر است و احتمال ایجاد سوراخ در آن بیشتر از حالت عادی است. سابقه جراحی چشمیعدم‌وجود درد. دیابت‌شیرین‌سابقه خانوادگی جدا شدگی شبکیه یا سابقه این بیماری در چشم دیگر فرد. ضربه شدید به سر و صورت یا چشمبیماری، التهاب یا تومور داخل چشمیاغلب‌با درمان‌جراحی‌زودرس‌با استفاده‌از اشعه‌لیزر قابل‌درمان‌است‌. بدون‌درمان‌، کوری‌کامل‌یا نسبی‌در چشم‌مبتلا قابل‌انتظار است‌. با درمان‌ت خیری‌، در صورتی‌که‌جداشدگی‌به‌ناحیه‌ماکولا (ناحیه‌مسوول‌بینایی‌دقیق‌) گسترش‌یافته‌باشد، بینایی‌دقیق‌(مرکزی‌) بیمار دچار اختلال‌دایمی‌می‌گردد. وقتی بیماری با علایم فوق الذکر به چشم پزشک مراجعه می کند، چشم پزشک با معاینه شبکیه، جدا شدگی شبکیه را تشخیص می دهد. برای این منظور معمولا لازم است مردمک با قطره های مخصوص باز شود و شبکیه با یک وسیله مخصوص به نام افتالموسکوپ بررسی شود. پزشک در این معاینه با بررسی محل و اندازه و نوع جدا شدگی شبکیه در مورد روش درمانی مناسب تصمیم گیری می کند. در موارد نادری که مثلا به علت خونریزی، دیدن شبکیه با دستگاه افتالموسکوپ مقدور نباشد سونوگرافی چشم می تواند اطلاعات مفیدی در مورد وسعت، محل و گاهی علت جدا شدگی شبکیه در اختیار پزشک قرار دهد. درمان‌به‌موقعیت‌و شدت‌جداشدگی‌بستگی‌دارد. در صورت‌ضربه‌به‌چشم‌استفاده‌از پوشش‌محافظ‌چشم‌ممکن‌است‌لازم‌باشد. جراحی‌جهت‌برقراری‌اتصال‌مجدد شبکیه‌به‌بافت‌های‌زیرین‌با استفاده‌از اشعه‌های‌لیزر مخصوص‌یا سرمادرمانی‌(با استفاده‌از درجه‌حرارت‌زیر نقطه‌انجماد) یا با تغییر شکل‌چشم‌(گاهی‌) انجام‌می‌گیرد. هر دو چشم‌باید به‌طور همزمان‌تا مدتی‌با پوشش‌مخصوص‌بسته‌شوند. در این‌مدت‌برای‌انجام‌کارها می‌توانید از دوستان‌یا خانواده‌کمک‌بگیرید. پس‌از برداشت‌پوشش‌چشم‌ها از عینک‌های‌دارای‌شیشه‌تیره‌استفاده‌کنید. چشم‌های‌خود را مالش‌ندهید. از دولا شدن‌اجتناب‌کنید. از حالاتی‌که‌ممکن‌است‌باعث‌افزایش‌فشار داخل‌چشم‌شوند نظیر یبوست بلند کردن‌وزنه‌سنگین‌یا سرفه‌شدید اجتناب‌کنید. داروهاقطره‌های‌چشمی‌گشادکننده‌مردمک‌. گشاد شدن‌مردمک‌فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری چشم‌در طی‌دوره‌التیام‌پس‌از جراحی‌را کاهش‌می‌دهد. اگر شما نمی‌توانید خود قطره‌داخل‌چشمتان‌بریزید، برای‌این‌منظور از دیگران‌کمک‌بگیرید. پس‌از جراحی‌در حالت‌خوابیده‌به‌پشت‌در بستر استراحت‌کنید و سر را کمی‌بالاتر از سطح‌بستر قرار دهید. برای‌جلوگیری‌از تشکیل‌لخته‌در وریدهای‌عمقی‌، اندام‌های‌تحتانی‌را در طی‌استراحت‌مرتبا حرکت‌دهید. با صلاحدید چشم‌پزشک‌فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های‌طبیعی‌خود را از سر بگیرید. رژیم‌خاصی‌نیاز نیست‌. اگر شما یا یکی‌از اعضای‌خانواده تان‌در میدان‌بینایی‌خود نقاط‌شناور یا جرقه‌های‌نورانی‌مشاهده‌می‌کنید. در این‌صورت‌مراجعه‌به‌پزشک‌را به‌ت خیر نیندازید زیرا این‌حالت‌ممکن‌است‌نشانه‌ای‌از یک‌حالت‌اورژانس‌باشد. - بروز هرگونه‌نشانه‌عفونت‌(خونریزی‌، قرمزی‌، درد، تورم‌یا تب‌) پس‌از جراحی‌- بدتر شدن‌وضعیت‌بینایی‌پس‌از اتمام‌دوره‌نقاهت‌بعد از جراحی‌تشخیص سریع کلید درمان موفقیت آمیز پارگی شبکیه است. اطلاع از کیفیت دید در دو چشم اهمیت اساسی دارد. توصیه می شود که کلیه افراد در معرض خطر (افراد نزدیک بین، بیماران دیابتی، کسانی که سابقه شخصی خانوادگی جدا شدگی پرده شبکیه دارند) روزانه در منزل دید چشمهایشان را کنترل کنند برای این منظور باید دید هر یک از چشم ها به صورت جداگانه با بستن چشم مقابل کنترل گردد و در صورت بروز هر تغییری در دید چشم ها در اسرع وقت (حداکثر ظرف ساعت) به چشم پزشک مراجعه شود. در صورت بروز هر یک از علایم زیر حداکثر ظرف ساعت به چشم پزشک مراجعه کنید: احساس وجود پرده یا سایه در جلوی چشم دیدن جرقه های نوری بروز مگس پران جدید و یا افزایش تعداد مگس پران (اجسام شناور در جلوی چشم) دیدن شبکه های تور مانند در جلوی چشم هر نوع کاهش دید ناگهانیمنبع: بیتوته