چیس تان یا چیست آن، یک گونه از پازل است که در آن شعر، نثر یا سوالی با بیان نشانه‌ها و ویژگی‌ها و مشخصات یک چیز معین یا توصیف آن چیز (بی آنکه از آن نامی برده شود) نام یا پاسخ آن را از شخص مقابل مورد پرسش قرار می‌دهد و کاربرد آن هوش آزمایی یا مسابقه است. یکی از گونه‌های ادبی در ادب رسمی و فرهنگ مردم ایران چیستان است. چیستان نوعی تفنن ادبی است که جز کارکرد سرگرم کننده، جنبه‌های آموزشی و فرهنگی دیگری نیز دارد. این گونه ادبی در ادبیات محلی مناطق مختلف ایران از تنوع فراوانی برخوردار است و با نام‌هایی مانند چیزچیزک، مت لوکه، واگوشک، ت شتانوک، چاچاک، چنچن، چوچه، چی چی کی، چاوچه، ماتال، مسیله، تاپماجالار و نظایر آن شناخته می‌شود. در این مقاله به بررسی ابعاد ادبی و هنری و درون مایه‌های چیستان می‌پردازیم و ضمن شکل شناسی و ساختاریابی صوری و معنایی آن در مناطق مختلف، انواع و کارکرد‌ها و مضامین آن‌ها را بررسی و تحلیل می‌کنیم. گونه شناسی این نوع ادبی در فرهنگ عامه، ما را با تنوع در بهره گیری از اوقات فراغت و چگونگی آمادگی ذهنی و تربیت کودکان و جوانان برای ورود به عرصه زندگی آشنا می‌کند. طرح معما یا چیستان به افزایش تصویرسازی و شجاعت کودکان کمک می‌کند زیرا که به آن‌ها اجازه می‌دهد تا منتقدانه تفکر کنند و ساختار ذهنی خود را تقویت کنند. کودکان سرشار از کنجکاوی و انرژی هستند و چه خوب می‌شود اگر این دو مورد را به سمتی هدایت کنیم که برای‌شان مفید باشد. "ایرنا زندگی" در این روز‌های خانه نشینی و قرنطینه، چیستان را برای بازی با کودکان به شما پیشنهاد می‌دهد. بهتر است در ابتدا برای افزایش اعتماد به نفس کودکان از چیستان‌های راحت شروع کنید و اجازه دهید به اندازه کافی فکر کنند و لذت پیدا کردن جواب را بچشند. اگر تا به حال این بازی را با کودکان نکرده‌اید بهتر است برای اولین بار یک جایزه به عنوان پاداش در نظر بگیرید و وقتی جواب درست را داد آن‌ها را تشویق کنید. . چیست آن که هر وعده غذایی در سفره است اما ما آن را نمی‌خوریم؟ (جواب: بشقاب، قاشق و چنگال) . وقتی در یک خانه یک طبقه، پرده‌ها زرد هستند، دیوار‌ها زرد هستند، وسایل خانه زرد هستند، حالا پله‌ها چه رنگی هستند؟ (جواب: خانه یک طبقه پله ندارد) . چیست آن که می‌شود شنید اما نمی‌توان دید و لمس کرد؟ (جواب: صدا) . دختری از یک نردبان متری میفتد اما سالم می‌ماند، چرا؟ (جواب: از پله اول افتاده است) . چیست آن که همیشه به دنبالت می‌آید و هر کاری می‌کنی را از تو تقلید می‌کند؟ (جواب: سایه) . پدربزرگ برای قدم زدن به بیرون می‌رود یک دفعه باران می‌بارد. پدر بزرگ با خود چتر نبرده است و همه لباس‌هایش خیس می‌شود به جز موهایش، چرا؟ (جواب: پدربزرگ طاس است) . چیست آن که به هر چیزی مزه می‌دهد و بسیار لایه دارد اما گریه تو را در می‌آورد؟ (جواب: پیاز) . چیست آن که پا دارد اما راه نمی‌رود؟ (جواب: میز) . چیست آن که شکسته می‌شود بدون اینکه لمس شود؟ (جواب: قول) . چیست آن که باید باز شود اما قفل و کلید ندارد؟ (جواب: تخم مرغ) . پدر فرهاد سه پسر دارد به نام‌های مهرداد و مهران، نام پسر سوم چیست؟ (جواب: فرهاد) . آن چیست که تعداد زیادی دندانه دارد اما هرگز گاز نمی‌گیرد؟ (جواب: برس یا شانه)