කොණ්ඩා මෝස්තරකරු
කොණ්ඩා මෝස්තරකරු යනු පුද්ගලයෙකුගේ ප්‍රතිරූපය වෙනස් කිරීම හෝ නඩත්තු කිරීම සඳහා කොණ්ඩය කැපීම හෝ හැඩගැන්වීමයි. මෙය සාක්ෂාත් කරගන්නේ කොණ්ඩය වර්ණ ගැන්වීම, කොණ්ඩය කැපීම සහ කොණ්ඩය සැකසීමේ ක්‍රම වල එකතුවක් භාවිතා කරමිනි. කැනඩාවේ වෘත්තීය මාතෘකා සඳහා උදාහරණ ලෙස 'බාබර්,' 'කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පියා,' 'කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පී,' 'කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පියා සහ' විග් මෝස්තර ශිල්පියා 'ඇතුළත් වේ. සෑම වෘත්තීය මාතෘකාවකම ‘ආධුනික’ අනුවාදයක් ද ඇත. කැනඩාව දේශීය සුදුසුකම් මත රතු මුද්‍රා අනුමත කිරීම් ද ලබා දේ.

ඉතිහාසය

පුරාණ කොණ්ඩා මෝස්තර 

කොණ්ඩා මෝස්තරය රැකියාවක් ලෙස වසර දහස් ගණනක් datesතට දිව යයි. පෞරාණික කලාව වෙනත් පුද්ගලයෙකුගේ කොණ්ඩය මත මිනිසුන් වැඩ කරන අයුරු දැක්වෙන චිත්‍ර සහ සිතුවම් සොයාගෙන ඇත. ග්‍රීක ලේඛකයින් ඇරිස්ටෝෆේන්ස් සහ හෝමර් දෙදෙනාම තම ලේඛන වල කොණ්ඩා මෝස්තර ගැන සඳහන් කරති. අප්‍රිකාවේ, සමහර සංස්කෘතීන් තුළ විශ්වාස කෙරුණේ, පුද්ගලයෙකුගේ ආත්මය ඔහුගේ හෝ ඇයගේ කොණ්ඩය අල්ලාගෙන සිටි අතර, කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන්ට මෙම ප්‍රජාවන් තුළ උසස් තත්වයක් ලබා දෙන බවයි. කොණ්ඩා මෝස්තරයේ තත්ත්වය බොහෝ දෙනෙකුට ඔවුන්ගේ කුසලතා වර්ධනය කර ගැනීමට දිරි දුන් අතර, කොණ්ඩා මෝස්තර කරුවන් සහ ඔවුන්ගේ සේවාදායකයින් අතර සමීප සබඳතා ගොඩ නැඟුණි. පැය ගණන්  සේදීම, පනාව ගැසීම, තෙල් ගැල්වීම, හැඩගැන්වීම සහ ඔවුන්ගේ හිසකෙස් අලංකාර කිරීම සඳහා වැය වේ. පිරිමින් විශේෂයෙන් පිරිමින් සහ කාන්තාවන් අනෙක් කාන්තාවන් සඳහා වැඩ කරති. ප්‍රධාන කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පියෙකු මිය යාමට පෙර, විශේෂ උත්සවයකදී තෝරාගත් අනුප්‍රාප්තිකයෙකුට ඔවුන්ගේ පනා සහ මෙවලම් ලබා දෙනු ඇත.

පුරාණ ඊජිප්තුවේ කොණ්ඩා මෝස්තර කරුවන් විසින් දියර, කතුර සහ මෝස්තර ද්‍රව්‍ය ඇතුළු මෙවලම් රඳවා තබා ගැනීම සඳහා විශේෂයෙන් අලංකාර කරන ලද පෙට්ටි තිබුණි. බාබර් කොණ්ඩා මෝස්තර කරුවන් ලෙසද කටයුතු කළ අතර, ධනවත් මිනිසුන්ට තම නිවස තුළ පෞද්ගලික බාබර්වරුන් බොහෝ විට සිටියහ. සංස්කෘතිය තුළ පැළඳීමේ විග් ප්‍රමිතිය සමඟ, විග් සාදන්නන් කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන් ලෙස ද පුහුණු කරන ලදී. පුරාණ රෝමය සහ  ග්‍රීසිය ගෘහය  වහලුන් සහ  සේවකයින්  සායම් කිරීම ඇතුළු කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන්ගේ භූමිකාව භාර ගත්හ රැවුල බෑම. තමන්ගේම පෞද්ගලික කෙස් කළඹක් හෝ රැවුල බෑමේ සේවාවක් නොමැති පිරිමින් දේශීය බාබර් සාප්පුවට පැමිණෙනු ඇත. කාන්තාවන්ගේ හිසකෙස් ඔවුන්ගේ නිවෙස්වල නඩත්තු කර සකස් කර තිබුණි. 5 වන සියවසේ සිට 14 වන සියවස දක්වා කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන් සම්බන්ධව documentතිහාසික ලියකියවිලි නොමැත. 1092 දී පාප් වහන්සේගේ ආඥාව සියළුම රෝමානු කතෝලික පූජකවරුන් සියළුම [[මුහුණේ කෙස්] ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමෙන් පසු කෙස් රැකවරණ සේවාවට ඉල්ලුම වැඩුණි.

යුරෝපය

කොණ්ඩා මෝස්තරකරු යන වචනයේ ප්‍රථම පෙනුම 17 වන සියවසේ යුරෝපයේ වූ අතර කොණ්ඩා මෝස්තරය වෘත්තියක් ලෙස සැලකේ.  කාල හි කෙස් විලාසිතා යෝජනා කළේ ධනවත් කාන්තාවන් විශාල, සංකීර්ණ හා දැඩි ලෙස සැරසුණු කොණ්ඩා මෝස්තරයක් පැළඳිය යුතු අතර එය ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික සේවිකාවන් සහ වෙනත් පුද්ගලයින් විසින් නඩත්තු කළ යුතු අතර පැය ගණන් ඇඳුම් ඇඳීමට කාන්තාවගේ හිසකෙස්. ධනවත් මිනිසෙකුගේ කොණ්ඩය නිතරම වලට් විසින් නඩත්තු කරනු ඇත. පුරුෂයින් ප්‍රථම වරට කාන්තා කොණ්ඩා මෝස්තරය ආරම්භ කළේ ප්‍රංශය වන අතර, එකල කැපී පෙනෙන කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන් බොහෝ දෙනෙක් පුරුෂයින් වූ අතර එය සමකාලීන යුගය දක්වාම පැවතුණි. ප්‍රථම ප්‍රසිද්ධ පිරිමි කොණ්ඩා මෝස්තරකරු වූයේ දකුණු ප්‍රංශය හි උපත ලැබූ  ෂැම්පේන් ය. පැරිස් වෙත සංක්‍රමණය වීමෙන් පසු ඔහු 1658 දී මිය යන තුරුම ඔහුගේම කොණ්ඩා සැලැස්ම විවෘත කර ධනවත් පැරිසියානු කාන්තාවන්ගේ කොණ්ඩය පැළඳ සිටියේය.

17 වෙනි සියවසේදී කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පියා මැඩම් මාටින් විසින් ප්‍රචලිත කළ කාන්තාවන්ගේ කොණ්ඩය විලාසිතාවෙන් උස විය. කොණ්ඩා මෝස්තරය වන "කුළුණ" කොණ්ඩා මෝස්තර කරුවන් මත හැකි තරම් උස කොණ්ඩා මෝස්තරයක් සකස් කළ ඉංග්‍රීසි සහ ඇමරිකානු කාන්තාවන් අතර ප්‍රවණතාවක් විය. කරල්, මල්, ලේස්, පිහාටු සහ ස්වර්ණාභරණ වලින් කුඩු කර අලංකාර කර තිබූ උස කැරලි ගොඩවල් පොමේඩ් ඩී. ප්‍රංශ උසාවියේ ප්‍රථම නිල කොණ්ඩා මෝස්තරකරු ලෙස ලෙග්‍රොස් ද රුමිග්නි ප්‍රකාශයට පත් වූ විට කොණ්ඩා මෝස්තර කිරීමේ වෘත්තිය අව්‍යාජ වෘත්තියක් ලෙස ආරම්භ කරන ලදී. 1765 දී ද රූමිග්නි විසින් රචිත ‘‘ ආර්ට් ද ලා කොයිෆර් ඩෙස් ඩේම්ස් ’’ කෘතිය ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර එමඟින් කොණ්ඩා මෝස්තර පිළිබඳව සාකච්ඡා කළ අතර ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද කොණ්ඩා මෝස්තර වල පින්තූරද ඇතුළත් විය. මෙම පොත ප්‍රංශ කාන්තාවන් අතර වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ එකක් වූ අතර වසර හතරකට පසු කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන් සඳහා ද රුමිග්නි පාසලක් විවෘත කළේය: ඇකඩමි ද කොයිෆර්. පාසලේදී ඔහු පුරුෂයින්ට හා කාන්තාවන්ට කොණ්ඩය කැපීමට සහ ඔහුගේ විශේෂ කොණ්ඩා මෝස්තර නිර්මාණය කිරීමට ඉගැන්වීය.

1777 වන විට කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන් 1200 ක් පමණ පැරීසියේ වැඩ කරමින් සිටියහ. මෙම කාලය තුළ, බාබර්වරුන්  වෘත්තීය සමිති පිහිටුවා ගත් අතර, කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන්ටත් එය සිදු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. කොණ්ඩා මෝස්තර කරුවන් තම වෙළඳාමෙන් ඉවත් වීම නැවැත්විය යුතු බවට විග් සාදන්නන් ඉල්ලා සිටි අතර කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන්ගේ ප්‍රතිචාරය වූයේ ඔවුන්ගේ භූමිකාවන් සමාන නොවන බවත්, කොණ්ඩා මෝස්තර කිරීම සේවාවක් බවත්, විග් නිෂ්පාදකයින් නිෂ්පාදනයක් සාදා විකුණූ බවත් ය. ද රුමිග්නි 1770 දී මිය ගිය අතර අනෙකුත් කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන් ජනප්‍රිය වූහ, විශේෂයෙන් ප්‍රංශ ජාතිකයින් තිදෙනෙක්: ෆ්‍රෙඩ්රික්, ලාර්සියර් සහ [[ලියොනාර්ඩ් (කොයිෆර්) | ලියනාර්ඩ්]. ලෙනාඩ් සහ ලාර්සියර් මාරි ඇන්ටොනෙට් සඳහා මෝස්තර ශිල්පීන් වූහ. ලෙනාඩ් ඇගේ ප්‍රියතමයා වූ අතර, කොණ්ඩා මෝස්තර බොහෝමයක් වර්ධනය කර ගත් අතර, පැරීසියේ ධනවත් කවයන් තුළ විලාසිතා ප්‍රවණතා බවට පත් වූ අතර,  ලොජ් ද ඔපෙරා  ද ඇතුළුව, අඳින්නාගේ හිසට අඩි පහක් ඉහළින් සිටියේය. ප්‍රංශ විප්ලවය ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනීමට පැය කිහිපයකට පෙර රජු, රැජින සහ අනෙකුත් සේවාදායකයින් සමඟ ඔහු රටින් පලා ගියේය. ලියනාර්ඩ් රුසියාව වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර එහිදී ඔහු රුසියානු වංශවතුන් සඳහා ප්‍රමුඛ කොණ්ඩා මෝස්තරකරු ලෙස සේවය කළේය.

19 වන සියවස 

පැරිසියානු කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන් 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී බලගතු විලාසිතා වර්ධනය කළහ. ධනවත් ප්‍රංශ කාන්තාවන්ට ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම කොණ්ඩා මෝස්තර කරුවන් තමන්ගේම නිවෙස් තුළ සිටම කොණ්ඩා මෝස්තරයක් සාදා ගැනීම ධනවත් ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවන් තුළ දක්නට ලැබෙන ප්‍රවනතාවයකි. කොණ්ඩා කැපීම මූලික වශයෙන් සේවාවන් දැරිය හැකි මිලකට සේවාවක් වූ අතර වෘත්තිකයින් බඳවා ගැනීමට හෝ සේවකයින්ට ඔවුන්ගේ කොණ්ඩය රැකබලා ගැනීමට ගෙවීමට පවා හැකි විය. එක්සත් ජනපදයේ, මාරි ලැවේ එම යුගයේ සිටි වඩාත් ප්‍රසිද්ධ කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පියෙකි. නිව් ඕර්ලියන්ස් හි පිහිටි ලැවේ, නගරයේ ධනවත් කාන්තාවන්ගේ හිසකෙස් නඩත්තු කරමින් 1820 ගණන් වල මුල් භාගයේදී කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවෙකු ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඇය "නිව් ඕර්ලියන්ස් හි වුඩූ රැජින" ලෙස හැඳින්වෙන  වූඩූ වෘත්තිකයෙකු වූ අතර ඇයගේ ආගමික කටයුතු වලට ආධාර කිරීම සඳහා ධනවත් කාන්තාවන් සමඟ තිබූ සබඳතා භාවිතා කළාය. මුදල්, තෑගි සහ වෙනත් අනුග්‍රහයන් සඳහා අවශ්‍ය වූ කාන්තාවන්ට ඇය "උදව්" ලබා දුන්නාය.

ප්‍රංශ කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පියා මාර්සෙල් ග්‍රේටෝ සියවසේ අග භාගයේදී "මාර්සෙල් තරංගය" වර්ධනය කළේය. ඔහුගේ රැල්ලට විශේෂ උණුසුම් කෙස් යකඩ භාවිතා කිරීම අවශ්‍ය වූ අතර එය පළපුරුදු කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවෙකු විසින් කළ යුතුව තිබුණි. විලාසිතාමය කාන්තාවන් තම හිස කෙස් "මාර්කල් කරන ලෙස" ඉල්ලා සිටියහ. මෙම කාලය තුළ කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන් නගරවල සහ නගරවල රූපලාවන්‍යාගාර විවෘත කිරීමට පටන් ගත් අතර, මාර්තා මැටිල්ඩා හාපර් විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ අතර, ඔහු ප්‍රථම [[සිල්ලර දාම] කේශ සැලසුමක් වන හාපර් ක්‍රමය දියුණු කළේය.

20 වන සියවස 

රූපලාවණ්‍යාගාරය 20 වැනි සියවසේදී පිරිමි බාබර් සාප්පු සමඟ ජනප්‍රිය විය. මෙම අවකාශයන් සමාජ අවකාශයන් ලෙස සේවය කළ අතර, කාන්තාවන්ට කොණ්ඩය සකසා ගැනීමේදී සහ මුහුණු වැනි වෙනත් සේවාවන්හි යෙදෙන විට සමාජගත වීමට ඉඩ සලසයි. ධනවත් කාන්තාවන් තවමත් කොණ්ඩා මෝස්තර කරුවන් තම නිවසට පැමිණියද,  එලිසබෙත් ආඩන්ගේ රතු දොර සැලෝන් වැනි ඉහළ පෙළේ රූපලාවන්‍යාගාර ඇතුළුව සේවාවන් සඳහා රූපලාවණ්‍යාගාර සඳහා කාන්තාවන් වැඩි ප්‍රමාණයක් පැමිණියහ.

මෙම කාලය තුළ කොණ්ඩා මෝස්තර මෙවලම් වල විශාල දියුණුවක් සිදු විය. විදුලිය ස්ථිර තරංග යන්ත්‍ර සහ කෙස් වියළුම් යන්ත්‍ර සංවර්ධනය කිරීමට හේතු විය. මෙම මෙවලම් මඟින් කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන්ට සීමිත සේවා ගෙවල් ගෙවීම් ප්‍රමාණයක් සිදු කර ඔවුන්ගේ සැලෝන් වෙත යාම ප්‍රවර්‍ධනය කිරීමට ඉඩ සැලසේ. පැරිස්හි ඉයුජින් ෂුවලර් ඇතුළු නව වර්ණ ගැන්වීමේ ක්‍රියාවලියන් වැඩි දියුණු කරන ලද අතර එමඟින් කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන්ට සංකීර්ණ මෝස්තර කිරීමේ ශිල්ප ක්‍රම කිරීමට ඉඩ සැලසිනි. පළමුවන ලෝක යුද්ධය න් පසු, බොබ් කැපීම සහ ෂින්ගල් බොබ් ද ජනප්‍රිය වූයේ අනෙකුත් කෙටි කොණ්ඩා කැපීම් සමඟ ය. 1930 ගණන් වලදී මාර්සල් රැල්ල නැවත පැමිණීමත් සමඟ සංකීර්ණ විලාසිතා නැවත විලාසිතාවට පැමිණියේය. මෙම කාලය තුළ කාන්තාවන්ට ඉගැන්වීම, හෙද සේවය සහ ලිපිකරු වැඩ වැනි පිළිගත හැකි වෘත්තීන්ගෙන් එකක් කොණ්ඩා මෝස්තරය විය හැකිය.

නවීන කොණ්ඩා මෝස්තර

විශේෂතා 

සමහර කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන් විශේෂිත සේවාවන් සඳහා විශේෂිත වේ, එනම් වර්‍ණ ශිල්පීන්,  කොණ්ඩය වර්ණ ගැන්වීම පිළිබඳ විශේෂඥයන් ය.

රට අනුව

එක්සත් ජනපදය 

වෘත්තීයමය වශයෙන් කොණ්ඩා මෝස්තරය අනෙකුත් සියලුම වෘත්තීන් සඳහා සාමාන්‍යයට වඩා වේගයෙන් 20%කින් වර්ධනය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන්ට පුහුණුවීමට රාජ්‍ය බලපත්‍රයක් අවශ්‍ය වන අතර සුදුසුකම් ප්‍රාන්තයෙන් ජනපදයට වෙනස් වේ. සාමාන්‍යයෙන් කොණ්ඩා මෝස්තරය ගැන උනන්දුවක් දක්වන පුද්ගලයෙකුට උසස් පාසැල් ඩිප්ලෝමාවක් හෝ GED තිබිය යුතුය, අවම වශයෙන් වයස අවුරුදු 16 ක් විය යුතු අතර, රාජ්‍ය බලපත්‍රලාභී බාබර් කෙනෙකුගෙන් හෝ කොස්මෙටොලොජි පාසලෙන් උපාධිය ලබා තිබිය යුතුය. පූර්ණ කාලීන වැඩ සටහන් බොහෝ විට මාස 9 ක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් පවතින අතර ආශ්‍රිත උපාධිය දක්වා දිව යයි. ශිෂ්‍යයින් වැඩසටහනකින් උපාධිය ලැබීමෙන් පසු, ඔවුන් රාජ්‍ය බලපත්‍ර විභාගයක් පවත්වන අතර එය බොහෝ විට ලිඛිත පරීක්ෂණයකින් සහ ප්‍රායෝගික හැඩගැන්වීමේ හෝ වාචික විභාගයකින් සමන්විත වේ. කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන් බලපත්‍ර සඳහා ගෙවිය යුතු අතර ඉඳහිට බලපත්‍ර අලුත් කළ යුතුය. සමහර ප්‍රාන්ත කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන්ට නව බලපත්‍රයක් ලබා නොගෙන වැඩ කිරීමට ඉඩ දෙන අතර අනෙක් ඒවාට නව බලපත්‍රයක් අවශ්‍ය වේ. කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන්ගෙන් 44% ක් පමණ ස්වයං රැකියාවල නියුක්ත වන අතර බොහෝ විට පැය 40 වැඩ කරන සති ද ස්වයං රැකියාලාභීන් අතර පවා වැඩි වේ. 2008 දී කොණ්ඩා මෝස්තර ශිල්පීන්ගෙන් 29% ක් අර්ධකාලීනව වැඩ කළ අතර 14% කට විචල්‍ය කාලසටහන් තිබුණි. 2008 වන විට කොණ්ඩා මෝස්තරකරුවන් ලෙස වැඩ කරන පුද්ගලයින් 630,700 ක් පමණ වූ අතර 2018 වන විට එය 757,700 දක්වා වැඩි වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

References

 
පුද්ගලික රැකවරණය සහ සේවා වෘත්තීන්
විලාසිතා වෘත්තීන්
වීඩියෝ ක්ලිප් ඇතුළත් ලිපි