ඔන් ද ඔරිජින් ඔෆ් ස්පීෂීස්
ඔන් ද ඔරිජින් ඔෆ් ස්පීෂීස් (අර්ථය: "ජීවි විශේෂයන්ගේ සම්භවය පිළිබඳ") යනු 1859 නොවැම්බර් 24 වැනිදා පළ වූ, චාල්ස් ඩාවින් විසින් රචිත විද්‍යාත්මක කෘතියකි. මෙහි සම්පූර්ණ නම ඔන් ද ඔරිජින් ඔෆ් ස්පීෂීස් බයි මීන්ස් ඔෆ් නැචුරල් සිලෙක්ෂන්, ඕ ද ප්‍රිසවේෂන් ඔෆ් ෆේවර්ඩ් රේසස් ඉන් ද ස්ට්‍රග්ල් ෆෝ ලයිෆ් වන අතර මෙය පරිණාමික ජීව විද්‍යාවේ මූලිකම පදනම ලෙස සැළකේ. ඩාවින් සිය කෘතිය හරහා ජීවී ගහනයන් ස්වභාවික වරණය නම් ක්‍රියාවලියක් හරහා පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ පරිණාමය වන බවට විද්‍යාත්මක න්‍යායක් ඉදිරිපත් කළේය. ජෛවවිවිධත්වය ඇතිවූයේ ගසක අතු බෙදී යන ආකාරයට සිදු වූ පරිණාමය නිසා බවත් සෑම ජීවියෙකුටම පොදු සම්භවයක් ඇති බවටත් මෙම ග්‍රන්ථය මගින් සාක්ෂි සපයන ලදී. තවද, ඩාවින් 1830 දශකයේ බීගල් ගවේශනයේදී සොයාගත් සාක්ෂි සහ ඉන් පසුව ඔහු සිදු කළ පර්‍යේෂණ සහ අත් හදා බැලීම් වලින් කළ සොයාගැනීම් ද සිය ග්‍රන්ථයෙහි ඇතුලත් කළේය.