දෙවැනි ලෝක යුද්ධ සංග්‍රාමයේ කාලතුවක්කු ප්‍රහාර
දෙවැනි ලෝක යුද්ධ සංග්‍රාමයේ කාලතුවක්කු ප්‍රහාර

	බටහිර, දෙවන ලෝක යුද්ධ සංග්‍රමයේ සන්නද්ධ රණනාමයේ පෙරමුණ ප්‍රහාර වල කාලතුවක්කු පිහිටුවීමට අවශ්‍ය තුවක්කු අවශය තරමට නොතිබුණි. මෙම කාලතුවක්කු භාවිතයෙන් නොකඩවා ප්‍රහාර එල්ල කිරම භාවිතා වුයේ සුළු ප්‍රමාණයකි. උදාහරණයක් වශයෙන් El Alamein සටන  ආරම්භයේී මෙම කාලතුවක්කු ප්‍රහාර Montogomerys සැලසුම්කරැවන් භාවිතා කිරිමට සිතුව ද එය ඉවත දැමුයේ සැක ඉලක්ක වලට වාසි තකාය. යාර 12 000 ක් ඔස්සේ ඇති යුධ පෙරමුණක ඇති කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයට තුවක්කු 456 ක් නොසත් නමුදු බිම දි‍ේ යන හා පෙරළමින් යන කාලතුවක්කු යම්/සමහර බිම් කොටස් වල භාවිතා විය. එසේම Almein සටනේ අවසන් බාගයේදී මෙය භාවිතා විය. 1942 වසරේ නොවැම්බර් 1 හා 2 පැවති  operation surchoge හි නවසිලන්ත 2 වන කාණ්ඩයේ ප්‍රහාරයට පෙරමුණ දුන්නේ බිම දිවෙන කාලතුවක්කුය. මෙයට තුවක්කු 192 ක් යාර 4 000 ක පෙරමුණක් ඔස්සේ ක්‍රියා කෙරිණි. වෙඩි තැබීම මහවල් 3 කින් සම්මත විය. යුධ පෙරමුණේ යාර 20 කට  25 pounder එක බැගින් ද සාමාන්‍ය රෙජිමේන්තු දෙක බැගින් ද කාලතුවක්කු ‍වලට සහාය දිමට තිබුණි.

කාලතුවක්කු ප්‍රහාර උපාය මාර්ග ලෝක යුද්ධය අතරේ පරිණාමය වු අතර, බ්‍රිතාන්‍ය  Larkhill හ කාලතුවක්කු  පිළිබද ශාස්ත්‍ර පාසල සීග්‍ර කාලතුවක්කු ප්‍රහාර පාලනය හා සමායෝජනය පිළිබද වැදගත් ශිල්පිය කුම දියුණු කලේය. මෙහි බලපෑම පලමුව පිළිබිඹු වුයේ බටහිර කාන්තාර යුධ ව්‍යාපාරයේය. පළමු ලෝක යුද්ධ සංග්‍රාමයේ තුවක්කු වල පිහිටිම නිශ්චිතවම ලකුණු කිරිම අත්‍යාවශ්‍ය විය. නමුදු බ්‍රිතාන්‍යයන් තමන්ගේ තුවක්කු සියල්ල එක් නිර්දේශිත ස්ථානයකට යොමු කරන ලදි. මෙමගින් සැම කාලතුවක්කුවක්ම අදාල පරාසය තුල ප්‍රහාරක සැලසුමකට සැම අවශ්‍ය විනාඩියකදිම සම්බන්ධ විමට හැකිවිය.

Tunisia ප්‍රහාර වලදි තුවක්කු වැඩි ප්‍රමාණයක් තිබු අතර ප්‍රතිවිරැද්ධ ආරක්ෂකයන් බටහිර කාන්තාර වලට වඩා ඒකාග්‍රනේ කටයුතු කළ හ.  wadi Akrait හි 1943 අප්‍රේල් ප්‍රහාරයේ බ්‍රිතාන්‍ය කාලතුවක්කු ප්‍රහාර සැලැස්මට කාලතුවක්කු 8 ක් කලාප 3 ක තිබුණේ 50 වන හා 51 වන කාන්ඩ පෙරමුණෙහිය. අදුරේ ආරම්භක මග හදුනාගැනිමට එක් ස්ථාවර කාලතුවක්කුවක් තැබු අතර එම/ික් පාබල හමුදාවට නිවැරදි එල්ඹයට පැමිණිමට හැකිවිය. ප්‍රහාරවලදි පාබල හමුදාව මත පමණක් විශ්වාසය තැබුවේ ඉතා කලාතුරකිනි. wadi Akrait හිදි පෙර සැකසු ඉල්ක්ක වලට තිබු ඒකාග්‍රතාවට අඩු කෙරැනේ ප්‍රහාර ගමන් මගදි නිරික්ෂකයන් විසිනි. 7000 කට‍  අධික මෝටාර් හා තුවක්කු ස්ටාල්හාඩ්හි ප්‍රතිප්‍රහාර වලට භාවිතා විය. තවද යුද්ධය ඉතුරැ කාලයේ විශාල බෝම්බ හෙගි‍මේ උපක්‍රමය භාවිතයේ රැදිණි.

නමුදු ඉතාලියේ ප්‍රහාරයේදි මෙම ක්‍රමය භාවිතා කෙරිණි. 1944 මැයි 23 වන දින  ප්‍රහාරයේදි, තුවක්කු 810 ක් කැනේඩියානු 1 වන කාණ්ඩය සදහා රැස්කර තිබිණි. එයින් තුවක්කු 300 ක් ප්‍රහාර එල්ල කළේ පළමු මාර්ගයේ යාර 3200 ක් පුළුල් බාධකයක සිටය. ප්‍රහාරයට ඇරඹියේ පාබල හමුදාව අයින් විමට විනාඩි 3 කට පෙරය. කාලතුවක්කු ප්‍රහාරය ප්‍රථම හිදි පැයකට නැවතීමට නියමිත විය. පසුව යාර 100 ක් විනාඩි 3 ක් ඇතුලත ගමන් කොට අනෙකුත් කරා යැමටද නියමිත විය. නමුදු මෙම කාලය කඩාකප්පල් වුයේ ප්‍රතිවාදින්ගේ බරපතල විරෝධය හා කාලතුවක්කු ප්‍රහාර මධ්‍යයේය. මෙම යුධ මෙහෙයුම පසුව ‍දෝෂාරෝපණයට ලක්වුයේ යුධ පෙරමුණ පිළිබදව පටු ලෙස සැලසිම නිසාය.

1945 senio ප්‍රහාරයදි සතුරා ව්‍යාකුල කිරිමට හා සතුරාට ප්‍රහාර දෙන බවට එත්තු ගන්වා ඔවුන්ට ආවරණය තුලින් පිටට ‍ෙගන්වා ගැනිමට ව්‍යාජ  කාලවක්කු යොදා ගැනිණි. හතුරා එයට රැවටි එළියට ආ විට ගිනි කාලතුවක්කු ප්‍රහාර හෝ ගුවන් ප්‍රහාර මගින් සතුරා විනාශ කළේය. Monte sole ඇ‍මරකානු කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයෙක් මගින් 75 000 ක් එල්ල කළේ පැය භාගයක් ඇතුළත්ය. මෙම දකුණු අප්‍රිකානුවන් ආක්‍රමණ්ය ඇමරිකානු හමුදාවේ බරපතලම කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයට ලෙස සැලකේ.  Normandy  හිදි  බිම යන කාලතුවයවක්කු මගින් කැනේඩියානු හා ස්කොට්ලනක්ත ප්‍රහාර ජයගනු ලැබිණ. මෙය Epsom යුධ මෙ‍ෙහයුමට අදාල විය.

 vertable යුධ මෙහෙයුම් ආරම්භයට බරපතල තුවක්කු ප්‍රහාරයක් 1050 ක් එකතු කළේ බැරල 850 ක  pepper pot කාලතුවක්කු මගිනි. මෙහි භාවිතා වු අනෙක් අවිආයුධ වුයේ මොටාරා, කුඩා කාලතුවක්කු, ටැංකි, යුධ ටැංකි නාශක තුවක්කු, ගගන යාත්‍රා නාශක තුවක්කු හා ආකාශ වෙඩිලිය. බ්‍රිතාන්‍ය සේනාංක කාලතුවක්කු ප්‍රහාර ඇරඹියේ 9 200 ය, වේගය පසු පැයේදි වැඩි කළ අතර තුවක්කු 500 ක් යාර 500ක් ගැඹුරින් ප්‍රහාර එල්ල කළේය. කාලතුවක්කු වල දුම් කාච තිබුණේ කාලතුවක්කු පිටුපස සිටන ප්‍රහාරයක් දැක ගැනීමටය. 10.30 සිට කාලතුවක්කු අධි පිපිරැම් ඇති කරමින් ඉදිරියට ඇදිනි. විනාඩි 12 ක් ඇතුලත යාර 300 ක් ආවරණය කළ අතර, කහ දුම්  කවච මගින් කාලතුවක්කු ප්‍රහාර පාබල හමුදාවට සංඥා දැක්විය. තවද කාලතුවක්කු සැම ආරක්ෂක රේඩාවකම පැය බාගයක් නවතා තැබිනි. උණ්ඩ 2 500 ක් පැයක් ඇතුලත 1 ක බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රහාර එල්ල කිරිම අවසන් වුයේ 4.30 ට කාලතුවක්කු නැවතිමෙන් අනතුරැවය.

කාලතුවක්කු 2 වන ලෝක යුධ සංග්‍රාමයේ ‍සෝවියට් හි භාවිතා විය. මෙම දිවන කාලතුවක්කු පාබල හමුදාව ප්‍රහාර වලට සම්මත නායකයා විය. රැසියානු කාලතුවක්කු සියුම් ප්‍රහාර සදහා අවශ්‍ය නවින සන්නිවේදන ජාල නැතිවුව ද. තුවක්කු බහුල විය.