ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය, පානදුර
1909 මාර්තු මස 3 වන දින, ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදී. එය ලංකාවේ පැරණිම බෞද්ධ පාසල් වලින් එකකි. මෙය ජාතික පාසලකි. සිසුන් 4000කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින මෙම පාසලේ ගුරුවරුන් 130 පමණ ඉගැන්වීම් කටයුතු වල නිරත වේ.මෙම විද්‍යාලය බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය මුලික කොට ගෙන නිර්මාණ විය .අද දිනට 2023/03/03 මෙම පාසලට වසර 114 ක් සපිරේ.

ඉතිහාසය
ඓතිහාසික පානදුරා වාදයේ බෞද්ධ ප්‍රබෝධයට සමගාමීව අති පූජ්‍ය වැලිගම ශ්‍රී සුමංගල ස්වාමීන් වහන්සේට උපහාර පිණිස පානදුර රන්කොත් විහාර වාසී පානදුර ඥාණ විමලතිස්ස ස්වාමීන් වහන්සේ වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වයෙන් සහ ආශිර්වාදයෙන් වර්ෂ 1909 ක් වූ මාර්තු මස 03 වන දින පි. ලුවිස් දියෙස්, පි. දුමින්ද දියෙස්, මුදලිඳු තෝමස් රුදිගු, එම්. මත්තෙස් සල්ගාදු, පි. සී. එච්. දියෙස්, එම්. කොරනේලිස් පෙරේරා යනාදී සිංහල බෞද්ධ පුතුන්ගේ මුලිකත්වයෙන් රන්කොත් විහාර නම්වු පුණන්‍ය භූමියෙහි ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය නම් වූ විද්‍යාස්ථානය සිංහල දරුවන්ට  උසස් ඉංග්‍රිසි අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමට ලක් මාතාවට දායාද කෙරිණි.

විද්‍යාල ගීතය
 සිරි සුමඟුල් විදුහලේ
                යසස පතමු දින දිනේ...//  
 සුචරිත ගුණ දම් සොයා
                සිසුනට දී දම් අමා...//
 සුසිර පැතිර සුදිලෙවා
                සුදිලෙවා සුදිලෙවා
 සුසිර පැතිර සුදිලෙවා

                හෙළ බස හෙළ ගී අපේ
 ජාතික සුසිරිත් කලා...//
                දෙවමින නිති වැඩ සැදු
 සුමඟුල් මව වැජඹෙවා
                වැජඹෙවා වැජඹෙවා
 සුමඟුල් මව වැජඹෙවා.

ක්‍රීඩා හා විෂය බාහිර කටයුතු

නිවාස
සෑම වසරකම මුල් වාරයේ මලල ක්‍රීඩා උත්සවය පැවැත්වෙන අතර එහිදී නිවාස හතරකට බෙදී තරග කරයි. මෙම නිවාස නම් කර ඇත්තේ අතීත රජවරු සිහිවීම පිණිසය.

ක්‍රීඩා
චෙස්
මලල ක්‍රීඩා
පිහිනුම්
ක්‍රිකට් 
මේස පන්දු
බැඩ්මින්ටන්
හොකී
වොලිබෝල්
කරාතේ
බොක්‌සින්
රගර් 
මල්ලව පොර
ජුඩෝ
වුෂු

විෂය බාහිර ක්‍රීයාකාරකම්

තාරකා හා විද්‍යා සංගමය
බෞද්ධ සංගමය
සෞඛ්‍යදාන ඒකකය
ශිෂ්‍ය නායක සංගමය
බාලදක්ෂ සංගමය
තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ සමාජය
වාණිජ සංගමය
මාධ්‍ය ඒකකය
කථික හා විවාද සංගමය
පරිසර සංගමය
ඉන්ටරැක්ට් සමාජය
සිංහ සමාජය
ඡායාරූප සංගමය
දැණුම මිනුම සමාජය
නව නිපයුම් ඒකකය
ශිෂ්‍ය භට බලකාය 
ගුවන්සර සංගමය

ශ්‍රී සුමංගලයේ විදුහල්පතිවරු

පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා