කොස්ටා රිකා
කොස්ටා රිකා (, ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන්  "සරු වෙරළ" යන අර්ථයැති), නිල වශයෙන් කොස්ටා රිකා ජනරජය ( හෝ , ), යනු,  උතුරින් නිකරගුවා වෙතින්ද, ගිණිකොන දෙසින්  පැනමාව වෙතින්ද, බටහිරින් ශාන්තිකර සාගරයෙන්ද සහ නැගෙනහිරින්  කැරිබියානු මුහුද වෙතින්ද මායිම්වූ මධ්‍යම ඇමරිකානු රටකි. 1949 දී ව්‍යවස්ථාමය ක්‍රියාපටිපාටියක්   ඔස්සේ කොස්ටා රිකා යුද්ධ හමුදාව ස්ථිර ලෙසින් විසුරුවා හැරුණි.    ලෝකයේ පැරණි ප්‍රජාතන්ත්‍රයන් 22 ලැයිස්තුව වෙත ඇතුලත්ව ඇති එකම ලතින් ඇමරිකානු රට වෙයි.  මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI), අනුව ලතින් ඇමරිකානු රටවල් අතුරින් ඉහළ ස්ථානයක නිත්‍ය වශයෙන් වැජඹීමට කොස්ටා රිකා සමත්ව ඇති අතර 2011 දී ලෝකයේ 69වන ලෙසින් අනුස්ථිතිය ලබා ඇත. 

එක්සත් ජාතීන්ගේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (යූඑන්ඩීපී) විසින්  2010 දී පෙන්වා දුන්නේ, සම ආදායම් මට්ටමේ පවතින වෙනත් රටවල් වලට වඩා බොහෝ ඉහළ මානව සංවර්ධනයක් සාක්ෂාත් කර ගැනීමට සමත්ව ඇති රටවල් අතුරින් කොස්ටා රිකා එක් රටක්  බව වන අතර, 2011 දී යූඑන්ඩීපී විසින් ඉස්මතු කරමින් පෙන්වා දුන්නේ  පාරිසරික  ධරණීයතාවය පිළිබඳ හොඳ අභිවාහකයෙක් වීමට මෙන්ම ඔවුන්ගේ කලාපයේ මානව සංවර්ධනය සහ අසමානතාවය පිළිබඳ මධ්‍යනයට වඩා හොඳ මට්ටමක් පවත්වාගෙන යෑමට මෙම රටට හැකිව ඇති බවයි. පාරිසරික  ධරණීයතාවය මැනීම සඳහා ස්ථාපිත උපමානයන් පහ සමස්ත වශයෙන් මුළු දීමට හැකිවු එකම රටද එය වෙයි.  2012 පාරිසරික ධරණීයතා  දර්ශකය අනුව ලොව පස්වැනියා ලෙසින්ද ඇමරිකාවන්හී පළමුවැන්නා ලෙසින්ද අනුස්ථිතිය ලැබුමට මෙම රට සමත්ව ඇත.  

2021 වන විට පළමු කාබන්-උදාසීන රට බවට පත්වීමේ අභිලාෂය, කොස්ටා රිකානු රජය විසින් 2007 දී ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි.    නිව් එකනොමික්ස් ෆවුන්ඩේෂන් (NEF) විසින් එහි 2009 හැපි ප්ලැනට් දර්ශකයෙහි, කොස්ටා රිකා පළමුවන ස්ථානයට අනුස්ථිති කල අතර නැවතත් 2012 දී එසේ කලේය.   NEF විසින් 2009 දී ලෝකයේ "ඉතාමත් හරිතමය" රට ලෙසින්ද  කොස්ටා රිකා පෙළට තැබීය.  රටේ ව්‍යවස්ථාදායකය  විසින් අති මහත් බහුතරයකින් මෙම ජනප්‍රිය වැඩ පිළිවෙල  සම්ම්ත කිරීමෙන් පසුව, 2012 දී ඇමරිකානු මහාද්වීපය තුල  විනෝදාස්වාදය සඳහා දඩයම තහනම් කල පළමු රට වීමට කොස්ටා රිටා සමත් විය.

ඉතිහාසය

ප්‍රාග්-කොලොම්බියානු යුගය 
මධ්‍යඇමරිකානු සහ  ඇන්ඩියානු දේශීය සංස්කෘතින්හී පර්යන්තයන් සමපාත වන,  අතරමැදි ප්‍රදේශයකට,   කොස්ටා රිකාවේ ස්වදේශීය ජනයා අයත් බව ඉතිහාසඥයෝ වර්ගීකරණය කර ඇත. වඩාත් මෑතකදී,  ප්‍රාග්-කොලොම්බියානු කොස්ටා රිකාව  දේශ සන්ධි-කොලොම්බියානු ප්‍රදේශයේ කොටසක් බවටද විස්තර කර ඇත. 16වන සියවසෙහිදී  ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණිකයෝ පැමිණෙන විටදී,  දැනට රටෙහි වයඹ දිග සරිය වන නිකෝය අර්ධද්වීපය, නවුවට්ල් සංස්කෘතියෙහි දක්ෂිණතම  පැතිරුම විය. චිබ්චර් කතාකරන ස්වදේශීය කණ්ඩායම් වෙතින් රටෙහි අනෙකුත් සරිය බලපෑමට ලක් විය.

ආශ්‍රිත