ධාරාශිව් ලෙන්
ධාරාශිව් ලෙන් යනු ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ ඔස්මානාබාද් නගරයට 8 km නුදුරින් පිහිටි බලාඝත් කඳුවැටියේ ඇති ලෙන් 7කින් සමන්විත ලෙන් සංකීර්ණයකි. මෙම ලෙන් ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අවධානයට ලක්වූ අතර ජෙම්ස් බර්ගස් විසින් රචිත Archaeological survey of India ග්‍රන්ථයේ ද මේ පිළිබඳ සඳහන් වේ. මහාරාෂ්ට්‍ර රජය විසින් ධාරාශිව් ලෙන් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත.

ඉතිහාසය
ධාරාශිව් ලෙන් ක්‍රි.ව. 5-7වන සියවස් අතර කාලයේ නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. පළමු ලෙන ක්‍රි.ව. 10වන සියවසේ රාෂ්ට්‍රකූටයන්ගේ සමයේ සොයාගැනුණු අතර මෙම ලෙන් බෞද්ධ ලෙන් ද, නැතහොත් ජෛන ලෙන් ද යුනවෙන් වාද විවාද පවතියි. විශ්වාස කෙරෙන්නේ මුලින් මෙම ලෙන් බෞද්ධ ලෙන් වූ බවත්, පසුව ඒවා ජෛනාගමිකයන්ගේ ප්‍රයෝජනයට ගෙන ඇති බවයි.

ලෙන්

මෙහි ලෙන් 7ක් ඇති අතර,  ඉන් 1වන ලෙස කුළුණු 20ක පීඨිකාවකින් සමන්විත ය. ප්‍රධාන ලෙනක් වන ලෙන් අංක 2 අජන්තාවේ වාකාටක ලෙන් ආදර්ශයට ගෙන තනා ඇත. මෙහි මධ්‍ය ශාලාව අඩි 80 x 80 ප්‍රමාණයේ වන අතර, එහි භික්ෂූන්ගේ වාසය සඳහා කුටි 14ක් ඇත. ගර්භගෘහයේ පද්මාසනයෙන් වැඩහිඳින ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ ප්‍රතිමාවක් ඇත. තෙවන ලෙන ද පළමු ලෙනට සමාන වන අතර, මෙහි පසුව ඇති ලෙන් ජෛන ලෙන් වේ.

වර්තමාන තත්ත්වය
ධාරාශිව් ලෙන් බෞද්ධ සහ ජෛන යන සම්ප්‍රදායයන් දෙකටම අයත් යැයි මත ඉදිරිපත්ව තිබේ. කෙසේනමුත් මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ ලෙන් 1200ක ජේම්ස් බර්ගස් විසින් සිදුකරන ලද අධ්‍යයනයක දී පෙනීගොස් ඇත්තේ සැබැවින්ම ක්‍රි.ව. 5වන සියවසේ දී ධාරාශිව් ලෙක් බෞද්ධ ලෙන් වූ බවයි. 12වන සියවසේ දී ඉන් ඇතැම් ලෙන් ජෛන ලෙන් බවට පත්වී ඇත.

මේවාත් බලන්න
 අජන්තා ලෙන්
 එල්ලෝරා ලෙන්
 තුල්ජා භවානි දේවාලය

ආශ්‍රේයයන්

ඔස්මානාබාද් දිස්ත්‍රික්කයේ සංචාරක ආකර්ෂණයන්
බෞද්ධ ලෙන්
ඉන්දියානු ශෛලමය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
මහාරාෂ්ට්‍රයේ ලෙන්
ජෛන ශෛලමය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
12වන සියවසේ ජෛන ‍දේවාල