ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලය
ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි නටබුන් වූ ශිව දේවාලයකි.

ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලයේ ඉදිකිරීම් ක්‍රි.ව. 900‍ට පමණ අයත් යැයි සැලකිය හැක. මෙය චෞසත් යෝගිනී දේවාලයෙන් පසුව ඛජුරාහෝවේ පවතින දෙවන පැරණිතම දේවාලය ‍වේ. මෙම දේවාල දෙකම තනා ඇත්තේ ග්‍රැනයිට්වලිනි. මෙම දේවාලය ඉදිවූයේ වැලිගල් (ඛජුරාහෝවේ සෙසු දේවාලවල භාවිතයට ගැනුණු) භාවිතය හඳුන්වා දුන් නමුත්, ග්‍රැනයිට් භාවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතී නොතිබූ යුගයක ලෙස සැලකේ.

ලාල්ගුවන් දේවාලය ඉදිකොට ඇත්තේ වර්තමානයේ ලාල්ගුවන් සාගර් යනුවෙන් හඳුන්වන ජලාශයේ ඉවුරේ ය. ඛජුරාහෝවේ ‍පසුකාලීන දේවාල හා සැසඳීමේ දී, මෙය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා අතර සැලැස්ම ද චාම් ය. මෙහි බිම් සැලැස්ම සහ ආකෘතිය යාබද බ්‍රහ්ම දේවාලයට සමාන වේ. මෙහි පිරමිඩාකාර පියස්සක් වේ. දොරකඩෙහි ඇති එකම ‍කැටයම් වජ්‍ර හැඩැති මෝස්තරයන් ය.

වර්තමානය වන විට මෙම දේවාලය නටබුන් බවට පත්ව ඇත. මෙහි ගර්භගෘහයේ වක්‍රරේඛීය ශිඛරය ඇද වැටී ඇත. පිවිසුම් ද්වාරය දක්නට නැත. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම ගොඩනැගිල්ල ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස නම්කොට තිබේ.

ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය 

 
 
 
 

ඛජුරාහෝවේ හින්දු දේවාල
මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ශිව දේවාල
10වන සියවසේ හින්දු දේවාල
ග්‍රැනයිට් ගොඩනැගිලි