ප්‍රනාබ් මුඛර්ජි
ප්‍රනාබ් කුමාර් මුඛර්ජී (; 1935 දෙසැම්බර් 11) යනු 13 න් වන සහ වත්මන් ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරයා වේ. ඔහුගේ ධූර කාලය 2012 වසරේ ජූලි මස සිට ඇරඹුණි. දශක 6ක් පුරා විහිදුනු පුළුල් දේශපාලන අත්දැකීම් සහිත ඔහු ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නායකවරයෙකු හා ඉන්දියානු රජයේ අමාත්‍යධූර ගණනාවක් හොබවා ඇති දේශපාලඥයෙකුද වේ. 2012 ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කිරීමට පෙරාතුව ඔහු ඉන්දියාවේ මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස 2009-2012 අතර කාලය තුල කටයුතු කරන ලදී. 

1969 වසරේදී, එවක අග්‍රාමාත්‍ය ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ සහය සමග කොංග්‍රසයෙන් ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුවේ ඉහළ අසුන රාජ්‍ය සභාවට තේරී පත්වීම, මුඛර්ජීගේ දේශපාලන දිවියේ සුවිශේෂී සංධිස්ථානයක් සේ සැළකේ. හිමිකරගත් ජනප්‍රසාදයත් සමග ඔහු, ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ 1973 කැබිනෙට්ටුවේ තවත් එක් විශ්වාසදායී අමාත්‍යවරයෙකු බවටද පත්විය. 1975-77 සමයේ ඉන්දියාවේ හටගත් මතභේදාත්මක අභ්‍යන්තර අර්බුදයේදී අනෙකුත් සමහර කොංග්‍රස් නායකයින්ට සේ ඔහුටද චෝදනා එල්ල විය. 

ඉන්දිරා ගාන්ධි මැතිණියගේ පුත් රජීව් ගාන්ධිගේ අග්‍රාමාත්‍ය සමය තුලදී, මුඛර්ජී කොංග්‍රසය තුල පසෙකට තල්ලු කරනු ලැබ තිබුණි. 1984 වසරේ ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ ඝාතනයෙන් පසු ඇගේ තනතුරට පත්වීමට සුදුසු පුද්ගලයා වන්නේ අත්දැකීම් මද රජීව් ගාන්ධි නොව තමන් බව ඔහුගේ දර්ශනය වී තිබීම ඊට හේතු විය. කෙසේ නමුදු බල අරගලය හමුවේ තම ස්ථානය රැකගැනීමට අපොහොසත් වූ ඔහු රශ්ත්‍රීය සමාජ්වාදී කොංග්‍රසය නමින් ස්වකීය දේශපාලන පක්ෂයක් ගොඩ නගාගත් අතර එම පක්ෂය 1989 වර්ෂයේදී, රජීව් ගාන්ධි සමග පොදු එකඟතාවයකට එළැඹීමෙන් අනතුරුව, කොංග්‍රසය හා ඒකාබද්ධ කෙරුණි. 1991දී පී. වී. නරසිංමා රාඕ විසින් ඔහු ඉන්දීය සැළසුම් කොමිසමේ ප්‍රධානියා ලෙස හා 1995දී ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යවරයා ලෙස පත්කරනු ලැබිණ. 

කොංග්‍රසය මූලික කොට ගත් එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානය (UPA) 2004 වසරේදී බලයට පත්වීමෙන් අනතුරුව, ප්‍රථම වරට මුඛර්ජී ලෝක් සභාවේ අසුනක් දිනාගන්නා ලදී. 2012 වසරේදී ඉල්ලා අස්වන තුරු ඔහු ඉන්දියාවේ මන්මෝහන් සිං රජයේ දෙවැනියා ලෙස ක්‍රියාකරන ලදී. 2012 ජූලි මසදී එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානයේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා බවට පත්වූ ඔහු  ජනපතිවරණයේදී 70% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් හිමිකර ගනිමින් සිය ප්‍රතිවාදියා වූ පී. ඒ. සංමා පහසුවෙන් පරාජයට පත් කොට, ඉන්දියාවේ 13න් වන ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය.

මුල් අවධිය
බෙංගාලයේ (වර්ථමානයේ බටහිර බෙංගාලය) බිර්භම් දිස්ත්‍රික්කයේ මිරාතිහී, බෙංගාලි බ්‍රාහ්මී පවුලකට දාව  ප්‍රනාබ් මුඛර්ජී උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා ඉන්දීය නිදහස් අරගලයේ ක්‍රියාධරයෙකු හා 1952-1964 කාලය තුල බටහිර බෙංගාල ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ, ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රස් නියෝජිතයෙකු විය. ඔහුගේ මව රාජලක්ෂ්මී නම් වූවාය.

සිය මූලික අධ්‍යාපනය සූරි හී සූරි විද්‍යාසගර් විද්‍යාලය වෙතින් හැදෑරූ ඔහු, පසුව කොල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුලත්ව දේශපාලනවේදය හා ඉතිහාසය වෙනුවෙන් වූ එම්ඒ උපාධිය හා නීති පීඨයෙන් එල්එල්.බී උපාධිය හිමිකරගන්නා ලදී.

ඉන්දීය ජනපති ලෙස
2012 ජුනි 15 වනදා එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානය යටතේ මුඛර්ජී ඉන්දීය ජනාධිපතිධූර අපේක්ෂකවරයා ලෙස නම් කෙරුණි. 2012 ජූලි 19 වනදා ජනපතිවරණය පැවැත්වීමත්, 22වනදා ප්‍රතිපල නිකුත් කිරීමත් සිදුවිය. මෙහිදී ජනාධිපති අපේක්ෂකයෝ 81දෙනෙකු නාමයෝජනා ඉදිරිපත් කොට තුබුනද ඉන් ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සන්ධානයේ පී. ඒ. සංමාගේ නාම යෝජනාව හැරුණු විට අනෙකුත් යෝජනා ප්‍රතික්ෂේප විය. 2012 ජුනි 28 වනදින ජනපතිධූර අපේක්ෂකත්වය වෙනුවෙන් ඉල්ලුම් කිරීම වෙනුවෙන් මුඛර්ජී එම මස 26වන දිනදී එවක රජයෙන් ඉල්ලා අස්විමට කටයුතු කරන ලදී.

ජනපතිවරණයේදී ඔහු 713,763 මනාප ප්‍රමාණයක් හිමිකරගනිමින්, 315,987ක මනාප ප්‍රමාණයක් හිමිකරගත් සංමා අභිබවා ඉන්දීය ජනපතිධූරයට තේරී පත්විය.

පුද්ගලික දිවිය
ප්‍රනාබ් මුඛර්ජී 1957 ජූලි 13 වන දිනදී, බංග්ලාදේශයතුලදී උපත ලත් සුර්වා මුඛර්ජී හා විවාහ වන ලදී. සුර්වා වයස අවුරුදු 10දී ඉන්දියාවේ කොල්කටා වෙත සංක්‍රමණය වූ කාන්තාවක් බැව් පැවසේ. ඇය 75වන වියේ 2015 අගෝස්තු මස 18 වන දිනදී හදවත් රෝගයක් හේතුවෙන් මිය යන ලදී. ඔවුනට පුතුන් දෙදෙනෙකු සහ එක් දියණියක වේ.

මූලාශ්‍ර

1935 උපත්
ඉන්දියාව
ඉන්දියානු නායකයන්
ඉන්දියානු ජාතික කොන්ග්‍රසයෙහි සභාපතිවරුන්
ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරු
ආසියාව
විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ඉන්දියාවේ රාජ්‍ය නායකයෝ