අයෝනිසෝ මනසිකාරය සහ යෝනිසෝ මනසිකාරය
අයෝනිසෝ මනසිකාරය සහ යෝනිසෝ මනසිකාරය බුදු දහමේ එන ප්‍රතිවිරුද්ධ සංකල්ප දෙකකි.

අයෝනිසෝ මනසිකාරය
අයෝනිසෝ මනසිකාරයේ ලක්‍ෂණ පහත පරිදිවේ. 
  අනිච්චදේ නිච්ච සේ දකී
  දුක්ඛදේ සුඛ සේ දකී
  අනත්තදේ අත්ත සේ දකී
  අසුබදේ සුබ සේ දකී

අයෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් උපදින දිට්ඨි
අයෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් යුතු පුද්ගලයන්ට පහත සඳහන් සවැදෑරුම් දිට්ඨි උපදී. 
 ආත්මය සත්‍යයි ස්ථිරයි යන දිට්ධඨිය (ශාස්වත)
 ආනාත්මබව සත්‍යයි ස්ථිරයි යන දිට්ධඨිය (උච්ඡේද)
 ආත්මය අත්මය හැඳිනගත්බව සත්‍යයි ස්ථිරයි යන දිට්ධඨිය
 ආනාත්මය අත්මය හැඳිනගත්බව සත්‍යයි ස්ථිරයි යන දිට්ධඨිය

යෝනිසෝ මනසිකාරය
යෝනිසෝ මනසිකාරයේ ත්‍රිපිටකයේ ඍජුව විස්තර කර නැත. එය අයෝනිසෝ මනසිකාරයේ ප්‍රතිවරුද්ධ ලක්‍ෂණය බව අපෝහනය ව්‍යංගවේ. එබැවින් යෝනිසෝ මනසිකාරයේ ලක්‍ෂණ පහත පරිදිවේ. 
  අනිච්චදේ අනිච්ච සේ දකී
  දුක්ඛදේ දුක්ඛ සේ දකී
  අනත්තදේ අනත්ත සේ දකී
  අසුබදේ අසුබ සේ දකී

ආශ්‍රිත ලිපි
 ධම්මානුධම්මපටිපදාව

මූලාශ්‍ර

මනසිකාර