අවිහරණය
අවිහරණය හෝ නිරායුධකරණය යනු යුද අවි අඩු කිරීමේ, සීමා කිරීමේ හෝ අහෝසි කිරීමේ ක්‍රියාවලිය යි. අවිහරණය සාමාන්‍යයෙන් රාජ්‍යයක මිලිටරිය හෝ යම් වෙසෙසි අවි වර්‍ගයක් ඉලක්ක කරගනියි. අවිහරණය බොහෝවිට න්‍යශ්ටික අවි වැනි සර්‍වවිනාශකාරී යුද අවි බැහැරීම ලෙස දැක්විය හැක. සාමාන්‍ය හා පූර්‍ණ අවිහරණය එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ මඞුල්ලේ නිර්‍වචනයට අනුව "රටක ආරක්‍ෂාව සුරැකීමේ අවැසියාව සළකා බලමින්, අවම මිලිටරි මට්ටමක සිට ස්ථායිතාව නඟා සිටුවීමේ හා ප්‍රරෝහනයේ දැක්මක් පෙරදැරි ව, පවත්නා පක්‍ෂයන්හි නො හීන වූ ආරක්‍ෂා ප්‍රතිපත්තිය පදනම් කර ගෙන, සන්නඳ්‍ධ බලකායන්ගේ හා සම්මුතිගත යුද අවි වල සමබර ඌණනය" හා ඈඳූ සියලු සර්‍වවිනාශකාරී යුද අවියන්ගේ බැහැරීම යි.

ඉතිහාසය

න්‍යශ්ටික නිරායුධකරණය

නිරායුධකරණ සම්මන්ත්‍රණ හා ගිවිසුම් 
 1675: ස්ට්රැස්බර්ග් ගිවිසුම (1675)
 1899: හේග් සාම සමුළුව
 1919: වර්සායි ගිවිසුම
 1925: Locarno ගිවිසුම්
 1927: Kellogg-Briand ගිවිසුම
 1932-34: ලෝක නිරායුධකරණ සමුළුව
 1960: දසජාති නිරායුධකරණ කමිටුව
 1962-1968: දහඅටජාති නිරායුධකරණ කමිටුව
 1969-1978: නිරායුධකරණය පිළිබඳ කාරක සභාවේ සමුළුව
 1979–present: නිරායුධකරණ සමුළුව (CD)

විමර්ශන සහ පාද සටහන් 
නිශ්චිත යොමු:
සාමාන්‍ය නිදෙසි:
 Jonathan M. Feldman. "From the From Warfare State to 'Shadow State': Militarism, Economic Depletion and Reconstruction," Social Text, 91, Volume 25, Number 22 Summer, 2007.
 Seymour Melman, Editor, Inspection for Disarmament (New York: Columbia University Press, 1958).
 Alva Myrdal. The Game of Disarmament: How the United States and Russia run the arms race (New York: Pantheon, 1978).
 Marcus G. Raskin. "Draft Treaty for a Comprehensive Program for Common Security and General Disarmament," in Essays of a Citizen: From National Security State to Democracy (Armonk, New York: M. E. Sharpe, Inc., 1991): 227-291.

මේවාත් බලන්න 
 අවි ආයුධ පාලනය
 අවි ආයුධ සම්බාධක
 තුවක්කුවට එදිරිව බටර් ආකෘතිය
 රසායනික අවි පාලන ගිවිසුම් ලැයිස්තුව
 හමුදා කේන්සියානුවාදය
 න්‍යශ්ටික නිරායුධකරණය
 කෘතින් රුසියානු න්යෂ්ටික බලයෙන් යාත්රා
 සාම ලාභාංශය
 නිරායුධකරණ කටයුතු සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාලය

බාහිර සබැඳි 
 UN - Disarmament Affairs
 Disarmament Insight Blogsite
 Seymour Melman Website  Archive of Related Writings
 Economic Reconstruction Website Archive of Related Writings
 Stockholm International Peace Research Institute's Research on Arms Control and Non-Proliferation
 League of Nations conference listing
 Columbia Encyclopedia entry for "Naval conference"