කැරලින් සහ ක්‍රෝමලින් සාහිත්‍යය
කැරලින් සහ ක්‍රෝමලින් සාහිත්‍යය

	17 වන ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ දරැණු කාලයේ දී, පළමු වන චාල්ස් රජු කාලය තුල සහ රාජ්‍ය තන්ත්‍රය නිසා සිදුවන සහ ආරක්ෂක රාජ්‍යය, ඉංග්‍රිසිය තුල දේශපාලනික සාහිත්‍යයක් දුටුවේය. ඉංග්‍රිසි සිවිල් යුද්ධයේ අනුකම්පා කරවන්නක් විසින් රචිත පත්‍රිකාවන් තුල සෑම පක්ෂයකම පුද්ගලික නපුරැ පහරදිම් හා විවාදයන්, කැමතිව සිටි ආකාරයේ ප්‍රචාරක කටයුතු ජාතික ප්‍රතිසංස්කරණයට යොදා ගත්තේය. අවසන් ආකාරයෙන් තෝමස් හොබ්ස් විසින් රචිාත ‘ලැටියේකන්’ බ්‍රිතාන්‍යයේ දර්ශනවාදිනගේ ඉතා වැදගත් කාර්්‍යයක් ලෙස ඔප්පු විය. තවමත් ක්‍රමයෙන් පුචාරණය වන දේශපාලික කාර්යයන් අතරම හොබ්ස්ගේ ලේඛනයන් අයත් වන ජෝන් බ්‍රැම්හෝල් යන මුලික විචාරකයා බොහෝ සෙයින් අමතක වී ඇත. මෙම කාලය තුලදී බොහෝ ප්‍රවෘත්තිමය කාව්‍යයන්, බ්‍රිතාන්‍ය පුරෝගාමි වු පුවත්පත්‍ හෙන්රි මුඩ්මන්. මචමන්ට් නිඩ්හැම් හා ඩෝන් මිකෙන්හෙඩ් වැනි පත්‍ර කලාවේදින්, මතවාද ඇති කරන ාපාර්ශවයන්ගේ කාර්යන් හා ආකල්පයන් නිරැපණය කරන ලදි. කතුවරයන් අත්අඩංගුවට ගැනිම හා ඔවුන‍්ගේ කාර්්‍යයන් නිවාරනය කිරිම ‍විදේශ බලවේගයක් හෝ සැගවුනු මුද්‍රනයන් ප්‍රතිවිපාක සමග බලය ලබා දෙන ක්‍රමවේදයකට ඇති විය. ජෝන් මිල්ටන් විසින් රචිත රියොපැගට්කා රචනා කරන ලද්දේ බලය ලබා දිමට විරැද්ධව වන අතර සුභාධිතය වැලැක්වීමට ලියු එකම පුවත්පත ලෙස මෙය හැදින්වේ.

	විශේෂයෙන්ම පළමු වන චාල්ස් රජුගේ කාලයේදී ඉංග්‍රිසි පුනරැදය රගමඩලක ස්වභාවයක් ගත් අතර එය පිලිදිමේ අත්දැකිමක් ලෙස අවසන් විය. බෙන් ජොන්සන්ගේ අවසාන කාලයේදී වේදිකාවේ හා මුද්‍රණයේ ඇතුලත් වුයේ අවසන් පරම්පරා වල නාට්‍යයන්ගේ වඩා බලවත් වු කටහඩවල්ය. ජෝන් ෆෝඩ්, පිලිපි මැසිංගාරි සහ ජේම්ස් ටෝර් 1642 දී සිවිල් යුද්ධයේ ආරම්භයත් සමගම රගමඩල වැසි යාමෙන් ඒවා නාට්‍ය පරපුර අවසන් වු අතර එය නැවත වුයේ 1660 ඉංග්‍රිසි සමාජයේ වෙනස් විමත් සමගය.

	මෙම කාලයේදි අනෙක් ආකාරයේ සාහිත්‍යයන්. දේශපාලනමය උපවදන් හෝ දේශපාලිනක ආකාරයේ කතුරැන්ට සමානා්‍යයෙන් පවරා තිබින. සාඩම්බර නාට්‍යයක්, සිවිල් යුද්ධයට පෙර ක්‍රියාකිරිම, අභිධර්මය පිලිබද කාව්‍ය’න් පෙර පාසල් හා ගැනිම තිබිනි.  පළමු වන චාල්ස් රජුගේ සම්ප්‍ාදනයෙන් පසු රාජකිය ‍නිලයන්ගේ බලෙන් විශ්‍රාම යැවීම ඉතා හොද දෙයක් ලෙස ඉසාක් වෝල්ටන් හැදින්වු අතර, මින් ඔහුට ඔහුගේ ග්‍රන්ථයක් වන ද ‍කම්පියේට් ඇන්ග්ලර් වැඩ කර ගැනිමට කාලය ලැබුනි. පෙනෙන සැටියෙන් මගපෙන්විම 1653 දි ප්‍රකාශිත ග්‍රන්ථය ජිවිතේ පිළිබද භාවනාව, විවේකය හා තෘප්තිය, වැදගත් කාව්‍යවරැන් දෙදෙනෙක් මත එංගලන්තයේ වන ඔලිව් ක්‍රොම්වෙල්, ඇන්ඩෘ මාවල් හ‍ා ජෝන් මිල්ටන් රජයට ආයාචනා කරමින් කරන ලද කාර්්‍යයන් ‍මාවල්ගේ ඇන් කොරේසන් ඔඩෙ අපෝන් ක්‍රොම්වෙල්ස් රිටන් ෆ්රොම් අයිලන්ඩ් වැනි කාව්‍යන් ඔවුන‍්ගේ ජනරජ ඇදහිම් පසෙකලා දෙවන චාල්ස් රජුගේ ප්‍රතිසංස්කරණ දඩුවම් වලින් මිදියාමට, මිල්ටන් විසින් විශේෂ කාව්‍යමය කාර්යයන් රචනා වුයේ ඉන් පසුවය. (උපමා කථා තුළ සැගවුනු දේශපාලික පනිවඩයන්) මෙම කාලයේදි තිබු තවත් රචකයෙක් වන්නේ තෝමස් බ්‍රවුන් වන අතර බොහෝ ඵල දරන විද්‍යාවන් ආගම් බෙහෙත් ද්‍රව්‍යයන් හා රහස් පිළිබදව රචනා කලේය.