ඉංග්‍රීසි සිවිල් යුද්ධය
ඉංග්‍රීසි සිවිල් යුද්ධය (1642–1651) යනු, ප්‍රධාන වශයෙන් ආණ්ඩු කිරීමේ ක්‍රමවේදය පිළිබඳ ඔවුන් අතර වූ  විසම්මුතිය නිසාවෙන්,  පාර්ලිමේන්තුවාදීන් ("රවුන්ඩ්හෙඩ්වරුන්") සහ  රාජකීයවාදීන් ("කැවලියර්වරුන්") අතර ඇතිවූ සන්නද්ධ ගැටුම් සහ දේශපාලනමය කූටෝපායයන් මාලාවකි. පළමුවන (1642–46) සහ දෙවන (1648–49) යුද්ධ වලදී  පළමුවන චාල්ස් රජුගේ ආධාරකරුවන් සහ දිගු පාර්ලිමේන්තුවෙහි ආධාරකරුවන් අතර සටන් ඇවිලුණු අතර, කෙවැන්න (1649–51) තුලදී දෙවන චාල්ස් රජුගේ ආධාරකරුවන් සහ  කොට පාර්ලිමේන්තුවෙහි ආධාරකරුවන් අතර සටන් ඇවිලුණි. 1651 සැප්තැම්බර් 3 දිනදී වොෂ්ටර් සටනෙහි පාර්ලිමේන්තුවාදී ජයග්‍රහණය සමගින්  යුද්ධය නිමාවට පත්වූයේය.

යුද්ධයේ සමස්ත ප්‍රතිඵලය තෙවැදෑරුම් විය: නඩු විභාගය සහ පළමුවන චාල්ස් රජු මරණයට පත් කිරීම; ඔහුගේ පුතු, දෙවන චාල්ස් රජු පිටුවහල් කිරීම සහ; ඉංග්‍රීසි රාජාණ්ඩුව වෙනුවට, පළමුව එංගලන්ත පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය (1649–53) ද ඉන්පසුව ඔලිවර් ක්‍රොම්වෙල්ගේ පුද්ගලික පාලනය යටතේ ආරක්ෂිත රාජ්‍යය (1653–59) ද ආදේශ කිරීම. 

ඉංග්‍රීසි සිවිල් යුද්ධය