නැකාඩා III
නැකාඩා III යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ පුරාතන ඊජිප්තු ප්‍රාග් ඉතිහාසයේ නැකාඩා සංස්කෘතියේ අවසන් අවධියයි. මෙය දළ වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 3200 සිට 3000 දක්වා කාලයේ පැතිර පවතින්නට ඇතැයි අනුමාන කෙරේ. මෙම යුගයේ නැකාඩා II යුගයේ ආරම්භ වූ රාජ්‍ය සංවිධානය, පැහැදිළිව දෘශ්‍යමාන වන්නට විය. එසේම බලවත් ආණ්ඩුක්‍රමයක් පිහිටුවූ රජුන්ගේ නම් ද මෙම යුගයේ හමු වේ. නැකාඩා III යුගය බොහෝ අවස්ථාවන්හි රාජවංශය 0 හෙවත් ප්‍රාක්රාජවංශික යුගය ලෙස හඳුන්වන අතර, මේ යුගයේ බලවත් රාජ්‍යවල රජවරුන් සිටිය ද, එම රජවරුන් රාජවංශයක කොටසක් යැයි නොසැලකේ. ඔවුන් එකිනෙකා අතර දැඩි තරගයක නියුතු වූවෝ වෙති. මෙම යුගයේ රජුන්ගේ නම් සෙරෙඛ් ස්වරූපයෙන් විවිධ මැටි බඳුන් සහ සොහොන්ගැබ්වල කැටයම් කොට තිබේ.

පුරාතන ඊජිප්තුවේ ප්‍රාක්රාජවංශික යුගයේ සුවිශේෂි ලක්ෂණයක් ලෙස දේශපාලන ඒකාබද්ධතාවක් ඇති කිරීම සහ අවසාන වශයෙන් තනි රාජ්‍යයක් ගොඩනගා මුල්කාලීන රාජවංශික යුගයක් බිහි වීම දක්නට ලැබේ. මීට අමතරව, ඊජිප්තු භාෂාව පළමුවරට රූපාක්ෂරවලින් වාර්තා කිරීම සිදුවූයේ ද මෙම යුගයේ දී ය. ප්‍රාක්රාජවංශික යුගයේ දකුණු කනාන් ප්‍රදේශයේ ඊජිප්තු ජනාවාස පැවිත බවට ප්‍රබල පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි හමුව තිබේ. මේවා ජනපද නැතහොත් වෙළඳ බිම් වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.

මෙම යුගයේ හෝ ඇතැම්විට මීට පෙර යුගයක රාජ්‍යය සංවිධානය වීම ආරම්භ වූයේ යැයි සැලකේ. නයිල් අවට කුඩා නගර-රාජ්‍ය ගණනාවක් බිහි විය. ආක්‍රමණ සියවස් ගණනාවක් නිසා ඉහළ ඊජිප්තුව ප්‍රධාන රාජ්‍ය තුනකට සීමා විය. එනම්: තිනිස්, නැකාඩා, සහ නෙඛෙන් ය. තිනිස් සහ නෙඛෙන් රාජ්‍ය අතරට මැදි වූ නැකාඩාව පළමුව බිඳවැටිණි. අනතුරුව තිනිස් රාජ්‍යය පහළ ඊජිප්තුව ආක්‍රමණය කළේ ය. නෙඛෙන් සහ තිනිස් අතර සම්බන්ධතාව නිශ්චිත නැත. නමුත් මෙම රාජ්‍ය සාමකාමීව ඉස්මතු වූ බව පෙනේ. තිනීය රාජකීය පවුල මුළු ඊජිප්තුවම පාලනය කළේ ය. තිනීය රජවරුන් ඇබයිඩොස්හි උම් එල්-කාබ් සුසානයෙහි භූමදානය කෙරිණි.

බොහෝ ඊජිප්තුවේදීන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම යුගයේ අවස්න රජු මෙන්ම පළමු රාජවංශයේ ආරම්භක රජු ද නාමර් බවයි. ඔහුට පෙර ඉහළ ඊජිප්තුවේ ඇතැම් පෙදෙස්වල ක්‍රොකඩයිල්, අයිරි-හොර්, කා සහ ඇතැම්විට ඊනියා "ද්කෝර්පියන් රජු(න්)" රාජ්‍ය කොට තිබේ. මෙම ස්කෝර්පියන් යන වදන වෙනත් දෙවිවරුන් සහ පාලකයන්ගේ ආරක්ෂකයකු යැයි සැලකුණු සර්කෙට් දෙවඟනගේ නාමයෙන් පැනනැගුණක් විය හැක.

නැකාඩා III සංස්කෘතිය මුළු ඊජිප්තුව පුරාම ව්‍යාප්ත වූ අතර, පහත අංගවල ආරම්භකයා ලෙස එය සැලකේ:
පළමු රූපාක්ෂර
ඵලක මත පළමු සටහන් නිරූපණය
පළමු විධිමත් සෙරෙඛ් භාවිතය
පළමු සත්‍ය රාජකීය සුසානයන්
බොහෝවිට වාරිසම්පාදනයේ පළමු උදාහරණය
යාත්‍රා ගමනාගමනයේ නිපදවීම (වසර 2,000කට පෙර පර්සියානු බොක්කේ එහි මුල් නිපදවීමෙන් ස්වායත්තව)

මූලාශ්‍ර

වැඩිදුර කියවීමට

බාහිර සබැඳි

 http://www.touregypt.net/featurestories/hdyn00.htm
 .

ප්‍රාග්රාජවංශික ඊජිප්තුව
ක්‍රි.පූ. 4වන සහස්‍රකයේ අප්‍රිකාවේ පිහිටුවීම්
ක්‍රි.පූ. 4වන සහස්‍රකයේ අප්‍රිකාවේ අවලංගු කිරීම්