ශ්‍රී ලංකාවේ උරගයින් ලැයිස්තුව
උරගයින් යනු රෙප්ටිලියා වර්ගයට අයත් ටෙට්‍රපෝඩා සත්ත්වයින් වේ. මෙම වර්ගයට නූතන කැස්බෑවුන්, කිඹුලන්, සර්පයින්, ඇම්ෆිස්බේනියාවන්, කටුස්සන්, ටුවටාරාවන්, සහ වෙනත් නෂ්ට වූ ජීවි විශේෂ අයත් වේ. උරගයින් චතුර්පාදික පෘෂ්ඨවංශීන් වන අතර, ගාත්‍රා හතරක් පැවතිය හෝ නොපැවතිය හැක. සර්පයන්ගේ නම් ඔවුන් සම්භවය වූයේ ගාත්‍රා-සතරක් ඇති පූර්වජයන්ගෙනි. උභයජීවීන් මෙන් නොව, උරගයින් සතුව ජලජ කීට අවධියක් නොපවතියි. බොහෝ උරගයින් අණ්ඩජ වේ. ඇතැම් ස්කුවමාටාවන් ජලාබුජතාව පෙන්වයි.  එනම් එම විශේෂවල භ්‍රෑණය මව තුළ වර්ධනය වුව ද, අණ්ඩකවචයක් වෙනුවට එය කලලබන්ධයක් තුළ අන්තර්ගත වන බවයි. ඇම්නියෝටාවන් වන උරගයින්ගේ බිත්තර ආරක්ෂාව සහ පරිවහනය සඳහා පටලවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, මෙය වියළි පරිසරයේ ද ප්‍රජනනය සඳහා දක්වන අනුවර්තනයකි.

උරගයින්
වංශය: Chordata
වර්ගය: Reptilia

ශ්‍රී ලංකාවේ උරග විවිධත්වය ක්ෂීරපායීන් සහ මත්ස්‍යයින් වැනි ඇතැම් පෘෂ්ඨවංශීන්ට සාපේක්ෂව ඉහළ ය. සෑම දශකයකම විසූ දේශීය සහ විදේශීය විද්‍යාඥයින් සහ පරිසරවේදීන් විසින් වර්තමානයේ හමුවන සියලු උරග විශේෂ පිළිබඳ සවිස්තර වාර්තා සකස් කොට ඇත්තේ ඒ පිළිබඳ පර්යේෂණ මාලාවක් ඇසුරෙනි. ශ්‍රී ලාංකික උභයජීවී සහ උරග විද්‍යාඥයකු වන ඇන්ස්ලම් ද සිල්වා විසින් ශ්‍රී ලාංකික සර්ප විශේෂවල ජෛව විද්‍යාව සහ පරිසර විද්‍යාව අධ්‍යයනය කොට ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවන භෞමික සහ සාගර සර්ප විශේෂ 96ක් ලේඛනගත කොට ඇත. එම විශේෂවලින් භෞමික සර්ප විශේෂ 5ක් පමණක් මාරාන්තික සහ මිනිසුන්ගේ ජීවිතයට තර්ජනයක් ගෙනදීමේ විභවයක් ඇතැයි සැලකේ. සර්ප විශේෂ 50ක් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය.

දිවයිනේ කටුසු විවිධත්වය බොහෝ දේශීය විද්‍යාඥයින් සහ පර්යේෂකයින් විසින් අධ්‍යයනය සහ වාර්තාගත කොට ඇත. මේ අතරට ඉමේෂ් නුවන් බණ්ඩාර, කලණ මාඩුවගේ, අංජන සිල්වා, ආචාර්ය රොහාන් පෙතියාගොඩ, සහ කැලුම් මනමේන්ද්‍ර-ආරච්චි වැනි පර්යේධයින් අයත් වේ. ඔවුනට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවෙන් කටුසු විශේෂ 97ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, එයට 2006දී හඳුනාගැනුණු නව විශේෂ 17ක් ද අයත් වේ.

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාව කිඹුල් විශේෂ 2කට සහ කෙලෝනියා විශේෂ 9කට නිවහන වේ.

පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවන උරගයින් ඇතුළත් ලැයිස්තුවකි:

ගෝත්‍රය: Squamata - ශල්කමය උරගයින්

උපගෝත්‍රය: Serpentes - සර්පයින්

කුලය: Acrochordidae - දියගොයන්

කුලය: Boidae - කොට පිඹුරන්

කුලය: Pythonidae - පිඹුරන්

කුලය: Colubridae - කොලුබ්‍රිඩාවන්

කුලය: Cylindrophiidae - දෙපත් නයින්

කුලය: Elapidae - නයින්,කරවලුන් සහ දෙපත් කළුවන්

උපකුලය: Hydrophiinae - මුහුදු සර්පයින්

කුලය: Typhlopidae - කනඋල්ලන්

කුලය: Uropeltidae - තුඩුල්ලන්/ වල්ගා ඇබයින්

කුලය: Viperidae - පොළඟුන් සහ වල-පොළඟුන්

උපගෝත්‍රය: Lacertilia - කටුස්සන්

කුලය: Agamidae - ඇගමිඩ කටස්සන්

කුලය: Chamaeleonidae - බෝදිලිමුන්

කුලය: Gekkonidae - හූනන්

කුලය: Lacertidae - සර්පාක්ෂි කටුස්සන්

කුලය: Scincidae - හිකනලුන්
කුලය: Scincidae

කුලය: Varanidae - කබරගොයින්/ තලගොයින්

ගෝත්‍රය: Crocodilia - කිඹුලන්

කුලය: Crocodylidae - සත්‍ය කිඹුලන්

ගෝත්‍රය: Testudines - කැස්බෑවුන්/ ඉබ්බන්

කුලය: Bataguridae - ආසියානු ටෙරාපිනයන්

කුලය: Cheloniidae - මුහුදු කැස්බෑවුන්

කුලය: Dermochelyidae - දාර කැස්බෑවුන්

කුලය: Emydidae - ඇමරිකානු ඝන-කවචැති කැස්බෑවුන්

කුලය: Testudinidae - ඉබ්බන්

කුලය: Trionychidae - මෘදුකවච ඉබ්බන්

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 SrilLankanReptiles.com
 Wildreach.com

ශ්‍රී ලංකාවේ උරගයින්
උරගයින්
ශ්‍රී ලංකාව