ඉඳි ආප්ප
ඉඳි ආප්ප (දෙමළ:ඉදියප්පම්), (මලයාලම්:නූපුට් (හෝ නූල්පුට්ටු) (කොදාගු), පුට්ටුමායම් (මැලේසියාවේ) දමිල, කේරල, කොදෙව්, ටුලූ සහ  ශ්‍රී ලාංකීය සම්ප්‍රදායික  ආහාරයක් වන අතර හාල් පිටි මිශ්‍රණයක් සිදුරු සහිත වංගෙඩියක දමා තද කිරීමෙන් වට්ටියක් මතට වත් කිරීමෙන් අනතුරුව හුමාලයෙන් තම්බා ගනී.

ඉතිහාසය 
අහාර පිලිබඳ කීර්තිමත් විද්යාඥයකු මෙන්ම ඉතිහාසඥයකු වන ඉන්දියානු ජාතික කේ.ටී. අචය විසින් රචිත "The Story of our Food" කෘතියෙහි සඳහන් වන ආකාරයට ඉඳි ආප්ප සහ ආප්ප පුරාණ දෙමළ රටවල ක්‍රි.ව. පළමුවන සියවසේ සිට පැවත එයි; සන්ගම් සාහිත්‍ය පරිශීලනය අනුව

ව්‍යාප්තිය 
තමිල්නාඩුව, කේරලය, ශ්‍රී ලංකාව සහ කර්ණාටක දකුණු ප්‍රදේශය (විශේෂයෙන් දක්ෂිණ කන්නාඩ, උඩුපි, සහ කොදාගු දිස්ත්‍රික්ක වල) ඉඳි ආප්ප සෑදීමට විශේෂ සමත්කම් දක්වයි. ශ්‍රී ලංකාවද එහි ප්‍රධාන ස්ථානයක පවතී. ඉඳි ආප්ප යන නමෙහි උපත වශයෙන් දෙමළ/මලයාලම් වචන වන ඉඳි , 'කඩා දැමූ', සහ ආප්ප, "ලැවරිය" යන අරුත් ගෙනදෙන අතර ඉඳි ආප්ප ලෙස උච්චාරණය කෙරේ.  ඒවාගේම මෙම ආහාරය බොහෝදෙනෙක් නූල්ආප්ප හෝ නූල්පුට්ටු ලෙස හඳුන්වන අතර මලයාලම්/දෙමළ/කන්නාඩ/කෝදාවා වචනයක් වන නූල්, "කෙඳි හෝ තන්තු" යන අරුත ගෙනදෙයි.  ඒවාගේම කර්ණාටක වෙරළබඩ ප්‍රදේශ වල සෙමිජ් යනුවෙන් හඳුන්වනු  ලැබේ. මෙය මැලේසියාවේ සුලභ වන අතර එහි පුටුමායම් ලෙස හඳුන්වයි.

සාදාගැනීමේ ක්‍රමය 

මෙය හාල් පිටි, ලුණු සහ ජලය එකට මිශ්‍ර කර සාදාගත හැක. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යංජන (අල, බිත්තර, මාළු, මස්) සහ පොල් සම්බෝල සමඟ උදෑසන හෝ රාත්‍රී ආහාර වේලක ප්‍රධාන ආහාරය ලෙස පිළිගැන්විය හැකිය. ශ්‍රී ලංකාවේ සහ කේරලයේ මලබාර් ප්‍රදේශයේ මෙය පොල් කිරි සහ සීනි සමඟද පිළිගන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් දහවල් ආහාර වේල සඳහා මෙය පිළිනොගන්වයි.  කේරලයේ සහ තමිල්නාඩු වල අනෙකුත් කොටස් වල මෙය රසවත් ව්‍යංජන සමඟ බහුල වශයෙන් ආහාරයට ගනු ලබයි. තිරිඟු පිටි යොදා සැකසීමේදී මෙය දුඹුරු පැහැයක් ගනුලබයි.

හාල් පිටි උණු වතුර සමඟ මිශ්‍ර කර, අවශ්‍ය පමණට ගිතෙල් එකතුකර, ලුණු සමඟ පදම්කරගන්න. සියුම් මිශ්‍රණයක් වනතුරු අනාගන්න. අනාගත් සියුම් පිටි මිශ්‍රණය ඉඳි ආප්ප වංගෙඩියකට දමා කෙසෙල් කොලයක් මතට හෝ එක එල්ලේම හුමාල උන්දුනට වත්කරගන්න. අවශ්‍යනම් ගා ගත් පොල් ස්වල්පයක් එක්කරගන්න. විනාඩි 5-10 ක් තැම්බීමටහරින්න. ඉඳි ආප්ප ගා ගත් පොල් සහ පොල් කිරි සමඟ පිළිගන්වන ලදී.

සංස්කෘතික සබැඳුම 
ඩාවිඩ් ඩවිඩර්, ඔහුගේ House of blue mangoes නැමැති නව කතාවේ ඉඳි ආප්ප ගැන සඳහන් කර ඇත.

මේවාද බලන්න 
 පුටු මායම්

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැඳි 
 ඉඳියප්පම් http://www.iddiyappam.com/