අවුරංගාබාද් ලෙන්
අවුරංගාබාද් ලෙන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ අවුරංගාබාද් නගර ආසන්නයේ නැගෙනහිර බටහිර ඔස්සේ දිවෙන කඳුගැටයක වූ බෞද්ධ ලෙන් දොළහකින් සමන්විත සංකීර්ණයකි. මෙම ලෙන් 6වන සහ 7වන සියවස්වල දී සාපේක්ෂව මෘදු බැසෝල්ට් පාෂාණයකින් නිර්මාණය කොට ඇත. 

මෙම ලෙන් ඒවායේ පිහිටීම අනුව ප්‍රධාන කාණ්ඩ තුනකට බෙදා ඇත: එනම් "බටහිර සමූහය"ට අයත් 1 සිට 5 දක්වා ලෙන්, "නැගෙනහිර සමූහය"ය අයත් 6 සිට 9 දක්වා ලෙන් සහ "උතුරුදිග සමූහය"ට අයත් 9 සිට 12 දක්වා වූ ලෙන් සමූහයයි.

අවුරංගාබාද් කැටයම්වල ඇති විශේෂත්වය වන්නේ  එහි ස්තූපය හීනයාන සම්ප්‍රදායට අයත් වීමත්, එහි මහායාන කලාකෘති සහ වජ්‍රයාන දේවතාවියන්ගේ රූ දක්‍නට ලැබිමයි. මෙම ලෙන්වල දුර්ගා, සහ ගණේෂ වැනි දේව රූප ද දක්නට ලැබේ. එසේම තන්ත්‍රික සම්ප්‍රදායෙහි එන විවිධ බෞද්ධ දේවතා රූ ද මෙහි කැටයම් කොට තිබේ.

ලෙන් I සහ III
අවුරංගාබාද් හි ලෙන් අංක I සහ III සහ අජන්තාවේ අවසන් ලෙන් සමකාලීන බැව් පෙනේ. ඉතිහාසඥයන්ගේ අධ්‍යයන අනුව ලෙන් අංක III නිර්මාණය වී ඇත්තේ අංක I ට පෙර ය.

ගැලරිය

සටහන්

ආශ්‍රේයයන්
 
 
Ganvir, Shrikant, "Built Spaces: On Aurangabad caves in conversation with Dr. Shrikant Ganvir", Video (40 mins), on You Tube
Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art,  
Michell, George, The Penguin Guide to the Monuments of India, Volume 1: Buddhist, Jain, Hindu, 1989, Penguin Books,

බාහිර සබැඳි

Video of Aurangabad Caves 

බුද්ධාගමේ ඉතිහාසය
මහාරාෂ්ට්‍රයේ ලෙන්
ඉන්දියනු ශෛලමය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
ඉන්දියාවේ බෞද්ධ ලෙන්