මූඝල්-ඉ-අසාම්
මූඝල්-ඉ-අසාම් (සිංහල: මූඝල්වරුන්ගේ අධිරජ) යනු කේ. අසීෆ් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 1960 ඉන්දියානු වීරකථා ඓතිහාසික නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි. මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ෂාපූර්ජි පල්ලෝන්ජි විසිනි. ප්‍රිත්විරාජ් කපූර්, දිලීප් කුමාර්, මධුබාලා, සහ දුර්ගා ඛෝටේ විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන මෙමගින් නිරූපණය වන්නේ, මූඝල් කුමරකු වූ සලීම් (අනාගත ජහාන්ගීර් අධිරාජයා) සහ මාලිග නළඟනක වූ අනාර්කලී අතර ඇතිවන පෙම් සබඳතාවයයි. සලීම්ගේ පියා වන අක්බර් මෙම සබඳතාව අනුමත නොකරන අතර, ඒ නිසා පිය පුතු දෙපළ අතර යුද්ධය්ක ඇතිවේ.

මූඝල්-ඉ-අසාම් ගොඩනැගීමේ කටයුතු 1944දී ආරම්භ වූයේ අසීෆ් අක්බර් අධිරාජයාගේ රාජ්‍ය සමය (1556–1605) පිළිබඳ ගෙතුණු නාට්‍යයක් කියවන අතරතුර ය. එහි නිෂ්පාදනය මූල්‍ය අවිනිශ්චිතතා නිසා ප්‍රමාද කෙරිණි. 1950 දශකයේ මෙහි ප්‍රධාන ඡායාරූපකරණය ඇරඹීමට පෙර, මෙම ව්‍යාපෘතියට අනුග්‍රාහකයකු නොවූ අතර, නළු කැළ සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් කිරීමට සිදු විය. පෙර කිසිදු ඉන්දියානු චිත්‍රපටයකට වඩා මූඝල්-ඉ-අසාම් චිත්‍රපටයට අධික මුදලක් වැය විය. මෙහි එක් ගීත ජවනිකාවක් සඳහා වූ පිරිවැය එකල සම්පූර්ණ චිත්‍රපටයක්ම සඳහා වූ පිරිවැය ඉක්මවා ගියේ ය. සම්භාව්‍ය සහ ජන සංගීතයේ ආභාසය ලද මෙහි ධ්වනිපථය ගීත 12කින් සමන්විත අතර, ලතා මංගේෂ්කාර් සහ සම්භාව්‍ය ගායක බා‍ඩේ ඝුලාම් අලි ඛාන් වැනි පිළිවැයුම් ගායන ශිල්පීහු එය හඬ මුසුකළහ. මෙය බොලිවුඩ් සිනමා ඉතිහාසයේ අනර්ඝතම නිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ.

මූඝල්-ඉ-අසාම් එකල පැවති සෑම ඉන්දියානු චිත්‍රපටයකටම වඩා පුළුල් මුදාහැරීමක් සතු විය. නරඹන්නන්ට ප්‍රවේශපත් ලබාගැනීමට දවස පුරාම පෝළිමේ සිටින්නට සිදු විය. 1960 අගෝස්තු 5 දින මුදාහළ මෙම චිත්‍රපටය ඉන්දියාවේ සියලු බොක්ස් ඔෆීස් ආදායම් වාර්තා බිඳ හෙළමින් සර්වකාලීන ඉළම ආදායම් ලද බොලිවුඩ් චිත්‍රපටය බවට පත් විය. එම වාර්තාව වර්ෂ 15ක් මෙම චිත්‍රපටය සතුව පැවතීම විශේෂත්වයකි. මෙම චිත්‍රපටය ලද සම්මාන අතර ජාතික චිත්‍රපට සම්මානයක් සහ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන තුනක් වේ. ඩිජිටල් වර්ණගැන්වූ ප්‍රථම කළු-සුදු හින්දි චිත්‍රපටය වන්නේ ද මූඝල්-ඉ-අසාම් ය. එසේම එය එසේ නැවත-ප්‍රදර්ශනය ඇරඹූ ලොව ප්‍රථම චිත්‍රපටය ද වේ. 2004 නොවැම්බර් මස මුදාහරින ලද මෙහි වර්ණගැන්වූ ප්‍රභේදය ද ආර්ථික අතින් සාර්ථක විය.

ඉන්දීය සිනමාවේ මුවිශේෂී මංසලකුණක් ලෙස සැලකෙන මෙම චිත්‍රපටය එහිවූ ශ්‍රීවිභූතිය සහ සවිස්තරාත්මකභාවය නිසා ප්‍රශංසාවට පත් විය. චිත්‍රපට විද්වතුන් පවා මෙහි තේමා අගය කළ ද, එහි ඓතිහාසික නිවරද්‍යාතාව ගටැලුවක්ව පවතියි.

කථාපුවත

අක්බර් (ප්‍රිත්විරාජ් කපූර්) අධිරාජයාට උරුමකරුවකු නොවන හෙයින් ඔහු ආශ්‍රමයක් වෙත ගොස් යාඥා කරන්නේ සිය බිසව වන ජෝධාබායි (දුර්ගා ඛෝටේ) හට පුතකු ලැබේවායි යන ප්‍රාර්ථනයත් සමගයි. පසුව, අධිරාජයාගේ පුත්‍රයාගේ උපත පිළිබඳ සේවිකාවක රජුට සැලකරයි. සිය යාඥාව සඵල වීම පිළිබඳ සතුටට පත්වන අක්බර් සේවිකාවට සිය මුදුව ලබාදී ඇයට ඇය ඉල්ලන ඕනෑම දෙයක් ලබාදෙන්නට එකඟ වෙයි.

අධිරාජයාගේ පුත්‍රයා වන සලීම් කුමරු වැඩී හිතුවක්කාර, දොඩමළු සහ ආත්මාර්ථකාමී පුද්ගලයකු බවට පත්ව සිටියි. ඔහුගේ පියා ඔහුව යුද්ධයට යවන්නේ ධෛර්යය සහ විනය ඔහුට වටහා දීම සඳහායි. වසර දාහතරකට පසු, සලීම් විශේෂ සොල්දාදුවකු (දිලීප් කුමාර්) බවට පත්වී ඇති අතර, ඔහු මාලිග නළඟනක වන නදීරාට පෙම්කරයි. අධිරාජයා විසින් ඇයව දෙළුම් කැකුළ යන අරුතැති අනාර්කලී (මධුබාලා) ලෙස නම්කරයි. මෙම සම්බන්ධතාව ඊර්ෂ්‍යාකාර ඉහළ පෙළේ නළඟනක වන බහාර් (නිගාර් සුල්තානා) හට දැනගන්නට ලැබෙයි. බහාර්ට අවශ්‍ය වන්නේ කුමරුන් තමන්ට පෙම් කරනු දැකීමටයි. එවිට ඇයට යම්දිනෙක රැජිනක වනු හැකිවේ. නමුත් සලීම්ගේ ප්‍රේමය හිමි කරගැනීමට අපොහොසත් වන ඇය අනාර්කලී සහ ඔහු අතර ඇති අනියම් සම්බන්ධතාව හෙලි කරයි. සලීම් ඇයව විවාහ කරදෙන මෙන් සිය පියාගෙන් ඉල්ලා සිටිය ද, අක්බර් අධිරාජයා එය ප්‍රතික්ෂේප කොට ඇයව සිරගත කරයි. ඒ අනුව අක්බර්ගේ නියෝගය පරිදි අනාර්කලී ද සලීම්ව ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

කැරලි ගසන සලීම් හුමදාවක් රැස් කරන්නේ අක්බර් සමග සටන්කොට අනාර්කලීව මුදවා ගැනීමටයි. සටනින් පරාජය වන සලීම්ට මරණ දඬවුම නියම කෙරේ. නමුත් කොන්දේසියක් ඉදිරිපත් වන්නේ දැනට පලාගොස් සැඟවී සිටින අනාර්කලී ඔහු වෙනුවට මරණ දඬුවම භාරගන්නේ නම් සලීම්ව මුදවාලන බවයි. කුමරුගේ දිවි රැක ගැනීමට අනාර්කලී අධිරාජයාට භාර වෙයි. ඇයට මරණ දඬුවම ලෙස නියම වන්නේ පණපිටින් සොහොනෙහි සරකරන ලෙසයි. නමුත් සිය දඬුවම ක්‍රියාත්මක වීමට පෙර, ඇය සලීම් සමග පැය කිහිපයක් ගත කිරීමට අවසර දෙන මෙන් ඉල්ලා සිටියි. එම ඉල්ලීමට අවසර ලැබෙන අතර, ඇය සලීම්ට නිද්‍රාකාරක ඖෂධයක් ලබාදෙන්නේ ඇගේ දඬුවමට මැදිහත් නොවීම සඳහායි. අනාර්කලී වටා බිත්තියක් බඳිමින් ඇති අතර, අනාර්කලීගේ මව අක්බර් වෙත පැමිණ ඔහුගේ ප්‍රතිඥාව සිහි ගන්වයි. අනාර්කලීගේ මව අක්බර්ට සලීම්ගේ උපත සැලකළ සේවිකාවයි. අනාර්කලීගේ මව සිය දියණියගේ දිවිය බේරා දෙන මෙන් ඉල්ලා සිටියි. අධිරාජයාට ඇයව නිදහස් කිරීමට අවශ්‍ය වුවත්, එය කළ නොහැකි වන්නේ එය රට වෙනුවෙන් සිය යුතුකමක් වන නිසායි. එම නිසා ඔහු ඇයව ඇගේ මව සමගින් රහසේම පිටුවහල් කරයි. නමුත් ඔවුන් දෙදෙනාට අප්‍රකට දිවි ගෙවන ලෙසට නියෝග කරයි. අනාර්කලී තවමත් ජීවත්ව සිටින බව සලීම් කිසිදින දැනගත්තේ නැත.

චරිත නිරූපණය
 ප්‍රිත්විරාජ් කපූර්, අක්බර් අධිරාජයා ලෙස
 දිලීප් කුමාර්, සලීම් ලෙස
 මධුබාලා, නදීරා (අනාර්කලී) ලෙස
 දුර්ගා ඛෝටේ, ‍ජෝධාබායි ලෙස; සලීම්ගේ මෑණියන් ය.
 නිගාර් සුල්තානා, බහාර් ලෙස; මාලිග නළඟනකි.
 අජිත්, දුර්ජන් සිං ලෙස
 මුරාද්, රාජා මාන් සිං ලෙස
 එම්. කුමාර්, සන්ග්තාරාෂ් ලෙස; රාජකීය ප්‍රතිමා ශිල්පියායි.
 ශීලා දලායා, සුරයියා ලෙස; අනාර්කළීගේ සොයුරියයි.
 ජිල්ලෝ බායි, අනාර්කලීගේ මව ලෙස

සංගීතය

මෙහි ධ්වනිපථය නිමවන ලද්දේ සංගීත අධ්‍යක්ෂක නෞෂාද් විසින් වන අතර, පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ ශකීල් බදායුනි විසිනි. චිත්‍රපටය පිළිබඳ අදහස පහළ වීමෙන් පසු, අසීෆ් නෞෂාද් හමුවීමට ගොස් මුදල් පිරි බ්‍රීෆ්කේසයක් දී පැවසූයේ මූඝල්-ඉ-අසාම් සඳහා "අනුස්මරණීය සංගීතයක්" ගොඩනගන ලෙසයි. මෙලෙස මුදල් ලබාදීම නිසා කෝපයට පත් නෞෂාද් මුදල් නෝට්ටු ජනේලයෙන් ඉවතට විසි කළේ ය. මෙය ඔුහගේ බිරියගේ විස්මයට හේතු විය. අනතුරුව ඇය මේ දෙදෙනා නැවත සමාදාන කරවූවා ය. අසීෆ් සමාව ඉල්ලා සිටි අතර, නෞෂාද් මෙම චිත්‍රපටයේ ධ්වනිපථය නිර්මාණය කිරීම භාරගත්තේ ය.

නෞෂාද්ගේ බොහෝ ධ්වනිපථ සේම මූඝල්-ඉ-අසාම් ගීත ද ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියානු සම්භාව්‍ය සංගීතය සහ ජන සංගීතයේ ආභාසය ලද ඒවා විය. විශේෂයෙන්ම දර්බාරි, දුර්ගා වැනි රාග "ප්‍යාර් කියා තෝ දර්නා ක්‍යා" ගීතය සඳහා භාවිතා වී ඇත. කේදාර් රාගය "බෙකාස් පේ කරම් කීජෙයේ" ගීතය තුළ භාවිතා වී ඇත. සිය සංගීතයට විභූතියක් ගෙනදීම සඳහා ඔහු අතිශයින්ම සංධ්වනික වාද්‍ය වෘන්දයක් භාවිතයට ගෙන ඇත. සම්පූර්ණ ගීත 12කින් සමන්විත ධ්වනිපථය පිළිවැයුම් ගායකයින් සහ සම්භාව්‍ය සංගීත කලාකරුවන්ගේ දායකත්වයෙන් නිර්මාණය විය. ආසන්න වශනේ මෙම ගීත චිත්‍රපටයේ ධාවන කාලයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ වේ.

පථ ලැයිස්තුකරණය

පිළිගැනීම

සම්මාන
1961 ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන උළෙලේ දී මූඝල්-ඉ-අසාම් හොඳම හින්දි වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය හිමි කරගත්තේ ය. 1961 ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලේ දී මූඝල්-ඉ-අසාම් පහත ප්‍රවර්ග හත යටතේ නිර්දේශ හිමි කරගත්තේ ය: හොඳම චිත්‍රපටය, හොඳම අධ්‍යක්ෂක (අසීෆ්), හොඳම නිළිය (මධුබාලා), හොඳම පිළිවැයුම් ගායිකාව (මංගේෂ්කාර්), හොඳම සංගීතය (නෞෂාද්), හොඳම සිනෙමාරූපණය (මාථූර්), සහ හොඳම දෙබස් (අමන්, වජාහත් මීර්සා, කමාල් අම්රෝහි සහ එෂාන් රිස්වි). එහි දී හොදම චිත්‍රපටය, හොඳම සිනෙමාරූපණය සහ හොඳම දෙබස් සඳහා වූ සම්මාන මෙම චිත්‍රපටයට හිමි විය.

ආශ්‍රේයයන්

ග්‍රන්ථාවලිය

බාහිර සබැඳි
 
 
 
 
 මූඝල්-ඉ-අසාම් සඳහා බොලිවුඩ් හංගාමාහි ඇති ගිණුම
 මූඝල්-ඉ-අසාම් සීඑන්එන්-නිව්ස්18 වාර්තා වැඩසටහන
 
 
 

1960 චිත්‍රපට
ඉන්දියානු චරිතාපදාන චිත්‍රපට
ඉන්දියානු වීරකථා චිත්‍රපට
ඉන්දියානු ඓතිහාසික චිත්‍රපට
කේ. අසීෆ් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට
ඓතිහාසික ප්‍රේම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට
ඓතිහාසික වීරකථා චිත්‍රපට
1960 දශකයේ හින්දි-භාෂා චිත්‍රපට
උර්දු-භාෂා චිත්‍රපට
බහුභාෂා චිත්‍රපට
රාජකීයයන් පිළිබඳ චරිතාපදාන චිත්‍රපට
නෞෂාද්ගේ චිත්‍රපට ස්වරමාලා
නාට්‍ය පාදක කරගත් චිත්‍රපට
16වන සියවස පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට
මූඝල් අධිරාජ්‍යය පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට
අක්බර්