ශ්‍රී ලංකාවේ 12වන පාර්ලිමේන්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ 12වන පාර්ලිමේන්තුව යනු 2001 දෙසරම්බර් 5 දින පැවැති 2001 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල අනුව තීරණය වුනු සාමාජීකත්වයක් හා සමගින් පැවැති ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි රැස්වීමකි. පාර්ලිමේන්තුව පළමු වරට රැස්වූයේ  2001 දෙසැම්බර් 19 දිනදී වන අතර එය පූර්ණ කාලයට පෙර 2004 පෙබරවාරි 7 දිනදී විසුරුවා හැරිණි.

මැතිවරණය

12වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය 2001 දෙසැම්බර් 5 දින පැවැත්විණි. අළුතින් තැනුණු විපක්ෂ සන්ධානයක් වන එක්සත් ජාතික පෙරමුණ (එජාපෙ), ආසන 225 අතුරින් ආසන 109 ක් දිනා ගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවෙහි විශාලතම කණ්ඩායම බවට පත් විය. බලයේ සිටි පොදු පෙරමුණ (පොපෙ) ආසන 77 ක් දිනා ගත්තේය. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජවිපෙ) ආසන 16 ක් දිනා ගත් අතර දෙමළ පක්ෂ අතර අළුතින් තැණුනු සන්ධානයක් වූ දෙමළ ජාතික සන්ධානය (දෙජසං) ආසන 15 ක් දිනා ගත්තේය. කුඩා පක්ෂ ඉතිරි ආසන 8 දිනා ගත්තේය.

ප්‍රතිඵල

නව පාර්ලිමේන්තුව දිවුරුම් දුන්නේ 2001 දෙසැම්බර් 19 දිනදීය. එම්. ජෝසප් මයිකල් පෙරේරා කථානායක ලෙසින් නිතරඟයෙන් තේරී පත් විය. පොපෙ විසින් කිසිවකු නම් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසා නියෝජ්‍ය කථානායක තනතුර පුරප්පාඩුව පැවතිණි. සිරි අන්ද්‍රහැන්නදි නියෝජ්‍ය කාරක සභා සභාපති ලෙසින් නිතරඟයෙන් තේරී පත් විය.

රජය

තමන්ගේම පක්ෂ නාමය යටතේ තේරී පත්වූ ශ්‍රීලංමුකො මන්ත්‍රීවරුන් පස් දෙනාගේ සහය සහිතව රජයක් පිහිටුවීමට එජාපෙ සමත් විය (දිස්ත්‍රික්ක තුනක් තුල ශ්‍රීලංමුකො තරග කලේ තමන්ගේම නම යටතේ වන අතර අනෙකුත් සෑම දිස්ත්‍රික්කයන්හීම එජාපෙ හා එක්ව තරග කලේය).

2001 දෙසැම්බර් 9 දිනදී, ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විසින් නව අග්‍රාමාත්‍ය ලෙසින් එජාපෙ නායක රනිල් වික්‍රමසිංහ පත් කෙරිණි. ඇමතිවරුන් 24 දෙනෙකු, ව්‍යාපෘති ඇමතිවරුන් 28 දෙනෙකු සහ නියෝජ්‍ය ඇමතිවරුන් 8 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත රජයෙහි ඉතිරිය, 2001 දෙසැම්බර් 12 දිනදී දිවුරුම් දෙන ලදි.

1978 දී විධායක ජනාධිපති ධූරය හඳුන්වාදීමෙන් අනතුරුව ශ්‍රී ලංකාව තුල සැලකිය යුතු කාල පරිච්ඡේදයක් පුරාවට දේශපාලනික සහවාසය සිදුවීම 12වන පාර්ලිමේන්තුව තුල දක්නට ලැබිණි. විශේෂිත වශයෙන් කැරලිකාර දෙමළ කොටි හා සමගින් සාම ක්‍රියාදාමය ක්‍රියාත්මක කල ආකාරය පිළිබඳව ඇතුළු බොහෝ කාරණා අරභයා  ජනාධිපති කුමාරතුංග සහ අගමැති වික්‍රමසිංහ අතර මත ගැටුම් ඇති විය.2003 නොවැම්බර් මාසය මුලදී අගමැති වික්‍රමසිංහ රටින් බැහැරව සිටි අතරතුර දේශපාලනික ආතතිය උග්‍ර තත්ත්වයකට පත්වූ අතර, ජනාධිපති කුමාරතුංග විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ සභාවාරය අවසන් කොට, හදිසි අවස්ථාවක් ප්‍රකාශයට පත් කොට, අගනුවර වීදි මත හමුදා බල ඇණි යොදවා වැදගත් අමාත්‍යාංශ තුනක පාලන බලය සියතට ගත්තාය (ආරක්ෂක, අභ්‍යන්තර කටයුතු සහ මාධ්‍ය). ජනාධිපති කුමාරතුංගගේ පක්ෂය මෙන්ම විපක්ෂ පොදු පෙරමුණෙහි ප්‍රධාන කොටසද වූ  ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ එක්ව 2004 ජනවාරි 20 දිනදී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (එජනිස) නම්වූ නව දේශපාලන සන්ධානයක් පිහිටුවා ගත්හ. එයට දින කිහිපයකට පසු එනම් 2004 පෙබරවාරි 7 දිනදී  නියමිත ආයු කාලය සම්පූර්ණ වීමට වසර හතරකට කිට්ටු කාලයක් තිබීයදීත් ඇය විසින් පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරියේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි බහුතරයක සහය රජය සතුව තිබියදීය.

පක්ෂය /සන්ධාන අනුබැඳිය වෙනස්කිරීම්

මරණ සහ ඉල්ලා අස්වීම් 
12වන පාර්ලිමේන්තුව තුල පහත දැක්වෙන මරණ හා ඉල්ලා අස්වීම් සිදුවිය:
 2002 ජූනි 5: මුරුගේසු සිවසිත්තම්පරම් (දෙජාසං-ජාතික) මිය ගියේය. ඔහු වෙනුවට කදිර්ගාමතම්බි තුරෙයිරත්නසිංහම් (දෙජාසං-ජාතික) පත් කෙරිණි.

මන්ත්‍රීවරු

ආශ්‍රිත