බිම්බිසාර රජ
බිම්බිසාර (, ක්‍රි.පූ. 558—ක්‍රි.පූ. 491) ක්‍රි.පූ. 543 සිට ඔහුගේ මරණය දක්වා  මගධ රාජධානියෙහි රජෙක් වූ අතර  හරියංක රාජ වංශයට අයත් විය.

චර්යාව 
බිම්බිසාර පිළිබඳ බොහෝ විස්තර ජෛන ග්‍රන්ථ සහ  බෞද්ධ ජාතක පොත්හි හමුවන්නේ, ඔහු  මහාවීර සහ  ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ සමකාලීනයෙක් බැවිණි. හේ  මගධයේ රජු විය. බ්‍රහ්මදත්ත පරදවා අංග අත්පත් කරගත් හේ,  තම පුත් අජාතශතෲගේ යුව රාජ පාලනයට එය නතු කොට, චම්පා එහි අගනුවර බවට පත් කලේය. බිම්බිසාර රජු මහාවීරගේ ශ්‍රාවකයෙක් වූ අතර නිතොර ඔහුගේ ධර්මයට සවන් යොමු කලේය. බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථ වලට අනුව, බුදු රජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත් වීමට පෙර, පළමු වරට  බුදු රජාණන් වහන්සේ මුණගැසුනු  බිම්බිසාර රජු, පසුව වැදගත් ශ්‍රාවකයෙක් බවට පත් විය.  බෞද්ධ උගැන්වීම් වල එන පරිදී අවබෝධයට පත් වීමේ එක් මට්ටමක් වන සෝවාන් ඵලයට පත් වීමට ඔහු සමත් වූ බව දැක්වේ. කෙසේවුවද, ජෛන ග්‍රන්ථ දක්වන්නේ ඔහු ජෛන භක්තිකයෙකු බවය.

ජෛනාගම් ග්‍රන්ථ අනුව, ඔහු හැඳින්වෙන්නේ  රාහගෘහ හි ශ්‍රෙනික් (විශාල හමුදාවක් සතුව සිටි බැවින්) රජු ලෙසිනි. අවන්ති හි රජු වූ ප්‍රොද්යොත් රජු හට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර කරනු වස්, බිමිබිසාර විසින් උජ්ජේන් වෙත ජීවක  යැවූ බව කියැවේ.

විවාහ සන්ධාන 

තම බලය තහවුරු කරගැනුමට විවාහ සන්ධාන භාවිතා කිරීමට බිම්බිසාර යුහුසුළු විය. ඔහුගේ පළමු භාර්යාව වුයේ,  කෝසළ හි රජ මහා කෝසළ ගේ දියණිය හා ප්‍රසෙන්ජිත් ගේ සොහොයුරිය වූ කෝසළ-දේවී වේ. ඔහුගේ මනාලිය දෑවැදි ලෙස ගෙන ආයේ, එකල ගම්මානයක් පමණක් වූ  කාෂි වේ. මගධය හා කෝසළ අතර එදිරිවාදිකම් මෙම විවාහය නිසා අවසන් වූ අතර අනෙකුත් රාජ්‍යයන් පිළිබඳව අත පෙවීමට වරපතක් ඔහුට මෙයින් ලැබිණි. බිම්බිසාර ගේ දෙවන භාර්යාව, චෙල්ලානා, වයිෂාලියෙන් ලිච්ඡවි කුමාරිකාවකි. ඉන්දියඥ හර්මන් ජාකෝබීට අනුව, මහාවීර (වර්ධමාන), චෙල්ලානා රැජිණ හා  ‍නෑ සබඳතාවයක් සහිත වූයේ ඇය මහාවීරගේ මාමා කෙනෙකු වූ  චේටක රජුගේ දියණිය බැවිණි. බිම්බිසාරගේ තෙවන භාර්යාව, ක්ෂේමා, පන්ජාබයේ මධ්‍ර වරිගයෙහි නායකයාගේ දියණිය විය.

මරණය 
සාම්ප්‍රදායනුකූලව පැවසෙන්නේ සිය පුතු අජාටෂත්‍රෑ විසින් බිම්බිසාර සිර ගත කොට ඔහු කුසගින්නේ මිය යෑමට ඉඩ හැරි බවය. ක්‍රි.පූ. 491 දී පමණ මෙය සිදු වූ බවට වාර්තා වෙයි.

ආශ්‍රිත 

 ජී.පී.සිං "අර්ලි ඉන්ඩියන් හිස්ටොරිකල් ට්‍රැඩිෂන් ඇන්ඩ් ආකියොලොජි"; පිටුව 164

ක්‍රි.පූ. 558 උපත්
ක්‍රි.පූ. 491 මරණ
ජෛන රාජකීයයන්
හරියංක රාජ වංශය
මගධයේ රජවරු
බුදුන්වහන්සේ ගේ ශ්‍රාවකයන්
ක්‍රිපූ 5වන-සියවසෙහි පාලකයන්
ක්‍රිපූ 6වන-සියවසෙහි පාලකයන්
ක්‍රි.පූ. 491 මරණ