කුමන්ත්‍රණ න්‍යාය
කුමන්ත්‍රණ න්‍යායක් හෝ කුමන්ත්‍රණයවාදය https://www.universalis.fr/encyclopedie/conspirationnisme/ යනු,  රහස් සැලසුම් සහ  හිතාමතා සිදු කල ක්‍රියාවන් ඔස්සේ,  නීතිවිරෝධි හෝ අනර්ථකාරී සිද්ධියක් හෝ තත්ත්වයක්  ඇති කල බවට, පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු හෝ වැඩි ගණනක්,  කණ්ඩායමක් හෝ, සංවිධානයක් වෙත, දෝෂාරෝපණය එල්ල කෙරෙන විස්තරාත්මක ප්‍රස්තූතයකි.

සමහරක් පඬිවරුන් යෝජනා කරන පරිදී, මිනිසුන් විසින් කුමන්ත්‍රණ න්‍යායන් ඉදිරිපත් කරනුයේ, නිදසුනක් වශයෙන්, සමාජ කණ්ඩායම් වල බල සබැඳිතා සහ දුෂ්ට බලයන්ගේ ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගත් පැවැත්ම පැහැදිලි කෙරුමටය. සමහරක් චින්තකයන් විසින් යෝජනා කර සිටිනුයේ, කුමන්ත්‍රණ න්‍යායන් සඳහා, ප්‍රධාන ලෙසින්, මනෝවිද්‍යාත්මක හෝ සාමාජීය-දේශපාලනමය සම්භවයන් ඇති බවයි. යෝජිත මනෝවිද්‍යාත්මක සම්භවයන් අතර ප්‍රක්ෂේපණය; එය වනාහී, “සැලකිය යුතු සිද්ධියක්,  සැලකිය යුතු හේතුවක් වෙතින් පැහැදිලි කිරීමෙහි" පෞද්ගලික අවශ්‍යතාවයකි; සහ රෝග විනිශ්චයාත්මක මානසික රෝගයක් දක්වා උග්‍රතාව ඉහළ ගිය හැකි,  පීඩෝන්මාද ආතතිය වැනි, බොහෝ ආකාර සහ මට්ටම් වල පවතින චින්තන අක්‍රමතාවන් වල ප්‍රතිඵලයන්ද වෙති. අහඹු, පුරෝකථනය කල නොහැකි හෝ, නැතහොත් අවිබෝධ්‍ය සිද්ධීන්,  අනාරක්ෂිභාවයෙන් සමාසදය වීම සඳහා, සාමාජීය-දේශපාලන පැහැදිලි කිරීම්  භාවිතා කිරීමට සමහරක් පුද්ගලයන් අභිරුචියක් දක්වති.

ඉතිහාසය එළිදරවු කිරීමේදී, කේන්ද්‍රික ලෙසින්, කුමන්ත්‍රණ න්‍යායන් බහාලීමෙන් ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳ විවාද පවතින අතර, සමහරක් අයවළුන් පවසන්නේ,  “දේශපාලන ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව පොදු ජන මනසෙහි ප්‍රමුඛ සුසමාදර්ශය බවට"  එය පත්ව ඇති බවයි. කාලය ගතවත්ම, "කුමන්ත්‍රණ න්‍යාය" යන පදය විසින් පරිභවාත්මක අර්ථයක්  ලබා ඇති අතර,  කුමන්ත්‍රණ පිළිබඳ විශ්වාසයන් නිශ්ප්‍රභ කිරීමට හෝ පරිභාස කිරීමට, එය බෙහෙවින් භාවිතා කෙරෙන මුත්, එ.ජ. ජනාධිපති රිචඩ් නික්සන් සහ ඔහුගේ ආධාරකරුවන් විසින්, වෝටර්ගේට් සිදිධිය වසන් කිරීමට සිදු කල කුමන්ත්‍රණය වැනි, සත්‍ය සහ ඔප්පු කෙරුණු කුමන්ත්‍රණ පිළිබඳ යොමුකිරීමට සමහරෙක් විසින් එය තවමත් භාවිතා වෙමින් පවතියි.

සටහන්

උපාන්ත සිද්ධාන්තය
කුමන්ත්‍රණ න්‍යායන්