ෆොන්ටෑරා
සීමාසහිත ෆොන්ටෑරා සමූපකාර සමූහ ව්‍යාපාරය යනු  නවසීලන්ත ගොවීන්  10,600 විසින් හිමිකත්වය දරන නවසීලන්ත බහුජාතික කිරි පට්ටි සමුපකාරයකි.  ලොව මුළු කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත අපනයනයන්ගෙන් දළ වශයෙන් 30% වෙනුවෙන් මෙම සමාගම වග කියන අතර,  NZ$19.87 බිලියන ඉක්මවන ආදායමක් සහිතව, නවසීලන්තයේ විශාලතම සමාගම වෙයි.

ඉතිහාසය 

බොහෝ බටහිර රටවල ලෙසම, නවසීලන්තයෙහිද, කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයෙහි මූලික සංවිධානාත්මක ව්‍යුහයෙහි බොහෝ කලක සිට පැවතීමට  කිරි පට්ටි සමූපකාරයන් සමත්වී ඇත. පළමු කිරි පට්ටි සමූපකාරය 1871දී ඔටාගා හි පිහිටුවන ලදි. 1920 වන විට, කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත සකස්කරන කම්හල් 600 ක්  ක්‍රියාත්මකව තිබූ අතර ඒවායින් 85% පමණ අයත්ව තිබුණේ සමූපකාර සංගම් වලටය.  1930 ගණන් වලදී සමූපකාර සංගම්  500 පමණ තිබූ මුත් දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසුව, ගමනාගමන කටයුතු, සකස්කිරීමේ තාක්ෂණය සහ ශක්ති ප්‍රභව පද්ධතීන්හී වැඩිදියුණුව හේතුවෙන්, එකාබද්ධවීමේ නැඹුරුතාවයක් පෙන්නුම් කල අතර, සමූපකාර සංගම් ඒකාබද්ධ වීමෙන් ඒවා විශාල වෙත්ම සංඛ්‍යාවෙන් අඩු විය. 1990 ගණන් වල අග භාගය වන විට, ඉතිරිව තිබුණේ සමූපකාර සංගම් සතරක් පමණි: වයිකැතෝ හී පදනම්ව තිබූ නිව් සීලන්ඩ් ඩෙයරි ගෲප්, ටරනකි හි පදනම් ව තිබූ කිවි කෝපරේටිව් ඩෙයරීස්, වෙස්ට්ලන්ඩ් මිල්ක් ප්‍රොඩක්ට්ස් සහ  ටැටුවා කෝපරේටිව් ඩෙයරි කම්පනි.

2008 ජූනි මාසයෙහිදී, සමාගම විසින් ඕස්ට්‍රේලියානු නෙස්ලේ  සමාගමට අයත්ව තිබූ යෝගට් සහ කිරි පට්ටි නිෂ්පාදිත අතුරුපස ව්‍යාපාරයන් අත්පත් කර ගති.

විකිලීක්ස් විසින් 2010දී එළි කෙරුනු එජ තානාපති කාර්යාල කේබල විසින් ඇඟවෙන්නේ, මුල් ආක්‍රමණයෙන් අනතුරුව, නවසීලන්තය  විසින් 2003දී  ඉරාකයට හමුදා යැවුවේ, ෆොන්ටෑරා සමාගමට අතිශයින් වටනා ආහාර සඳහා තෙල් කොන්ත්‍රාත්තු ප්‍රවේසම් කර ගැනීම සඳහා පමණක්ම බවයි.

ආශ්‍රිත