හත්වන බුවනෙකබාහු රජ
හත්වන බුවනෙකබාහු කෝට්ටේ රජු වූ සත්වන විජයබාහු රජුගේ හා ඔහුගෙ අග බිසවගේ වැඩිමහල් දරුවා විය.  1468දී උපන් ඔහුගේ  සොහොයුරන් වූයේ මායාදුන්නේ හා රයිගම බණ්ඩාර ය. ඔහුගේ පියගේ දෙවන විවාහයේ නව බිසව, දේව රාජසිංහ නම් වෙනත් අයෙකුගෙ පුතෙකු ද රැගෙන ආ අතර රජු ඔහුට තමාගෙන් පසු රජකම ලබා දීමට අදහස් කළ බැවින්  බුවනෙකබාහු හා ඔහුගේ සොයුරන් දෙදෙනා රාජධානිය අත්හැර පලා යාමට පෙළඹුනු අතර ඔවුන් නැවත පැමිණියේ උඩරට රාජධානියෙන් ලැබුණු හමුදාවක් ද සමගිනි.

කෝට්ටේ රජු ලෙස රාජ්‍ය කාලය

මායාදුන්නේ රජු විසින් උඩරට රජු වූ ජයවීර රජුගේ හමුදා මගින් කෝට්ටේ රජ කළ තම පියාට එරෙහිව සාර්ථකව සටන් මෙහෙයවන ලද අතර ඉන් පසු සත්වන විජයබාහු රජුගේ නීත්‍යනුකූල පුතුන් තිදෙනා විසින් එම රජ්‍යය කොටස් තුනකට බෙදා ගන්නා ලදී. බුවනෙකබාහු කුමරු හත්වන බුවනෙකබාහු නමින් කෝට්ටේ රජු ලෙස ද, මායාදුන්නේ සීතාවක රජු ලෙස ද, පරරාජසිංහ හා මහා රයිගම් බණ්ඩාර ලෙස හඳුන්වනු ලබන රයිගම බණ්ඩාර රයිගම රජු ලෙස ද රාජ්‍යත්වයට පත් වූහ. කෙසේ වුවත්, 1538දී සිදු වූ රයිගම බණ්ඩාරගේ මරණයෙන් පසුව  මායාදුන්නේ රයිගම තම රාජ්‍යයට නතු කරගත් අතර, පියාගේ ඝාතනයේ දී විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළ තමා ගැන පෙර සිටම අවිශ්වාස කළ තම වැඩිමහල් සොයුරාගේ රාජ්‍යයේ සතුරෙකු බවට ද පත් විය.

බුවනෙකබාහුගේ රාජ්‍ය කාලයේ දී, මායාදුන්නේ තම පුතු වූ පළමු රාජසිංහ සමග එක්ව පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව ඔවුන් පලවා හැරීම සඳහා අඛණ්ඩව සටන් කළ අතර බුවනෙකබාහුගෙන් කෝට්ටේ රාජධානිය ලබා ගැනීමට ඔහුව රජකමින් පහ කිරීමට තැත් කළහ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රජුට පෘතුගීසීන්ගේ පක්ෂය ගැනීමට සිදුවූයේ තම සොයුරාගෙන් තම රාජ්‍යය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඔවුන්ගේ බලය අවශ්‍ය වූ බැවිනි.  තම පාලන සමය තුළ ඔහු දුර්වල පාලකයෙකු වූ අතර පෘතුගීසීන් මත අධික ලෙස යැපෙමින්  අවසානයේ දී ඔවුන් සමග මිත්‍ර විය.

ශා. ෆ්‍රැන්සිස් ක්ෂේවියර් හමුවීම

කෙසේ වුවද, ඔහු ද ආගමික නියමයන් සම්බන්ධයෙන් පෘතුගීසීන් සමග විරුද්ධ විය. 16 වන සියවස මැද දී පෘතුගාලයේ තුන්වන ජෝන් රජු විසින් ඉන්දියාවේ හා ලංකාවේ කතෝලික ධර්මය දේශනා කිරීමට ශාන්ත ෆ්‍රැන්සිස් ක්ෂේවියර් මුනිතුමා පිටත් කරන ලදී. ඔහු කෝට්ටේ රජු හමුවී, ඔහු සමග තමාගේ දහමට හැරීම ගැන සාකච්ඡා කළේය.

මූලාශ්‍ර

රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය