සූරසේන
සූරසේන (හෙවත් සෞරසේන) (සංස්කෘත:शूरसेन) යනු වර්තමාන උත්තර් ප්‍රදේශ්හි බ්‍රාජ් කලාපයේ පිහිටා තිබූ පුරාතන ඉන්දියානු ප්‍රදේශයකි. බෞද්ධ සූත්‍රයක් වන අංගුත්තර නිකාය අනුව රාමායණයෙහි එය අවම වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 1000 සිට වත් මුල්කාලීන ජනපද රාජ්‍යයක් ලෙස පැවතී ඇත. ක්‍රි.පූ. 7වන සියවසේ සොළොස් මහා ජනපද අතුරින් ද එකකි, සූරසේන ජනපදය‍. පුරාතන ්‍රගීක ලේඛකයන් විසින් මෙම ප්‍රදේශය සෞරසේනොයි ලෙස හඳුන්වා ඇති අතර, එහි අගනුවර මෙථොරා ලෙස දක්වා ඇත.

නිරුක්තිය
මෙම ජනපදයට එම නාමය ලැබුණු ආකාරය පිළිබඳ විවිධ ජනප්‍රවාද ඇත. එක් ජනප්‍රවාදයක් අනුව, මෙය සුප්‍රකට යාදව රජකු වූ සූරසේනගේ නම ඇසුරෙන් යෙදුණු බව පැවසේ. නමුත් සෙස්සන් දකින්නේ එය සුරභීර් (අභිරා) හෝ අහිර් යන්නෙහි දිගුවක් ලෙසයි. ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන් උපත ලබා, හැදී වැඩුණු ප්‍රදේශය පූජනීය භූමිය ද මෙය යැයි සඳහන් වේ.

ඉතිහාසය
මහාභාරතය සහ පුරාණවල මථුරා ප්‍රදේශයේ පාලකයන් යාදූවරුන් හෙවත් යාදවයන් ලෙස දැක්වේ. මොවුන් ගෝත්‍ර කිහිපයකට බෙදෙන අතර, වෘෂ්ණිවරුන් ද මෙයට අයත් ය. බෞද්ධ මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නේ ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ ප්‍රධාන ශ්‍රාවකයකු වූ මහා කච්චාන මහර රහතන් වහන්සේ මථුරා ප්‍රදේශයේ ධර්ම ප්‍රචාරය කළ සමයේ සූරසේනවරුන්ගේ පාලකයා වූයේ අවන්තිපුත්ත රජු බවයි.

මෙහි අගනුවර වූ මථුරාව පිහිටා තිබුණේ යමුනා ගං ඉවුරේ ය. වර්තමානයේ එය හින්දුවරුන්ගේ පූජනීය භූමියකි. පුරාතන ග්‍රීක ලේඛකයන් විසින් මෙම ප්‍රදේශයේ වූ ක්ලෙයිසොබෝරා නම් තවත් නගරයක් පිළිබඳ සඳහන් කොට තිබේ.

මේවාත් බලන්න
 පුරාතන ඉන්දියාවේ රාජධානි
ශූර‍සයිනි

ආශ්‍රේයයන්

ප්‍රභව
.
.

බාහිර සබැඳි

මහා ජනපද