පූජා සහ පූජාවන්හි දී අනුගමනය කෙරෙන පිළිවෙත් ආශ‍්‍රම ධර්ම


මැනැවින් ඉටුකෙරෙන පූජාවකදී පහත දැක්වෙන පියවර අනුගමනය කෙරේ. 

1. දේවාරාධනය

2. පිළිගැන්වීම

3. ආයාචනය

4. නිමකිරීම

5. ධෝවනය සහ බෙදාදීම

ආරාධනය

දේවාලයක් තුළ පිහිටි  ප‍්‍රතිමාවක් හෝ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් හෝ දෙවියන්ට ආරාධනය කිරීම පළමුව සිදු කරනු ලැබේ. මෙකී තාවකාලික සංකේතය ප‍්‍රතිමාවක් හෝ දෙවියන් සංකේතවත් කෙරෙන පහත දැක්වෙන අංගවලින් එකක් හෝ විය හැකිය. 

	භාෂාවේ සහ ඥානයේ දෙවගන වන සරස්වතිය වෙනුවෙන් තීන්ත භාජනයක්, පෑනක් සහ මල් කිනිත්තක්.

	ශිව වෙනුවෙන් ශෛලමය ශිව ලිංගයක්

	විෂ්ණු වෙනුවෙන් හැඩ ගැන් වූ පාෂාණයක්

කෙසේවෙතත් බොහෝ පූජාවන්හිදී ගංගා නදියේ ජලයෙන් පුරවාගත් මැටි කලයක් සහ අඹ කොළ මත තබන ලද පොල් ගෙඩියක් සංකේතයක් ලෙස භාවිත කෙරේ. ඇතැම් පූජාවන්හිදී ප‍්‍රතිමා කිහිපයක් ම භාවිත කරන අතර පූජාව පවත්වනු ලබනුයේ කවර දෙවි කෙනෙක් වෙනුවෙන් වුව ද සංකේතාත්මකව විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි. 

පිළිගැන්වීම

පූජා භාණ්ඩ දෙවියන්ට පිළිගැන්වීමේදී දෙවියන් පිළිගැනීම සහ පූජා භාණ්ඩ ඔවුන්ට කැපකිරීම පහත දැක්වෙන අනුපිළිවෙල අනුව සිදු වෙයි.

1.  ආසනයක් පිළිගැන්වීම

2.  පා ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම

3.  අත් ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම

4.  පානය පිණිස පැන් පිළිගැන්වීම

5.  ස්නානය කරවීම

6.  සිරස ස්නානය කරවීම

7.  අසුන් ගැන්වීම

8.  ඇදුම් පූජා කිරීම

9.  පූන නූල පැළදවීම

10. සදුන් ආලේපය පූජා කිරීම

11. සහල් පූජා කිරීම

12. පුෂ්ප  පූජා කිරීම

13. ස්තෝත‍්‍ර ගායනය

14. සුවද දුම් පූජා කිරීම

15. ආලෝක පූජා කිරීම

16. ආහාර පූජා කිරීම

17. පළතුරු පූජා කිරීම

18. බුලත් පූජා කිරීම

මේ සියල්ල ඉන්දීය සමාජය තුළ ගෞරවණීය අමුත්තෙකු විෂයයෙහි සිදු කෙරෙන සංග‍්‍රහ වේ. ‘එතෙ ගන්ධපුෂ්පේ ... නමඃ.  ඕම් ... නමඃ. එතෙ ආධිපත්‍යෙ ශී‍්‍ර විෂ්ණවෙ නමඃ. ’ යන සරළ ගායනයකින් ද පූජාව සමන්විත වෙයි. සියලූම පූජාවන්ගේ අධිපතීත්වය විෂ්ණු බව පිළිගැනෙන හෙයින් විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි. ආහාර පූජා කිරීම වඩාත් විසිතුරු ලෙස සිදුකෙරේ. ආහාර පූජා කිරීමේදී ඒවා රතු වස්ත‍්‍රයකින් ආවරණය කිරීම ද  කරනු ලැබේ.

ආයාචනය

පූජාවන්හි ඉතාමත් ම නිර්මාණාත්මක අංගය ආයාචනය සේ සැළකිය හැකිය. ශුද්ධ ග‍්‍රන්ථ සජ්ඣායනය, භක්ති ගීත ගායනය සහ නර්තනය ද මන්ත‍්‍ර ගායනයෙහි යෙදෙමින් පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වීම ද මෙයට අන්තර්ගත වෙයි. 

නිමකිරීම

යහපත අයැදිමින් ද වරදක් සිදුවූයේනම් කමාව අයැදිමින් ද සියලූම පූජා භාණ්ඩ දෙවියන් උදෙසා නැවත වරක් කැප කරමින් දෙවියන් වටා ප‍්‍රදක්ෂිණා කිරීම මෙහිදී සිදුවෙයි. සක් පිඹීම, ඝන්ඨා නාදකිරීම සහ බෙර වාදනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ. 

ධෝවනය සහ බෙදාදීම

දෙවියන්ට ආරාධනය කරනු ලැබූයේ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් නම් එය ජලයෙහි ගිල්වා ධෝවනය කිරීම පිණිස විශේෂ උත්සවයක් පවත්වනු ලැබේ. පූජාවෙන් අනතුරුව ප‍්‍රසාද යනුවෙන් හ`දුන්වනු ලබන පූජා භාණ්ඩ බැතිමතුන් සහ පූජකයින් වෙත බෙදා දීම සිදු වෙයි.

සටහන් 

හින්දු ආගම