මිල හා ප්‍රමාණයන්
මුදල් වෙළෙඳපල තුළ, මුදල් සඳහා මිලක් පවතින අතර එය විනිමය අනුපාතිකය නම් වේ. මෙම විනිමය අනුපාතිකය, මුදල් සැපයුම හා ඉල්ලුම මගින් තීරණයවන අතර, එය අන්තර්ජාතික වෙළෙඳාම තුළ සාකච්ඡා වන වැදගත් ගැටලුවකි.

සැපයුම් හා ඉල්ලුම් විශ්ලේෂණය තුළ, මිල මගින්, (එනම් භාණ්ඩයක හුවමාරු අගය මගින්) නිෂ්පාදන හා පාරිභෝජන ඒකකයන් සම්බන්ධිකරණය කරනු ලබයි. වෙළෙඳපලට නිපදවන භාණ්ඩයක ඍජුව නිරීක්ෂණය කළ හැකි ලක්ෂණ ලෙස එම භාණ්ඩයේ මිල හා ප්‍රමාණයන් විස්තර කරනු ලබයි. සැපයුම, ඉල්ලුම හා වෙළෙඳපල සමතුලිතය; මිල හා ප්‍රමාණය සම්බන්ධ කරණු ලබන න්‍යාය ගොඩ නැගීම් වේ. සැපයුම හා ඉල්ලුම තීරණය කරණු ලබන සාධක මගින්, සැපයුම හා ඉල්ලුම කෙරෙහි ඇති කරනු ලබන බලපෑමත්, එතුළින් මිල හා ප්‍රමාණත්, ප්‍රකාශ කිරීම ප්‍රායෝගික සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාවේ හා සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාවේ සම්මත අභ්‍යාසයක් වේ. ප්‍රමාණය පාලනය කරනු ලබන කාර්යක්ෂම සන්නිවේදන උපකරණයක් ලෙස මිල ක්‍රියාකරනුයේ කුමන තත්වයන් යටතේ දැයි සඳහන් කිරීමට ආර්ථික විද්‍යා න්‍යායට හැකිය. සැපයුම හෝ ඉල්ලුම වැඩි කරනු ලබන විචල්‍යයන් මගින්, කොපමණ ප්‍රමාණයකින් මිල හා ප්‍රමාණය වෙනස් කරන්නේද යන්න මැනීමට සැබෑ ලොව භාවිතයන් මගින් උත්සාහ දරනු ඇත.

මූලික ඉල්ලුම් හා සැපයුම් න්‍යාය මගින්, ඉල්ලුම හෝ සැපයුම විතැන්විමක් හේතු කොට ගෙන සමතුලිතය වෙනස්වීම පුරෝකථනය කරනු ලබන නමුත් එමගින්, එවැනි හේතුවක් නිසා, සමතුලිතය වෙනස්විම සඳහා හැඩගැසීමේ වේගය, පුරෝකථනය කරනු නොලබයි. බොහෝ ක්ෂේත්‍රවලදී, ප්‍රමාණය ගණනය කිරීම සඳහා, කෙටිකාලයේදී ඉල්ලුම හා සැපයුම මත වෙනස්කම් කිරීමට ගලපන, මිල, වෙනුවට “මිල ස්ථාවරභාවයේ” ඇතැම් ආකාරයන් උපකල්පනය කරනු ලැබේ. මෙයට සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාවේ ව්‍යාපාර චක්‍ර පිළිබඳ සම්මත විශ්ලේෂණය ඇතුළත්වේ. දිගුකාලීන, කල්පිත සමතුලිතයකට ළඟාවීම සඳහා, එම විශ්ලේෂණය සෑමවිටම, එවැනි මිල ස්ථාවරභාවයකට හේතු හා එමගින් ගම්‍යමාන වන දෑ වටා කේන්ද්‍රගතවේ. යම් වෙළෙඳපලක එවැනි මිල ස්ථාවරභාවයක් සඳහා වන උදාහරණවලට, ශ්‍රම වෙළෙඳපල වැටුප් අනුපාතික හා පූර්ණ තරඟයෙන් වෙනස් වෙළෙඳපලවල ස්ථාපිතවූ මිල දැක්විය හැකිය.
         
ආර්ථික විද්‍යාවේ තවත් ක්ෂේත්‍රයක් මගින්, සියලු සමාජ පිරිවැය හා ප්‍රතිලාභ වෙළෙඳපල මගින් ප්‍රමාණවත් ලෙස ගණනය කරනු ලබයිද යන්න සලකා බලයි. වෙළෙඳපල මිල තුළ නිරූපනය නොවන හා නිෂ්පාදනය හා පරිභෝජනය මගින් ඇතිකරනු ලබන, සමාජ පිරිවැය හෝ ප්‍රථිලාභ පවතිනවිට, බාහිරතාවයක් ඇතිවේ යැයි පැවසේ. උදාහරණයක් ලෙස වායු දූෂණය මගින් ඍණ බාහිරතාවයක්ද, අධ්‍යාපනය මගින් ධන බාහිරතාවයක්ද (අපරාධ සංඛ්‍යාව පහළයාම යනාදිය), ඇතිකළ හැකිය.

මෙම බාහිරතා මගින් ඇති කරනු ලබන මිල අපහරණයන් නිවැරදි කිරීම උදෙසා ඍණ බාහිරතා ඇති භාණ්ඩ අලෙවිය තහනම් කිරිම හෝ ඒ මත බදු පැනවීමත්, ධන බාහිරතා ඇති භාණ්ඩ සඳහා සහනාධාර දීම හෝ ඒවා මිලදී ගැනීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමත් රජය විසින් නිරතුරුව සිදු කරනු ලබයි.

සටහන්