සාවිත්‍රී (නිළිය)
සාවිත්‍රී ගනේසන් යනු දකුණු ඉන්දිය නිළියක්, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරියක්, ගායිකාවක් හා චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරියක් වේ. 50-70 දශකයන් හි ඉන්දියාවේ ප්‍රසිද්ධ තරුවක් වූ ඇය තෙලිගු, දෙමළ, කන්නඩ, හින්දි හා මලයාලම් චිත්‍රපට සදහා දායක වී ඇත. ඇගේ ප්‍රථම ප්‍රධාන නිළි චරිතය වූයේ 1952 දී තිරගත වූ පෙල්ලි චේසි චෝඩු/කල්‍යානම් පන්නිප්පාර් යන තෙලිගු-දෙමළ චිත්‍රපටයේ ය. 1960 දී චිවරකු මිගිලෙඩි නම් තෙලිගු චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇයට ඉන්දිය ජනාධිපති විසින් දෙනු ලබන රාෂ්ට්‍රපති සම්මානය හිමිවිය. ඇය අධ්‍යක්ෂණය කළ තෙලිගු චිත්‍රපටයක් වන චින්නරි පාපුලු (1968) වෙනුවෙන් ආන්ද්‍රා ප්‍රාන්ත සම්මානය ලබා ඇත. 2018 වසරේ ඇයගේ ජීවිත කතාව කියාපාන මහානටි/නඩිගෛයර් තිලකම් චිත්‍රපටය තුළින ඇගේ රංගන ජීවිතයටත් එහා අත්දැකීම් පිළිබදව සදහන් වේ.

දෙමළ සිනමාවේදිත් ඇගේ හොදම චිත්‍රපටයන් ලෙස කලතූර් කන්නම්මා (1959), පාසමලර් (1961), පාර්තාල් පසි තීරුම් (1961), කර්පගම් (1963), කර්ණන් (1963), නවරාත්‍රි (1964), තිරුවිලයාඩල් (1965) යනාදිය හැදින්විය හැකියි. පාසමලර් චිත්‍රපටයේදි අවසන දුක්බර කොටසේදී සාවිත්‍රි හා සිවාජි ගනේෂන්ගේ ඇඩීමේ සිද්ධිය එකවර රූගත කෙරුණු නිසා ඔවුන් දෙදෙනා ලෝක සිනමාවේ අධික වේලාවක් එකවර හැඩු පළමු නළුවන් බවට පත්වූහ. ග්ලිසරින් නොමැතිව කදුළු උනන හැකියාවක් පවා ඇයට තිබේ.

පෞද්ගලික ජීවිතය
සාවිත්‍රි උපත ලැබුවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රාන්තයේ චිට්‍රවුරු ප්‍රදේශයේ තෙලිගු කපු පවුලකටය. තම පියා මියයෑමෙන් අනතුරුව ඇගේ පිය පාර්ශවයේ නිවසකට ගොස් හැදී වැඩුණාය. වැඩිවියට පත් වූ පසු එකළ පැවති වේදිකා නාට්‍ය රංගනය තම ජීවිකාව කරමින් ජීවත්වූවාය. 

සාවිත්‍රි දෙමළ නළු ජෙමිනි ගනේෂන් සමග ප්‍රේම සම්බන්ධයකින් විවාහ වූවා ය. එම විවාහයට අකමැති වූ සාවිත්‍රිගේ සුළු පියා ඇයව පවුලෙන් පන්නා දමන්නේ, ජෙමිනි ගනේෂන් යනු පළමු විවාහයක් කරගත් කෙනෙක් නිසා ය. පසුව සාවිත්‍රි හා ජෙමිනි ගනේෂන් එක්ව වාසය කළහ. සාවිත්‍රිට දුවෙක් හා පුතෙක් සිටි. 

සාවිත්‍රි තමන් වෙත පැමිණෙන අසරණයින්ට පිහිට වීමට නොපැකිලෙයි. සිනමාවෙන් ඇය උපයන මුදලන් කොටසක් දුගීන් වෙත යැවීමට ඇය කටයුතු කළා ය.

රංගන දිවිය
වරක් නාග චරිතයකින් වේදිකා නාට්‍ය රගපාමින් සිටියදී සිනමා ඡායාරූප ශිල්පියෙක් විසින් ඇයව ඡායාරූප ගතකර මදුරාස පට්ටිනම් හී (දැන් චෙන්නායි) පිහිටි විජය ව්‍යූහිනි ස්ටූඩියෝ ආයතනය වෙත යවන ලදි. එහිදී ඇය පාටල බෛරවි නම් තෙලිගු චිත්‍රපටය රගපෑමට තෝරාගන්නාද ලදී. එතැන් පටන් සාවිත්‍රි තෙලිගු සිනමාවේදි අක්කිනේනි නාගේෂ්වරා රාඕ, එන්.ටී.රාමා රාඕ, එස්.වී.රංගා රාඕ යන අය සමග රගපා ඇත. ඇගේ හොදම තෙලිගු චිත්‍රපට ලෙස චිවරුකු මිගලෙඩි (1960), මෝග මනසුලු (1964), මායා බසාර් (1957), ගොරින්ටකු (1979) යනාදිය හැදින්විය හැක. 

දෙමළ සිනමාවේදි සාවිත්‍රි එම්.ජි.ආර්, සිවාජි ගනේෂන්, ජෙමිනි ගනේෂන්, නම්බියාර්, එම්.ආර්.රාධා යන අය සමග රගපා ඇත. ඇය අධික වශයෙන් රගපා ඇත්තේ සිවාජි සමග වන අතර එවකට ඉන්දියාවේ වැඩිම වැටුපක් ලබන නිළියන්ගෙන් කෙනෙක්ද වූවාය. ඇය හින්දි, කන්නඩ හා මලයාලම් චිත්‍රපටවලද රගපා ඇත. ඇගේ රංගනයෙන් චුලි යනුවෙන් මලයාලම් චිත්‍රපටයක් තිරගත වුවද එය අසාර්ථක විය.

චිත්‍රපට නාමාවලිය

චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය,නිෂ්පාදනය හා ගායනය

සාවිත්‍රි විසින් අධ්‍යක්ෂණය හා නිෂ්පාදනය යන දෙකම එකවර කළ චිත්‍රපට තුනකි. නිෂ්පාදන ආයතනයට ශ්‍රී සාවිත්‍රි ප්‍රොඩක්ෂන්ස් යනුවෙන් නම් තබන ලදි. නවරාත්‍රී නම් තෙලිගු චිත්‍රපටයේ "රාජු වේඩාලේ" නම් ගීතය ඇය විසින් ගායනා කර ඇත.

අභාවය
සාවිත්‍රි ඇගේ 45 වන වියේදි මත්පානයට ඇබ්බැහි වීමෙන් රුධිර පීඩනය හා දියවැඩියාව අධික වී අසාධ්‍ය විය. ඒ හේතුවෙන් මාස දහනවයක් කෝමා තත්ත්වයෙන් පෙලුණු ඇය 1981 දෙසැම්බර් 26 වනදා චෙන්නායි හිදී අභාවප්‍රාප්ත වූවාය.

විශේෂ සම්මාන හා ගෞරව ප්‍රණාමයන්

 ඉන්දිය ජනාධිපති විසින් පිදෙනු ලබන රාෂ්ට්‍රපති සම්මානය
තමිල්නාඩු රජයේ කලෛමාමණි සම්මානය

එමෙන්ම සාවිත්‍රි නිළියට ගෞරවයක් ලෙස 2011 වසරේ ඉන්දිය රජය විසින් මුද්දරයක් නිකුත් කරනු ලැබිය.