ශ්‍රී ධර්මේන්ද්‍රාරාම පුරාණ රජ මහා විහාරය
ශ්‍රී ධර්මේන්ද්‍රාරාම පුරාණ රජ මහා විහාරය (හෝ මායාදුන්න පන්සල) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ මායාදුන්න පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ. ගොනාගොල්ල ග්‍රාමයට අයත් වන විහාරය අම්පාර – මහඔය ප්‍රධාන මාර්ගයෙහි උහන නගරයේ සිට කිලෝමීටර 10ක් පමණ දුරින් පිහිටයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය, රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2014 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බර් 10වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1884 යටතේ සිදුකොට තිබේ.

විහාරය

පිහිටි ගල්තලාවක් මත ඉදිකර ඇති මායාදුන්න පිහිටි විහාරය උහන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් වේ. වර්තමාන විහාරයේ වූ බොහොමයක් ඉදිකිරීම් මෑතකාලීන ඒවා වන නමුත්, සිරිපතුල් ගල්, සදකඩපහණ කොටස්, ගොඩනැගිලි සහ කණු පාදම් වැනි සමහරක් පුරාණ ඉදිකිරීම් තවමත් විහාර පරිශ්‍රයෙහි දැකගත හැකිය. බුද්ධ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට පෙරාතුව ජනයා විසින් ආසනඝර සහ සිරිපතුල් ගල් වැනි විවිධ වස්තූන් වෙත බුදුන් වහන්සේ අදහස් කරමින් වන්දනාමාන කලහ. මේ හේතුවෙන් විහාරයකදී සිරිපතුල් ගල් හෝ ආසනඝර හමුවීම පුරාවිද්‍යාවේදී සළකණු ලබන්නේ එම විහාරය රටේ බුද්ධ ප්‍රතිමා නිර්මාණයට පෙර පටන් පැවති බවට සාධකයක් වශයෙනි. විහාරයේ ප්‍රතිමා ගෘහය සහ පොකුණ අතරමැදි ගල්තලාවේ පිහිටි පර්වත ලිපිය ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සංරක්ෂණය කොට තිබේ.

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි

 

අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක