කාලය හරහා ගමන් කළ හැකි නම්
අවකාශය තුළ ඉදිරියටත් පිටුපසටත්, ඉහළටත් ගමන් කරන්නා සේ කාලය හරහා ද අතීතයටත් අනාගතයටත් ගමන් කරන්නට හැකි නම්? කාලය හරහා එලෙස ගමන් කළ හැකි කාල දොරටු සැබවින්ම පැවතිය හැකිද? අනෙක් හැම දෙයක්ම මෙන් ම කාලයේ ද අධිපතියන් බවට පත්වීමට සොබාදහමේ නීති හසුරුවන්නට මිනිසාට හැකියාව තිබේ ද? එවන් හැකියාවක් ලැබේ නම් අතීතය වෙනස් කරන්නට අපට පුළුවන් ද? එසේ වෙනස් කළහොත් කාල විරුද්ධාභාසයක් (Time paradox) ගොඩනැඟෙනු ඇති ද? කාලය හරහා ගමන්කොට අතීතය වෙනස් කරන්නට සමත් කාල යන්ත්‍රයක් නිපදවීම සැබවින් ම සිහිනයක් පමණක් ද? නැත. කාලය හරහා ගමන් කිරීම විද්‍යා ප්‍රබන්ධවලට පමණක් සීමා වූ මන:කල්පිතයක් නොවේ. ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් සේම අපේ කාලයේ බිහි වූ විශිෂ්ඨම භෞතික විද්‍යාඥයා ලෙස සැලකෙන ස්ටීවන් හෝකින් පවා කාලය හරහා ගමන් කිරීම යථාර්ථයක් බව පිළිගත් මහා ප්‍රාඥයන්ය. කොටින්ම අප සියලු දෙනාම ගෙවෙන මොහොතක් පාසා ගමන් කරමින් සිටින්නේද කාලය හරහාය.

අවකාශය හරහා

කාලය යනු නියතයක් නොව නිරන්තරයෙන්ම ඉදිරියට ගමනේ යෙදෙන්නක් බවත්, අප ඇවිදින විට අවකාශය හරහා පමණක් නොව කාලය හරහා ද ගමන් කරන බව මුලින්ම අනාවරණය කරගත්තේ ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ය. මෙලොව පවතින සෑම වස්තුවක්ම දිග, පළල හා උස යනුවෙන් අවකාශයේ වන පරිමාණ තුනක පවතින්නා සේ, කාලය නැමැති පරිමාණයක ද පවතින බවත්, කාල පරාසය වන එය සිවුවැනි පරිමාණය බවත් අයින්ස්ටයින් හඳුන්වා දුන්නේය. කාලය හරහා ගමන් කිරිම යනු මෙම සිව් වැනි පරිමාණය හරහා ගමන් කිරීමකි. මෝටර් රථයකින් අපට අවකාශය හරහා ඉදිරියට, පිටුපසට සේම කන්දක් ඔස්සේ ඉහළටත් ගමන් කළ හැකි වුණත් කාලය හරහා එලෙස ගමන් කරන්නේ කෙසේ ද? පිළිතුර සරළය. ඊට අවශ්‍ය වන්නේ ආලෝකයේ වේගයෙන් ගමන් කළ හැකි අභ්‍යාවකාශ යානයකි. අයින්ස්ටයින්ගේ සාපේක්ෂතාවාදයට අනුව අවකාශය හරහා වඩ වඩාත් වේගයෙන් ගමන් කරත්ම ඊට සමානුපාතිකව, කාලය හරහා ගමන් කරන වේගය අඩු වීම මීට හේතුවයි. උදාහරණයකින් මෙය වඩාත් සරලව පැහැදිලි කළ හැකිය.

ආලෝකයේ වේගයෙන් ගමන් කරන යානයකින්, පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ හතළිහක් දුරින් පිහිටි ග්‍රහයකු වෙත ඔබ ගියා යැයි සිතන්න. එහි වන විසිතුරු නරඹා යළි පෘථිවියට එන්නට ඔබේ දෘෂ්ටි කෝණයට අනුව ඔබට ගත වන්නේ වසර දෙකක් පමණ වුවත්, පෘථිවියේදි ඔබේ හිත මිතුරන්ව යළි ඔබට හමුවන්නේ වියපත් වී වැහැරී ගිය මහල්ලන් ලෙසය. ඔබේ දැක්මට අනුව ඔබ පෘථිවියෙන් ඈත්ව සිටියේ වසර දෙකක් පමණක් වුවත්, පෘථිවි වැසියන්ට එය වසර අසූවක කාලයක් වීම මීට හේතුවයි. කාල විස්තාරණය ලෙස හැඳින්වෙන මෙම සංසිද්ධිය අත්දකින්නට නම් තත්පරයකට මීටර 299,000,000ක වේගයකින් ගමන් කළ හැකි යානයක් අවශ්‍ය වුවද, මේ තාක් කාලයකට මිනිසා සමත්ව සිටින්නේ තත්පරයකට මීටර 11,000 ක වේගයෙන් ගමන් කරන ඇපලෝ 10 යානය නිර්මාණය කිරීමට පමණි. ඒ හැරත් ආලෝකයේ වේගයෙන් ගමන් කිරීමක් ගැන මිනිසාට සිතීමටවත් නොහැක්කේ ඉන් ජනිත වන විශාල කේන්ද්‍රෝපසාරී බලය හේතු කොටගෙන මිනිස් සිරුර සුණු විසුණුව යන නිසාය. එසේ නම් සිවු වැනි පරිමාණය වන කාලය හරහා ගමන් කිරීමක් සැබවින්ම සිදුවීමේ හැකියාවක් නැතිද?

කාල දොරටු

කාලය හරහා ගමන් කළ හැකි දොරටු ගැන විද්‍යා ප්‍රබන්ධවලින් අප ඕනෑ තරම් කියවා ඇති සේම චිත්‍රපට ඔස්සේ ඕනෑතරම් නරඹා ද තිබේ. භෞතික විද්‍යාවේ මූලධර්මයන්ට අනුව මෙවැනි කාලද්වාර හිතළුවක් නොවේ. ස්ටීවන් හෝකින් යනු මෙබඳු කාල උමං මාර්ග සත්‍යයක් බව න්‍යායාත්මකව ඔප්පු කළ අයෙකි. සාපේක්ෂතා න්‍යායට අනුව කාල උමගක් (wormhole) යනු අවකාශයේ හා කාලයේ ස්ථාන දෙකක් එකිනෙක හා සම්බන්ධ කරන කෙටි මාර්ගයක් වන අතර, කාලය හා අවකාශය මත ක්‍රියාකරන්නාවූ සෘණ බලයේ බලපෑමෙන් ඒවා එකී උමඟේ මුව දෙසට ඇද තබන්නේ වෙනත් විශ්වයකට එම උමං මාර්ගය ඔස්සේ කාලය හා අවකාශය විවෘත කරමිනි. පියවි ඇසට දැකිය නොහැකි මෙබඳු කාල උමං අප වටා සිය දහස් ගණනින් වරින් වර නිර්මාණය වෙමින් ද, විනාශ වෙමින් ද තිබෙන්නේ ඒ සෑම උමඟක් හරහාම අපව වෙනත් කාලයක පිහිටි වෙනත් විශ්වයකට සම්බන්ධ කරමිනි. මෙලොව පවතින කිසිදු දෙයක් පරිපූර්ණ ලෙස සමතල හෝ ඝන ලෙස පවතින්නේ නැත. ඒ සෑම දෙයකම පාහේ මතුපිට ඇසට පෙනෙන නොපෙනෙන තරමේ සියුම් සිදුරුවලින් සමන්විතය. පළමු පරිමාණ තුන සේම සිවුවැනි පරිමාණය වන කාලය සම්බන්ධයෙන් ද මෙය සත්‍යය. අණුවක්, පරමාණුවක් හෝ ඊටත් වඩා කුඩා ක්වන්ටම් පරිමාණයක මෙබඳු කාල උමං ලක්ෂ කෝටි ගණනින් තිබුණ ද ඒවා ප්‍රමාණයෙන් සෙන්ටිමීටරයකින් බිලියන, ට්‍රිලියනයකින් එකක් පමණ වන නිසා මිනිසකුට තබා ඉඳිකටුවකට හෝ රිංගා යාමට නොහැකි තරම්ය. එවැනි උමඟක් ප්‍රසාරණය කොට හෝ අමුතුවෙන්ම හෝ නිර්මාණය කිරීමට යම් දිනෙක මිනිසා සමත් වුවහොත් විශ්වය පුරා සැරිසැරීමට එය කදිම ප්‍රවාහකයක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇත. එපමණක්ද නොව උමඟේ දෙකෙළවර කාලයෙන් පමණක් වෙන්කොට එකම ස්ථානයක පිහිටුවහොත්, එය වෙනත් විශ්වයන්ට නොව වෙනත් කාලවලට අපව ගෙනයනු ඇත. නමුත් කාලය රේඛීය වූවක් නිසා කාල උමඟක් ඔස්සේ වුව ද අපට අනාගතයට මිස අතීතයට යාමට හැකියාවක් නොලැබෙනු ඇත.

කළු කුහර

කාල විරුද්ධාභාසයක් ගොඩනැඟෙන්නේ එලෙස අතීතයට යාමට දරන උත්සාහයේදීය. සිතන්න ඔබ කාලය ඔස්සේ අතීතයට ගමන්කොට ළදරු ස්වරූපයෙන් සිටින ඔබවම මරා දැමුවා කියා. එසේ නම් ඔබ වර්තමානයේ පවතින්නේද නැත. එසේ නම් ඝාතනය කළේ කවුරුන් ද? සාමාන්‍ය මිනිසුන් වන අපව පමණක් නොව ගඟන විද්‍යාඥයන් පවා උමතු කරවීමට සමත් මෙබඳු සංසිද්ධියක් වුව වීමේ හැකියාව, සමස්ත විශ්වයම පාලනය වන මූලිකම සිද්ධාන්තයක් වන ‘සෑම ප්‍රතිඵලයකටම පෙර ඊට මුල් වූ හේතුකාරකය සිදුවිය යුතුය’ යන්නෙන් වළක්වා තිබේ. මේ නිසා අතීතයට ගමන් කිරීමේ හැකියාවක් න්‍යායාත්මකව පවා නැති බව පිළිගැනීමට සිදු වේ. ඩයිනසෝරයන් යළි දකින්නට අපට අවස්ථාවක් නොලැබෙන්නේ එනිසාය. නමුත් අනාගතය? එය අපට ළඟා කරගත නොහැක්කක් නොවේ. ඒ සඳහා කළු කුහරයක් සමීපයට යාම පමණක් ප්‍රමාණවත්ය.

පදාර්ථය විසින් කාලය මත ඇති කරන ඇදීම නිසා කාලය මන්දගාමී වන බවට හොඳම උදාහරණය ලෙස ජී.පී.එස්. තාක්ෂණය දැක්විය හැකිය. ඒ සඳහා පෘථිවිය වටා කක්ෂගතකොට ඇති චන්ද්‍රිකාවල ස්ථාපිත ඔරලෝසු සෑම දිනකදීම තත්පරයකින් බිලියනයකින් තුන් පංගුවක් වේලාව වැඩි කරගන්නේ මේ හේතුව නිසාය. පෘථිවිය මතට වඩා අභ්‍යාවකාශයේ දී වේලාව වේගයෙන් ගමන් කරන්නේ එවැනි පදාර්ථමය ආකර්ශණයක් එහි ක්‍රියාත්මක නොවන නිසාය. නමුත් කළු කුහරයකදි මේ තත්ත්වය ඉඳුරාම වෙනස්ය. මිලියන සංඛ්‍යාත්මක සූර්යයන් එකට කැටිකොට අති මහත් වූ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයකට හිමිකම් කියන කළු කුහරයක් සමීපයේ දී කාලය අතිශයින්ම මන්දගාමී වන බැවින් කළු කුහරයක් යනු තවත් එක් ස්වභාවික කාල යන්ත්‍රයකි. කළු කුහරයක් වටා අභ්‍යාවකාශ යානයකින් ගමනේ යෙදෙන්නෙකු විනාඩි අටකින් එක් කක්ෂයක් සම්පූර්ණ කරන විට පෘථිවියේ එම කාලය එමෙන් දෙගුණයක් වනු ඇත. නමුත් කළු කුහරයකින් අනාගතය කරා යාම තබා ඒ වෙත සමීප වීම පවා ප්‍රායෝගික නොවන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. අවශ්‍ය වන්නේ කළු කුහරයක් තුළට ඇදී යාමෙන් වැළකීමට නම් ගමන් කළ යුතු වේගයත් ඉක්මවා ගිය ඉතාම අධික වේගයකින් ගමන් කරන කාල යානයක් නිර්මාණය කිරීමයි.

ඒ සඳහා දැනට නිර්මාණය කොට ඇති ඇපලෝ 10 යානයේ වේගය මෙන් දෙදහස් ගුණයක වේගයකින් ගමන් කරන යානයක් තැනිය යුතුය. එකී ආලෝකයේ වේගය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ළඟා කර ගැනීමට ඇවැසි අති විශාල ඉන්ධන ප්‍රමාණය රැගෙන යාමට ප්‍රමාණවත් ධාරිතාවකින් එම යානය සමන්විත විය යුතුය. යටත් පිරිසෙන් ආලෝකයේ වේගය සමීපයට හෝ ළඟාවීමට නම් වසර හයක්වත් සිය උපරිම බලයෙන් එම යානය ක්‍රියාත්මක විය යුතුය. වසර හය අවසානයේදි යානය ආලෝකයේ වේගයෙන් ගමන්කරමින් තිබෙනු ඇති අතර, එම අවස්ථාවේදි යානය තුළ ගත වන සෑම දවසක්ම පෘථිවි වර්ෂ එකකට සමාන වනු ඇත. එනම් සැබවින්ම ඔබ කාලය හරහා අනාගතයට ගමන්කරමින් සිටිනු ඇත. එවැනි යානයක් තැනීම හුදු මන:කල්පිතයක් නොවේ. ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා නුවර CERNහි භූගතව පිහිටි ලොව දැවැන්තම අංශු ත්වරකය, මෙබඳු යානයක් හා බෙහෙවින් සමාන වූවකි. ඒ තුළ තත්පරයකට එකොළොස්දහස් වාරයක්, එනම් ආලෝකයේ වේගයෙන් ත්වරණය වන අංශු එලෙස භ්‍රමණය වීමේදි කාලය හරහා අනාගතයට ගමන් කරන බව ප්‍රායෝගිකව ඔප්පු වී තිබේ.