ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව
ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව, ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රිවිධ හමුදාවන්ගෙන් එකකි. ගුවන් හමුදාවක් ලංකාවේ මුලින්ම ස්ථාපිත කරන ලද්දේ රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාව නමින් 1951 මාර්තු 1 වනදාය. ශ්‍රි ලංකාව ජනරජයක් බවට පත්වීමෙන් අනතුරුව ශ්‍රි ලංකා ගුවන් හමුදාව ‍ලෙස පාර්ලිමේන්තු ව්‍යවස්ථානවේ ව්‍යවස්ථා ගත විය. රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රථම ගුවන් හමුදාපති බවට පත්වූයේ, ගුවන් කොමදෝරු ජී. සී. බේලේඩන් මහතාය. ශ්‍රි ලංකා ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රථම ගුවන් හමුදාපති බවට පත්වූයේ, එයාර් මාෂල් ජී. එම්. මෙන්ඩිස් ය. ආරම්භයේ සිට අද දක්වා ගුවන්හමුදාව තුළින් ලංකාවේ ආරක්ෂක කටයුතු වෙනුවෙන් ඉතා විශාල මෙහෙයක් ඉටු කෙරිණි. විශේෂයෙන් ශ්‍රි ලංකා යුධ හමුදාව සහ ශ්‍රි ලංකා නාවික හමුදා මෙහෙයුම් උදෙසා ගුවන්හමුදාවෙන් අති විශාල මෙහෙයක් ඉටු කෙරේ.

ඉතිහාසය

මහා බ්‍රිතාන්‍යය රාජකීය ගුවන් හමුදාව
1914 දී පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමය හේතුකොට ගෙන ලොව රටවල් ගණනාවක් එකිනෙකට විරුද්ධව යුද වදින ලදී. එලෙසම සංග්‍රාමයට සක්‍රීයවම දායක වීමට මහා බ්‍රිතාන්‍යයට සිදුවූ අතර, තමන් සතුව සවිමත් ගුවන් හමුදාවක් නොතීබීම හේතුවෙන් විවිධ අපහසුතා විඳීමට සහ පසුබෑම් වලට ලක්වීමට සිදුවිය. මෙම අඩුව මනා ලෙස තේරුම් ගත් මහා බ්‍රිතාන්‍යය 1948-04-01 දින ස්වාධීන හමුදාවක් ලෙස රාජකීය ගුවන් හමුදාව (Royal Air Force) පිහිටුවන ලදී.

ශ්‍රී ලංකාව වසර 450 කට අධික කාලයක් පෘතුගීසීන් ලන්දේසීන් හා ඉංග්‍රීසීන්ගේ යටත් විජිතයක් ලෙස පැවතුනි. බ්‍රිතාන්‍යයන් හෙවත් ඉංග්‍රීසීන් යටතේ ලංකාව පාලනය වන සමයේ දෙවන මහා ලෝක යුද්ධය ආරම්භ විය. 1939 දී දෙවන මහා ලෝක යුද්ධය ඇතිවන විට සතුරු බෝම්බ ප්‍රහාර හමුවේ ලංකාව ආරක්ෂා කිරිම බ්‍රිතාන්‍ය අවශ්‍යතාවක් විය. ලංකාව උපායමාර්ගිකව වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා තිබීම එයට හේතුව යි. මේ අවශ්‍යතාව මනා ලෙස තේරුම් ගත් එංගලන්ත මහ රජු විසින් ජෙෂ්ට් ඩේකන් නැමැති නිළධාරියාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේද රාජකීය ගුවන් හමුදා කඳවුරු පිහිටුවන ලදී. මොවුන් මුල දී කොළඹ, කටුනායක, චීන වරාය, මන්නාරම, කොග්ගල, මින්නේරිය සහ සීගිරිය යන ස්ථානවල තම ගුවන් කටයුතු ආරම්භ කළ අතර පසු කලෙක චීන වරාය හා කටුනායක යන ස්ථානවල ස්ථිර ගුවන් කඳවුරු පිහිටුවන ලදී.

රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාව
1948 දී ලද නිදහසෙන් පසුව ශ්‍රි ලංකාවට ස්වදේශීය ආරක්ෂක හමුදාවක් ලෙස ගුවන් හමුදාවක් ස්ථාපිත කිරීමේ අවශ්‍යතාව විශාල ලෙස දැනුනි. මේ අතර මෙය අවබෝධකරගත් එවක සිටි පාලකයින් එතෙක් පැවැති ආරක්ෂක හමුදාව, ලංකා යුධ හමුදාව, රාජකීය ලංකා හමුදාව ලෙස 1949 දී පනත් අංක 41 මගින් පාර්ලිමේන්තුවේ නීතිගත කරන ලදී, එහෙත් රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාව ආරම්භ වූ දිනය ලෙස සැලකෙන්නේ, 1951 මාර්තු පළමුවනදාය.

පියාසර පාඨමාලාව හා වර්තමානයේ භාවිතා වන ගුවන් යානා 
රාජකීය ලංකා ගුවන්හමුදාවේ මූලික පුහුණු පියාසර කටයුතු රාජකීය ගුවන් හමුදාව මගින් සිදුකරන ලදී. පසුකලෙක මෙම පුහුණූ කටයුතු කටුනායක ගුවන් හමුදා කඳවුරේ දී සිදුකරන ලදී. මේ සඳහා මුලදී චීප්මන්ක් (chipmunk) ගුවන් යානා යොදාගන්නා ලදී. රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාවේ ඇතිවූ දියුණුවත් සමග පහත ඇති ගුවන් යානා පියාසර කටයුතු සඳහා යොදාගන්නා ලදී.
 

				
අවුරුදු 50 ක කාලයක් තුළ සීඝ්‍ර දියුණුවක් ලද රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාව හා පසු කලෙක එම තත්වයට පත්වූ ශ්‍රි ලංකා ගුවන් හමුදාව වර්තමානයේ භාවිතා කරන ගුවන්යානා හා හෙලිකොප්ටර් යොදාගෙන ඇත. එම වර්තමානයේ භාවිතා වන ගුවන්යානා හා හෙලිකොප්ටර් පහත දැක්වේ.

 
	
1951 වසරේ මුල්භාගයේ දී රාජකීය ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රථම උසස් නිලධාරීන් හා ආධුනික නිලධාරී පිරිස කොමිෂන් නිලධාරීන් බවට පත්කරන ලද අතර ඔවුන්ගේ පුහුණුවීම් කටයුතු සඳහා මහා බ්‍රිතාන්‍යයට පිටත්කර හරින ලදී. 1952 වසරේ දී ප්‍රථම පියාසර ආධුනික නිලධාරීන් පුහුණු කරන ලදී. මෙලෙස පුහුණු කරන ලද නිලධාරීන් 1953 අගෝස්තු 01 දින එවකට සිටි අග්‍රාමාත්‍ය ජෝන් කොතලාවලගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැති උත්සවයේ දී තම දක්ෂතා එළි දක්වන ලදී. ප්‍රථම නිලධාරී කණ්ඩායමේ මූලික යුධ පුහුණු කටයුතු රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදා කඳවුරේ දී සිදුකරන ලදී.

ගුවන් හමුදාවේ ආරම්භයේ සිට සිටි හමුදාපතිවරු