සාමවේද
සාමවේද (සංස්කෘත:सामवेद) තනු හා ගීතිකා වලින් සමන්විත වේදයයි. එය පුරාණ වෛදික සංස්කෘත ග්‍රන්ථයක් වන අතර හින්දු ආගමේ ශුද්ධ ලියවිලි වල කොටසකි. එය පද 1,549 කින් සමන්විත පූජනීය ලියවිල්ලකි. පද 75 ක් හැර අන් සියල්ලම ඍග් වේදයෙන් ලබාගෙන ඇත. සාමවේදයෙහි සංශෝධනයන් තුනක් නොනැසී පවතින අතර, වේදයේ විවිධ අත්පිටපත් ඉන්දියාවේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් සොයාගෙන ඇත.

එහි මුල් කොටස් ඍග් වේදික යුගයේ තරම් අතීතයේ සිට පැවත එන බව විශ්වාස කෙරෙන අතර පවත්නා සම්පාදනය, වෛදික සංස්කෘතයේ පශ්චාත්- ඍග් වෛදික මන්ත්‍ර යුගයේ සිට ක්‍රි.පූ. ක්‍රි.පූ. 1200 සහ 1000 හෝ තරමක් පසුව දළ වශයෙන් සමකාලීනව අතර්වවේද සහ  යජුර්වේදය සමඟ සමකාලීන වේ.

සාමවේදය තුළ කාවැදී ඇත්තේ පුළුල්ව අධ්‍යයනය කරන ලද චන්දෝග්‍ය උපනිෂද් සහ කේන උපනිෂද් ය. එය ප්‍රාථමික උපනිෂද් ලෙස සලකනු ලබන අතර හින්දු දර්ශනයේ ෂඩ් දර්ශනයන්ට , විශේෂයෙන් වේදාන්ත දර්ශනයට බලපෑම් ඇති කරයි. එමෙන්ම සාමවේදය පසුකාලීන ඉන්දියානු සංගීතයට වැදගත් අඩිතාලමක් දැමීය.

කාලනිර්ණය සහ ඓතිහාසික සන්දර්භය 
මයිකල් විට්සෙල් පවසන්නේ සාමවේදය සහ වෙනත් වෛදික ග්‍රන්ථ සඳහා නියත කාලනිර්ණයක් නොමැති බවයි. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ සංහිතා කොටස ඍග් වේදයෙන් පසුව;  ක්‍රි.පූ. 1200 සිට 1000 දක්වා විය හැකි බවයි. 

සාමවේද ගීතිකා ගායනා කිරීමේ ක්‍රම දුසිමක් පමණ තිබුණි. ෆ්‍රිට්ස් ස්ටාල්ට අනුව එය “ඍග් වේද සංගීතයට සකසා ඇත”. එය පැරණි තනු සහ  ඍග් වේදයේ පද වල සංයෝජනයකි.

ආශ්‍රේයයන්