භාරතී බ්‍රේල්
භාරතී බ්‍රේල්  , හෝ භාරතීය බ්‍රේල් (හින්දි:    "ඉන්දියානු බ්‍රේල්") යනු, ඉන්දියාවෙහි භාෂා ලිවීම සඳහා භාවිතා වන බෙහෙවින් ඒකාබද්ධිත  බ්‍රේල් අක්ෂර මාලාවකි. ඉන්දියාව නිදහස ලබත්ම, රටෙහි විවිධ පළාත්වල හා විවිධ භාෂාවන් සඳහා බ්‍රේල් නිරූපණ ක්‍රම එකොළසක් භාවිතා කරමින් පැවතිණි. By 1951 වසර වන විට, භාරතී බ්‍රේල් නමින් තනි ජාතිත ප්‍රමිතියක් වෙක එළඹ ඇති අතර, ඉන්පසුව එය  ශ්‍රී ලංකාව, නේපාලය සහ, බංග්ලාදේශය විසින් අපත්‍යිකරණය කෙරිණි.ඉන්දියාවේ හා නේපාලයෙහි භාවිතා වන නේපාල භාෂාවෙහි සහ ඉන්දියාවෙහි සහ ශ්‍රී ලංකාවෙහි භාවිතා වන දෙමළ භාෂාවෙහි අක්ෂර වින්‍යාසයන්  පිළිබඳ සුළු වෙනස් කම් ඇත. ඉන්දියාවෙහි සහ බංග්ලාදේශයෙහි භාවිතා වන බෙංගාලි බ්‍රේල් ක්‍රමවල සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති අතර, අක්ෂර කිහිපයක් වෙනස් බවක් දක්වයි.  පකිස්තානය විසින් භාරතී බ්‍රේල් අපත්‍යීකරණය නොකරන ලද අතර, එබැවින් ඉන්දියාවෙහි භාවිතා වන උර්දු බ්‍රේල් ක්‍රමයෙන් සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් හෝඩියක් පකිස්තානයේ භාවිතා කෙරෙන උර්දු බ්‍රේල් ක්‍රමය විසින් භාවිතා කරනු ලබන අතර, ඒවා අතර පොදු ලක්ෂණ පවතින්නේ ඉංග්‍රීසි හෝ ජාත්‍යන්තර බ්‍රේල් වෙතින් පොදු උරුමයක් පවතින බැවිනි.  සිංහල බ්‍රේල් බොහෝ ලෙසින් භාරතී බ්‍රේල් හා අනුකූල වූවද, හෝඩියෙහි කෙළවරට වන්නට සැලකිය යුතු තරමට වෙනස් වන අතර එය පිළිබඳව වන ලිපියෙහි විස්තර සඳහන් කර ඇත.

ආශ්‍රිත