ෆරීදා ඛානුම්
ෆරීදා ඛානුම් 
(උර්දු/පන්ජාබි: ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පන්ජාබයේ පාකිස්තානි සම්භාව්‍ය ගායන ශිල්පිනියකි.

මුල්කාලීන දිවිය
ඇය උපත ලැබූයේ 1929 දී බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ කල්කටා හි ය. ඇයට සොයුරියක සහ සොහොයුරන් තිදෙනකු විය. ඇගේ සොයුරිය වන මුඛ්තර් බෙගම් ප්‍රසිද්ධ ගායිකාවකි. ඇයට වයස 18 වන විට, ඇගේ මුළු පවුලම බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ අම්රිත්සාර් සිට පාකිස්තානයේ ලාහෝර් වෙත සංක්‍රමණය වී ඇත.

පාතියාලා ඝරණ හි උස්තාද් ආෂික් අලි ඛාන් වෙතින් ඇය ඛයාල්, ථුම්රි සහ දද්‍රා හැදෑරුවා ය. ළමා වියේ දී ඇගේ සොයුරිය වූ මුඛ්තර් බෙගම් ඇයව ඛාන්ගේ රියාස් (සම්භාව්‍ය සංගීත පුහුණුව) වෙත රෙගෙන ගියා ය. 1947 ඉන්දියාව බෙදීමත් සමඟ ඇගේ පවුල පාකිස්තානය වෙත සංක්‍රමණය වූහ.

වෘත්තිය
ෆරීදා සිය ප්‍රථම මහජන ප්‍රසංගය පැවැත්වූයේ 1950 දී ය. ඒ වනවිට ඇගේ වයස අවුරුදු 21 කි. අනතුරුව ඇය රේඩියෝ පාකිස්තාන් වෙත සම්බන්ධ වූ අතර, එමඟින් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. 1960 දශකයේ පාකිස්තාන ජනාධිපති ආයුබ් ඛාන් විසින් ඇයට මහජන ගායනාවක් සඳහා ආරාධනා කිරීමත් සමංග ඇය ජනාදරයට පාත්‍ර විය. ඇය පාකිස්තාන් ටෙලිවිෂන් ඇතුළු අනෙකුත් පාකිස්තාන රූපවාහිනී නාලිකා රැසක පෙනී සිට තිබේ.
ඇගේ ඝසල් ගායනා අතුරින් වඩාත්ම ප්‍රකට ගායනාව වන්නේ ප්‍රකට කවියකු වූ ෆයියාස් හෂ්මි විසින් රචිත ආජ් ජානේ කි සිද් නා කරෝ ගීතයයි. 2015 දී, 86 වන වියේ සිටි ඇය මෙම ඝසල් ගීය කෝක් ස්ටූඩියෝ වාරය 8 සඳහා ගායනා කළා ය.

පසුකාලීන 1960 හෝ මුල්කාලීන 1970 දශකයන් හි ෆරීදා ඛානුම් ප්‍රසංග සඳහා ඇෆ්ඝනිස්තානයේ කාබුල් වෙත පැමිණ තිබේ. එහි දී ඇය, ඇෆ්ඝන් සංගීතඥයන් සමඟ එක්ව පර්සියානු-භාෂා ඝසල් ගායනා ඉදිරිපත් කොට ඇත.

පෞද්ගලික දිවිය
ෆරීදා ඛානුම් පාකිස්තානයේ ලාහෝර් හි ජීවත් වේ ඇයට දියණියන් පස්දෙනකු සහ එක් පුත්‍රයකු වේ. PTV මාලා නාට්‍යයක් වූ සෝනා චන්දි (1982) හි රංගනය නිසා කීර්තියට පත් ශීබා හසන් යනු ඇගේ ලේලියයි. පාකිස්තානය තුළ ෆරීඩා ඛානුම් ඝසල් රැජින යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වයි.

ගීතාවලිය
 1978 	ෆරීදා ඛානුම් ඉන් කොන්සර්ට්
 1979 	ෆරීදා ඛානුම් ඉන් කොන්සර්ට් වෙළු. 2
 1985 	Taghazzul Farida Khanum Vol 1
 1980 	Farida Khanum in Concert Vol. 3
 1993 	Farida Khanum: Meri Pasand Vol 2
 1993 	Farida Khanum: Meri Pasand Vol 1

ශබ්දාගාර නිකුතු

Compilations and live albums

සම්මාන සහ ගෞරවයන්
2005 පාකිස්තානයේ ජනාධිපති වෙතින් හිලාල්-ඉ-ඉමිතියාස් ගෞරවය

1970 පාකිස්තානයේ ජනාධිපති වෙතින් ප්‍රයිඩ් ඔෆ් පර්ෆෝමන්ස් සම්මානය

2005 ඉන්දියාව මඟින් හෆීස් අලි ඛාන් සම්මානය

මලිකා-ඉ-ඝසල් (ඝසල් රැජින) ලෙස ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා විසින් නම්කරන ලදී (2007)

ආශ්‍රේයයන්

බාහිර සබැඳි
 
 Farida Khanum's 2015 performance at Coke Studio (Pakistan)

1929 උපත්
ජීවත්වන්නෝ
පාකිස්තානි ඝසල් ගායකයෝ
කොල්කතාවේ ගායකයෝ
පන්ජාබි ජනයා
ලාහෝර් හි ගායකයෝ
පාකිස්තානි චිත්‍රපට ගායකයෝ
පාකිස්තානි සම්භාව්‍ය ගායකයෝ
ඝසල් ගායිකාවෝ
 20වන සියවසේ පාකිස්තානි ගායිකාවෝ