මහානාම විද්‍යාලය
මහානාම විද්‍යාලය යනු 1954 දී ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ පිහිටි සිංහල බෞද්ධ පිරිමි පාසලකි. පොදු, ජාතික පාසලක් ලෙස,  මධ්‍යම රජය විසින් පාලනය කරනු ලැබේ. එය ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ලබා දෙයි.

ස්ථානය 
මහානාම විද්‍යාලය පිහිටා ඇත්තේ කොල්ලුපිටියේය . විද්‍යාලයේ ප්‍රධාන දොරටුව කොළඹ 3 ආර් ඒ දමෙල් මාවතේ පිහිටා ඇති අතර දකුණු පරිශ්‍රය CMS කාන්තා විද්‍යාලයට යාබදව පිහිටා ඇත. වාලුකාරාමයට උතුරින් ඇත.

මෙම ආයතනය  වසර 1954 දී ඩබ්ලිව්.ඒ.කේ ගුණවර්ධන විසින් කොළඹ ශ්‍රී වර්ධනාරාමයේ ආරම්භ කරන ලද අතර එහි පන්තියේ සිසුන් 5 දෙනෙකු පමණි. 1958 දී මෙම පාසල රජයේ ආධාර ලබන කනිෂ්ඨ  පාසලක් ලෙස ලියාපදිංචි විය. ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව ක්‍රමක්‍රමයෙන් 163 දක්වා වැඩි වූ අතර කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් හතර දෙනෙකු සමඟින් 1960 ජනවාරි 1 වන දින J.D.A .ජයකොඩි පාසලේ පළමු විදුහල්පතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. 1969 වන විට  වැඩකරන සාමාජිකයින් 14 ක් සහ සිසුන් 373 ක් සිටියහ. සිසුන් 5 සිට අද සිසුන් 4500 වඩා ඇත.

සිසුන් බඳවා ගැනීම සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාමත් සමඟම පාසල අසල පිහිටි වාළුකාරාමයට ගෙන ගියේය. ප්‍රාථමික පන්ති පැවැත්වූයේ තර්ස්ටන් විද්‍යාලය අසල පිහිටි ගොඩනැගිල්ලක ය. 1974 දී ටී.එන්. සිල්වා මහතා විදුහල්පතිව සිටි කාලයේ තර්ස්ටන් විද්‍යාලයේ කනිෂ්ඨ විද්‍යාලය එහි වර්තමාන ස්ථානය වන මහානාම විද්‍යාලයට ගෙන ගියේය. 1975 දී ජාතික අධ්‍යාපන පොදු සහතිකය [11 වසර] සඳහා සිසුන් 130 දෙනෙකු පෙනී සිටි අතර සිසුන් 107 දෙනෙකු විභාගය සමත් විය. රජය අක්කර  පරිත්‍යාග කළා   පාසල පුළුල් වන විට ඉඩම. 1976 වන විට, මෙම වෙබ් අඩවිය දෙමහල් ගොඩනැගිලි කිහිපයක් අඩංගු විය.අදටත් පැරණි ගොඩනැගිලි ඇත.

1970 දශකයේ මුල් භාගයේදී විදුහල්පති එන්.ඊ. ප්‍රනාන්දු මහතා දන්ත වෛද්‍ය ඒකකයක් සහ අමතර පන්ති කාමර ඉදිකිරීම මෙන්ම පළමු දෙමහල් ගොඩනැගිල්ල ද ඇතුළුව පාසලේ පහසුකම් වැඩිදියුණු කළේය. විදුහල්පති කේ.එන්.පී. ද සිල්වා 1986 පෙබරවාරි 5 දින විශ්‍රාම ගිය අතර ඔහුගෙන් පසුව ඩී.ජී.සුමනසේකර මහතා පත් විය. සුමනසේකර මහානාම ප්‍රධානියා වූ පළමු පරිපාලන පන්තියේ-1 විදුහල්පතිවරයා විය. ඔහුගේ නිල කාලය තුළ ඔහු වත්මන් පාසලට අඩිතාලම දැමීය.

1990 දී කේ.කේ රත්නදාස විදුහල්පති ධූරයට පත් වූ අතර, ඔහු විද්‍යාලයේ සිටි කාලයේදී තෙමහල් ගොඩනැගිලි කිහිපයක් ඉදිකර, පරිගණක අංශයක් ස්ථාපිත කර, ළමා උද්‍යානයක් ද නිර්මාණය කරන ලදී. 

1999 දී ජී ලියනගේ විදුහල්පති විය. ඔහු දැනට පවතින  කලාගාරයක් සහිත තෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් එකතු කළේය. එතුමාගේ පාලන කාලය තුළ පාසලේ විද්‍යාගාර සහ පරිගණක අංශ වැඩිදියුණු කර ගොඩනැගිලි ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලදී. මහානාම විද්‍යාලය සහ එහි ප්‍රතිවාදියා වන කොළඹ ඩී.එස්.සේනානායක විද්‍යාලය අතර "බිග් මැච්" ලෙසද හඳුන්වනු ලබන රන් සටන ආරම්භ විය.

පරිපාලනය සහ අධ්‍යාපනය 

එය ජාතික පාසලක් බැවින්, විද්‍යාලයට අරමුදල් සපයනු ලබන්නේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය මගිනි. අමාත්‍යාංශය විදුහල්පති, පරිපාලන ප්‍රධානියා පත් කරයි. විදුහල්පතිවරයාට උප විදුහල්පතිවරුන් සහ අධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලයේ සහාය ලැබේ. අනෙකුත් ශ්‍රී ලංකාවේ විද්‍යාල මෙන්ම පාසලද ප්‍රාථමික 1-5, මධ්‍යම 6-9 සහ ඉහළ 10-13 යන අංශ තුනකට බෙදා ඇත. පාසලේ නිශ්චිත අංශය පාලනය කරන තමන්ගේම අංශ ප්‍රධානියා යටතේ සෑම අංශයක්ම. පාසලේ විනය රකින්නට ශිෂ්‍ය නායක ්ද පත් කරන ලදී. ශිෂ්‍ය නායකයින් යනු ශාලාවේ නිරීක්ෂකයෙකුට හෝ ආරක්ෂක මුර සංචාරයේ යෙදෙන සාමාජිකයෙකුට ලබා දී ඇති අධිකාරියට සමානව පාසලේ අනෙකුත් සිසුන් කෙරෙහි සීමිත අධිකාරියක් ලබා දී ඇති සිසුන් ය.

මහානාම විද්‍යාලය සමන්විත වන්නේ බෞද්ධ සහ සිංහල සිසුන් පමණි. පාසලේ භාවිත වන රාජ්‍ය භාෂාව සිංහලය. කෙසේ වෙතත්, සිසුන්ට තම උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා සිංහල හෝ ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය තෝරා ගත හැකිය. 6 වසර සිිට 13 දක්වා ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය ඇත.

විදුහල්පතිවරු 

 වහල්ලේ ධම්මානන්ද හිමි (1954-1960)
 JDA ජයකොඩි (1960–1968)
 NE ප්‍රනාන්දු (1968–1974)
 ටී.එස්. සිල්වා (1974–1976)
 KNP ද සිල්වා (1976-1986)
 DG සුමනසේකර (1986–1990)
 කේ කේ රත්නදාස (1990–1999)
 ජී. ලියනගේ (1999–2003)
 ඩබ්ලිව් එච් ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරි (2003–2012)
 UM ප්‍රසන්න උපශාන්ත (2013–2016)
 LMD ධර්මසේන (2016–2020)
 RARM රත්නායක (2020–2021)
 AMAAC පෙරේරා (2021–2023)
 ප්‍රභාත් විතානගේ (2023-වර්තමානය)

පාසල් නිවාස

ක්‍රීඩා සහ විෂය බාහිර ක්රියාකාරකම් 
මහානාම විද්‍යාලයේ ක්‍රීඩා දහඅටක් ක්‍රීඩා කරනවා.

ක්‍රිකට්

රන් සටන යනු ඩී එස් සේනානායක විද්‍යාලය සහ මහානාම විද්‍යාලය අතර  වාර්ෂික ක්‍රිකට් තරඟයයි. එය 2007 දී ආරම්භ වූ අතර, එය සාමාන්යයෙන් "බිග් මැච්" ලෙස හැඳින්වේ. තරඟය ඔවුන්ගේ  ක්‍රිකට් සම්ප්‍රදාය පණ ගන්වයි . මහානාම විද්‍යාලයේ "රන් පෙළපාලිය" කොළඹ වීදි හරහා දිවෙන වාහන පෙළපාලියකි. මහානාම විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය එය සංවිධානය කරයි. සෑම වසරකම පාසල් දෙකෙන්ම විශාල ජනකායක් SSC ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයට රැස්වන්නේ මෙම හමුවීම දැක බලා ගැනීමටය.

විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම්

සමිති

මහානාම විද්‍යාලයීය මාධ්‍ය ඒකකය (MCMU) 
මහානාම විද්‍යාලයීය මාධ්‍ය ඒකකය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම සහ පුරෝගාමී පාසල් මාධ්‍ය ඒකකයකි. මහානාම විද්‍යාලයේ මාධ්‍ය ඒකකය 1987 දී ආරම්භ කරන ලද අතර, මෙය වසර 33 කට වැඩි ඉතිහාසයක් සහ පළපුරුද්දක් ඇති ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම පාසල් මාධ්‍ය ඒකකයකි. මාධ්‍ය ඒකකය විසින් අත්කර ගෙන ඇත.TV Mahanama [Tik Tok, Facebook] ඇත.

 කෙටි තරංග ආධුනික ගුවන් විදුලි තාක්ෂණය හරහා සම්ප්‍රේෂණය කළ පළමු පාසල් ගුවන් විදුලිය.
 ෆේස්බුක් සජීවීව එක් දින හමුවීමක් සජීවීව විකාශනය කළ පළමු පාසල් රූපවාහිනිය
 2020 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ එකම වෙබ් නිර්මාණ තරගය BestWeb.lk හි සම්මානයට පාත්‍ර වූ ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු පාසල් මාධ්‍ය වෙබ් අඩවිය 
 TikTok හි Mahanama TV

කැපී පෙනෙන සිදුවීම් 
2014 දී මහානාම විද්‍යාලයේ 60 වැනි සංවත්සරය සහ වාර්ෂික ත්‍යාග ප්‍රදානෝත්සවය ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ සහ බන්දුල ගුණවර්ධන මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විණි. විවිධ ක්ෂේත්‍රවල දස්කම් දැක්වූ සිසුන් සහ ගුරුවරුන් ඇගයීමට ලක් කිරීම ජනාධිපතිතුමා අතින් සිදු විය. 

2013 බන්දුල ගුණවර්ධන මහතා මහල් තුනක ‌‌ගොඩනැගිල්ල විවෘත කලා.

කැපී පෙනෙන ආදි සිසුන් 

 චන්න වීරසූරිය - හමුදා නිලධාරියා[ උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි ]
 ධනංජය ද සිල්වා - ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා
 ශෂීන්ද්‍ර රාජපක්ෂ - දේශපාලනඥයා[ උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි ]
 ජයන්ත කුලරත්න - නාවික හමුදා නිලධාරියා

බාහිර සබැඳි 

 මහානාම විද්‍යාලයේ නිල වෙබ් අඩවිය
 නිල වෙබ් අඩවිය - Mahanama College OBA Australia Inc.
 මහානාම විද්‍යාලයීය මාධ්‍ය ඒකකය
 එෆ් එම් මහානාම
ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
Coordinates on Wikidata
Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata