markdown:
# Republic F-105 Thunderchief
|F-105 Thunderchief|
|
|![]()
Một chiếc F-105G
[Wild Weasel](/w/index.php?title=Wild_Weasel&action=edit&redlink=1)hai chỗ ngồi, với thùng nhiên liệu phụ 2.500 L (650 US gallon) giữa thân và các tên lửa chống bức xạ [AGM-45 Shrike](/wiki/AGM-45_Shrike). [Máy bay tiêm kích-ném bom](/wiki/M%C3%A1y_bay_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADch) [Hãng sản xuất](/wiki/H%C3%A3ng_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) [Republic Aviation Company](/w/index.php?title=Republic_Aviation_Company&action=edit&redlink=1) [2 tháng 10](/wiki/2_th%C3%A1ng_10)năm [1955](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1955) [27 tháng 5](/wiki/27_th%C3%A1ng_5)năm [1958](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1958) [Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) [[1]](#cite_note-knaack-1)
Chiếc
** (Thần sấm), thường được các đội bay gọi là " Republic F-105 Thunderchief** **Thud**", là một kiểu [máy bay tiêm kích-ném bom](/wiki/M%C3%A1y_bay_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADch) [siêu thanh](/wiki/T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99_si%C3%AAu_thanh)được [Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3)sử dụng. Chiếc F-105 đạt được tốc độ Mach 2 phải chịu đựng gánh nặng tấn công ném bom bên trên Bắc Việt Nam trong giai đoạn đầu của [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam). Một phiên bản hai chỗ ngồi [Wild Weasel](/w/index.php?title=Wild_Weasel&action=edit&redlink=1)sau đó được sử dụng trong vai trò chuyên biệt [SEAD](/w/index.php?title=SEAD&action=edit&redlink=1)áp chế các vị trí tên lửa đất-đối-không đối phương.
Như là kiểu tiếp nối cho chiếc
[F-100](/wiki/F-100_Super_Sabre) đạt được tốc độ Mach 1, chiếc F-105 cũng được trang bị tên lửa và một khẩu pháo; tuy nhiên, thiết kế của nó được dành cho nhiệm vụ xâm nhập tốc độ cao ở tầm thấp mang theo một [bom nguyên tử](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n) duy nhất bên trong thân. Bay chuyến bay đầu tiên năm [1955](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1955), chiếc Thunderchief được đưa vào hoạt động từ năm [1958](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1958). Là kiểu máy bay chiến đấu một động cơ lớn nhất mà Không quân Hoa Kỳ từng có, chiếc máy bay F-105 một chỗ ngồi phù hợp để mang một lượng bom miểng lớn hơn chiếc máy bay ném bom chiến lược mười người bốn động cơ thời [Thế Chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Chiếc F-105 được ghi nhớ nhiều nhất như là máy bay tấn công ném bom chủ yếu tại Bắc Việt Nam trong giai đoạn đầu của [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam). Đã có hơn 20.000 phi vụ được Thunderchief thực hiện, với 382 máy bay bị mất (gần phân nửa tổng số 833 chiếc được chế tạo) bao gồm 62 thiệt hại khi vận hành. Mặc dù nó không có sự nhanh nhẹn như những chiếc máy bay tiêm kích [MiG](/wiki/Mikoyan) nhỏ hơn, F-105 của Không lực Mỹ thể hiện hiệu quả của các khẩu pháo, và được ghi nhận đã bắn rơi 27,5 máy bay địch.
Trong cuộc chiến, các phiên bản hai chỗ F-105F và F-105G
[Wild Weasel](/w/index.php?title=Wild_Weasel&action=edit&redlink=1) đã trở thành những máy bay chuyên dụng đầu tiên làm nền tảng cho các phi vụ [SEAD](/w/index.php?title=SEAD&action=edit&redlink=1) (Suppression of Enemy Air Defenses: áp chế phòng không đối phương), chiến đấu chống lại các [tên lửa đất-đối-không](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BB%91i-kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) [S-75 Dvina](/wiki/S-75_Dvina) (SA-2 Guideline) do [Xô Viết](/wiki/X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt) chế tạo. Hai phi công Wild Weasel đã từng được tặng thưởng [Huân chương Danh Dự](/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Danh_D%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) khi tấn công các vị trí tên lửa, và một chiếc đã bắn rơi hai chiếc [MiG-17](/wiki/Mikoyan-Gurevich_MiG-17) trong cùng ngày đó. Các phi vụ nguy hiểm thường đòi hỏi chúng phải "vào trước, ra sau" để áp chế mối nguy cơ của phòng không đối phương trước khi các máy bay tấn công bay đến, và tiếp tục duy trì cho đến khi các máy bay tấn công rời khỏi chiến trường.
Cho dù chiếc F-105 cân nặng đến 22.680 kg (50.000 lb), chiếc máy bay có thể vượt qua
[tốc độ âm thanh](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_%C3%A2m_thanh) ở độ cao mặt biển và đạt đến [Mach](/wiki/Mach) 2 ở tầm cao. Nó có thể mang đến 6.700 kg (14.000 lb) bom và tên lửa. Chiếc Thunderchief thay thế trong vai trò máy bay tấn công tại Bắc Việt Nam bởi cả hai chiếc [F-4 Phantom II](/wiki/F-4_Phantom_II) và chiếc máy bay [F-111](/wiki/General_Dynamics_F-111) có hình dạng cánh thay đổi (cánh cụp cánh xòe) . Tuy nhiên, phiên bản "Wild Weasel" vẫn tiếp tục được sử dụng cho đến năm [2] [1984](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1984)khi nó được thay thế bởi một phiên bản chuyên dụng [F-4](/wiki/F-4_Phantom_II)G "Wild Weasel V".
## Mục lục
[1 Thiết kế và phát triển](#Thi.E1.BA.BFt_k.E1.BA.BF_v.C3.A0_ph.C3.A1t_tri.E1.BB.83n) [2 Lịch sử hoạt động](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng) [3 Lạc hậu](#L.E1.BA.A1c_h.E1.BA.ADu) [4 Các phiên bản](#C.C3.A1c_phi.C3.AAn_b.E1.BA.A3n) [5 Các nước sử dụng](#C.C3.A1c_n.C6.B0.E1.BB.9Bc_s.E1.BB.AD_d.E1.BB.A5ng) [6 Đặc điểm kỹ thuật (F-105D)](#.C4.90.E1.BA.B7c_.C4.91i.E1.BB.83m_k.E1.BB.B9_thu.E1.BA.ADt_.28F-105D.29) [7 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [8 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i) [9 Nội dung liên quan](#N.E1.BB.99i_dung_li.C3.AAn_quan)
## Thiết kế và phát triển[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=1)]
Republic Aviation khởi sự thiết kế chiếc Thunderchief như là một đề án nội bộ để thay thế chiếc
[F-84F Thunderflash](/wiki/F-84_Thunderjet). Nhóm thiết kế dưới sự lãnh đạo của [1] [Alexander Kartveli](/w/index.php?title=Alexander_Kartveli&action=edit&redlink=1)đã khảo sát khoảng 108 cấu hình trước khi chọn kiểu thiết kế to một động cơ **AP-63FBX**(Advanced Project 63 Fighter Bomber, Experimental). Chiếc máy bay mới được dự định sử dụng chủ yếu cho việc thâm nhập tầm thấp ở tốc độ [[1]](#cite_note-knaack-1) [siêu thanh](/wiki/T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99_si%C3%AAu_thanh)vào lãnh thổ [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)và ném một [bom nguyên tử](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n)mang bên trong. Do đó, vì nhấn mạnh đến tốc độ ở tầm thấp và tính năng bay, tầm bay và tải trọng, chiếc máy bay được trang bị một động cơ to, và có cánh tương đối nhỏ với [[1]](#cite_note-knaack-1) [áp lực cánh](/w/index.php?title=%C3%81p_l%E1%BB%B1c_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1)lớn cho phép bay ổn định ở tầm thấp, và có ít độ cản ở tốc độ siêu thanh. Các thuộc tính máy bay truyền thống, như là độ cơ động, là yếu tố xem xét phụ. [[3]](#cite_note-Green-3)
Rất hăng hái vào lúc đầu,
[Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) đã trao cho Republic hợp đồng chế tạo 199 chiếc máy bay vào [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) năm [1952](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1952). Tuy nhiên, đến [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) năm [1953](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1953) Không quân giảm hợp đồng xuống còn 37 chiếc máy bay tiêm kích ném bom và chín chiếc máy bay trinh sát chiến thuật, viện dẫn sắp đến lúc kết thúc [Chiến tranh Triều Tiên](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn). Đến lúc mô hình của chiếc F-105 được hoàn tất vào [1] [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di)năm [1953](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1953), chiếc máy bay đã trở nên lớn đến mức kiểu động cơ [turbo phản lực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_turbo_ph%E1%BA%A3n_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) [Allison J71](/w/index.php?title=Allison_J71&action=edit&redlink=1)dự định dùng cho nó bị hủy bỏ để thay bằng kiểu [Pratt & Whitney J75](/w/index.php?title=Pratt_%26_Whitney_J75&action=edit&redlink=1)mạnh mẽ hơn. Đoán trước được sự thiết kế động cơ có thể bị kéo dài, chiếc máy bay đầu tiên được mong mỏi sẽ sử dụng kiểu động cơ [Pratt & Whitney J57](/w/index.php?title=Pratt_%26_Whitney_J57&action=edit&redlink=1)nhỏ hơn. Vào ngày [[1]](#cite_note-knaack-1) [28 tháng 6](/wiki/28_th%C3%A1ng_6)năm [1954](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1954), Không quân chính thưc đặt hàng 15 chiếc **F-105A**dưới tên gọi Weapon System (hệ thống vũ khí) **WS-306**. [[1]](#cite_note-knaack-1)
Chiếc nguyên mẫu
**YF-105A** bay chuyến bay đầu tiên vào ngày [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10) năm [1955](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1955), và được tiếp nối bởi chiếc nguyên mẫu YF-105A thứ hai vào ngày [28 tháng 1](/wiki/28_th%C3%A1ng_1) năm [1956](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1956). Cho dù chỉ được trang bị một động cơ J57-P-25 kém mạnh mẽ hơn với lực đẩy có [3] [đốt sau](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91t_sau&action=edit&redlink=1)15.000 lbf (66,7 kN) (động cơ J75 được dự kiến sẽ cung cấp lực đẩy có đốt sau lên đến 24.500 lbf/109 kN), chiếc nguyên mẫu đầu tiên cũng đạt được tốc độ tối đa [Mach](/wiki/Mach)1,2 trong chuyến bay đầu tiên. Cả hai chiếc nguyên mẫu đều có cửa hút khí ở gốc cánh dạng thông thường và dạng thân cao gầy đặc trưng của những chiếc máy bay phản lực đời đầu. Tuy nhiên, động lực không thỏa đáng và những vấn đề về khí động học đối với [[1]](#cite_note-knaack-1) [lực cản](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_c%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1)ở tốc độ [vượt âm](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%A3t_%C3%A2m&action=edit&redlink=1), cũng như là những kinh nghiệm của [Convair](/w/index.php?title=Convair&action=edit&redlink=1)với chiếc [F-102 Delta Dagger](/wiki/F-102_Delta_Dagger)của họ, đã đưa đến việc thiết kế lại thân máy bay phù hợp với [quy luật khu vực](/w/index.php?title=Quy_lu%E1%BA%ADt_khu_v%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1), đem đến cho nó kiểu dáng "lưng ong". Phối hợp kiểu động cơ J75 với kiểu cửa hút khí chéo ra trước có hình dạng thay đổi được để điều chỉnh lượng khí hút vào động cơ ở tốc độ siêu thanh, đã cho phép phiên bản **F-105B**đạt được tốc độ tối đa Mach 2,15. [[1]](#cite_note-knaack-1)
Đến
[tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) năm [1956](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1956), Không quân Mỹ thay thế đơn đặt hàng F-105A của họ bằng việc đặt hàng 65 chiếc **F-105B**. Phiên bản này được bổ sung hệ thống kiểm soát hỏa lực MA-8 với radar đo tầm xa AN/APG-31, và bộ ngắm súng K-19 cũng cho phép [tung ném bom](/w/index.php?title=Tung_n%C3%A9m_bom&action=edit&redlink=1) (toss bombing). Chiếc thử nghiệm tiền sản xuất [4] **YF-105B**bay chuyến bay đầu tiên vào ngày [26 tháng 5](/wiki/26_th%C3%A1ng_5)năm [1956](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1956), và đến ngày [19 tháng 6](/wiki/19_th%C3%A1ng_6)chiếc máy bay được chính thức đặt tên là **Thunderchief**, tiếp nối cách đặt tên gọi của Republic Aviation trong chuỗi những chiếc [P-47 Thunderbolt](/wiki/P-47_Thunderbolt), [F-84 Thunderjet](/wiki/F-84_Thunderjet), và [F-84F Thunderstreak](/wiki/Republic_F-84F_Thunderstreak)/RF-84 Thunderflash. Chiếc máy bay sản xuất hàng loạt F-105B đầu tiên bay ngày [[1]](#cite_note-knaack-1) [14 tháng 5](/wiki/14_th%C3%A1ng_5)năm [1957](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1957). [[1]](#cite_note-knaack-1)
Chiếc F-105 là máy bay
[cánh đơn](/w/index.php?title=C%C3%A1nh_%C4%91%C6%A1n&action=edit&redlink=1) gắn giữa, với cả cánh và cánh đuôi xuôi về phía sau một góc 45 độ. Động cơ duy nhất được nạp khí bằng hai cửa hút khí ở gốc cánh, để mũi máy bay có thể mang [vòm radar](/w/index.php?title=V%C3%B2m_radar&action=edit&redlink=1) chứa một [radar](/wiki/Ra_%C4%91a) đa chế độ. Vào lúc đó, F-105 là chiếc máy bay chiến đấu một chỗ ngồi lớn nhất từng được chế tạo. Thân rộng rãi của nó mang được 4.460 L (1.160 US gallon) nhiên liệu và một khoang bom kích thước 4,82 m x 0,81 m x 0,81 m (15 ft 10 in x 32 in x 32 in), nguyên được dự định để mang một [vũ khí nguyên tử](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n) nhưng thường mang thêm một thùng nhiên liệu 1.500 L (390 US gallon). Hai "đế ướt" dưới cánh và một dưới thân có thể mang thùng nhiên liệu bổ sung 1.730 L và 2.500 L(450 và 650 US gallon), trong khi hai "đế khô" phía ngoài mang bom hay tên lửa. Một khẩu [pháo Gatling](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_Gatling&action=edit&redlink=1) [M61 Vulcan](/wiki/M61_Vulcan) 20 mm được gắn bên trái mũi máy bay mang theo 1.028 viên đạn, phối hợp với bộ ngắm súng đo tầm xa bằng radar kiểu B và D. Chiếc máy bay được thiết kế để mang [1] [tên lửa không-đối-không](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_kh%C3%B4ng-%C4%91%E1%BB%91i-kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)tầm ngắn [AIM-9 Sidewinder](/wiki/AIM-9_Sidewinder)nhưng không trang bị loại tầm trung dẫn đường bằng radar.
Vào ngày
[11 tháng 12](/wiki/11_th%C3%A1ng_12) năm [1959](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1959), một chiếc F-105B do Chuẩn tướng Joseph Moore (chỉ huy trưởng Không đoàn Tiêm kích Chiến thuật 4) điều khiển đã lập một kỷ lục thế giới mới về tốc độ 1.958,53 km/h (1.216,48 mph) trên một vòng tròn 100 km (62 dặm). Moore đã nhận được giải thưởng Bendix Trophy năm 1959 vì thành tích này. [[1]](#cite_note-knaack-1)
Kế hoạch dự định chế tạo trên 1.500 chiếc F-105D bị cắt giảm khi
[Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_B%E1%BB%99_Qu%E1%BB%91c_ph%C3%B2ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [Robert McNamara](/wiki/Robert_McNamara) quyết định chỉ trang bị cho không nhiều hơn bảy không đoàn loại máy bay này. Việc sản xuất được cắt giảm để Không quân dành ưu tiên cho việc sử dụng kiểu [F-4 Phantom II](/wiki/F-4_Phantom_II) của Hải quân. Có tổng cộng 833 chiếc F-105 đã được chế tạo khi việc sản xuất kế thúc vào năm [5] [1964](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1964).
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=2)]
Chiếc F-105B được đưa vào hoạt động đầu tiên trong Không quân Hoa Kỳ cùng Phi đội Tiêm kích Chiến thuật 335 thuộc
[Bộ chỉ huy Không quân Chiến thuật](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_ch%E1%BB%89_huy_Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Chi%E1%BA%BFn_thu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) vào ngày [27 tháng 5](/wiki/27_th%C3%A1ng_5) năm [1958](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1958). Tương tự như những chiếc máy bay phản lực tiên tiến khác, việc phục vụ ban đầu của F-105 bị ảnh hưởng bởi những vấn đề về [1] [thiết bị điện tử](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_b%E1%BB%8B_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD_(m%C3%A1y_bay)&action=edit&redlink=1)và [hệ thống kiểm soát hỏa lực](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_h%E1%BB%8Fa_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)MA-8, khi chiếc máy bay đòi hỏi khoảng 150 giờ bảo trì cho mỗi giờ bay. Đa số các vấn đề được giải quyết trong *Kế hoạch Optimize*. Việc thiếu hụt phụ tùng khiến cho toàn đội máy bay F-105B phải tạm thời ngừng bay một lúc ngắn vào năm [[6]](#cite_note-Baugher-6) [1960](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1960). Tuy vậy, Thunderchief trở thành máy bay đầu tiên trong lịch sử Không quân Hoa Kỳ đã hoàn tất một năm phục vụ đầu tiên mà không gặp một tai nạn nghiêm trọng nào. [[1]](#cite_note-knaack-1) [[6]](#cite_note-Baugher-6)
Đến năm
[1964](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1964), những chiếc F-105B được chuyển cho các phi đội của [Không lực Vệ binh Quốc gia](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_l%E1%BB%B1c_V%E1%BB%87_binh_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1). Nó được thay thế tại các đơn vị tiền phương bằng phiên bản cuối cùng [1] **F-105D**vốn được trang bị radar NASARR R-14A và hệ thống kiểm soát hỏa lực AN/ASG-19 Thunderstick cung cấp cho nó khả năng hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết. Kiểu radar R-14A cũng cung cấp khả năng [[1]](#cite_note-knaack-1) [theo dõi địa hình mặt đất](/w/index.php?title=Radar_theo_d%C3%B5i_%C4%91%E1%BB%8Ba_h%C3%ACnh_m%E1%BA%B7t_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1). Chiếc F-105D được đưa vào hoạt động cùng Phi đội Tiêm kích Chiến thuật 335 vào năm [[1]](#cite_note-knaack-1) [1960](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1960). Được thiết kế nhắm vào cuộc đối đầu tại Châu Âu với [[1]](#cite_note-knaack-1) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), chiếc F-105D được bố trí rộng rãi tại [Tây Đức](/wiki/T%C3%A2y_%C4%90%E1%BB%A9c)nhằm cung cấp cho lực lượng Khối [NATO](/wiki/NATO)khả năng tấn công hạt nhân chiến thuật, và tại Nhật Bản. Giống như chiếc F-105B, công việc phục vụ của kiểu F-105D cũng gặp phải những vấn đề về bảo trì và tai nạn trong khi bay. Tên lóng [[1]](#cite_note-knaack-1) **Thud**không chỉ là một cái tên ca tụng - nó tượng trưng cho tiếng chiếc một chiếc máy bay F-105 rơi xuống mặt đất (như tiếng sấm). Cả đội máy bay F-105D phải nằm lại mặt đất vào [[1]](#cite_note-knaack-1) [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai)năm [1961](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1961)và một lần nữa vào [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u)năm [1962](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1962). Nhiều vấn đề được giải quyết trong quá trình sản xuất tiếp theo, và đến năm [1964](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1964), những chiếc F-105D sản xuất trước đây được nâng cấp các các sửa chữa này trong kế hoạch *Look Alike*, cho dù những vấn đề về hỏng động cơ và hệ thống nhiên liệu tiếp tục tồn tại cho đến tận năm [1967](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1967). [[1]](#cite_note-knaack-1)
Trong thời gian đó, Không quân Hoa Kỳ đã chuyển dần nhiệm vụ của chiếc F-105 được dự định trước đây từ can thiệp hạt nhân thành ném bom thông thường.
Kế hoạch nâng cấp [1] *Look Alike*đã gia tăng khả năng của chiếc máy bay từ bốn lên mười sáu quả bom thông thường 340 kg (750 lb) mang trên các đế cánh và dưới thân, cũng như bổ sung khả năng phóng [tên lửa không-đối-đất](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_kh%C3%B4ng-%C4%91%E1%BB%91i-%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) [AGM-12 Bullpup](/w/index.php?title=AGM-12_Bullpup&action=edit&redlink=1). Vào [[6]](#cite_note-Baugher-6) [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u)năm [1961](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1961), một chiếc F-105D đã ném bảy tấn (15.430 lb) bom thông thường trong một thử nghiệm của Không quân Mỹ - một kỷ lục vào lúc đó của một chiếc máy bay một động cơ, một tải trọng bom vượt hơn ba lần so với những chiếc [máy bay ném bom hạng nặng](/wiki/M%C3%A1y_bay_n%C3%A9m_bom_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng)bốn động cơ thời [Thế Chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)như chiếc [B-17 Flying Fortress](/wiki/Boeing_B-17_Flying_Fortress)và chiếc [B-24 Liberator](/wiki/Consolidated_B-24_Liberator), cho dù cần phải được tiếp nhiên liệu trên không cho những phi vụ tầm xa. Trong thực tế, một trong những chiếc F-105D đã được đặt tên là [[1]](#cite_note-knaack-1) *Memphis Belle II*theo tên của chiếc máy bay huyền thoại [B-17](/wiki/Boeing_B-17_Flying_Fortress) [Memphis Belle](/w/index.php?title=Memphis_Belle_(B-17)&action=edit&redlink=1)thời Đệ Nhị Thế Chiến. [[1]](#cite_note-knaack-1)
### Chiến tranh Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=3)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Thud_Ridge.jpg/220px-Thud_Ridge.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Thud_Ridge.jpg/220px-Thud_Ridge.jpg)
[Thud Ridge](/w/index.php?title=Thud_Ridge&action=edit&redlink=1)ở [Bắc Việt Nam](/wiki/B%E1%BA%AFc_Vi%E1%BB%87t_Nam)và căn cứ của những chiếc MiG ở đỉnh phía Nam khu tứ giác chính là [Sân bay quốc tế Nội Bài](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_N%E1%BB%99i_B%C3%A0i)ngày nay.
Cho dù có một giai đoạn khởi đầu phục vụ đầy trục trặc, chiếc F-105 lại trở thành máy bay cường kích có ưu thế hơn cả trong
[Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam). Nó có khả năng mang một lượng bom gấp đôi đi xa hơn và nhanh hơn chiếc [F-100 Super Sabre](/wiki/F-100_Super_Sabre), vốn được sử dụng chủ yếu ở [Nam Việt Nam](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t_Nam). Như là một việc náo trước cho vai trò [7] [Wild Weasel](/w/index.php?title=Wild_Weasel&action=edit&redlink=1)sau này, phi vụ chiến đấu đầu tiên của chiếc F-105D liên quan đến việc tấn công một vị trí pháo phòng không tại [Cánh đồng Chum](/wiki/C%C3%A1nh_%C4%91%E1%BB%93ng_Chum). Chiếc Thunderchief đầu tiên bị mất trong cuộc chiến tranh cũng diễn ra trong phi vụ này (phi công đã phóng ra được an toàn). Phi vụ tấn công đầu tiên diễn ra vào ngày [[1]](#cite_note-knaack-1) [13 tháng 1](/wiki/13_th%C3%A1ng_1)năm [1965](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1965)với việc phá hủy cầu [Ben Ken](/w/index.php?title=Ben_Ken&action=edit&redlink=1)ở [Lào](/wiki/L%C3%A0o). Tiếp theo sự mở màn của chiến dịch [[1]](#cite_note-knaack-1) [Diến dịch Rolling Thunder](/w/index.php?title=Di%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Rolling_Thunder&action=edit&redlink=1)(Sấm rền) vào ngày [1 tháng 3](/wiki/1_th%C3%A1ng_3)năm [1965](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1965), một số lượng lớn những chiếc F-105D được bố trí đến các căn cứ của [Không quân Hoàng gia Thái Lan](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Th%C3%A1i_Lan&action=edit&redlink=1)ở [Korat](/w/index.php?title=C%C4%83n_c%E1%BB%A9_Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Th%C3%A1i_Lan_Korat&action=edit&redlink=1)và [Takhli](/w/index.php?title=C%C4%83n_c%E1%BB%A9_Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Th%C3%A1i_Lan_Takhli&action=edit&redlink=1). Vào ngày [2 ttháng 8](/w/index.php?title=2_tth%C3%A1ng_8&action=edit&redlink=1)năm [1967](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1967), những chiếc F-105D thuộc các phi đội tiêm kích chiến thuật 335 và 338 lần đầu tiên ném bom trúng [cầu Long Biên](/wiki/C%E1%BA%A7u_Long_Bi%C3%AAn)(Paul Doumer). Trong khi những chiếc máy bay mới được bố trí đến Đông Nam Á có màu kim loại tự nhiên nguyên thủy, chúng nhanh chóng được sơn kiểu ngụy trang hai màu xanh lá và nâu nhạt đặc trưng tại Việt Nam hòa hợp với màu sắc của cảnh quan rừng nhiệt đới. [[1]](#cite_note-knaack-1)
Trong những phi vụ ném bom tiêu biểu vào miền Bắc Việt Nam, một chiếc F-105D thường mang hai thùng nhiên liệu 1.703 L (450 US gallon) dưới cánh, một thùng nhiên liệu 1.476 L (390 US gallon) trong khoang chứa bom, và năm bom 454 kg (1.000 lb) hoặc sáu bom 340 kg (750 lb), và yêu cầu phải
[tiếp nhiên liệu trên không](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFp_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u_tr%C3%AAn_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) cả trên đường đi và khi quay trở về khỏi [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) 1.125 km (700 dặm). Những chiếc Thunderchief đánh một vòng rộng phía Bắc Hà Nội trên dãy núi [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o) mà vào thời ấy gọi tên lóng là *Thud Ridge* (rặng núi Thud; [21°16′47″B, 105°49′37″Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Republic_F-105_Thunderchief¶ms=21_16_47_N_105_49_37_E_{{{9}}})) ở tốc độ cao và cao độ thấp nhằm tránh khoảng không được phòng thủ chặt chẽ chung quanh thành phố. Cho dù dãy núi có giúp che khuất chúng khỏi bị phát hiện bởi radar và tên lửa SAM của Bắc Việt Nam, việc bố trí pháo phòng không và một sân bay ( [Nội Bài](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_N%E1%BB%99i_B%C3%A0i)) làm căn cứ cho những chiếc máy bay tiêm kích [MiG](/wiki/Mikoyan) ở phía Nam thung lũng này đã ngăn những chiếc F-105 tận dụng hoàn toàn ưu thế được che khuất. Cái tên " [Thud Ridge](/w/index.php?title=Thud_Ridge&action=edit&redlink=1)" (cũng là tên của một quyển sách do tác giả Jack Broughton viết về F-105) xuất phát từ vai trò dễ nhận thấy của dãy núi trong các phi vụ của F-105. [[1]](#cite_note-knaack-1)
### Không chiến[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=4)]
Chiếc F-105 được thiết kế chủ yếu nhằm can thiệp tầm thấp và tốc độ của nó ở tầm thấp là giá trị lớn nhất khi đối đầu với những chiếc máy bay tiêm kích Xô Viết
[MiG-17](/wiki/Mikoyan-Gurevich_MiG-17) và [MiG-21](/wiki/Mikoyan-Gurevich_MiG-21). [Áp lực cánh](/w/index.php?title=%C3%81p_l%E1%BB%B1c_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) lớn của chiếc Thunderchief giúp nó có tốc độ và bay êm nhưng không giúp cho việc lộn vòng trong không chiến. Tuy vậy, F-105 cũng ghi được 27,5 chiến công không chiến chính thức đối với các máy bay [Bắc Việt Nam](/wiki/B%E1%BA%AFc_Vi%E1%BB%87t_Nam) và bị tổn thất 17 chiếc bị máy bay đối phương bắn rơi. Các phi công Bắc Việt Nam cho rằng họ đã bắn rơi thêm 23 chiếc F-105 nữa nhưng không được Không quân Hoa Kỳ thừa nhận. Tất cả các chiến công trên đều chỉ hạ được MiG-17, trong đó 24,5 chiến công thực hiện bằng hỏa lực pháo (có một chiến công chia sẻ cùng một chiếc F-4), và ba chiến công bằng tên lửa không-đối-không [6] [AIM-9 Sidewinder](/wiki/AIM-9_Sidewinder). Những chiếc F-4 Phantom thường được giao nhiệm vụ hộ tống bảo vệ những chiếc Thud khỏi những chiếc máy bay tiêm kích MiG, nhưng chúng lại không có khẩu pháo gắn trong và bộ ngắm pháo như trên chiếc Thunderchief mãi cho đến cuối cuộc chiến. [[8]](#cite_note-Futrell-8)
Dựa trên kinh nghiệm chiến đấu, chiếc F-105D được nâng cấp với một kiểu
[ghế phóng](/wiki/Gh%E1%BA%BF_ph%C3%B3ng) tốt hơn, ăn-ten radar dẫn đường và cảnh báo (RHAW) đuôi, tăng cường vỏ giáp cho phi công và bảo vệ hệ thống thủy lực vốn tỏ ra khá mong manh đối với tổn hại trong chiến đấu. Thời tiết nóng và ẩm của Đông Nam Á cũng tạo ra những sự cố cho hệ thống điện tử phức tạp, một vấn đề hầu như xảy ra cho tất cả các kiểu máy bay tiên tiến của Mỹ trong cuộc chiến này. Nhiệt độ nóng bên ngoài cũng làm trầm trọng thêm xu hướng cháy động cơ của chiếc F-105 do không làm mát đủ cho bộ [đốt sau](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%91t_sau&action=edit&redlink=1). Đa số những chiếc máy bay tại chiến trường Việt Nam sau đó được cải biến với một môi hút gió để làm giảm nhẹ sự cố này. [[1]](#cite_note-knaack-1)
Không may thay, vai trò tấn công tầm thấp và ném bom bổ nhào đã mang chiếc F-105 vào tầm ngắm của pháo phòng không Bắc Việt Nam và tỉ lệ tổn thất cao đến mức Không quân Hoa Kỳ lâm vào tình trạng thiếu hụt máy bay sẵn sàng chiến đấu. Có tổng cộng 382 máy bay bị mất tại Đông Nam Á, trong đó có 320 chiếc bị mất trong chiến đấu. Đa số các tổn thất là do hỏa lực của đối phương từ mặt đất. Trong tổng số 610 chiếc phiên bản F-105D một chỗ ngồi được chế tạo, có 283 chiếc bị bắn rơi và 52 chiếc mất do tai nạn. Trong số 143 chiếc phiên bản F-105F/G hai chỗ ngồi, 37 chiếc bị bắn rơi và mười chiếc mất do tai nạn (một máy bay can thiệp ban đêm "Ryan's Raiders" và một máy bay gây nhiễu "Combat Martin" không có sĩ quan hệ thống vũ khí (WSO) bị mất trong chiến đấu, 45 chiếc bị mất kia là máy bay "Wild Weasel").
[[1]](#cite_note-knaack-1)
### Các cải biến đặc biệt[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=5)]
Ghế phía sau của nhiều chiếc phiên bản
**F-105F** hai chỗ ngồi được cải biến trong kế hoạch *Commando Nail* với một radar R-14A và một ống ngắm radar có độ phân giải cao. Những máy bay này được sử dụng trong vai trò tấn công trong mọi thời tiết và tấn công tầm thấp ban đêm nhắm vào các mục tiêu đặc biệt nguy hiểm bởi một đơn vị thuộc Phi đội Tiêm kích Chiến thuật 13 có biệt danh là "Ryan's Raiders" bắt đầu từ [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) năm [1967](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1967). Những máy bay *Commando Nail* còn được dùng để phát triển chiến thuật cho các phi vụ ném bom được đề nghị của kiểu máy bay [B-58 Hustler](/wiki/B-58_Hustler) tại Việt Nam, cho dù chiếc Hustler chưa từng được bố trí đến Đông Nam Á. Một số máy bay này sau đó được cải biến sang tiêu chuẩn máy bay "Wild Weasel III". [[1]](#cite_note-knaack-1)
Trong một nỗ lực nhằm ngăn trở những cuộc tấn công của máy bay tiêm kích MiG, nhiều chiếc F-105F được trang bị hệ thống gây nhiễu radar
[Hallicrafters](/w/index.php?title=Hallicrafters&action=edit&redlink=1) QRC-128 trên dãi tần [VHF](/wiki/T%E1%BA%A7n_s%E1%BB%91_r%E1%BA%A5t_cao) trong kế hoạch *Combat Martin*. Các lực lượng máy bay tiêm kích đánh chặn Bắc Việt Nam đã đi theo học thuyết phòng không Xô Viết, theo đó phi công sẽ hoàn toàn tuân theo lệnh hướng dẫn bởi kiểm soát viên mặt đất truyền qua thông tin vô tuyến. Hệ thống QRC-128, còn có tên lóng là "Colonel Computer" (đại tá máy tính), chiếm hết khoang phía sau của chiếc F-105F và sẽ dội lại các liên lạc trao đổi qua sóng radio sau một thời gian trì hoãn, đưa đến kết quả thông tin liên lạc bị cắt xén một cách khó chịu. Tuy nhiên, khi kiểu Combat Martin được đưa ra sử dụng lần đầu tiên, [Cơ quan An ninh Quốc gia](/wiki/C%C6%A1_quan_An_ninh_Qu%E1%BB%91c_gia) (NSA: National Security Agency) Hoa Kỳ, vốn chịu trách nhiệm trong việc thu thập thông tin [tình báo tín hiệu](/w/index.php?title=T%C3%ACnh_b%C3%A1o_t%C3%ADn_hi%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1) chiến lược cho Hoa Kỳ, đã yêu cầu Không quân Hoa Kỳ chấm dứt việc sử dụng này ngay lập tức, vì NSA tin rằng các tin tức tình báo thu lượm được qua theo dõi các kênh có giá trị hơn là gây nhiễu chúng. Một số chiếc máy bay loại này sau đó được cải biến theo tiêu chuẩn Wild Weasel III. [9]
Những vấn đề tồn tại cùng hệ thống radar AN/ARN-85
[LORAN](/wiki/LORAN) đã đưa đến 30 chiếc F-105D được nâng cấp lên hệ thống AN/ARN-92 trong một sống lưng dài. Được biết đến dưới tên gọi máy bay *Thunderstick II*, những chiếc F-105 này có khả năng ném bom với [bán kính vòng tròn sai số](/w/index.php?title=B%C3%A1n_k%C3%ADnh_v%C3%B2ng_tr%C3%B2n_sai_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) (CAP: circular error probable) chỉ có 15 m (50 ft) từ độ cao 4.570 m (15.000 ft). Cho dù chiếc máy bay đầu tiên loại này bay chuyến bay đầu tiên vào năm [1969](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1969), chúng chưa bao giờ được bố trí đến Việt Nam. [[1]](#cite_note-knaack-1)
### Wild Weasel[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=6)]
Vào năm
[1965](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1965), Không quân Hoa Kỳ bắt đầu đưa vào hoạt động phiên bản hai chỗ ngồi [F-100F Super Sabre](/wiki/F-100_Super_Sabre) được trang bị đặc biệt cho các phi vụ [Áp chế phòng không đối phương](/w/index.php?title=SEAD&action=edit&redlink=1) (SEAD) tại Việt Nam. Được đặt tên lóng là [Wild Weasel](/w/index.php?title=Wild_Weasel&action=edit&redlink=1) (chồn hoang), những chiếc máy bay này đã ghi được chín chiến công tiêu diệt được radar [tên lửa đất-đối-không](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BB%91i-kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) của Bắc Việt Nam. Thành viên thứ hai của đội bay là một sĩ quan tác chiến điện tử (Electronic Warfare Officer), được gọi lóng là **Bear**, có nhiệm vụ giải mã thông tin từ các cảm biến của máy bay và hướng dẫn phi công đến mục tiêu. Tuy nhiên, chiếc F-100F chỉ là một giải pháp tạm thời, vì chúng có tải trọng chiến đấu bị giới hạn nên thường phải dựa vào những chiếc máy bay tấn công đi kèm mới thực sự tấn công các vị trí phòng không SAM. Chúng cũng không có được tốc độ và thời gian trên không để bảo vệ hiệu quả những chiếc máy bay tấn công chủ lực của Không quân, những chiếc F-105. Với tải trọng chiến đấu gấp đôi so với chiếc Super Sabre và tính năng bay tốt hơn tương ứng, phiên bản F-105F hai chỗ ngồi là một ứng viên lý tưởng cho một phiên bản dùng làm nền tảng SEAD chuyên biệt hơn. [[1]](#cite_note-knaack-1)
Kiểu máy bay cải tiến
**EF-105F** Wild Weasel III (tên gọi EF được dùng thông dụng nhưng không chính thức) bổ sung cho các thiết bị cảm biến và gây nhiễu điện tử bằng loại [tên lửa chống bức xạ](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_ch%E1%BB%91ng_b%E1%BB%A9c_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1) [AGM-45 Shrike](/wiki/AGM-45_Shrike) và bom thông thường, cung cấp cho nó khả năng tấn công vốn bị thiếu trên chiếc F-100F. Chiếc máy bay đầu tiên của loạt này bay lần đầu vào ngày [15 tháng 1](/wiki/15_th%C3%A1ng_1) năm [1966](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1966) và chúng được bắt đầu bố trí đến Đông Nam Á vào [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u), với năm chiếc được bố trí đến Phi đội Tiêm kích Chiến thuật 13 tại Korat và thêm sáu chiếc nữa đến Phi đội Tiêm kích Chiến thuật 354 tại Takhli. Trong một phi vụ tiêu biểu lúc đầu, một chiếc EF-105F sẽ bay cùng một hoặc hai nhóm F-105D để cung cấp sự bảo vệ khỏi hỏa lực mặt đất đối phương. Trong khi chiến lược này mang lại hiệu quả giúp làm giảm tổn thất những chiếc F-105D, những máy bay Weasel lại phải chịu tổn thất nặng với năm trong số 11 chiếc bị mất trong [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y) và [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) năm [1966](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1966). Trong các cuộc tấn công vào những môi trường mang tính rủi ro cao, những chiếc Weasel thường hoạt động trong những chuyến bay "Bàn tay sắt" Tìm-Diệt gồm hỗn hợp những chiếc Thunderchief một và hai chỗ ngồi, trấn áp các vị trí phòng không đối phương khi tấn công bằng lực lượng tấn công và tấn công các vị trí khác khi vào và ra mục tiêu. [1]
Những chiếc EF-105F được nâng cấp lên phiên bản Wild Weasel Thunderchief cuối cùng, kiểu
**F-105G**, và chiếc máy bay đầu tiên đến Đông Nam Á vào cuối năm [1967](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1967). Nguồn gốc của phiên bản F-105G là do chủ trương mọi [máy bay tiêm kích-ném bom](/wiki/M%C3%A1y_bay_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADch) của [Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) hoạt động trên miền Bắc Việt Nam đều phải mang theo cụm [phản công điện tử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_c%C3%B4ng_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) (ECM), vốn phục vụ như là một cách xuống cấp hệ thống điện tử của bản thân phiên bản Weasel và sở hữu một đế cánh.
Phiên bản F-105G được trang bị một số thiết bị điện tử chuyên dùng SEAD mới đáng kể, bao gồm hệ thống RHAW được nâng cấp vốn đòi hỏi phải tiết kế lại đầu chót cánh. Để dành chỗ đế cánh phía ngoài mang thêm được nhiều vũ khí hơn, cụm
[phản công điện tử](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_c%C3%B4ng_%C4%91i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) Westinghouse AN/ALQ-105 được trang bị thường trực thành hai cụm lồi dài bên dưới thân. Có ba mươi máy bay được trang bị đế cánh được thiết kế đặc biệt để mang tên lửa chống bức xạ [AGM-78 Standard](/w/index.php?title=AGM-78_Standard&action=edit&redlink=1), một cải tiến đáng kể so với kiểu Shrike kém nhạy bén. Trong một phi vụ tiêu biểu, chiếc F-105G thường mang hai tên lửa Shrike trên đế phía ngoài, một tên lửa Standard trên một đế phía trong được cân bằng bởi một thùng nhiên liệu phụ 1.703 L (450 US gallon) ở phía bên kia, và một thùng nhiên liệu phụ 2.461 L (650 US gallon) trên đế giữa. Những máy bay Wild Weasel thường là những chiếc đầu tiên đến khu vực mục tiêu và là chiếc cuối cùng rời khỏi nơi đó, phải ở lại sau cuộc tấn công để hỗ trợ việc giải cứu các đội bay bị bắn rơi. Do vậy, nhiên liệu là một thứ hàng quý giá, và cũng thường thấy một chiếc Wild Weasel cần có khoảng thời gian 30 phút rời khỏi nhiệm vụ để được tiếp dầu trên không hầu có thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. [[1]](#cite_note-knaack-1)
Cho dù những chiếc F-105D được rút khỏi hoạt động tại Việt Nam vào năm
[1970](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1970), những máy bay Wild Weasel tiếp tục tham chiến cho đến khi chiến tranh kết thúc. Chúng dần dần được thay thế bởi phiên bản F-4G Wild Weasel IV của chiếc [Phantom II](/wiki/F-4_Phantom_II).
### Lái chiếc F-105[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=7)]
Phản ứng ban đầu của tập thể các phi công tiêm kích khá lạnh nhạt. Do kích cỡ khá đồ sộ và thời kỳ phục vụ ban đầu gặp nhiều trắc trở, chiếc F-105 bị đặt cho một số tên lóng không thân thiện. Ngoài tên lóng "Thud" được nêu bên trên, các tên lóng khác của chiếc F-105 bao gồm "Squat Bomber", "Lead Sled", và "Hyper Hog". Tuy nhiên, theo thời gian, khả năng kiểm soát máy bay đáp ứng được, tính năng bay xuất sắc ở tốc độ cao và tầm thấp, và các thiết bị điện tử tinh vi đã chiếm được thiện cảm ngay cả đối với những phi công lái chiếc
[F-104 Starfighter](/wiki/F-104_Starfighter). Cái tên "Thud" trở thành từ ngữ mô tả sự ngưỡng mộ và yêu mến đến mức chiếc [F-84F Thunderflash](/wiki/F-84_Thunderjet) được biết đến như là "Thud's Mother" (Mẹ của Thud). [[10]](#cite_note-Higham-10)
Nguyên phi công lái
[F-86 Sabre](/wiki/F-86_Sabre) Jerry Noel Hoblit từng nhớ lại kích thước đáng sợ của chiếc F-105 sau khi ông được xem tận mắt chiếc máy bay lần đầu tiên; thậm chí ông ta còn không thể chạm đến cửa hút gió động cơ cho dù đã nhảy lên sau khi chạy lấy đà. Chiếc F-105 có được một buồng lái rộng rãi và bố trí tốt (đặc biệt là sau khi trang bị các thiết bị kiểu "tape") và có tầm nhìn tốt (ngoại trừ hướng ra phía sau), và các thiết bị điện tử tiên tiến khá dễ dàng để học và sử dụng. Với áp lực cánh lớn, chiếc Thunderchief ở mọi góc độ đều là chiếc máy bay xuất sắc để bay ở tốc độ cao. Việc cất cánh và hạ cánh được thực hiện ở tầm tốc độ 370 km/h (230 mph). Các [10] [tấm lái ngang](/w/index.php?title=T%E1%BA%A5m_l%C3%A1i_ngang&action=edit&redlink=1)cho phép kiểm soát tốt việc lộn vòng ở mọi tốc độ và các phanh gió bốn cánh đặc trưng, vốn cũng đồng thời hé mở khi chế độ [đốt sau](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91t_sau&action=edit&redlink=1)được kích hoạt để cho phép luồng khí thổi lớn hơn, có hiệu quả rất cao ngay cả ở tốc độ siêu thanh. Sự mất kiểm soát lái do lọt vào [vòng xoáy](/w/index.php?title=V%C3%B2ng_xo%C3%A1y_(h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng)&action=edit&redlink=1)hay ảnh hưởng của sự [chệch hướng ngược](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%87ch_h%C6%B0%E1%BB%9Bng_ng%C6%B0%E1%BB%A3c&action=edit&redlink=1)đòi hỏi nỗ lực có chủ định của phi công để phục hồi nhanh chóng. [[10]](#cite_note-Higham-10)
## Lạc hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=8)]
Chiếc Thunderchief được nhanh chóng rút khỏi phuc vụ trong không quân Hoa Kỳ sau khi
[Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) kết thúc. Chỉ có 833 chiếc F-105 Thunderchief được chế tạo; và đã bị thiệt hại mất gần 50% con số này tại Việt Nam, chiếc F-105 được xem là không còn hiệu quả chiến đấu theo các tiêu chuẩn quân sự. Một số máy bay còn được giữ lại hoạt động cùng các đơn vị [Không lực Vệ binh Quốc gia](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_l%E1%BB%B1c_V%E1%BB%87_binh_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1), nhưng việc sử dụng chúng rộng rãi trong thời gian chiến tranh đã khiến nhiều chiếc F-105 đã đạt đến hoặc vượt quá tuổi thọ phục vụ tính đến giữa những năm [1970](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1970). Chiếc Thunderchief được chính thức nghỉ hưu vào ngày [25 tháng 2](/wiki/25_th%C3%A1ng_2) năm [1984](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1984). Chiếc F-105 được thay thế bằng kiểu máy bay [1] [F-4 Phantom II](/wiki/F-4_Phantom_II).
Vào năm
[1964](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1964), những chiếc F-105B được cải biến đặc biệt, với các đối trọng thay chỗ khẩu pháo Vulcan, thân và cánh được gia cố nhiều điểm để thực hiện thao diễn, và bổ sung thêm một bộ tạo khói màu, đã bay một thời gian ngắn cùng [đội thao diễn hàng không](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_thao_di%E1%BB%85n_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) [Thunderbirds](/w/index.php?title=Thunderbirds_(%C4%91%E1%BB%99i_thao_di%E1%BB%85n_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng)&action=edit&redlink=1) của [Không quân Hoa Kỳ](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3). Nhưng chỉ sau sáu buổi biểu diễn, một tai nạn chết người do quá tải khung máy bay đã buộc phải quay trở lại sử dụng những chiếc [F-100 Super Sabre](/wiki/F-100_Super_Sabre). [[11]](#cite_note-11)
## Các phiên bản[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=9)]
- YF-105A
- Hai chiếc nguyên mẫu.
- YF-105B
- Bốn chiếc phiên bản tiền sản xuất.
- F-105B
- Phiên bản sản xuất hàng loạt đầu tiên. Có 75 chiếc được chế tạo.
- JF-105B
- Máy bay thử nghiệm được cải biến từ khung máy bay RF-105B. Có ba chiếc được cải biến.
- RF-105B
- Phiên bản trinh sát hình ảnh được đề nghị từ phiên bản F-105B; không được chế tạo.
- F-105C
- Phiên bản huấn luyện có bộ điều khiển kép được đề nghị; bị hủy bỏ vào năm
[1957](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1957), không được chế tạo.
- F-105D
- Phiên bản sản xuất cuối cùng, có khả năng hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết nhờ thiết bị điện tử tiên tiến, bay chuyến bay đầu tiên vào ngày
[9 tháng 6](/wiki/9_th%C3%A1ng_6)năm [1959](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1959). Có 610 chiếc được chế tạo.
- RF-105D
- Phiên bản trinh sát hình ảnh được đề nghị từ phiên bản F-105D; không được chế tạo.
- F-105E
- Phiên bản huấn luyện có bộ điều khiển kép được đề nghị từ phiên bản F-105D; bị hủy bỏ vào năm
[1959](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1959), không được chế tạo.
- F-105F
- Phiên bản huấn luyện hai chỗ ngồi của kiểu F-105D, có khả năng chiến đấu hoàn toàn, bay chuyến bay đầu tiên vào ngày
[11 tháng 6](/wiki/11_th%C3%A1ng_6)năm [1963](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1963). Có 143 chiếc được chế tạo.
- EF-105F
- Phiên bản
[SEAD](/w/index.php?title=SEAD&action=edit&redlink=1)/ [Wild Weasel](/w/index.php?title=Wild_Weasel&action=edit&redlink=1)ban đầu. Có 86 chiếc được chế tạo.
- F-105G
- Phiên bản
[Wild Weasel](/w/index.php?title=Wild_Weasel&action=edit&redlink=1) [SEAD](/w/index.php?title=SEAD&action=edit&redlink=1)hai chỗ ngồi. Có 61 chiếc được cải biến từ kiểu EF-105F và F-105F.
## Các nước sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=10)]
## Đặc điểm kỹ thuật (F-105D)[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=11)]
Nguồn: The Great Book of Fighters
[[3]](#cite_note-Green-3) *and* Quest for Performance [[12]](#cite_note-12)
**Đặc tính chung**[ [sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=12)]
- Đội bay: 01 người
- Chiều dài: 19,63 m (64 ft 5 in)
[Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh): 10,65 m (34 ft 11 in)
- Chiều cao: 5,99 m (19 ft 8 in)
- Diện tích bề mặt cánh: 35,76 m² (385 ft²)
[Kiểu cánh](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1): [NACA 65A005.5](/w/index.php?title=NACA_airfoil&action=edit&redlink=1)root, NACA 65A003.7 tip [Diện tích cản](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch_c%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1): 0,62 m² (6,65 ft²) [Hệ số nâng/lực cản](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_n%C3%A2ng/l%E1%BB%B1c_c%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1): 0,0173 [Tỉ lệ dài/rộng cánh](/w/index.php?title=T%E1%BB%89_l%E1%BB%87_d%C3%A0i/r%E1%BB%99ng_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1): 3,16 [Lực nâng của cánh](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_n%C3%A2ng_c%E1%BB%A7a_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1): 452 kg/m² (93 lb/ft²)
- Trọng lượng không tải: 12.470 kg (27.500 lb)
- Trọng lượng có tải: 16.165 kg (35.637 lb)
[Trọng lượng cất cánh tối đa](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BA%A5t_c%C3%A1nh_t%E1%BB%91i_%C4%91a&action=edit&redlink=1): 23.834 kg (52.546 lb) [Tải trọng vũ khí](/w/index.php?title=T%E1%BA%A3i_tr%E1%BB%8Dng_v%C5%A9_kh%C3%AD&action=edit&redlink=1): 6.700 kg (14.000 lb)
- Động cơ: 1 x động cơ
[Pratt & Whitney J75](/w/index.php?title=Pratt_%26_Whitney_J75&action=edit&redlink=1)-P-19W [turbo phản lực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_turbo_ph%E1%BA%A3n_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)có [đốt sau](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91t_sau&action=edit&redlink=1)và [phun nước](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_phun_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1), lực đẩy 26.500 lbf (118 kN)
**Đặc tính bay**[ [sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=13)] [Tốc độ lớn nhất](/w/index.php?title=T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99_l%E1%BB%9Bn_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1): 2.208 km/h ( [Mach](/wiki/Mach)2,08, 1.372 mph) ở độ cao 11.000 m (36.000 ft) [Tầm bay tối đa](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7m_bay_t%E1%BB%91i_%C4%91a&action=edit&redlink=1): 3.550 km (1.920 nm, 2.210 mi) [Bán kính chiến đấu](/w/index.php?title=B%C3%A1n_k%C3%ADnh_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1): 1.250 km (680 nm, 780 mi) [Trần bay](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_bay&action=edit&redlink=1): 14.800 m (48.500 ft) [Tốc độ lên cao](/w/index.php?title=T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99_l%C3%AAn_cao&action=edit&redlink=1): 195 m/s (38.500 ft/min); mất 1,7 phút để lên cao 11.000 m (35.000 ft) [Tỉ lệ lực đẩy/khối lượng](/w/index.php?title=T%E1%BB%89_l%E1%BB%87_l%E1%BB%B1c_%C4%91%E1%BA%A9y/kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1): 0,74 [Tỉ lệ lực nâng/lực cản](/w/index.php?title=T%E1%BB%89_l%E1%BB%87_l%E1%BB%B1c_n%C3%A2ng/l%E1%BB%B1c_c%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1): 10,4
**Vũ khí**[ [sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=14)]
- 1 x pháo
[M61 Vulcan](/wiki/M61_Vulcan)20 mm (0,787 in), 1.028 viên đạn
- Cho đến 6.350 kg (14.000 lb) vũ khí trong khoang bom và trên năm đế cánh, bao gồm:
- bom thông thường và bom hạt nhân
[tên lửa không-đối-không](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_kh%C3%B4ng-%C4%91%E1%BB%91i-kh%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) [AIM-9 Sidewinder](/wiki/AIM-9_Sidewinder) [tên lửa không-đối-đất](/w/index.php?title=T%C3%AAn_l%E1%BB%ADa_kh%C3%B4ng-%C4%91%E1%BB%91i-%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) [AGM-12 Bullpup](/w/index.php?title=AGM-12_Bullpup&action=edit&redlink=1)
**Thiết bị điện tử**[ [sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=15)] [Hệ thống kiểm soát hỏa lực](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_h%E1%BB%8Fa_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)AN/ASG-19 Thunderstick [radar](/wiki/Ra_%C4%91a)NASARR R-14A [radar](/wiki/Ra_%C4%91a)AN/ARN-85 [LORAN](/wiki/LORAN)(AN/ARN-92 trên những máy bay cải tiến theo chuẩn *Thunderstick II*)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=16)]
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** **g** **h** **i** **k** **l** **m** **n** **o** **ô** **ơ** **p** **q** **r** **s** **t** **u** **ư** **v** **x** **y** **aa** **aă** **aâ** **ab** **ac** **ad** **ađ** [Knaack, Marcelle Size.](#cite_ref-knaack_1-36) **ae** *Encyclopedia of US Air Force Aircraft and Missile Systems: Volume 1, Post-World War II Fighters, 1945-1973*. Washington, DC: Office of Air Force History, 1978. [ISBN 0-912799-59-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0912799595). [^](#cite_ref-2) [GlobalSecurity F-111](http://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/f-111-history.htm)"define a replacement for the F-105 fighter-bomber aircraft"
- ^
**a** **ă** [Green, William and Swanborough, Gordon.](#cite_ref-Green_3-2) **â** *The Great Book of Fighters*. St. Paul, Minnesota: MBI Publishing, 2001. [ISBN 0-7603-1194-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0760311943). [^](#cite_ref-4) [The Republic F-105 Thunderchief 01 apr 07 greg goebel](http://www.vectorsite.net/avf105.html) [^](#cite_ref-5) [Joe Baugher's F-105 Thunderchief History](http://home.att.net/~jbaugher1/f105_5.html)
- ^
**a** **ă** **â** [Baugher, Joe.](#cite_ref-Baugher_6-3) **b** *Republic F-105 Thunderchief*. [[1]](http://home.att.net/~jbaugher1/f105.html)Access date: 3 tháng 3 năm 2006. [^](#cite_ref-7) *Republic F-105*. National Air and Space Museum [[2]](http://www.nasm.si.edu/research/aero/aircraft/republic_f105.htm)Access date: 2 tháng 3 năm 2007. **Futrell R. Frank, Greenhalgh, William H., Grubb, C., Hasselwander, G.E., Jakob, R.F., and Ravenstein, C.A.** [^](#cite_ref-Futrell_8-0) *Aces and Aerial Victories: The United States Air Force in Southeast Asia, 1965-1973*. Washington, DC: Office of Air Force History and the Albert F. Simpson Historical Research Center, 1976. [ISBN 0-89875-884-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/089875884X). **Price, Alfred.** [^](#cite_ref-Price_9-0) *The History Of US Electronic Warfare, Volume III: Rolling Thunder Through Allied Force –1964 to 2000*. New York: The Association Of Old Crows, 1989. [ISBN 0-9703794-0-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0970379404).
- ^
**a** **ă** [Higham, Robin and Williams, Carol.](#cite_ref-Higham_10-2) **â** *Flying Combat Aircraft of USAAF-USAF (Vol.1)*. Rockville, Maryland: Air Force Historical Foundation, 1975. [ISBN 0-8138-0325-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/081380325X). **Goebel, Greg.** [^](#cite_ref-11) [“The Republic F-105 Thunderchief”](http://www.vectorsite.net/avf105.html). *Vectorsite*. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2006. **Loftin, L.K., Jr.** [^](#cite_ref-12) [“Quest for Performance: The Evolution of Modern Aircraft: NASA SP-468”](http://www.hq.nasa.gov/pao/History/SP-468/cover.htm). NASA. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2006.
- Hobson, Chris.
*Vietnam Air Losses, USAF, USN, USMC, Fixed-Wing Aircraft Losses in Southeast Asia 1961–1973*. North Branch, Minnesota: Specialty Press, 2001. [ISBN 1-85780-115-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1857801156).
- Kinzey, Bert.
*F-105 Thunderchief*. Fallbrook, California: Aero Publishers Inc., 1982. [ISBN 0-8168-5020-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0816850208).
- Richardson, Doug.
*Republic F-105 Thunderchief*(Classic Warplanes). New York: Smithmark Publishers Inc., 1992. [ISBN 0-8317-1410-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0831714107).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=17)] [The F-105 Thud, a legend flown by legends](http://www.talkingproud.us/HistoryThudA.html) [Craig Baker's F-105 Site](http://www.burrusspta.org/thud.html) [Thud Ridge Web: Republic F-105 Thunderchief In Combat](http://web.archive.org/20001001062422/www.geocities.com/Pentagon/7002/) **Break-left:**F-105 Thunderchief [USAF Museum F-105D Factsheet](http://www.nationalmuseum.af.mil/factsheets/factsheet.asp?id=2314) [USAF Museum F-105f/G Factsheet](http://www.nationalmuseum.af.mil/factsheets/factsheet.asp?id=2315) [Cold War Thuds: F-105 Thunderchiefs in Europe, 1961-1968](http://web.archive.org/19990506200351/members.aol.com/_ht_a/dgtheskier/thud-eur.htm), an historical review. [F-105 Thunderchief Walk Around](http://web.archive.org/20080830044503/members.aol.com/cba1974/myhomepage/F105walkaround.html)at [Wings Oover the Rockies Museum](/w/index.php?title=Wings_Over_the_Rockies_Air_and_Space_Museum&action=edit&redlink=1), [Denver, CO](/wiki/Denver). [The Republic F-105 Thunderchief from Greg Goebel's AIR VECTORS](http://www.vectorsite.net/avf105.html) [Aerospaceweb.org profile of the F-105](http://www.aerospaceweb.org/aircraft/bomber/f105/) [- Propaganda movie primarily covering an F-105 attack over North Vietnam. Plenty of Thud footage, and coverage of the support required for such an operation: maintenance crews, planning, refuelling, search and rescue, etc](http://www.archive.org/details/twenty-five_hour_day) *Twenty-five hour day* [(thumbnails)](http://www.archive.org/movies/thumbnails.php?identifier=twenty-five_hour_day).
## Nội dung liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=18)]
|
|![]()
[Republic F-105 Thunderchief](//commons.wikimedia.org/wiki/F-105_Thunderchief?uselang=vi)
### Máy bay liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=19)]
### Máy bay tương tự[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=20)]
### Trình tự thiết kế[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=21)]
### Danh sách liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Republic_F-105_Thunderchief&action=edit§ion=22)]
|
|
|
|
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Máy bay Republic](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_Republic&action=edit&redlink=1) [Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ 1950–1959](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_ti%C3%AAm_k%C3%ADch_Hoa_K%E1%BB%B3_1950%E2%80%931959&action=edit&redlink=1) [Máy bay cường kích Hoa Kỳ 1950–1959](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADch_Hoa_K%E1%BB%B3_1950%E2%80%931959&action=edit&redlink=1) [Máy bay huấn luyện quân sự Hoa Kỳ 1950–1959](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_hu%E1%BA%A5n_luy%E1%BB%87n_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_Hoa_K%E1%BB%B3_1950%E2%80%931959&action=edit&redlink=1) [Máy bay trinh sát quân sự Hoa Kỳ 1950–1959](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_trinh_s%C3%A1t_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1_Hoa_K%E1%BB%B3_1950%E2%80%931959&action=edit&redlink=1) [Máy bay trong chiến tranh Việt Nam](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_trong_chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Máy bay chiến đấu](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u) [Máy bay quân sự](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1) [Máy bay tiêm kích](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_ti%C3%AAm_k%C3%ADch) [Máy bay cường kích](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADch) [Máy bay huấn luyện](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_hu%E1%BA%A5n_luy%E1%BB%87n) [Máy bay trinh sát](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_trinh_s%C3%A1t) [Máy bay một động cơ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_m%E1%BB%99t_%C4%91%E1%BB%99ng_c%C6%A1) [Máy bay phản lực](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_ph%E1%BA%A3n_l%E1%BB%B1c) [Máy bay cánh giữa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%A1y_bay_c%C3%A1nh_gi%E1%BB%AFa&action=edit&redlink=1)

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
Thí sinh Nguyễn Công Đạt với những bước nhảy tự do mềm dẻo, điêu luyện khiến khán giả và giám khảo vô cùng thích thú.
Xuất sắc vượt qua hàng nghìn gương mặt cùng dự thi vòng loại Vietnam's Got Talent mùa thứ hai, Nguyễn Công Đạt là một trong 49 thí sinh có mặt ở vòng bán kết. Trong đêm thi đầu tiên, anh thợ cắt tóc ra sân khấu với gương mặt trang điểm ấn tượng và tiếp tục chinh phục khán giả bằng khả năng nhảy tự do điêu luyện không thua gì một vũ công hay diễn viên múa chuyên nghiệp. Biểu diễn hoàn toàn ngẫu hứng theo điệu nhạc, Nguyễn Công Đạt khôn khéo tận dụng chiều dài đặc biệt của tay và chân cùng khả năng uốn dẻo để thực hiện những động tác mà người bình thường không làm được. Âm thanh và ánh sáng cũng góp phần tạo nên sự ma mị và cuốn hút của tiết mục này. Tài năng của anh thợ cắt tóc được khán giả nhiệt tình tán thưởng còn các giám khảo không tiếc lời khen ngợi.
Thợ cắt tóc Nguyễn Công Đạt khoe khả năng uốn dẻo trong đêm bán kết.
Cựu người mẫu Thúy Hạnh phấn khích chia sẻ: "Tôi hâm mộ bạn lắm. Tạng người dẻo như bạn hiếm lắm không phải dễ tìm. Bạn làm được những cái mà người khác không làm được". Nghệ sĩ Thành Lộc cũng rất thích thú với tiết mục của Công Đạt: "Tôi thích phần âm nhạc bạn chọn. Tiết mục của bạn hay về mặt tư tưởng, động tác nhuần nhuyễn. Giá mà bạn phô diễn động tác khó nhiều hơn nữa...". Nhạc sĩ Huy Tuấn thì cho rằng, nam thí sinh đã biết kết hợp động tác của chân tay và biểu cảm trên gương mặt tốt. Ngoài ra, anh cũng khen ngợi chàng trai cao 1m83 khéo léo trình diễn hòa quyện với âm nhạc, tạo nên một tiết mục ấn tượng.
Nguyễn Công Đạt chia sẻ, để tham gia vòng bán kết, anh phải tạm thời xin nghỉ công việc tạo mẫu tóc dù dịp cuối năm đang là mùa cao điểm, rất đông khách đi làm đẹp. Tất cả những gì chàng trai này thể hiện trên sân khấu đều do anh tự học chứ không được ai hướng dẫn. Đam mê nhảy tự do nhưng vì công việc bận rộn, Đạt chỉ có thể tập luyện từ 10h tối đến gần 1h sáng mỗi đêm. Để có thành công như hôm nay, anh thợ cắt tóc đã nhiều lần bị tai nạn trong lúc tập luyện, có khi phải nhập viện vì tay bị bẻ quặp ra sau. Gặp khó khăn nhưng Công Đạt vẫn yêu thích và theo đuổi thể loại này.
Ngoài Nguyễn Công Đạt với màn trình diễn cá nhân, đêm bán kết 1 còn có tiết mục nhảy đồng đội của nhóm Oxy và đôi bạn Nhật Duy - Huy Hùng.
Nhóm Oxy đến từ Bình Dương từng gây ấn tượng tại vòng loại sân khấu với bài nhảy mang đậm hơi thở dân gian. Lần này, nhóm nhảy thay đổi hoàn toàn, biểu diễn với phong cách hiện đại, hài hước, vui nhộn với một trích đoạn cải biên của bộ phim kinh điển
*Titanic* trên nền nhạc *My heart will go on. *Các chàng trai có những pha kết hợp ngoạn mục, phô diễn nhiều cú bay người trên không khá nguy hiểm. Ở cuối tiết mục, nhóm gây bất ngờ với màn xếp chồng lên nhau để tạo hình khẩu súng.
Giám khảo Thúy Hạnh cho rằng nhìn tổng thể thì đây là một tiết mục ấn tượng với âm nhạc hay, cách trình diễn hòa quyện, ăn ý. Nghệ sĩ Thành Lộc chỉ ngắn gọn trong hai từ "Xuất sắc!". Riêng Huy Tuấn có nhận xét trái chiều với hai giám khảo còn lại. Nhạc sĩ cho rằng ở vòng loại sân khấu, Oxy diễn hay hơn, có nhiều tạo hình độc đáo hơn còn lần này động tác của họ không sắc bén như lần trước.
Đôi bạn thân có hình dáng trái ngược như số 1 và số 0 Nhật Duy – Huy Hùng tiếp tục mang đến một màn trình diễn beatbox ngộ nghĩnh. Tuy nhiên, cựu người mẫu Thúy Hạnh nhận xét: “Phần chào đầu hơi bị dài. Phần sau các bạn làm cùng nhau hơi bị ít. Âm thanh các bạn phát ra chưa thực sự ấn tượng, chưa làm tôi phải đứng dậy nhún nhảy theo". Nghệ sĩ Thành Lộc cũng nhận thấy hai beatboxer đã lựa chọn giải pháp an toàn, gói gọn trong vài tiếng động và tập trung thể hiện sự nhịp nhàng. Anh chờ đợi đôi bạn sẽ có nhiều âm thanh lạ hơn để gây ấn tượng với khán giả. Còn nhạc sĩ Huy Tuấn cũng không ấn tượng với tiết mục này của nhóm.
Giáo viên dạy belly dance Khiếu Hương có màn trình diễn gợi cảm cùng nước và khói.
Cô giáo dạy belly dance Khiếu Hương cũng gây chú ý với màn múa cùng nước và khói. Đứng trên chiếc bàn trũng đổ đầy nước, Khiếu Hương thể hiện những động tác uyển chuyển đầy gợi cảm. Âm nhạc và trang phục cũng là những điểm nhấn cho tiết mục mở màn đêm bán kết đầu tiên. Nữ thí sinh đã đem lại một không khí đầy ma mị như dẫn dắt khán giả lạc vào xứ sở Ả Rập nghìn lẻ một đêm. Chồng và con gái của Khiếu Hương cũng có mặt trong đêm bán kết để cổ vũ cho cô.
Thúy Hạnh khen ngợi tiết mục của cô giáo trẻ rất sáng tạo và gợi cảm. Nghệ sĩ Thành Lộc cho rằng Khiếu Hương phô diễn được kỹ thuật cơ bản nhất là phần bụng và trình diễn như một nữ thần. Còn nhạc sĩ Huy Tuấn thì hóm hỉnh đùa: "Ước gì tôi là nước".
Đêm bán kết đầu tiên với sân khấu lớn, ánh sáng đẹp và âm thanh hay tạo điều kiện cho hai thí sinh Lê Hoàng Ngọc Ánh và Hoàng Khánh Linh tỏa sáng với tiết mục ca hát.
Cô bé 12 tuổi Lê Hoàng Ngọc Ánh khoe giọng hát đầy cảm xúc trong ca khúc
*Turning Tables* của Adele. Không còn quá nhút nhát, run rẩy như khi trình diễn ở vòng loại, Ngọc Ánh tự tin và bản lĩnh hơn trong vòng bán kết.
Giám khảo Thành Lộc khen ngợi: “Ở thí sinh này có ma lực khủng khiếp, ngay từ vòng sơ loại tôi bị hút rồi, không hiểu sao khi cháu bước ra sân khấu, tôi hoàn toàn bị hút vào phần trình diễn của cháu. Cháu hát rất có hồn. Vẻ bề ngoài của cháu nhìn như một nàng công chúa ở trong tòa lâu đài dát vàng, nhưng khi cháu hát thì như một nữ chiến binh. Có thể thể lực hát giọng hát của cháu chưa đạt được độ chuẩn như ca sĩ chuyên nghiệp nhưng ngọn lửa trong cháu rất mạnh. Góp ý cho cháu là cháu nên cẩn thận khi hát những nốt đột ngột phát âm mạnh ra rất dễ làm cho cháu bị chệch tông. Nhưng đối với tôi thì điều đó không thành vấn đề gì hết. Chú rất yêu cách hát này của cháu, cháu hát không giống ai hết. Ca sĩ mà không giống ai mới là độc đáo". Nhạc sĩ Huy Tuấn cũng đồng tình: "Giọng hát của cháu còn nhiều khiếm khuyết nhưng tinh thần và cảm xúc thì cháu có".
Thí sinh 12 tuổi Lê Hoàng Ngọc Ánh khoe giọng hát giàu cảm xúc trong ca khúc 'Turning tables'.
Cô gái trẻ Hoàng Khánh Linh lại có cuộc "lột xác" ngoạn mục với ca khúc
*Together Alone. *Trong vòng loại sân khấu, Khánh Linh để lại cho người xem ấn tượng về một cô gái nhẹ nhàng và đầy nữ tính với ca khúc *Sương mai* nhưng ở vòng bán kết, cô lại xuất hiện với diện mạo hoàn toàn khác. Diện váy đen cúp ngực gợi cảm, Khánh Linh khoe giọng hát khỏe khoắn, đầy nội lực khi thể hiện ca khúc mang hơi hướng rock của ca sĩ người Hà Lan Anouk.
Giám khảo Huy Tuấn chia sẻ: “Thật sự hôm nay em làm tôi rất bất ngờ với sự mãnh liệt trong giọng hát của em. Trước đây tôi nghĩ em chỉ có thể thể hiện những ca khúc ballad ngọt ngào...”. Nghệ sĩ Thành Lộc thì hào phóng khen ngợi: "Tôi cho rằng bạn là một giọng hát xuất sắc hiếm hoi trong mùa Got Talent thứ hai này".
Tiết mục thứ bảy trong đêm bán kết 1 là "khẩu thuật đàn bầu" của thí sinh Hoàng Duy Dũng. Vẫn tiếp tục thể hiện thế mạnh tạo ra âm thanh giống các nhạc cụ bằng miệng, Duy Dũng giả tiếng đàn bầu, tiếng guitar và đàn organ. Tuy nhiên màn trình diễn của anh không gây ấn tượng với các giám khảo. Nghệ sĩ Thành Lộc và giám khảo Huy Tuấn đều nhận thấy nam thí sinh chỉ có tài giả tiếng đàn bầu giống còn các nhạc cụ khác thì vẫn giống tiếng người.
Tương tự như năm ngoái, sau mỗi đêm thi, 7 tiết mục sẽ được khán giả bình chọn bằng cách nhắn tin để tìm ra tiết mục xuất sắc vào vòng chung kết. Thời gian bình chọn của đêm bán kết đầu tiên bắt đầu vào 20h00 ngày 3/2 và kết thúc vào 19h30 ngày 5/2. Đêm công bố kết quả được truyền hình trực tiếp trên VTV vào 20h thứ ba ngày 5/2. Mỗi tuần sẽ có 2 tiết mục được chọn vào chung kết, một tiết mục có số lượng tin nhắn bình chọn của khán giả cao nhất, tiết mục còn lại do giám khảo lựa chọn trong 2 tiết mục có số lượng tin nhắn bình chọn cao thứ nhì và thứ ba.
**Ảnh các tiết mục biểu diễn tại bán kết Got Talent** **Hương Giang** *Ảnh:* ** Ân Nguyễn**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

P3P: policyref="http://info.yahoo.com/w3c/p3p.xml", CP="CAO DSP COR CUR ADM DEV TAI PSA PSD IVAi IVDi CONi TELo OTPi OUR DELi SAMi OTRi UNRi PUBi IND PHY ONL UNI PUR FIN COM NAV INT DEM CNT STA POL HEA PRE LOC GOV"

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: HTTP/1.1 ncache6.global.media.bf1.yahoo.com (MediaFEValidator/1.0), 1.1 ncache6.global.media.bf1.yahoo.com-2:3128 (squid/2.7.STABLE9), 1.1 ncache1.global.media.bf1.yahoo.com:4080 (squid/2.7.STABLE9), http/1.1 yts30.global.media.bf1.yahoo.com (ApacheTrafficServer/4.0.2 [cMsSfW])

X-Media-Gzip: true

Server: ATS

Cache-Control: max-age=0, private

Content-Encoding: gzip


markdown:
[Home](/cms/) [My NESTA](/cms/content/mynesta) [Teacher Resources](/cms/content/resources) [Publications](/cms/content/publications) [Conferences](/cms/content/conferences) [PD Opportunities](/cms/content/pd) [Join NESTA](/cms/content/join) [Contact Us](/cms/content/contact) [Store](/cms/content/store)
# GeoSTEM Session 5
Fifth in a series of eight GeoSTEM sessions focusing on the relationship between the NGSS and the Geosciences - Earth/Oceans/Atmosphere. See page 26 of the PDF file for details.
Venue name if any:
Burlington County College - Mount Laurel Campus
City:
State:
New Jersey
Date/Time:
Tuesday, October 8, 2013 - 4:00pm to 5:30pm

Server: Apache

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Language: en

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

Vary: Accept-Encoding

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8