text:
Ernesto De Curtis (1875-1937)
Sau phần dẫn nhập và giới thiệu một số sáng tác để đời của các nhà soạn nhạc lừng danh ở Đức, Áo, Ba-lan và Đông Âu trong nền nhạc cổ điển, bắt đầu từ bài này, chúng tôi mời quý độc giả cùng xuôi về phương Nam để thưởng thức những ca khúc nổi tiếng của các nhà soạn nhạc Ý, Tây-ban-nha và Mỹ La-tinh.
Trước hết là bản Torna a Surriento (tựa tiếng Anh: Come Back to Sorrento, tựa tiếng Việt: Trở về mái nhà xưa) của hai anh em người Ý Ernesto De Curtis (1875-1937) và Giovanni Battista (gọi tắt là Giambattista) De Curtis (1860-1926).
Viết một cách chi tiết hơn,Torna a Surriento là một ca khúc được Ernesto phổ từ một bài thơ có cùng tựa của Giambattista. Tuy nhiên hiện nay, nếu không kể ở Ý, hầu như tất cả mọi ấn bản được lưu hành chỉ ghi tên tác giả là Ernesto De Curtis.
Trong số này, có người (Việt) còn lầm lẫn một cách tai hại khi viết: “…tác giả là Ernesto De Curtis, còn được gọi là Giambattista”!
Tìm hiểu tới nơi tới chốn, chúng ta sẽ thấy nếu không có bài thơ của Giambattista, hoặc ông không yêu cầu Ernesto phổ nhạc, đã không có ca khúc bất hủ này. Có thể nói, Torna a Surriento là một sự phối hợp tuyệt vời giữa những rung động trong lời thơ của Giambattista và nét nhạc của Ernesto.
Giovanni Battista De Curtis (1860-1926)
* * *
Torna a Surriento là một ca khúc thuộc thể loại “ca khúc xứ Naples” – tức “Neapolitan songs”.
Naples (tiếng Ý là Napoli) được xem là cái nôi của nền ca nhạc hiện đại của Ý, khởi đầu vào cuối thời kỳ lãng mạn với những ca khúc thiết tha, trữ tình, mà lời hát được phát âm theo thổ âm đặc biệt của vùng Naples, chẳng hạn chữ ”sorrento” phát âm thành “surriento”.
Ngoài bản Torna a Surriento, người Ý còn có nhiều “ca khúc xứ Naples” nổi tiếng quốc tế khác, chẳng hạn bản O Sole Mio (Mặt trời của tôi), một ca khúc quen thuộc qua tiếng hát của hầu hết danh ca tenor trên thế giới. Về sau, bản O Sole Mio còn được người Mỹ đặt lời bằng tiếng Anh với tựa It’s Now or Never, và trở thành một trong những ca khúc “nhãn hiệu cầu chứng” của Ông vua nhạc rock Elvis Presley.
Phụ lục (1) O Sole Mio, Luciano Pavarotti.
01-O sole mio – Luciano Pavarotti-1
Phụ lục (2) It’s Now or Never, Elvis Presley
02-Its Now Or Never – Elvis Presley Nh c Anh(2)(2)(2)
Hai anh em Giambattista và Ernesto De Curtis sinh trưởng trong một gia đình quý tộc ở Naples – nguyên là một vương quốc ngày nước Ý chưa thống nhất; cha là “họa sĩ fresco” tên tuổi Giuseppe De Curtis, và ông cố là nhà soạn nhạc nổi tiếng Saverio Mercadante.
Giambattista sinh năm 1860, còn Ernesto ra chào đời sau đó 15 năm. Với người Ý nói chung, Giambattista nổi tiếng hơn Ernesto, bởi vì trong khi Ernesto chỉ là một nhà soạn nhạc và viết ca khúc, thì Giambattista vừa viết ca khúc, soạn ca kịch, vừa sáng tác thơ văn, vừa điêu khắc, vừa vẽ tranh, đặc biệt là tranh “fresco”, nhờ được thân phụ huấn luyện, đào tạo từ nhỏ.
[Chú thích: “fresco” là một hình thức vẽ tranh đặc thù của thời Trung cổ và thời Phục hưng. Đó là kỹ thuật và nghệ thuật vẽ trên vữa (plaster) chưa kịp khô của các bức tường hoặc trần nhà, với mục đích giữ cho lâu bền.
Nhà nguyện Sistine (Sistine Chapel) ở Rome là nơi tập trung những bức “fresco” nổi tiếng nhất: trên trần là tranh của danh sư Michelangelo, và trên tường là các tác phẩm của Botticelli cùng nhiều họa sĩ thời danh khác.
Cái khó khăn nhất trong việc vẽ “fresco” là một khi đã vẽ, không thể sửa đổi các chi tiết. Bức họa lừng danh “Bữa tiệc ly” (The Last Supper) của thiên tài Leonardo Da Vinci – mà một số người gọi là “fresco” – tuy cũng được vẽ trên tường phòng ăn của tu viện Santa Maria delle Grazie ở Milan, nhưng thực ra không phải “fresco” vì được vẽ trên tường đá, cho nên đã bị hư thoái trầm trọng (tróc sơn) ít lâu sau khi ông qua đời.
Cũng may cho hậu thế, vào khoảng năm 1520 (hơn 20 năm sau ngày bức họa được hoàn tất), Giovanni Pietro Rizzoli (có tên nghệ sĩ là Giampietrino), một người phụ tá của Leonardo Da Vinci, thấy được nguy cơ hư thoái của bức họa, nên đã vẽ lại bằng sơn dầu (oil on canvas) với cùng một kích thước (một bề 4.5 mét, một bề 8.7 mét) và với một mức chính xác tuyệt vời. Nhờ đó, gần 5 thế kỷ sau, khi bức họa The Last Supper nguyên thủy của Leonardo Da Vinci được trùng tu toàn phần – một công việc kéo dài 20 năm (từ 1978 tới 1998), người ta mới có “mẫu” để vẽ lại những phần đã bị tróc trên bức họa nguyên thủy.
Ngày nay, bức họa The Last Supper (vẽ lại) của Giampietrino thuộc quyền sở hữu của Hàn lâm viện Nghệ thuật Vương quốc Anh (Royal Academy of Arts) ở Luân-đôn.
* * *
Cũng nhờ tài vẽ tranh “fresco” mà Giambattista De Curtis được ông Thị trưởng Guglielmo Tramontano của Sorrento trọng đãi.
Thị trấn cổ kính Sorrento
Sorrento là một thị trấn cổ kính ở tỉnh Campania, miền Nam nước Ý, cư dân chỉ vào khoảng 16,500 người. Với những di tích lịch sử từ thời Đế quốc La-mã, khung cảnh thơ mộng hữu tình, nằm bên vịnh Sorrento xanh biếc của Địa Trung Hải, gần Naples, núi lửa Vesuvius và thành phố Pompeii đã bị núi này chôn vùi dưới lòng biển, Sorrento đã trở thành một địa danh du lịch nổi tiếng, và nơi nghỉ mát lý tưởng.
Gia đình De Curtis là chỗ quen thân với ông Thị trưởng Tramontano của Sorrento, kiêm chủ nhân khách sạn nghỉ mát Grand Hotel nổi tiếng của thị trấn; và Giambattista đã được ông mời phụ trách việc trang trí, vẽ những bức “fresco” trên tường khách sạn; về sau, Giambattista còn vẽ nhiều bức tranh trên vải để trưng bày tại đây.
Sự trọng đãi của ông Thị trưởng Tramontano cùng với khung cảnh thơ mộng hữu tình, khí hậu lý tưởng của Sorrento đã khiến Giambattista De Curtis xem thành phố này như quê hương thứ hai; trong suốt 20 năm liên tục, năm nào ông cũng tới sống ở Sorrento trong 6 tháng hè, ngụ tại Grand Hotel, để vẽ, làm thơ, sáng tác ca khúc, và… xuất hiện bên cạnh những bông hoa biết nói đẹp nhất – cho tới khi lập gia đình vào tuổi 50 với tiểu thư Carolina Scognamiglio – sau 20 đính hôn!
* * *
Về phần cậu em Ernesto De Curtis, tuy không “bách nghệ tinh” và đào hoa như ông anh Giambattista, nhưng lại là một danh thủ dương cầm và nhà soạn nhạc, soạn ca khúc chuyên nghiệp, tốt nghiệp Nhạc viện San Pietro ở Naples.
Bình thường, Giambattista hay viết ca khúc chung với nhà soạn nhạc Vincenzo Valente (1855–1921), một người bạn vong niên, chỉ thỉnh thoảng mới viết chung với cậu em Ernesto, trong đó bản Torna a Surriento.
Theo lời truyền tụng, nguyên nhân ra đời của bản Torna a Surriento là chuyến viếng thăm thị trấn Sorrento của Thủ tướng Ý Giuseppe Zanardelli vào năm 1902. Dĩ nhiên, ngài Thủ tướng cư ngụ tại Grand Hotel. Vì thế ông Thị trưởng Tramontano đã yêu cầu hai anh em De Curtis sáng tác một “ca khúc xứ Naples” để đón mừng. Thế là Giambattista làm bài thơ Torna a Surriento rồi đưa cho Ernesto phổ nhạc.
Tuy nhiên, một số tài liệu được khám phá gần đây cho thấy ca khúc này đã được hai anh em sáng tác vào năm 1894, tức là 8 năm trước ngày Thủ tướng Zanardelli viếng thăm Sorrento; như vậy việc ca khúc này được xuất bản vào năm 1902 – năm có chuyến viếng thăm của Thủ tướng Ý, chỉ là một sự vô tình trùng hợp. Thế nhưng cho tới nay, không ít tác giả khi viết về lai lịch ca khúc Torna a Surriento, vẫn cố tình “phớt lờ” khám phá nói trên, không ngoài mục đích duy trì tính cách thú vị của những thêu dệt đáng yêu, và vô hại ấy!
Phụ lục (3) Torna a Surriento, Luciano Pavarotti
03-Torna Suriento – Luciano Pavarotti
Lời hát trong Torna a Surriento (Hãy trở lại Sorrento), là lời trách móc một chàng trai đang bỏ Sorrento ra đi, bỏ lại biển xanh với những cổ vật dưới đáy, và trên mặt nước những nàng nhân ngư đang đắm đuối nhìn theo, bỏ lại những khu vườn thân thương vương thoảng mùi hoa cam dịu dàng…, cùng với lời nhắn nhủ “Hãy trở lại Sorrento!”
Ngay sau khi được đăng ký bản quyền quốc tế vào năm 1905, Torna a Surriento đã trở thành một “hiện tượng”, được ưa chuộng và phổ biến khắp nơi, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, nơi mà người di dân Ý còn mang nặng tình hoài hương.
Từ đó tới nay, hầu như không một danh ca nào của phương tây mà không hát bản này; riêng Dean Martin, một danh ca Mỹ gốc Ý, đã thu đĩa tới 3 ấn bản khác nhau: nguyên tác tiếng Ý Torna a Surriento, bản dịch sang tiếng Anh với tựa Come Back to Sorrento, và một bản lời Anh khác có tựa Take Me in your Arms.
Về sau, hai tác giả Doc Pomus và Mort Shuman còn soạn lại phần nhạc và đặt lời hát với tựa Surrender cho Ông vua nhạc rock Elvis Presley thu đĩa.
Bên cạnh đó, nét nhạc của Ernesto de Curtis trong Torna a Surriento cũng có một sức thu hút lạ thường, và đã được nhiều dàn nhạc cổ điển và bán cổ điển trình tấu.
Phụ lục (4) Torna a Surriento, Mantovani Orchestra
04-Come Back To Sorrento – Mantovani
Có thể nói, nếu cần một nhạc khúc, ca khúc quốc tế để diễn tả nỗi buồn xa xứ, sự hoài niệm quê xưa, thì Torna a Surriento phải được xem là nhạc khúc, ca khúc điển hình nhất.
Thật vậy, người nghe nhạc ở khắp năm châu, không phải ai cũng biết, hoặc bỏ công tìm hiểu thị trấn Sorrento nằm ở đâu, thơ mộng tới mức nào, nhưng sao qua nghe ca khúc này, hầu như mỗi người đều thấy trong đó hình ảnh một nơi chốn riêng đầy ắp những kỷ niệm thân thương của chính mình.
Riêng tại Việt Nam, theo ký ức của nhạc sĩ Thanh Trang, nhạc sĩ kiêm ca sĩ Mạnh Phát trong Nam là người đầu tiên đặt lời Việt cho bản Torna a Surriento với tựa đề “Trở về mái nhà xưa”; lời hát tuy đơn sơ nhưng rất thấm thía.
Còn ở ngoài miền Bắc, vào khoảng năm 1949-1950, nhạc sĩ Phạm Duy cũng đặt lời Việt cho Torna a Surriento, và cũng với tựa đề “Trở về mái nhà xưa”.
Ông viết trong hồi ký:
“Bản ca nổi danh của nước Ý là COME BACK TO SORRENTO cũng được tôi soạn lời Việt với cái tên TRỞ VỀ MÁI NHÀ XƯA tại Chợ Neo, Thanh Hoá. Lời ca nói lên phần nào sự mệt mỏi của con người trong kháng chiến, mơ tới ngày được trở về với cái bình thường của mình. Bài này có thêm chút không khí Bồ Tùng Linh vì tôi là người Á Ðông:
Về đây khi mái tóc còn xanh xanh
Về đây với mầu gió ngày lang thang
Về đây với xác hiu hắt lạnh lùng
Ôi lãng du quay về điêu tàn.
Về đây nghe tiếng hú hồn mê oan.
Về đây lắng trầm khúc nhạc truy hoan.
Về đây nhé ! Cắm xong chiếc thuyền hồn
Ôi thoáng nghe dây lòng tiếc đờn.
Mái tóc nhà lưu luyến vạt trăng xanh.
Nếu mưa về yêu lấy hạt long lanh.
Chờ mong nắng cho tươi đời xuân xanh.
Người xa vắng biết đâu nấm nhà buồn
Ðốt ánh đèn in bóng vào rêu xanh.
Sẽ thấy cười tan vỡ hồn đêm thanh.
Và nghe thấy kiếp xưa bước nhẹ về
Ðang khóc than trên đường não nề.
Ðâu tiếng đàn ngoài hiên mưa ?
Và đâu bướm tơ, vui cùng mùa ?
Một mùa Xuân mới, mắt êm nắng hào hoa.
(Thôi nhé đừng hoài âm xưa
Giọt mưa đã gieo trên thềm nhà
Người ngồi im bóng, lắng nghe tháng ngày qua)
Phụ lục (5) Trở về mái nhà xưa ,Trần Thái Hòa & Ngọc Hạ
05-Tro Ve Mai Nha Xua – Tran Thai Hoa – Ngoc Ha
Phụ lục (6) Trở về mái nhà xưa, hòa tấu đàn bầu
06-Tro ve Surriento Come Back To Surriento – Torna a Surriento – Hoa tau Dan bau
Enrico Toselli (1883-1926)
Ca khúc thứ hai của Ý chúng tôi giới thiệu trong bài này là bản Serenata của tác giả Enrico Toselli (1883-1926) với lời hát của Alfredo Silvestri.
Với nhiều người yêu nhạc cổ điển, khi nói tới những bản “serenata” nổi tiếng của Ý, thì bản La Serenata của Francesco Paolo Tosti (1846-1916), ra chào đời trước Enrico Toselli 37 năm, được đánh giá cao hơn. Tuy nhiên, nếu nói về tính cách phổ biến, bản Serenata của Enrico Toselli được nhiều thành phần thính giả biết tới và ưa chuộng hơn; một phần vì giai điệu êm tai, nét nhạc dung dị, một phần vì đời tư sôi nổi của tác giả – tức cuộc hôn nhân của ông với Nữ đại công tước Louise – một mệnh phụ nổi tiếng và gây tranh luận vào thời đó, không thua gì Công nương Diana của thế kỷ 20.
* * *
Enrico Toselli ra chào đời tại Florence năm 1883, ngay từ nhỏ đã tỏ ra có năng khiếu đặc biệt về âm nhạc. Được thọ giáo các danh sư về dương cầm và sáng tác, năm 16 tuổi Enrico Toselli đã sáng tác bản Serenata bất hủ (sẽ đề cập tới ở phần sau) đồng thời nổi tiếng với tài đàn dương cầm, không chỉ trình diễn ở Ý mà còn được mời tới các kinh thành ở khắp Âu châu, tới tận cố đô Alexandria của Ai-cập, và cả Bắc Mỹ.
Thế nhưng đang nổi tiếng với tiếng đàn, năm 1907, tại thủ đô Anh quốc, vào tuổi 24, Enrico Toselli đã “dừng bước giang hồ” để kết hôn với một thiếu phụ 7 con, hơn chàng 13 tuổi. Thiếu phụ ấy chính là Nữ đại công tước Louise, tức Công chúa Louise xứ Tuscany, vợ cũ của Đông cung Thái tử Frederick xứ Saxony, người sau này trở thành vua Frederick đệ Tam của vương quốc này.
Nữ đại công tước Louise
Cũng nên biết vào đầu thế kỷ thứ 19, sau khi chinh phục Âu châu, Hoàng đế Nã-phá-luân đệ Nhất của Pháp đã cho giải thể đế quốc Holy Roman Empire, chia thành nhiều vương quốc nhỏ, như Saxony (ngày nay là Vương quốc Bỉ), Tuscany (miền bắc nước Đức ngày nay)… Sau khi Nã-phá-luân bị đại bại trước liên quân Âu châu, các vương quốc này trực thuộc đế quốc Áo – Hung.
Louise thuộc dòng tộc Bourbon của Pháp, con gái vua Ferdinand IV xứ Tuscany, được hoàng đế Áo Franz Josef phong tước “Nữ đại công tước Áo quốc” (Archduchess of Austria). Đây là tước cao nhất dành cho nữ giới trong đế quốc Áo; trước kia Hoàng hậu Marie-Antoinette (vợ vua Louis 16) và Hoàng hậu Marie-Louise (vợ của Nã-phá-luân đệ Nhất) cũng được phong tước này.
Năm 21 tuổi, Louise kết hôn với Đông cung Thái tử Frederick của vương quốc Saxony, người sau này trở thành vua Frederick đệ Tam. Trong cương vị một hoàng hậu tương lai (Crown Princess), Louise rất được thần dân Saxony yêu mến, nhưng lại bị ông bố chồng – vua George xứ Saxony, ghét cay ghét đắng, một phần vì nàng có đầu óc cấp tiến, không chịu tuân thủ các nghi lễ, thủ tục trong triều, một phần vì bị nhà chồng lên án là lả lơi, thiếu đứng đắn.
Cuối năm 1902, khi đang mang thai đứa con thứ 7, Louise khám phá ra việc ông bố chồng đang âm mưu nhốt mình vào viện tâm thần Sonnestein Mental Asylum suốt đời, nàng đã nhờ người anh trai giúp mình trốn khỏi kinh đô Dresden, bỏ lại 6 đứa con dại.
Qua đầu năm 1903, vua George xứ Saxony đã ban sắc lệnh chấm dứt cuộc hôn nhân giữa con trai, tức Đông cung Thái tử Frederick, và Louise, tước bỏ tước hiệu “Her Imperial and Royal Highness, Crown Princess of Saxony” của nàng.
Sau đó, có một khoảng thời gian Louise chung sống với André Giron, nguyên là thầy giáo dạy Pháp văn của các con, và tới năm 1907, kết hôn với Enrico Toselli tại Luân-đôn. Chỉ tới khi ấy, Louise mới bị Hoàng đế Áo tước bỏ tước hiệu “Nữ Đại công tước Áo quốc” do ông phong trước đây.
Ngày ấy, và cả cho tới nay, việc “Công chúa Louise xứ Saxony bỏ chồng” đã được các sử gia xem là vụ “xì-căng-đan vương giả” lớn nhất từ nhiều thế kỷ qua, khởi đầu cho một “cuộc cách mạng trong các cung đình”.
* * *
Qua năm sau (1908), Louise cho ra chào đời cậu con trai Carlo Emanuele Toselli; tuy nhiên cuộc hôn nhân giữa nàng công chúa và chàng nhạc sĩ được mô tả là không hạnh phúc, và hai người ly dị sau 4 năm chung sống.
Sau khi ly dị, Toselli về sống tại Florence, vừa sáng tác vừa dạy nhạc, thỉnh thoảng mới trình diễn dương cầm cho giới mộ điệu.
Điều đáng tiếc cho người yêu nhạc là Toselli lại có cả tài cầm bút: sau thành công của loạt bài viết về chuyện tình và cuộc hôn nhân giữa ông và Louise, Toselli đã dành quá nhiều thì giờ cho việc viết cuốn hồi ký rất ăn khách, có tựa tiếng Pháp là Mari d’altesse: 4 ans de mariage avec Louise de Toscane, ex-princesse de Saxe. (Trèo cao: 4 năm làm chồng Louise xứ Tuscany, cựu Công chúa xứ Saxony) do Albin Michel Éditeur, Paris, xuất bản năm 1912.
[Tuy nhiên, với các sử gia, đây lại là một việc “không đáng tiếc” chút nào. Bởi vì cùng với cuốn hồi ký của Louise (My own Story, Louise of Tuscany, Former Crown Princess of Saxony) xuất bản tại Luân-đôn năm 1911, cuốn hồi ký của Enrico Toselli được xem là một sử liệu hiếm quý về những diễn biến chính trị trong buổi hoàng hôn của các triều đại đế quốc ở Âu Châu]
Vì thế, so với tài năng thiên phú, sự nghiệp âm nhạc Enrico Toselli để lại cho đời phải được xem là quá khiêm nhượng, chỉ gồm 2 vở opera ngắn (operetta) và mấy chục ca khúc, nhạc khúc, trong đó có bản Serenata bất hủ, sáng tác năm 16 tuổi.
Chữ “serenata” (tiếng Pháp là “sérénade”) trong nền nhạc cổ điển, chúng tôi đã giải thích một cách chi tiết trong bài nói về bản Sérénade (Dạ Khúc) của Schubert, cho nên ở đây chỉ xin nhắc sơ lại:
“Serenata” phát xuất từ Ý vào thời Trung cổ, nguyên là thể loại ca khúc êm dịu được “chàng” sử dụng để tỏ tình với “nàng”.
Về sau, tới thời nhạc cổ điển, nội dung cũng như hình thức của “serenata” đã được nới rộng (không nhất thiết phải có lời hát mà có khi chỉ viết cho nhạc cụ), nhưng căn bản vẫn là nhẹ nhàng, êm ái, thiết tha, thường được trình diễn vào lúc chiều tối, tức “mộ khúc”, hoặc “dạ khúc”.
“Serenata” là hình thức sáng tác rất phổ biến trong nền nhạc cổ điển, hầu như nhà soạn nhạc nào cũng viết một vài bản (riêng Mozart viết tới 13 bản), cho nên khi đề cập tới một bản “serenata” (hay “sérénade”) nào đó, người ta phải nói rõ là của tác giả nào, thậm chí có khi còn ghi số thứ tự của tác phẩm và tuyển tập (opus).
Tuy nhiên, để khỏi mất công dài dòng và tránh nhức đầu cho người nghe nhạc, hiện nay người ta gọi 4 bản “serenata” (sérénade) phổ biến nhất trong nền nhạc cổ điển một cách đơn giản như sau:
1- Sérénade số 13 của Mozart là “Eine Kleine Nachtmusik” (tiếng Đức có nghĩa là “Tiểu dạ khúc”), cũng là tựa đề mà chính Mozart đã đặt cho bản “sérénade” này.
2- Sérénade của Schubert là “Sérénade de Schubert”
3- Serenata của Tosti là “La Serenata”
4- Serenata của Toselli (đề cập tới trong bài viết này) là Serenata “Rimpianto” (Bản nhạc chiều luyến tiếc).
Riêng với thính giả tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975, mà phần lớn chỉ biết tới 2 bản của Schubert và Toselli, người ta đã đơn giản tới mức tối đa: bản của Schubert thì gọi là “Sérénade”, còn bản của Toselli là “Serenata”.
Khi đặt tựa tiếng Việt, nhạc sĩ Phạm Duy cũng rất ngắn gọn: “Sérénade” thành “Dạ khúc”, “Serenata” thành “Chiều tà”.
Bản Serenata được Toselli sáng tác vào năm 16 tuổi, dưới tựa “Serenata for Violin and Piano” (No.1, Op. 6) với lời hát của Alfredo Silvestri (rất tiếc, chúng tôi không tìm thấy bất cứ tài liệu nào viết về tác giả này).
Vì nội dung lời hát là sự luyến tiếc những kỷ niệm đẹp, những hạnh phúc ngọt ngào của mối tình tuổi thanh xuân rực rỡ nay đã mất, cho nên người Ý còn gọi bản Serenata của Toselli là Serenata “Rimpianto’ .
Trong tiếng Ý “Rimpianto” có nghĩa là “sự hoài niệm, luyến tiếc”.
Sự tài tình của Toselli là đã khiến người yêu nhạc, hoặc nghe nhạc cổ điển có chút trình độ và tâm hồn, chỉ cần nghe phần nhạc cũng có thể đoán ra phần nào nội dung lời hát. Đặc biệt là những đoạn viết cho vĩ cầm – khi thiết tha, khi lên tới tận cùng đau đớn, để rồi cuối cùng trầm lắng, buông xuôi, ngậm ngùi trước những gì đã qua, đã mất…
Phụ lục (7) Serenata ‘Rimpianto’ (violin), Andre Rieu
Mặc dù được Toselli viết chủ yếu cho vĩ cầm và dương cầm, bản Serenata ‘Rimpianto’ còn được nhiều dàn nhạc, hay nhạc sĩ, ca sĩ trình bày dưới những hình thức khác nhau, chẳng hạn ca sĩ + dương cầm + ban hòa tấu, hoặc đàn mandolin…
Phụ lục (8) Serenata ‘Rimpianto’ (mandolin + guitar)
08-Serenade.Toselli-Tony Flores -Paul Hostetter
Tại Việt Nam trước kia, Serenata ‘Rimpianto’ đã được Phạm Duy đặt lời Việt với tựa “Chiều Tà” – được nhiều người đánh giá là một trong những bản lời Việt (cho ca khúc ngoại quốc) hay nhất của ông.
Phụ lục (9) Chiều Tà, Khánh Hà
09-Chieu ta (Serenata – LV Pham Duy) – Khanh Ha [NCT 4872906221]
Phụ lục (10): Chiều Tà (Phạm Duy), Thái Thanh (trước 1975)
10-Chieu Ta Serenata – Thai Thanh pre1975
Lắng trầm tiếng chiều ngân
Nhạc dặt dìu ái ân
Người ơi ! Nhớ mãi cung đàn
Năm tháng phai tàn
Duyên kiếp vẫn còn lỡ làng.
Ðã quên hết sầu chưa
Lời này là tiếng xưa
Quỳ dâng dưới nắng phai mờ
Bên gối ơ thờ
Ôi tiếng tơ tình mong chờ.
Chiều êm êm đưa duyên về người
Ðàn triền miên nắn tiếng sầu đời
Người hỡi !
Ðến bên tôi nghe lời xao xuyến
Như chuyện thần tiên
Niềm mơ xưa là đó
Cho ta nâng niu lời ca
Chiều mơ không gian
Hờ hững cõi Thiên Ðàng
Thuyền trôi bến sông xa đừng chờ
Xin hãy lắng nghe bao lời thơ… chiều tà
Nhạc chiều của chúng ta
Là câu ân ái muôn đời
Bóng đã xế rồi
Hãy nép trong lòng cõi đời
Tình Yêu mãi mãi…
PHỤ LỤC:
Phụ lục (1) O Sole Mio, Luciano Pavarotti
Phụ lục (1) O Sole Mio, Luciano Pavarotti
Phụ lục (2) It’s Now or Never, Elvis Presley
Phụ lục (2) It’s Now or Never, Elvis Presley
Phụ lục (3) Torna a Surriento, Luciano Pavarotti
Phụ lục (3) Torna a Surriento, Luciano Pavarotti
Phụ lục (4) Torna a Surriento, Mantovani Orchestra
Phụ lục (4) Torna a Surriento, Mantovani Orchestra
Phụ lục (5) Trở về mái nhà xưa (Phạm Duy), Trần Thái Hòa & Ngọc Hạ
Phụ lục (5) Trở về mái nhà xưa (Phạm Duy), Trần Thái Hòa & Ngọc Hạ
Phụ lục (6) Trở về mái nhà xưa, hòa tấu đàn bầu
Phụ lục (6) Trở về mái nhà xưa, hòa tấu đàn bầu
Phụ lục (7) Serenata ‘Rimpianto’ (violin), Andre Rieu
Phụ lục (7) Serenata ‘Rimpianto’ (violin), Andre Rieu
Phụ lục (8) Serenata ‘Rimpianto’ (mandolin + guitar)
Phụ lục (8) Serenata ‘Rimpianto’ (mandolin + guitar)
Phụ lục (9) Chiều Tà (Phạm Duy), Khánh Hà
Phụ lục (9) Chiều Tà (Phạm Duy), Khánh Hà
Phụ lục (10): Chiều Tà (Phạm Duy), Thái Thanh (trước 1975)
Phụ lục (10): Chiều Tà (Phạm Duy), Thái Thanh (trước 1975)
Hòai Nam
©T.Vấn 2012

markdown:
**Ernesto De Curtis** (1875-1937)
Sau phần dẫn nhập và giới thiệu một số sáng tác để đời của các nhà soạn nhạc lừng danh ở Đức, Áo, Ba-lan và Đông Âu trong nền nhạc cổ điển, bắt đầu từ bài này, chúng tôi mời quý độc giả cùng xuôi về phương Nam để thưởng thức những ca khúc nổi tiếng của các nhà soạn nhạc Ý, Tây-ban-nha và Mỹ La-tinh.
Trước hết là bản
*Torna a Surriento *(tựa tiếng Anh: *Come Back to Sorrento*, tựa tiếng Việt: *Trở về mái nhà xưa*) của hai anh em người Ý **Ernesto De Curtis** (1875-1937) và **Giovanni Battista **(gọi tắt là ** De Curtis** (1860-1926).
Viết một cách chi tiết hơn,
*Torna a Surriento *là một ca khúc được Ernesto phổ từ một bài thơ có cùng tựa của Giambattista. Tuy nhiên hiện nay, nếu không kể ở Ý, hầu như tất cả mọi ấn bản được lưu hành chỉ ghi tên tác giả là Ernesto De Curtis.
Trong số này, có người (Việt) còn lầm lẫn một cách tai hại khi viết: “…
*tác giả là Ernesto De Curtis, còn được gọi là Giambattista”!*
Tìm hiểu tới nơi tới chốn, chúng ta sẽ thấy nếu không có bài thơ của Giambattista, hoặc ông không yêu cầu Ernesto phổ nhạc, đã không có ca khúc bất hủ này. Có thể nói,
*Torna a Surriento *là một sự phối hợp tuyệt vời giữa những rung động trong lời thơ của Giambattista và nét nhạc của Ernesto. **Giovanni Battista De Curtis** (1860-1926)
* * *
*Torna a Surriento *là một
Naples (tiếng Ý là Napoli) được xem là cái nôi của nền ca nhạc hiện đại của Ý, khởi đầu vào cuối thời kỳ lãng mạn với những ca khúc thiết tha, trữ tình, mà lời hát được phát âm theo thổ âm đặc biệt của vùng Naples, chẳng hạn chữ
*”sorrento”* phát âm thành *“surriento”.*
Ngoài bản
* Torna a Surriento, *người Ý *O Sole Mio* (Mặt trời của tôi), một ca khúc quen thuộc qua tiếng hát của hầu hết danh ca tenor trên thế giới. Về sau, bản *O Sole Mio* còn được người Mỹ đặt lời bằng tiếng Anh với tựa *It’s Now or Never*, và trở thành một trong những ca khúc “nhãn hiệu cầu chứng” của Ông vua nhạc rock Elvis Presley. *Phụ lục (1)* * O Sole Mio, *Luciano Pavarotti. [01-O sole mio – Luciano Pavarotti-1](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/01-O-sole-mio-Luciano-Pavarotti-1.mp3) *Phụ lục (2)* * It’s Now or Never, *Elvis Presley [02-Its Now Or Never – Elvis Presley Nh c Anh(2)(2)(2)](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/02-Its-Now-Or-Never-Elvis-Presley-Nh-c-Anh222.mp3)
Hai anh em Giambattista và Ernesto De Curtis sinh trưởng trong một gia đình quý tộc ở Naples – nguyên là một vương quốc ngày nước Ý chưa thống nhất; cha là “họa sĩ fresco” tên tuổi Giuseppe De Curtis, và ông cố là nhà soạn nhạc nổi tiếng Saverio Mercadante.
Giambattista sinh năm 1860, còn Ernesto ra chào đời sau đó 15 năm. Với người Ý nói chung, Giambattista nổi tiếng hơn Ernesto, bởi vì trong khi Ernesto chỉ là một nhà soạn nhạc và viết ca khúc, thì Giambattista vừa viết ca khúc, soạn ca kịch, vừa sáng tác thơ văn, vừa điêu khắc, vừa vẽ tranh, đặc biệt là tranh “fresco”, nhờ được thân phụ huấn luyện, đào tạo từ nhỏ.
[
**: “fresco” là một hình thức vẽ tranh đặc thù của thời Trung cổ và thời Phục hưng. Đó là kỹ thuật và nghệ thuật vẽ trên vữa (plaster) chưa kịp khô của các bức tường hoặc trần nhà, với mục đích giữ cho lâu bền. Chú thích**
Nhà nguyện Sistine (Sistine Chapel) ở Rome là nơi tập trung những bức “fresco” nổi tiếng nhất: trên trần là tranh của danh sư Michelangelo, và trên tường là các tác phẩm của Botticelli cùng nhiều họa sĩ thời danh khác.
Cái khó khăn nhất trong việc vẽ “fresco” là một khi đã vẽ, không thể sửa đổi các chi tiết. Bức họa lừng danh “Bữa tiệc ly” (
*The Last Supper*) của thiên tài **Leonardo Da Vinci** – mà một số người gọi là “fresco” – tuy cũng được vẽ trên tường phòng ăn của tu viện Santa Maria delle Grazie ở Milan, nhưng thực ra không phải “fresco” vì được vẽ trên tường đá, cho nên đã bị hư thoái trầm trọng (tróc sơn) ít lâu sau khi ông qua đời.
Cũng may cho hậu thế, vào khoảng năm 1520 (hơn 20 năm sau ngày bức họa được hoàn tất),
**Giovanni Pietro Rizzoli** (có tên nghệ sĩ là **Giampietrino**), một người phụ tá của Leonardo Da Vinci, thấy được nguy cơ hư thoái của bức họa, nên đã vẽ lại bằng sơn dầu (oil on canvas) với cùng một kích thước (một bề 4.5 mét, một bề 8.7 mét) và với một mức chính xác tuyệt vời. Nhờ đó, gần 5 thế kỷ sau, khi bức họa *The Last Supper* nguyên thủy của Leonardo Da Vinci được trùng tu toàn phần – một công việc kéo dài 20 năm (từ 1978 tới 1998), người ta mới có “mẫu” để vẽ lại những phần đã bị tróc trên bức họa nguyên thủy.
Ngày nay, bức họa
*The Last Supper* (vẽ lại) của Giampietrino thuộc quyền sở hữu của Hàn lâm viện Nghệ thuật Vương quốc Anh (Royal Academy of Arts) ở Luân-đôn.
* * *
Cũng nhờ tài vẽ tranh “fresco” mà Giambattista De Curtis được ông Thị trưởng Guglielmo Tramontano của Sorrento trọng đãi.
**T** **hị trấn cổ kính** **Sorrento**
Sorrento là một thị trấn cổ kính ở tỉnh Campania, miền Nam nước Ý, cư dân chỉ vào khoảng 16,500 người. Với những di tích lịch sử từ thời Đế quốc La-mã, khung cảnh thơ mộng hữu tình, nằm bên vịnh Sorrento xanh biếc của Địa Trung Hải, gần Naples, núi lửa Vesuvius và thành phố Pompeii đã bị núi này chôn vùi dưới lòng biển, Sorrento đã trở thành một địa danh du lịch nổi tiếng, và nơi nghỉ mát lý tưởng.
Gia đình De Curtis là chỗ quen thân với ông Thị trưởng Tramontano của Sorrento, kiêm chủ nhân khách sạn nghỉ mát
*Grand Hotel* nổi tiếng của thị trấn; và Giambattista đã được ông mời phụ trách việc trang trí, vẽ những bức “fresco” trên tường khách sạn; về sau, Giambattista còn vẽ nhiều bức tranh trên vải để trưng bày tại đây.
Sự trọng đãi của ông Thị trưởng Tramontano cùng với khung cảnh thơ mộng hữu tình, khí hậu lý tưởng của Sorrento đã khiến Giambattista De Curtis xem thành phố này như quê hương thứ hai; trong suốt 20 năm liên tục, năm nào ông cũng tới sống ở Sorrento trong 6 tháng hè, ngụ tại
*Grand Hotel, *để vẽ, làm thơ, sáng tác ca khúc, và… xuất hiện bên cạnh những bông hoa biết nói đẹp nhất – cho tới khi lập gia đình vào tuổi 50 với tiểu thư Carolina Scognamiglio – sau 20 đính hôn!
* * *
Về phần cậu em Ernesto De Curtis, tuy không “bách nghệ tinh” và đào hoa như ông anh Giambattista, nhưng lại là một danh thủ dương cầm và nhà soạn nhạc, soạn ca khúc chuyên nghiệp, tốt nghiệp Nhạc viện San Pietro ở Naples.
Bình thường, Giambattista hay viết ca khúc chung với nhà soạn nhạc Vincenzo Valente (1855–1921), một người bạn vong niên, chỉ thỉnh thoảng mới viết chung với cậu em Ernesto, trong đó bản
*Torna a Surriento.*
Theo lời truyền tụng, nguyên nhân ra đời của bản
* Torna a Surriento *là chuyến viếng thăm thị trấn Sorrento của Thủ tướng Ý Giuseppe Zanardelli vào năm 1902. Dĩ nhiên, ngài Thủ tướng cư ngụ tại *Grand Hotel*. Vì thế ông Thị trưởng Tramontano đã yêu cầu hai anh em De Curtis sáng tác một “ca khúc xứ Naples” để đón mừng. Thế là Giambattista làm bài thơ *Torna a Surriento *rồi đưa cho Ernesto phổ nhạc.
Tuy nhiên, một số tài liệu được khám phá gần đây cho thấy ca khúc này đã được hai anh em sáng tác vào năm 1894, tức là 8 năm trước ngày Thủ tướng Zanardelli viếng thăm Sorrento; như vậy việc ca khúc này được xuất bản vào năm 1902 – năm có chuyến viếng thăm của Thủ tướng Ý, chỉ là một sự vô tình trùng hợp. Thế nhưng cho tới nay, không ít tác giả khi viết về lai lịch ca khúc
*Torna a Surriento, *vẫn cố tình “phớt lờ” *Phụ lục (3)* * Torna a Surriento, *Luciano Pavarotti [03-Torna Suriento – Luciano Pavarotti](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/03-Torna-Suriento-Luciano-Pavarotti.mp3)
Lời hát trong
*Torna a Surriento *(Hãy trở lại Sorrento), là lời trách móc một chàng trai đang bỏ Sorrento ra đi, bỏ lại biển xanh với những cổ vật dưới đáy, và trên mặt nước những nàng nhân ngư đang đắm đuối nhìn theo, bỏ lại những khu vườn thân thương vương thoảng mùi hoa cam dịu dàng…, cùng với lời nhắn nhủ “Hãy trở lại Sorrento!”
Ngay sau khi được đăng ký bản quyền quốc tế vào năm 1905,
*Torna a Surriento *đã trở thành một “hiện tượng”, được ưa chuộng và phổ biến khắp nơi, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, nơi mà người di dân Ý còn mang nặng tình hoài hương.
Từ đó tới nay, hầu như không một danh ca nào của phương tây mà không hát bản này; riêng Dean Martin, một danh ca Mỹ gốc Ý, đã thu đĩa tới 3 ấn bản khác nhau: nguyên tác tiếng Ý
* Torna a Surriento*, bản dịch sang tiếng Anh với tựa *Come Back to Sorrento*, và một bản lời Anh khác có tựa *Take Me in your Arms*.
Về sau, hai tác giả Doc Pomus và Mort Shuman còn soạn lại phần nhạc và đặt lời hát với tựa
*Surrender *cho Ông vua nhạc rock Elvis Presley thu đĩa.
Bên cạnh đó, nét nhạc của Ernesto de Curtis trong
*Torna a Surriento *cũng có một sức thu hút lạ thường, và đã được nhiều dàn nhạc cổ điển và bán cổ điển trình tấu. *Phụ lục (4)* * Torna a Surriento, *Mantovani Orchestra [04-Come Back To Sorrento – Mantovani](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/04-Come-Back-To-Sorrento-Mantovani.mp3)
Có thể nói, nếu cần một nhạc khúc, ca khúc quốc tế để diễn tả nỗi buồn xa xứ, sự hoài niệm quê xưa, thì
*Torna a Surriento *phải được xem là nhạc khúc, ca khúc điển hình nhất.
Thật vậy, người nghe nhạc ở khắp năm châu, không phải ai cũng biết, hoặc bỏ công tìm hiểu thị trấn Sorrento nằm ở đâu, thơ mộng tới mức nào, nhưng sao qua nghe ca khúc này, hầu như mỗi người đều thấy trong đó hình ảnh một nơi chốn riêng đầy ắp những kỷ niệm thân thương của chính mình.
Riêng tại Việt Nam, theo ký ức của nhạc sĩ Thanh Trang, nhạc sĩ kiêm ca sĩ
**Mạnh Phát** trong Nam là người đầu tiên đặt lời Việt cho bản *Torna a Surriento *với tựa đề “Trở về mái nhà xưa”; lời hát tuy đơn sơ nhưng rất thấm thía.
Còn ở ngoài miền Bắc, vào khoảng năm 1949-1950, nhạc sĩ Phạm Duy cũng đặt lời Việt cho
*Torna a Surriento*, và cũng với tựa đề “Trở về mái nhà xưa”.
Ông viết trong hồi ký:
*“Bản ca nổi danh của nước Ý là COME BACK TO SORRENTO cũng được tôi soạn lời Việt với cái tên TRỞ VỀ MÁI NHÀ XƯA tại Chợ Neo, Thanh Hoá. Lời ca nói lên phần nào sự mệt mỏi của con người trong kháng chiến, mơ tới ngày được trở về với cái bình thường của mình. Bài này có thêm chút không khí Bồ Tùng Linh vì tôi là người Á Ðông: *
Về đây khi mái tóc còn xanh xanh
Về đây với mầu gió ngày lang thang
Về đây với xác hiu hắt lạnh lùng
Ôi lãng du quay về điêu tàn.
Về đây nghe tiếng hú hồn mê oan.
Về đây lắng trầm khúc nhạc truy hoan.
Về đây nhé ! Cắm xong chiếc thuyền hồn
Ôi thoáng nghe dây lòng tiếc đờn.
Mái tóc nhà lưu luyến vạt trăng xanh.
Nếu mưa về yêu lấy hạt long lanh.
Chờ mong nắng cho tươi đời xuân xanh.
Người xa vắng biết đâu nấm nhà buồn
Ðốt ánh đèn in bóng vào rêu xanh.
Sẽ thấy cười tan vỡ hồn đêm thanh.
Và nghe thấy kiếp xưa bước nhẹ về
Ðang khóc than trên đường não nề.
Ðâu tiếng đàn ngoài hiên mưa ?
Và đâu bướm tơ, vui cùng mùa ?
Một mùa Xuân mới, mắt êm nắng hào hoa.
(Thôi nhé đừng hoài âm xưa
Giọt mưa đã gieo trên thềm nhà
Người ngồi im bóng, lắng nghe tháng ngày qua)
*Phụ lục (5)* * Trở về mái nhà xưa* ,Trần Thái Hòa & Ngọc Hạ [05-Tro Ve Mai Nha Xua – Tran Thai Hoa – Ngoc Ha](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/05-Tro-Ve-Mai-Nha-Xua-Tran-Thai-Hoa-Ngoc-Ha.mp3) *Phụ lục (6)* * Trở về mái nhà xưa*, hòa tấu đàn bầu [06-Tro ve Surriento Come Back To Surriento – Torna a Surriento – Hoa tau Dan bau](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/06-Tro-ve-Surriento-Come-Back-To-Surriento-Torna-a-Surriento-Hoa-tau-Dan-bau.mp3) **Enrico Toselli** (1883-1926)
Ca khúc thứ hai của Ý chúng tôi giới thiệu trong bài này là bản
*Serenata *của tác giả **Enrico Toselli** (1883-1926) với lời hát của **Alfredo Silvestri**.
Với nhiều người yêu nhạc cổ điển, khi nói tới những bản “serenata” nổi tiếng của Ý, thì bản
*La Serenata *của **Francesco Paolo Tosti** (1846-1916), ra chào đời trước Enrico Toselli 37 năm, được đánh giá cao hơn. Tuy nhiên, nếu nói về tính cách phổ biến, bản *Serenata của *Enrico Toselli được nhiều thành phần thính giả biết tới và ưa chuộng hơn; một phần vì giai điệu êm tai, nét nhạc dung dị, một phần vì đời tư sôi nổi của tác giả – tức cuộc hôn nhân của ông với **Nữ đại công tước Louise** – một mệnh phụ nổi tiếng và gây tranh luận vào thời đó, không thua gì Công nương Diana của thế kỷ 20.
* * *
Enrico Toselli ra chào đời tại Florence năm 1883, ngay từ nhỏ đã tỏ ra có năng khiếu đặc biệt về âm nhạc. Được thọ giáo các danh sư về dương cầm và sáng tác, năm 16 tuổi Enrico Toselli đã sáng tác bản
*Serenata * *bất hủ* *(sẽ đề cập tới ở phần sau)*
Thế nhưng đang nổi tiếng với tiếng đàn, năm 1907, tại thủ đô Anh quốc, vào tuổi 24, Enrico Toselli đã “dừng bước giang hồ” để kết hôn với một thiếu phụ 7 con, hơn chàng 13 tuổi. Thiếu phụ ấy chính là Nữ đại công tước Louise, tức Công chúa Louise xứ Tuscany, vợ cũ của Đông cung Thái tử Frederick xứ Saxony, người sau này trở thành vua Frederick đệ Tam của vương quốc này.
**Nữ đại công tước Louise**
Cũng nên biết vào đầu thế kỷ thứ 19, sau khi chinh phục Âu châu, Hoàng đế Nã-phá-luân đệ Nhất của Pháp đã cho giải thể đế quốc Holy Roman Empire, chia thành nhiều vương quốc nhỏ, như Saxony (ngày nay là Vương quốc Bỉ), Tuscany (miền bắc nước Đức ngày nay)… Sau khi Nã-phá-luân bị đại bại trước liên quân Âu châu, các vương quốc này trực thuộc đế quốc Áo – Hung.
Louise thuộc dòng tộc Bourbon của Pháp, con gái vua Ferdinand IV xứ Tuscany, được hoàng đế Áo Franz Josef phong tước “Nữ đại công tước Áo quốc” (Archduchess of Austria). Đây là tước cao nhất dành cho nữ giới trong đế quốc Áo; trước kia Hoàng hậu Marie-Antoinette (vợ vua Louis 16) và Hoàng hậu Marie-Louise (vợ của Nã-phá-luân đệ Nhất) cũng được phong tước này.
Năm 21 tuổi, Louise kết hôn với Đông cung Thái tử Frederick của vương quốc Saxony, người sau này trở thành vua Frederick đệ Tam. Trong cương vị một hoàng hậu tương lai (Crown Princess), Louise rất được thần dân Saxony yêu mến, nhưng lại bị ông bố chồng – vua George xứ Saxony, ghét cay ghét đắng, một phần vì nàng có đầu óc cấp tiến, không chịu tuân thủ các nghi lễ, thủ tục trong triều, một phần vì bị nhà chồng lên án là lả lơi, thiếu đứng đắn.
Cuối năm 1902, khi đang mang thai đứa con thứ 7, Louise khám phá ra việc ông bố chồng đang âm mưu nhốt mình vào viện tâm thần Sonnestein Mental Asylum suốt đời, nàng đã nhờ người anh trai giúp mình trốn khỏi kinh đô Dresden, bỏ lại 6 đứa con dại.
Qua đầu năm 1903, vua George xứ Saxony đã ban sắc lệnh chấm dứt cuộc hôn nhân giữa con trai, tức Đông cung Thái tử Frederick, và Louise, tước bỏ tước hiệu
*“Her Imperial and Royal Highness, Crown Princess of Saxony” *của nàng.
Sau đó, có một khoảng thời gian Louise chung sống với André Giron, nguyên là thầy giáo dạy Pháp văn của các con, và tới năm 1907, kết hôn với Enrico Toselli tại Luân-đôn. Chỉ tới khi ấy, Louise mới bị Hoàng đế Áo tước bỏ tước hiệu “Nữ Đại công tước Áo quốc” do ông phong trước đây.
Ngày ấy, và cả cho tới nay, việc “Công chúa Louise xứ Saxony bỏ chồng” đã được các sử gia xem là vụ “xì-căng-đan vương giả” lớn nhất từ nhiều thế kỷ qua, khởi đầu cho một “cuộc cách mạng trong các cung đình”.
* * *
Qua năm sau (1908), Louise cho ra chào đời cậu con trai Carlo Emanuele Toselli; tuy nhiên cuộc hôn nhân giữa nàng công chúa và chàng nhạc sĩ được mô tả là không hạnh phúc, và hai người ly dị sau 4 năm chung sống.
Sau khi ly dị, Toselli về sống tại Florence, vừa sáng tác vừa dạy nhạc, thỉnh thoảng mới trình diễn dương cầm cho giới mộ điệu.
Điều đáng tiếc cho người yêu nhạc là Toselli lại có cả tài cầm bút: sau thành công của loạt bài viết về chuyện tình và cuộc hôn nhân giữa ông và Louise, Toselli đã dành quá nhiều thì giờ cho việc viết cuốn hồi ký rất ăn khách, có tựa tiếng Pháp là
*Mari d’altesse: 4 ans de mariage avec Louise de Toscane, ex-princesse de Saxe*. (Trèo cao: 4 năm làm chồng Louise xứ Tuscany, cựu Công chúa xứ Saxony) do Albin Michel Éditeur, Paris, xuất bản năm 1912.
[Tuy nhiên, với các sử gia, đây lại là một việc “không đáng tiếc” chút nào. Bởi vì cùng với cuốn hồi ký của Louise (
**My own Story**, Louise of Tuscany, Former Crown Princess of Saxony) xuất bản tại Luân-đôn năm 1911, cuốn hồi ký của Enrico Toselli được xem là một sử liệu hiếm quý về những diễn biến chính trị trong buổi hoàng hôn của các triều đại đế quốc ở Âu Châu]
Vì thế, so với tài năng thiên phú, sự nghiệp âm nhạc Enrico Toselli để lại cho đời phải được xem là quá khiêm nhượng, chỉ gồm 2 vở opera ngắn (operetta) và mấy chục ca khúc, nhạc khúc, trong đó có bản
*Serenata* bất hủ, sáng tác năm 16 tuổi.
Chữ “serenata” (tiếng Pháp là “sérénade”) trong nền nhạc cổ điển, chúng tôi đã giải thích một cách chi tiết trong bài nói về bản
*Sérénade* (Dạ Khúc) của Schubert, cho nên ở đây chỉ xin nhắc sơ lại:
“Serenata” phát xuất từ Ý vào thời Trung cổ, nguyên là thể loại ca khúc êm dịu được “chàng” sử dụng để tỏ tình với “nàng”.
Về sau, tới thời nhạc cổ điển, nội dung cũng như hình thức của “serenata” đã được nới rộng (không nhất thiết phải có lời hát mà có khi chỉ viết cho nhạc cụ), nhưng căn bản vẫn là nhẹ nhàng, êm ái, thiết tha, thường được trình diễn vào lúc chiều tối, tức “mộ khúc”, hoặc “dạ khúc”.
“Serenata” là hình thức sáng tác rất phổ biến trong nền nhạc cổ điển, hầu như nhà soạn nhạc nào cũng viết một vài bản (riêng Mozart viết tới 13 bản), cho nên khi đề cập tới một bản “serenata” (hay “sérénade”) nào đó, người ta phải nói rõ là của tác giả nào, thậm chí có khi còn ghi số thứ tự của tác phẩm và tuyển tập (opus).
Tuy nhiên, để khỏi mất công dài dòng và tránh nhức đầu cho người nghe nhạc, hiện nay người ta gọi 4 bản “serenata” (sérénade) phổ biến nhất trong nền nhạc cổ điển một cách đơn giản như sau:
1- Sérénade số 13 của Mozart là
*“Eine Kleine Nachtmusik”*
2- Sérénade của Schubert là
*“Sérénade de Schubert”*
3- Serenata của Tosti là
*“La Serenata”*
4- Serenata của Toselli (đề cập tới trong bài viết này) là
**Serenata “Rimpianto”** *(Bản nhạc chiều luyến tiếc). * *Riêng với thính giả tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975, mà phần lớn chỉ biết tới 2 bản *của Schubert và Toselli, người ta đã đơn giản tới mức tối đa: bản của Schubert thì gọi là *“Sérénade”, *còn bản của Toselli là “ *Serenata”.*
Khi đặt tựa tiếng Việt, nhạc sĩ Phạm Duy cũng rất ngắn gọn:
*“Sérénade” *thành “ *Dạ khúc”, *“ *Serenata” * *thành “* *Chiều tà”.*
*Bản * *Serenata * *được *Toselli sáng tác vào năm 16 tuổi, dưới tựa **(No.1, Op. 6) với lời hát của Alfredo Silvestri “Serenata for Violin and Piano” ** **(rất tiếc, chúng tôi không tìm thấy bất cứ tài liệu nào viết về tác giả này).**
Vì nội dung lời hát là sự luyến tiếc những kỷ niệm đẹp, những hạnh phúc ngọt ngào của mối tình tuổi thanh xuân rực rỡ nay đã mất, cho nên người Ý còn gọi bản
*Serenata * *của *Toselli là *Serenata* *“R impianto’ .* *Trong tiếng Ý *“ *Rimpianto” * *có nghĩa là “sự hoài niệm, luyến tiếc”.* *Sự tài tình của *Toselli là đã khiến *người yêu nhạc, hoặc nghe nhạc cổ điển có chút trình độ và tâm hồn, chỉ cần nghe phần nhạc cũng có thể đoán ra phần nào nội dung lời hát. Đặc biệt là những đoạn viết cho vĩ cầm – khi thiết tha, khi lên tới tận cùng đau đớn, để rồi cuối cùng trầm lắng, buông xuôi, ngậm ngùi trước những gì đã qua, đã mất… * *Phụ lục (7)* *Serenata* *R impianto’ * *(violin), Andre Rieu* *Mặc dù được *Toselli *viết chủ yếu cho vĩ cầm và dương cầm, bản * *Serenata* ‘ *R impianto’ * *còn được nhiều dàn nhạc, hay nhạc sĩ, ca sĩ trình bày dưới những hình thức khác nhau, chẳng hạn ca sĩ + dương cầm + ban hòa tấu, hoặc đàn mandolin…* *Phụ lục (8)* *Serenata* *R impianto’ * *(mandolin + guitar)* [08-Serenade.Toselli-Tony Flores -Paul Hostetter](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/08-Serenade.Toselli-Tony-Flores-Paul-Hostetter.mp3) *Tại Việt Nam trước kia, * *Serenata* ‘ *R impianto’ * *đã được Phạm Duy* ** *đặt lời Việt với tựa “Chiều Tà” – được nhiều người đánh giá là một trong những bản lời Việt (cho ca khúc ngoại quốc) hay nhất của ông.* ** *Phụ lục (9)* *Chiều Tà* *, Khánh Hà* [09-Chieu ta (Serenata – LV Pham Duy) – Khanh Ha [NCT 4872906221]](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/09-Chieu-ta-Serenata-LV-Pham-Duy-Khanh-Ha-NCT-4872906221.mp3) **Phụ lục (10): **Chiều Tà (Phạm Duy), Thái Thanh (trước 1975) [10-Chieu Ta Serenata – Thai Thanh pre1975](http://t-van.net/wp-content/uploads/2012/05/10-Chieu-Ta-Serenata-Thai-Thanh-pre1975.mp3)
Lắng trầm tiếng chiều ngân
Nhạc dặt dìu ái ân
Người ơi ! Nhớ mãi cung đàn
Năm tháng phai tàn
Duyên kiếp vẫn còn lỡ làng.
Ðã quên hết sầu chưa
Lời này là tiếng xưa
Quỳ dâng dưới nắng phai mờ
Bên gối ơ thờ
Ôi tiếng tơ tình mong chờ.
Chiều êm êm đưa duyên về người
Ðàn triền miên nắn tiếng sầu đời
Người hỡi !
Ðến bên tôi nghe lời xao xuyến
Như chuyện thần tiên
Niềm mơ xưa là đó
Cho ta nâng niu lời ca
Chiều mơ không gian
Hờ hững cõi Thiên Ðàng
Thuyền trôi bến sông xa đừng chờ
Xin hãy lắng nghe bao lời thơ… chiều tà
Nhạc chiều của chúng ta
Là câu ân ái muôn đời
Bóng đã xế rồi
Hãy nép trong lòng cõi đời
*Tình Yêu mãi mãi… *
**PHỤ LỤC:**
*Phụ lục (1)* * O Sole Mio, *Luciano Pavarotti *Phụ lục (1)* * O Sole Mio, *Luciano Pavarotti *Phụ lục (2)* * It’s Now or Never, *Elvis Presley *Phụ lục (2)* * It’s Now or Never, *Elvis Presley *Phụ lục (3)* * Torna a Surriento, *Luciano Pavarotti *Phụ lục (3)* * Torna a Surriento, *Luciano Pavarotti *Phụ lục (4)* * Torna a Surriento, *Mantovani Orchestra *Phụ lục (4)* * Torna a Surriento, *Mantovani Orchestra *Phụ lục (5)* * Trở về mái nhà xưa* (Phạm Duy), Trần Thái Hòa & Ngọc Hạ *Phụ lục (5)* * Trở về mái nhà xưa* (Phạm Duy), Trần Thái Hòa & Ngọc Hạ *Phụ lục (6)* * Trở về mái nhà xưa*, hòa tấu đàn bầu *Phụ lục (6)* * Trở về mái nhà xưa*, hòa tấu đàn bầu *Phụ lục (7)* *Serenata* *R impianto’ * *(violin), Andre Rieu* *Phụ lục (7)* *Serenata* *R impianto’ * *(violin), Andre Rieu* *Phụ lục (8)* *Serenata* *R impianto’ * *(mandolin + guitar)* *Phụ lục (8)* *Serenata* *R impianto’ * *(mandolin + guitar)* *Phụ lục (9)* *Chiều Tà* * (Phạm Duy), Khánh Hà* *Phụ lục (9)* *Chiều Tà* * (Phạm Duy), Khánh Hà* **Phụ lục (10): **Chiều Tà (Phạm Duy), Thái Thanh (trước 1975) **Phụ lục (10): **Chiều Tà (Phạm Duy), Thái Thanh (trước 1975)
**Hòai Nam**
©T.Vấn 2012

Connection: Upgrade, close

Link: <http://t-van.net/?rest_route=/>; rel="https://api.w.org/", <http://t-van.net/?p=5930>; rel=shortlink


text:
cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không
:: Góc IT :: Thủ thuật Blog.
Trang 1 trong tổng số 1 trang • Share •
Re: cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không
Chưa thử đặt nhưng mà biết chắc là bị từ chối nên không đặt, đặt mấy thằng khác cũng được. Không ngờ cái blog của U mà nó chấp nhận.
Đây là diễn đàn (forum) không phải blog nhé
Đây là diễn đàn (forum) không phải blog nhé
Admin
- Admin
- Tổng số bài gửi : 24
Điểm : 4742
Uy tín : 0
Join date : 01/10/2009
Age : 34
- 0987735678
Re: cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không
có ai biết trả lời giúp mình nhé cảm ơn nhiêu nhiêu lắm
meopoka
- Tổng số bài gửi : 3
Điểm : 2831
Uy tín : 10
Join date : 28/09/2010
-
cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không
vaof đây xem giúp với nhé->[You must be registered and logged in to see this link.]
meopoka
- Tổng số bài gửi : 3
Điểm : 2831
Uy tín : 10
Join date : 28/09/2010
-
Sponsored content
-
:: Góc IT :: Thủ thuật Blog.
Trang 1 trong tổng số 1 trang
Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết
Tue Jul 22, 2014 10:30 am by nobivietnam
» Lời bố dạy con trai trước khi lấy vợ
Wed Mar 13, 2013 11:56 pm by chithien1401
» Sợ để nhạc chuông
Tue Feb 26, 2013 9:08 am by chithien1401
» Bật bộ gõ tiếng Việt trong Gmail
Sat Feb 16, 2013 3:44 pm by chithien1401
» Tìm và xóa dữ liệu trùng lắp trên máy tính
Tue Jan 29, 2013 8:07 am by chithien1401
» Tìm hiểu về hai chế độ CC và BCC khi gửi email
Wed Dec 26, 2012 1:15 pm by chithien2211
» Bài văn nhập vai Cám kể chuyện Tấm của nữ sinh
Fri Oct 12, 2012 5:11 pm by congtyvn1309
» Lấy lại email đã gửi
Thu Oct 11, 2012 12:31 am by congtyvn1309
» Chọn quà cho "Ngày của Mẹ"
Thu Oct 11, 2012 12:30 am by congtyvn1309
» Driver Magician Lite 3.95 - Lưu lại và tìm kiếm driver hiệu quả - Phiên bản rút gọn
Wed May 09, 2012 6:00 pm by chithiens_2012
» Mơ một lần... nhận lương
Wed May 02, 2012 5:41 pm by chithiens_2012
» “Sau cùng, thế nào là đàn ông đích thực?”
Fri Apr 27, 2012 4:39 pm by chithiens_2012
» Đặt cược với chuyên gia tại 188BET
Fri Mar 23, 2012 4:46 pm by kimchi
» MU bavuong.vn ss6.3 open 11/3
Sun Mar 11, 2012 6:54 am by keishin
» Giải trí tết nguyên đán với M 88
Tue Feb 14, 2012 8:45 am by kimchi

markdown:
[cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không](/t237-topic) [ :: ](/) [Góc IT](/c3-category) :: [Thủ thuật Blog.](/f8-forum)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang • [Share](#)•
[Re: cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không](/t237-topic#517)
Chưa thử đặt nhưng mà biết chắc là bị từ chối nên không đặt, đặt mấy thằng khác cũng được. Không ngờ cái blog của U mà nó chấp nhận.
Đây là diễn đàn (forum) không phải blog nhé
Đây là diễn đàn (forum) không phải blog nhé
**Admin**
- Admin
- Tổng số bài gửi : 24
Điểm : 4742
Uy tín : 0
Join date : 01/10/2009
Age : 34
[0987735678](/u1)
[Re: cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không](/t237-topic#514)
có ai biết trả lời giúp mình nhé cảm ơn nhiêu nhiêu lắm
[meopoka](/u72)
- Tổng số bài gửi : 3
Điểm : 2831
Uy tín : 10
Join date : 28/09/2010
[cho mình hỏi blog này có thể đặt adsense không](/t237-topic#513)
vaof đây xem giúp với nhé->[You must be
[registered](/register?redirect=%2Ft237-topic)and [logged in](/login?redirect=%2Ft237-topic)to see this link.] [meopoka](/u72)
- Tổng số bài gửi : 3
Điểm : 2831
Uy tín : 10
Join date : 28/09/2010
**Sponsored content**
-
[ :: ]() [Góc IT](/c3-category) :: [Thủ thuật Blog.](/f8-forum)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang
Bạn
**Permissions in this forum:** **không có quyền**trả lời bài viết
» Lời bố dạy con trai trước khi lấy vợ
» Sợ để nhạc chuông
» Bật bộ gõ tiếng Việt trong Gmail
» Tìm và xóa dữ liệu trùng lắp trên máy tính
» Tìm hiểu về hai chế độ CC và BCC khi gửi email
» Bài văn nhập vai Cám kể chuyện Tấm của nữ sinh
» Lấy lại email đã gửi
» Chọn quà cho "Ngày của Mẹ"
» Driver Magician Lite 3.95 - Lưu lại và tìm kiếm driver hiệu quả - Phiên bản rút gọn
» Mơ một lần... nhận lương
» “Sau cùng, thế nào là đàn ông đích thực?”
» Đặt cược với chuyên gia tại 188BET
» MU bavuong.vn ss6.3 open 11/3
» Giải trí tết nguyên đán với M 88

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Pragma: no-cache

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
PHẠM TẤN XUÂN CAO
Mỹ cảm của một tờ báo hay một tờ tạp chí xuất phát từ đâu? Yếu tố quyết định mỹ cảm của người đọc đối với một tờ báo hay một tờ tạp chí nào đó phải chăng luôn khi nào cũng gắn với cái bìa của nó hay với một thành phần khác của nó hay không?
Ấn tượng đến từ tờ bìa của một tạp chí có thể quyết định người đọc sẽ mua lấy nó, nhưng nếu như người ấy đọc qua nội dung của tờ tạp chí ấy, thì thành phần có trong tờ tạp chí phần nào quyết định xem liệu người ấy sẽ có thể theo dõi và ủng hộ nó hay không hoặc sẽ tiếp tục mua nó nữa hay không xuất phát nơi một đóng góp không nhỏ đến từ phần minh họa.
Nguồn gốc của từ minh họa trong tiếng Anh “illustration” xuất phát từ chữ “illustratio” trong tiếng Latinh, có nghĩa là một sự khai sáng/soi sáng tinh thần. Cho nên, từ lâu, minh họa không hẳn chỉ được coi như là một sự trang trí cho một câu chuyện hay một văn bản được in ở trên một tờ báo, tờ tạp chí hay một quyển sách nào đó, mà nó còn là một lời giải thích bằng hình ảnh cho câu chuyện hay văn bản đó. Về mặt lịch sử, minh họa gắn liền với quá trình phát triển của ngành công nghiệp in ấn và xuất bản. Bản thân hoạt động minh họa luôn được thiết kế gắn với các tác phẩm truyền thông được công bố bằng hình thức in ấn như các poster, tạp chí, sách vở.
1. Đặc điểm của loại hình vẽ minh họa trên báo chí
Tác dụng chủ đạo của hoạt động vẽ minh họa đó chính là nó giúp làm sáng tỏ nội dung câu chuyện trong bài báo bằng hình vẽ. Thông qua các hình minh họa được đặt lồng vào trong phần trình bày ở mỗi truyện hay mỗi bài thơ in trên một tờ báo sẽ giúp cho người đọc có thể thông qua các hình minh họa ấy hình dung được nội dung chính của câu chuyện mà tác giả của nó muốn gửi gắm đến người đọc. Cách thức tiếp nhận ý nghĩa của một câu chuyện thông qua hình minh họa được diễn ra thông qua một hình thức tiếp nhận gián tiếp, tuy cũng bằng thị giác, nhưng với một loại hình truyền đạt thông tin mới, đó chính là đi từ hình ảnh đến từ ngữ. Người đọc thông qua việc bám sát vào những chi tiết có ở hình minh họa, những hình tượng được người họa sĩ hay tác giả bức minh họa vẽ ra để hiểu được đại ý của câu chuyện mà mình đang đọc với những cung bậc cảm xúc được cô đọng hơn.
Minh họa báo chí là một loại hình phụ của mỹ thuật và có quy mô rời rạc. Hoạt động vẽ minh họa thường được các nhà họa sĩ xem như là một công việc làm thêm của mình nhằm đem lại một khoản thu nhập nhất định nào đó để phục vụ cho những sáng tác bài bản hơn của bản thân mình. Chính vì thế, ngoại trừ những họa sĩ xác định theo nghiệp vẽ minh họa, đa phần các họa sĩ đều ít có sự dụng công trong việc thể hiện các hình vẽ minh họa, như là một thành phần bổ trợ của một tác phẩm xét về mặt trình bày của nó. Hơn nữa, minh họa xuất phát từ tuyến mỹ thuật, còn bản thân mỗi bài thơ hay mỗi câu chuyện xuất phát từ tuyến văn chương, cả hai đều thuộc về hai loại hình nhận thức khác nhau, từ đó, việc để tiến hành đem mỹ thuật tái diễn văn chương thường nan giải, và nó luôn khiến cho người họa sĩ cảm thấy việc xác lập phong cách minh họa của riêng mình ở trong phạm vi này đã khó lại càng thêm khó.
Thông thường, người ta hay nhầm lẫm giữa minh họa và ký họa. Ở đây, ký họa được hiểu như là một hoạt động vẽ nhanh nhằm chép lại đối tượng bằng cách phác ra đối tượng ở mức độ bố cục. Sự khác biệt cơ bản giữa minh họa và ký họa đó là việc ký họa có thể trở thành một tác phẩm mỹ thuật độc lập, còn minh họa thì chưa hẳn. Minh họa luôn được đi kèm với một câu chuyện mà nó phóng tác nội dung cho nên ta không thể tách nó ra khỏi phần trình bày của một câu chuyện được trong khi với một bức tranh ký họa, người ta có thể lấy nó để treo lên mà vẫn có thể coi nó như là một tác phẩm nghệ thuật hẳn hoi. Bởi vậy, hình minh họa và tranh ký họa chính là hai cách gọi đầy đủ cho hai loại hình tác phẩm mỹ thuật riêng biệt này.
Ngoài ra, việc phóng tác hình minh họa còn phụ thuộc vào khuôn khổ hay kích thước của bức vẽ được dàn dựng. Tùy vào kích thước của hình minh họa được thiết kế trên báo lớn hay nhỏ mà khả năng truyền đạt, chuyển tải của bức hình đó cho nội dung câu chuyện được đầy đủ và cụ thể hơn. Chắc hẳn, một hình minh họa khổ nhỏ được lồng vào trong một đoạn văn nào đó sẽ khó có thể phóng tác được nhiều điều hơn so với một bức hình minh họa chiếm trọn vẹn một trang giấy. Tuy nhiên, đó chỉ là khía cạnh hình thức của hình minh họa đối với việc chuyển tải một câu chuyện, ngoài ra, chúng ta còn một khía cạnh quan trọng và quyết định khác nữa, đó chính là minh họa còn phụ thuộc vào khả năng thẩm thấu tác phẩm văn chương của người vẽ. Nếu một tác giả của một bức hình minh họa nào đó hiểu được nội dung của câu chuyện mà người ấy muốn minh họa thì rõ ràng rằng tác phẩm minh họa của họ sẽ lột tả được một cách chân thật tổng thể ý nghĩa của câu chuyện đó. Và ngược lại, nếu như người vẽ trước hết không đọc tác phẩm và không hiểu được nội dung của câu chuyện hay đại thể chỉ đọc tiêu đề của câu chuyện không thôi thì khả năng mà bức hình minh họa của người đó vẽ cho câu chuyện ấy sẽ trở nên hời hợt và đôi khi chẳng liên quan gì cả, giá trị của một bức hình minh họa ở trường hợp này thường không được đánh giá cao. Tóm lại, một bức hình minh họa truyền đạt nội dung câu chuyện thành công cốt ở khả năng lĩnh hội ý nghĩa câu chuyện của người vẽ, còn riêng về sự dụng công trong mỗi bức minh họa nhằm để thể hiện phong cách chuyển tải của từng người phụ thuộc vào năng lực phóng tác từ những ý tưởng được đúc rút và nhào nặn nên bằng một hình hài mới khác với câu từ chữ nghĩa: hình họa.
2. Diễn trình minh họa trên Tạp chí Sông Hương trong 35 năm qua
Lịch sử hoạt động minh họa trên Sông Hương gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của tạp chí. Tuy ra đời muộn hơn các tờ tạp chí văn nghệ ở trung ương. Thế nhưng kể từ số ra đầu tiên vào tháng 6, năm 1983, Tạp chí Sông Hương đã từng bước khẳng định được vị thế của mình là một tờ tạp chí tiên phong trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. Riêng về mảng minh họa truyện và bút ký trên tạp chí, Sông Hương đã hội tụ được đông đảo các nhà họa sĩ, các tác giả tiến hành vẽ minh họa cho mỗi bài với tần suất xuất hiện đều đặn qua mỗi số.
Minh họa đầu tiên xuất hiện trên Tạp chí Sông Hương là của cố họa sĩ Bửu Chỉ, minh họa cho truyện ngắn Một chút màu xanh của nhà văn Trần Thùy Mai (số 1, tháng 5 - 6). Cũng trong số báo đầu tiên này, họa sĩ Bửu Chỉ đã minh họa cho truyện Ngoại ô của nhà văn Tô Nhuận Vỹ. Sau phần “mở màn” minh họa của cố họa sĩ Bửu Chỉ, Tạp chí Sông Hương trong vòng 35 năm qua đã có được các họa sĩ minh họa chính gồm: Phạm Đại, Lê Văn Ba, Đinh Cường, Nguyễn Tuấn, Nguyễn Trọng Tạo, Lê Quý Long, Phan Xi Păng, Thiệp Đáng, Hà Văn Chước, Trần Thanh Bình, Phan Chi, Đặng Mậu Tựu, Cẩm Ly, Ngô Lan Hương, Thái Ngọc Thảo Nguyên, Nhím. Bên cạnh đó, đồng hành cùng chặng đường phát triển của tạp chí, thực hiện minh họa còn có sự góp mặt của những họa sĩ, các tác giả minh họa khác như Bùi Viết Dũng, Nguyễn Đính, Nguyễn Hồng Hưng, Phạm Lê, Trương Bé, Hải Trung, Thái Vĩnh, Lê Thừa Tiến, Nguyễn Duy Linh, Tuấn Dương, Đỗ Kỳ Huy, Vĩnh Phối, Vĩnh Hùng, Vĩnh Thái, Nguyên Minh, Nguyễn Vũ Trọng Thi, Đỗ Kỳ Hoàng, Hà Như Mai, Mai Vinh, Bảo Chi, Trần Miên Thảo, Mai Văn, Hải Bằng, Nguyễn Thiện Đức, Dương Đình Sang, Trần Quốc Tiến, Phan Thanh Bình, Võ Xuân Huy, Thân Văn Huy, Phạm Văn Lập, Phan Hoài Niệm, Hồ Thanh Thọ, Đặng Mậu Triết, Minh Thi, Duy Ninh, Huỳnh Lê Nhật Tấn, Lê Minh Phong, Sử Khuất, Phan Ngọc Minh.
Phần lớn các tác giả minh họa kể trên là các họa sĩ, hội viện Hội Mỹ thuật Huế, giảng viên trường Đại học Nghệ thuật Huế. Đó có thể là những nhà họa sĩ “nòi”, xác lập đi theo con đường hội họa của mình mà việc vẽ minh họa chỉ là một đoạn trên hành trình sáng tạo của họ mà thôi, nhưng cũng có những tác giả minh họa là những nhà văn tự minh họa cho tác phẩm của mình, cũng như minh họa cho tác phẩm của những người bạn thân thiết với mình.
Thông qua khảo sát của chúng tôi, số lượng các hình minh họa trên Tạp chí Sông Hương trong vòng 35 năm qua khoảng hơn 1.100 hình với khoảng 985 hình ở số thường (ra hàng tháng) và khoảng 115 hình ở số đặc biệt ra hàng quý. Năm có số lượng minh họa nhiều nhất trên tạp chí là năm 1994 với tổng cộng số hình lên đến 65 hình, ít hơn một chút là năm 1995 (61 hình), và năm 1996 (60 hình). Số tạp chí có số lượng hình minh họa nhiều nhất là số tháng 6 năm 1994 với 10 hình minh họa trong một số. Bên cạnh đó cũng có những số tạp chí không có hình minh họa nào như ở những số 127 (tháng 9) và 128 (tháng 10) năm 1999, v.v. Tính đến nay, họa sĩ vẽ minh họa nhiều nhất trên Tạp chí Sông Hương trong vòng 35 năm qua là họa sĩ Đặng Mậu Tựu với khoảng trên 250 hình, ngoài ra còn có họa sĩ Phạm Đại với khoảng 125 hình, Bửu Chỉ khoảng 70 hình, Ngô Lan Hương với khoảng 65 hình và gần đây với tác giả Nhím khoảng hơn 200 hình.
Hướng minh họa trên tạp chí Sông Hương trong thời gian qua chủ yếu vẫn tập trung vào việc minh họa các truyện ngắn, các trích phần tiểu thuyết hoặc kịch bản phim. Bên cạnh đó, ở một số bài bút ký thỉnh thoảng chúng ta vẫn thấy có một số hình minh họa được lồng vào, riêng với mục thơ thì hầu như rất hiếm thấy hình minh họa được đi kèm. Hơn nữa, việc minh họa cho các truyện ngắn không chỉ đối với các truyện ngắn của các nhà văn, các tác giả là người Việt mà ngoài ra, còn có cả những minh họa dành cho các truyện ngắn được chuyển ngữ sang tiếng Việt từ các sáng tác của các tác giả người nước ngoài.
3. Hai khuynh hướng minh họa chủ đạo
Với đội ngũ đông đảo các nhà họa sĩ vẽ minh họa trên Sông Hương trong 35 năm qua, sự phân hóa trong từng lối vẽ minh họa có ở mỗi họa sĩ là không tránh khỏi. Hơn nữa, thông qua việc vẽ hình minh họa mà khi được in lên giấy chỉ với hai màu đen trắng thì việc xác lập phong cách vẽ mình họa riêng biệt của từng người lại càng nan giải hơn bởi sẽ rất dễ bị trùng ý tưởng với nhiều người khác. Thế nhưng, việc khảo sát theo chiều lịch sử đối với hoạt động minh họa diễn ra trong những năm qua trên Sông Hương có thể cho chúng ta đúc rút lại được hai khuynh hướng minh họa chủ đạo, cụ thể đó là khuynh hướng minh họa tổng thuật và khuynh hướng minh họa điểm xuyết.
Thứ nhất, chúng tôi nhận thấy khuynh hướng minh họa tổng thuật thường là khuynh hướng minh họa về cơ bản chuyển tải đầy đủ nội dung cốt truyện của một truyện ngắn. Ở đây, thường thì khuynh hướng minh họa này thích hợp với những truyện được viết theo lối trần thuật thiên về việc kể là chính. Việc họa sĩ minh họa cần làm ở đây là “lẫy” ra được một chi tiết trọng tâm thuộc về cốt truyện mà họ muốn vẽ. Như thế, bố cục của bức hình minh họa thuộc khuynh hướng này thường nhiều phân khối, nhiều mảng hơn. Các hình tượng được sắp lớp và được đặt cạnh nhau để khiến cho khi nhìn vào hình minh họa, sự sắp lớp như thế sẽ tạo được một hiệu ứng tương tự với sự vận động của mạch truyện mà nhà văn đang kể cho người đọc. Chúng ta có thể thấy khuynh hướng minh họa tổng thuật này ở các họa sĩ như Đặng Mậu Tựu, Phan Chi, Cẩm Ly, Ngô Lan Hương, Thái Ngọc Thảo Nguyên, v.v. Lợi thế của khuynh hướng minh họa tổng thuật này đó chính là khi nhìn vào hình minh họa, người đọc sẽ có thể hình dung dễ dàng hơn, hiểu sâu hơn về câu chuyện mà mình đang đọc. Sự chọn ra những chi tiết quan trọng có ở trong truyện để rồi phóng tác theo sự sắp xếp bố cục cốt sao cho có thể khơi gợi nơi người xem một sự vận động của mạch truyện được khúc xạ qua các hình tượng có ở trong hình minh họa đòi hỏi bản thân người họa sĩ trước hết phải đọc để nắm rõ được nội dung của câu chuyện đồng thời phải cần đến khả năng hình dung trước một cách đại lược vị trí phân bố của các khối hình mà mình muốn minh họa. Tuy nhiên, chính vì lý do muốn truyền đạt nội dung của câu chuyện được đầy đủ cho nên hình thức của các bức hình minh họa thuộc khuynh hướng tổng thuật này thường đòi hỏi khuôn khổ của bức hình minh họa thường ở vào loại trung bình hoặc lớn (khoảng từ 1/2 đến 1 trang giấy).
Thứ hai, với khuynh hướng minh họa điểm xuyết chúng ta có thể bắt gặp ở các họa sĩ như Bửu Chỉ, Phạm Đại, Đinh Cường, Nguyễn Trọng Tạo, Thiệp Đáng, v.v. Phong cách của khuynh hướng minh họa điểm xuyết là tác giả minh họa chọn những chi tiết đáng chú ý và theo họ là đắt giá ở trong truyện để thể hiện trong bức hình minh họa của mình. Xét về bố cục thì đối với khuynh hướng minh họa điểm xuyết này ít khi có được những sự dàn dựng hoàn chỉnh mà đa phần đều chỉ phóng tác theo lối phác thảo sơ bộ về một hoặc một vài những chi tiết ở trong truyện. Ở đây, cách thức sắp xếp các khối hình và đường nét thường không vươn đến một hiệu ứng gây ra sự vận động, nối kết như ở khuynh hướng minh họa tổng thuật mà nhắm đến một sự ngưng đọng, một lát cắt vắt ngang qua mạch truyện. Thông qua việc “lẫy ra” một số những chi tiết đắt giá có ở trong truyện để tiến hành phóng tác, lợi thế của khuynh hướng minh họa điểm xuyết này đó chính là khi người đọc nhìn vào hình minh họa theo lối này, họ sẽ có ấn tượng mạnh hơn trong việc nắm được nội dung của câu chuyện mà mình đang đọc. Nếu ở khuynh hướng minh họa tổng thuật giúp người đọc bồi đắp khía cạnh nội dung của câu chuyện thì ở khuynh hướng minh họa điểm xuyết, nó giúp bồi đắp khía cạnh cảm xúc nơi người đọc. Một khi người đọc bắt gặp những hình tượng như thép gai, con chim bồ câu ở trong các bức hình minh họa của họa sĩ Bửu Chỉ hay như hình mặt trăng, khối đá trong các bức hình của họa sĩ Phạm Đại, liền đó người đọc sẽ có được một sự rung động được cộng hưởng sâu sắc khi họ đọc đến những hình tượng/chi tiết có ở trong truyện và đồng thời nhìn vào những bức hình của các vị họa sĩ này. Chính vì việc chọn lọc những tình tiết thiên về việc gây ấn tượng khó phai ở trong câu chuyện nên ở khuynh hướng minh họa này, khuôn khổ của mỗi bức hình minh họa thường không cần đòi hỏi phải chiếm cứ một kích thước minh họa quá lớn mà chỉ ở mức vừa phải (khoảng 1/4 trang giấy).
4. Minh họa trên Tạp chí Sông Hương 35 năm qua: một sự hòa điệu bền bỉ
Như đã nói ở trên, hoạt động vẽ minh họa thường được coi chỉ như là một hoạt động phụ của mỹ thuật, thế nhưng không vì thế mà các họa sĩ vẽ tranh minh họa lại không xem đó như là một cái nghề. Nghề vẽ hình minh họa xuất phát từ tình yêu minh họa đi liền với tình yêu văn chương. Tình yêu minh họa là thứ keo gắn kết họ với công việc vẽ minh họa trên Sông Hương một cách bền bỉ đến như thế. Và nếu như nhìn vào lịch sử phát triển của Tạp chí Sông Hương 35 năm qua, không khó để nhận ra sự hòa điệu bền bỉ đó thông qua tần suất xuất hiện của các họa sĩ vẽ minh họa. Ở đây, cụ thể hơn, chúng ta có thể thấy được ở vào mỗi giai đoạn phát triển của công việc minh họa trong vòng 35 năm qua luôn luôn có những họa sĩ tham gia trong khoảng một thời gian khá dài như họa sĩ Bửu Chỉ vẽ minh họa cho Sông Hương trong khoảng từ năm 1983 đến năm 1991; họa sĩ Phạm Đại từ năm 1983 - 1997; họa sĩ Ngô Lan Hương từ năm 1997 - 2005; họa sĩ Đặng Mậu Tựu xuất hiện từ 1992 cho đến nay (2018) và họa sĩ Nhím xuất hiện từ năm 2011 cho đến nay.
Minh họa trên Sông Hương những năm trở lại đây ít có sự thay đổi. Nên chăng Sông Hương cần mời thêm nhiều họa sĩ minh họa để tạo thêm sự phong phú, tăng sinh khí cho mảng này.
Bắt đầu từ những bức hình minh họa nhìn chung còn đơn điệu, được thực hiện bằng chì có khi bằng mực nho trên giấy, và được in ra trong tạp chí trên nền giấy vàng, chất lượng giấy in còn thấp đã khiến cho các bức hình minh họa ở giai đoạn đầu này của Sông Hương còn đơn giản, các đường nét minh họa chưa được xử lý một cách kỹ càng, các hình khối, tỉ lệ hình minh họa còn chưa được cân xứng tuy đã phản ánh nội dung của các truyện ngắn một cách khá chân thật. Thế nhưng, trong những năm sau đó, các họa sĩ minh họa đã luôn nỗ lực tìm kiếm và thể nghiệm phong cách vẽ tranh minh họa trên Sông Hương sao cho ngày càng đi đến chỗ tinh tế hơn, lột tả nội dung truyện theo hướng khúc chiết nhưng không kém phần độc đáo bằng những nét vẽ nhỏ và mảnh hơn, cũng như đi sâu vào chi tiết và cách phân lớp bố cục hợp lí hơn, khiến cho khi nhìn vào mỗi bức dường như luôn tạo được một hiệu ứng thị giác cân bằng hơn, dần dần tạo được những kênh tín hiệu khả quan hơn trong việc khắc họa cốt truyện được kể. Bên cạnh đó, điều đáng nói đó là vẫn còn những bức hình minh họa vẽ ra những hình tượng chung chung và lặp đi lặp lại, ít có sự dụng công trong việc mô phỏng sơ bộ đại ý của câu chuyện.
Tận dụng được những sự đột phá về kỹ thuật và công nghệ trong những năm cuối thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI, hoạt động vẽ minh họa trên Tạp chí Sông Hương không chỉ chứng kiến quá trình hoàn thiện các phong cách minh họa đến từ các họa sĩ vẽ minh họa chính trên Sông Hương mà còn có cả sự tiến bộ về mặt phóng tác và dàn dựng thông qua đồ họa cũng như các phần mềm vẽ trên máy tính. Hoạt động vẽ minh họa thông qua việc tận dụng được lợi thế từ các phần mềm này đem lại đã giúp cho người họa sĩ có được tác phong làm việc cẩn trọng hơn và chất lượng hình minh họa được vẽ ra từ đó cũng được cải thiện không ngừng.
5. Những vọng âm của minh họa trên Tạp chí Sông Hương
Phải nói rằng, sự thành công của Tạp chí Sông Hương trong quá trình xác lập thành một trong những tờ tạp chí tiên phong trong lĩnh vực sáng tác và phê bình văn học ở trên cả nước đến từ một phần không nhỏ của hoạt động vẽ minh họa. Sự xuất hiện của các bức hình minh họa có ở trong mỗi số tạp chí sẽ có thể cân bằng được cán cân cảm xúc của người đọc trong việc vừa đọc chữ vừa xem hình, từ sự kết hợp giữa câu từ và hình ảnh, qua đó tạo ra một sự cộng hưởng mạnh trước sự thao diễn ý nghĩa đến từ các bức hình minh họa đặt lồng vào trong bất kỳ một trang nào đó; và cũng chính vì vậy, sẽ khiến cho người đọc có được nhiều gợi hứng hơn trong việc đọc và lĩnh hội nội dung câu chuyện được đăng tải. Đây cũng được xem như là khả năng truyền đạt “ý tại ngôn ngoại” của minh họa. Hàm ý của câu chuyện được xâu chuỗi thông qua những chi tiết nổi cộm có ở trong nó và hình minh họa tiến hành chuyển dịch nó thành một thứ ngôn ngữ mới, một thứ ngôn ngữ mà ý ở ngoài lời, ý nghĩa được trùng ngưng bằng hình tượng, từ đó khiến cho phong vị của câu chuyện càng đạt đến độ lôi cuốn một cách sâu sắc hơn, vừa khiêu khích vừa mời gọi người đọc hơn nữa trong quá trình lĩnh hội và cảm thụ nó. Mỗi câu chuyện được đọc lên và dường như âm hưởng của nó quẩn quanh trong ý nghĩ của người đọc không chỉ đến từ một mình chữ nghĩa, mà một phần nào đó luôn đến từ những vọng âm được ngân lên từ các bức hình đơn sắc nhưng đầy vĩ thanh.
P.T.X.C
(TCSH352&SDB29/06-2018)

markdown:
PHẠM TẤN XUÂN CAO
Mỹ cảm của một tờ báo hay một tờ tạp chí xuất phát từ đâu? Yếu tố quyết định mỹ cảm của người đọc đối với một tờ báo hay một tờ tạp chí nào đó phải chăng luôn khi nào cũng gắn với cái bìa của nó hay với một thành phần khác của nó hay không?
|
|![]()
|
|Bửu Chỉ minh họa tác phẩm “Khối trầm” của tác giả Lê Công Doanh
|
|![]()
|
|Đinh Cường minh họa tác phẩm “Những mảnh đời đen trắng” của tác giả Nguyễn Quang Lập
|
|![]()
|
|Nguyễn Đính minh họa tác phẩm “Taibele và con quỷ” của tác giả Isaac Bashevis Singer
|
|![]()
|
|Lê Văn Ba minh họa tác phẩm “Đôi dép” của tác giả Phạm Xuân Phụng
|
|![]()
|
|Nguyễn Trọng Tạo minh họa tác phẩm “Nhạc cuốc” của tác giả Nguyễn Thanh Hiện
|
|![]()
|
|Nguyễn Hồng Hưng minh họa tác phẩm “Người đoán mộng giỏi nhất thế gian” của tác giả Phạm Thị Hoài
|
|![]()
|
|Dương Đình Sang minh họa tác phẩm “Nghề hương” của tác giả Vọng Thảo
|
|![]()
|
|Trương Bé minh họa tác phẩm “Tranh lập thể” của tác giả Lê Thị Hoài Nam
|
|![]()
|
|Đỗ Kỳ Huy minh họa tác phẩm “Khóc trong cười” của tác giả Dương Phước Thu
|
|![]()
|
|Hải Bằng minh họa tác phẩm “Cánh cửa thứ chín” của tác giả Trần Thùy Mai
|
|![]()
|
|Nguyên Minh minh họa tác phẩm “Khoảng trống” của tác giả Đoàn Thương Hải
|
|![]()
|
|Vĩnh Thái minh họa tác phẩm “Gập ghềnh lối cũ” của tác giả Việt Hùng
|
|![]()
|
|Hà văn Chước minh họa tác phẩm “Đi tìm một ngôi mộ” của tác giả Việt Hùng
|
|![]()
|
|Lê Quý Long minh họa tác phẩm “Đi đêm” của tác giả Nguyễn Quang Thân
|
|![]()
|
|Vĩnh Phối minh họa tác phẩm “Cõi ấy có nghìn trùng” của tác giả Khuê Việt Trường
|
|![]()
|
|Phan Chi minh họa tác phẩm “Kama” của tác giả Trần Phương Trà
|
|![]()
|
|Mai Văn minh họa tác phẩm “Vườn Chiều” của tác giả Nguyễn Đỗ Phú
|
|![]()
|
|Võ Xuân Huy minh họa tác phẩm “Hướng thiện” của tác giả Quốc Thành
Ấn tượng đến từ tờ bìa của một tạp chí có thể quyết định người đọc sẽ mua lấy nó, nhưng nếu như người ấy đọc qua nội dung của tờ tạp chí ấy, thì thành phần có trong tờ tạp chí phần nào quyết định xem liệu người ấy sẽ có thể theo dõi và ủng hộ nó hay không hoặc sẽ tiếp tục mua nó nữa hay không xuất phát nơi một đóng góp không nhỏ đến từ phần minh họa.
Nguồn gốc của từ minh họa trong tiếng Anh “
*illustration*” xuất phát từ chữ “ *illustratio*” trong tiếng Latinh, có nghĩa là một sự khai sáng/soi sáng tinh thần. Cho nên, từ lâu, minh họa không hẳn chỉ được coi như là một sự trang trí cho một câu chuyện hay một văn bản được in ở trên một tờ báo, tờ tạp chí hay một quyển sách nào đó, mà nó còn là một lời giải thích bằng hình ảnh cho câu chuyện hay văn bản đó. Về mặt lịch sử, minh họa gắn liền với quá trình phát triển của ngành công nghiệp in ấn và xuất bản. Bản thân hoạt động minh họa luôn được thiết kế gắn với các tác phẩm truyền thông được công bố bằng hình thức in ấn như các poster, tạp chí, sách vở.
**1. Đặc điểm của loại hình vẽ minh họa trên báo chí **
Tác dụng chủ đạo của hoạt động vẽ minh họa đó chính là nó giúp làm sáng tỏ nội dung câu chuyện trong bài báo bằng hình vẽ. Thông qua các hình minh họa được đặt lồng vào trong phần trình bày ở mỗi truyện hay mỗi bài thơ in trên một tờ báo sẽ giúp cho người đọc có thể thông qua các hình minh họa ấy hình dung được nội dung chính của câu chuyện mà tác giả của nó muốn gửi gắm đến người đọc. Cách thức tiếp nhận ý nghĩa của một câu chuyện thông qua hình minh họa được diễn ra thông qua một hình thức tiếp nhận gián tiếp, tuy cũng bằng thị giác, nhưng với một loại hình truyền đạt thông tin mới, đó chính là đi từ hình ảnh đến từ ngữ. Người đọc thông qua việc bám sát vào những chi tiết có ở hình minh họa, những hình tượng được người họa sĩ hay tác giả bức minh họa vẽ ra để hiểu được đại ý của câu chuyện mà mình đang đọc với những cung bậc cảm xúc được cô đọng hơn.
Minh họa báo chí là một loại hình phụ của mỹ thuật và có quy mô rời rạc. Hoạt động vẽ minh họa thường được các nhà họa sĩ xem như là một công việc làm thêm của mình nhằm đem lại một khoản thu nhập nhất định nào đó để phục vụ cho những sáng tác bài bản hơn của bản thân mình. Chính vì thế, ngoại trừ những họa sĩ xác định theo nghiệp vẽ minh họa, đa phần các họa sĩ đều ít có sự dụng công trong việc thể hiện các hình vẽ minh họa, như là một thành phần bổ trợ của một tác phẩm xét về mặt trình bày của nó. Hơn nữa, minh họa xuất phát từ tuyến mỹ thuật, còn bản thân mỗi bài thơ hay mỗi câu chuyện xuất phát từ tuyến văn chương, cả hai đều thuộc về hai loại hình nhận thức khác nhau, từ đó, việc để tiến hành đem mỹ thuật tái diễn văn chương thường nan giải, và nó luôn khiến cho người họa sĩ cảm thấy việc xác lập phong cách minh họa của riêng mình ở trong phạm vi này đã khó lại càng thêm khó.
Thông thường, người ta hay nhầm lẫm giữa minh họa và ký họa. Ở đây, ký họa được hiểu như là một hoạt động vẽ nhanh nhằm chép lại đối tượng bằng cách phác ra đối tượng ở mức độ bố cục. Sự khác biệt cơ bản giữa minh họa và ký họa đó là việc ký họa có thể trở thành một tác phẩm mỹ thuật độc lập, còn minh họa thì chưa hẳn. Minh họa luôn được đi kèm với một câu chuyện mà nó phóng tác nội dung cho nên ta không thể tách nó ra khỏi phần trình bày của một câu chuyện được trong khi với một bức tranh ký họa, người ta có thể lấy nó để treo lên mà vẫn có thể coi nó như là một tác phẩm nghệ thuật hẳn hoi. Bởi vậy, hình minh họa và tranh ký họa chính là hai cách gọi đầy đủ cho hai loại hình tác phẩm mỹ thuật riêng biệt này.
Ngoài ra, việc phóng tác hình minh họa còn phụ thuộc vào khuôn khổ hay kích thước của bức vẽ được dàn dựng. Tùy vào kích thước của hình minh họa được thiết kế trên báo lớn hay nhỏ mà khả năng truyền đạt, chuyển tải của bức hình đó cho nội dung câu chuyện được đầy đủ và cụ thể hơn. Chắc hẳn, một hình minh họa khổ nhỏ được lồng vào trong một đoạn văn nào đó sẽ khó có thể phóng tác được nhiều điều hơn so với một bức hình minh họa chiếm trọn vẹn một trang giấy. Tuy nhiên, đó chỉ là khía cạnh hình thức của hình minh họa đối với việc chuyển tải một câu chuyện, ngoài ra, chúng ta còn một khía cạnh quan trọng và quyết định khác nữa, đó chính là minh họa còn phụ thuộc vào khả năng thẩm thấu tác phẩm văn chương của người vẽ. Nếu một tác giả của một bức hình minh họa nào đó hiểu được nội dung của câu chuyện mà người ấy muốn minh họa thì rõ ràng rằng tác phẩm minh họa của họ sẽ lột tả được một cách chân thật tổng thể ý nghĩa của câu chuyện đó. Và ngược lại, nếu như người vẽ trước hết không đọc tác phẩm và không hiểu được nội dung của câu chuyện hay đại thể chỉ đọc tiêu đề của câu chuyện không thôi thì khả năng mà bức hình minh họa của người đó vẽ cho câu chuyện ấy sẽ trở nên hời hợt và đôi khi chẳng liên quan gì cả, giá trị của một bức hình minh họa ở trường hợp này thường không được đánh giá cao. Tóm lại, một bức hình minh họa truyền đạt nội dung câu chuyện thành công cốt ở khả năng lĩnh hội ý nghĩa câu chuyện của người vẽ, còn riêng về sự dụng công trong mỗi bức minh họa nhằm để thể hiện phong cách chuyển tải của từng người phụ thuộc vào năng lực phóng tác từ những ý tưởng được đúc rút và nhào nặn nên bằng một hình hài mới khác với câu từ chữ nghĩa: hình họa.
**2. Diễn trình minh họa trên Tạp chí Sông Hương trong 35 năm qua **
Lịch sử hoạt động minh họa trên Sông Hương gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của tạp chí. Tuy ra đời muộn hơn các tờ tạp chí văn nghệ ở trung ương. Thế nhưng kể từ số ra đầu tiên vào tháng 6, năm 1983, Tạp chí Sông Hương đã từng bước khẳng định được vị thế của mình là một tờ tạp chí tiên phong trong lĩnh vực văn học nghệ thuật. Riêng về mảng minh họa truyện và bút ký trên tạp chí, Sông Hương đã hội tụ được đông đảo các nhà họa sĩ, các tác giả tiến hành vẽ minh họa cho mỗi bài với tần suất xuất hiện đều đặn qua mỗi số.
Minh họa đầu tiên xuất hiện trên Tạp chí Sông Hương là của cố họa sĩ Bửu Chỉ, minh họa cho truyện ngắn
* Một chút màu xanh* của nhà văn Trần Thùy Mai (số 1, tháng 5 - 6). Cũng trong số báo đầu tiên này, họa sĩ Bửu Chỉ đã minh họa cho truyện *Ngoại ô* của nhà văn Tô Nhuận Vỹ. Sau phần “mở màn” minh họa của cố họa sĩ Bửu Chỉ, Tạp chí Sông Hương trong vòng 35 năm qua đã có được các họa sĩ minh họa chính gồm: Phạm Đại, Lê Văn Ba, Đinh Cường, Nguyễn Tuấn, Nguyễn Trọng Tạo, Lê Quý Long, Phan Xi Păng, Thiệp Đáng, Hà Văn Chước, Trần Thanh Bình, Phan Chi, Đặng Mậu Tựu, Cẩm Ly, Ngô Lan Hương, Thái Ngọc Thảo Nguyên, Nhím. Bên cạnh đó, đồng hành cùng chặng đường phát triển của tạp chí, thực hiện minh họa còn có sự góp mặt của những họa sĩ, các tác giả minh họa khác như Bùi Viết Dũng, Nguyễn Đính, Nguyễn Hồng Hưng, Phạm Lê, Trương Bé, Hải Trung, Thái Vĩnh, Lê Thừa Tiến, Nguyễn Duy Linh, Tuấn Dương, Đỗ Kỳ Huy, Vĩnh Phối, Vĩnh Hùng, Vĩnh Thái, Nguyên Minh, Nguyễn Vũ Trọng Thi, Đỗ Kỳ Hoàng, Hà Như Mai, Mai Vinh, Bảo Chi, Trần Miên Thảo, Mai Văn, Hải Bằng, Nguyễn Thiện Đức, Dương Đình Sang, Trần Quốc Tiến, Phan Thanh Bình, Võ Xuân Huy, Thân Văn Huy, Phạm Văn Lập, Phan Hoài Niệm, Hồ Thanh Thọ, Đặng Mậu Triết, Minh Thi, Duy Ninh, Huỳnh Lê Nhật Tấn, Lê Minh Phong, Sử Khuất, Phan Ngọc Minh.
Phần lớn các tác giả minh họa kể trên là các họa sĩ, hội viện Hội Mỹ thuật Huế, giảng viên trường Đại học Nghệ thuật Huế. Đó có thể là những nhà họa sĩ “nòi”, xác lập đi theo con đường hội họa của mình mà việc vẽ minh họa chỉ là một đoạn trên hành trình sáng tạo của họ mà thôi, nhưng cũng có những tác giả minh họa là những nhà văn tự minh họa cho tác phẩm của mình, cũng như minh họa cho tác phẩm của những người bạn thân thiết với mình.
Thông qua khảo sát của chúng tôi, số lượng các hình minh họa trên Tạp chí Sông Hương trong vòng 35 năm qua khoảng hơn 1.100 hình với khoảng 985 hình ở số thường (ra hàng tháng) và khoảng 115 hình ở số đặc biệt ra hàng quý. Năm có số lượng minh họa nhiều nhất trên tạp chí là năm 1994 với tổng cộng số hình lên đến 65 hình, ít hơn một chút là năm 1995 (61 hình), và năm 1996 (60 hình). Số tạp chí có số lượng hình minh họa nhiều nhất là số tháng 6 năm 1994 với 10 hình minh họa trong một số. Bên cạnh đó cũng có những số tạp chí không có hình minh họa nào như ở những số 127 (tháng 9) và 128 (tháng 10) năm 1999, v.v. Tính đến nay, họa sĩ vẽ minh họa nhiều nhất trên Tạp chí Sông Hương trong vòng 35 năm qua là họa sĩ Đặng Mậu Tựu với khoảng trên 250 hình, ngoài ra còn có họa sĩ Phạm Đại với khoảng 125 hình, Bửu Chỉ khoảng 70 hình, Ngô Lan Hương với khoảng 65 hình và gần đây với tác giả Nhím khoảng hơn 200 hình.
Hướng minh họa trên tạp chí Sông Hương trong thời gian qua chủ yếu vẫn tập trung vào việc minh họa các truyện ngắn, các trích phần tiểu thuyết hoặc kịch bản phim. Bên cạnh đó, ở một số bài bút ký thỉnh thoảng chúng ta vẫn thấy có một số hình minh họa được lồng vào, riêng với mục thơ thì hầu như rất hiếm thấy hình minh họa được đi kèm. Hơn nữa, việc minh họa cho các truyện ngắn không chỉ đối với các truyện ngắn của các nhà văn, các tác giả là người Việt mà ngoài ra, còn có cả những minh họa dành cho các truyện ngắn được chuyển ngữ sang tiếng Việt từ các sáng tác của các tác giả người nước ngoài.
**3. Hai khuynh hướng minh họa chủ đạo **
Với đội ngũ đông đảo các nhà họa sĩ vẽ minh họa trên Sông Hương trong 35 năm qua, sự phân hóa trong từng lối vẽ minh họa có ở mỗi họa sĩ là không tránh khỏi. Hơn nữa, thông qua việc vẽ hình minh họa mà khi được in lên giấy chỉ với hai màu đen trắng thì việc xác lập phong cách vẽ mình họa riêng biệt của từng người lại càng nan giải hơn bởi sẽ rất dễ bị trùng ý tưởng với nhiều người khác. Thế nhưng, việc khảo sát theo chiều lịch sử đối với hoạt động minh họa diễn ra trong những năm qua trên Sông Hương có thể cho chúng ta đúc rút lại được hai khuynh hướng minh họa chủ đạo, cụ thể đó là khuynh hướng minh họa tổng thuật và khuynh hướng minh họa điểm xuyết.
Thứ nhất, chúng tôi nhận thấy khuynh hướng minh họa tổng thuật thường là khuynh hướng minh họa về cơ bản chuyển tải đầy đủ nội dung cốt truyện của một truyện ngắn. Ở đây, thường thì khuynh hướng minh họa này thích hợp với những truyện được viết theo lối trần thuật thiên về việc kể là chính. Việc họa sĩ minh họa cần làm ở đây là “lẫy” ra được một chi tiết trọng tâm thuộc về cốt truyện mà họ muốn vẽ. Như thế, bố cục của bức hình minh họa thuộc khuynh hướng này thường nhiều phân khối, nhiều mảng hơn. Các hình tượng được sắp lớp và được đặt cạnh nhau để khiến cho khi nhìn vào hình minh họa, sự sắp lớp như thế sẽ tạo được một hiệu ứng tương tự với sự vận động của mạch truyện mà nhà văn đang kể cho người đọc. Chúng ta có thể thấy khuynh hướng minh họa tổng thuật này ở các họa sĩ như Đặng Mậu Tựu, Phan Chi, Cẩm Ly, Ngô Lan Hương, Thái Ngọc Thảo Nguyên, v.v. Lợi thế của khuynh hướng minh họa tổng thuật này đó chính là khi nhìn vào hình minh họa, người đọc sẽ có thể hình dung dễ dàng hơn, hiểu sâu hơn về câu chuyện mà mình đang đọc. Sự chọn ra những chi tiết quan trọng có ở trong truyện để rồi phóng tác theo sự sắp xếp bố cục cốt sao cho có thể khơi gợi nơi người xem một sự vận động của mạch truyện được khúc xạ qua các hình tượng có ở trong hình minh họa đòi hỏi bản thân người họa sĩ trước hết phải đọc để nắm rõ được nội dung của câu chuyện đồng thời phải cần đến khả năng hình dung trước một cách đại lược vị trí phân bố của các khối hình mà mình muốn minh họa. Tuy nhiên, chính vì lý do muốn truyền đạt nội dung của câu chuyện được đầy đủ cho nên hình thức của các bức hình minh họa thuộc khuynh hướng tổng thuật này thường đòi hỏi khuôn khổ của bức hình minh họa thường ở vào loại trung bình hoặc lớn (khoảng từ 1/2 đến 1 trang giấy).
|
|![]()
|
|![]()
|
|Nguyễn Duy Linh minh họa tác phẩm “Sếp và tôi, và...” của tác giả Nguyễn Việt Hà |
|Phan Hoài Niệm minh họa tác phẩm “Góc nhỏ miền cực lạc” của tác giả Nguyễn Hữu Thông
|
|![]()
|
|![]()
|
|Lê Thừa Tiến minh họa tác phẩm “Người cũ” của tác giả Nguyễn Văn Vinh |
|Đỗ Kỳ Hoàng minh họa tác phẩm “Sương mù” của tác giả Đoàn Thương Hải
Thứ hai, với khuynh hướng minh họa điểm xuyết chúng ta có thể bắt gặp ở các họa sĩ như Bửu Chỉ, Phạm Đại, Đinh Cường, Nguyễn Trọng Tạo, Thiệp Đáng, v.v. Phong cách của khuynh hướng minh họa điểm xuyết là tác giả minh họa chọn những chi tiết đáng chú ý và theo họ là đắt giá ở trong truyện để thể hiện trong bức hình minh họa của mình. Xét về bố cục thì đối với khuynh hướng minh họa điểm xuyết này ít khi có được những sự dàn dựng hoàn chỉnh mà đa phần đều chỉ phóng tác theo lối phác thảo sơ bộ về một hoặc một vài những chi tiết ở trong truyện. Ở đây, cách thức sắp xếp các khối hình và đường nét thường không vươn đến một hiệu ứng gây ra sự vận động, nối kết như ở khuynh hướng minh họa tổng thuật mà nhắm đến một sự ngưng đọng, một lát cắt vắt ngang qua mạch truyện. Thông qua việc “lẫy ra” một số những chi tiết đắt giá có ở trong truyện để tiến hành phóng tác, lợi thế của khuynh hướng minh họa điểm xuyết này đó chính là khi người đọc nhìn vào hình minh họa theo lối này, họ sẽ có ấn tượng mạnh hơn trong việc nắm được nội dung của câu chuyện mà mình đang đọc. Nếu ở khuynh hướng minh họa tổng thuật giúp người đọc bồi đắp khía cạnh nội dung của câu chuyện thì ở khuynh hướng minh họa điểm xuyết, nó giúp bồi đắp khía cạnh cảm xúc nơi người đọc. Một khi người đọc bắt gặp những hình tượng như thép gai, con chim bồ câu ở trong các bức hình minh họa của họa sĩ Bửu Chỉ hay như hình mặt trăng, khối đá trong các bức hình của họa sĩ Phạm Đại, liền đó người đọc sẽ có được một sự rung động được cộng hưởng sâu sắc khi họ đọc đến những hình tượng/chi tiết có ở trong truyện và đồng thời nhìn vào những bức hình của các vị họa sĩ này. Chính vì việc chọn lọc những tình tiết thiên về việc gây ấn tượng khó phai ở trong câu chuyện nên ở khuynh hướng minh họa này, khuôn khổ của mỗi bức hình minh họa thường không cần đòi hỏi phải chiếm cứ một kích thước minh họa quá lớn mà chỉ ở mức vừa phải (khoảng 1/4 trang giấy).
|
|![]()
|
|Nguyễn Tuấn minh họa tác phẩm “Dị Mộng” của tác giả Cung Tích Biền
**4. Minh họa trên Tạp chí Sông Hương 35 năm qua: một sự hòa điệu bền bỉ **
|
|![]()
|
|Hà Như Mai minh họa tác phẩm “Khoảnh khắc” của tác giả Trương Đức Vỹ Nhật
|
|![]()
|
|Hải Trung minh họa tác phẩm “Tên trộm, nhà văn và tổng giám đốc” của tác giả Hoàng Nghĩa Thanh
|
|![]()
|
|Trần Miên Thảo minh họa tác phẩm “Con Bướm Trắng” của tác giả Lê Kiếm
|
|![]()
|
|Cẩm Ly minh họa tác phẩm “Nàng Hoạn Thư” của tác giả Nguyễn Thị Ấm
Như đã nói ở trên, hoạt động vẽ minh họa thường được coi chỉ như là một hoạt động phụ của mỹ thuật, thế nhưng không vì thế mà các họa sĩ vẽ tranh minh họa lại không xem đó như là một cái nghề. Nghề vẽ hình minh họa xuất phát từ tình yêu minh họa đi liền với tình yêu văn chương. Tình yêu minh họa là thứ keo gắn kết họ với công việc vẽ minh họa trên Sông Hương một cách bền bỉ đến như thế. Và nếu như nhìn vào lịch sử phát triển của Tạp chí Sông Hương 35 năm qua, không khó để nhận ra sự hòa điệu bền bỉ đó thông qua tần suất xuất hiện của các họa sĩ vẽ minh họa. Ở đây, cụ thể hơn, chúng ta có thể thấy được ở vào mỗi giai đoạn phát triển của công việc minh họa trong vòng 35 năm qua luôn luôn có những họa sĩ tham gia trong khoảng một thời gian khá dài như họa sĩ Bửu Chỉ vẽ minh họa cho Sông Hương trong khoảng từ năm 1983 đến năm 1991; họa sĩ Phạm Đại từ năm 1983 - 1997; họa sĩ Ngô Lan Hương từ năm 1997 - 2005; họa sĩ Đặng Mậu Tựu xuất hiện từ 1992 cho đến nay (2018) và họa sĩ Nhím xuất hiện từ năm 2011 cho đến nay.
Minh họa trên Sông Hương những năm trở lại đây ít có sự thay đổi. Nên chăng Sông Hương cần mời thêm nhiều họa sĩ minh họa để tạo thêm sự phong phú, tăng sinh khí cho mảng này.
Bắt đầu từ những bức hình minh họa nhìn chung còn đơn điệu, được thực hiện bằng chì có khi bằng mực nho trên giấy, và được in ra trong tạp chí trên nền giấy vàng, chất lượng giấy in còn thấp đã khiến cho các bức hình minh họa ở giai đoạn đầu này của Sông Hương còn đơn giản, các đường nét minh họa chưa được xử lý một cách kỹ càng, các hình khối, tỉ lệ hình minh họa còn chưa được cân xứng tuy đã phản ánh nội dung của các truyện ngắn một cách khá chân thật. Thế nhưng, trong những năm sau đó, các họa sĩ minh họa đã luôn nỗ lực tìm kiếm và thể nghiệm phong cách vẽ tranh minh họa trên Sông Hương sao cho ngày càng đi đến chỗ tinh tế hơn, lột tả nội dung truyện theo hướng khúc chiết nhưng không kém phần độc đáo bằng những nét vẽ nhỏ và mảnh hơn, cũng như đi sâu vào chi tiết và cách phân lớp bố cục hợp lí hơn, khiến cho khi nhìn vào mỗi bức dường như luôn tạo được một hiệu ứng thị giác cân bằng hơn, dần dần tạo được những kênh tín hiệu khả quan hơn trong việc khắc họa cốt truyện được kể. Bên cạnh đó, điều đáng nói đó là vẫn còn những bức hình minh họa vẽ ra những hình tượng chung chung và lặp đi lặp lại, ít có sự dụng công trong việc mô phỏng sơ bộ đại ý của câu chuyện.
Tận dụng được những sự đột phá về kỹ thuật và công nghệ trong những năm cuối thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI, hoạt động vẽ minh họa trên Tạp chí Sông Hương không chỉ chứng kiến quá trình hoàn thiện các phong cách minh họa đến từ các họa sĩ vẽ minh họa chính trên Sông Hương mà còn có cả sự tiến bộ về mặt phóng tác và dàn dựng thông qua đồ họa cũng như các phần mềm vẽ trên máy tính. Hoạt động vẽ minh họa thông qua việc tận dụng được lợi thế từ các phần mềm này đem lại đã giúp cho người họa sĩ có được tác phong làm việc cẩn trọng hơn và chất lượng hình minh họa được vẽ ra từ đó cũng được cải thiện không ngừng.
**5. Những vọng âm của minh họa trên Tạp chí Sông Hương **
Phải nói rằng, sự thành công của Tạp chí Sông Hương trong quá trình xác lập thành một trong những tờ tạp chí tiên phong trong lĩnh vực sáng tác và phê bình văn học ở trên cả nước đến từ một phần không nhỏ của hoạt động vẽ minh họa. Sự xuất hiện của các bức hình minh họa có ở trong mỗi số tạp chí sẽ có thể cân bằng được cán cân cảm xúc của người đọc trong việc vừa đọc chữ vừa xem hình, từ sự kết hợp giữa câu từ và hình ảnh, qua đó tạo ra một sự cộng hưởng mạnh trước sự thao diễn ý nghĩa đến từ các bức hình minh họa đặt lồng vào trong bất kỳ một trang nào đó; và cũng chính vì vậy, sẽ khiến cho người đọc có được nhiều gợi hứng hơn trong việc đọc và lĩnh hội nội dung câu chuyện được đăng tải. Đây cũng được xem như là khả năng truyền đạt “ý tại ngôn ngoại” của minh họa. Hàm ý của câu chuyện được xâu chuỗi thông qua những chi tiết nổi cộm có ở trong nó và hình minh họa tiến hành chuyển dịch nó thành một thứ ngôn ngữ mới, một thứ ngôn ngữ mà ý ở ngoài lời, ý nghĩa được trùng ngưng bằng hình tượng, từ đó khiến cho phong vị của câu chuyện càng đạt đến độ lôi cuốn một cách sâu sắc hơn, vừa khiêu khích vừa mời gọi người đọc hơn nữa trong quá trình lĩnh hội và cảm thụ nó. Mỗi câu chuyện được đọc lên và dường như âm hưởng của nó quẩn quanh trong ý nghĩ của người đọc không chỉ đến từ một mình chữ nghĩa, mà một phần nào đó luôn đến từ những vọng âm được ngân lên từ các bức hình đơn sắc nhưng đầy vĩ thanh.
P.T.X.C
(TCSH352&SDB29/06-2018)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
- Hình xăm tôn giáo
- Hình xăm rồng
- Hình xăm chó sói
- Hình xăm phượng hoàng
- Hình xăm hoa anh đào
- Hình xăm hoa mẫu đơn
- Hình xăm cá chép
- Hình xăm cá vàng
- Hình xăm phong cách nhật bản
- Hình xăm phong cách việt nam
- Hình xăm thổ dân da đỏ
- Sửa hình xăm-che khuyết điểm
- Hình xăm phong cách châu âu
- Hình xăm thần thoại
- Thiết kế hình xăm
- Hình Xăm Hổ
- Hình xăm chân dung
- Hình xăm Dreamcatcher
- Hình xăm cho nữ
- Hình xăm màu nước
- Hình xăm thiên thần
- Hình xăm hoa văn
- Hình xăm chữ
- Hình xăm 3D
- Hình xăm lông vũ
- Hình xăm đầu lâu
- Hình xăm hoa văn Mandala
- Hình xăm hoa
Nghệ sĩ chính tại Tadashi Studio là anh Trung Tadashi. Sau khi tốt nghiệp trường Đại Học Mỹ Thuật Tp.HCM, anh sang Nhật 5 năm để rèn luyện và trau dồi kỹ năng của mình về nghệ thuật Châu Á.
Sau đó, anh quay trở về Việt Nam và bắt đầu tiếp cận với nghệ thuật xăm hình vào tháng 6 năm 2007. Kể từ đó anh cho ra đời nhiều tác phẩm xăm nghệ thuật chất lượng và luôn được khách hàng đánh giá cao.
TADASHI TATTOO STUDIO
Địa chỉ : 283/1 Phạm Ngũ Lão, Quận 1, TPHCM
Điện thoại: 028.3920.2782 ( lễ tân )
Hotline : 0918.65.90.68 (Ms.Thư)
For foreigner : 0938.49.66.22 (Ms.Nu)
Email : tadashitattoovn78@gmail.com
Website : www.tattoovn.com

markdown:
[Hình xăm tôn giáo](hinh-xam-ton-giao.html) [Hình xăm rồng](hinh-xam-rong.html) [Hình xăm chó sói](hinh-xam-cho-soi.html) [Hình xăm phượng hoàng](hinh-xam-phuong-hoang.html) [Hình xăm hoa anh đào](hinh-xam-hoa-anh-dao.html) [Hình xăm hoa mẫu đơn](hinh-xam-hoa-mau-don.html) [Hình xăm cá chép](hinh-xam-ca-chep.html) [Hình xăm cá vàng](hinh-xam-ca-vang.html) [Hình xăm phong cách nhật bản](hinh-xam-phong-cach-nhat-ban.html) [Hình xăm phong cách việt nam](hinh-xam-phong-cach-viet-nam.html) [Hình xăm thổ dân da đỏ](hinh-xam-tho-dan-da-do.html) [Sửa hình xăm-che khuyết điểm](sua-hinh-xam-che-khuyet-diem.html) [Hình xăm phong cách châu âu](hinh-xam-phong-cach-chau-au.html) [Hình xăm thần thoại](hinh-xam-than-thoai.html) [Thiết kế hình xăm](thiet-ke-hinh-xam.html) [Hình Xăm Hổ](hinh-xam-ho.html) [Hình xăm chân dung](hinh-xam-chan-dung.html) [Hình xăm Dreamcatcher](hinh-xam-dreamcatcher.html) [Hình xăm cho nữ](hinh-xam-cho-nu.html) [Hình xăm màu nước](hinh-xam-mau-nuoc.html) [Hình xăm thiên thần](hinh-xam-thien-than.html) [Hình xăm hoa văn](hinh-xam-hoa-van.html) [Hình xăm chữ](hinh-xam-chu.html) [Hình xăm 3D](hinh-xam-3d.html) [Hình xăm lông vũ](hinh-xam-long-vu.html) [Hình xăm đầu lâu](hinh-xam-dau-lau.html) [Hình xăm hoa văn Mandala](hinh-xam-hoa-van-mandala.html) [Hình xăm hoa](hinh-xam-hoa.html) ![ Giới thiệu tadashi](images/logo.jpg)
![ Giới thiệu tadashi](images/tattoo.png)
Nghệ sĩ chính tại Tadashi Studio là anh Trung Tadashi. Sau khi tốt nghiệp trường Đại Học Mỹ Thuật Tp.HCM, anh sang Nhật 5 năm để rèn luyện và trau dồi kỹ năng của mình về nghệ thuật Châu Á.
Sau đó, anh quay trở về Việt Nam và bắt đầu tiếp cận với nghệ thuật xăm hình vào tháng 6 năm 2007. Kể từ đó anh cho ra đời nhiều tác phẩm xăm nghệ thuật chất lượng và luôn được khách hàng đánh giá cao.
TADASHI TATTOO STUDIO
Địa chỉ : 283/1 Phạm Ngũ Lão, Quận 1, TPHCM
Điện thoại: 028.3920.2782 ( lễ tân )
Hotline : 0918.65.90.68 (Ms.Thư)
For foreigner : 0938.49.66.22 (Ms.Nu)
Email : tadashitattoovn78@gmail.com
Website : www.tattoovn.com


text:
-
Blackberry Z30 chính hãngmới fullboxKhuyến mại
Sạc pin dự phòng, bút cảm ứng, dán màn hình, giảm 30% phụ kiện
-
Blackberry Q10
Q10 màu đen 4.690.000 đ
Q10 màu trắng 4.990.000 đ
Q10 màu vàng 7.790.000 đ
Mới fullbox
Khuyến mại
Sạc pin dự phòng, bút cảm ứng, dán màn hình, giảm 30% phụ kiện
-
BlackBerry Passport (Bản quốc tế)mới 100%Khuyến mại
1/ KM 1 gậy chụp ảnh đa năng trị giá 250.000VNĐ2/ KM 1 bút cảm ứng trị giá 100.000VNĐ
3/ KM 1 năm dán màn hình miễn phí trị giá 500.000VNĐ
4/ KM giảm 50% khi mua pin dự phòng chính hãng 20.000 còn 199.000VNĐ
5/ KM giảm giá 50% khi mua ốp lưng, hoặc dán cường lực cao cấp
-
Blackberry Z10
BLACKBERRY Z10 Đen : 2.490.000 đ.
BLACKBERRY Z10 Trắng : 2.590.000 đ.
Tặng bao Flip cover + Dán chống xước
Khuyến mại
Sạc pin dự phòng, bút cảm ứng, dán màn hình, giảm 30% phụ kiện
BlackBerry chính thức dừng mọi hoạt động phát triển mảng phần cứng di động của mình đồng thời chuyển giao sang cho những đối tác khác trong tương lai. Tuy nhiên vẫn còn các mẫu điện thoại Blackberry huyền thoại đang được TechMobile bày bán với giá ưu đãi cùng với khuyến mãi hấp dẫn – Hãy đặt hàng ngay để sở hữu mẫu điện thoại thời thượng này nhé.

markdown:
-
### Blackberry Z30 chính hãngmới fullbox
**Khuyến mại**
Sạc pin dự phòng, bút cảm ứng, dán màn hình, giảm 30% phụ kiện
-
### Blackberry Q10
**Q10 màu đen 4.690.000 đ** **Q10 màu trắng 4.990.000 đ** **Q10 màu vàng 7.790.000 đ** **Mới fullbox** **Khuyến mại** **Sạc pin dự phòng, bút cảm ứng, dán màn hình, giảm 30% phụ kiện**
-
### BlackBerry Passport (Bản quốc tế)mới 100%
**Khuyến mại**
1/ KM 1 gậy chụp ảnh đa năng trị giá 250.000VNĐ2/ KM 1 bút cảm ứng trị giá 100.000VNĐ
3/ KM 1 năm dán màn hình miễn phí trị giá 500.000VNĐ
4/ KM giảm 50% khi mua pin dự phòng chính hãng 20.000 còn 199.000VNĐ
5/ KM giảm giá 50% khi mua ốp lưng, hoặc dán cường lực cao cấp
-
### Blackberry Z10
**BLACKBERRY Z10 Đen : 2.490.000 đ.** **BLACKBERRY Z10 Trắng : 2.590.000 đ.** **Tặng bao Flip cover + Dán chống xước** **Khuyến mại** **Sạc pin dự phòng, bút cảm ứng, dán màn hình, giảm 30% phụ kiện**
BlackBerry chính thức dừng mọi hoạt động phát triển mảng phần cứng di động của mình đồng thời chuyển giao sang cho những đối tác khác trong tương lai. Tuy nhiên vẫn còn các mẫu điện thoại Blackberry huyền thoại đang được TechMobile bày bán với giá ưu đãi cùng với khuyến mãi hấp dẫn – Hãy đặt hàng ngay để sở hữu mẫu điện thoại thời thượng này nhé.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Vary: Cookie,Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text: Công văn: 390/UBND-VX:Triển khai giao dịch điện tử BHXH, BHYT, BHTN Triển khai giao dịch điện tử BHXH, BHYT, BHTN

Cache-Control: private

Set-Cookie: language=vi-VN; path=/; HttpOnly


text:
Văn phòng ở Hà Nội
Phòng 205 & 206 Số 51 Phố Đốc Ngữ, Quận Ba Đình, Hà nội, Việt nam.
Điện thoại: (84-024)3 928 97 76
Fax: (84-024)3 928 97 78
Hỗ trợ (24/7): 091 33 23 977 ( Mr Phúc)
Email: info@thamhiemvietnam.com / vnpathfinder@gmail.com
Website (English): www.vietnampathfinder.com
Thời gian làm việc: 08.30 AM - 06.00 PM từ Thứ 2 đến Thứ 7

Transfer-Encoding: chunked


text:
Bình luận chỉ định Bình luận Facebook
Trang chủ / Phẫu thuật thẩm mỹ / Căng da mặt /
Ưu điểm vượt trội của căng da mặt bằng chỉ sinh học
Căng da mặt bằng chỉ sinh học áp dụng công nghệ căng da mặt Hàn Quốc hiện đại, tiên tiến giúp tăng cường tối đa độ căng da do sử dụng sợi chỉ sinh học chất lượng cao, an toàn được ưa chuộng sử dụng tại các nước có ngành thẩm mỹ phát triển, đặc biệt là Hàn Quốc. Đây là kỹ thuật sử dụng sợi chỉ sinh học để nhằm tăng cường tối đa độ săn chắc cơ trên mặt, cổ hay các vùng da nhăn mang lại hiệu quả tối đa.
Sử dụng sợi chỉ sinh học đảm bảo an toàn và chất lượng cao
Căng da mặt bằng chỉ sinh học không phẫu thuật, bác sĩ sử dụng loại chỉ sinh học luồn dưới da, đính vào phần mô, cân dưới da, kéo căng, nâng vùng da chảy xệ. Do không phải phẫu thuật nên không gây sưng nề, không đau và thời gian hồi phục nhanh chóng.
Không phẫu thuật, đảm bảo an toàn, không xâm lấn
Bác sĩ tiến hành gây tê tại chỗ, chích một nốt nhỏ trên da, sau đó dùng chỉ đính những lớp da chùng, da thừa để căng da trên mặt. Bác sĩ chỉ chích một nốt nhỏ trên da để luồn chỉ chuyên dụng nên hầu như không xảy ra biến chứng và xâm lấn các vùng da xung quanh.
Căng da mặt bằng chỉ sinh học mang lại hiệu quả căng da tối ưu do cấu trúc của sợi chỉ sinh học có các điểm kết dính với da nên khi được cấy vào da sẽ tạo nên khung giá đỡ cố định các điểm kết nối, ngăn da bị chảy xệ. Theo đó, làn da được kích thích, thúc đẩy tăng tuần hoàn máu và nhanh chóng sản sinh collagen giúp làn da được làm săn chắc và căng da mịn, kết quả căng da duy trì lâu dài.
Trường hợp căng da mặt bằng chỉ sinh học
+ Cả nam và nữ có làn da mặt nhăn, chảy xệ
+ Giãn phần mềm vùng mặt ở độ vừa phải
+ Những người trước đây từng căng da mặt nhưng có hiện tượng chảy xệ trở lại
Căng da mặt bằng chỉ được áp dụng cho những vùng nào?
+ Căng da toàn mặt
+ Căng da trán
+ Căng da cổ
Quy trình căng da mặt bằng chỉ sinh học
Các bước thực hiện căng da mặt bằng chỉ sinh học
Kết quả căng da mặt bằng chỉ sinh học
Sau khi căng da mặt bằng chỉ sinh học sẽ giúp bạn có được gương mặt căng mịn tươi trẻ, các nếp nhăn được loại bỏ hoàn toàn, tuyệt đối an toàn, không xâm lấn, không để lại sẹo, kết quả được duy trì ổn định, dài lâu.
- Xóa bỏ nếp nhăn, da chảy xệ toàn vùng mặt
- Xóa bỏ nếp nhăn, chảy xệ ở cổ, nọng cằm
- Xóa nếp nhăn vùng da trán hiệu quả
Chế độ chăm sóc sau căng da mặt bằng chỉ sinh học
+ Tích cực chườm đá trong 2 ngày đầu sau khi căng da mặt để giảm sưng.
+ Kiêng đồ nếp, rau muống, đồ tanh, thịt gà…
+ Không massage da mặt, tránh va chạm mạnh vào da mặt.
+ Khi rửa mặt hãy vuốt da theo chiều ngược lên, không nên vuốt xuống.
+ Không vận động miệng và cơ mặt quá mạnh trong một tháng đầu.
+ Hạn chế trang điểm trong khoảng từ 1 đến 2 tuần đầu sau căng da mặt bằng chỉ.
+ Tái khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ để có kết quả căng da tốt nhất.
Bác sĩ tư vấn (24/7) 1900.6466
Khách hàng quan tâm
Gọt mặt V Line 3D
Chỉnh hàm hô móm
Độn cằm Hàn Quốc
Căng da mặt
Hạ gò má công nghệ 3D
Tạo má lúm đồng tiền
Các tin liên quan
Khách hàng quan tâm

markdown:
[Bình luận chỉ định](javascript:;)
[Bình luận Facebook](javascript:;) [Trang chủ](http://thammycongnghecao.net) / [Phẫu thuật thẩm mỹ](http://thammycongnghecao.net/phau-thuat-tham-my) / [Căng da mặt](http://thammycongnghecao.net/phau-thuat-tham-my/cang-da-mat) /
**Ưu điểm vượt trội của căng da mặt bằng chỉ sinh học**
Căng da mặt bằng chỉ sinh học áp dụng công nghệ căng da mặt Hàn Quốc hiện đại, tiên tiến giúp tăng cường tối đa độ căng da do sử dụng sợi chỉ sinh học chất lượng cao, an toàn được ưa chuộng sử dụng tại các nước có ngành thẩm mỹ phát triển, đặc biệt là Hàn Quốc. Đây là kỹ thuật sử dụng sợi chỉ sinh học để nhằm tăng cường tối đa độ săn chắc cơ trên mặt, cổ hay các vùng da nhăn mang lại hiệu quả tối đa.
**Sử dụng sợi chỉ sinh học đảm bảo an toàn và chất lượng cao**
Căng da mặt bằng chỉ sinh học không phẫu thuật, bác sĩ sử dụng loại chỉ sinh học luồn dưới da, đính vào phần mô, cân dưới da, kéo căng, nâng vùng da chảy xệ. Do không phải phẫu thuật nên không gây sưng nề, không đau và thời gian hồi phục nhanh chóng.
**Không phẫu thuật, đảm bảo an toàn, không xâm lấn**
Bác sĩ tiến hành gây tê tại chỗ, chích một nốt nhỏ trên da, sau đó dùng chỉ đính những lớp da chùng, da thừa để căng da trên mặt. Bác sĩ chỉ chích một nốt nhỏ trên da để luồn chỉ chuyên dụng nên hầu như không xảy ra biến chứng và xâm lấn các vùng da xung quanh.
Căng da mặt bằng chỉ sinh học mang lại hiệu quả căng da tối ưu do cấu trúc của sợi chỉ sinh học có các điểm kết dính với da nên khi được cấy vào da sẽ tạo nên khung giá đỡ cố định các điểm kết nối, ngăn da bị chảy xệ. Theo đó, làn da được kích thích, thúc đẩy tăng tuần hoàn máu và nhanh chóng sản sinh collagen giúp làn da được làm săn chắc và căng da mịn, kết quả căng da duy trì lâu dài.
**Trường hợp căng da mặt bằng chỉ sinh học**
+ Cả nam và nữ có làn da mặt nhăn, chảy xệ
+ Giãn phần mềm vùng mặt ở độ vừa phải
+ Những người trước đây từng căng da mặt nhưng có hiện tượng chảy xệ trở lại
**Căng da mặt bằng chỉ được áp dụng cho những vùng nào?**
+ Căng da toàn mặt
+ Căng da trán
+ Căng da cổ
**Quy trình căng da mặt bằng chỉ sinh học** **Các bước thực hiện căng da mặt bằng chỉ sinh học** **Kết quả căng da mặt bằng chỉ sinh học**
Sau khi căng da mặt bằng chỉ sinh học sẽ giúp bạn có được gương mặt căng mịn tươi trẻ, các nếp nhăn được loại bỏ hoàn toàn, tuyệt đối an toàn, không xâm lấn, không để lại sẹo, kết quả được duy trì ổn định, dài lâu.
**- Xóa bỏ nếp nhăn, da chảy xệ toàn vùng mặt** **- Xóa bỏ nếp nhăn, chảy xệ ở cổ, nọng cằm** **- Xóa nếp nhăn vùng da trán hiệu quả** **Chế độ chăm sóc sau căng da mặt bằng chỉ sinh học**
+ Tích cực chườm đá trong 2 ngày đầu sau khi căng da mặt để giảm sưng.
+ Kiêng đồ nếp, rau muống, đồ tanh, thịt gà…
+ Không massage da mặt, tránh va chạm mạnh vào da mặt.
+ Khi rửa mặt hãy vuốt da theo chiều ngược lên, không nên vuốt xuống.
+ Không vận động miệng và cơ mặt quá mạnh trong một tháng đầu.
+ Hạn chế trang điểm trong khoảng từ 1 đến 2 tuần đầu sau căng da mặt bằng chỉ.
+ Tái khám theo đúng lịch hẹn của bác sĩ để có kết quả căng da tốt nhất.
Bác sĩ tư vấn (24/7) 1900.6466
Khách hàng quan tâm
Gọt mặt V Line 3D
Chỉnh hàm hô móm
Độn cằm Hàn Quốc
Căng da mặt
Hạ gò má công nghệ 3D
Tạo má lúm đồng tiền
Các tin liên quan
Khách hàng quan tâm

Server: nginx

Accept-Ranges: bytes