markdown:
![](https://lh5.googleusercontent.com/-AGWmkPFK9oI/TjHbZS8-SJI/AAAAAAAAB1s/DDh-4UBWuec/s1600/SongVuMon-P1130200.jpg)
![](https://lh5.googleusercontent.com/-AGWmkPFK9oI/TjHbZS8-SJI/AAAAAAAAB1s/DDh-4UBWuec/s1600/SongVuMon-P1130200.jpg)
# Sóng vũ môn
Nguyễn Công Hoan
Về huyện Thanh Trì, cách tỉnh Hà Nội độ mươi cây số, ở giữa làng X.X. có một cái nhà cổ. Cứ xem chữ khắc ở trên câu đầu, thì biết cái nhà ấy thượng lương từ ngày tháng ba năm Canh thìn, đời vua Minh Mạng nguyên niên (1820). Kiểu mẫu nhà ấy tuy không lấy gì làm đẹp, song sơ lược dễ coi, mà kiên cố lắm. Trước nhà, một cái sân rộng lát toàn gạch bát to, ngang dọc mỗi bề đến một thước. Một khu vườn rộng, cây cối um tùm, mùa nào thức nấy, dưới bóng cây, lẩn mươi đống rơm cao ngất, thực là một nhà giầu thú quê, cha truyền con nối, không biết phát đạt từ đời nào, mà về sau mỗi đời lại thêm thịnh vượng, hoặc vì đất cát mấy ngôi mồ mả, hoặc vì phúc trạch của ông cha, hoặc tài thao lược của con cháu. Hiềm vì một nỗi, đời nào cũng yêu sự khoa cử, nhưng bận nào cũng lao đao trường ốc, rút lại đến xoay nghề buôn bè cùng làm đến tổng lý là hết. Chủ nhà ấy là ông tổng Hưởng, râu tóc đen rậm, mặt mũi nở nang, rõ ra một người phúc hậu. Vợ mất sớm, ông chỉ có một con trai, năm ấy (1965) đã lên mười lăm tuổi. Hoàng Quý (con trai ông tổng Hưởng) theo học trường một ông đồ ở cạnh làng, nên đã thông, làm nổi bài luận ngắn, và đọc sách được mạch lạc. Ông tổng thấy con có tư chất và chăm chỉ, thì bao nhiêu cái chí khí bay nhẩy ở đâu đều trú cả lại mà hy vọng cho con, bèn định cho ra kẻ chợ để theo đòi học tập.
- Quý ơi, thầy xem gia phả nhà ta thì biết các cụ ta ngày xưa đã trầy trật về đường nghiên bút, theo đuổi mãi nơi sân Trình cửa Khổng, song điều kỳ vọng vẫn là mộng tưởng, chỉ loanh quanh trong nghề buôn bè, cái vòng tổng lý. Kể gia tư nhà mình thì không ai bì kịp, thanh giáo nhà ta ai cũng trọng, song thầy nghĩ giầu như Vương Khải, Thạch Sùng ngày xưa, cũng chỉ là anh trọc phú, sang đến đâu cũng chỉ là thầy hào thầy bá nhi dĩ, thấy bóng quan đã gãi đầu gãi tai, khoanh tay dựa cột, trái ý thì bị quở, việc chậm là có đòn, thật là một nghề đầu chầy đít thớt vậy! Này như người ta kia, khoa danh kế thế, trung hiếu truyền giai ra ngoài cờ mở trống giong, về làng ăn trên ngồi trốc, mình nghĩ mà thẹn thay. Vậy nay thầy định cho con theo đòi nghiên bút, một mai nhờ tổ ấm, phất vua lộc nước, công danh hiển đạt thì vẻ vang đến tổ tiên, đẹp mặt cho cha mẹ. Cái gia phả họ Hoàng ta thực đáng quý thay. Con nên cố, khỏi phụ lòng cha mong mỏi. Hôm qua, thầy ra tỉnh Hà Nội, vào hầu cụ cử Nguyễn, thấy ngài dạy đông học trò lắm, nhân thầy có xin trước cùng cụ, sẽ cho con ra thỉnh nghiệp. Vậy con nên sắp sửa hành trang, lễ vật, để mai cha con ta ra hầu cụ. Con chớ lo ngại điều gì, tuy u có mất sớm, thầy thiếu tay đỡ đần, gà sống nuôi con, ngoài coi sóc việc nông thương, trong tần tảo việc nhà cửa, một chốc mười mấy năm trời, đều một tay thầy cáng đáng, vậy công việc thầy làm đã quen, sự khó nhọc thầy coi dường tơ tóc. Chẳng những khi con đi học vắng, việc thầy làm không trễ nhác, mà lại có phần vui vẻ phát đạt hơn được. Thầy nhất sinh hay buồn, nhưng từ ngày thấy con học hành được, thì lòng thầy phấn chấn vô cùng. Vậy bây giờ thầy tham sống là chỉ để mong cho con, để gây dựng cho con, để...
Ông tổng Hưởng nói đến đó thì mắt rơm rớm ướt, Quý đứng thõng tay tựa cửa, nghe lời cha mà trên cái bộ mặt khôi ngô ấy đã biến ra lắm vẻ. Những lời nghiêm huấn đó, thì đến sắt cũng phải oằn, đá cũng phải xiêu. Sáng hôm hai mươi tháng giêng năm ấy, cha con Hoàng Quý bưng một mâm cau đến nhà cụ cử Nguyễn xin nhập môn. Cụ cử thấy Quý vẻ người tuấn tú, mặt mũi sáng sủa, nhận lời ngay, mới bảo thầy trưởng tràng biên vào sổ đồng môn. Trước khi cáo về, ông tổng rụt rè, thưa với cụ cử:
- Lạy cụ, nhà con thực có mình cháu, con chỉ muốn cho cháu theo đòi đạo thánh, nhờ cụ bảo ban cho, ơn ấy không bao giờ dám quên. Vả đạo thánh là đạo rộng, lạy cụ, con bẩm câu này tự lấy làm lỗi quá, song vẫn biết cụ là lượng cả, nên con mới dám thưa.
- Được, có câu gì cứ nói.
- Bẩm cụ, ở ngoài con ít người quen, không tiện chỗ nào cho cháu trọ học, vả nơi thành thị là chốn ăn chơi, cái hay thì ít mà cái dở thì nhiều, con sợ cháu nó là con nhà hiếm, tính quen nuông chiều sẵn, hoặc giả nhiễm thói hư chăng, nên đánh liều xin cụ cho cháu được ở hầu đây, sai bảo điếu đóm, và rèn cặp cho thành nếp, được gần nơi thanh giáo, thì sự học dễ hỏi han. Lâu nay, quả con mộ cái thanh thế đấng tiên nhân cùng phúc trạch của cụ, mới mong cho cháu theo ít giáo hóa chốn gia đình.
- Vâng, ông nghĩ đó thực chí phải, xem ra ông cũng là người mộ đạo vô cùng. Vậy tôi xin hết lòng bảo cháu, cho khỏi phụ bụng ông.
- Dạ. Ông tổng không còn lẽ gì cần thêm nữa, nên sau tiếng dạ cụt thun lủn ấy, lại tiếp thêm:
- Lạy cụ, nhà chúng con quê mùa, không có gì, gọi là vi thành, có buồng cau dâng cụ, xin cụ thương cho. Cụ cử vẻ mặt rất tự nhiên đáp:
- Xa xôi, ông bầy đặt ra làm gì cho thêm phiền! Cụ cử ra dáng bất đắc dĩ, bảo anh học trò bé đứng bên, bưng vào đưa cụ bà cất. Ông tổng vái một cái thực dài, và cáo lui. Quý nửa mừng nửa nhớ lẳng lặng tiễn cha ra cửa. Ông tổng ngảnh cổ lại dặn:
- Con ở đây học cho chăm chỉ, mỗi tháng thầy sai đưa ra một thúng gạo, một con gà làm lương học, với một quan tiền để tiêu vặt. Con nay đã lớn, phải biết suy nghĩ, đừng có nhớ nhà. Những ngày kỵ ông, bà nội và u con, cùng tết nhất, hãy xin phép cụ về. Nhà cụ là nhà thi thư văn phép lắm, con nên ăn ở cho có ý tứ và lễ phép. Thôi, con có nói gì nữa không, thầy về đây! ạng tổng biết tính con gan góc, ít nói, ít cười, nên chỉ dặn con có thế. Quý chắp tay vái chào cha, rồi quay lưng lững thững trở vào, không hề ngảnh cổ lại. Xem như thế thì ông tổng Hưởng khát khao sự học biết là ngần nào. Song được cậu con biết nghĩ, thấy cha thế, nên càng gắng công dùi mài, trau dồi kinh sử. Trừ những ngày xin phép về nhà, còn không ai gặp Quý đi chơi ngoài phố. Quý mỗi ngày một tiến, cả trường ai cũng phục là người có nết có tài.
Quả đất xoay quanh đường quỹ đạo, ngày kia, tháng khác, xuân qua, hạ lại, thu tới, đông đi, bỗng chốc đã ba năm vừa chẵn. Ngày tháng hai năm Mậu Thìn, niên hiệu Tự Đức thứ 21 (1868), bỗng có chiếu chỉ của nhà vua ra rằng nhân khánh điển (không nhớ khánh điển gì), đến tháng mười năm ấy sẽ mở khoa thi. Tháng năm sát hạch, ai đỗ sẽ được thi. Thầy khóa Quý gặp cơ hội may, ra hạch ở Hà Nội, đỗ ngay đầu xứ. Ngày xưa, vì lối đi chưa được tiện lợi và nhanh chóng, cho nên nhà vua lập ra hai trường thi, trường Hà Nội và trường Nam Định, để học trò dễ sự thi cử. Gần kỳ thi, ông tổng Hưởng chọn ngày, sai đẵn một cây tre. Ông tự tay chẻ ra từng thanh dài độ hơn một sải, vót tròn đẽo nhọn hai đầu, buộc thêm một cái ghim, rồi dàn những gọng ấy ra, lấy dây buộc cách nhau độ một gang, căng vải phủ lên trên, lấy chỉ đính vào gọng, sơn đi sơn lại hai ba lượt thật kỹ. Rồi ông cưa đoạn gốc, tra cán làm vồ, đẽo nhọn đoạn tre bổ đôi làm nọc và mua một cái chõng cùng đôi chiếu mới. Sắp đâu vào đấy, ông lại sắm thêm một cái yên con bằng gỗ mộc, và một cái ống quyển sơn sơn, buộc thõng vào cái dây thao đỏ. Trong hai ô kéo yên, ông bỏ sẵn một trăm giấy vũ di, một chục bút lông thủy, hai thoi mực cực phẩm, một cái nghiên đá và một con dao dủi. Ông lại mang theo một thằng nhỏ để quẩy những đồ vật mới sắm ấy, rồi cùng vào nhà cụ cử. Cụ cử trông thấy, mừng quá, liền bảo rằng:
- Tôi mong ông mãi, vì có câu chuyện muốn nói, và mời ông ra chơi đây với tôi để xem thi. Ông tổng vái chào, đáp:
- Lạy cụ, nhờ cụ dạy cháu, may được đầu xứ, đến kỳ thi cháu được đỗ, thật ơn ấy chúng con không bao giờ dám quên.
- À, ra ông đã sắm hết đồ đạc lều chiếu cho anh xứ Quý đấy rồi. Tôi định nói với ông rằng thức ấy nhà tôi sẵn, anh ấy cứ lấy mà dùng cho khước, tội gì còn sắm thêm cho tốn.
- Đa tạ cụ, con vẫn biết thế, song sợ cháu thi khoa này không chắc đã được vào, nên con sắm những thức này cho bền, để khoa sau khỏi phải sắm, và về sau truyền lại cho cháu chắt dùng làm vật kỷ niệm.
- Ông này nói gở, can gì anh ấy hỏng. Tôi bảo anh ấy học, nên tài anh ấy tôi đã rõ, giẫm phải vỏ chuối cũng không trượt. Khoa này anh xứ lấy cho thầy cái thủ khoa nhé! Quý chân đẩy bu gà thiến lại gần thúng gạo, cúi đầu đáp:
- Dạ con xin cố! Ông tổng đứng khúm núm thưa:
- Lạy cụ, chúng con thành tâm lên tết cụ.
- Sao ông cho luôn mà bận nào cũng hậu thế?
- Bẩm không dám, cụ tác thành cho cháu, con tưởng thế này là còn bạc lắm.
- Ông dạy quá, công tôi bảo anh ấy thì ít, mà tài anh ấy thực là cao. Xưa nay tôi chưa thấy ai học hay chữ đến thế. Chắc phen này đỗ thủ khoa. Song tôi với ông, chẳng lẽ tôi lại từ, thế nào cũng xin mời ông ở lại xem thi đã. Trong khi nói chuyện thì bữa cơm chiều vừa dọn ra. Cụ cử mời ông tổng cùng ăn. Quý tuân theo lệ thường, bắc ghế ngồi cạnh hầu cơm. Chuyện trò rất vui vẻ, chủ khách đàm đạo đến mãi khi cơm xong, rửa mặt uống nước. Chợt có người lính tuần vào nói với cụ cử:
- Thưa cụ, cụ cho thầy xứ Quý vào cụ lớn bố đòi. Quý ngạc nhiên, đưa mắt hỏi ý thầy. Ông tổng thấy nói quan đòi đã giật mình, trong bụng phân vân, nửa mừng nửa sợ. Cụ cử ung dung, vuốt râu mỉm cười thong thả bảo cậu vệ:
- Cậu cứ về, nó sẽ vào hầu cụ lớn sau. Khi người lính đã ra, ông tổng bụng dạ còn đương vơ vẩn, bèn hỏi cụ cử:
- Bẩm cụ, chẳng hay việc lành hay việc dữ?
- Việc là việc hay đó! Quý cũng mất cả gan, hỏi:
- Con không hiểu thế nào cả.
- Thế con có biết người học trò to lớn, mặt mũi trắng trẻo, ăn mặc lịch sự, vẫn đến tập văn thầy ở đây không?
- À, cậu Tư!
- Phải, con biết tên là cậu Tư mà thôi, chứ chắc con cũng không rõ đấy là con cụ lớn bố. Vì thầy thấy người ấy không thân gì với con, xem ra lại có ý khinh bỉ, cũng một đôi khi có khích bác và cãi nhau với con nữa.
- Bẩm độ này cậu ấy hay mời con đi chơi và lên cao lâu uống rượu, nhưng con đều từ chối cả.
- Ấy, vì cớ ấy nên cậu ta mới cầu thân với con, mà hôm nay mới có lệnh đòi.
- À, con đã hiểu. ạng tổng ngồi nghe chuyện, mắt gấp gay, mồm há hốc, vẫn chưa vỡ lẽ, bèn hỏi lại:
- Xin cụ truyền rõ thế nào cho con hiểu với, kẻo con sợ vì sự bất bình mọi khi mà sinh tai vạ cho cháu.
- Ông này mới cổ nhân chứ! Hay dở thế nào, sau ông sẽ rõ. Còn anh xứ thì sắp khăn áo vào hầu, ta cho người đưa đường. Quý vừa bước ra đến cửa, thì gặp cậu lính khi nãy nói:
- Cụ cho đòi anh, bảo phải vào ngay, ngài đương đợi. Quý bèn vội vã rảo cẳng theo cậu vệ vào dinh. Ngày đông tháng giá, gió bấc căm căm, sương chiều mù mịt, hai người ngậm miệng cùng nhau thui thủi bước đều qua dẫy hàng cơm con đường Hàng Cỏ. Ngoài đường, lác đác có các thầy nón sơn đội đầu, quan tiền vắt vai, ống quyển cạnh sườn, lều chiếu cắp nách. Hai bên đường, nhà nào nhà nấy đèn thắp sáng choang, thịt treo lủng lẳng, dưới chõng hàng nghi ngút khói nồi canh, thơm sực mùi cá rán. Ngoài cửa, cô hàng thập thò mong ngóng, inh ỏi mời chào, nào mời thầy khóa vào nghỉ nhà tôi, rộng rãi thảnh thơi, chiếu giường sạch sẽ, cơm lành canh ngọt, rượu nồng nem chua; nào mời thầy vào nghỉ một thể, nhà con có mấy cụ tú đến trọ, khoa trước có mấy ông đỗ. Thỉnh thoảng ở đầu ghế, những vị thầy bói tay bưng cơi trầu có gác mấy nén hương lên quá trán, suỵt soạt khấn vái lầm rầm, rồi hạ cơi xuống mặt tráp, để gieo tiền Vạn Lịch: Mấy cụ thầy tướng, đôi mắt cập kèm lẻn sau cặp kính mờ mờ, nghiêng ngửa nói năng, giở sách luôn mồm vanh vách. Ngoài những cảnh hàng cơm, giữa đường, thỉnh thoảng có một vài cặp cáng, theo sau một lũ gia đinh khiêng hòm xiểng, tráp điếu nghênh ngang, nghễu nghện đỗ trước hàng cơm. Bọn người nhà hoảng hốt, nhanh nhảu vào nhà nọ, ra nhà kia, xem có chỗ nào rộng rãi lịch sự để cậu con quan ấy, quan nọ vào trọ. Nhưng phần nhiều các công tử đi thi lại thích vào trọ nhà cô đầu. Chẳng những được cơm ngon canh ngọt, lại có sẵn cả gối êm đệm ấm nữa. Hết Hàng Cỏ, rẽ ra Cửa Nam, Quý thấy người túm đông túm đỏ, đương xem tờ yết thị. Quý tạt vào, thì cậu vệ nắm áo giằng lại:
- Có gì mà xem, đó là quan yết thị đến hăm nhăm tháng này thì khảo quan tiến trường, hăm sáu nộp quyển, sang mồng một vào kỳ đệ nhất. Thôi, hãy đi cho xong việc đã.
- Hôm nay là mấy, cậu?
- Hôm nay là hai mươi rồi.
- Thế mà tôi chưa đóng quyển chi hết.
- Chốc nữa về đóng hãy còn kịp.
- Cậu có biết cách thức đóng quyển thi thế nào không?
- Nghe đâu đóng phản trương tờ đầu, rồi gấp năm, một phần làm gáy đề tên ngoài, rồi thế nào nữa tôi không nhớ, có muốn biết cách thức, chốc nữa hầu cụ lớn ra, xuống tìm tôi ở trại, tôi đưa sang dinh cụ lớn đốc, vào hỏi lão lễ sinh, đãi hắn vài quan tiền, hắn dẫn cách thức cho. Hoặc mua ngay quyển hắn đóng sẵn, mượn hắn đề tên hộ cho cũng được. Ấy mỗi khoa thi họ kiếm tốt lắm. Lại còn nhiều người muốn vào cùng nhau một vi, người ta cũng lót lão lễ sinh để nói với ông lại phòng, khi soạn những quyển đã nộp phân đi các vi, thì họ tìm quyển của mình mà xếp làm một, như thế các thầy thực là dễ dắt díu nhau. Ấy thế mà nhiều thầy khóa dại quá, khi được vào chung vi, bài làm tương cả bản giáp của người ta ném vào cho, giống nhau như hệt, bị các quan đánh trùng kiến, hỏng liểng xiểng!
Trong khi cậu vệ giở mồm mép một nhà theo voi vác hèo ra như thế, thì Quý đầu gật gù, chân lững thững đi qua Cửa Nam, hết quãng đường trong thành, gần đến dinh cụ lớn bố. Thoạt thấy sừng sững cái cổng quét vôi trắng xóa, trên thắp ngọn đèn long mã tờ mờ, ngoài bóng thấp thoáng ba chữ Bố chánh tư đỏ lộ ra, Quý mới sực nhớ mình đi có việc, liền đánh bạo hỏi cậu lính:
- Cậu làm phúc bảo tôi, cụ lớn đòi tôi có việc gì?
- Tôi không rõ. Chỉ biết rằng lúc cụ lớn truyền tôi đi gọi anh thì ngài đương gắt gì, và có cả cậu Tư ở đấy. Quý ta sực nhớ hôm qua cậu Tư mời mình lên hiệu mình từ chối mãi, đến cậu phát khùng lôi kéo to tiếng với nhau. Mồ hôi khi ấy toát ra, Quý vừa đi vừa nghĩ. Qua cái hồ tròn, giữa bầy hòn non bộ, Quý đến trước một cái nhà lầu to. Cậu lính ngăn lại, tiến vào trước để trình. Cảnh cửa vừa mở, xứ Quý thấy tiếng hai người già nói chuyện
- Giá gọi là hai cụ lớn thì phải. Nhưng bỗng một tiếng quát rất dữ dội làm Quý hết hồn:
- Tống cổ nó xuống trại, giao cho chánh đội. Số là trong khi cậu lính đi lần thứ hai, thì có cụ lớn nào ở Kinh ra chấm trường, đến chơi với cụ lớn nhà ta. Đáng lẽ cậu lính phải theo phép mà vào thầy đội để thầy lên trình quan, nay tự tiện trình lấy, ấy là lỗi. Thầy đội nghe tiếng quan thét, vội vã ở đâu chạy lên, vừa gặp tên lính đi ra, vội vàng hỏi ngay:
- Cụ quở gì thế?
- Thưa thầy, chẳng biết tên này có tội gì mà cụ sai đưa xuống thầy giữ. Thầy đội đánh hơi, biết rằng việc này mình có kiếm, lôi ngay tên tù giam lỏng xuống trại. Trại lính ở về phía hữu, nhà gỗ lợp gồi, có năm gian hai chái. Hai chái đầu là hai cái buồng: một buồng làm nhà giam những kẻ có tội đương xét, giữa buồng dựng một cái cùm lim to, tường treo mấy bộ gông xiềng, Nhà ngoài, gian giữa, có cái bàn thờ tổ, ngoài treo mành mành hao. Hai bên, kê hai dãy phản, chiếu để xộc xệch, dưới gầm mấy đôi guốc gỗ để lổng chổng. Trong ô tường nào kìm, nào cặp, nào roi, nào tấn. Buồng bên kia, thầy đội ở, trong bầy biện đẹp đẽ: tủ kính, bàn độc, song bình, giá hương. Trên sập, bầy la liệt điếu sứ, tráp sơn, gối xếp, đèn tọa. ở trường, có treo mấy đôi liễn và ở cột một cái túi roi, mấy đôi hèo. Trên mặt hòm rương, có đặt một cái giá, cắm vài cặp tín bài. Thầy đội ngồi trên ghế, hút điếu thuốc, vắt chân chữ ngũ, tựa tay vào bàn hỏi:
- Thế nào, tội anh làm sao? Nói thật ta xem!
- Lạy cụ, con chẳng biết rằng có tội gì mà cụ lớn đòi.
- Anh chết, muốn sống thú thực với ta, rồi ta trình lên cụ lớn ngài liệu cho.
- Cụ thương cho thì được, mà bắt tội thì con phải chịu, chứ cụ bảo thú thì con chẳng biết gì mà thú.
- Được rồi sẽ biết! Mày chết. Những câu trên này, thầy đội đã dùng nhiều lần để nói với kẻ bị lỗi, xem ra cũng công hiệu cho cái chính sách kiếm chác của thầy. Song, lần này chẳng những thầy dùng mấy câu sáo đó, lại còn hết dỗ dành đến dọa nạt, để ngộ có hở cơ thì thầy nắm lấy chuôi.
Nhưng được anh tù là người có ý và ngay thực, nên cái chính sách của thầy không hiệu. Chợt có tiếng gọi to, đưa tên Quý lên hầu. Xin các ngài nhớ cho rằng thời bấy giờ có chỗ công môn, trừ những buổi hầu ban ngày, lại còn một buổi hầu ban đêm, mà buổi hầu ấy quan trọng hơn cả. Xứ Quý theo cậu lính lên công đường. Công đường là một cái nhà gạch thấp, nhưng rộng. Giữa treo ngọn đèn ba dây. Dưới bóng đèn, một cái sập gụ chân quì, sau sập là một bàn tầu, trên bầy bộ ba tam sự đồng to. Trước sập một bộ ghế bành khảm quây quanh cái bàn xoay. Khi đó cụ lớn ngài giải tọa một mình trên sập, tay tựa gối xếp, trước mặt có cái điếu ống đồi mồi xe dài vắt cần câu. Ngài thoạt thấy bộ mặt trắng xanh của anh khóa, bèn trông trước trông sau, không thấy ai, mới tươi tỉnh bảo:
- À, có phải tên anh là Hoàng Quý không? Quý chắp tay, đáp:
- Dạ, lạy cụ lớn ngàn năm, con tên là Hoàng Quý lên hầu.
- Có phải anh học cụ cử Nguyễn đó không?
- Dạ.
- Khi nãy ta làm cho anh phải sợ một tí, vì sự nó bí mật lắm. Anh có quen thằng Tư nhà tôi phải không?
- Lạy cụ lớn, không.
- Sao lại không ? Nó vẫn tập văn với anh một trường, thường nó vẫn nói chuyện với tôi rằng văn anh kỳ nào cũng được bình kia mà ?
- Lạy cụ lớn, cậu chúng con cao xa, con là hàn sĩ, vậy chúng con không dám làm quen.
- Anh không quen, nhưng cũng biết nó đấy chứ?
- Bẩm ban nãy con mới biết, vì cậu lính bảo con. Sửng sốt, cụ lớn hỏi:
- Sao? Nó nói chuyện gì, mà nó bảo anh những gì? Quý biết câu trả lời của mình hớ hênh, một là vì cái lo vẫn chưa nguôi, hai là vì mình không khôn ngoan, song cũng phải nói xuôi đỡ đòn:
- Bẩm cậu ta nói nghe đâu vì chuyện văn bài thế nào ở trường thầy cử con, mà cậu Tư con với con sinh sự cãi nhau, nên cụ lớn đòi vào. Nay con mới biết Tư công tử là lệnh lang cụ lớn. Cụ lớn tươi nét mặt, ôn tồn truyền:
- Vì sự ấy nên hôm nay tôi định gọi anh vào để em nó được tạ quá cùng anh.
- Lạy cụ lớn ngàn năm, hàn sĩ này thực là có tội với công tử lắm. Nhưng vì con nhà học trò, cho nên không thuộc chỗ công môn, để đến nỗi ngài phải bắt mới vào, thực là đại tội, xin cụ lớn thương cho.
- Không, ta không chấp. Ta còn muốn nhờ anh một việc to tát, anh mà làm được thì không những ta trọng thưởng, mà ơn ấy ta không quên được. Quý xem ý, đoán tất là việc to thật. Song cụ lớn còn phải nhờ mình thì chưa chắc đã khó. Nhưng Quý cũng cứ khiêm tốn, thưa:
- Lạy cụ lớn, tiện sĩ tài hèn sức yếu, biết có làm được không.
- Anh không nói thì cái tài anh, đức anh, ta đã biết hết cả rồi. Con ta mười phần không đậu được một.
- Lạy cụ lớn, ngài dạy quá lời, con nhiều khi được trộm xem văn của công tử, thì tài con thực đại bất cập.
- Anh lạ gì các cậu con quan, học hành gì chúng nó, văn bài gì chúng nó, chỉ sẵn của bố mẹ đấy, ăn cắp đi mà sắm ăn sắm mặc, chơi dại chơi càn. Bố mẹ có muốn cho con khá mới bắt đi học, lười biếng phải mắng chửi, chơi bời phải cấp chấp. Nhưng nào các ông ấy có nghe, đi học chẳng đi, lại tạ dĩ ra mà đi chơi, bài làm chẳng làm, chỉ thuê người làm hộ, đưa lại nộp thầy thì thầy nể, khuyên như đổ son để đêm về khoe bố. Nào biết đâu, đấy chỉ là tài mượn. Hôm qua, tôi mới bắt nó làm văn nhật khắc, thì ra cậu mít đặc cán táu, ngồi từ giờ Dần đến giờ Dậu, không viết nổi ba câu văn sách. Bây giờ tôi lấy làm chán quá. Con các quan người ta đỗ xoành xoạch, mà con mình thì cửa trường chưa biết, tôi lấy làm thẹn lắm. Ba thằng kia hỏng cả, còn thằng này hơi có tư chất một tí, cũng chẳng ăn thua gì. Phen này tôi quyết tuyết-sỉ mà lập một kế, cái kế ấy, phải cần đến anh, vậy anh chớ từ nan.
- Xin cụ lớn truyền cho.
- Anh phải kín mới được, chớ tiết lộ.
- Dạ. Cụ lớn cho Quý ngồi ghế bành, rỉ tai nói một hồi lâu. Đoạn ngài gõ chuông gọi lính, sai mời Tư công tử ra. Công tử đứng sau bình phong nghe trộm đã lâu, thấy cha đòi, lập tức bước ra. Hoàng Quý trông thấy, vội vàng đứng dậy thi lễ, công tử đáp lại. Cụ lớn vào nhà trong, còn hai người ngồi lại thì thầm một lúc nữa thì bác xứ Quý cáo từ về nhà. Đến nơi, cụ cử hỏi ngay:
- Xứ Quý đã về đó à? Việc con hẳn hay nên trông tươi lắm.
- Dạ, quả thị không sai. Ông tổng cũng hỏi:
- Thế nào? Ngài cho con một chân thư lại vị nhập lưu, hay cái bằng cấp đầu xứ?
- Bẩm to hơn nhiều. Cụ cử gạt câu chuyện ấy đi, bảo xứ Quý đóng quyển. Quý vừa xoe giở chiếc lề, bỗng cậu vệ khi nãy vào, tay cầm một quyển có đóng sẵn, đưa cho Quý:
- Khi nãy anh vào dinh, có bỏ quên quyển sách, nên cụ lớn truyền đưa trả. Cụ cử hiểu ý, bảo:
- Con đã có quyển rồi, sao còn đóng làm gì nữa, anh này mới lắm tiền chứ! Đã đi mua sẵn của thầy lễ sinh rồi! Ông tổng Hương thấy con mình tiêu những món có thể đừng được, thì cho là hoang phí, bèn quắc mắt toan mắng. Song cụ cử gạt đi, mời ông lên giường nghỉ. Ông tổng đành chịu, đem cuộn cái bụng nghi ngờ và tức tối vào trong chăn. Sáng hôm sau, cụ cử sai người thắng đường nấu chè, đồ xôi. Đúng giờ, cụ ra ngoài đình gần đấy. Học trò theo lời cụ dặn, chờ sẵn cả ở đó. Cụ cử lấy tư triện, đóng giáp lại các quyển tập văn như lối trường thi, rồi ra bài kinh nghĩa theo kỳ đệ nhất. Trong cả sáu kinh, ai làm được Kinh Dịch thì là đàn anh, còn các kinh khác, thì đều như nhau. Song, bấy giờ học trò còn thiên về Kinh Thi, vì Kinh Thi dễ. Trưa đến, cũng lấy dấu nhật trung, rồi học trò ăn xôi chè của cụ thết, đoạn lại bắt đầu làm, đến chiều tối mới nộp quyển. Hôm sau cụ cử cho bình những văn hay. Hôm sau nữa, cụ lại ra bài phú lục, theo cách thức kỳ đệ nhị. Rồi cụ ra mấy câu văn sách, nửa cổ nửa kim, theo cách kỳ đệ tam. Quý kỳ nào cũng được đứng đầu. Lòng cụ cử lấy làm vui vẻ lắm. Học trò nộp quyển thi ngay từ hôm bình văn kỳ đệ nhất ở trường cụ cử. Khoa thi là một khoa cử ba năm mới có một lần, trừ khi vua có mở ân khoa như năm ấy. Vì vậy, suốt dân gian, tự đàn bà trẻ em, sĩ nông công cổ, ai ai cũng đều mong ngóng, rủ nhau đi xem. Xong, có hai cách vui khác nhau, một cách vui cho đàn bà trẻ con, là hôm các khảo quan tiến trường, một cách vui cho học trò và phần nhiều người trong xã hội, là hôm vào trường và hôm xướng danh. Hôm hăm nhăm tháng mười Mậu Thìn, trời mưa dầm, rét lắm. Trước dinh quan thượng, gần chân cột cờ đám rước bắt đầu đi. Lính toàn mặc áo nẹp, một đội voi đứng dàn trước mặt, một người dịch loa, một đôi lính kỵ, mươi ngọn cờ nheo, chiêng đồng, trống cái, ngũ lôi, bát âm, kế đến bốn đôi quất, các quan trường ngồi trên võng điều che bốn lọng. Rồi một đội cũng cờ, cũng trống, cũng loa, đôi voi đi ủng hậu, đám đi rất nghiêm trang nghi vệ, rõ ra cảnh tượng thái bình. Hai bên từ Cửa Đông, Hàng Mành qua Hàng Hài, Cửa Huyện Thọ, Trường đúc tiền, đến cửa trường thi, người xem đông như kiến cỏ. Đám rước đi tới đâu, thì ai đứng phải ngả nón, ai ngồi phải đứng dậy, nếu không tuân, sẽ bị roi cậu lính đét lưng. Các quan vào trường tế một tuần, dùng lễ tam sinh. Nửa đêm hôm ba mươi, mưa phùn, đường lầy, trời tối như mực, gió thổi lạnh buốt. Xứ Quý ăn cơm xong, sắp sửa các đồ dự bị vào trường, xắn quần, vén áo, ngọn đuốc cầm tay; người nhà quẩy lều, chiếu, yên chõng theo sau, hai người lững thững bước ra phố. Đi được nửa đường, Quý gặp cậu Tư con cụ lớn bố, bèn rủ nhau đi cùng. Ngoài phố, nhấp nhô ngọn đuốc, chỗ xa chỗ gần, cùng trông trường thi thẳng tới, như một đàn đom đóm kéo quân. Trước trường thi, hai ngọn đình liệu đỏ ối, người đông lố nhố, chen vai chạm cánh, ai cũng lướt mướt lấm láp, thỉnh thoảng lại bị cơn gió thổi rét run cầm cập, thực là vất vả. Mọi khi, đối với cái cảnh này, nhà nho ngồi nhà, đã lấy làm một cảnh buồn, thì lại pha chén chè ngon, đốt hòn than đỏ, tri kỷ tri âm dăm bẩy kẻ, mà trò đời chuyện thế, đàm đạo cùng nhau, ngâm câu văn cổ, đọc bài tán luận cho giải sầu. Song, đối với cái đêm rực rỡ này, lòng hi vọng về công danh sùng sục như sôi, nó làm tiêu mất cả cái tư tưởng não nùng, mà phải giũ cánh giương vây, đường mây nhẹ bước...
Một chốc, tiếng loa inh ỏi đinh tai, làm cho ai nấy giật mình, ngửa trông lên. Trên tòa lầu cao, một vị quan ngồi giữa, bên hữu có thầy lai phòng, bên tả có cậu lính thể sách dịch loa. ấy là khi sắp gọi tên các thí sinh lĩnh quyển vào trường. Cạnh lầu, treo một cái bảng con yết các chữ húy nhà vua và trường quy, ai lầm phải khép vào tội phạm húy và phạm trường.
Tư công tử và xứ Quý thế nào lại vào cùng một vi. Nhờ được Tư công tử là người mà phần nhiều lính đã quen mặt, nên việc khám xét qua loa làm phép. Hai người tấp nập, tìm chỗ cao nhất để đóng lều liền sát bên nhau. Quý lấy đĩa xôi, cơi trầu, nậm rượu, thắp mấy nén hương, khấn vái thần kỳ thổ địa, ông bà ông vải, cùng các âm hồn chực báo ân báo oán, đến chứng quả vi thành mà phù hộ cho được thông mây lọt gió, gặp vạn điều hay. Đoạn Quý lấy pháo ra đốt và ngồi chờ ở trong lều, đến lúc rạng đông mới có đầu bài. Học trò kéo ồ ra chép. Trước hết Quý viết ra tờ giấy ráp, buộc vào đầu dây, chăng từ lều cậu Tư sang, rồi giật mấy cái liền làm hiệu. Bên kia thấy động, rút dây về... Quý thi hành mưu ấy suốt trong mấy kỳ sau. Xong kỳ đệ nhất, ai cũng thấy mình nhẹ đi được một phần. Các thầy ra trường, làm huyên náo cả phố xá, nào tiếng cãi nhau về nghĩa sách, nào giọng đắc chí về văn chương, khiến cho khách qua đường hơi lấy làm khó chịu. Nhưng sự khó chịu đó cũng chẳng bao lâu lại tan ngay, vì cái bảng đệ nhị đã mời bớt những ông Đồ kênh về rồi. Chắc ông chẳng phàn nàn gì, vì các ông chỉ cốt đi thi cho biết cửa trường, khi về làng, sung vào chân tả văn, để mẹ đĩ được nhiều phần xôi thịt.
Cứ ngót đi mãi, suốt ba kỳ, trong bẩy nghìn sĩ tử còn độ một nghìn. Tư công tử và xứ Quý nhờ phúc ấm được lọt ba kỳ, còn kỳ phúc hạch nữa là xong. Ông tổng Hưởng chắc mẩm phen này con mình không được tiếng dạ cửa trường, cũng được tú tài đội bảng, chứ chẳng lẽ về không. Sáng hăm bẩy là ngày xướng danh, người đi nghe đông như kiến cỏ. Ông tổng Hưởng sai người nhà mượn ngầm đâu 39 40 được cái áo thụng xanh, để khi xứ Quý có gọi tên thì sẵn có mà mặc vào nhà thập đạo. Chớ khi ấy mới mượn thì sợ lâu, quan gắt chăng. Song sự ấy, ông tổng vẫn giữ bí mật, không cho quan sắp tân khoa của ông biết. Lệ xướng danh thì xướng tỉnh trước, rồi phủ, huyện, xã mới đến tên. Quan trường ở trên lầu truyền xuống dưới, lính thể sách dịch loa theo. Hôm ấy phải chú lính đường trong móm, gân cổ ề à mãi mới được một tiếng:
- Hà Nội tỉnh, Thanh Trì huyện. Ông tổng nghe thấy, mừng quá xuýt ngã, đẩy vai con một cái.
-... Giáp Nhất xã. Nguyễn Văn Sĩ. Ông tổng điếng cả người, tái mét mặt. Lượt gọi tên thứ nhì, đến ngay cậu Tư nhà cụ lớn bố. Thấy tiếng dạ vang trời, dậy đất, từ đằng xa đưa lại, xứ Quý nghĩ đến mình, ruột rối beng. Đám đông người tự nhiên dãn ra cho ông á nguyên thênh thang áo thụng mới tiến vào. Kế đến lượt thứ ba, thứ tư, Quý vẫn chưa thấy tên. Hai cha con thở dài, ngồi xuống chõng hàng nước. Mặt Hoàng Quý lúc bấy giờ điềm đạm lạnh lùng như không. Mỗi lượt xướng danh không thấy tên con, ông tổng Hưởng như bị dao cắt ruột. Anh nhỏ theo hầu, bụng thu cái áo thụng xanh, cứ luôn luôn vơ cái điếu nhà hàng, hết thông lại hút, hết hút lại thông, tay những rắp thò vào bụng để rút áo. Cảnh bi quan ta được mục kích của phần nhiều người trước chỗ xướng danh như thế, diễn mãi tới hồi cuối cùng. Song có một sự kết cục rất đáng thương. Sau khi bảng tú tài đã treo, có người đập vào vai Hoàng Quý, nói:
- Thôi hết rồi, đi về! Ông tổng giật mình đánh thót như người bị bỏng, rồi tự nhiên rưng rức ôm con khóc òa lên. Hoàng Quý vẫn lạnh lùng như không, tự an ủi bằng những câu thơ cổ: Trong cơ duyên may rủi bởi trời, đường sớm muộn có xa nhau mấy bước... Đã tu mi vào trong cuộc cầm thư, người hữu chí trời chi nỡ phụ. Đường kia kẻ trước người sau, trong ba năm nữa có lâu la gì!... Bỗng tên người nhà ở đâu chạy lại, hoảng hốt mừng rỡ, gọi rối rít:
- Thầy đỗ tú tài, thầy ơi! Ông tổng vội lau nước mắt, hỏi:
- Sao mày biết?
- Con thấy có tên trên bảng kia. Số là anh nhỏ nhà quê này, trước cũng đã khốn nạn mãi nơi sân Trình cửa Khổng, đã xem nổi văn tự, đã ký đủ ba chữ tên, song anh chưa dùng cái tài ấy để thi bao giờ, chỉ lần này là lần đầu, anh đi xem bảng thi mà thôi. Trong khi thấy ông tổng khóc, anh bèn quyết phô tài cho bõ công lưng nổi trạch, mép bị vòng mà vội bỏ ngay cái dây thất vọng nó buộc mình, chạy lại chỗ treo bảng. Anh trố mắt ốc nhìn hết bảng này sang bảng khác thì thấy tên thầy ở cái bảng con, chứ không hiểu chi hết. Anh bèn làm bộ công cán lon ton đi trước, đưa hai cha con Hoàng Quý theo sau. Ông tổng Hưởng lách đám đông, đến chỗ người đứng đông xúm xít. Song, vừa tới nơi, bỗng ông rú lên một tiếng thất thần: Con ông bị tội phạm húy. Quý nhìn cha, rưng rưng nước mắt. Anh oán hận phép thi khắc nghiệt vô lý, làm cho anh chỉ sơ ý không nhớ đến kiêng tên húy của nhà vua mà tai hại một đời. Nhưng giữa những tiếng nói cười ồ ạt, còn ai để ý đến nỗi thương tâm của con người bất hạnh, đã đem tài mình cho một kẻ khác được "dạ" vang trời trước cửa trường thi?
[Một hôm đi vắng về, ông gọi con bảo rằng:]
- Quý ơi, thầy xem gia phả nhà ta thì biết các cụ ta ngày xưa đã trầy trật về đường nghiên bút, theo đuổi mãi nơi sân Trình cửa Khổng, song điều kỳ vọng vẫn là mộng tưởng, chỉ loanh quanh trong nghề buôn bè, cái vòng tổng lý. Kể gia tư nhà mình thì không ai bì kịp, thanh giáo nhà ta ai cũng trọng, song thầy nghĩ giầu như Vương Khải, Thạch Sùng ngày xưa, cũng chỉ là anh trọc phú, sang đến đâu cũng chỉ là thầy hào thầy bá nhi dĩ, thấy bóng quan đã gãi đầu gãi tai, khoanh tay dựa cột, trái ý thì bị quở, việc chậm là có đòn, thật là một nghề đầu chầy đít thớt vậy! Này như người ta kia, khoa danh kế thế, trung hiếu truyền giai ra ngoài cờ mở trống giong, về làng ăn trên ngồi trốc, mình nghĩ mà thẹn thay. Vậy nay thầy định cho con theo đòi nghiên bút, một mai nhờ tổ ấm, phất vua lộc nước, công danh hiển đạt thì vẻ vang đến tổ tiên, đẹp mặt cho cha mẹ. Cái gia phả họ Hoàng ta thực đáng quý thay. Con nên cố, khỏi phụ lòng cha mong mỏi. Hôm qua, thầy ra tỉnh Hà Nội, vào hầu cụ cử Nguyễn, thấy ngài dạy đông học trò lắm, nhân thầy có xin trước cùng cụ, sẽ cho con ra thỉnh nghiệp. Vậy con nên sắp sửa hành trang, lễ vật, để mai cha con ta ra hầu cụ. Con chớ lo ngại điều gì, tuy u có mất sớm, thầy thiếu tay đỡ đần, gà sống nuôi con, ngoài coi sóc việc nông thương, trong tần tảo việc nhà cửa, một chốc mười mấy năm trời, đều một tay thầy cáng đáng, vậy công việc thầy làm đã quen, sự khó nhọc thầy coi dường tơ tóc. Chẳng những khi con đi học vắng, việc thầy làm không trễ nhác, mà lại có phần vui vẻ phát đạt hơn được. Thầy nhất sinh hay buồn, nhưng từ ngày thấy con học hành được, thì lòng thầy phấn chấn vô cùng. Vậy bây giờ thầy tham sống là chỉ để mong cho con, để gây dựng cho con, để...
Ông tổng Hưởng nói đến đó thì mắt rơm rớm ướt, Quý đứng thõng tay tựa cửa, nghe lời cha mà trên cái bộ mặt khôi ngô ấy đã biến ra lắm vẻ. Những lời nghiêm huấn đó, thì đến sắt cũng phải oằn, đá cũng phải xiêu. Sáng hôm hai mươi tháng giêng năm ấy, cha con Hoàng Quý bưng một mâm cau đến nhà cụ cử Nguyễn xin nhập môn. Cụ cử thấy Quý vẻ người tuấn tú, mặt mũi sáng sủa, nhận lời ngay, mới bảo thầy trưởng tràng biên vào sổ đồng môn. Trước khi cáo về, ông tổng rụt rè, thưa với cụ cử:
- Lạy cụ, nhà con thực có mình cháu, con chỉ muốn cho cháu theo đòi đạo thánh, nhờ cụ bảo ban cho, ơn ấy không bao giờ dám quên. Vả đạo thánh là đạo rộng, lạy cụ, con bẩm câu này tự lấy làm lỗi quá, song vẫn biết cụ là lượng cả, nên con mới dám thưa.
- Được, có câu gì cứ nói.
- Bẩm cụ, ở ngoài con ít người quen, không tiện chỗ nào cho cháu trọ học, vả nơi thành thị là chốn ăn chơi, cái hay thì ít mà cái dở thì nhiều, con sợ cháu nó là con nhà hiếm, tính quen nuông chiều sẵn, hoặc giả nhiễm thói hư chăng, nên đánh liều xin cụ cho cháu được ở hầu đây, sai bảo điếu đóm, và rèn cặp cho thành nếp, được gần nơi thanh giáo, thì sự học dễ hỏi han. Lâu nay, quả con mộ cái thanh thế đấng tiên nhân cùng phúc trạch của cụ, mới mong cho cháu theo ít giáo hóa chốn gia đình.
- Vâng, ông nghĩ đó thực chí phải, xem ra ông cũng là người mộ đạo vô cùng. Vậy tôi xin hết lòng bảo cháu, cho khỏi phụ bụng ông.
- Dạ. Ông tổng không còn lẽ gì cần thêm nữa, nên sau tiếng dạ cụt thun lủn ấy, lại tiếp thêm:
- Lạy cụ, nhà chúng con quê mùa, không có gì, gọi là vi thành, có buồng cau dâng cụ, xin cụ thương cho. Cụ cử vẻ mặt rất tự nhiên đáp:
- Xa xôi, ông bầy đặt ra làm gì cho thêm phiền! Cụ cử ra dáng bất đắc dĩ, bảo anh học trò bé đứng bên, bưng vào đưa cụ bà cất. Ông tổng vái một cái thực dài, và cáo lui. Quý nửa mừng nửa nhớ lẳng lặng tiễn cha ra cửa. Ông tổng ngảnh cổ lại dặn:
- Con ở đây học cho chăm chỉ, mỗi tháng thầy sai đưa ra một thúng gạo, một con gà làm lương học, với một quan tiền để tiêu vặt. Con nay đã lớn, phải biết suy nghĩ, đừng có nhớ nhà. Những ngày kỵ ông, bà nội và u con, cùng tết nhất, hãy xin phép cụ về. Nhà cụ là nhà thi thư văn phép lắm, con nên ăn ở cho có ý tứ và lễ phép. Thôi, con có nói gì nữa không, thầy về đây! ạng tổng biết tính con gan góc, ít nói, ít cười, nên chỉ dặn con có thế. Quý chắp tay vái chào cha, rồi quay lưng lững thững trở vào, không hề ngảnh cổ lại. Xem như thế thì ông tổng Hưởng khát khao sự học biết là ngần nào. Song được cậu con biết nghĩ, thấy cha thế, nên càng gắng công dùi mài, trau dồi kinh sử. Trừ những ngày xin phép về nhà, còn không ai gặp Quý đi chơi ngoài phố. Quý mỗi ngày một tiến, cả trường ai cũng phục là người có nết có tài.
*
* *
* *
Quả đất xoay quanh đường quỹ đạo, ngày kia, tháng khác, xuân qua, hạ lại, thu tới, đông đi, bỗng chốc đã ba năm vừa chẵn. Ngày tháng hai năm Mậu Thìn, niên hiệu Tự Đức thứ 21 (1868), bỗng có chiếu chỉ của nhà vua ra rằng nhân khánh điển (không nhớ khánh điển gì), đến tháng mười năm ấy sẽ mở khoa thi. Tháng năm sát hạch, ai đỗ sẽ được thi. Thầy khóa Quý gặp cơ hội may, ra hạch ở Hà Nội, đỗ ngay đầu xứ. Ngày xưa, vì lối đi chưa được tiện lợi và nhanh chóng, cho nên nhà vua lập ra hai trường thi, trường Hà Nội và trường Nam Định, để học trò dễ sự thi cử. Gần kỳ thi, ông tổng Hưởng chọn ngày, sai đẵn một cây tre. Ông tự tay chẻ ra từng thanh dài độ hơn một sải, vót tròn đẽo nhọn hai đầu, buộc thêm một cái ghim, rồi dàn những gọng ấy ra, lấy dây buộc cách nhau độ một gang, căng vải phủ lên trên, lấy chỉ đính vào gọng, sơn đi sơn lại hai ba lượt thật kỹ. Rồi ông cưa đoạn gốc, tra cán làm vồ, đẽo nhọn đoạn tre bổ đôi làm nọc và mua một cái chõng cùng đôi chiếu mới. Sắp đâu vào đấy, ông lại sắm thêm một cái yên con bằng gỗ mộc, và một cái ống quyển sơn sơn, buộc thõng vào cái dây thao đỏ. Trong hai ô kéo yên, ông bỏ sẵn một trăm giấy vũ di, một chục bút lông thủy, hai thoi mực cực phẩm, một cái nghiên đá và một con dao dủi. Ông lại mang theo một thằng nhỏ để quẩy những đồ vật mới sắm ấy, rồi cùng vào nhà cụ cử. Cụ cử trông thấy, mừng quá, liền bảo rằng:
- Tôi mong ông mãi, vì có câu chuyện muốn nói, và mời ông ra chơi đây với tôi để xem thi. Ông tổng vái chào, đáp:
- Lạy cụ, nhờ cụ dạy cháu, may được đầu xứ, đến kỳ thi cháu được đỗ, thật ơn ấy chúng con không bao giờ dám quên.
- À, ra ông đã sắm hết đồ đạc lều chiếu cho anh xứ Quý đấy rồi. Tôi định nói với ông rằng thức ấy nhà tôi sẵn, anh ấy cứ lấy mà dùng cho khước, tội gì còn sắm thêm cho tốn.
- Đa tạ cụ, con vẫn biết thế, song sợ cháu thi khoa này không chắc đã được vào, nên con sắm những thức này cho bền, để khoa sau khỏi phải sắm, và về sau truyền lại cho cháu chắt dùng làm vật kỷ niệm.
- Ông này nói gở, can gì anh ấy hỏng. Tôi bảo anh ấy học, nên tài anh ấy tôi đã rõ, giẫm phải vỏ chuối cũng không trượt. Khoa này anh xứ lấy cho thầy cái thủ khoa nhé! Quý chân đẩy bu gà thiến lại gần thúng gạo, cúi đầu đáp:
- Dạ con xin cố! Ông tổng đứng khúm núm thưa:
- Lạy cụ, chúng con thành tâm lên tết cụ.
- Sao ông cho luôn mà bận nào cũng hậu thế?
- Bẩm không dám, cụ tác thành cho cháu, con tưởng thế này là còn bạc lắm.
- Ông dạy quá, công tôi bảo anh ấy thì ít, mà tài anh ấy thực là cao. Xưa nay tôi chưa thấy ai học hay chữ đến thế. Chắc phen này đỗ thủ khoa. Song tôi với ông, chẳng lẽ tôi lại từ, thế nào cũng xin mời ông ở lại xem thi đã. Trong khi nói chuyện thì bữa cơm chiều vừa dọn ra. Cụ cử mời ông tổng cùng ăn. Quý tuân theo lệ thường, bắc ghế ngồi cạnh hầu cơm. Chuyện trò rất vui vẻ, chủ khách đàm đạo đến mãi khi cơm xong, rửa mặt uống nước. Chợt có người lính tuần vào nói với cụ cử:
- Thưa cụ, cụ cho thầy xứ Quý vào cụ lớn bố đòi. Quý ngạc nhiên, đưa mắt hỏi ý thầy. Ông tổng thấy nói quan đòi đã giật mình, trong bụng phân vân, nửa mừng nửa sợ. Cụ cử ung dung, vuốt râu mỉm cười thong thả bảo cậu vệ:
- Cậu cứ về, nó sẽ vào hầu cụ lớn sau. Khi người lính đã ra, ông tổng bụng dạ còn đương vơ vẩn, bèn hỏi cụ cử:
- Bẩm cụ, chẳng hay việc lành hay việc dữ?
- Việc là việc hay đó! Quý cũng mất cả gan, hỏi:
- Con không hiểu thế nào cả.
- Thế con có biết người học trò to lớn, mặt mũi trắng trẻo, ăn mặc lịch sự, vẫn đến tập văn thầy ở đây không?
- À, cậu Tư!
- Phải, con biết tên là cậu Tư mà thôi, chứ chắc con cũng không rõ đấy là con cụ lớn bố. Vì thầy thấy người ấy không thân gì với con, xem ra lại có ý khinh bỉ, cũng một đôi khi có khích bác và cãi nhau với con nữa.
- Bẩm độ này cậu ấy hay mời con đi chơi và lên cao lâu uống rượu, nhưng con đều từ chối cả.
- Ấy, vì cớ ấy nên cậu ta mới cầu thân với con, mà hôm nay mới có lệnh đòi.
- À, con đã hiểu. ạng tổng ngồi nghe chuyện, mắt gấp gay, mồm há hốc, vẫn chưa vỡ lẽ, bèn hỏi lại:
- Xin cụ truyền rõ thế nào cho con hiểu với, kẻo con sợ vì sự bất bình mọi khi mà sinh tai vạ cho cháu.
- Ông này mới cổ nhân chứ! Hay dở thế nào, sau ông sẽ rõ. Còn anh xứ thì sắp khăn áo vào hầu, ta cho người đưa đường. Quý vừa bước ra đến cửa, thì gặp cậu lính khi nãy nói:
- Cụ cho đòi anh, bảo phải vào ngay, ngài đương đợi. Quý bèn vội vã rảo cẳng theo cậu vệ vào dinh. Ngày đông tháng giá, gió bấc căm căm, sương chiều mù mịt, hai người ngậm miệng cùng nhau thui thủi bước đều qua dẫy hàng cơm con đường Hàng Cỏ. Ngoài đường, lác đác có các thầy nón sơn đội đầu, quan tiền vắt vai, ống quyển cạnh sườn, lều chiếu cắp nách. Hai bên đường, nhà nào nhà nấy đèn thắp sáng choang, thịt treo lủng lẳng, dưới chõng hàng nghi ngút khói nồi canh, thơm sực mùi cá rán. Ngoài cửa, cô hàng thập thò mong ngóng, inh ỏi mời chào, nào mời thầy khóa vào nghỉ nhà tôi, rộng rãi thảnh thơi, chiếu giường sạch sẽ, cơm lành canh ngọt, rượu nồng nem chua; nào mời thầy vào nghỉ một thể, nhà con có mấy cụ tú đến trọ, khoa trước có mấy ông đỗ. Thỉnh thoảng ở đầu ghế, những vị thầy bói tay bưng cơi trầu có gác mấy nén hương lên quá trán, suỵt soạt khấn vái lầm rầm, rồi hạ cơi xuống mặt tráp, để gieo tiền Vạn Lịch: Mấy cụ thầy tướng, đôi mắt cập kèm lẻn sau cặp kính mờ mờ, nghiêng ngửa nói năng, giở sách luôn mồm vanh vách. Ngoài những cảnh hàng cơm, giữa đường, thỉnh thoảng có một vài cặp cáng, theo sau một lũ gia đinh khiêng hòm xiểng, tráp điếu nghênh ngang, nghễu nghện đỗ trước hàng cơm. Bọn người nhà hoảng hốt, nhanh nhảu vào nhà nọ, ra nhà kia, xem có chỗ nào rộng rãi lịch sự để cậu con quan ấy, quan nọ vào trọ. Nhưng phần nhiều các công tử đi thi lại thích vào trọ nhà cô đầu. Chẳng những được cơm ngon canh ngọt, lại có sẵn cả gối êm đệm ấm nữa. Hết Hàng Cỏ, rẽ ra Cửa Nam, Quý thấy người túm đông túm đỏ, đương xem tờ yết thị. Quý tạt vào, thì cậu vệ nắm áo giằng lại:
- Có gì mà xem, đó là quan yết thị đến hăm nhăm tháng này thì khảo quan tiến trường, hăm sáu nộp quyển, sang mồng một vào kỳ đệ nhất. Thôi, hãy đi cho xong việc đã.
- Hôm nay là mấy, cậu?
- Hôm nay là hai mươi rồi.
- Thế mà tôi chưa đóng quyển chi hết.
- Chốc nữa về đóng hãy còn kịp.
- Cậu có biết cách thức đóng quyển thi thế nào không?
- Nghe đâu đóng phản trương tờ đầu, rồi gấp năm, một phần làm gáy đề tên ngoài, rồi thế nào nữa tôi không nhớ, có muốn biết cách thức, chốc nữa hầu cụ lớn ra, xuống tìm tôi ở trại, tôi đưa sang dinh cụ lớn đốc, vào hỏi lão lễ sinh, đãi hắn vài quan tiền, hắn dẫn cách thức cho. Hoặc mua ngay quyển hắn đóng sẵn, mượn hắn đề tên hộ cho cũng được. Ấy mỗi khoa thi họ kiếm tốt lắm. Lại còn nhiều người muốn vào cùng nhau một vi, người ta cũng lót lão lễ sinh để nói với ông lại phòng, khi soạn những quyển đã nộp phân đi các vi, thì họ tìm quyển của mình mà xếp làm một, như thế các thầy thực là dễ dắt díu nhau. Ấy thế mà nhiều thầy khóa dại quá, khi được vào chung vi, bài làm tương cả bản giáp của người ta ném vào cho, giống nhau như hệt, bị các quan đánh trùng kiến, hỏng liểng xiểng!
Trong khi cậu vệ giở mồm mép một nhà theo voi vác hèo ra như thế, thì Quý đầu gật gù, chân lững thững đi qua Cửa Nam, hết quãng đường trong thành, gần đến dinh cụ lớn bố. Thoạt thấy sừng sững cái cổng quét vôi trắng xóa, trên thắp ngọn đèn long mã tờ mờ, ngoài bóng thấp thoáng ba chữ Bố chánh tư đỏ lộ ra, Quý mới sực nhớ mình đi có việc, liền đánh bạo hỏi cậu lính:
- Cậu làm phúc bảo tôi, cụ lớn đòi tôi có việc gì?
- Tôi không rõ. Chỉ biết rằng lúc cụ lớn truyền tôi đi gọi anh thì ngài đương gắt gì, và có cả cậu Tư ở đấy. Quý ta sực nhớ hôm qua cậu Tư mời mình lên hiệu mình từ chối mãi, đến cậu phát khùng lôi kéo to tiếng với nhau. Mồ hôi khi ấy toát ra, Quý vừa đi vừa nghĩ. Qua cái hồ tròn, giữa bầy hòn non bộ, Quý đến trước một cái nhà lầu to. Cậu lính ngăn lại, tiến vào trước để trình. Cảnh cửa vừa mở, xứ Quý thấy tiếng hai người già nói chuyện
- Giá gọi là hai cụ lớn thì phải. Nhưng bỗng một tiếng quát rất dữ dội làm Quý hết hồn:
- Tống cổ nó xuống trại, giao cho chánh đội. Số là trong khi cậu lính đi lần thứ hai, thì có cụ lớn nào ở Kinh ra chấm trường, đến chơi với cụ lớn nhà ta. Đáng lẽ cậu lính phải theo phép mà vào thầy đội để thầy lên trình quan, nay tự tiện trình lấy, ấy là lỗi. Thầy đội nghe tiếng quan thét, vội vã ở đâu chạy lên, vừa gặp tên lính đi ra, vội vàng hỏi ngay:
- Cụ quở gì thế?
- Thưa thầy, chẳng biết tên này có tội gì mà cụ sai đưa xuống thầy giữ. Thầy đội đánh hơi, biết rằng việc này mình có kiếm, lôi ngay tên tù giam lỏng xuống trại. Trại lính ở về phía hữu, nhà gỗ lợp gồi, có năm gian hai chái. Hai chái đầu là hai cái buồng: một buồng làm nhà giam những kẻ có tội đương xét, giữa buồng dựng một cái cùm lim to, tường treo mấy bộ gông xiềng, Nhà ngoài, gian giữa, có cái bàn thờ tổ, ngoài treo mành mành hao. Hai bên, kê hai dãy phản, chiếu để xộc xệch, dưới gầm mấy đôi guốc gỗ để lổng chổng. Trong ô tường nào kìm, nào cặp, nào roi, nào tấn. Buồng bên kia, thầy đội ở, trong bầy biện đẹp đẽ: tủ kính, bàn độc, song bình, giá hương. Trên sập, bầy la liệt điếu sứ, tráp sơn, gối xếp, đèn tọa. ở trường, có treo mấy đôi liễn và ở cột một cái túi roi, mấy đôi hèo. Trên mặt hòm rương, có đặt một cái giá, cắm vài cặp tín bài. Thầy đội ngồi trên ghế, hút điếu thuốc, vắt chân chữ ngũ, tựa tay vào bàn hỏi:
- Thế nào, tội anh làm sao? Nói thật ta xem!
- Lạy cụ, con chẳng biết rằng có tội gì mà cụ lớn đòi.
- Anh chết, muốn sống thú thực với ta, rồi ta trình lên cụ lớn ngài liệu cho.
- Cụ thương cho thì được, mà bắt tội thì con phải chịu, chứ cụ bảo thú thì con chẳng biết gì mà thú.
- Được rồi sẽ biết! Mày chết. Những câu trên này, thầy đội đã dùng nhiều lần để nói với kẻ bị lỗi, xem ra cũng công hiệu cho cái chính sách kiếm chác của thầy. Song, lần này chẳng những thầy dùng mấy câu sáo đó, lại còn hết dỗ dành đến dọa nạt, để ngộ có hở cơ thì thầy nắm lấy chuôi.
Nhưng được anh tù là người có ý và ngay thực, nên cái chính sách của thầy không hiệu. Chợt có tiếng gọi to, đưa tên Quý lên hầu. Xin các ngài nhớ cho rằng thời bấy giờ có chỗ công môn, trừ những buổi hầu ban ngày, lại còn một buổi hầu ban đêm, mà buổi hầu ấy quan trọng hơn cả. Xứ Quý theo cậu lính lên công đường. Công đường là một cái nhà gạch thấp, nhưng rộng. Giữa treo ngọn đèn ba dây. Dưới bóng đèn, một cái sập gụ chân quì, sau sập là một bàn tầu, trên bầy bộ ba tam sự đồng to. Trước sập một bộ ghế bành khảm quây quanh cái bàn xoay. Khi đó cụ lớn ngài giải tọa một mình trên sập, tay tựa gối xếp, trước mặt có cái điếu ống đồi mồi xe dài vắt cần câu. Ngài thoạt thấy bộ mặt trắng xanh của anh khóa, bèn trông trước trông sau, không thấy ai, mới tươi tỉnh bảo:
- À, có phải tên anh là Hoàng Quý không? Quý chắp tay, đáp:
- Dạ, lạy cụ lớn ngàn năm, con tên là Hoàng Quý lên hầu.
- Có phải anh học cụ cử Nguyễn đó không?
- Dạ.
- Khi nãy ta làm cho anh phải sợ một tí, vì sự nó bí mật lắm. Anh có quen thằng Tư nhà tôi phải không?
- Lạy cụ lớn, không.
- Sao lại không ? Nó vẫn tập văn với anh một trường, thường nó vẫn nói chuyện với tôi rằng văn anh kỳ nào cũng được bình kia mà ?
- Lạy cụ lớn, cậu chúng con cao xa, con là hàn sĩ, vậy chúng con không dám làm quen.
- Anh không quen, nhưng cũng biết nó đấy chứ?
- Bẩm ban nãy con mới biết, vì cậu lính bảo con. Sửng sốt, cụ lớn hỏi:
- Sao? Nó nói chuyện gì, mà nó bảo anh những gì? Quý biết câu trả lời của mình hớ hênh, một là vì cái lo vẫn chưa nguôi, hai là vì mình không khôn ngoan, song cũng phải nói xuôi đỡ đòn:
- Bẩm cậu ta nói nghe đâu vì chuyện văn bài thế nào ở trường thầy cử con, mà cậu Tư con với con sinh sự cãi nhau, nên cụ lớn đòi vào. Nay con mới biết Tư công tử là lệnh lang cụ lớn. Cụ lớn tươi nét mặt, ôn tồn truyền:
- Vì sự ấy nên hôm nay tôi định gọi anh vào để em nó được tạ quá cùng anh.
- Lạy cụ lớn ngàn năm, hàn sĩ này thực là có tội với công tử lắm. Nhưng vì con nhà học trò, cho nên không thuộc chỗ công môn, để đến nỗi ngài phải bắt mới vào, thực là đại tội, xin cụ lớn thương cho.
- Không, ta không chấp. Ta còn muốn nhờ anh một việc to tát, anh mà làm được thì không những ta trọng thưởng, mà ơn ấy ta không quên được. Quý xem ý, đoán tất là việc to thật. Song cụ lớn còn phải nhờ mình thì chưa chắc đã khó. Nhưng Quý cũng cứ khiêm tốn, thưa:
- Lạy cụ lớn, tiện sĩ tài hèn sức yếu, biết có làm được không.
- Anh không nói thì cái tài anh, đức anh, ta đã biết hết cả rồi. Con ta mười phần không đậu được một.
- Lạy cụ lớn, ngài dạy quá lời, con nhiều khi được trộm xem văn của công tử, thì tài con thực đại bất cập.
- Anh lạ gì các cậu con quan, học hành gì chúng nó, văn bài gì chúng nó, chỉ sẵn của bố mẹ đấy, ăn cắp đi mà sắm ăn sắm mặc, chơi dại chơi càn. Bố mẹ có muốn cho con khá mới bắt đi học, lười biếng phải mắng chửi, chơi bời phải cấp chấp. Nhưng nào các ông ấy có nghe, đi học chẳng đi, lại tạ dĩ ra mà đi chơi, bài làm chẳng làm, chỉ thuê người làm hộ, đưa lại nộp thầy thì thầy nể, khuyên như đổ son để đêm về khoe bố. Nào biết đâu, đấy chỉ là tài mượn. Hôm qua, tôi mới bắt nó làm văn nhật khắc, thì ra cậu mít đặc cán táu, ngồi từ giờ Dần đến giờ Dậu, không viết nổi ba câu văn sách. Bây giờ tôi lấy làm chán quá. Con các quan người ta đỗ xoành xoạch, mà con mình thì cửa trường chưa biết, tôi lấy làm thẹn lắm. Ba thằng kia hỏng cả, còn thằng này hơi có tư chất một tí, cũng chẳng ăn thua gì. Phen này tôi quyết tuyết-sỉ mà lập một kế, cái kế ấy, phải cần đến anh, vậy anh chớ từ nan.
- Xin cụ lớn truyền cho.
- Anh phải kín mới được, chớ tiết lộ.
- Dạ. Cụ lớn cho Quý ngồi ghế bành, rỉ tai nói một hồi lâu. Đoạn ngài gõ chuông gọi lính, sai mời Tư công tử ra. Công tử đứng sau bình phong nghe trộm đã lâu, thấy cha đòi, lập tức bước ra. Hoàng Quý trông thấy, vội vàng đứng dậy thi lễ, công tử đáp lại. Cụ lớn vào nhà trong, còn hai người ngồi lại thì thầm một lúc nữa thì bác xứ Quý cáo từ về nhà. Đến nơi, cụ cử hỏi ngay:
- Xứ Quý đã về đó à? Việc con hẳn hay nên trông tươi lắm.
- Dạ, quả thị không sai. Ông tổng cũng hỏi:
- Thế nào? Ngài cho con một chân thư lại vị nhập lưu, hay cái bằng cấp đầu xứ?
- Bẩm to hơn nhiều. Cụ cử gạt câu chuyện ấy đi, bảo xứ Quý đóng quyển. Quý vừa xoe giở chiếc lề, bỗng cậu vệ khi nãy vào, tay cầm một quyển có đóng sẵn, đưa cho Quý:
- Khi nãy anh vào dinh, có bỏ quên quyển sách, nên cụ lớn truyền đưa trả. Cụ cử hiểu ý, bảo:
- Con đã có quyển rồi, sao còn đóng làm gì nữa, anh này mới lắm tiền chứ! Đã đi mua sẵn của thầy lễ sinh rồi! Ông tổng Hương thấy con mình tiêu những món có thể đừng được, thì cho là hoang phí, bèn quắc mắt toan mắng. Song cụ cử gạt đi, mời ông lên giường nghỉ. Ông tổng đành chịu, đem cuộn cái bụng nghi ngờ và tức tối vào trong chăn. Sáng hôm sau, cụ cử sai người thắng đường nấu chè, đồ xôi. Đúng giờ, cụ ra ngoài đình gần đấy. Học trò theo lời cụ dặn, chờ sẵn cả ở đó. Cụ cử lấy tư triện, đóng giáp lại các quyển tập văn như lối trường thi, rồi ra bài kinh nghĩa theo kỳ đệ nhất. Trong cả sáu kinh, ai làm được Kinh Dịch thì là đàn anh, còn các kinh khác, thì đều như nhau. Song, bấy giờ học trò còn thiên về Kinh Thi, vì Kinh Thi dễ. Trưa đến, cũng lấy dấu nhật trung, rồi học trò ăn xôi chè của cụ thết, đoạn lại bắt đầu làm, đến chiều tối mới nộp quyển. Hôm sau cụ cử cho bình những văn hay. Hôm sau nữa, cụ lại ra bài phú lục, theo cách thức kỳ đệ nhị. Rồi cụ ra mấy câu văn sách, nửa cổ nửa kim, theo cách kỳ đệ tam. Quý kỳ nào cũng được đứng đầu. Lòng cụ cử lấy làm vui vẻ lắm. Học trò nộp quyển thi ngay từ hôm bình văn kỳ đệ nhất ở trường cụ cử. Khoa thi là một khoa cử ba năm mới có một lần, trừ khi vua có mở ân khoa như năm ấy. Vì vậy, suốt dân gian, tự đàn bà trẻ em, sĩ nông công cổ, ai ai cũng đều mong ngóng, rủ nhau đi xem. Xong, có hai cách vui khác nhau, một cách vui cho đàn bà trẻ con, là hôm các khảo quan tiến trường, một cách vui cho học trò và phần nhiều người trong xã hội, là hôm vào trường và hôm xướng danh. Hôm hăm nhăm tháng mười Mậu Thìn, trời mưa dầm, rét lắm. Trước dinh quan thượng, gần chân cột cờ đám rước bắt đầu đi. Lính toàn mặc áo nẹp, một đội voi đứng dàn trước mặt, một người dịch loa, một đôi lính kỵ, mươi ngọn cờ nheo, chiêng đồng, trống cái, ngũ lôi, bát âm, kế đến bốn đôi quất, các quan trường ngồi trên võng điều che bốn lọng. Rồi một đội cũng cờ, cũng trống, cũng loa, đôi voi đi ủng hậu, đám đi rất nghiêm trang nghi vệ, rõ ra cảnh tượng thái bình. Hai bên từ Cửa Đông, Hàng Mành qua Hàng Hài, Cửa Huyện Thọ, Trường đúc tiền, đến cửa trường thi, người xem đông như kiến cỏ. Đám rước đi tới đâu, thì ai đứng phải ngả nón, ai ngồi phải đứng dậy, nếu không tuân, sẽ bị roi cậu lính đét lưng. Các quan vào trường tế một tuần, dùng lễ tam sinh. Nửa đêm hôm ba mươi, mưa phùn, đường lầy, trời tối như mực, gió thổi lạnh buốt. Xứ Quý ăn cơm xong, sắp sửa các đồ dự bị vào trường, xắn quần, vén áo, ngọn đuốc cầm tay; người nhà quẩy lều, chiếu, yên chõng theo sau, hai người lững thững bước ra phố. Đi được nửa đường, Quý gặp cậu Tư con cụ lớn bố, bèn rủ nhau đi cùng. Ngoài phố, nhấp nhô ngọn đuốc, chỗ xa chỗ gần, cùng trông trường thi thẳng tới, như một đàn đom đóm kéo quân. Trước trường thi, hai ngọn đình liệu đỏ ối, người đông lố nhố, chen vai chạm cánh, ai cũng lướt mướt lấm láp, thỉnh thoảng lại bị cơn gió thổi rét run cầm cập, thực là vất vả. Mọi khi, đối với cái cảnh này, nhà nho ngồi nhà, đã lấy làm một cảnh buồn, thì lại pha chén chè ngon, đốt hòn than đỏ, tri kỷ tri âm dăm bẩy kẻ, mà trò đời chuyện thế, đàm đạo cùng nhau, ngâm câu văn cổ, đọc bài tán luận cho giải sầu. Song, đối với cái đêm rực rỡ này, lòng hi vọng về công danh sùng sục như sôi, nó làm tiêu mất cả cái tư tưởng não nùng, mà phải giũ cánh giương vây, đường mây nhẹ bước...
Một chốc, tiếng loa inh ỏi đinh tai, làm cho ai nấy giật mình, ngửa trông lên. Trên tòa lầu cao, một vị quan ngồi giữa, bên hữu có thầy lai phòng, bên tả có cậu lính thể sách dịch loa. ấy là khi sắp gọi tên các thí sinh lĩnh quyển vào trường. Cạnh lầu, treo một cái bảng con yết các chữ húy nhà vua và trường quy, ai lầm phải khép vào tội phạm húy và phạm trường.
Tư công tử và xứ Quý thế nào lại vào cùng một vi. Nhờ được Tư công tử là người mà phần nhiều lính đã quen mặt, nên việc khám xét qua loa làm phép. Hai người tấp nập, tìm chỗ cao nhất để đóng lều liền sát bên nhau. Quý lấy đĩa xôi, cơi trầu, nậm rượu, thắp mấy nén hương, khấn vái thần kỳ thổ địa, ông bà ông vải, cùng các âm hồn chực báo ân báo oán, đến chứng quả vi thành mà phù hộ cho được thông mây lọt gió, gặp vạn điều hay. Đoạn Quý lấy pháo ra đốt và ngồi chờ ở trong lều, đến lúc rạng đông mới có đầu bài. Học trò kéo ồ ra chép. Trước hết Quý viết ra tờ giấy ráp, buộc vào đầu dây, chăng từ lều cậu Tư sang, rồi giật mấy cái liền làm hiệu. Bên kia thấy động, rút dây về... Quý thi hành mưu ấy suốt trong mấy kỳ sau. Xong kỳ đệ nhất, ai cũng thấy mình nhẹ đi được một phần. Các thầy ra trường, làm huyên náo cả phố xá, nào tiếng cãi nhau về nghĩa sách, nào giọng đắc chí về văn chương, khiến cho khách qua đường hơi lấy làm khó chịu. Nhưng sự khó chịu đó cũng chẳng bao lâu lại tan ngay, vì cái bảng đệ nhị đã mời bớt những ông Đồ kênh về rồi. Chắc ông chẳng phàn nàn gì, vì các ông chỉ cốt đi thi cho biết cửa trường, khi về làng, sung vào chân tả văn, để mẹ đĩ được nhiều phần xôi thịt.
*
* *
* *
Cứ ngót đi mãi, suốt ba kỳ, trong bẩy nghìn sĩ tử còn độ một nghìn. Tư công tử và xứ Quý nhờ phúc ấm được lọt ba kỳ, còn kỳ phúc hạch nữa là xong. Ông tổng Hưởng chắc mẩm phen này con mình không được tiếng dạ cửa trường, cũng được tú tài đội bảng, chứ chẳng lẽ về không. Sáng hăm bẩy là ngày xướng danh, người đi nghe đông như kiến cỏ. Ông tổng Hưởng sai người nhà mượn ngầm đâu 39 40 được cái áo thụng xanh, để khi xứ Quý có gọi tên thì sẵn có mà mặc vào nhà thập đạo. Chớ khi ấy mới mượn thì sợ lâu, quan gắt chăng. Song sự ấy, ông tổng vẫn giữ bí mật, không cho quan sắp tân khoa của ông biết. Lệ xướng danh thì xướng tỉnh trước, rồi phủ, huyện, xã mới đến tên. Quan trường ở trên lầu truyền xuống dưới, lính thể sách dịch loa theo. Hôm ấy phải chú lính đường trong móm, gân cổ ề à mãi mới được một tiếng:
- Hà Nội tỉnh, Thanh Trì huyện. Ông tổng nghe thấy, mừng quá xuýt ngã, đẩy vai con một cái.
-... Giáp Nhất xã. Nguyễn Văn Sĩ. Ông tổng điếng cả người, tái mét mặt. Lượt gọi tên thứ nhì, đến ngay cậu Tư nhà cụ lớn bố. Thấy tiếng dạ vang trời, dậy đất, từ đằng xa đưa lại, xứ Quý nghĩ đến mình, ruột rối beng. Đám đông người tự nhiên dãn ra cho ông á nguyên thênh thang áo thụng mới tiến vào. Kế đến lượt thứ ba, thứ tư, Quý vẫn chưa thấy tên. Hai cha con thở dài, ngồi xuống chõng hàng nước. Mặt Hoàng Quý lúc bấy giờ điềm đạm lạnh lùng như không. Mỗi lượt xướng danh không thấy tên con, ông tổng Hưởng như bị dao cắt ruột. Anh nhỏ theo hầu, bụng thu cái áo thụng xanh, cứ luôn luôn vơ cái điếu nhà hàng, hết thông lại hút, hết hút lại thông, tay những rắp thò vào bụng để rút áo. Cảnh bi quan ta được mục kích của phần nhiều người trước chỗ xướng danh như thế, diễn mãi tới hồi cuối cùng. Song có một sự kết cục rất đáng thương. Sau khi bảng tú tài đã treo, có người đập vào vai Hoàng Quý, nói:
- Thôi hết rồi, đi về! Ông tổng giật mình đánh thót như người bị bỏng, rồi tự nhiên rưng rức ôm con khóc òa lên. Hoàng Quý vẫn lạnh lùng như không, tự an ủi bằng những câu thơ cổ: Trong cơ duyên may rủi bởi trời, đường sớm muộn có xa nhau mấy bước... Đã tu mi vào trong cuộc cầm thư, người hữu chí trời chi nỡ phụ. Đường kia kẻ trước người sau, trong ba năm nữa có lâu la gì!... Bỗng tên người nhà ở đâu chạy lại, hoảng hốt mừng rỡ, gọi rối rít:
- Thầy đỗ tú tài, thầy ơi! Ông tổng vội lau nước mắt, hỏi:
- Sao mày biết?
- Con thấy có tên trên bảng kia. Số là anh nhỏ nhà quê này, trước cũng đã khốn nạn mãi nơi sân Trình cửa Khổng, đã xem nổi văn tự, đã ký đủ ba chữ tên, song anh chưa dùng cái tài ấy để thi bao giờ, chỉ lần này là lần đầu, anh đi xem bảng thi mà thôi. Trong khi thấy ông tổng khóc, anh bèn quyết phô tài cho bõ công lưng nổi trạch, mép bị vòng mà vội bỏ ngay cái dây thất vọng nó buộc mình, chạy lại chỗ treo bảng. Anh trố mắt ốc nhìn hết bảng này sang bảng khác thì thấy tên thầy ở cái bảng con, chứ không hiểu chi hết. Anh bèn làm bộ công cán lon ton đi trước, đưa hai cha con Hoàng Quý theo sau. Ông tổng Hưởng lách đám đông, đến chỗ người đứng đông xúm xít. Song, vừa tới nơi, bỗng ông rú lên một tiếng thất thần: Con ông bị tội phạm húy. Quý nhìn cha, rưng rưng nước mắt. Anh oán hận phép thi khắc nghiệt vô lý, làm cho anh chỉ sơ ý không nhớ đến kiêng tên húy của nhà vua mà tai hại một đời. Nhưng giữa những tiếng nói cười ồ ạt, còn ai để ý đến nỗi thương tâm của con người bất hạnh, đã đem tài mình cho một kẻ khác được "dạ" vang trời trước cửa trường thi?
20-21/5/1920
Phụ lục:
Xem ảnh xưa tại
[http://nguyentl.free.fr/html/cadre_sommaire_vn.htm](http://nguyentl.free.fr/html/cadre_sommaire_vn.htm)
- Nguyễn Thị Chân Quỳnh,
[Đại lược về Khoa Cử](http://chimviet.free.fr/vanhoc/chquynh/thihuong/DAN%20NHAP%201%20DAI%20LUOC%20KHOA%20CU.htm)
Khoa bảng
[Hội nguyên](http://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%99i_nguy%C3%AAn) [Đình nguyên](http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%A7_khoa_%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) [Hương cống](http://vi.wikipedia.org/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_c%E1%BB%91ng) [Sinh đồ](http://vi.wikipedia.org/wiki/Sinh_%C4%91%E1%BB%93) [Thái học sinh](http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1i_h%E1%BB%8Dc_sinh) [Phó bảng](http://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%C3%B3_b%E1%BA%A3ng) [Trạng nguyên](http://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Bảng nhãn](http://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BA%A3ng_nh%C3%A3n) [Thám hoa](http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1m_hoa) [Hoàng giáp](http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_gi%C3%A1p) [Đồng tiến sĩ xuất thân](http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9_xu%E1%BA%A5t_th%C3%A2n) **Nhật kỳ - Lễ Ðiểm danh** ![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong258_situnhaptruongA.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong258_situnhaptruongA.jpg)
*Sĩ tử nhập trường*
Sĩ tử nhập trường Hà Nam - Khoa Nhâm Tý (1912)
(Khoa này bão lụt to, có người chết cóng trong trường thi, tay còn nắm chặt quản bút)
Sĩ tử nhập trường Hà Nam - Khoa Nhâm Tý (1912)
(Khoa này bão lụt to, có người chết cóng trong trường thi, tay còn nắm chặt quản bút)
![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/examen-1897.jpg)
![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/examen-1897.jpg)
*Các thí sinh đi vào quảng trường thi Nam Ðịnh (năm 1897), họ phải tự làm lều và đặt chõng để viết bài* ![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong259_leuvanhathapdaoA.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong259_leuvanhathapdaoA.jpg)
*Quang cảnh trường thi Nam Định khoa thi năm Nhâm Tý (1912) với chòi canh và lều chõng của thí sinh*
Trường Hà Nam - Khoa Nhâm Tý (1912)
(Ở giữa là nhà Thập Đạo, bên cạnh có chòi canh)
Trường Hà Nam - Khoa Nhâm Tý (1912)
(Ở giữa là nhà Thập Đạo, bên cạnh có chòi canh)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong261_motcaileuA.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong261_motcaileuA.jpg)
*Một chiếc lều của Thí sinh*
Trường Hà Nam - Khoa Nhâm Tý (1912)
Lều và chõng tre cho thí sinh ngồi làm bài
Khung lều làm bằng tre vót nhẵn, uốn cong, cắm xuống đất. Áo lều bằng lá tơi chằm hoặc là một tấm bìa lớn phất cậy. Khung và áo cuốn thành một bó mang đi cho tiện. Cũng có khi lếu chỉ gồm một cái chõng có bánh xe kéo đi, khung cắm vào nhữ ng con cá bám hai bên thành chõng.
Trường Hà Nam - Khoa Nhâm Tý (1912)
Lều và chõng tre cho thí sinh ngồi làm bài
Khung lều làm bằng tre vót nhẵn, uốn cong, cắm xuống đất. Áo lều bằng lá tơi chằm hoặc là một tấm bìa lớn phất cậy. Khung và áo cuốn thành một bó mang đi cho tiện. Cũng có khi lếu chỉ gồm một cái chõng có bánh xe kéo đi, khung cắm vào nhữ ng con cá bám hai bên thành chõng.
**ỨNG THI** ![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong318_thuquyenA.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong318_thuquyenA.jpg)
*Trống thu quyển - Trường Hà Nam (1891) ?*
Khoảng 6,7 giờ chiều bắt đầu đánh trống thu quyển. Đánh đủ ba hồi 9 tiếng thì khóa hòm đựng quyển thi.
Những quyển nộp sau khi hòm niêm phong đều đóng dấu "ngoại hàm", không được chấm nhưng quan trường vẫn phải đọc kỹ xem có phạm trường quy hay không.
Khoảng 6,7 giờ chiều bắt đầu đánh trống thu quyển. Đánh đủ ba hồi 9 tiếng thì khóa hòm đựng quyển thi.
Những quyển nộp sau khi hòm niêm phong đều đóng dấu "ngoại hàm", không được chấm nhưng quan trường vẫn phải đọc kỹ xem có phạm trường quy hay không.
**Lễ Xướng danh - Yết bảng** ![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong355A.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong355A.jpg)
*Cổng Tiền môn - Trường Hà-nam (27/12/1897)*
Dân chúng chen lấn nhau đi xem lễ Xướng danh.
Cứ mỗi khoa thi, dân số tỉnh Nam-định lại đông lên gấp đôi, gấp ba vì mỗi Thí sinh lại kèm theo mấy người nhà. Khoa 1897, sĩ số trường Hà-nam là 10 000, người ta ước lượng dân số tăng thêm khoảng 30000.
Dân chúng chen lấn nhau đi xem lễ Xướng danh.
Cứ mỗi khoa thi, dân số tỉnh Nam-định lại đông lên gấp đôi, gấp ba vì mỗi Thí sinh lại kèm theo mấy người nhà. Khoa 1897, sĩ số trường Hà-nam là 10 000, người ta ước lượng dân số tăng thêm khoảng 30000.
![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/nghe-ket-qua1.jpg)
![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/nghe-ket-qua1.jpg)
*.*
Cổng Tiền môn - Trường Hà-nam (27/12/1897)
Lần đầu Toàn Quyền P.Doumer chứng kiến lễ Xướng danh, với sự hiện diện của các quan hàng tỉnh, Công sứ Nam-định Lenormand, Giám đốc Sở Kiểm tra Tài chính Bắc kỳ Picanon vv...
Ngày kết quả, người đứng trên cao dùng loa để xướng danh người trúng tuyển.
Cổng Tiền môn - Trường Hà-nam (27/12/1897)
Lần đầu Toàn Quyền P.Doumer chứng kiến lễ Xướng danh, với sự hiện diện của các quan hàng tỉnh, Công sứ Nam-định Lenormand, Giám đốc Sở Kiểm tra Tài chính Bắc kỳ Picanon vv...
Ngày kết quả, người đứng trên cao dùng loa để xướng danh người trúng tuyển.
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong359A.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong359A.jpg)
*Xướng danh trường Hà Nam (27/12/1897)*
Các quan mặc triều phục, theo thứ tự phẩm trật, ngồi ghế tréo ở hai bên con đường đi từ Cổng Tiền Môn dẫn vào nhà Thập Đạo.
Các quan mặc triều phục, theo thứ tự phẩm trật, ngồi ghế tréo ở hai bên con đường đi từ Cổng Tiền Môn dẫn vào nhà Thập Đạo.
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong361A.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong361A.jpg)
*Tân khoa ra mắt Khảo quan*
(Trường Hà-nam 27/12/1897)
Nghe xướng đến tên mình, ông Tân khoa phải ứng tiếng "Dạ !" thật to, đưa trình thẻ căn cước rồi theo một người lính dẫn đến vái chào các Khảo quan.
(Trường Hà-nam 27/12/1897)
Nghe xướng đến tên mình, ông Tân khoa phải ứng tiếng "Dạ !" thật to, đưa trình thẻ căn cước rồi theo một người lính dẫn đến vái chào các Khảo quan.
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong362A.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong362A.jpg)
*Tân khoa ngồi đợi hoàn tất lễ Xướng danh*
(Trường Hà-nam 27/12/1897)
Sau khi trình diện các Khảo quan, ông Cử mới được dẫn đến chiếu ngồi trong một cái rạp dựng trước nhà Thập đạo. Ông Thủ Khoa, cũng gọi là Giải nguyên hay Hương nguyên, ngồi trên chiếc chiếu hoa cạp điều đầu hàng lẻ, ông Á nguyên ngồi trên chiếc chiếu đầu hàng chẵn.
(Trường Hà-nam 27/12/1897)
Sau khi trình diện các Khảo quan, ông Cử mới được dẫn đến chiếu ngồi trong một cái rạp dựng trước nhà Thập đạo. Ông Thủ Khoa, cũng gọi là Giải nguyên hay Hương nguyên, ngồi trên chiếc chiếu hoa cạp điều đầu hàng lẻ, ông Á nguyên ngồi trên chiếc chiếu đầu hàng chẵn.
![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/bang-vang-ghi-ten.jpg)
![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/bang-vang-ghi-ten.jpg)
*Xem bảng*
(Trường Hà-nam - Khoa Đinh Dậu 1897)
Dân chúng xem bảng yết danh những người thi đỗ kỳ thi Hương năm 1897.
Nghển cổ trông bảng không tên: "Trời đất hỡi, văn chương xuống biển"
Lủi đầu quốc về nhà gọi vợ: "Mẹ đĩ ơi, tiền gạo lên Trời"
(Khuyết danh)
(Trường Hà-nam - Khoa Đinh Dậu 1897)
Dân chúng xem bảng yết danh những người thi đỗ kỳ thi Hương năm 1897.
Nghển cổ trông bảng không tên: "Trời đất hỡi, văn chương xuống biển"
Lủi đầu quốc về nhà gọi vợ: "Mẹ đĩ ơi, tiền gạo lên Trời"
(Khuyết danh)
**Khảo quan** ![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong194B.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong194B.jpg)
*Toàn ban Giám khảo: Khảo quan trường Hà Nam (hai trường Hà Nội và Nam Định hợp lại thi ở trường thi Nam Định) - Lễ Xướng Danh khoa Đinh Dậu (27/12/1897)* **Ân tứ - Lễ tạ** ![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/tan-khoa-du-tiec.jpg)
![](http://nguyentl.free.fr/autrefois/examen/tan-khoa-du-tiec.jpg)
*Các tân khoa được Tổng Ðốc thay mặt nhà vua ban yến (1897)*
Cỗ hạng ba: các ông Cử mới dự yến Lộc minh (bốn người một cỗ)
Trường Hà-nam (29/12/1897)
Cỗ hạng ba: các ông Cử mới dự yến Lộc minh (bốn người một cỗ)
Trường Hà-nam (29/12/1897)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong382A.jpg)
![](http://chimviet.free.fr/giaoduc/chquynh/thihuong/thihuong_image/thihuong382A.jpg)
*Kinh lược sứ Nguyễn Trọng Hợp (1834-1902) đến dự lễ.*
Nguyễn Trọng Hợp, trước tên là Nguyễn Tuyên, tự là Trọng Hợp, người Thanh Hóa, đỗ Cử-nhân năm 1858, đỗ Tiến-sĩ năm 1865.
Làm quan đến chức Thượng thư, Phụ chính đại thần, hàm Văn Minh điện Đại học sĩ, tước Vinh Trung tử. Tác giả tập Kim giang thi tập. Trong Hồi ký, P. Doumer tỏ ý rất kính trọng Nguyễn Trọng Hợp là một ông quan có học vấn cao, rất tế nhị và liêm chính.
Nguyễn Trọng Hợp, trước tên là Nguyễn Tuyên, tự là Trọng Hợp, người Thanh Hóa, đỗ Cử-nhân năm 1858, đỗ Tiến-sĩ năm 1865.
Làm quan đến chức Thượng thư, Phụ chính đại thần, hàm Văn Minh điện Đại học sĩ, tước Vinh Trung tử. Tác giả tập Kim giang thi tập. Trong Hồi ký, P. Doumer tỏ ý rất kính trọng Nguyễn Trọng Hợp là một ông quan có học vấn cao, rất tế nhị và liêm chính.
**Vinh quy - Khao vọng** [http://belleindochine.free.fr/enseignement.htm](http://belleindochine.free.fr/enseignement.htm)
## 0 comments:
## Đăng nhận xét
[im]your image url..[/im]
[youtube]your video url..[/youtube]
[si="10"]your text[/si]
[co="red"]your text[/co]
〈div style=""〉 TEXT〈/div〉


markdown:
Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.
Trang chủ
Giới Thiệu Chung
Tỉnh Ninh Bình
Đơn vị hành chính
Tin Tức
Tin du lịch
Thông tin tuyên truyền
Xúc tiến điểm đến
Non nước Ninh Bình
Điểm tham quan
Lễ hội
Ẩm thực
Làng nghề
Bản đồ du lịch
Tạp chí du lịch
Di sản thế giới Tràng An
Liên Hệ
Non nước Ninh Bình
Tạp chí du lịch
Cập nhật:Thứ 6, 24/02/2017
Động Am Tiêm - Điểm du lịch mới đang thu hút khách - 22/02/2017
Nguồn: nbtv.vn
Số lượt xem: 587
Tin khác
Giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch Vân Long - 15/02/2017
(17/02/2017)
Bái Đính - Điểm du lịch tâm linh mùa xuân - 08/02/2017
(10/02/2017)
Chiến lược du lịch năm 2017 - 01/02/2017
(02/02/2017)
Sức hấp dẫn của khu du lịch Cố Đô Hoa Lư - 04/01/2017
(05/01/2017)
Du lịch Ninh Bình 1 năm nhìn lại - 28/12/2016
(01/01/2017)
Trang chủ
Giới Thiệu Chung
Tin Tức
Xúc tiến điểm đến
Non nước Ninh Bình
Di sản thế giới Tràng An
Liên Hệ
Bản quyền thuộc
Trung tâm Xúc tiến Du lịch - Sở Du Lịch tỉnh Ninh Bình
.
Giấy phép số
: 01/GP-STTTT do Sở Thông Tin và Truyền Thông tỉnh Ninh Bình cấp ngày 17/03/2014.
Chịu trách nhiệm chính
: Phạm Duy Phong, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Du lịch.
Địa chỉ
: Đường Đinh Tiên Hoàng - Phường Đông Thành - Thành phố Ninh Bình - Tỉnh Ninh Bình.
Điện thoại
: 0229.3.884.101,
Fax
: 0229.3.881.958,
Email
:
info@dulichninhbinh.com.vn
Website
:
www.dulichninhbinh.com.vn
;
www.ninhbinhtourism.com.vn
Online: 74
Số lượt truy cập: 451654

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html


markdown:
Hotline: 091.352.8198
Những ngày cuối năm, không khí chăn nuôi heo ở tỉnh Đồng Nai rộn ràng hẳn, người dân tất bật chuẩn bị xuất chuồng đàn heo thịt để phục vụ Tết.
Hiện Đồng Nai có tổng đàn heo lớn nhất cả nước với 1,4 triệu con. Để nâng tầm giá trị heo thương phẩm, những năm gần đây, tỉnh đã áp dụng mô hình liên kết chăn nuôi heo theo hướng an toàn sinh học, được đông đảo nông dân ủng hộ...
Sau hơn 4 năm triển khai dự án "Nâng cao năng lực cạnh tranh ngành chăn nuôi và an toàn thực phẩm Lifsap” tại Đồng Nai đã mang lại những kết quả tích cực, việc chăn nuôi của người dân có bước đột phá mới.
Với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh cho các hộ chăn nuôi heo có quy mô nông hộ, dự án Lifsap Đồng Nai đã xây dựng được 52 nhóm SX theo tiêu chuẩn GAHP với 1.039 hộ tại 3 vùng Xuân Lộc, Thống Nhất và Long Khánh.
Thông qua các nhóm, dự án hỗ trợ một số thiết bị, dụng cụ chăn nuôi để tạo điều kiện cho hộ dân áp dụng quy trình chăn nuôi theo GAHP.
Ông Dương Hồng Đoán, Trưởng nhóm chăn nuôi trong dự án Lifsap tại huyện Xuân Lộc là một trong những hộ gia đình tham gia dự án từ ngày đầu. Hiện tại, nhóm của ông có 20 hộ nuôi gần 1.200 con heo thịt.
Kể từ khi chuyển sang hình thức nuôi heo theo hướng an toàn sinh học, việc chăn nuôi của các hộ như gia đình ông Đoán có bước đột phá rõ rệt. Dễ thấy nhất là đã tự chủ được nguồn thức ăn chăn nuôi.
Ông Đoán hào hứng: “Thay vì mua thức ăn sẵn trực tiếp từ Cty, chúng tôi được hướng dẫn trộn hỗn hợp thức ăn từ ngô, cám và cám đậm đặc. Đồng thời sử dụng men vi sinh vật giúp heo tiêu hóa tốt, tăng khả năng hấp thụ thức ăn, trao đổi chất để heo tăng trọng nhanh. Nhờ tự chủ được nguồn thức ăn, mỗi năm gia đình tôi tiết kiệm được cả trăm triệu đồng cho khoản này”.
Ngoài đầu tư chăn nuôi “heo sạch”, mô hình nuôi heo theo hướng an toàn sinh học còn chú trọng đến vấn đề phòng trừ dịch bệnh, bảo vệ môi trường.
Theo đó, dự án sẽ hỗ trợ người dân xây dựng công trình xử lý chất thải và hố khử trùng. Đến nay đã xây dựng trên 200 công trình biogas. Dự kiến sẽ có khoảng 1.400 công trình được hỗ trợ và xây dựng khi hoàn thành dự án.
Là một trong những hộ tham gia dự án, đến nay đàn heo của gia đình anh Trần Đức Minh, ấp Bình Hòa, Xuân Phú (huyện Xuân Lộc ) đã lên đến hơn 100 con heo thịt, 10 heo nái.
“Qua thời gian áp dụng phương pháp chăn nuôi an toàn sinh học, đàn heo nhà tôi phát triển tốt. Ngoài ra, gia đình tôi còn được hỗ trợ xây dựng thêm hầm biogas đảm bảo vệ sinh môi trường, đồng thời tận dụng khí gas để phục vụ sinh hoạt.
Để chăn nuôi bền vững, gia đình tôi cũng thực hiện nghiêm túc 29 tiêu chí an toàn sinh học trong chăn nuôi, cũng như ghi chép, theo dõi lịch trình chăn nuôi để nắm được tình hình dịch bệnh nhằm xử lý kịp thời”, anh Minh nói.
Việc phát triển chăn nuôi heo theo hình thức chia nhóm không chỉ tạo điều kiện để các thành viên có dịp trao đổi kinh nghiệm, mà còn là tiền đề để tạo ra chuỗi tiêu thụ sản phẩm thông qua hợp đồng, qua đó hạn chế khâu trung gian, tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi.
Thành công này sẽ là bước đệm quan trọng giúp ngành chăn nuôi có bước đột phá mới, nâng cao giá trị heo thương phẩm trên thị trường.
Tuy nhiên, cái khó hiện nay đối với người chăn nuôi heo theo hướng an toàn sinh học là đầu ra cho sản phẩm còn thiếu sự phân luồng rõ ràng và thiếu các lò mổ tập trung đạt chuẩn.
Trao đổi về vấn đề này, ông Phan Minh Báu, Phó GĐ Sở NN-PTNT Đồng Nai cho biết: “Trong thời gian qua, Sở đã hỗ trợ xây dựng 4 cơ sở giết mổ và đang hoàn chỉnh hồ sơ đề xuất hỗ trợ xây dựng thêm 3 cơ sở giết mổ tập trung nữa, trong đó chú trọng việc phân luồng sản phẩm thịt heo an toàn nhằm quảng bá rộng rãi tới người tiêu dùng, hướng đến việc xây dựng thương hiệu, sản phẩm thịt heo an toàn”.

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
### C-O-I-N-C-I-D-E-N-C-E
It's all spelling all the time here at A Capital Idea, folks.
Kottke links to
[Coudal Partner](http://www.coudal.com/)'s discovery of [a spelling bee scandal](http://www.kottke.org/04/06/spelling-bee-scandal#comments)(or, more likely, a big coincidence). The winning word "autochthonous" was Dictionary.com's Word of the Day a mere 36 hours earlier, on June 2.
What could it mean?
## 2 Comments:
Vince Tuss here. More spelling bee extracurriculars: a protest.
http://seattletimes.nwsource.com/html/nationworld/2001945879_spell03.html
That is a fantastic story.
Post a Comment
<< Home

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# máy moc thiết bị khác
HIỂN THỊ TẤT CẢ 7
[máy ép nhiệt oshima op-84a](http://oshima.vn/san-pham/may-ep-nhiet-oshima-op-84a/)MODEL: OP-84A POWER SUPPLY: 1 PHA / 220V…Liên hệ [máy khắc laser fiber 30 kx300](http://oshima.vn/san-pham/may-khac-laser-fiber-30-kx300/)Fiber Laser Marking Machine KX-300 Dòng máy: KX-300…257,000,000 VNĐ [máy băm cây 4 thì oshima mc-65](http://oshima.vn/san-pham/may-bam-cay-4-thi-oshima-mc-65/)MODEL: Oshima MC-65 Công suất đầu ra: 6.5…16,500,000 VNĐ [máy băm cây 4 thì oshima mt-65](http://oshima.vn/san-pham/may-bam-cay-4-thi-oshima-mt-65/)MODEL: Oshima MT-65 Công suất đầu ra: 6.5…13,000,000 VNĐ [máy cắt sắt kct mod k1](http://oshima.vn/san-pham/may-cat-sat-kct-mod-k1/)MODEL: Oshima MOD.mod k1 Size Lưỡi Cắt: Ngoài:…1,650,000 VNĐ [máy cắt sắt oshima mod os1](http://oshima.vn/san-pham/may-cat-sat-oshima-mod-os1/)MODEL: Oshima MOD.OS1 Size Lưỡi Cắt: Ngoài: 355mm,…2,990,000 VNĐ [máy ép viên thức ăn gia súc](http://oshima.vn/san-pham/may-ep-vien-thuc-an-gia-suc/)công suất máy: 4hp, điện 220 năng suất:…8,500,000 VNĐ

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache/2.4.29 (cPanel) OpenSSL/1.0.2k mod_bwlimited/1.4

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
Kiểu sống của cộng đoàn kitô tiên khởi ở Giêrusalem là mẫu gương sự hiệp nhất cho các tín hữu kitô bị chia rẽ ngày nay. Tuy bị ghi dấu bởi các khó khăn và các bấp bênh, nhưng lịch sử phong trào đại kết cũng là lịch sử của tình huynh đệ.
Đức Thánh Cha Biển Đức XVI đã khẳng định như trên trước 7.000 tín hữu và du khách hành hương trong buổi tiếp kiến tại đại thính đường Phaolo VI sáng thứ tư 19-1-2011.
Vì đang trong tuần cầu nguyện cho sự hiệp nhất các tín hữu kitô, nên Đức Thánh Cha đã nói về bổn phận này của mọi kitô hữu. Ngài nêu bật tầm quan trọng của việc cầu nguyện cho sự hiệp nhất như sau:
“
*Thật là quan phòng sự kiện trên con đường xậy dựng sự hiệp nhất, lời cầu nguyện được đặt ở trung tâm: điều này một lần nữa, nhắc nhớ chúng ta rằng sự hiệp nhất không phải là sản phẩm hoạt động của con người; nhưng trước hết, nó là một ơn của Thiên Chúa, bao gồm việc lớn lên trong sự hiệp thông với Thiên Chúa Cha, Con và Thánh Thần. Công Đồng Chung Vaticăng II nói rằng: ”Các lời cầu nguyện chung này chắc chắn là một phương thế rất hữu hiệu để nài xin ơn hiệp nhất, và chúng là một biểu lộ đích thực của các mối dây qua đó, các tin hữu công giáo hiệp nhất với các anh em đã tách rời: ”Bởi vì ở đâu có hai hay ba người tụ họp nhau nhân danh Thầy - Chúa nói - thì Thầy ở đó giữa họ*” ( **Mt 18,20**) ( **Sắc lệnh Unitatis Redintegratio, 8**). *Đề tài chọn cho tuần cầu nguyện cho sự hiệp nhất các tín hữu kitô năm nay là kinh nghiệm của cộng đoàn kitô tiên khởi Giêrusalem như miêu tả trong sách Công Vụ các Tông Đồ, chúng ta vừa nghe đọc: ”Họ kiên trì trong việc lắng nghe giáo huấn của các Tông Đồ và trong sự hiệp nhất huynh đệ, trong việc bẻ bánh và trong các lời cầu nguyện*” ( **Cv 2,42**). *Chúng ta phải chú ý rằng ngay từ lúc lễ Ngũ Tuần, Chúa Thánh Thần ngự xuống trên các người có ngôn ngữ và văn hóa khác nhau: điều đó có nghĩa là ngay từ đầu, Giáo Hội ôm vào lòng các người thuộc nguồn gốc khác nhau, và chính từ các sự khác biệt đó, Thần Khi tạo ra một thân thể duy nhất. Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống ghi dấu việc rộng mở của Giao Ước của Thiên Chúa cho tất cả mọi thụ tạo, cho tất cả mọi dân tộc thuộc mọi thời đại, để toàn thể thụ tạo tiến bước về mục đích thật của mình là nơi ở của sự hiệp nhất và tình yêu thương*.”
Tiếp tục bài huấn dụ, Đức Thánh Cha nói:
*“Văn bản sách Công Vụ các Tông Đồ nói trên, có 4 đặc tính định nghĩa cộng đoàn Giêrusalem tiên khởi, qua đó thánh Luca cống hiến cho chúng ta mẫu gương nền tảng cuộc sống của Giáo Hội thuộc mọi thời đại.*” Và Đức Thánh Cha đã nêu bật 4 đặc điểm đó như sau:
“
*Đặc điểm thứ nhất, hiệp nhất và kiên trì trong việc lắng nghe giáo huấn của các Tông Đồ, rồi trong sự hiệp thông huynh đệ, trong việc bẻ bánh và trong các lời cầu nguyện. Bốn yếu tố này, cả ngày nay nữa, là các cột trụ cuộc sống của mọi cộng đoàn kitô, và chúng cũng tạo thành nền tảng vững chắc duy nhất giúp tiến tới trong việc kiếm tìm sự hiệp nhất hữu hình của Giáo Hội.* *Trước hết là việc lắng nghe giáo huấn của các Tông Đồ, hay lắng nghe chứng tá của các vị đối với sứ mệnh, cuộc sống, cái chết và sự phục sinh của Chúa Kitô. Đó là điều mà thánh Phaolô gọi là ”Tin Mừng”. Các kitô hữu tiên khởi đã nhận Tin Mừng từ miệng của các Tông Đồ, họ được hiệp nhất bởi việc lắng nghe và công bố Tin Mừng ấy; bởi vì Tin Mừng ”là quyền năng của Thiên Chúa cho sự cứu rỗi của bất cứ ai tin” (* **Rm 1,16**). Cả ngày nay nữa, mọi cố gắng xây dựng sự hiệp nhất giữa tất cả mọi kitô hữu đều đi qua việc đào sâu sự trung thành với gia tài đức tin do các Tông Đồ truyền lại. Vững vàng trong đức tin là nền tảng sự hiệp thông của chúng ta, là nền tảng sự hiệp nhất kitô. *Đặc điểm thứ hai là sự hiệp thông huynh đệ. Vào thời cộng đoàn kitô tiên khởi cũng như ngày nay, đây là việc diễn tả dễ nhận ra nhất của sự hiệp nhất giữa các môn đệ Chúa, đặc biệt đối với thế giới bên ngoài. Sách Công Vụ cho biết các kitô hữu để mọi sự làm của chung, và ai có đất đai của cải thì đem bán đi để cho các người túng thiếu cũng được chia sẻ (* **x. Cv 2,44-45**). Trong lịch sử Giáo Hội, việc chia sẻ của cải đó đã tìm ra các mô thức diễn tả luôn luôn mới mẻ. Một trong các cách thức đó là tương quan huynh đệ và bằng hữu được xây dựng giữa các kitô hữu thuộc các Giáo Hội Kitô khác nhau. Lịch sử của phong trào đại kết đã được ghi dấu bởi các khó khăn và các bấp bênh, nhưng cũng là một lịch sử của tình huynh đệ, sự cộng tác và chia sẻ nhân bản và tinh thần, nó đã khiến cho các tương quan giữa các người tin nơi Chúa Giêsu thay đổi một cách ý nghĩa: tất cả chúng ta đều dấn thân trên con đường này. *Như vậy, yếu tố thứ hai là sự hiệp thông, trước hết là sự hiệp thông với Thiên Chúa qua đức tin; nhưng sự hiệp thông với Thiên Chúa tạo ra sự hiệp thông giữa chúng ta và cần được diễn tả ra một cách cụ thể như miêu tả trong sách Công Vụ, nghĩa là bằng việc chia sẻ. Không ai trong cộng đoàn kitô phải đói, phải sống nghèo: đó là một đòi buộc nền tảng. Sự hiệp thông với Thiên Chúa được thể hiện như sự hiệp thông huynh đệ, được diễn tả ra một cách cụ thể, trong dấn thân xã hội, trong tình bác ái kitô, trong công bằng.* *Đặc điểm nòng cốt thứ ba trong cuộc sống cộng đoàn kitô Giêrusalem là việc bẻ bánh, trong đó chính Chúa hiện diện với hiến tế duy nhất của Thập Giá, trong việc hoàn toàn tự hiến chính mình cho sự sống của các bạn hữu Người: ”Đây là mình Thầy được hiến dâng làm của lễ vì các con... đây là chén máu Thầy... đổ ra cho các con”. ”Giáo Hội sống Thánh Thể. Sự thật này không chỉ diễn tả một kinh nghiệm thường ngày của đức tin, nhưng chứa đựng trong tổng hợp nhân tố của mầu nhiệm Giáo Hội*” ( **Giovanni Paolo II, Enc. Ecclesia in Eucharistia, 1**).”
Đức Thánh Cha nói thêm trong bài huấn dụ:
“
*Sự hiệp thông với hy tế của Chúa Kitô là tuyệt đỉnh sự kết hiệp của chúng ta với Thiên Chúa, và vì thế, cũng diễn tả sự hiệp nhất tràn đầy, sự hiệp thông trọn vẹn của các môn đệ Chúa Kitô.* *Trong tuần cầu nguyện cho sự hiệp nhất giữa các tín hữu kitô này, thật đáng tiếc vì không thể cùng chia sẻ bàn tiệc thánh thể. Nó là dấu chỉ cho thấy chúng ta chưa thực hiện được sự hiệp nhất mà Chúa Kitô đã cầu nguyện cho. Kinh nghiệm đớn đau đó cũng trao ban một chiều kích sám hối cho lời cầu nguyện của chúng ta. Nó phải trở thành lý do của một dấn thân quảng đại hơn nữa từ tất cả mọi người, để cho các chướng ngại cản ngăn sự hiệp thông trọn vẹn được tháo gỡ, và đạt đến ngày, trong đó mọi kitô hữu có thể hiệp nhất chung quanh bàn tiệc của Chúa, và cùng nhau bẻ bánh thánh thể và uống cùng một chén.* *Đặc điểm sau cùng là các lời cầu nguyện. Cầu nguyện đã luôn luôn là thái độ liên lỉ của các môn đệ Chúa Kitô, nó đồng hành với cuộc sống thường ngày của họ trong thái độ vâng theo ý của Thiên Chúa. Trong thư gửi tín hữu Thêxalônica, thánh Phaolô khuyên họ như sau: ”Anh em hãy vui mừng luôn mãi, và hãy cầu nguyện không ngừng. Hãy tạ ơn Chúa trong mọi hoàn cảnh. Anh em hãy làm như vậy, vì đó là điều Thiên Chúa muốn trong Đức Kitô Giêsu” (*.” **1 Tx 5, 16-18; x, Ep 6,18**). Lời cầu nguyện kitô tham dự vào lời cầu nguyện của Chúa Giêsu, là kinh nghiệm tuyệt diệu của tình con thảo, như lời Kinh Lậy Cha là lời cầu nguyện của gia đình... nói về Cha Chung. Vì vậy ở trong tư thế cầu nguyệnm cũng có nghĩa là rộng mở cho tình huynh đệ
Rồi Đức Thánh Cha kết thúc bài huấn dụ như sau:
“
*Anh chị em thân mến, như là môn đệ của Chúa, chúng ta có một trách nhệm chung đối với thế giới, chúng ta phải cùng nhau phục vụ: như cộng đoàn kitô Giêrusalem tiên khởi, khởi hành từ những gì chúng ta đã cùng chia sẻ với nhau, chúng ta phải cống hiến một chứng tá mạnh mẽ, được xây dựng một cách thiêng liêng và được lý trí nâng đỡ, chứng tá về Thiên Chúa duy nhất, Đấng đã tự mặc khải và nói với chúng ta nơi Đức Kitô, để trở thành những người đem một sứ điệp hướng dẫn và soi sáng con đường của con người thời đại, thường không có các điểm quy chiếu rõ ràng và có giá trị. Vì thế, thật là điều quan trọng phải lớn lên trong tình yêu thương nhau mỗi ngày và dấn thân thắng vượt các hàng rào còn hiện hữu giữa các kitô hữu*.”
Đức Thánh Cha đã chào tín hữu bằng nhiều thứ tiếng khác nhau. Ngài đặc biệt chào các thành viên hiệp hội ”
*Con cái trên thiên đàng: các cánh giữa trời và đất*”, quy tụ các cha mẹ đã mất con cái, thường là trong các hoàn cảnh thê thảm. Ngài khích lệ họ đừng thất vọng và ngã qụy, nhưng biến khổ đau thành hy vọng như ” *Mẹ Maria đứng dưới chân Thánh Giá*”.
Sau cùng, Đức Thánh Cha cất kinh Lậy Cha và ban Phép Lành Tòa Thánh cho mọi người.
**Linh Tiến Khải**
(
**Đài Vatican -**19/01/2011)
## Đăng nhận xét


markdown:
![](http://xemphimfree.com/images/film/Truyen%20Thuyet%20Bach%20Xa%20Films.jpg)
Xem Phim Truyền Thuyết Bạch Xà Trực Tuyến
- Tên phim:
**Truyền Thuyết Bạch Xà**
- Đạo diễn:
**Trình Tiểu Đông.**
- Diễn viên:
**Lý Liên Kiệt, Lâm Phong, Thái Trác Nghiên, Huỳnh Thánh Y, Từ Nhược Tuyên**
- Thể loại:
**Phim Võ Thuật**
- Sản xuất:
**Tiếu Khải**
- Quốc gia:
**Trung Quốc**
- Thời lượng:
**30 Tập**
- Năm phát hành:đẹp trai nhất trong lịch sử mà còn mang lại cho khán giả nhiều cảm giác mới mẻ. Chàng Hứa Tiên của Lâm Phong đã xóa bỏ hình ảnh thư sinh thường thấy của nhân vật này trong các phiên bản trước, thay vào đó là hình ảnh mạnh mẽ, cường tráng.
**2011** ![](http://img.2sao.vietnamnet.vn/2011/04/18/12/50/1604Lam001.jpg)
![](http://img.2sao.vietnamnet.vn/2011/04/18/12/50/1604Lam002.jpg)
Lâm Phong - Hứa Tiên đẹp trai nhất trong lịch sử
Giám chế Chu Ka Bo hết lời khen ngợi phong thái làm việc chuyên nghiệp của Lâm Phong. Ông hé lộ rằng trong cảnh quay leo núi, Lâm Phong đã bị một số vết thương nhưng anh vẫn cắn răng chịu đau để hoàn thành cảnh quay mà không hề phàn nàn nửa câu.
![](http://img.2sao.vietnamnet.vn/2011/04/18/12/50/1604Lam003.jpg)
![](http://img.2sao.vietnamnet.vn/2011/04/18/12/50/1604Lam005.jpg)
![](http://img.2sao.vietnamnet.vn/2011/04/18/12/50/1604Lam004.jpg)
Được thực hiện dưới bàn tay nhào nặn của đạo diễn Trình Tiểu Đông, Truyền thuyết Bạch Xà kể về chuyện tình cảm động của xà tinh Bạch Tố Trinh và chàng thư sinh Hứa Tiên. Sau khi được chàng thư sinh Hứa Tiên cứu giúp trong một lần gặp nạn, Bạch Tố Trinh (Bạch Xà tu luyện thành tinh, hóa thân thành người) đã nguyện cùng chàng kết duyên vợ chồng. Tuy nhiên, tình cảm của họ gặp ngăn trở bởi hòa thượng Pháp Hải quyết tâm thu phục Bạch Xà.
## 0 nhận xét:
## Đăng nhận xét


markdown:
![ Giao Mùa](https://vtv1.mediacdn.vn/thumb_w/650/2017/giao-mua-1497807345432-crop-1497807399194.jpg)
## Lịch Chiếu Phim Giao Mùa
Phim được phát sóng vào Lúc 20h45 thứ 2,3 hằng tuần trên kênh VTV1. Mời các bạn đón xem.
Phim được phát sóng vào Lúc 20h45 thứ 2,3 hằng tuần trên kênh VTV1. Mời các bạn đón xem.
Nội dung phim:
Phim Giao Mùa | Kênh VTV1 tập 36-37 cuối là bộ phim khai thác những góc cạnh khác nhau về cuộc sống của người Hà Nội, xoay quanh cuộc đời 4 người bạn học Toàn, Trung, Mai, Hòa - chủ yếu là cư dân phố cổ. Theo đạo diễn Trần Hoài Sơn, bộ phim lần này của anh sẽ khai thác nhiều góc cạnh khác nhau như: khát khao lập nghiệp của thế hệ trẻ được sinh ra và lớn lên sau khi đất nước hòa bình; cách nghĩ và nếp sống của những thế hệ đi trước; mâu thuẫn xung đột trong mỗi gia đình... Qua những lát cắt đó, một Hà Nội sẽ dần hiện ra rõ nét với sắc màu rất đặc trưng.
Đạo diễn Trần Hoài Sơn đã mô tả cuộc sống của người Hà Nội với những góc nhìn khác nhau: đó là khát khao lập nghiệp của thế hệ trẻ được sinh ra và lớn lên sau khi đất nước hòa bình, là cách nghĩ và nếp sống của các thế hệ trước đó hay những khác biệt, thậm chí là những mâu thuẫn, xung đột giữa các thế hệ với nhau ngay trong mỗi gia đình…
Xoay quanh cuộc đời của 4 người bạn là Toàn, Trung, Mai và Hòa. Họ là một nhóm bạn học cùng thời phổ thông, chủ yếu là cư dân phố cổ. Trung là con trai út trong một gia đình gia giáo, nền nếp. Hòa cùng em trai sống với mẹ và bác gái làm nghề bánh cưới hỏi gia truyền, được mẹ chiều chuộng hết mực. Toàn là cậu ấm của gia đình tiểu tư sản giàu có, đi du học về được bố mẹ cho tiền để kinh doanh. Duy chỉ có Mai là dân tỉnh lẻ theo bố mẹ về Hà Nội kiếm kế sinh nhau, cô luôn cố gắng học hành để vươn lên.
Bình luận phim:

WARC-Truncated: length

Server: cloudflare-nginx

Vary: Accept-Encoding

X-Powered-By: VPSSIM


markdown:
## Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới
[Kiểm tra chất lượng](http://phongthuy.2015.vn/tag/kiem-tra-chat-luong) hệ thống thoát nước của hai phòng này, độ dốc có phù hợp không. Tuyệt đối không để dốc về phải cửa, nếu không nước sẽ chảy ra nhà. **Trong đời sống hiện nay việc mua một ngôi nhà đã được xây dựng sẵn, chẳng hạn như các căn hộ chung cư, các biệt thự, hay nhà đã qua sử dụng không còn là một điều mới mẻ mà đã trở nên rất phổ biến vì tính tiện lợi, tiết kiệm thời gian và chi phí.**
Tuy nhiên, những ngôi nhà như thế này đôi khi tiềm ẩn những khiếm khuyết về thiết kế hay hệ thống nội thất mà bạn cần phải đặc biệt chú ý trước khi quyết định mua!
Dưới đây là những chi tiết quan trọng về
[thiết kế nhà](http://phongthuy.2015.vn/tag/thiet-ke-nha) mà bạn cần phải kiểm tra kỹ lưỡng khi lựa chọn tổ ấm tương lai cho gia đình mình. **Về cửa nhà** ![Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới nhung chi tiet can dac biet luu tam khi chon mua nha moi Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới](https://dantricdn.com/k:2015/h-nh-1-1448498273504/nhung-chi-tiet-can-dac-biet-luu-tam-khi-chon-mua-nha-moi.jpg)
- Bạn có biết xu hướng
[Ghế trứng treo](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/ghe-vong-trung-treo)đang làm điên đảo các cộng đồng mạng. Hãy truy cập ngày Thế Giới [Nội thất](https://thegioinoithat.com/)để để được tư vấn những loại [Ghế võng](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/ghe-vong-trung-treo), [Ghế treo](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/ghe-vong-trung-treo), [Ghế trứng](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/ghe-vong-trung-treo)đang được ưa chuộng hiện nay. Ngoài ra bạn còn có thể đọc thêm về các bài viết hướng dẫn cách trang trí [Ghe trung treo](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/ghe-vong-trung-treo)khác nữa.
– Cần kiểm tra xem cửa nhà khi đóng mở có thuận lợi hay không. Tránh chọn căn hộ có cửa được làm không tinh vi, khó đóng mở hoặc bị hỏng hóc do bản lề bị lệch, cánh cửa bị cong vênh…
– Xem điểm tiếp giáp giữa mép cửa sổ và khuôn cửa bê tôngcó kẽ hở không. Nếu có kẽ hở thì không nên chọn.
– Các không gian phòng trong nhà có sử dụng cửa đóng- mở có chật quá hay không. Việc đóng mở cửa có ảnh hưởng nhiều đến diện tích phòng hay không.
**Hệ thống sàn, tường và trần nhà** ![Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới nhung chi tiet can dac biet luu tam khi chon mua nha moi Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới](https://dantricdn.com/k:2015/h-nh-2-1448498273541/nhung-chi-tiet-can-dac-biet-luu-tam-khi-chon-mua-nha-moi.jpg)
– Sàn nhà có kẽ hở hay lồi lõm không, khi đi lại có phát ra tiếng kêu cót két hay không. Đặc biệt đối với nhà có sàn gỗ thì cần kiểm tra xem có điểm nào bị cong vênh hay có dấu hiệu mối mọt hay không.
– Quan sát xem trên tường và trần nhà có chỗ nghiêng, cong, nứt, lồi hoặc lõm đặc biệt không. Biện pháp đơn giản nhất là cầm đèn pin chiếu lên trần, lên tường có thể giúp ta dễ dàng phát hiện ra chỗ lồi lõm. Đối với trần nhà gỗ, có một cách kiểm tra nữa là hãy dùng que gỗ gõ vào trần xem bên trong có bị rỗng hay không.
– Cần đảm bảo sơn tường không có dấu hiệu của ẩm mốc hay nhiều chỗ đã bị tróc màu sơn.
**Mái nhà** ![Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới nhung chi tiet can dac biet luu tam khi chon mua nha moi Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới](https://dantricdn.com/k:2015/h-nh-3-1448498273659/nhung-chi-tiet-can-dac-biet-luu-tam-khi-chon-mua-nha-moi.jpg)
– Cần kiểm tra xem mái nhà có khe hở hay không. Vì đây là điểm mà nước mưa có thể tràn vào làm cho trần nhà bị ẩm.
– Thiết kế mái cần phải cân đối, đặc biệt màu sắc của mái nhà vẫn phải còn tươi mới
**Đối với hệ thống nước** ![Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới nhung chi tiet can dac biet luu tam khi chon mua nha moi Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới](https://dantricdn.com/k:2015/h-nh-4-1448498273525/nhung-chi-tiet-can-dac-biet-luu-tam-khi-chon-mua-nha-moi.jpg)
– Chất liệu của ống dẫn nước: Tốt nhất là hệ thống ống dẫn nước bằng đồng. Vì ống đồng có thể sử dụng an toàn 50 năm. Đồng còn có thể ức chế vi khuẩn tăng trưởng, tăng cường hàm lượng dồng trong nước, có lợi cho sức khỏe
– Hệ thồng nước trong nhà vệ sinh cũng đặc biệt quan trọng! Cần xem hệ thống nước trong nhà vệ sinh có tốt không, âm thanh nước xối bồn cầu có bình thường không, nước trong bồn cầu có bị tắc hay rò rỉ nhiều không.
**Nhà vệ sinh, nhà bếp** ![Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới nhung chi tiet can dac biet luu tam khi chon mua nha moi Cùng nhìn qua những chi tiết cần đặc biệt lưu tâm khi chọn mua nhà mới](https://dantricdn.com/k:2015/h-nh-5-1448498273562/nhung-chi-tiet-can-dac-biet-luu-tam-khi-chon-mua-nha-moi.jpg)
– Kiểm tra chất lượng hệ thống thoát nước của hai phòng này, độ dốc có phù hợp không. Tuyệt đối không để dốc về phải cửa, nếu không nước sẽ chảy ra nhà.
– Thử công tắc máy nước nóng và khóa van ga xem có hỏng hóc gì không
– Việc xử lý chống thấm ở điểm tiếp giáp giữa bồn tắm, bồn rửa mặt với tường có được thực hiện một cách cẩn thận hay chưa.
[Ghế tình yêu](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/ghe-tinh-yeu-tantra) [Quạt trần trang trí phòng khách](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/quat-tran-trang-tri) [Quạt trần đèn chùm trang trí](https://thegioinoithat.com/story/chuyen-de/quat-tran-den-chum)
Truy cập để xem nhiều hơn tại TheGioiNoiThat.com – Cộng đồng yêu nội thất LỚN NHẤT Việt Nam
Hotline: (08) 2266.6668 / (08) 2266.6669 / Tel: (028) 22222.218
Toà nhà Thế Giới Nội Thất – 218 Điện Biên Phủ, P.7, Q.3, Tp.HCM (ngã tư Điện Biên Phủ và Lê Quý Đôn)
### Cùng Danh Mục :
[Căn hộ chung cư tinh tế đến từng ngóc ngách](http://phongthuy.2015.vn/can-ho-chung-cu-tinh-te-den-tung-ngoc-ngach.html) [Các CEO bàn về cách quản trị trong khủng hoảng](http://phongthuy.2015.vn/cac-ceo-ban-ve-cach-quan-tri-trong-khung-hoang.html) [Rửa siêu xe một cách liều lĩnh](http://phongthuy.2015.vn/rua-sieu-xe-mot-cach-lieu-linh.html)
## Leave a Reply Cancel reply

Server: nginx


markdown:
Trong tình yêu, chuyện khó khăn nhất chính là gặp được người mình yêu mến nhưng không thể nào có kết quả tốt đẹp với người đó. Có thể sớm hoặc muộn bạn đều phải buông tay, nhưng trong trái tim bạn thực sự không thể nào quên được bóng hình đó. Quả thực buông bỏ thì không nỡ còn nếu cố gắng kiên trì lại quá mệt mỏi. Một khi đã yêu rồi thì không thể nào tránh khỏi sự đau khổ.
![ ](http://phunusuckhoe.vn/uploads/yhn24_1_1_1_1_1_1_1_1_1_1_1.jpg)
Khi không còn thích một người nào đó, cảm giác đại loại giống như “có thể anh là yếu điểm của em nhưng anh không bao giờ trở thành áo giáp bảo vệ em được”. Đúng vậy, vì tình yêu người phụ nữ mạnh mẽ nhất cũng có thể hy sinh tất cả vì người đàn ông đó, nhưng chưa chắc người đó sẽ bảo vệ bạn suốt đời.
Trên thực tế những sự việc trong tình yêu còn đau đớn và phức tạp hơn cái chết nhiều lần. Bởi vì khi đối diện với cái chết bạn chỉ bị đau đớn một lần duy nhất còn trong tình yêu có lẽ bạn sẽ phải đối mặt với nỗi thống khổ và sự đau đớn gấp ngàn vạn lần.
Một khi đã yêu mà không đến được với nhau ai cũng sẽ có cảm giác giống như “anh là gió, là sương, là chim hoặc cũng có thể là khách sạn nhưng anh không bao giờ là nơi về của em”. Đêm khuya tỉnh giấc bạn thấy người nằm bên cạnh mình không phải là người mình thích, người bạn thích lại chính là người trong mộng.
Thực ra để quên đi một người chỉ cần có hai thứ đó chính là thời gian và niềm vui mới. Anh sẽ lựa chọn niềm vui mới còn em sẽ lựa chọn thời gian. Đàn ông chỉ cần có niềm vui mới là họ sẽ quên bạn còn phụ nữ chúng ta cần có thời gian mới có thể quên đi một ai đó.
![ ](http://phunusuckhoe.vn/uploads/yhn351_1.jpg)
Từ trước đến nay chỉ có vui vẻ khi gặp gỡ chứ có mấy ai vui vẻ khi chia tay đâu? Đến cuối cùng yêu mến bỗng trở thành không cam tâm, tình yêu sâu đậm biến thành trái tim tan nát, nỗi nhớ nhung cũng biến thành sự phiền não. Tất cả những thứ này sẽ hành hạ bản thân chúng ta trong một khoảng thời gian khá dài.
Nếu như lúc đó em dũng cảm, liệu rằng kết quả có như thế này không? Nếu như lúc đó em kiên trì, hồi ức có lẽ nào sẽ đẹp hơn chăng? Đến cuối cùng em cũng không nói bất cứ điều gì còn anh lại bỏ qua mọi thứ. Em biết rằng được gặp anh không dễ dàng, mất anh cũng rất đáng tiếc nhưng khi đó anh chỉ xoay người đi và từ bỏ. Đã từng yêu hoặc yêu sai một ai đó đều là kinh nghiệm. Chuyện tốt hay chuyện xấu đều là chuyện đã qua. Cho dù không nỡ buông bỏ, nhưng một khi đã không có duyên với nhau thì hãy để người đó ra đi.
|
|![]()
[Một khi đã ngoại tình, cởi đồ cho nhau rất dễ nhưng để dứt tình lại quá khó ](http://phunusuckhoe.vn/mot-khi-da-ngoai-tinh-coi-do-cho-nhau-rat-de-nhung-de-dut-tinh-lai-qua-kho-107446.html)
Nếu như may mắn bạn gặp được người mình yêu và người đó cũng vô cùng yêu bạn thì đó được xem lại một đặc ân mà thượng đế ban...
|
|![]()
[Phụ nữ DẠI coi trọng tình cảm, phụ nữ NGỐC coi trọng gia đình, phụ nữ KHÔN NGOAN coi trọng…](http://phunusuckhoe.vn/phu-nu-dai-coi-trong-tinh-cam-phu-nu-ngoc-coi-trong-gia-dinh-phu-nu-khon-ngoan-coi-trong…-107410.html)
Một người phụ nữ có được hạnh phúc hay không, quyền chủ động hoàn toàn nằm trong tay bạn. Một người phụ nữ có thể có hạnh phúc...
|
|![]()
[Sợ chế nhạo, ba năm sống kiếp ‘trâu chó’ mà người nhà không hề hay biết](http://phunusuckhoe.vn/so-che-nhao-ba-nam-song-kiep-‘trau-cho’-ma-nguoi-nha-khong-he-hay-biet-107318.html)
Em trai và em dâu tỏ ra không vui nhưng bố tôi chỉ nói một câu: 'Con hãy chăm sóc con gái con, bố phải chăm sóc con gái bố'.
|
|![]()
[Đàn ông là chìa khóa còn đàn bà là ổ khóa: Quan điểm thật đáng khinh bỉ](http://phunusuckhoe.vn/dan-ong-la-chia-khoa-con-dan-ba-la-o-khoa-quan-diem-that-dang-khinh-bi-106970.html)
Đàn ông là chìa khóa, đàn bà là ổ khóa, một chìa khóa có thể mở được nhiều ổ khóa thì được xem là chìa khóa tốt, còn một ổ khóa...
|
|![]()
[Trong hôn nhân, đàn bà mềm lòng đáng sợ thế nào?](http://phunusuckhoe.vn/trong-hon-nhan-dan-ba-mem-long-dang-so-the-nao-106961.html)
Cuối tuần đó hai vợ chồng cô đi xem xe, tìm được một chiếc ưng ý và cũng không quá đắt nên đã gọi điện cho mẹ chồng. Lúc này bà...


markdown:
-
[Trang nhất](/)
-
[Giới thiệu](/about/)
-
[Sản phẩm](/shops/)
-
[Download](/download/)
-
[Tin Tức](/news/)
-
[Đối tác - khách hàng](/doi-tac-khach-hang/)
-
[Liên hệ](/contact/)
Camera Dome hồng ngoại ngoài trời
Cảm biến 1/3″ DIS. Led công nghệ mới EXIR tuổi thọ trên 20 năm. Cho ảnh sáng đều trong đêm.
Hồng ngoại:30-40m,tự chuyển chế độ ngày/đêm
Độ nhạy sáng 0.1 Lux/F1.2, 0 lux với hồng ngoại
Nguồn 12 VDC
Dải nhiệt hoạt động rộng (-40°~60°)
Tiêu chuẩn ngoài trời IP66
(Ống kính tùy chọn 3.6mm,6mm)
Màu trắng, Chưa có Adaptor.

Server: Apache/2.2.27 (CentOS)

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Set-Cookie: nv3c_Zvzc3_nvvithemever=lQ%2C%2C; expires=Wed, 12-Dec-2018 15:48:33 GMT; path=/; domain=.phuongnamco.net; httponly

Content-Language: vi


markdown:
CHUYÊN TRANG CỦA TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ VĂN HIẾN VIỆT NAM
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 1900/GP - BTTTT, cấp ngày 15/11/2011
Giấy phép sửa đổi, bổ sung số 05/GP - CBC - BTTTT, cấp ngày 01/07/2016
Tổng Biên tập: TS Phạm Việt Long
Phó Tổng Biên tập: Nhà báo Vũ Xuân Bân
Đường dây nóng: 090 489 4444
Email: toasoan@phuongnamplus.vn
Toà soạn: Số 9 - Ngõ 26 - Phố Hoàng Cầu - Quận Đống Đa - Hà Nội

X-Powered-By: PleskLin

P3P: CP="CAO DSP COR CURa ADMa DEVa OUR IND PHY ONL UNI COM NAV INT DEM PRE"


markdown: Ponte de Lima: Sessão de esclarecimento em Arcozelo


markdown:
|
|Tên sản phẩm |Ghế massage thông minh đa năng|
|
|Model |DMK – 191|
|
|Điện áp |220-240V~50 Hz/60 Hz|
|
|Tần số |50/60 Hz|
|
|Công suất |150W|
|
|Thời gian hoạt động |20 phút|
CHỨC NĂNG GHẾ MASSAGE DMK 191 :
– Được thiết kế với phương pháp trị liệu bằng cách xoa bóp, vỗ, gõ, nhào đồng thời vỗ.
– Được cài đặt chế độ tự động phát hiện phần vai và các vị trí trên cơ thể
– Chức năng massage tự động thông minh: nhanh, không độc hại, mang phong cách phương Đông, Thụy Điển, cổ điển.
– Chế độ nhớ tự động M1 và M2.
– Massage cho phần trên cơ thể với 3 sự lựa chọn massage: cố định, một phần và tổng thể với 5 mức độ điều chỉnh tốc độ ở mức vỗ, xoa bóp, đập. Chiều rộng giữa 2 quả bóng đập có thể điều chỉnh với 3 mức độ: rộng, trung bình, hẹp. Về điểm từng phần và cố định, phần massage tay có thể dịch chuyển lên xuống để điều chỉnh điểm massage chính xác.
– Chức năng massage áp lực không khí với 3 trạng thái: áp suất không khí toàn thân, tay (tay trên đặt 4 túi khí, cánh tay đặt 8 túi khí), cẳng chân (đặt 16 túi khí) với 3 cường độ tùy chọn.
– Cẳng chân được thiết kế với chức năng massage con lăn ở giữa bàn chân, 2 cặp nhú trên gót chân luân phiên massage với động tác massage cào.
– Phần vai có 2 lớp điều đỉnh chức năng chiều rộng tự động thiết lập để thích ứng với bề rộng vai khác nhau của người sử dụng.
– Chức năng sưởi ấm lưng bằng nguồn nhiệt hồng ngoại của sợi cacbon.
– Nơi đặt chân sử dụng mở rộng liên tục để vừa với chiều cao cơ thể khác nhau
– Phần tựa lưng được thiết kế tiết kiệm tối đa không gian
– Bàn phím điều khiển dễ dàng.
– Điều chỉnh chế độ nâng chân, nâng khung tựa lưng, chế độ tự động nằm một cách dễ dàng.
– Định hình phù hợp với đường cong cơ thể thông qua trọng lực không khí khi ngả người.
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG :
Hiệu quả:
– Xoa bóp sâu vào các huyệt giảm hiệu quả cơn đau nhức
– Nới lỏng vóc dáng cơ thể
– Thúc đẩy tuần hoàn máu

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) PHP/5.6.32


markdown:
### Áo Phông Printstyle
- 01Mẫu Áo phông đẹp mắt được thiết kế độc quyền bởi Printstyle.
- 02Chất liệu: vải cotton 100%, thun co giãn 4 chiều, mềm mại, luôn thoáng mát thấm hút tốt nhất.
- 03Công nghệ in: sử dụng công nghệ in hiện đại giúp hình in sắc nét, đẹp mắt.
- 04Giao hàng toàn Quốc từ 2-4 ngày.
-
#### Thông tin size dành cho cả Nam và Nữ
|Size||Ngang ngực||Chiều dài áo||Cân nặng|
|S||41||61||35-50kg|
|M||44||64||50-58kg|
|L||47||67||58-65kg|
|XL||50||72||65-72kg|
|XXL||52||74||72-80kg|
|XXXL||55||72||>80kg|
# Áo phông Bi138
- Mã sản phẩm: áo phông
- Tình trạng: Còn hàng
-
## 190.000 VNĐ

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Set-Cookie: currency=USD; expires=Thu, 11-Jan-2018 16:11:57 GMT; path=/; domain=printstyle.vn

Cache-Control: private, no-cache, no-store, proxy-revalidate, no-transform