text:
Clip NSƯT Kim Xuân buồn phát khóc vì con trai cưng duy nhất ra ở riêng khiến các mẹ đồng cảm
Đi qua hơn phân nữa cuộc đời, NSƯT Kim Xuân ngồi xuống nhẹ nhàng tâm sự với chúng tôi về cuộc sống với biết bao lắng đọng. Hơn 40 năm hoặt động nghệ thuật, hơn 40 năm gắn bó với chồng là những năm tháng cô được sống trọn với nghề diễn, và bản năng làm vợ, làm mẹ, là khoảng thời gian cô mạnh mẽ bước trên chặng đường đầy chông gai.
Nhìn lại cuộc đời ở tuổi 61, có lẽ đã không còn gì hối tiếc đối với cô. Được nhìn gia đình luôn hạnh phúc, được nhìn cháu nội khôn lớn lên từng ngày và điều nghệ sĩ Kim Xuân mong mỏi nhất ở những năm bên kia sườn dốc là mong chồng giữ mãi được sức khỏe và luôn yêu thương mình như những ngày đầu tiên.
- Lâu lắm mới lại được gặp cô Kim Xuân trong một buổi quay hình. Nhìn thấy chú chở cô đến phim trường, trông hai cô chú thật tình cảm. Cô Kim Xuân có thể chia sẻ cho độc giả biết về tình yêu của cô chú khoảng 40 năm về trước?
Tôi lập gia đình lúc 24 tuổi. Và bây giờ vợ chồng tôi cũng trải qua gần 40 năm bên nhau. Gần 40 năm có đủ cay, đắng, ngọt, bùi trên đời. Nhưng tôi lại cảm thấy vui là vì nếu như con người ta cứ yên lành quá thì sẽ rất chán, dù có trải qua sóng to bão lớn để mà một khi nhìn lại, mình thấy: "À, tôi đã vượt qua được tất cả những chuyện đó".
Có những chuyện rất nhỏ, không đáng để cho mình phải quan trọng hoá vấn đề. Cuộc sống hiện nay của tôi và chồng cũng giống như những anh, chị lúc còn trẻ vậy đó. Tức là cùng trải qua sóng gió, và vẫn còn ở với nhau cho đến giờ này, tức là tình yêu của chúng tôi đã lớn để có thể chiến thắng được những trở ngại trong cuộc sống.
"Tình yêu của chúng tôi đã lớn để có thể chiến thắng được những trở ngại trong cuộc sống."
- NSƯT Kim Xuân -
"Tình yêu của chúng tôi đã lớn để có thể chiến thắng được những trở ngại trong cuộc sống."
- NSƯT Kim Xuân -
- Cho đến hiện tại, mỗi lần cô đi làm hay đi quay, chồng cô vẫn thường xuyên chở cô đi đúng không?
Tôi biết rằng cuộc đời của mình, không phải lo lắng về phương tiện di chuyển giao thông, không có ông xã thì cũng là con trai. Họ sẽ giúp tôi có thể đến nơi làm việc một cách tốt nhất.
61 tuổi mà vẫn được chồng yêu chiều, đấy là cái may mắn của tôi.
- Tức là ông xã sợ cô đi đường nguy hiểm hay lúc nào cũng muốn ở bên cạnh, chăm sóc cho cô từ những chuyện đơn giản nhất?
Thật ra ai cũng muốn người thân của mình đi đến nơi về đến chốn. Mình là phụ nữ nên hình như mình được các ông ưu tiên hơn. Con trai tôi cũng vậy, con bây giờ cũng theo gương ba, tức đưa vợ đi làm rất chăm chỉ.
- Chắc hẳn đây là hai trường hợp rất đặc biệt. Vì đa số đàn ông họ rất là lười chở phụ nữ đi đâu đó hoặc phải chờ đợi. Tuy nhiên, ông xã và con trai cô lại ngược lại.
Có lẽ đó là một đặc thù rất hay của nghề. Có khi tôi đi quay từ 5 giờ sáng, giờ đó quá sớm, cũng không ai muốn cho vợ mình đi làm lúc đó, hoặc đi quay về thì cũng đã rất khuya. Thành ra nếu chồng có thời gian thì những lúc phải quay xa, bao giờ tôi cũng được ngồi sau xe ngủ ngon lành. Và khi đến nơi làm việc, chú sẽ nghỉ ngơi, để có sức khỏe chở về.
Con tôi cũng vậy, những lúc con dâu quay ở đâu xa thì bao giờ cháu cũng giành phần để chở vợ đến nơi. Nói vậy không phải phụ nữ không tự lập mà có nghĩa là người ta biết yêu những người thân của mình.
- Vậy để nhớ về 40 năm về trước, lúc cô 24 tuổi, cô có thể kể lại hoàn cảnh mà cô và ông xã gặp nhau?
Video NSƯT Kim Xuân trải lòng về mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu.
Hồi đó tôi học trường Nghệ thuật Văn nghệ kịch nói của Thành phố. Còn chú thì được công ty cử đi học lớp Biên kịch, thế là hai người gặp nhau. Tuy nhiên, sau khóa học ấy, chú về cơ quan làm việc, tôi thì đi diễn.
Và vô tình trong buổi họp lớp, hai người gặp lại. Và giống như duyên vậy đó. Anh thông cảm với nghề của tôi bởi anh cũng đã từng được học về biên kịch phim. Tôi nghĩ đó cũng là một cái hay, nó giúp anh thông hiểu về nghề, anh biết được những khó khăn khi tôi đứng trước ống kính máy quay, trước ánh đèn sân khấu, anh cũng biết những mệt nhọc của tôi, khi về nhà cần nghỉ ngơi như thế nào.
Thế nhưng những việc ấy phải nằm trong một giới hạn "biết người, biết ta", chứ không phải về nhà mình là số 1, tất cả mọi đều ưu tiên cho mình và không để ý tới ai hết.
Tôi cũng thấy có một số trường hợp, những người quen của tôi đã mắc vào trường hợp đó. Và nếu nhưng không khéo trong cách sống, thì vô tình cái tôi của mình quá lớn và động chạm đến cái sĩ diện của người chồng. Khi có mâu thuẫn xảy ra thì câu chuyện từ rất nhỏ sẽ trở thành rất lớn. Và thế là họ tan vỡ.
- Vậy trong 40 năm qua thì ông xã là một người đàn ông như thế nào đối với cô?
Là người đàn ông... thứ nhất phải chung thủy trước. Thứ hai rất hiểu công việc của vợ. Thứ ba là không bao giờ ‘ca’ vợ mình lên tận mây xanh, và chồng tôi là người rất là kiệm lời. Tôi rất thích những người đàn ông có nét tính cách ấy.
Đừng bao giờ có chuyện có những bà mẹ, người anh người chị có con làm nghệ sĩ, mới vô nghề thì đi đâu cũng khoe con mình, con tôi thế này, con tôi thế kia, đó là một điều cấm kỵ trong nghề này. Vì làm như vậy thì người đó sẽ không biết mình đang đứng ở đâu và sẽ không bao giờ muốn học hỏi, không bao giờ muốn tiến tới. Tôi thấy có nhiều bé, chưa giỏi nhưng đã rất hư, vì gia đình không biết, lúc nào cũng tung hô, lúc nào cũng tạo một hào quang giả, các cháu mất đi cân bằng đối với cuộc sống.
Đối với tôi, ông xã là một người biết chuyện.
- Vậy là cô và ông xã cũng dạy cho con cách "biết điều" trong cuộc sống?
Tôi không dạy mà tự con trai và con dâu nhìn thấy cuộc sống như thế nào, các cháu đi đúng trong cái khuôn khổ ấy. Tôi chẳng dạy con phải thế này, phải thế kia...Ví dụ ngay trường hợp con dâu, cháu làm MC phải nói chuyện trước công chúng thì tôi có góp ý: “Khi nói chuyện, con hãy bớt những động thái này... Con người phải chân tình và cặp mắt con luôn có một đối tượng đó là khán giả, có khán giả để con tâm tình, để con giãi bày, để con mở lời. Chứ con đừng nói thao thao bất tuyệt như một con két, chẳng ai thích nghe con két nói”.
Con trai của tôi thì rất mê hát và mê âm nhạc. Với cháu chỉ muốn được hát nhạc sống cho khán giả nghe. Nhưng tôi nói rằng: “Lâu lâu con phải có những gameshow mà người ta mời ca sĩ thì con cũng nên tham gia. Để người ta thấy rằng, vẫn có tồn tại một dòng nhạc rất hay, rất truyền cảm”.
Clip NSƯT Kim Xuân cùng em gái, em rể, con trai và con dâu khiến cả trường quay vỗ tay xúc động trong chương trình Hát cùng mẹ yêu
- Ở lứa tuổi này rồi thì có bao giờ chồng cô nói là “Thôi em đừng đi làm nữa, em ở nhà đi”?
Chồng thì có nói với tôi rằng nên đi làm ít lại, lựa chọn những gì mình thích thì làm. Mà quả thật, mấy năm gần đây tôi chỉ làm những gì tôi thích thôi. Có căn nhà nằm nghe nắng mưa cũng là 1 vai tôi thích, tôi cũng từ chối 3 phim nhựa trong năm rồi. Tôi biết, tôi đang ở trong vị trí được quyền chọn lựa. Mà phải chọn lựa cái có chất lượng. Tôi không muốn xuất hiện ở nhiều nơi bởi vì nhàm.
- Vậy tại sao cô không chọn cách ở nhà và sống hưởng thụ cùng con cháu mà vẫn tiếp tục làm việc?
Ở thời đại bây giờ, đừng tưởng những ông bà ở nhà mà họ vui đâu. Vì trước giờ họ quen với công việc, tự nhiên đùng một cái đứt ngang, họ không làm gì hết. Cái cảm giác hụt hẫng đó rất dễ sợ. Nhưng nghề của tôi vẫn cho phép 70, 80 tuổi vẫn có thể làm.
Làm việc với cái người ta thích, nó khác với việc làm vì cuộc sống. Vậy nên tôi chẳng bao giờ thấy buồn. Mà thật ra tôi cũng đang thụ hưởng cuộc đời quá sướng. Giữa tháng này, tôi sẽ đi Châu Âu nửa tháng. Một năm, dành ra nửa tháng hay một tháng để đi du lịch, thì tôi thấy chuyện đó cũng bình thường, đâu có gì đâu.
"Ở thời đại bây giờ, đừng tưởng ông bà ở nhà mà họ vui. Vì trước giờ họ quen với công việc, tự nhiên đùng một cái đứt ngang, không làm gì hết. Cái cảm giác hụt hẫng đó rất dễ sợ."
- NSƯT Kim Xuân -
"Ở thời đại bây giờ, đừng tưởng ông bà ở nhà mà họ vui. Vì trước giờ họ quen với công việc, tự nhiên đùng một cái đứt ngang, không làm gì hết. Cái cảm giác hụt hẫng đó rất dễ sợ."
- Vậy đó có phải là một trong những cách mà cô và chồng hâm nóng tình cảm vợ chồng không ạ?
Vợ chồng tôi có gì đâu mà phải hâm nóng, nó có nguội bao giờ đâu (Cười lớn). Tôi nghĩ đó là khoảng thời gian hai vợ chồng thư giãn cùng nhau, có những chuyến đi thăm các nước bằng tàu điện, để ngắm những cái đẹp của những đất nước nổi tiếng trên thế giới.
- Hai vợ chồng chọn cách du lịch tự túc như vậy có khiến hai con ở nhà lo lắng không?
Không đâu! Vì con tôi đã từng thấy mẹ nó đi Mỹ trong vòng một tháng mà chẳng có chuyện gì xảy ra cả.
- Vậy như lúc nãy cô nói, trong 40 năm qua, tình cảm vợ chồng chưa bao giờ nguội hết ư?
Tôi có nói lúc đầu rằng: “Sóng gió thăng trầm, tôi trải qua hết”, thậm chí bão to luôn. Nhưng sau tất cả những thứ đó tôi đã đi qua được, điều đó là do tình yêu của tôi đối với gia đình, tình yêu đối với người sống với mình.
Cho nên nói gia đình nào không sóng gió phong ba thì tôi không tin. Ngay cả đến một cặp mà tôi thấy đáng yêu nhất là con trai với con dâu tôi mà cũng có lúc khắc khẩu.
- Với vai trò mới là làm mẹ, làm bà thì cuộc sống của cô có thay đổi gì nhiều so với trước kia?
Tôi thấy không có gì thay đổi cả, thậm chí tôi nhận nhiều nhiệm vụ còn lớn hơn. Là người đầu tàu trong rất nhiều công việc, tôi thấy mình cứ cân đối công việc và thu xếp thì sẽ làm được hết.
Như tôi thấy, gặp mấy bác sĩ giỏi như cô Ngọc Phượng ở Từ Dũ hay cô Ngọc Lan chuyên làm thụ tinh trong ống nghiệm cho phụ nữ, người ta làm chuyện lớn hơn mà người ta vẫn thu xếp gia đình được. Nói gì thì nói, phụ nữ hay lắm, cứ hay than vãn với nhau là vì sao ngày chỉ có 24 tiếng, tôi không đủ thời gian để làm gì hết nhưng thật ra đều thu xếp được.
- Vậy cô nghĩ sao khi hiện tại có rất nhiều người phụ nữ chọn cách sống không lấy chồng, không sinh con. Bởi vì người ta sợ cuộc sống quá bận rộn, không có thời gian dành riêng cho bản thân mình?
Chữ “duyên” rất đúng đối với trường hợp này. Có nhiều khi người ta cũng mong muốn có một gia đình nhưng mà duyên lại không dài. Vậy giữa quá trời công việc của xã hội, mà cái duyên nó cứ may rủi hoài, thậm chí có khi 2-3 người vẫn cứ đổ vỡ thì cuối cùng người ta chọn con đường “thôi tôi sống đơn thân cho nó khỏe”.
Bây giờ, cũng còn quá nhiều thứ để quan tâm, quá nhiều thứ để làm việc trên cuộc đời, cớ gì mình cứ loay hoay chạy theo những mối tình như vậy. Thế nhưng đó không phải là điều hay nhất, vì con số 2 nó chỉ lớn hơn con số 1, có 1 con số thôi nhưng nó là tất cả.
- Vậy thì cô nghĩ trong lứa tuổi của cô, điều ước gì khiến cô mong mỏi nhất lúc này?
Sức khỏe. Hồi xưa tôi khỏe lắm.
So với cái tuổi này, mình nên đều đặn đi khám sức khỏe và bổ sung thuốc bổ dành cho người lớn tuổi, để có thể giữ sức khỏe khi mình làm việc.
Tôi rất chăm lo và thương bản thân mình. Tôi cũng thấy rằng chữ “thương bản thân” rất đúng hiện nay. Khi không thương bản thân mình, mình gục xuống, mình ngã xuống, thứ nhất là đau đớn, mệt mỏi, rồi tiếp theo sẽ có rất nhiều chuyện cũng đổ theo.
Cho nên sức khỏe là cái hiện tại tôi quan tâm nhiều nhất. Tôi cũng muốn mình sống thật lâu để cho chồng tôi mừng, cháu nội cô cũng vui nữa. Tôi có thể cùng đi với họ, cùng vượt với họ rất nhiều thứ nữa trên cuộc đời này.
- Cô có mong mỏi điều gì dành cho ông xã của mình?
Tôi cũng mong anh có sức khỏe. Cũng có một lần anh bệnh, lúc đó tôi với chồng giống như hai người cùng ngồi trên chiếc thuyền vượt biển vậy. Nghĩa là nếu tinh thần anh xuống mà tôi không phải là người gồng đỡ lên thì có thể là đã "sụp".
Thời gian đó 2 vợ chồng gồng với nhau để đi qua cánh cửa đó. Nó giống như cái cửa thử. Mình đi qua được, chiến thắng thì lúc đó mới thấy: “À, mình đủ kinh nghiệm để sống ở đời”. Quả là đi qua cửa lửa ấy, chồng tôi sống lạc quan hơn, nhẹ nhõm hơn, yêu đời hơn. Thành ra tôi cũng mong là chồng cũng có được sức khỏe như tôi.
Theo Winnie (Khampha.vn)
Trang tin tức điện tử của Docbao.com.vn © 2008.
Công ty Cổ phần Quang Minh Việt Nam
Giấy phép thiết lập Trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 2372/GP-STTTT cấp ngày 29/8/2014.
Vận hành bởi Công ty cổ phần truyền thông K.I.B
Tòa nhà Âu Việt- Số 1 Lê Đức Thọ- Hà Nội- ĐT: 043.7955.844
Chịu trách nhiệm nội dung: Điều Thị Bích
Liên hệ Quảng cáo


text:
Theo N.K.T (Tri Thức Trực Tuyến)
Trang tin tức điện tử của Docbao.com.vn © 2008.
Công ty Cổ phần Quang Minh Việt Nam
Giấy phép thiết lập Trang thông tin điện tử tổng hợp trên Internet số 2372/GP-STTTT cấp ngày 29/8/2014.
Vận hành bởi Công ty cổ phần truyền thông K.I.B
Tòa nhà Âu Việt- Số 1 Lê Đức Thọ- Hà Nội- ĐT: 043.7955.844
Chịu trách nhiệm nội dung: Điều Thị Bích
Liên hệ Quảng cáo

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding


text:
Đánh giá : 0 điểm
1
2
3
4
5
Giá: Liên hệ
200 000 VND
95 000 VND
150 000 VND
Đang truy cập :
21
Hôm nay :
101
Tháng hiện tại
: 3299
Tổng lượt truy cập : 282364
© Copyright Dong Phuc Dat Quang.ltd. Address: 270 Street, Trung Nu Vuong Ward, Truong Xuan District, Tam Kỳ City

Server: Apache

Set-Cookie: nv3c_Kd1j1_nvvithemever=lw%2C%2C; expires=Mon, 20-May-2019 12:27:40 GMT; path=/; domain=.dongphucdatquang.com; httponly

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache

Content-Language: vi

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
1-Kích cỡ,kiểu dáng:
-Theo size chuẩn của người Việt nam.S-M-L-XL-XXL.
- Kiểu dáng áo phông cổ tròn.
2-Nguyên liệu may:
-Vải dệt Lacoste, Single.
- Thành phần Vải:100% Poly,100%Cotton,TC,CVC…v...v.
- Màu sắc,độ dày: Theo yêu cầu.
3-Thời gian giao hàng.
-Màu vải có sẵn: Thời gian từ 10-> 20 Ngày.
-Màu vải nhuộm màu Logo: Từ 30->35 Ngày.
2- Liên hệ : HotLine: 0913-211-811 Hoặc 0942-96-38-38
Email: dongphucthoitrang@bsb.com.vn
kinhdoanh@bsb.com.vn
THÔNG SỐ SIZE ÁO THUN
Bảng kích thước size áo thun Nam
Centimeter
S
M
L
XL
XXL
XXXL
Dài áo
68
70,5
73
75,5
78
80,5
Rộng ngực (1/2 vòng)
48
50
52
54
56
58
Rộng lai (1/2 vòng)
Ngang vai
40
42
44
46
Dài tay
19
20
21
22
23
24
Cửa tay
15
16
17
18
Bảng kích thước size áo thun Nữ
61
63,5
66
68,5
71
73,5
34
36
38
13
14
B&B Việt Nam là Doanh nghiệp đầu tiên minh bạch thông tin về sản phẩm( Nhãn hiệu riêng,nhãn thành phần vải được gắn vào sản phẩm) nhãn hiệu này chúng tôi đăng ký độc quyền trên lãnh thổ Việt nam,trường hợp nghi ngờ thành phần vải khách hàng mang sản phẩm đi kiểm nghiệm,chúng tôi chịu trách nhiệm tới cùng về thông tin của sản phẩm.
* Thiết kế đồng phục áo phông mẫu,in,thêu logo miễn phí.Giao hàng toàn quốc miễn phí.
* Thành phần nguyên liệu rõ ràng,màu sắc nhuộm tiêu chuẩn quốc tế.
* Sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền may tiêu chuẩn xuất khẩu.
* Sản phẩm được nhuộm màu theo đúng yêu cầu của khách hàng.
* Đảm bảo giá trị tốt nhất tài chính của khách hàng.
Qui trình sản xuất hàng xuất khẩu được áp dụng vào sản xuất sản phẩm đồng phục áo phông thời trang của B&B Việt nam,Sản phẩm được thiết kế và xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật trên phần mềm máy tính chuyên về ngành may. Kiểm tra 100% chất lượng sản phẩm trước khi đóng gói và giao hàng.
Sản phẩm được thiết kế và may mẫu miễn phí Hotline: 0937-588-299 & 0913-211-811
Email: kinhdoanh@bsb.com.vn
dongphucthoitrang@bsb.com.vn
Sản phẩm được in,thêu logo,giao hàng miễn phí.
Hotline: 0937-588-299 & 0913-211-811(zalo)
Email: kinhdoanh@bsb.com.vn
dongphucthoitrang@bsb.com.vn
Ưu đãi đặc biệt KH truyền thống và hợp đồng lớn.
Hotline:0937-588-299 & 0913-211-811(zalo)
Email: kinhdoanh@bsb.com.vn
dongphucthoitrang@bsb.com.vn
BSB thương hiệu đồng phục thời trang tại Việt nam.
Địa chỉ tại Hà Nội: Số 8/A9, TT Đại Học Ngoại Ngữ, Thanh Xuân, Hà Nội
NINH BÌNH: Số 477 đường 12 ( Khu công nghiệp Gián khẩu -Gia viễn -Ninh Bình)
Điện thoại: 0937-588-299 (Hotline)
Hotline: 0913- 211- 811( zalo,viber)
Email: kinhdoanh@bsb.com.vn & dongphucthoitrang@bsb.com.vn
Bản quyền © 2015 B&B Viet Nam

Cache-Control: private

Set-Cookie: LangInfo_Ducnm=Lang=vi-VN; expires=Mon, 21-May-2018 12:11:55 GMT; path=/


text:
Mô tả
Holine (08:30 - 18:00): 02466.533.355 / 0985.322.325 / 0934.439.112
Ngoài giờ hành chính quý khách vui lòng nhắn tin qua số di động hoặc Zalo / Viber
Bếp chiên nhúng đơn MY-81 được làm bằng chất liệu inox không rỉ dày dặn, bền đẹp, có nhiều mức điều chỉnh nhiệt độ phù hợp dùng rán gà, chiên ngô, khoai,…
Công suất: 2.5kw
Điện áp: 220V
Nhiệt độ: 50 – 200 độ
Dung tích: 5.5 lít
Kích thước: 290x440x310 mm
Quý khách lưu ý:
- Bảo hành:
+ Bảo hành chính hàng
+ Hoặc: bảo hành công ty 12 tháng
- Giá chưa bao gồm VAT
- Vận chuyển miễn phí nội thành Hà Nội
Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.

markdown:
## Mô tả
Holine (08:30 - 18:00):
[02466.533.355]/ [0985.322.325]/ [0934.439.112]
Ngoài giờ hành chính quý khách vui lòng nhắn tin qua số di động hoặc Zalo / Viber
Bếp chiên nhúng đơn MY-81 được làm bằng chất liệu inox không rỉ dày dặn, bền đẹp, có nhiều mức điều chỉnh nhiệt độ phù hợp dùng rán gà, chiên ngô, khoai,…
Công suất: 2.5kw
Điện áp: 220V
Nhiệt độ: 50 – 200 độ
Dung tích: 5.5 lít
Kích thước: 290x440x310 mm
![ Bếp chiên nhúng điện đơn 5.5 lít MY-81](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_MY_81_1.jpg)
![ Kích thước bếp](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_ZR_81_9.jpg)
![ Kích thước chậu và giỏ chiên](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_ZR_81_5.jpg)
![ Cảm biến điều chỉnh nhiệt độ](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_MY_81_2.jpg)
![ Nắp đậy](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_MY_81_3.jpg)
![ Giỏ chiên](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_MY_81_4.jpg)
![ Điện trở đốt nóng dầu mỡ 2.5 kw](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_MY_81_7.jpg)
![ Nắp chắn đáy](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_MY_81_6.jpg)
![ Phụ kiện kèm theo bếp](http://dungdoanh.com/wp-content/uploads/2016/02/bep_chien_nhung_dien_MY_81_5.jpg)
Quý khách lưu ý:
- Bảo hành:
+ Bảo hành chính hàng
+ Hoặc: bảo hành công ty 12 tháng
- Giá chưa bao gồm VAT
- Vận chuyển miễn phí nội thành Hà Nội
## Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes


text:
Việc kiểm soát Biển Đông đóng vai trò tiên quyết cho tương lai phát triển và hiện đại hóa của hải quân và ngành hàng không vũ trụ của Trung Quốc. Nói cách khác, vai trò chiến lược của Biển Đông đối với Trung Quốc đã gia tăng cùng với quá trình hiện đại hóa của quân đội nước này.
Tóm tắt
Từ khi Đặng Tiểu Bình khởi xướng cuộc cải cách toàn diện năm 1978, nền kinh tế Trung Quốc được đánh thức, đưa nước này trỗi dậy mạnh mẽ, vượt qua Nhật Bản để trở thành cường quốc kinh tế lớn thứ hai trên thế giới kể từ năm 2009. Cùng với sự phát triển kinh tế, Trung Quốc bắt đầu đầu tư lớn cho hiện đại hóa quốc phòng, tập trung ưu tiên các lĩnh vực hải quân, không quân và quân sự vũ trụ. Kiểm soát Biển Đông là điều kiện cần cho quá trình hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc. Ngược lại, Quân đội được hiện đại hóa là điều kiện đủ cho Trung Quốc quyết đoán kiểm soát Biển Đông. Bài viết này đánh giá mối tương tác giữa chiến lược hiện đại hóa quân đội với chính sách quyết đoán của Trung Quốc trên Biển Đông trong những năm gần đây.
Chuyển dịch chiến lược quân sự
Từ những năm cuối thập kỷ 1980 và những năm đầu thập niên tiếp theo, một số sự kiện lớn đã diễn ra tại Trung Quốc và trên thế giới, ảnh hưởng đến tư duy của giới lãnh đạo Trung Quốc liên quan đến chiến lược an ninh quốc phòng. Chiến tranh Lạnh đi đến hồi kết với sự sụp đổ của Liên Xô và tan rã của khối các nước Xã hội Chủ nghĩa (XHCN). Các nước XHCN còn lại, trong đó có Trung Quốc, đứng trước nhiều khó khăn nghiêm trọng. Dù Trung Quốc đã tiến hành công cuộc đổi mới trước đó và cách tiếp cận của Bắc Kinh với tư tưởng XHCN - Tư bản Chủ nghĩa (TBCN) đã khác nhiều so với trước đây, cái kết của Chiến tranh Lạnh với ưu thế của phương Tây vẫn là một biến cố lớn. Trong bối cảnh đó, sự kiện liên quan trực tiếp đến Trung Quốc là cuộc biểu tình đòi dân chủ tại Thiên An Môn năm 1989 và hệ quả là Bắc Kinh chịu lệnh cấm vận và trừng phạt chặt chẽ hơn từ phương Tây.
Những năm sau đó, chiến thắng nhanh gọn tuyệt đối của liên quân do Mỹ cầm đầu tại I-rắc năm 1991 và tại Bosnia năm 1995 gây ấn tượng mạnh với các nhà chiến lược ở Trung Quốc. Trong các chiến dịch đó, Liên quân đã sử dụng các vũ khí tối tân, công nghệ hiện đại để thực hiện các cuộc tấn công nhanh với độ chính xác cao. Đối lập với hình ảnh này là chiến lược quân sự truyền thống “biển người” đã tỏ rõ sự lỗi thời của Trung Quốc. Việc sử dụng bộ binh dựa vào số đông đã hoàn toàn lép vế khi thế giới bước vào giai đoạn vũ khí hiện đại công nghệ cao. Điều đó càng thúc ép Bắc Kinh xây dựng một chiến lược quân sự mới trong giai đoạn hậu Chiến tranh Lạnh.
Ngay từ đầu những năm 1990, trường Đại học Quốc phòng Trung Quốc đã sử dụng các tài liệu mới trong giảng dạy chiến lược cho các quan chức quân đội.1 Các tài liệu đó sau này được biên tập, phát triển, và xuất bản thành cuốn “Khoa học Chiến lược quân sự” vào năm 1999. Năm 2005, cuốn sách này đã được xuất bản bằng tiếng Anh, khẳng định hơn nữa việc Trung Quốc công khai với thế giới về những thay đổi Chiến lược Quốc phòng. Điểm nổi bật nhất trong thay đổi của Trung Quốc là chuyển trọng tâm tập trung từ bộ binh sang tác chiến phối hợp giữa hải, không quân và chiến tranh điện tử.[1]
Xu hướng này tiếp tục trong những năm đầu thế kỷ 21 và diễn ra sâu rộng hơn. Từ năm 2000, cứ hai năm một lần, Bắc Kinh xuất bản Sách trắng Quốc phòng, trong đó công bố các đường hướng chiến lược quân sự chính của Trung Quốc. Sách trắng xuất bản năm 2004 ghi rõ: Trong khi tiếp tục đề cao việc xây dựng Lục quân, Quân đội giải phóng Nhân dân Trung Hoa ưu tiên phát triển Hải quân, Không quân, và lực lượng Chiến lược để tăng cường năng lực chiến đấu và quyền làm chủ trên biển và trên không.[2] Việc công bố chiến lược làm chủ trên biển trên một tài liệu chính thống cấp cao như vậy khẳng định biển đã trở thành yếu tố quan trọng trong chiến lược quân sự của Trung Quốc.
Biển trong chiến lược hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc
Hai trong số các ưu tiên chiến lược của quá trình hiện đại hóa quân sự Trung Quốc là Không quân - Quân sự Vũ trụ và Hải quân. Từ năm 2004, Sách Trắng Quốc phòng Trung Quốc đã chính thức hóa học thuyết tác chiến quân sự kết hợp giữa không quân với lực lượng quân sự vũ trụ. Do vậy, hai lĩnh vực không quân và quân sự vũ trụ có thể gộp chung khi nghiên cứu, bao gồm nghiên cứu các ngành/lĩnh vực chủ yếu như vệ tinh, ra-đa, máy bay chiến đấu, và tên lửa (gọi tắt là ngành hàng không vũ trụ phục vụ quân sự).
Chiến lược Hàng không vũ trụ (HKVT) của Trung Quốc
Ngành công nghiệp HKVT quân sự của Trung Quốc được Đặng Tiểu Bình sớm đặt mục tiêu phát triển sau khi trở lại cầm quyền từ cuối thập kỷ 1970. Trong giai đoạn đầu, Trung Quốc nhanh chóng sản xuất được tổng số trên 12 ngàn máy bay thuộc 25 loại khác nhau trong các nhóm chính: máy bay chiến đấu, máy bay ném bom, máy bay tiêm kích, máy bay vận tải, trực thăng và các máy bay chuyên dụng khác. Hàng chục ngàn cán bộ, kỹ sư, kỹ thuật viên chuyên môn được đào tạo, nhiều cơ sở nghiên cứu HKVT được thiết lập. Nhiều chuyên gia HKVT hàng đầu của Trung Quốc đã được đào tạo từ giai đoạn này.[3]
Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, Trung Quốc chú trọng đến số lượng hơn là chất lượng. Chỉ đến khi chứng kiến các chiến dịch quân sự của Mỹ sau Chiến tranh Lạnh, như cuộc tấn công dựa trên công nghệ cao ở I-rắc năm 1991, Bắc Kinh mới thực sự tỉnh ngộ, thay đổi chiến lược quân sự của mình. Năm 1991, Giáo sư Lí Đại Quang (Li Daguang) của Đại học Quốc phòng Trung Quốc cho rằng, do sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, kiểm soát không gian là nhân tố quyết định trong các cuộc chiến tranh hiện đại.[4] Sau đó, giới chiến lược quân sự Trung Quốc cũng tin rằng chiến tranh không gian sẽ là tâm điểm trong các cuộc chiến không giáp mặt trong tương lai. Một tướng cao cấp trong Quân đội Trung Quốc năm 2007 từng lên báo khẳng định, không gian sẽ không còn là một môi trường hòa bình mà sẽ bị vũ trang hóa trong tương lai rất gần.[5]
Ngoài ý nghĩa quân sự, phát triển HKVT cũng có ý nghĩa chính trị và kinh tế đối với Trung Quốc. Ngành HKVT phát triển sẽ đem lại vị thế cường quốc mới cho Trung Quốc, vì chỉ có một số ít quốc gia có khả năng phát triển lĩnh vực này. Điều đó khẳng định hệ thống chính trị Trung Quốc hiện tại có đủ khả năng lãnh đạo đất nước tiến vào thời kỳ công nghệ hiện đại. Về kinh tế, ngành HKVT phát triển sẽ hỗ trợ được nhiều ngành nghề khác như quy hoạch đất đai, phóng vệ tinh thương mại, cảnh báo thảm họa sớm và dự báo thời tiết; giúp nền kinh tế Trung Quốc hoạt động hiệu quả hơn.
Những thay đổi về tư duy như thế thúc đẩy Trung Quốc đầu tư mạnh hơn nữa vào HKVT. Nhiều dự án nghiên cứu lớn như Chương trình 126, Chương trình 863 và Chương trình 998 những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 được tổ chức nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, và ứng dụng các vũ khí chiến lược, những vũ khí hủy diệt thần tốc trong chiến lược quốc phòng của Trung Quốc.[6]
Hiện đại hóa Hải quân của Trung Quốc
Quá trình hiện đại hóa Hải quân Trung Quốc được tiến hành theo hai hướng chính: phát triển năng lực tàu ngầm và năng lực tàu sân bay.
Tàu ngầm gồm hai nhóm chính là nhóm tàu ngầm tấn công (SSN) và nhóm tàu ngầm chiến lược (SSBN). Tàu ngầm tấn công dùng để tấn công các tàu bè và cơ sở vật chất của đối phương trên bờ. Đây là một vũ khí quan trọng trong chiến lược chống tiếp cận (A2/AD) của Trung Quốc.[7] Trong khi đó, tàu ngầm chiến lược mang đầu đạn hạt nhân, thường cố gắng ẩn mình để không bị phát hiện và bị tấn công, đóng vai trò răn đe hạt nhân đối với các nước khác. Loại tàu này đóng vai trò răn đe quan trọng, vì các cơ sở phóng tên lửa trên mặt đất thường dễ bị theo dõi và phá hủy ngay từ đầu nếu có chiến tranh xảy ra. Ngược lại, do tàu ngầm thay đổi vị trí liên tục và nằm sâu trong lòng biển nên việc theo dõi và chống đỡ các cuộc tấn công từ nó khó khăn hơn nhiều.
Trung Quốc sở hữu những tàu ngầm đầu tiên từ đầu những năm 1950, khi mua được bốn tàu ngầm đã qua sử dụng của Liên Xô. Từ năm 1958, nước này đã thông qua kế hoạch tự thiết kế và xây dựng tàu ngầm của riêng mình.[8] Hiện nay, Trung Quốc có khoảng 70 tàu ngầm đóng tại 3 hạm đội: Hạm đội Biển Bắc, Hạm đội Đông Hải và Hạm đội Biển Đông (Nam Hải). Trong số đó, có 4 tàu ngầm chiến lược và 66 tàu ngầm tấn công.[9]
Bên cạnh tàu ngầm, Trung Quốc cũng theo đuổi chương trình xây dựng đội tàu sân bay rất tham vọng. Về mặt quân sự, tàu sân bay góp phần mở rộng đáng kể tầm tác chiến của không quân. Về ý nghĩa chính trị, xây dựng tàu sân bay còn là biểu tượng của một cường quốc hàng đầu thế giới, góp phần thúc đẩy sức mạnh tổng thể của một quốc gia.
Từ khi còn là Tổng tư lệnh Hải quân Trung Quốc năm 1982, Đô đốc Lưu Hoa Thanh (Liu Huaqing), sau này trở thành Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương và là quân nhân cuối cùng là thành viên Bộ Chính trị Trung Quốc, đã khởi động chương trình nghiên cứu xây dựng tàu sân bay. Năm 1997, ông đã viết bài trên báo Hải quân Trung Quốc, khẳng định rằng nước này cần có các tàu sân bay để bảo vệ chủ quyền và tài nguyên biển.[10]
Năm 1998, Trung Quốc mua được con tàu đang đóng dở của U-crai-na - tàu Varyag. Con tàu này được đưa về cảng Đại Liên năm 2002. Sau hơn 10 năm sửa chữa và bổ sung, năm 2011 tàu Varyag đã hoàn thiện và trở thành tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc với tên gọi Liêu Ninh. Kể từ đó, tàu Liêu Ninh đã được chạy thử và diễn tập nhiều lần. Hiện nay, quân đội Trung Quốc đã thành công trong việc thử nghiệm cất - hạ cánh của máy bay chiến đấu J-15 từ tàu Liêu Ninh.
Việc đóng tàu Liêu Ninh chỉ là bước đầu trong kế hoạch tàu sân bay của Trung Quốc. Một số nguồn tin cho rằng Bắc Kinh đang đóng tiếp 2 tàu sân bay, có khả năng sẽ hoàn thành và đưa vào hoạt động trong 15 năm tới.[11] Một tướng quân đội Trung Quốc đánh giá, nước này cần có 3 đến 5 tàu sân bay để hiện thực hóa tham vọng trên biển của mình.[12] Ước đoán này cũng phù hợp với các tính toán của Mỹ, khi cho rằng để có 1 đến 2 tàu sân bay sẵn sàng hoạt động bất kỳ lúc nào, Trung Quốc cần khoảng 5 tàu sân bay cùng đội tàu đi kèm.
Sức mạnh quân sự gia tăng, Trung Quốc quyết đoán ở Biển Đông
Đô đốc Robert Willard, Chỉ huy lực lượng Thái Bình Dương của Mỹ từng nhận xét, trong thập kỷ qua, sức mạnh quân sự của Trung Quốc đã phát triển vượt mọi dự đoán tình báo trước đó của Mỹ, ở mức chưa có tiền lệ trong lịch sử.[13] Sở hữu sức mạnh Hải quân, Không quân và ngành quân sự vũ trụ vượt trội, trong đó có tàu sân bay, tàu ngầm, các tàu chiến hiện đại, và các thiết bị vệ tinh, ra-đa theo dõi tàu thuyền tạo ra ưu thế lớn cho Trung Quốc đối với các nước láng giềng, đồng thời tạo chiến lược chống tiếp cận (A2/AD) đối với tàu chiến Mỹ trong trường hợp xung đột leo thang.
Trong quá khứ, không ít thời điểm Trung Quốc đã sử dụng sức mạnh quân sự để uy hiếp hoặc chiếm đoạt các đảo, đá của các nước Đông Nam Á. Tuy nhiên, một trong những lý do quan trọng khiến Bắc Kinh còn dè chừng, đó chính là khả năng hạn chế của lực lượng vũ trang, đặc biệt không quân. Theo nghiên cứu của hai học giả Andrew Erickson và Gabe Collin thì Đô đốc Chen Weiwen, người giữ vị trí chỉ huy lực lượng Trung Quốc đánh chiếm bãi Johnson South (Gạc Ma) của Việt Nam năm 1988 đánh giá, trong cuộc tấn công này, phía Trung Quốc không sợ các tàu chiến của Việt Nam mà sợ các máy bay chiến đấu, bởi trong thời điểm đó, không quân Trung Quốc khó lòng hỗ trợ. Chiến đấu cơ Trung Quốc nếu bay từ căn cứ gần nhất là đảo Hải Nam thì cũng chỉ có khoảng 5 phút tham chiến trước khi phải quay về vì hết xăng. Vì thế, Trung Quốc rất thèm muốn sở hữu tàu sân bay để tăng cường khả năng kiểm soát trên không trong trường hợp có chiến sự.[14]
Điều đó khẳng định việc mở rộng kiểm soát không trung có yếu tố sống còn hỗ trợ cho lực lượng hải quân trong tham vọng trên biển của Bắc Kinh. Một chuyên gia hải quân Trung Quốc, ông Lý Kiệt (Li Jie), nhận định khi tàu sân bay Liêu Ninh được khánh thành rằng tàu sân bay sẽ đóng vai trò quan trọng đối với Bắc Kinh trong việc giải quyết các tranh chấp lãnh thổ trên biển và bảo vệ các quyền và lợi ích trên biển của Trung Quốc.[15]
HKVT tăng cường năng lực kiểm soát biển
Với quyết tâm hiện đại hóa, ngành Hàng không vũ trụ Trung Quốc trong cả lĩnh vực quân sự và dân sự đã có bước phát triển vượt bậc từ đầu thế kỷ 21. Những thành tựu công nghệ ra-đa vượt đường chân trời (over-the-horizon - OTH), hiện do Không quân Trung Quốc quản lý, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách từ 1000 đến 4000 km.[16]
Bên cạnh đó, hệ thống vệ tinh phức tạp và hệ thống định vị toàn cầu góp phần tăng cường năng lực của Trung Quốc trong việc theo dõi tàu thuyền trên biển khơi với độ chính xác cao. Hệ thống vệ tinh được Bắc Kinh đầu tư phát triển với tốc độ nhanh chóng trong thập kỷ qua. Năm 2000, Trung Quốc mới phóng vệ tinh đầu tiên có khả năng cung cấp các ảnh phục vụ quân đội, truyền trực tiếp ảnh đến các trạm mặt đất. Đến năm 2006, Trung Quốc phóng thành công Yaogan-1, vệ tinh ra-đa hoạt động trong không gian đầu tiên của nước này. Kể từ đó, các vệ tinh tương tự liên tục được Bắc Kinh đưa lên quỹ đạo, đặc biệt từ năm 2008. Tính tổng, từ năm 2000 đến nay, Trung Quốc đã phóng 32 vệ tinh do thám có thể sử dụng cho mục đích quân sự, trong số đó, khoảng 15-17 vệ tinh vẫn đang hoạt động trên quỹ đạo, cho phép Trung Quốc tăng cường thông tin chiến lược cũng như các khả năng tác chiến cụ thể.[17] Ít nhất 13 vệ tinh Yaogan đã được phóng lên quỹ đạo cho đến nay, tạo thành hệ thống giám sát điện tử đầu tiên của Trung Quốc. Hệ thống này được phát triển tương tự như hệ thống Giám sát Biển NOSS của Mỹ. NOSS cho phép phát hiện và xác định các loại tàu thuyền trên biển và các thông số chi tiết quan trọng khác của các tàu đó như vị trí, tốc độ di chuyển, hướng di chuyển, cỡ tàu và thậm chí trạng thái của các trang thiết bị điện tử có trên tàu.[18]
Một thành tựu đáng kể khác của ngành công nghiệp vệ tinh Trung Quốc là hệ thống định vị toàn cầu Beidou-2. Hệ thống này được bắt đầu phát triển từ năm 1999 và dự kiến sẽ hoàn thành năm 2020 với tổng cộng 35 vệ tinh. Cho đến nay, chỉ có một số ít nước và khu vực có trình độ phát triển cao như Mỹ, EU, và Nga mới sở hữu được các hệ thống định vị toàn cầu. Beidou-2 được sử dụng cho cả các mục đích dân sự và quân sự, có khả năng định vị và dẫn đường chính xác.[19] Nhiều tàu của lực lượng Hải giám Trung Quốc đã được trang bị hệ thống giám sát và truyền tin hiện đại, bao gồm cả dịch vụ định vị toàn cầu của Beidou, giúp lực lượng chấp pháp Trung Quốc dễ dàng theo dõi vị trí của những tàu cá Trung Quốc được trang bị thiết bị định vị đầu cuối nhỏ gọn, vì thế có thể hỗ trợ và can thiệp nhanh chóng khi tàu cá yêu cầu.[20] Điều này góp phần giải thích tại sao lực lượng chấp pháp Trung Quốc trong rất nhiều trường hợp gần đây có khả năng phản ứng nhanh với các tình huống khẩn cấp trên biển của tàu cá như vậy, đặc biệt khi các tàu cá Trung Quốc đối mặt với các tàu chấp pháp nước khác ở khu vực tranh chấp.
Kiểm soát không trung, Trung Quốc tăng cường khả năng răn đe trên biển
Ngoài khả năng theo dõi các diễn biến trên biển dựa vào sự phát triển của hệ thống ra-đa, vệ tinh, và định vị toàn cầu, sự phát triển của lực lượng HKVT quân sự của Trung Quốc còn góp phần quan trọng vào năng lực kiểm soát biển khơi của Trung Quốc trên hai khía cạnh chủ yếu: (1) Mở rộng tầm kiểm soát trên không, và (2) phát triển hệ thống chống tiếp cận trên biển (A2/AD).
Với chương trình hiện đại hóa quốc phòng, hiện không quân Trung Quốc đã có tầm hoạt động rộng hơn, tăng cường khả năng kiểm soát trên không của Bắc Kinh trong các hoạt động quân sự xa đất liền. Hiện tại, nước này đã có một số máy bay tiếp liệu H-6U và máy bay chiến đấu có khả năng tiếp liệu trên không.[21] Hoạt động tiếp liệu trên không cho phép Trung Quốc tiến hành các chiến dịch không quân ngoài khơi xa hơn trong trường hợp có xung đột. Tuy nhiều máy bay chiến đấu hiện đại của Trung Quốc như SU-30 do Nga sản xuất chưa tương thích với H-6U, và lượng dầu mỗi máy bay H-6U có thể tiếp chỉ khoảng gần 17.000 lít, thấp hơn nhiều mức 36 - 45.000 lít như kỳ vọng,[22] nhưng với đầu tư của Bắc Kinh cho quốc phòng lớn như hiện nay, khả năng không quân Trung Quốc sẽ còn có những bước tiến dài trong những năm tới đây.
Bên cạnh lực lượng Không quân, Trung Quốc còn có các đơn vị Không quân riêng của lực lượng Hải quân. Đơn vị này được thành lập từ năm 1950 với nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động của hải quân trên biển. Chính lực lượng này đã tham gia các hoạt động vũ lực của quân đội Trung Quốc ở Hoàng Sa và Trường Sa trong những năm 1970 và 1980.[23] Hiện nay, lực lượng này có hơn 330 máy bay chiến đấu, hơn 100 trực thăng, một số máy bay ném bom, và một số máy bay không người lái hiện đại.[24]
Tầm kiểm soát trên không xa hơn góp phần quan trọng khiến Trung Quốc trở nên quyết đoán hơn trong những xung đột trên biển. Một trong những lý do trước đây Trung Quốc không dám sử dụng vũ lực để chiếm Trường Sa vì quần đảo này nằm rất xa Trung Quốc so với các bên tranh chấp khác. Nếu xung đột xảy ra trên biển, Bắc Kinh không có khả năng phản ứng nhanh và hỗ trợ trên không.[25] Ngày nay, khi tầm tác chiến trên không được mở rộng, Trung Quốc lại trở lại với tham vọng độc chiếm biển Đông ngày một rõ ràng hơn. Dù vậy, tiếp liệu trên không cho các hoạt động kéo dài của máy bay chiến đấu là công việc rất phức tạp mà Trung Quốc chưa hề có kinh nghiệm thực tế chiến trường. Vì thế, khả năng hỗ trợ thực sự của không quân đối với hải quân nếu có xung đột xảy ra trên vùng biển xa vẫn là câu hỏi lớn. Điều đó cho thấy, các hoạt động mở rộng đảo nhân tạo của Trung Quốc ở khu vực Trường Sa, cho phép máy bay có thể cất và hạ cánh là vấn đề hết sức nghiêm trọng, tạo bàn đạp quân sự vững chắc cho tham vọng của Bắc Kinh ở Biển Đông.
Bên cạnh mở rộng tầm tác chiến trên không, Trung Quốc cũng phát triển hệ thống vũ khí răn đe để ngăn ngừa sự tham gia của các cường quốc khác, đặc biệt Mỹ, trong trường hợp xảy ra xung đột trên biển. Tên lửa chống tàu tầm xa Dong-Feng (DF21-D) là một ví dụ điển hình. Loại tên lửa này được công bố từ năm 2009, sử dụng hệ thống dẫn đường hiện đại để tấn công các tàu chiến khi chúng còn cách xa Trung Quốc. Theo lý thuyết thì chỉ cần một tên lửa DF-21D, với sức nặng 600kg, là đủ để phá hủy hoàn toàn một tàu sân bay. Phía Trung Quốc nói DF-21D có khả năng tấn công tàu ở khoảng cách 2.700 km sau khi được phóng từ bờ. Tuy nhiên, phía Mỹ ước đoán khoảng cách này chỉ ở mức 1.500km.[26] Chính công nghệ ra-đa và vệ tinh Trung Quốc xây dựng được tích hợp trong thành tố dẫn đường cho tên lửa. Điều đáng lưu ý là, dù mức độ chính xác của tên lửa này cũng chưa được kiểm chứng, Dong-Feng DF-21D là tên lửa chống tàu tầm xa đầu tiên trên thế giới có khả năng tấn công tàu sân bay đang hoạt động trên biển từ các bệ phóng di động trên đất liền.
Nhìn rộng hơn nữa, các loại vũ khí tầm xa và vũ khí không gian của Trung Quốc là thách thức lớn đối với các cường quốc khác. Tháng 1/2007, Bắc Kinh phóng một tên lửa phá hủy một vệ tinh thời tiết với lý do vệ tinh này đã hết hạn sử dụng. Vụ thử vũ khí thành công này khiến các cường quốc giật mình. Trung Quốc đã chính thức sở hữu vũ khí chống vệ tinh (ASAT), khiến các vệ tinh nước ngoài, dù phục vụ mục đích quân sự hay dân sự, không còn an toàn nếu có xung đột xảy ra liên quan tới Trung Quốc. Vệ tinh là nguồn cung cấp thông tin chính xác tối quan trọng cho nhiều hoạt động thương mại và quân sự. Một khi vệ tinh bị tấn công, thiệt hại kinh tế và quốc phòng đối với quốc gia sở hữu là rất lớn. Thành công trong việc phát triển vũ khí chống vệ tinh vì thế nâng cao vị thế của Trung Quốc trong quan hệ với các cường quốc khác, đặc biệt với Mỹ.
Hiện đại hóa quân đội và nhu cầu chiếm Biển Đông
Quá trình hiện đại hóa quốc phòng cho phép Trung Quốc tăng cường năng lực răn đe và kiểm soát trên biển. Ngược lại, một trong những tiền đề quan trọng phục vụ việc hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc, cả không quân và hải quân, là khả năng kiểm soát trên biển Đông.
Biển Đông: lá chắn chương trình không gian của Trung Quốc
Phát triển khoa học HKVT phục vụ mục đích thương mại và quân sự là một ưu tiên chiến lược quan trọng đối với Trung Quốc. Vì thế, trong những năm qua, Bắc Kinh đã xây dựng thêm một trung tâm phóng vệ tinh lớn thuộc Công viên HKVT tại đảo Hải Nam. Trước khi xây dựng trung tâm này, Trung Quốc có ba trung tâm khác đặt ở Tửu Tuyền, Tây Xương và Thái Nguyên (Jiuquan, Xichang, và Taiyuan), đều nằm sâu trong đất liền.[27] Trung tâm phóng vệ tinh Wenchang (WSLC) đặt tại đảo Hải Nam là trung tâm lớn và hiện đại nhất hiện nay, được xây dựng từ năm 2007 và mới hoàn thành giữa năm 2014.[28]
WSLC có hai ưu điểm kỹ thuật lớn mà các trung tâm trước đây của Trung Quốc không có. Thứ nhất, khu vực này nằm ở vùng vĩ độ thấp (khoảng 19 độ vĩ độ Bắc), cho phép phóng các thiết bị nặng hơn 7,4% so với các trung tâm đang có. Vì thế, WSLC được dùng để phóng các vệ tinh cỡ lớn, ví dụ như các bộ phận lớn của trạm không gian, hay các chương trình lên mặt trăng hoặc các hành tinh khác. Điều này là tối quan trọng cho chương trình không gian mang theo người của Trung Quốc. Thứ hai, vì WSLC nằm ở gần cảng biển, các thiết bị phóng sẽ được vận chuyển đến đây bằng tàu biển. Điều này giúp việc vận chuyển các lõi đẩy thế hệ mới có kích cỡ lớn của Trung Quốc dễ dàng và an toàn hơn nhiều so với vận chuyển bằng đường sắt khổ hẹp trên đất liền của Trung Quốc như hiện nay.[29]
Điểm yếu lớn nhất của WSLC chính là việc nó nằm ở Hải Nam, rất dễ bị theo dõi hoặc tấn công từ biển. Cách duy nhất để hạn chế điểm yếu này là kiểm soát toàn bộ Biển Đông và không cho phép các tàu và máy bay do thám nước ngoài tiếp cận khu vực. Điều này cũng phần nào giải thích lý do Trung Quốc phản ứng rất mạnh với các chương trình do thám trên không và trên biển của Mỹ xung quanh đảo Hải Nam trong những năm qua.
Biển Đông: Tương lai của hải quân Trung Quốc
Một lý do tối quan trọng khiến Biển Đông có ý nghĩa sống còn đối với hải quân hiện đại của Trung Quốc là vị trí chiến lược và cấu tạo địa lý đặc biệt của nó mà không vùng biển nào khác tiếp giáp với Trung Quốc có được. Trung Quốc giáp với ba biển chính là Hoàng Hải, Đông Hải và Biển Đông (Nam Hải – theo cách gọi của Trung Quốc). Trên thực tế, Hoàng Hải là một phần phía bắc của Đông Hải, nằm kẹp trong đất liền. Vì thế, Trung Quốc chỉ có thể tiếp cận biển xa qua Đông Hải và Biển Đông.
Về yếu tố địa chính trị, Đông Hải bị chặn bởi bán đảo Triều Tiên ở phía Bắc, chuỗi đảo Ryukyu của Nhật ở phía Tây và Đài Loan ở phía Nam. Cả Hàn Quốc, Nhật Bản, và Đài Loan đều là những đồng minh thân cận của Mỹ và sở hữu năng lực hải quân hiện đại, và đều rất nhạy cảm với những phát triển của Hải quân Trung Quốc. Ở Biển Đông, các nước Đông Nam Á tiếp giáp biển cũng nhạy cảm với quá trình hiện đại hóa hải quân của Trung Quốc, nhưng yếu hơn nhiều so với Nhật Bản, Hàn Quốc, và Đài Loan cả về kinh tế và quân sự. Hơn nữa, sau năm 1992, Mỹ đóng cửa hai căn cứ quân sự tại Phi-líp-pin, trong khi Liên Xô tan rã, khiến ảnh hưởng của các nước lớn ngoài khu vực giảm sút rõ rệt. Vì thế, sự mở rộng hoạt động của Hải quân của Trung Quốc ở Biển Đông ít vấp phải sự phản đối mạnh mẽ hơn.
Về đặc điểm địa lý, Biển Đông là vùng biển tiếp giáp Trung Quốc duy nhất phù hợp cho sự phát triển của tương lai Hải quân Trung Quốc, bao gồm hệ thống tàu ngầm chiến lược, tàu sân bay, và các tàu chiến cỡ lớn khác. Đông Hải quá nhỏ và nông cho sự phát triển quy mô lớn của hải quân. Những nghiên cứu của cơ quan quản lý Biển và Khí hậu của Mỹ (NOAA) cho thấy, có tới 70% Đông Hải (bao gồm cả Hoàng Hải) có độ sâu dưới 200 mét, và độ sâu trung bình của vùng biển này chỉ đạt 350 mét. Khu vực sâu hơn ở Hoàng Hải, từ 200 đến 1000 mét nằm ở phía Tây và Nam, chạy dọc theo chuỗi đảo Ryukyu của Nhật. Vùng sâu nhất là khoảng 2.700 mét, nằm kẹt giữa chuỗi đảo Ryukyu và Senkaku (Điếu Ngư) cũng do Nhật Bản kiểm soát.[30] Trong khi đó, Nhật bản và Mỹ sở hữu các trang thiết bị và công nghệ săn ngầm hiện đại, gồm máy bay, hệ thống ra-đa, vệ tinh, máy bay v.v... Tháng 3/2013, lực lượng phòng vệ Biển Nhật Bản đã tiếp nhận 2 máy bay săn ngầm P-1 trong tổng số dự kiến 70 máy bay săn ngầm loại này để thay thế máy bay săn ngầm P-3C do Mỹ sản xuất. P-1 và P-8A Poseidon do Mỹ sản xuất là hai loại máy bay săn ngầm thế hệ mới, được trang bị công nghệ tối tân hàng đầu thế giới và có tầm hoạt động xa với tốc độ nhanh hơn. Một nghiên cứu gần đây thậm chí còn cho rằng các tàu ngầm tấn công của Mỹ không cần thiết phải theo sát tàu ngầm chiến lược Trung Quốc. Chỉ cần xác định tương đối khu vực hoạt động của tàu ngầm chiến lược Trung Quốc, họ có thể vô hiệu hóa các tên lửa đạn đạo phóng lên từ tàu ngầm này.[31] Điều đó có nghĩa sức mạnh răn đe của tàu ngầm chiến lược Trung Quốc bị hạn chế nhiều khi dễ dàng bị theo dõi khi ra vào biển Đông Hải.
Để so sánh, Biển Đông có diện tích khoảng gần 3,7 triệu km2, rộng gấp ba lần Đông Hải. Về độ sâu, biển Đông có độ sâu trung bình hơn 1.200m. Một khu vực bằng phẳng và rộng có độ sâu trung bình 4.500m. Vùng sâu nhất ở biển Đông thuộc rãnh Manila (Manila Trench) có độ sâu 5.377m.[32] Với độ sâu và vùng nước rộng lớn, Biển Đông là nơi đặc biệt thuận lợi cho các tàu ngầm chiến lược của Trung Quốc ra vào và ẩn náu, tránh sự truy tìm của các trang thiết bị săn ngầm nước ngoài.[33] Là một khu vực rộng lớn, đây sẽ là nơi lý tưởng cho các hoạt động của các tàu sân bay - vốn là những tàu chiến lớn và nặng nhất trên thế giới, và thường được hộ tống bởi một đội trên dưới 10 tàu khác nhau trong các cuộc tập luyện cũng như tác chiến. Một đội tàu như thế thường cần có một khu vực rộng lớn để tổ chức huấn luyện và diễn tập. Hiện nay, Trung Quốc mới chỉ có một tàu sân bay Liêu Ninh duy nhất, có căn cứ ở cảng Đại Liên ở Hoàng Hải. Vì thế, vấn đề hoạt động của tàu sân bay chưa thực sự cấp thiết. Tuy nhiên, theo kế hoạch đội tàu sân bay của Trung Quốc có thêm một số tàu nữa trong những thập kỷ tới, khi đó Đông Hải sẽ trở nên quá chật chội cho tất cả đội tàu này. Đó là lý do khiến Biển Đông phù hợp hơn rất nhiều so với Đông Hải trong việc trở thành căn cứ chính cho tương lai phát triển của Hải quân Trung Quốc.
Việc Trung Quốc xây dựng căn cứ tàu ngầm Du Lâm lớn và hiện đại trên đảo Hải Nam với những hang ngầm trong núi cho phép tàu ngầm tránh các cuộc tấn công từ bên ngoài càng khẳng định ý đồ xây dựng lực lượng quân sự mạnh trên Biển Đông của Trung Quốc. Nhiều va chạm giữa các tàu/máy bay do thám Mỹ với lực lượng của Trung Quốc trên Biển Đông, như vụ EP-3 năm 2001 hay vụ Impeccable năm 2009 là bằng chứng nữa về quyết tâm của Trung Quốc loại bỏ các hoạt động do thám của nước ngoài trên biển Đông.[34] Với việc xây dựng các đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa từ nửa đầu năm 2014, trong đó có xây dựng các cơ sở quân sự và tiếp liệu, ý đồ từng bước thâu tóm quyền kiểm soát toàn bộ Biển Đông của Trung Quốc để phát triển lực lượng quân sự trên vùng biển này ngày càng lộ rõ.
Kết luận
Biển Đông có vai trò ngày càng quan trọng cho tương lai phát triển của Trung Quốc trên cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, chiến lược, quân sự, và an ninh. Trong đó, yếu tố chiến lược quân sự đóng vai trò đặc biệt quan trọng chi phối chính sách của Trung Quốc trong những năm gần đây. Mối quan hệ hai chiều đó có thể được diễn giải theo sơ đồ như sau:
Việc kiểm soát Biển Đông đóng vai trò tiên quyết cho tương lai phát triển và hiện đại hóa của hải quân và ngành hàng không vũ trụ của Trung Quốc. Nói cách khác, vai trò chiến lược của Biển Đông đối với Trung Quốc đã gia tăng cùng với quá trình hiện đại hóa của quân đội nước này. Ngược lại, nhờ tăng cường sức mạnh hải - không quân và ngành hàng không vũ trụ, trong đó có quân sự vũ trụ, Trung Quốc đã tăng cường khả năng răn đe và kiểm soát trên biển. Điều đó cho phép Bắc Kinh quyết đoán hơn trong các tình huống căng thẳng trên Biển Đông./.
Tác giả TS. Hà Anh Tuấn là Cán bộ nghiên cứu, Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao, Học viện Ngoại giao. Những quan điểm nêu trong bài là của riêng tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của cơ quan nơi tác giả công tác. Bài viết được đăng lần đầu tiên trên Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế số 1 (100), tháng 3/2015.
1 Taylor Fravel. (2005). “The evolution of China's military strategy: Comparing the 1987 and 1999 editions of Zhanluexue”, trong: James Mulvenon & David Finkelstein (Eds.), China's revolution in dotrinal affairs: Emerging trend in the operational art of the Chinese People's Liberation Army, The CNA Corporation.
[1] David M. Finkelstein (2007). “China's national military strategy: An overview of the ‘military strategic guidelines’”, trong: Roy Kamphausen & Andrew Scobell (Eds.), Right sizing the People's Liberation Army: Exploring the contours of China's military. Strategic Studies Institute, US Army War College.
[2] Xinhua (2004, 27/12). China's national defense in 2004.
[3] Deba R. Mohanty (2000). “The dragon flying high? Examining China's aerospace industry: The Deng Era”. Strategic Analysis, 24(1), 17-30.
[5] Chinese colonel sees arms in space, The Washington Times, 2007, 26th January.
[6] Ashley. J. Tellis (2007). “China’s military space strategy”. Survival, 49(3), tr. 51.
[7] Ronal O'Rourke (2012). China naval modernization: Implications for US navy capabilities, US Congressional Research Service, tr.4.
[8] John W. Lewis and Xue Litai (1994). China's strategic seapower: The politics of force modernization in the nuclear age, California, CA: Stanford University Press.
[9] IISS. (2014). Chapter Six: Asia. The Military Balance, 114(1), tr.235.
[10] Ian Storey & You Ji (2004), “China's aircraft carrier ambitions: Seeking truth from rumors”, Naval War College Review, LVII(1), tr.78.
[11] Bonnie S. Glaser & Brittany Billingsley (2011). Is China’s aircraft carrier a threat to US interests?, CSIS.
[12] Xinhua. (2012, 31/7). Three to five aircraft carrier battle groups is justified.
[13] Bill Gertz. (2009, 5/11). Inside the ring: China estimate war. The Washington Times.
[14] Andrew Erickson & Gabe Collins. (2012). Introducing the ‘Liaoning’: China’s new aircraft carrier and what it means. The Wall Street Journal, tr. 14.
[15] Sđd
[16] Mark A. Stokes & Ian Easton. (2011). ‘Evolving Chinese aerospace trends: Regional maritime implications’, trong A. S. Erickson & L. Goldstein (Eds.), Chinese aerospace power: Evolving maritime roles, Annapolis, MD: Naval Institute Press. (Stokes & Easton 2011, tr. 29).
[17] Eric Hagt & Matthew Durnin. (2011), “Space, China's tactical frontier”, Journal of Strategic Studies, 34(5), tr. 733-761.
[18] Easton, I., & Stokes, M. A. (2011). “China’s electronic intelligence satellite developments: Implications for U.S. air and naval operations”, tr. 2,3,12.
[19] Eric Hagt & Matthew Durnin. (2011) sđd, tr. 734; USCC (2012). Report to the Congress of the US-China Economic and Security Review Commission, Washington: US-China Economic and Security Review Commission, November.
[20] USCC (2012). Report to the Congress of the US-China Economic and Security Review Commission, Washington: US-China Economic and Security Review Commission, November (tr.227).
[21] IISS (2014) (sđd) tr.235; “Phillip C. Saunders & Erik R. Quam. (2007). China’s air force modernization”. Joint Force Quarterly (47). Số liệu có đôi chút khác nhau giữa các tài liệu nghiên cứu. Không có con số chính xác về số máy bay tiếp liệu trên không của Trung Quốc. Tuy nhiên, con số ước tính khoảng dưới 10.
[22] Phillip C. Saunders & Joshua K. Wiseman. (2012). “China’s quest for advanced aviation technologies”, trong R. Hallion, R. Cliff & P. C. Saunders (Eds.), The Chinese air force: evolving concepts, roles, and capabilities (Chg. xxviii, tr. 394 ). Washington DC, National Defense University Press, tr. 313.
[23] Bruce Elleman. (2009). “Maritime territorial disputes and their impact on maritime strategy: A historical perspective”, trong S. Bateman & R. Emmers (Eds.), Security and international politics in the South China Sea: Towards a cooperative management regime (tr. 42-58), New York: Routledge.
[24] IISS (2014) sđd tr.235.
[25] Andrew Erickson & Gabe Collins. (2012). sđd.
[26] Ronal O'Rourke (2012) (sđd) tr.9; US Department of Defense (2011). Annual report to Congress: Military and security developments involving the People’s Republic of China 2011, tr.3.
[27] Mark A. Stokes & Dean Cheng. (2012). “China's evolving space capabilities: Implications for US interests”. Project 2049, tr.12-13.
[28] Zhao Lei (2014, September 11). “China completes construction of advanced space launch facility”, China Daily, tr. 5.
[29] The Nuclear Threat Initiative. (2012). “Hainan space launch center”. Truy cập tại website của Nuclear Threat Initiative: http://www.nti.org/facilities/882/
[30] Smith, W., & Sandwell, D. (1997). “Measured and estimated seafloor topography”. NOAA, US National Oceanic and Atmospheric Administration, (2008), East China Sea. Truy cập tại: http://www.pmel.noaa.gov/np/pages/seas/ecs.html
[31] Wu Riqiang. (2011). “Survivability of China's sea-based nuclear forces”. Science & Global Security, 19(2), tr.103-104.
[32] Brian Morton & Graham Blackmore (2001). “South China Sea”. Marine Pollution Bulletin, 42(12), 1236-1263. Tr. 1236-1237.
[33] Gurpreet S. Khurana. (2008). “China's new submarine base at Hainan: Analyses of recent media reports”. Strategic Analysis, 32(5), tr. 718.
[34] Vụ EP-3 năm 2001: Ngày 1/4/2001, máy bay do thám EP-3 của Hải quân Mỹ đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống đảo Hải Nam sau khi va chạm với một máy bay của Không quân Trung Quốc. Vụ va chạm này xảy ra sau khi máy bay EP-3 bị hai máy bay chiến đấu cỡ nhỏ của Trung Quốc ngăn chặn khi đang hoạt động ở khoảng 70 dặm ngoài vùng trời Hải Nam. Vụ va chạm với 1 trong 2 máy bay nói trên làm viên phi công Trung Quốc thiệt mạng và buộc EP-3 phải hạ cánh khẩn cấp. 24 thành viên đội bay của EP-3 bị phía Trung Quốc giữ lại trong 11 ngày. Phía Trung Quốc phản ứng rất dữ dội về sự kiện này, đòi phía Mỹ phải xin lỗi chính thức và bồi thường 1 triệu đô la. Tuy nhiên, phía Mỹ chỉ gửi một bức thư ở cấp Đại sứ với lời lẽ đa nghĩa và trả 34.000 đô la với lý do chi phí ăn ở cho phi hành đoàn trong thời gian ở Hải Nam.
Vụ Impeccable năm 2009: Ngày 8/3/2009, tàu do thám đại dương Mỹ Impeccable, hay T-AGOS 23, trong khi đang hoạt động ở vùng nước cách đảo Hải Nam khoảng 75 dặm về phía Nam đã bị 5 tàu Trung Quốc can thiệp, trong đó có 3 tàu của các cơ quan chức năng và 2 tàu cá. Các tàu cá Trung Quốc tiếp cận rất gần tàu Mỹ, buộc tàu Mỹ phải chuyển hướng đột ngột để tránh va chạm. Sau đó, phía Mỹ đã phái tàu USS Chung-Hoon đến để bảo vệ và tàu Impeccable hoạt động bình thường trở lại.
- Thái độ và phản ứng của quốc tế đối với phán quyết của Tòa Trọng tài và tác động đối với việc giải quyết tranh chấp ở vùng biển này[20/04/2017 14:34]
- Một số hội nghị quốc tế liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (1943-1954)[14/04/2017 14:50]
- FESS tổ chức Hội thảo Quốc tế về Biển Đông lần thứ VIII tại TP. Nha Trang -11/2016[30/09/2016 17:21]
- Phán quyết của Tòa Trọng tài Luật Biển làm lộ rõ Chủ nghĩa dân tộc Nguy hiểm của Trung Quốc [29/08/2016 11:14]
- Bàn về chiến lược cường quốc biển của Trung Quốc sau đại hội XVIII[08/07/2016 06:00]
- Xử lý tranh chấp Pedra Branca: Kinh nghiệm cho Việt Nam trong tranh chấp tại Biển Đông[08/07/2016 06:00]
- Con đường tơ lụa hay tư lợi trên Biển Đông[07/07/2016 06:00]
- Ba kịch bản ADIZ của Trung Quốc ở Biển Đông và những hệ quả[30/06/2016 06:00]
- Trung Quốc bồi đắp, tôn tạo trái phép các cấu trúc địa lý trên Biển Đông: Đấu tranh của Việt Nam và phản ứng của cộng đồng quốc tế[27/06/2016 06:00]
- Mưu đồ độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc và đối sách của ASEAN[14/06/2016 06:00]
- Sách Mới: Tìm kiếm Giải pháp vì Hòa bình và Công lý ở Biển Đông[30/05/2016 06:00]
- Một vài suy nghĩ về chiến tranh “bất đối xứng” tại Biển Đông[06/05/2016 08:36]
- Con đường tơ lụa trên biển và Ngoại giao đi dây kiểu Bangladesh[25/04/2016 06:00]
- Các dự án cơ sở hạ tầng ở Pakistan - Lời giải cho thế "lưỡng nan Malacca" của Trung Quốc?[29/03/2016 14:41]
- Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông tổ chức Lễ trao giải thưởng Nghiên cứu Biển Đông năm 2015[23/03/2016 14:36]
- Thông báo kết quả chấm vòng một Giải thưởng Nghiên cứu Biển Đông 2015[08/03/2016 18:03]
- Sri Lanka - Điểm nối đầy thách thức của Con đường tơ lụa trên biển[07/03/2016 17:38]
- Lựa chọn chính sách của Úc ở Biển Đông từ góc nhìn của một trung cường[13/10/2015 10:06]

markdown:
Việc kiểm soát Biển Đông đóng vai trò tiên quyết cho tương lai phát triển và hiện đại hóa của hải quân và ngành hàng không vũ trụ của Trung Quốc. Nói cách khác, vai trò chiến lược của Biển Đông đối với Trung Quốc đã gia tăng cùng với quá trình hiện đại hóa của quân đội nước này.
*Tóm tắt* *Từ khi Đặng Tiểu Bình khởi xướng cuộc cải cách toàn diện năm 1978, nền kinh tế Trung Quốc được đánh thức, đưa nước này trỗi dậy mạnh mẽ, vượt qua Nhật Bản để trở thành cường quốc kinh tế lớn thứ hai trên thế giới kể từ năm 2009. Cùng với sự phát triển kinh tế, Trung Quốc bắt đầu đầu tư lớn cho hiện đại hóa quốc phòng, tập trung ưu tiên các lĩnh vực hải quân, không quân và quân sự vũ trụ. Kiểm soát Biển Đông là điều kiện cần cho quá trình hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc. Ngược lại, Quân đội được hiện đại hóa là điều kiện đủ cho Trung Quốc quyết đoán kiểm soát Biển Đông. Bài viết này đánh giá mối tương tác giữa chiến lược hiện đại hóa quân đội với chính sách quyết đoán của Trung Quốc trên Biển Đông trong những năm gần đây.*
## Chuyển dịch chiến lược quân sự
Từ những năm cuối thập kỷ 1980 và những năm đầu thập niên tiếp theo, một số sự kiện lớn đã diễn ra tại Trung Quốc và trên thế giới, ảnh hưởng đến tư duy của giới lãnh đạo Trung Quốc liên quan đến chiến lược an ninh quốc phòng. Chiến tranh Lạnh đi đến hồi kết với sự sụp đổ của Liên Xô và tan rã của khối các nước Xã hội Chủ nghĩa (XHCN). Các nước XHCN còn lại, trong đó có Trung Quốc, đứng trước nhiều khó khăn nghiêm trọng. Dù Trung Quốc đã tiến hành công cuộc đổi mới trước đó và cách tiếp cận của Bắc Kinh với tư tưởng XHCN - Tư bản Chủ nghĩa (TBCN) đã khác nhiều so với trước đây, cái kết của Chiến tranh Lạnh với ưu thế của phương Tây vẫn là một biến cố lớn. Trong bối cảnh đó, sự kiện liên quan trực tiếp đến Trung Quốc là cuộc biểu tình đòi dân chủ tại Thiên An Môn năm 1989 và hệ quả là Bắc Kinh chịu lệnh cấm vận và trừng phạt chặt chẽ hơn từ phương Tây.
Những năm sau đó, chiến thắng nhanh gọn tuyệt đối của liên quân do Mỹ cầm đầu tại I-rắc năm 1991 và tại Bosnia năm 1995 gây ấn tượng mạnh với các nhà chiến lược ở Trung Quốc. Trong các chiến dịch đó, Liên quân đã sử dụng các vũ khí tối tân, công nghệ hiện đại để thực hiện các cuộc tấn công nhanh với độ chính xác cao. Đối lập với hình ảnh này là chiến lược quân sự truyền thống “biển người” đã tỏ rõ sự lỗi thời của Trung Quốc. Việc sử dụng bộ binh dựa vào số đông đã hoàn toàn lép vế khi thế giới bước vào giai đoạn vũ khí hiện đại công nghệ cao. Điều đó càng thúc ép Bắc Kinh xây dựng một chiến lược quân sự mới trong giai đoạn hậu Chiến tranh Lạnh.
Ngay từ đầu những năm 1990, trường Đại học Quốc phòng Trung Quốc đã sử dụng các tài liệu mới trong giảng dạy chiến lược cho các quan chức quân đội.
[1](#_ftn1) Các tài liệu đó sau này được biên tập, phát triển, và xuất bản thành cuốn “Khoa học Chiến lược quân sự” vào năm 1999. Năm 2005, cuốn sách này đã được xuất bản bằng tiếng Anh, khẳng định hơn nữa việc Trung Quốc công khai với thế giới về những thay đổi Chiến lược Quốc phòng. Điểm nổi bật nhất trong thay đổi của Trung Quốc là chuyển trọng tâm tập trung từ bộ binh sang tác chiến phối hợp giữa hải, không quân và chiến tranh điện tử. [[1]](#_ftn2)
Xu hướng này tiếp tục trong những năm đầu thế kỷ 21 và diễn ra sâu rộng hơn. Từ năm 2000, cứ hai năm một lần, Bắc Kinh xuất bản Sách trắng Quốc phòng, trong đó công bố các đường hướng chiến lược quân sự chính của Trung Quốc. Sách trắng xuất bản năm 2004 ghi rõ: Trong khi tiếp tục đề cao việc xây dựng Lục quân, Quân đội giải phóng Nhân dân Trung Hoa ưu tiên phát triển Hải quân, Không quân, và lực lượng Chiến lược để tăng cường năng lực chiến đấu và quyền làm chủ trên biển và trên không.
[[2]](#_ftn3) Việc công bố chiến lược làm chủ trên biển trên một tài liệu chính thống cấp cao như vậy khẳng định biển đã trở thành yếu tố quan trọng trong chiến lược quân sự của Trung Quốc. **Biển trong chiến lược hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc**
Hai trong số các ưu tiên chiến lược của quá trình hiện đại hóa quân sự Trung Quốc là Không quân - Quân sự Vũ trụ và Hải quân. Từ năm 2004, Sách Trắng Quốc phòng Trung Quốc đã chính thức hóa học thuyết tác chiến quân sự kết hợp giữa không quân với lực lượng quân sự vũ trụ. Do vậy, hai lĩnh vực không quân và quân sự vũ trụ có thể gộp chung khi nghiên cứu, bao gồm nghiên cứu các ngành/lĩnh vực chủ yếu như vệ tinh, ra-đa, máy bay chiến đấu, và tên lửa (gọi tắt là ngành hàng không vũ trụ phục vụ quân sự).
*Chiến lược Hàng không vũ trụ (HKVT) của Trung Quốc* *Chiến lược Hàng không vũ trụ (HKVT) của Trung Quốc*
Ngành công nghiệp HKVT quân sự của Trung Quốc được Đặng Tiểu Bình sớm đặt mục tiêu phát triển sau khi trở lại cầm quyền từ cuối thập kỷ 1970. Trong giai đoạn đầu, Trung Quốc nhanh chóng sản xuất được tổng số trên 12 ngàn máy bay thuộc 25 loại khác nhau trong các nhóm chính: máy bay chiến đấu, máy bay ném bom, máy bay tiêm kích, máy bay vận tải, trực thăng và các máy bay chuyên dụng khác. Hàng chục ngàn cán bộ, kỹ sư, kỹ thuật viên chuyên môn được đào tạo, nhiều cơ sở nghiên cứu HKVT được thiết lập. Nhiều chuyên gia HKVT hàng đầu của Trung Quốc đã được đào tạo từ giai đoạn này.
[[3]](#_ftn4)
Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, Trung Quốc chú trọng đến số lượng hơn là chất lượng. Chỉ đến khi chứng kiến các chiến dịch quân sự của Mỹ sau Chiến tranh Lạnh, như cuộc tấn công dựa trên công nghệ cao ở I-rắc năm 1991, Bắc Kinh mới thực sự tỉnh ngộ, thay đổi chiến lược quân sự của mình. Năm 1991, Giáo sư Lí Đại Quang (Li Daguang) của Đại học Quốc phòng Trung Quốc cho rằng, do sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, kiểm soát không gian là nhân tố quyết định trong các cuộc chiến tranh hiện đại.
[[4]](#_ftn5) Sau đó, giới chiến lược quân sự Trung Quốc cũng tin rằng chiến tranh không gian sẽ là tâm điểm trong các cuộc chiến không giáp mặt trong tương lai. Một tướng cao cấp trong Quân đội Trung Quốc năm 2007 từng lên báo khẳng định, không gian sẽ không còn là một môi trường hòa bình mà sẽ bị vũ trang hóa trong tương lai rất gần. [[5]](#_ftn6)
Ngoài ý nghĩa quân sự, phát triển HKVT cũng có ý nghĩa chính trị và kinh tế đối với Trung Quốc. Ngành HKVT phát triển sẽ đem lại vị thế cường quốc mới cho Trung Quốc, vì chỉ có một số ít quốc gia có khả năng phát triển lĩnh vực này. Điều đó khẳng định hệ thống chính trị Trung Quốc hiện tại có đủ khả năng lãnh đạo đất nước tiến vào thời kỳ công nghệ hiện đại. Về kinh tế, ngành HKVT phát triển sẽ hỗ trợ được nhiều ngành nghề khác như quy hoạch đất đai, phóng vệ tinh thương mại, cảnh báo thảm họa sớm và dự báo thời tiết; giúp nền kinh tế Trung Quốc hoạt động hiệu quả hơn.
Những thay đổi về tư duy như thế thúc đẩy Trung Quốc đầu tư mạnh hơn nữa vào HKVT. Nhiều dự án nghiên cứu lớn như Chương trình 126, Chương trình 863 và Chương trình 998 những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 được tổ chức nhằm thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, và ứng dụng các vũ khí chiến lược, những vũ khí hủy diệt thần tốc trong chiến lược quốc phòng của Trung Quốc.
[[6]](#_ftn7)
*Hiện đại hóa Hải quân của Trung Quốc*
Quá trình hiện đại hóa Hải quân Trung Quốc được tiến hành theo hai hướng chính: phát triển năng lực tàu ngầm và năng lực tàu sân bay.
Tàu ngầm gồm hai nhóm chính là nhóm tàu ngầm tấn công (SSN) và nhóm tàu ngầm chiến lược (SSBN). Tàu ngầm tấn công dùng để tấn công các tàu bè và cơ sở vật chất của đối phương trên bờ. Đây là một vũ khí quan trọng trong chiến lược chống tiếp cận (A2/AD) của Trung Quốc.
[[7]](#_ftn8) Trong khi đó, tàu ngầm chiến lược mang đầu đạn hạt nhân, thường cố gắng ẩn mình để không bị phát hiện và bị tấn công, đóng vai trò răn đe hạt nhân đối với các nước khác. Loại tàu này đóng vai trò răn đe quan trọng, vì các cơ sở phóng tên lửa trên mặt đất thường dễ bị theo dõi và phá hủy ngay từ đầu nếu có chiến tranh xảy ra. Ngược lại, do tàu ngầm thay đổi vị trí liên tục và nằm sâu trong lòng biển nên việc theo dõi và chống đỡ các cuộc tấn công từ nó khó khăn hơn nhiều.
Trung Quốc sở hữu những tàu ngầm đầu tiên từ đầu những năm 1950, khi mua được bốn tàu ngầm đã qua sử dụng của Liên Xô. Từ năm 1958, nước này đã thông qua kế hoạch tự thiết kế và xây dựng tàu ngầm của riêng mình.
[[8]](#_ftn9) Hiện nay, Trung Quốc có khoảng 70 tàu ngầm đóng tại 3 hạm đội: Hạm đội Biển Bắc, Hạm đội Đông Hải và Hạm đội Biển Đông (Nam Hải). Trong số đó, có 4 tàu ngầm chiến lược và 66 tàu ngầm tấn công. [[9]](#_ftn10)
Bên cạnh tàu ngầm, Trung Quốc cũng theo đuổi chương trình xây dựng đội tàu sân bay rất tham vọng. Về mặt quân sự, tàu sân bay góp phần mở rộng đáng kể tầm tác chiến của không quân. Về ý nghĩa chính trị, xây dựng tàu sân bay còn là biểu tượng của một cường quốc hàng đầu thế giới, góp phần thúc đẩy sức mạnh tổng thể của một quốc gia.
Từ khi còn là Tổng tư lệnh Hải quân Trung Quốc năm 1982, Đô đốc Lưu Hoa Thanh (Liu Huaqing), sau này trở thành Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương và là quân nhân cuối cùng là thành viên Bộ Chính trị Trung Quốc, đã khởi động chương trình nghiên cứu xây dựng tàu sân bay. Năm 1997, ông đã viết bài trên báo Hải quân Trung Quốc, khẳng định rằng nước này cần có các tàu sân bay để bảo vệ chủ quyền và tài nguyên biển.
[[10]](#_ftn11)
Năm 1998, Trung Quốc mua được con tàu đang đóng dở của U-crai-na - tàu Varyag. Con tàu này được đưa về cảng Đại Liên năm 2002. Sau hơn 10 năm sửa chữa và bổ sung, năm 2011 tàu Varyag đã hoàn thiện và trở thành tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc với tên gọi Liêu Ninh. Kể từ đó, tàu Liêu Ninh đã được chạy thử và diễn tập nhiều lần. Hiện nay, quân đội Trung Quốc đã thành công trong việc thử nghiệm cất - hạ cánh của máy bay chiến đấu J-15 từ tàu Liêu Ninh.
Việc đóng tàu
*Liêu Ninh* chỉ là bước đầu trong kế hoạch tàu sân bay của Trung Quốc. Một số nguồn tin cho rằng Bắc Kinh đang đóng tiếp 2 tàu sân bay, có khả năng sẽ hoàn thành và đưa vào hoạt động trong 15 năm tới. [[11]](#_ftn12) Một tướng quân đội Trung Quốc đánh giá, nước này cần có 3 đến 5 tàu sân bay để hiện thực hóa tham vọng trên biển của mình. [[12]](#_ftn13) Ước đoán này cũng phù hợp với các tính toán của Mỹ, khi cho rằng để có 1 đến 2 tàu sân bay sẵn sàng hoạt động bất kỳ lúc nào, Trung Quốc cần khoảng 5 tàu sân bay cùng đội tàu đi kèm.
## Sức mạnh quân sự gia tăng, Trung Quốc quyết đoán ở Biển Đông
Đô đốc Robert Willard, Chỉ huy lực lượng Thái Bình Dương của Mỹ từng nhận xét, trong thập kỷ qua, sức mạnh quân sự của Trung Quốc đã phát triển vượt mọi dự đoán tình báo trước đó của Mỹ, ở mức chưa có tiền lệ trong lịch sử.
[[13]](#_ftn14) Sở hữu sức mạnh Hải quân, Không quân và ngành quân sự vũ trụ vượt trội, trong đó có tàu sân bay, tàu ngầm, các tàu chiến hiện đại, và các thiết bị vệ tinh, ra-đa theo dõi tàu thuyền tạo ra ưu thế lớn cho Trung Quốc đối với các nước láng giềng, đồng thời tạo chiến lược chống tiếp cận (A2/AD) đối với tàu chiến Mỹ trong trường hợp xung đột leo thang.
Trong quá khứ, không ít thời điểm Trung Quốc đã sử dụng sức mạnh quân sự để uy hiếp hoặc chiếm đoạt các đảo, đá của các nước Đông Nam Á. Tuy nhiên, một trong những lý do quan trọng khiến Bắc Kinh còn dè chừng, đó chính là khả năng hạn chế của lực lượng vũ trang, đặc biệt không quân. Theo nghiên cứu của hai học giả Andrew Erickson và Gabe Collin thì Đô đốc Chen Weiwen, người giữ vị trí chỉ huy lực lượng Trung Quốc đánh chiếm bãi Johnson South (Gạc Ma) của Việt Nam năm 1988 đánh giá, trong cuộc tấn công này, phía Trung Quốc không sợ các tàu chiến của Việt Nam mà sợ các máy bay chiến đấu, bởi trong thời điểm đó, không quân Trung Quốc khó lòng hỗ trợ. Chiến đấu cơ Trung Quốc nếu bay từ căn cứ gần nhất là đảo Hải Nam thì cũng chỉ có khoảng 5 phút tham chiến trước khi phải quay về vì hết xăng. Vì thế, Trung Quốc rất thèm muốn sở hữu tàu sân bay để tăng cường khả năng kiểm soát trên không trong trường hợp có chiến sự.
[[14]](#_ftn15)
Điều đó khẳng định việc mở rộng kiểm soát không trung có yếu tố sống còn hỗ trợ cho lực lượng hải quân trong tham vọng trên biển của Bắc Kinh. Một chuyên gia hải quân Trung Quốc, ông Lý Kiệt (Li Jie), nhận định khi tàu sân bay Liêu Ninh được khánh thành rằng tàu sân bay sẽ đóng vai trò quan trọng đối với Bắc Kinh trong việc giải quyết các tranh chấp lãnh thổ trên biển và bảo vệ các quyền và lợi ích trên biển của Trung Quốc.
[[15]](#_ftn16)
*HKVT tăng cường năng lực kiểm soát biển*
Với quyết tâm hiện đại hóa, ngành Hàng không vũ trụ Trung Quốc trong cả lĩnh vực quân sự và dân sự đã có bước phát triển vượt bậc từ đầu thế kỷ 21. Những thành tựu công nghệ ra-đa vượt đường chân trời (over-the-horizon - OTH), hiện do Không quân Trung Quốc quản lý, cho phép phát hiện mục tiêu ở khoảng cách từ 1000 đến 4000 km.
[[16]](#_ftn17)
Bên cạnh đó, hệ thống vệ tinh phức tạp và hệ thống định vị toàn cầu góp phần tăng cường năng lực của Trung Quốc trong việc theo dõi tàu thuyền trên biển khơi với độ chính xác cao. Hệ thống vệ tinh được Bắc Kinh đầu tư phát triển với tốc độ nhanh chóng trong thập kỷ qua. Năm 2000, Trung Quốc mới phóng vệ tinh đầu tiên có khả năng cung cấp các ảnh phục vụ quân đội, truyền trực tiếp ảnh đến các trạm mặt đất. Đến năm 2006, Trung Quốc phóng thành công
*Yaogan-1*, vệ tinh ra-đa hoạt động trong không gian đầu tiên của nước này. Kể từ đó, các vệ tinh tương tự liên tục được Bắc Kinh đưa lên quỹ đạo, đặc biệt từ năm 2008. Tính tổng, từ năm 2000 đến nay, Trung Quốc đã phóng 32 vệ tinh do thám có thể sử dụng cho mục đích quân sự, trong số đó, khoảng 15-17 vệ tinh vẫn đang hoạt động trên quỹ đạo, cho phép Trung Quốc tăng cường thông tin chiến lược cũng như các khả năng tác chiến cụ thể. [[17]](#_ftn18) Ít nhất 13 vệ tinh *Yaogan* đã được phóng lên quỹ đạo cho đến nay, tạo thành hệ thống giám sát điện tử đầu tiên của Trung Quốc. Hệ thống này được phát triển tương tự như hệ thống Giám sát Biển NOSS của Mỹ. NOSS cho phép phát hiện và xác định các loại tàu thuyền trên biển và các thông số chi tiết quan trọng khác của các tàu đó như vị trí, tốc độ di chuyển, hướng di chuyển, cỡ tàu và thậm chí trạng thái của các trang thiết bị điện tử có trên tàu. [[18]](#_ftn19)
Một thành tựu đáng kể khác của ngành công nghiệp vệ tinh Trung Quốc là hệ thống định vị toàn cầu Beidou-2. Hệ thống này được bắt đầu phát triển từ năm 1999 và dự kiến sẽ hoàn thành năm 2020 với tổng cộng 35 vệ tinh. Cho đến nay, chỉ có một số ít nước và khu vực có trình độ phát triển cao như Mỹ, EU, và Nga mới sở hữu được các hệ thống định vị toàn cầu. Beidou-2 được sử dụng cho cả các mục đích dân sự và quân sự, có khả năng định vị và dẫn đường chính xác.
[[19]](#_ftn20) Nhiều tàu của lực lượng Hải giám Trung Quốc đã được trang bị hệ thống giám sát và truyền tin hiện đại, bao gồm cả dịch vụ định vị toàn cầu của Beidou, giúp lực lượng chấp pháp Trung Quốc dễ dàng theo dõi vị trí của những tàu cá Trung Quốc được trang bị thiết bị định vị đầu cuối nhỏ gọn, vì thế có thể hỗ trợ và can thiệp nhanh chóng khi tàu cá yêu cầu. [[20]](#_ftn21) Điều này góp phần giải thích tại sao lực lượng chấp pháp Trung Quốc trong rất nhiều trường hợp gần đây có khả năng phản ứng nhanh với các tình huống khẩn cấp trên biển của tàu cá như vậy, đặc biệt khi các tàu cá Trung Quốc đối mặt với các tàu chấp pháp nước khác ở khu vực tranh chấp.
*Kiểm soát không trung, Trung Quốc tăng cường * *khả năng răn đe trên biển*
Ngoài khả năng theo dõi các diễn biến trên biển dựa vào sự phát triển của hệ thống ra-đa, vệ tinh, và định vị toàn cầu, sự phát triển của lực lượng HKVT quân sự của Trung Quốc còn góp phần quan trọng vào năng lực kiểm soát biển khơi của Trung Quốc trên hai khía cạnh chủ yếu: (1) Mở rộng tầm kiểm soát trên không, và (2) phát triển hệ thống chống tiếp cận trên biển (A2/AD).
Với chương trình hiện đại hóa quốc phòng, hiện không quân Trung Quốc đã có tầm hoạt động rộng hơn, tăng cường khả năng kiểm soát trên không của Bắc Kinh trong các hoạt động quân sự xa đất liền. Hiện tại, nước này đã có một số máy bay tiếp liệu H-6U và máy bay chiến đấu có khả năng tiếp liệu trên không.
[[21]](#_ftn22) Hoạt động tiếp liệu trên không cho phép Trung Quốc tiến hành các chiến dịch không quân ngoài khơi xa hơn trong trường hợp có xung đột. Tuy nhiều máy bay chiến đấu hiện đại của Trung Quốc như SU-30 do Nga sản xuất chưa tương thích với H-6U, và lượng dầu mỗi máy bay H-6U có thể tiếp chỉ khoảng gần 17.000 lít, thấp hơn nhiều mức 36 - 45.000 lít như kỳ vọng, [[22]](#_ftn23) nhưng với đầu tư của Bắc Kinh cho quốc phòng lớn như hiện nay, khả năng không quân Trung Quốc sẽ còn có những bước tiến dài trong những năm tới đây.
Bên cạnh lực lượng Không quân, Trung Quốc còn có các đơn vị Không quân riêng của lực lượng Hải quân. Đơn vị này được thành lập từ năm 1950 với nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động của hải quân trên biển. Chính lực lượng này đã tham gia các hoạt động vũ lực của quân đội Trung Quốc ở Hoàng Sa và Trường Sa trong những năm 1970 và 1980.
[[23]](#_ftn24) Hiện nay, lực lượng này có hơn 330 máy bay chiến đấu, hơn 100 trực thăng, một số máy bay ném bom, và một số máy bay không người lái hiện đại. [[24]](#_ftn25)
Tầm kiểm soát trên không xa hơn góp phần quan trọng khiến Trung Quốc trở nên quyết đoán hơn trong những xung đột trên biển. Một trong những lý do trước đây Trung Quốc không dám sử dụng vũ lực để chiếm Trường Sa vì quần đảo này nằm rất xa Trung Quốc so với các bên tranh chấp khác. Nếu xung đột xảy ra trên biển, Bắc Kinh không có khả năng phản ứng nhanh và hỗ trợ trên không.
[[25]](#_ftn26) Ngày nay, khi tầm tác chiến trên không được mở rộng, Trung Quốc lại trở lại với tham vọng độc chiếm biển Đông ngày một rõ ràng hơn. Dù vậy, tiếp liệu trên không cho các hoạt động kéo dài của máy bay chiến đấu là công việc rất phức tạp mà Trung Quốc chưa hề có kinh nghiệm thực tế chiến trường. Vì thế, khả năng hỗ trợ thực sự của không quân đối với hải quân nếu có xung đột xảy ra trên vùng biển xa vẫn là câu hỏi lớn. Điều đó cho thấy, các hoạt động mở rộng đảo nhân tạo của Trung Quốc ở khu vực Trường Sa, cho phép máy bay có thể cất và hạ cánh là vấn đề hết sức nghiêm trọng, tạo bàn đạp quân sự vững chắc cho tham vọng của Bắc Kinh ở Biển Đông.
Bên cạnh mở rộng tầm tác chiến trên không, Trung Quốc cũng phát triển hệ thống vũ khí răn đe để ngăn ngừa sự tham gia của các cường quốc khác, đặc biệt Mỹ, trong trường hợp xảy ra xung đột trên biển. Tên lửa chống tàu tầm xa Dong-Feng (DF21-D) là một ví dụ điển hình. Loại tên lửa này được công bố từ năm 2009, sử dụng hệ thống dẫn đường hiện đại để tấn công các tàu chiến khi chúng còn cách xa Trung Quốc. Theo lý thuyết thì chỉ cần một tên lửa DF-21D, với sức nặng 600kg, là đủ để phá hủy hoàn toàn một tàu sân bay. Phía Trung Quốc nói DF-21D có khả năng tấn công tàu ở khoảng cách 2.700 km sau khi được phóng từ bờ. Tuy nhiên, phía Mỹ ước đoán khoảng cách này chỉ ở mức 1.500km.
[[26]](#_ftn27) Chính công nghệ ra-đa và vệ tinh Trung Quốc xây dựng được tích hợp trong thành tố dẫn đường cho tên lửa. Điều đáng lưu ý là, dù mức độ chính xác của tên lửa này cũng chưa được kiểm chứng, Dong-Feng DF-21D là tên lửa chống tàu tầm xa đầu tiên trên thế giới có khả năng tấn công tàu sân bay đang hoạt động trên biển từ các bệ phóng di động trên đất liền.
Nhìn rộng hơn nữa, các loại vũ khí tầm xa và vũ khí không gian của Trung Quốc là thách thức lớn đối với các cường quốc khác. Tháng 1/2007, Bắc Kinh phóng một tên lửa phá hủy một vệ tinh thời tiết với lý do vệ tinh này đã hết hạn sử dụng. Vụ thử vũ khí thành công này khiến các cường quốc giật mình. Trung Quốc đã chính thức sở hữu vũ khí chống vệ tinh (ASAT), khiến các vệ tinh nước ngoài, dù phục vụ mục đích quân sự hay dân sự, không còn an toàn nếu có xung đột xảy ra liên quan tới Trung Quốc. Vệ tinh là nguồn cung cấp thông tin chính xác tối quan trọng cho nhiều hoạt động thương mại và quân sự. Một khi vệ tinh bị tấn công, thiệt hại kinh tế và quốc phòng đối với quốc gia sở hữu là rất lớn. Thành công trong việc phát triển vũ khí chống vệ tinh vì thế nâng cao vị thế của Trung Quốc trong quan hệ với các cường quốc khác, đặc biệt với Mỹ.
## Hiện đại hóa quân đội và nhu cầu chiếm Biển Đông
Quá trình hiện đại hóa quốc phòng cho phép Trung Quốc tăng cường năng lực răn đe và kiểm soát trên biển. Ngược lại, một trong những tiền đề quan trọng phục vụ việc hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc, cả không quân và hải quân, là khả năng kiểm soát trên biển Đông.
*Biển Đông: lá chắn chương trình không gian của Trung Quốc*
Phát triển khoa học HKVT phục vụ mục đích thương mại và quân sự là một ưu tiên chiến lược quan trọng đối với Trung Quốc. Vì thế, trong những năm qua, Bắc Kinh đã xây dựng thêm một trung tâm phóng vệ tinh lớn thuộc Công viên HKVT tại đảo Hải Nam. Trước khi xây dựng trung tâm này, Trung Quốc có ba trung tâm khác đặt ở Tửu Tuyền, Tây Xương và Thái Nguyên (Jiuquan, Xichang, và Taiyuan), đều nằm sâu trong đất liền.
[[27]](#_ftn28) Trung tâm phóng vệ tinh Wenchang (WSLC) đặt tại đảo Hải Nam là trung tâm lớn và hiện đại nhất hiện nay, được xây dựng từ năm 2007 và mới hoàn thành giữa năm 2014. [[28]](#_ftn29)
WSLC có hai ưu điểm kỹ thuật lớn mà các trung tâm trước đây của Trung Quốc không có. Thứ nhất, khu vực này nằm ở vùng vĩ độ thấp (khoảng 19 độ vĩ độ Bắc), cho phép phóng các thiết bị nặng hơn 7,4% so với các trung tâm đang có. Vì thế, WSLC được dùng để phóng các vệ tinh cỡ lớn, ví dụ như các bộ phận lớn của trạm không gian, hay các chương trình lên mặt trăng hoặc các hành tinh khác. Điều này là tối quan trọng cho chương trình không gian mang theo người của Trung Quốc. Thứ hai, vì WSLC nằm ở gần cảng biển, các thiết bị phóng sẽ được vận chuyển đến đây bằng tàu biển. Điều này giúp việc vận chuyển các lõi đẩy thế hệ mới có kích cỡ lớn của Trung Quốc dễ dàng và an toàn hơn nhiều so với vận chuyển bằng đường sắt khổ hẹp trên đất liền của Trung Quốc như hiện nay.
[[29]](#_ftn30)
Điểm yếu lớn nhất của WSLC chính là việc nó nằm ở Hải Nam, rất dễ bị theo dõi hoặc tấn công từ biển. Cách duy nhất để hạn chế điểm yếu này là kiểm soát toàn bộ Biển Đông và không cho phép các tàu và máy bay do thám nước ngoài tiếp cận khu vực. Điều này cũng phần nào giải thích lý do Trung Quốc phản ứng rất mạnh với các chương trình do thám trên không và trên biển của Mỹ xung quanh đảo Hải Nam trong những năm qua.
*Biển Đông: Tương lai của hải quân Trung Quốc*
Một lý do tối quan trọng khiến Biển Đông có ý nghĩa sống còn đối với hải quân hiện đại của Trung Quốc là vị trí chiến lược và cấu tạo địa lý đặc biệt của nó mà không vùng biển nào khác tiếp giáp với Trung Quốc có được. Trung Quốc giáp với ba biển chính là Hoàng Hải, Đông Hải và Biển Đông (Nam Hải – theo cách gọi của Trung Quốc). Trên thực tế, Hoàng Hải là một phần phía bắc của Đông Hải, nằm kẹp trong đất liền. Vì thế, Trung Quốc chỉ có thể tiếp cận biển xa qua Đông Hải và Biển Đông.
Về yếu tố địa chính trị, Đông Hải bị chặn bởi bán đảo Triều Tiên ở phía Bắc, chuỗi đảo Ryukyu của Nhật ở phía Tây và Đài Loan ở phía Nam. Cả Hàn Quốc, Nhật Bản, và Đài Loan đều là những đồng minh thân cận của Mỹ và sở hữu năng lực hải quân hiện đại, và đều rất nhạy cảm với những phát triển của Hải quân Trung Quốc. Ở Biển Đông, các nước Đông Nam Á tiếp giáp biển cũng nhạy cảm với quá trình hiện đại hóa hải quân của Trung Quốc, nhưng yếu hơn nhiều so với Nhật Bản, Hàn Quốc, và Đài Loan cả về kinh tế và quân sự. Hơn nữa, sau năm 1992, Mỹ đóng cửa hai căn cứ quân sự tại Phi-líp-pin, trong khi Liên Xô tan rã, khiến ảnh hưởng của các nước lớn ngoài khu vực giảm sút rõ rệt. Vì thế, sự mở rộng hoạt động của Hải quân của Trung Quốc ở Biển Đông ít vấp phải sự phản đối mạnh mẽ hơn.
Về đặc điểm địa lý, Biển Đông là vùng biển tiếp giáp Trung Quốc duy nhất phù hợp cho sự phát triển của tương lai Hải quân Trung Quốc, bao gồm hệ thống tàu ngầm chiến lược, tàu sân bay, và các tàu chiến cỡ lớn khác. Đông Hải quá nhỏ và nông cho sự phát triển quy mô lớn của hải quân. Những nghiên cứu của cơ quan quản lý Biển và Khí hậu của Mỹ (NOAA) cho thấy, có tới 70% Đông Hải (bao gồm cả Hoàng Hải) có độ sâu dưới 200 mét, và độ sâu trung bình của vùng biển này chỉ đạt 350 mét. Khu vực sâu hơn ở Hoàng Hải, từ 200 đến 1000 mét nằm ở phía Tây và Nam, chạy dọc theo chuỗi đảo Ryukyu của Nhật. Vùng sâu nhất là khoảng 2.700 mét, nằm kẹt giữa chuỗi đảo Ryukyu và Senkaku (Điếu Ngư) cũng do Nhật Bản kiểm soát.
[[30]](#_ftn31) Trong khi đó, Nhật bản và Mỹ sở hữu các trang thiết bị và công nghệ săn ngầm hiện đại, gồm máy bay, hệ thống ra-đa, vệ tinh, máy bay v.v... Tháng 3/2013, lực lượng phòng vệ Biển Nhật Bản đã tiếp nhận 2 máy bay săn ngầm P-1 trong tổng số dự kiến 70 máy bay săn ngầm loại này để thay thế máy bay săn ngầm P-3C do Mỹ sản xuất. P-1 và P-8A Poseidon do Mỹ sản xuất là hai loại máy bay săn ngầm thế hệ mới, được trang bị công nghệ tối tân hàng đầu thế giới và có tầm hoạt động xa với tốc độ nhanh hơn. Một nghiên cứu gần đây thậm chí còn cho rằng các tàu ngầm tấn công của Mỹ không cần thiết phải theo sát tàu ngầm chiến lược Trung Quốc. Chỉ cần xác định tương đối khu vực hoạt động của tàu ngầm chiến lược Trung Quốc, họ có thể vô hiệu hóa các tên lửa đạn đạo phóng lên từ tàu ngầm này. [[31]](#_ftn32) Điều đó có nghĩa sức mạnh răn đe của tàu ngầm chiến lược Trung Quốc bị hạn chế nhiều khi dễ dàng bị theo dõi khi ra vào biển Đông Hải.
Để so sánh, Biển Đông có diện tích khoảng gần 3,7 triệu km
2, rộng gấp ba lần Đông Hải. Về độ sâu, biển Đông có độ sâu trung bình hơn 1.200m. Một khu vực bằng phẳng và rộng có độ sâu trung bình 4.500m. Vùng sâu nhất ở biển Đông thuộc rãnh Manila (Manila Trench) có độ sâu 5.377m. [[32]](#_ftn33) Với độ sâu và vùng nước rộng lớn, Biển Đông là nơi đặc biệt thuận lợi cho các tàu ngầm chiến lược của Trung Quốc ra vào và ẩn náu, tránh sự truy tìm của các trang thiết bị săn ngầm nước ngoài. [[33]](#_ftn34) Là một khu vực rộng lớn, đây sẽ là nơi lý tưởng cho các hoạt động của các tàu sân bay - vốn là những tàu chiến lớn và nặng nhất trên thế giới, và thường được hộ tống bởi một đội trên dưới 10 tàu khác nhau trong các cuộc tập luyện cũng như tác chiến. Một đội tàu như thế thường cần có một khu vực rộng lớn để tổ chức huấn luyện và diễn tập. Hiện nay, Trung Quốc mới chỉ có một tàu sân bay Liêu Ninh duy nhất, có căn cứ ở cảng Đại Liên ở Hoàng Hải. Vì thế, vấn đề hoạt động của tàu sân bay chưa thực sự cấp thiết. Tuy nhiên, theo kế hoạch đội tàu sân bay của Trung Quốc có thêm một số tàu nữa trong những thập kỷ tới, khi đó Đông Hải sẽ trở nên quá chật chội cho tất cả đội tàu này. Đó là lý do khiến Biển Đông phù hợp hơn rất nhiều so với Đông Hải trong việc trở thành căn cứ chính cho tương lai phát triển của Hải quân Trung Quốc.
Việc Trung Quốc xây dựng căn cứ tàu ngầm Du Lâm lớn và hiện đại trên đảo Hải Nam với những hang ngầm trong núi cho phép tàu ngầm tránh các cuộc tấn công từ bên ngoài càng khẳng định ý đồ xây dựng lực lượng quân sự mạnh trên Biển Đông của Trung Quốc. Nhiều va chạm giữa các tàu/máy bay do thám Mỹ với lực lượng của Trung Quốc trên Biển Đông, như vụ EP-3 năm 2001 hay vụ Impeccable năm 2009 là bằng chứng nữa về quyết tâm của Trung Quốc loại bỏ các hoạt động do thám của nước ngoài trên biển Đông.
[[34]](#_ftn35) Với việc xây dựng các đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa từ nửa đầu năm 2014, trong đó có xây dựng các cơ sở quân sự và tiếp liệu, ý đồ từng bước thâu tóm quyền kiểm soát toàn bộ Biển Đông của Trung Quốc để phát triển lực lượng quân sự trên vùng biển này ngày càng lộ rõ.
## Kết luận
Biển Đông có vai trò ngày càng quan trọng cho tương lai phát triển của Trung Quốc trên cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, chiến lược, quân sự, và an ninh. Trong đó, yếu tố chiến lược quân sự đóng vai trò đặc biệt quan trọng chi phối chính sách của Trung Quốc trong những năm gần đây. Mối quan hệ hai chiều đó có thể được diễn giải theo sơ đồ như sau:
Việc kiểm soát Biển Đông đóng vai trò tiên quyết cho tương lai phát triển và hiện đại hóa của hải quân và ngành hàng không vũ trụ của Trung Quốc. Nói cách khác, vai trò chiến lược của Biển Đông đối với Trung Quốc đã gia tăng cùng với quá trình hiện đại hóa của quân đội nước này. Ngược lại, nhờ tăng cường sức mạnh hải - không quân và ngành hàng không vũ trụ, trong đó có quân sự vũ trụ, Trung Quốc đã tăng cường khả năng răn đe và kiểm soát trên biển. Điều đó cho phép Bắc Kinh quyết đoán hơn trong các tình huống căng thẳng trên Biển Đông./.
*Tác giả TS. Hà Anh Tuấn là Cán bộ nghiên cứu, Viện Nghiên cứu Chiến lược Ngoại giao, Học viện Ngoại giao. Những quan điểm nêu trong bài là của riêng tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của cơ quan nơi tác giả công tác. Bài viết được đăng lần đầu tiên trên Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế số 1 (100), tháng 3/2015.*
[1](#_ftnref1) Taylor Fravel. (2005). “The evolution of China's military strategy: Comparing the 1987 and 1999 editions of Zhanluexue”, trong: James Mulvenon & David Finkelstein (Eds.), *China* *'s revolution in dotrinal affairs: Emerging trend in the operational art of the Chinese People's Liberation Army*, The CNA Corporation. [[1]](#_ftnref2) David M. Finkelstein (2007). “China's national military strategy: An overview of the ‘military strategic guidelines’”, trong: Roy Kamphausen & Andrew Scobell (Eds.), *Right sizing the People's Liberation Army: Exploring the contours of China's military*. Strategic Studies Institute, US Army War College. [[2]](#_ftnref3) Xinhua (2004, 27/12). *China* *'s national defense in 2004.* [[3]](#_ftnref4) [Deba R. Mohanty (2000). “The dragon flying high? Examining ]China's aerospace industry: The Deng Era”. *Strategic Analysis, 24*(1), 17-30. [[5]](#_ftnref6) Chinese colonel sees arms in space, *The Washington Times*, 2007, 26 th January. [[6]](#_ftnref7) Ashley. J. Tellis (2007). “China’s military space strategy”. *Survival, 49*(3), tr. 51. [[7]](#_ftnref8) Ronal O'Rourke (2012). *China* * naval modernization: Implications for US navy capabilities*, US Congressional Research Service, tr.4. [[8]](#_ftnref9) John W. Lewis and Xue Litai (1994). *China* *'s strategic seapower: The politics of force modernization in the nuclear age*, California, CA: Stanford University Press. [[9]](#_ftnref10) IISS. (2014). Chapter Six: Asia. *The Military Balance, 114*(1), tr.235. [[10]](#_ftnref11) Ian Storey & You Ji (2004), “China's aircraft carrier ambitions: Seeking truth from rumors”, *Naval War College Review, LVII*(1), tr.78. [[11]](#_ftnref12) Bonnie S. Glaser & Brittany Billingsley (2011). *Is China’s aircraft carrier a threat to US interests?*, CSIS. [[12]](#_ftnref13) Xinhua. (2012, 31/7). Three to five aircraft carrier battle groups is justified. [[13]](#_ftnref14) Bill Gertz. (2009, 5/11). Inside the ring: China estimate war. *The Washington Times*. [[14]](#_ftnref15) Andrew Erickson & Gabe Collins. (2012). Introducing the ‘Liaoning’: China’s new aircraft carrier and what it means. *The Wall Street Journal*, tr. 14. [[15]](#_ftnref16) Sđd [[16]](#_ftnref17) Mark A. Stokes & Ian Easton. (2011). ‘Evolving Chinese aerospace trends: Regional maritime implications’, trong A. S. Erickson & L. Goldstein (Eds.), *Chinese aerospace power: Evolving maritime roles*, Annapolis, MD: Naval Institute Press. (Stokes & Easton 2011, tr. 29). [[17]](#_ftnref18) Eric Hagt & Matthew Durnin. (2011), “Space, China's tactical frontier”, *Journal of Strategic Studies, 34*(5), tr. 733-761. [[18]](#_ftnref19) Easton, I., & Stokes, M. A. (2011). “China’s electronic intelligence satellite developments: Implications for U.S. air and naval operations”, tr *.* 2,3,12. [[19]](#_ftnref20) Eric Hagt & Matthew Durnin. (2011) sđd, tr. 734; USCC * Report to the Congress of the US-China Economic and Security Review Commission*, Washington: US-China Economic and Security Review Commission, November. [[20]](#_ftnref21) USCC * Report to the Congress of the US-China Economic and Security Review Commission*, Washington: US-China Economic and Security Review Commission, November (tr.227). [[21]](#_ftnref22) IISS (2014) (sđd) tr.235; “Phillip C. Saunders & Erik R. Quam. (2007). China’s air force modernization”. *Joint Force Quarterly *(47). Số liệu có đôi chút khác nhau giữa các tài liệu nghiên cứu. Không có con số chính xác về số máy bay tiếp liệu trên không của Trung Quốc. Tuy nhiên, con số ước tính khoảng dưới 10. [[22]](#_ftnref23) Phillip C. Saunders & Joshua K. Wiseman. (2012). “China’s quest for advanced aviation technologies”, trong R. Hallion, R. Cliff & P. C. Saunders (Eds.), *The Chinese air force: evolving concepts, roles, and capabilities* (Chg. xxviii, tr. 394 ). Washington DC, National Defense University Press, tr. 313. [[23]](#_ftnref24) Bruce Elleman. (2009). “Maritime territorial disputes and their impact on maritime strategy: A historical perspective”, trong S. Bateman & R. Emmers (Eds.), *Security and international politics in the South China Sea: Towards a cooperative management regime* (tr. 42-58), New York: Routledge. [[24]](#_ftnref25) IISS (2014) sđd tr.235. [[25]](#_ftnref26) Andrew Erickson & Gabe Collins. (2012). sđd. [[26]](#_ftnref27) Ronal O'Rourke (2012) (sđd) tr.9; US Department of Defense (2011). Annual report to Congress: *Military and security developments involving the People’s Republic of China 2011*, tr.3. [[27]](#_ftnref28) Mark A. Stokes & Dean Cheng. (2012). “China's evolving space capabilities: Implications for US interests”. *Project 2049*, tr.12-13. [[28]](#_ftnref29) Zhao Lei (2014, September 11). “China completes construction of advanced space launch facility”, * China Daily,* tr. 5. [[29]](#_ftnref30) The Nuclear Threat Initiative. (2012). “Hainan space launch center”. Truy cập tại website của Nuclear Threat Initiative: http://www.nti.org/facilities/882/ [[30]](#_ftnref31) Smith, W., & Sandwell, D. (1997). “Measured and estimated seafloor topography”. NOAA, US National Oceanic and Atmospheric Administration, (2008), *East China Sea.* Truy cập tại: http://www.pmel.noaa.gov/np/pages/seas/ecs.html [[31]](#_ftnref32) Wu Riqiang. (2011). “Survivability of China's sea-based nuclear forces”. *Science & Global Security, 19*(2), tr.103-104. [[32]](#_ftnref33) Brian Morton & Graham Blackmore (2001). “South China Sea”. *Marine Pollution Bulletin, 42*(12), 1236-1263. Tr. 1236-1237. [[33]](#_ftnref34) Gurpreet S. Khurana. (2008). “China's new submarine base at Hainan: Analyses of recent media reports”. *Strategic Analysis, 32*(5), tr. 718. [[34]](#_ftnref35) Vụ EP-3 năm 2001: Ngày 1/4/2001, máy bay do thám EP-3 của Hải quân Mỹ đã buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống đảo Hải Nam sau khi va chạm với một máy bay của Không quân Trung Quốc. Vụ va chạm này xảy ra sau khi máy bay EP-3 bị hai máy bay chiến đấu cỡ nhỏ của Trung Quốc ngăn chặn khi đang hoạt động ở khoảng 70 dặm ngoài vùng trời Hải Nam. Vụ va chạm với 1 trong 2 máy bay nói trên làm viên phi công Trung Quốc thiệt mạng và buộc EP-3 phải hạ cánh khẩn cấp. 24 thành viên đội bay của EP-3 bị phía Trung Quốc giữ lại trong 11 ngày. Phía Trung Quốc phản ứng rất dữ dội về sự kiện này, đòi phía Mỹ phải xin lỗi chính thức và bồi thường 1 triệu đô la. Tuy nhiên, phía Mỹ chỉ gửi một bức thư ở cấp Đại sứ với lời lẽ đa nghĩa và trả 34.000 đô la với lý do chi phí ăn ở cho phi hành đoàn trong thời gian ở Hải Nam.
Vụ Impeccable năm 2009: Ngày 8/3/2009, tàu do thám đại dương Mỹ Impeccable, hay T-AGOS 23, trong khi đang hoạt động ở vùng nước cách đảo Hải Nam khoảng 75 dặm về phía Nam đã bị 5 tàu Trung Quốc can thiệp, trong đó có 3 tàu của các cơ quan chức năng và 2 tàu cá. Các tàu cá Trung Quốc tiếp cận rất gần tàu Mỹ, buộc tàu Mỹ phải chuyển hướng đột ngột để tránh va chạm. Sau đó, phía Mỹ đã phái tàu
*USS Chung-Hoon* đến để bảo vệ và tàu Impeccable hoạt động bình thường trở lại.
[Thái độ và phản ứng của quốc tế đối với phán quyết của Tòa Trọng tài và tác động đối với việc giải quyết tranh chấp ở vùng biển này](/nghien-cuu-vietnam/6491-thai-do-va-phan-ung-quoc-te-doi-voi-phan-quyet-bien-dong-va-tac-dong-doi-voi-giai-quyet-tranh-chap)[20/04/2017 14:34] [Một số hội nghị quốc tế liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa (1943-1954)](/nghien-cuu-vietnam/6480-mot-so-hoi-nghi-quoc-te-lien-quan-den-chu-quyen-cua-viet-nam-doi-voi-hai-quan-dao-hoang-sa-va-truong-sa-1943-1954)[14/04/2017 14:50] [FESS tổ chức Hội thảo Quốc tế về Biển Đông lần thứ VIII tại TP. Nha Trang -11/2016](/nghien-cuu-vietnam/6153-fess-to-chuc-hoi-thao-quoc-te-ve-bien-dong-lan-8-nam-2016)[30/09/2016 17:21] [Phán quyết của Tòa Trọng tài Luật Biển làm lộ rõ Chủ nghĩa dân tộc Nguy hiểm của Trung Quốc](/nghien-cuu-vietnam/6108-phan-quyet-cua-toa-trong-tai-luat-bien-lam-lo-ro-chu-nghia-dan-toc-nguy-hiem-cua-trung-quoc)[29/08/2016 11:14] [Bàn về chiến lược cường quốc biển của Trung Quốc sau đại hội XVIII](/nghien-cuu-vietnam/5965-ban-ve-chien-luoc-cuong-quoc-bien-cua-trung-quoc-sau-dai-hoi-18)[08/07/2016 06:00] [Xử lý tranh chấp Pedra Branca: Kinh nghiệm cho Việt Nam trong tranh chấp tại Biển Đông](/nghien-cuu-vietnam/5966-xu-ly-tranh-chap-pedra-branca-kinh-nghiem-cho-viet-nam-trong-tranh-chap-bien-dong)[08/07/2016 06:00] [Con đường tơ lụa hay tư lợi trên Biển Đông](/nghien-cuu-vietnam/5963-con-duong-to-lua-hay-tu-loi-tren-bien-dong)[07/07/2016 06:00] [Ba kịch bản ADIZ của Trung Quốc ở Biển Đông và những hệ quả](/nghien-cuu-vietnam/5950-ba-kich-ban-adiz-cua-trung-quoc-o-bien-dong-va-nhung-he-qua)[30/06/2016 06:00] [Trung Quốc bồi đắp, tôn tạo trái phép các cấu trúc địa lý trên Biển Đông: Đấu tranh của Việt Nam và phản ứng của cộng đồng quốc tế](/nghien-cuu-vietnam/5944-trung-quoc-boi-dap-va-ton-tao-trai-phep-cac-cau-truc-dia-ly-tren-bien-dong)[27/06/2016 06:00] [Mưu đồ độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc và đối sách của ASEAN](/nghien-cuu-vietnam/5928-muc-do-doc-chiem-bien-dong-va-doi-sach-cua-asean)[14/06/2016 06:00] [Sách Mới: Tìm kiếm Giải pháp vì Hòa bình và Công lý ở Biển Đông](/nghien-cuu-vietnam/5902-sach-mi-tim-kim-gii-phap-vi-hoa-binh-va-cong-ly--bin-ong)[30/05/2016 06:00] [Một vài suy nghĩ về chiến tranh “bất đối xứng” tại Biển Đông](/nghien-cuu-vietnam/5841-mot-vai-suy-nghi-ve-chien-tranh-bat-doi-xung-tai-bien-dong)[06/05/2016 08:36] [Con đường tơ lụa trên biển và Ngoại giao đi dây kiểu Bangladesh](/nghien-cuu-vietnam/5819-con-duong-to-lua-tren-bien-va-ngoai-giao-di-day-kieu-bangladesh)[25/04/2016 06:00] [Các dự án cơ sở hạ tầng ở Pakistan - Lời giải cho thế "lưỡng nan Malacca" của Trung Quốc?](/nghien-cuu-vietnam/5750-cac-d-an-c-s-h-tng-pakistan-li-gii-cho-th-qlng-nan-malaccaq-ca-trung-quc)[29/03/2016 14:41] [Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông tổ chức Lễ trao giải thưởng Nghiên cứu Biển Đông năm 2015](/nghien-cuu-vietnam/5744-quy-ho-tro-nghien-cuu-bien-dong-to-chuc-le-trao-giai-thuong-nghien-cuu-bien-dong-nam-2015)[23/03/2016 14:36] [Thông báo kết quả chấm vòng một Giải thưởng Nghiên cứu Biển Đông 2015](/nghien-cuu-vietnam/5688-thong-bao-ket-qua-cham-vong-mot-giai-thuong-nghien-cuu-bien-dong-2015)[08/03/2016 18:03] [Sri Lanka - Điểm nối đầy thách thức của Con đường tơ lụa trên biển](/nghien-cuu-vietnam/5682-sri-lanka-diem-noi-day-thach-thuc-cua-con-duong-to-lua-tren-bien)[07/03/2016 17:38] [Lựa chọn chính sách của Úc ở Biển Đông từ góc nhìn của một trung cường](/nghien-cuu-vietnam/5382-lua-chon-chinh-sach-cua-uc-o-bien-dong-tu-goc-nhin-cua-mot-trung-cuong)[13/10/2015 10:06]

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: eastsea2_tpl=eastsea2; expires=Fri, 10-May-2019 11:59:52 GMT; path=/

Vary: User-Agent

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5


text:
Chương 9. Nếu như nàng thích hắn….
Trong bầu không khí thế này, vẻ mặt Giang Ngư Ngư đột nhiên nghiêm nghị, “Sau khi đến Vương phủ, các ngươi ít nhất phải cách xa Vương gia mười bước!”
“Cái gì!” Một đám thiên kim đang hưng phấn đều trở mặt, trừng mắt căm tức nhìn nàng, “Cách xa Vương gia cũng không phải do cô định đoạt! Vương gia để cho cô tới là tuyển người, chứ không phải quyền nào cũng đều giao cho cô!”
Vẻ mặt Giang Ngư Ngư vô tội mà nhìn các nàng, “Câu vừa rồi, chính là chuyện xưa mà tôi kể.”
“…..” Trong nháy mắt như là bị dính ma pháp, diễn cảm hung ác đều dừng lại ở trên mặt, khiến cho một đám thiên kim thoạt nhìn có chút dữ tợn.
“Các cô đều trở mặt rồi.”
“….”
“Xem ra hôm nay lại không có ai đủ tư cách.” Giang Ngư Ngư rất “tiếc nuối” xoay người, “Hôm khác gặp lại.”
Ôi, lại là miễu sát, rất không có tính khiêu chiến rồi.
Tại sao! Một đám thiên kim đang sắp phát điên!
Tại sao mỗi lần đều giống như rất đơn giản, nhưng các nàng luôn luôn thua một cách dễ dàng! Thua với tốc độ cực nhanh, làm cho cả nhóm các nàng ngay cả phản ứng cũng không kịp.
Ngây ngốc tại chỗ, miệng Hà Nghiêm khép mở nhiều lần cũng không có cách nào đè ra tiếng, đôi mắt nhỏ như tôn sùng thần linh lập tức ném về phía Giang Ngư Ngư.
Ta lại hiểu lầm cô nương rồi! Cô là thần! Thật sự, hiện tại trong lòng ta, cô chính là người thần kỳ nhất ngoài Vương gia ra!
Hà Nghiêm bắt đầu tiến hành sám hối sâu sắc, đối với chỉ số thông minh của hắn, tuyệt đối sẽ không hiểu phương pháp tuyển người của Cửu cô nương, về sau hắn sẽ nhớ kỹ, tuyệt đối không có ai có thể thông qua sàng tuyển của Cửu cô nương, để cho nàng vĩnh viễn không phạm sai lầm một cách ngốc nghếch nữa!
Dễ dàng giải quyết chuyện ở Tây Uyển, Giang Ngư Ngư nhìn sang Hà Nghiêm nói lời từ biệt, vội vàng quay về Vương phủ tiếp tục chuyện của mình.
Bắt đầu từ khi xuất hiện, nàng luôn luôn có những hành động cổ quái, hiện tượng “vội vàng” giống như người bình thường xuất hiện ở trên người nàng, quả thực là kỳ tích.
Hà Ngiêm cảm thấy tò mò, do dự một chút rồi cũng đi theo xem xét.
Ngộ nhỡ nàng đi gặp chủ tử sau màn thì sao?
Cẩn thận che dấu hành tùng, Hà Nghiêm theo dõi một phen, cuối cùng nhìn thấy kết quả là….
Nhìn thấy người Giang Ngư Ngư vội vàng muốn gặp, Hà Nghiêm hoàn toàn mù mịt.
**********
Hai ngày liên tiếp, Giang Ngư Ngư đều thoải mái đuổi đám thiên kim ở Tây Uyển, làm cho các nàng không thể tới chăm sóc Hách Liên Dạ, nhưng ngay cả muốn cáo trạng cũng không tìm ra lý do.
Biểu hiện dũng mãnh phi thường như vậy, thật sự là làm cho người ta kinh hỉ, thái độ Hà Nghiêm đối với nàng, cũng bắt đầu từ phòng bị, trở thành sung bái….. thêm phòng bị.
Ôi, đây là chuyện liên quan đến chủ tử, đương nhiên hắn phải đặc biệt cẩn thận coi chừng!
Ngày thứ ba Giang Ngư Ngư tới Vương phủ, Hà Nghiêm đứng ở bên cạnh Hách Liên Dạ chuyên tâm suy nghĩ, vạt áo cũng sắp bị hắn làm cho nát vụn, hắn vẫn không có sức để mở miệng, nói ra cái việc suy đoán kia.
“Nói.” Hách Liên Dạ xem xong một chồng sổ sách Phong Minh sau cùng, xoa nhẹ mi tâm, lên tiếng ra lệnh.
Hà Nghiêm luôn luôn vâng lời, nhưng hôm nay lại chần chờ hồi lâu mới ấp úng nói, “Chủ tử…. Kỳ thật… Cửu cô nương có thể không phải do ai phái tới….” Bằng không nàng cũng sẽ không đuổi những thiên kim kia nhanh nhẹn dứt khoát như vậy.
“Ừ.” Khẽ gật đầu, tỏ ý hắn có thể tiếp tục nói
“Nàng ấy xuất hiện khéo như vậy, có lẽ chính là vì muốn giúp đỡ đuổi những thiên kim kia đi, sau đó, sau đó…”
Vốn càng nói càng thuận lợi, nhưng nói đến điểm mấu chốt, Hà Nghiêm lại úp úp mở mở.
“Nói.”
“Sau đó chính mình chiếm lấy Vương gia!”
Hà Nghiêm bị khẩu khí có chút nghiêm khắc này dọa sợ cho nên buột miệng nói ra, sau đó nghĩ lại thì gặp trở ngại rồi!
Cách nói này, rất chết người!

Cache: HIT


text:
Giá bán:
Liên hệ 0903.598.407 - 0903.930.126
Đá hoa cương Đen Ấn Độ Bông Trắng có nguồn gốc từ Ấn Độ, xen kẽ nền đen được điểm bằng các hạt khoáng sản trắng nên nhìn tổng thể chúng thường cho cảm giác đá màu xám
EBL12023
Liên hệ 0903.598.407 - 0903.930.126
EBL12022
EBL12021
EBL12020
EBL12007
EBL12018
EBL12017
EBL12011
EBL12010
EBL12008
EBL12005
EBL12004

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Set-Cookie: nv4_statistic_vi=Z25nbW1pZ2edYA%2C%2C; expires=Sun, 20-May-2018 12:24:40 GMT; Max-Age=1800; path=/; domain=.eurostone.vn; httponly

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
03:56 10/11/2017
Với nhiều cách kết hợp cùng các màu sắc khác, đá hoa cương màu trắng không còn đơn điệu mà sang trọng, tinh tế, góp phần làm sáng bừng không gian, giảm khoảng cách, sự đối lập giữa màu sắc sáng và tối.
06:35 08/07/2016
Đá hoa cương trắng đang trở thành xu hướng đá ốp bếp năm 2016. Cùng Eurostone tổng hợp các mẫu đá granite trắng ốp bếp được ưa chuộng trên thị trường hiện nay.

markdown:
*03:56 10/11/2017*
Với nhiều cách kết hợp cùng các màu sắc khác, đá hoa cương màu trắng không còn đơn điệu mà sang trọng, tinh tế, góp phần làm sáng bừng không gian, giảm khoảng cách, sự đối lập giữa màu sắc sáng và tối.
*06:35 08/07/2016*
Đá hoa cương trắng đang trở thành xu hướng đá ốp bếp năm 2016. Cùng Eurostone tổng hợp các mẫu đá granite trắng ốp bếp được ưa chuộng trên thị trường hiện nay.

Set-Cookie: nv4_statistic_vi=Z25nbW1pZm6cZA%2C%2C; expires=Sun, 20-May-2018 12:19:34 GMT; Max-Age=1800; path=/; domain=.eurostone.vn; httponly