markdown: SEEiT

set-cookie: connect.sid=s%3AlgUwjvi5gLXrYhCTXOyhExvoc0lM-IjH.CKBdjNu5V%2BOqxpnXnXgmMslKAQn7UD1JgIICPXSLuq4; Path=/; Expires=Mon, 06 Feb 2017 11:54:39 GMT; HttpOnly


markdown:
# Cổ Loa
[Cổ Loa (định hướng)](/wiki/C%E1%BB%95_Loa_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Cổ Loa** là [kinh đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) của nhà nước [Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c), dưới thời [An Dương Vương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_V%C6%B0%C6%A1ng) vào khoảng [thế kỷ thứ 3](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_3) trước [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn) và của nhà nước phong kiến dưới thời [Ngô Quyền](/wiki/Ng%C3%B4_Quy%E1%BB%81n) thế kỷ 10 sau [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn).
Hiện nay, di tích Cổ Loa thuộc xã
[Cổ Loa](/wiki/C%E1%BB%95_Loa_(x%C3%A3)), [huyện Đông Anh](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Anh), [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i).
## Mục lục
## Bối cảnh địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=1)]
Vào thời
[Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c), Cổ Loa nằm vào vị trí đỉnh của tam giác châu thổ [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) và là nơi giao lưu quan trọng của đường thủy và đường bộ. Từ đây có thể kiểm soát được cả vùng đồng bằng lẫn vùng sơn địa. Cổ Loa là một khu đất đồi cao ráo nằm ở tả ngạn [sông Hoàng](/wiki/S%C3%B4ng_Ho%C3%A0ng_(Vi%E1%BB%87t_Nam)). Con sông này qua nhiều thế kỷ bị phù sa bồi đắp và nay đã trở thành một con lạch nhỏ, nhưng xưa kia sông Hoàng là một con sông nhánh lớn quan trọng của sông Hồng, nối liền sông Hồng với [sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u), con sông lớn nhất trong hệ thống [sông Thái Bình](/wiki/S%C3%B4ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh). Như vậy, về phương diện giao thông đường thủy, Cổ Loa có một vị trí vô cùng thuận lợi hơn bất kỳ ở đâu tại [đồng bằng Bắc Bộ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) vào thời ấy. Đó là vị trí nối liền mạng lưới đường thủy của sông Hồng cùng với mạng lưới đường thủy của sông Thái Bình. Hai mạng lưới đường thủy này chi phối toàn bộ hệ thống đường thủy tại Bắc bộ [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Qua con sông Hoàng, thuyền bè có thể tỏa đi khắp nơi, nếu ngược lên sông Hồng là có thể thâm nhập vào vùng Bắc hay Tây Bắc của Bắc Bộ, nếu xuôi sông Hồng, thuyền có thể ra đến biển cả, còn nếu muốn đến vùng phía Đông Bắc bộ thì dùng sông Cầu để thâm nhập vào hệ thống sông Thái Bình đến tận [sông Thương](/wiki/S%C3%B4ng_Th%C6%B0%C6%A1ng) và [sông Lục Nam](/wiki/S%C3%B4ng_L%E1%BB%A5c_Nam).
Địa điểm Cổ Loa chính là
[Phong Khê](/wiki/Phong_Kh%C3%AA), lúc đó là một vùng đồng bằng trù phú có xóm làng, dân chúng đông đúc, sống bằng nghề làm ruộng, đánh cá và thủ công nghiệp. Việc dời đô từ [Phong Châu](/wiki/Phong_Ch%C3%A2u) về đây, đánh dấu một giai đoạn phát triển của dân cư Việt cổ, giai đoạn người Việt chuyển trung tâm quyền lực từ vùng [Trung du](/w/index.php?title=Trung_du&action=edit&redlink=1) bán sơn địa về định cư tại vùng [đồng bằng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng). Việc định cư tại đồng bằng chứng tỏ một bước tiến lớn trong các lãnh vực xã hội, kinh tế trong giao tiếp, trao đổi con người dễ dàng đi lại bằng đường bộ hay bằng đường thủy; trong nông nghiệp có bước tiến đáng kể về kỹ thuật trồng lúa nước, mức độ dân cư cũng đông đúc hơn.
Trung tâm quyền lực của các cư dân Việt ở đồng bằng sông Hồng cũng thể hiện sự phát triển về chiều rộng của
[Văn hóa Đông Sơn](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n).
## Xây dựng thành[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=2)]
Thành Cổ Loa được xây bằng đất do thời ấy ở Âu Lạc chưa có gạch nung. Thành có 3 vòng. Chu vi ngoài 8
[km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t), vòng giữa 6,58 km, vòng trong 1,6 km... Diện tích trung tâm lên tới 2 km². Thành được xây theo phương pháp đào đất đến đâu, khoét hào đến đó, thành đắp đến đâu, lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, mặt trong xoải để đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ. Lũy cao trung bình từ 4-5 [m](/wiki/M%C3%A9t), có chỗ 8–12 m. Chân lũy rộng 20–30 m, mặt lũy rộng 6–12 m. Khối lượng đất đào đắp ước tính 2,2 triệu mét khối. Khu vực Cổ Loa được coi là một nền đất yếu nên việc xây dựng thành Cổ Loa có thể khó khăn và thành bị đổ nhiều lần là dễ hiểu. Khi xẻ dọc thành để nghiên cứu, các nhà khảo cổ học phát hiện kỹ thuật gia cố thành của Thục Phán: chân thành được chẹn một lớp tảng đá. Hòn nhỏ có đường kính 15 [cm](/wiki/Xentim%C3%A9t), hòn lớn có đường kính 60 cm. Xung quanh Cổ Loa, một mạng lưới thủy văn dày đặc đã được tạo ra, thành một vùng khép kín, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ thủy binh hùng mạnh. Thuở ấy, sông Thiếp – Ngũ Huyền Khê - Hoàng Giang thông với [sông Cầu](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u) ở [Thổ Hà](/wiki/Th%E1%BB%95_H%C3%A0), Quả Cảm (Hà Bắc) thông với [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) ở Vĩnh Thanh (Đông Anh). Ngay sau khi xây thành, Thục An Dương Vương đã chiêu tập những thợ mộc giỏi, sử dụng gỗ ở địa phương đóng thuyền chiến. Nhân dân cũng được điều tới khai phá rừng đa ( [Gia Lâm](/wiki/Gia_L%C3%A2m)), rừng Mơ ( [Mai Lâm](/wiki/Mai_L%C3%A2m)), rừng dâu da ( [Du Lâm](/wiki/Du_L%C3%A2m))... thành ruộng. Những hiệp thợ chuyên rèn vũ khí cũng xuất hiện, chế tạo [côn](/w/index.php?title=C%C3%B4n_(v%C5%A9_kh%C3%AD)&action=edit&redlink=1), [kiếm](/wiki/Ki%E1%BA%BFm), [giáo](/wiki/Gi%C3%A1o), [mác](/w/index.php?title=M%C3%A1c_(v%C5%A9_kh%C3%AD)&action=edit&redlink=1) và [nỏ liên châu](/wiki/N%E1%BB%8F_li%C3%AAn_ch%C3%A2u), mỗi phát bắn nhiều mũi tên. Có nhiều bằng chứng khảo cổ về sự tồn tại của hàng chục vạn mũi tên đồng, có thể dùng nỏ liên châu ở đây. Xem thêm [truyền thuyết Cổ Loa](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_thuy%E1%BA%BFt_C%E1%BB%95_Loa&action=edit&redlink=1). [[1]](#cite_note-1)
## Cấu trúc Thành Cổ Loa[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=3)]
Thành Cổ Loa được các nhà khảo cổ học đánh giá là "tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ"
Khi xây thành, người Việt cổ đã biết lợi dụng tối đa và khéo léo các địa hình tự nhiên. Họ tận dụng chiều cao của các đồi, gò, đắp thêm đất cho cao hơn để xây nên hai bức tường thành phía ngoài, vì thế hai bức tường thành này có đường nét uốn lượn theo địa hình chứ không băng theo đường thẳng như bức tường thành trung tâm. Người xưa lại xây thành bên cạnh con sông Hoàng để dùng sông này vừa làm hào bảo vệ thành vừa là nguồn cung cấp nước cho toàn bộ hệ thống hào vừa là đường thủy quan trọng. Chiếc Đầm Cả rộng lớn nằm ở phía Đông cũng được tận dụng biến thành bến cảng làm nơi tụ họp cho đến cả hàng trăm thuyền bè.
Chất liệu chủ yếu dùng để xây thành là đất, sau đó là đá và gốm vỡ. Đá được dùng để kè cho chân thành được vững chắc. Các đoạn thành ven sông, ven đầm được kè nhiều đá hơn các đoạn khác. Đá kè là loại đá tảng lớn và đá cuội được chở tới từ các miền khác. Xen giữa đám đất đá là những lớp gốm được rải dày mỏng khác nhau, nhiều nhất là ở chân thành và rìa thành để chống sụt lở. Các cuộc khai quật
[khảo cổ học](/wiki/Kh%E1%BA%A3o_c%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc) đã tìm thấy một số lượng gốm khổng lồ gồm ngói ống, ngói bản, đầu ngói, đinh ngói. Ngói có nhiều loại với độ nung khác nhau. Có cái được nung ở nhiệt độ thấp, có cái được nung rất cao gần như sành. Ngói được trang trí nhiều loại hoa văn ở một mặt hay hai mặt. **Thành Cổ Loa** theo tương truyền gồm 9 vòng xoáy trôn ốc, nhưng căn cứ trên dấu tích hiện còn, các nhà khoa học nhận thấy thành có 3 vòng, trong đó vòng thành nội rất có thể được làm về sau, dưới thời [Ngô Quyền](/wiki/Ng%C3%B4_Quy%E1%BB%81n). Chu vi vòng ngoài 8 km, vòng giữa 6,5 km, vòng trong 1,6 km, diện tích trung tâm lên tới 2 km². Thành được xây theo phương pháp đào đất đến đâu, khoét hào đến đó, thành đắp đến đâu, lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, mặt trong xoải để đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ. Lũy cao trung bình từ 4 m-5 m, có chỗ cao đến 8 m-12 m. Chân lũy rộng 20 m-30 m, mặt lũy rộng 6 m-12 m. Khối lượng đất đào đắp ước tính 2,2 triệu mét khối. **Thành nội** hình chữ nhật, cao trung bình 5 m so với mặt đất, mặt thành rộng từ 6 m-12 m, chân rộng từ 20 m-30 m, chu vi 1.650 m và có một cửa nhìn vào tòa kiến trúc Ngự triều di quy. **Thành trung** là một vòng thành không có khuôn hình cân xứng, dài 6.500 m, nơi cao nhất là 10 m, mặt thành rộng trung bình 10 m, có năm cửa ở các hướng đông, nam, bắc, tây bắc và tây nam, trong đó cửa đông ăn thông với sông Hồng. **Thành ngoại** cũng không có hình dáng rõ ràng, dài hơn 8.000m, cao trung bình 3 m-4 m (có chỗ tới hơn 8 m).
Mỗi vòng thành đều có hào nước bao quanh bên ngoài, hào rộng trung bình từ 10m đến 30m, có chỗ còn rộng hơn. Các vòng hào đều thông với nhau và thông với sông Hoàng. Sự kết hợp của sông, hào và tường thành không có hình dạng nhất định, khiến thành như một
[mê cung](/wiki/M%C3%AA_cung), là một khu quân sự vừa thuận lợi cho tấn công vừa tốt cho phòng thủ.
Sông Hoàng được dùng làm hào thiên nhiên cho thành Ngoại ở về phía Tây Nam và Nam. Phần hào còn lại được đào sát chân tường thành từ gò Cột Cờ đến Đầm Cả. Con hào này nối với hào của thành Trung ở Đầm Cả và Xóm Mít, chảy qua cửa Cống Song nối với năm con lạch có hình dáng như bàn tay xòe, và với một nhánh của con lạch này, nước chảy thông vào vòng hào của thành Nội.
Thuyền bè đi lại dễ dàng trên ba vòng hào để đến trú đậu ở Đầm Cả hoặc ra sông Hoàng và từ đó có thể tỏa đi khắp nơi. Theo truyền thuyết,
[An Dương Vương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_V%C6%B0%C6%A1ng) thường dùng thuyền đi khắp các hào rồi ra sông Hồng
## Giá trị của thành Cổ Loa[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=4)]
Trong cấu trúc chung của thành Cổ Loa còn có một yếu tố khác làm phong phú thêm tổng thể
[kiến trúc](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc) này. Đó là những gò đất dài họặc tròn được đắp rải rác giữa các vòng thành hoặc nằm ngoài thành Ngoại. Không biết được có bao nhiêu ụ, lũy như thế, nhưng một số được dân chúng gọi là Đống Dân, Đống Chuông, Đống Bắn... Các lũy này được dùng làm công sự, có nhiệm vụ của những pháo đài tiền vệ, phối hợp với thành, hào trong việc bảo vệ và chiến đấu. Đây cũng là một điểm đặc biệt của thành Cổ Loa. Cổ Loa cũng được biết đến là một trong những đô thị đầu tiên trong lịch sử nước ta. *Về mặt quân sự*, thành Cổ Loa thể hiện sự sáng tạo độc đáo của người Việt cổ trong công cuộc giữ nước và chống ngoại xâm. Với các bức thành kiên cố, với hào sâu rộng cùng các ụ, lũy, Cổ Loa là một căn cứ phòng thủ vững chắc để bảo vệ nhà vua, triều đình và kinh đô. Đồng thời là một căn cứ kết hợp hài hòa thủy binh cùng bộ binh. Nhờ ba vòng hào thông nhau dễ dàng, thủy binh có thể phối hợp cùng bộ binh để vận động trên bộ cũng như trên nước khi tác chiến. *Về mặt xã hội*, với sự phân bố từng khu cư trú cho vua, quan, binh lính, thành Cổ Loa là một chứng cứ về sự phân hóa của xã hội thời ấy. Thời kỳ này, vua quan không những đã tách khỏi dân chúng mà còn phải được bảo vệ chặt chẽ, sống gần như cô lập hẳn với cuộc sống bình thường. Xã hội đã có giai cấp rõ ràng và xa hội có sự phân hóa giàu nghèo rõ ràng hơn thời [Vua Hùng](/wiki/H%C3%B9ng_V%C6%B0%C6%A1ng). *Về mặt văn hóa*, là một tòa thành cổ nhất còn để lại dấu tích, Cổ Loa trở thành một di sản văn hóa, một bằng chứng về sự sáng tạo, về trình độ kỹ thuật cũng như văn hóa của người Việt Cổ. Đá kè chân thành, gốm rải rìa thành, hào nước quanh co, ụ lũy phức tạp, hỏa hồi chắc chắn và nhất là địa hình hiểm trở ngoằn ngoèo, tất cả những điều làm chứng nghệ thuật và văn hóa thời An Dương Vương. Hàng năm, vào ngày 6 tháng giêng [âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch), cư dân Cổ Loa tổ chức một lễ trang trọng để tưởng nhớ đến những người xưa đã có công xây thành, và nhất là để ghi ơn [An Dương Vương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_V%C6%B0%C6%A1ng).
Hiện nay Cổ Loa là 1 trong 21
[khu du lịch quốc gia](/wiki/Khu_du_l%E1%BB%8Bch_qu%E1%BB%91c_gia) Việt Nam và vào ngày 6/1/2013 âm lịch cổ loa đã được công nhận là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt.
## Di vật khảo cổ[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=5)]
Trên địa phận thành, các nhà khảo cổ đã từng khai quật được nhiều mộ cổ, hàng vạn mũi tên đồng ba cạnh, khuôn đúc mũi tên, rìu lưỡi xéo bằng đồng, và
[trống đồng](/wiki/Tr%E1%BB%91ng_%C4%91%E1%BB%93ng).
### Văn hóa Phùng Nguyên (2000 - 1500 TCN)[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=6)]
### Văn hóa Đông Sơn (700 TCN - 100 SCN)[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=7)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=8)] [Nam Bình (kinh đô)](/wiki/Nam_B%C3%ACnh_(kinh_%C4%91%C3%B4)) [Thành Bản Phủ (Cao Bằng)](/wiki/Th%C3%A0nh_B%E1%BA%A3n_Ph%E1%BB%A7_(Cao_B%E1%BA%B1ng)) [An Dương Vương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_V%C6%B0%C6%A1ng) [Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c) [Âu Việt](/wiki/%C3%82u_Vi%E1%BB%87t) [Tây Vu Vương](/wiki/T%C3%A2y_Vu_V%C6%B0%C6%A1ng) [Phiên Ngung (địa danh cổ)](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)) [Ngô Quyền](/wiki/Ng%C3%B4_Quy%E1%BB%81n) [Nhà Ngô](/wiki/Nh%C3%A0_Ng%C3%B4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=9)] **Viện sử học (1991),** [^](#cite_ref-1) *Lịch sử Việt Nam*, tập 1, NXB Đại học và giáo dục chuyên nghiệp, tr 133-134
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Loa&action=edit§ion=10)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Thành Cổ Loa có mấy vòng?](http://vnexpress.net/Vietnam/Khoa-hoc/2002/07/3B9BE054/) [Kiến trúc thành Cổ Loa](http://www.hau.edu.vn/Tinchuyennganh/KientrucVietNam/kientrucvietnam_001.htm) [Đôi nét về Hà Nội](http://www.thuvienhanoi.org.vn/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=5) [Phát hiện mới về mũi tên đồng ở thành Cổ Loa](http://vnexpress.net/Vietnam/Khoa-hoc/2006/11/3B9F0DCB) [Cổ Loa - Tòa thành cổ có một không hai](http://www.buildtimes.com/chuyen-de/kien-truc/585-co-loa-toa-thanh-co-co-mot-khong-hai.html)
|
|
|
|
|
|
(25 di tích)
Cổ Loa •
(14 di tích)
(10 di tích)
|
|
|Bảo tàng
||Làng nghề
||Một số công trình khác
|· · · · · · · · · · · · · ·

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1066 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Hãng thu âm RCA
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|RCA Records
|
RCA Victor
|
|![]()
[Sony Music Entertainment](/wiki/Sony_Music_Entertainment) [Emile Berliner](/wiki/Emile_Berliner) [Eldridge R. Johnson](/w/index.php?title=Eldridge_R._Johnson&action=edit&redlink=1) [RCA Music Group](/w/index.php?title=RCA_Music_Group&action=edit&redlink=1) [RCA Label Group (UK)](/w/index.php?title=RCA_Label_Group_(UK)&action=edit&redlink=1) ![ Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![ Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [http://www.rcarecords.com/](http://www.rcarecords.com/) **RCA Records** (tên gốc là The [Victor Talking Machine Company](/w/index.php?title=Victor_Talking_Machine_Company&action=edit&redlink=1), rồi đổi thành RCA Victor) là một trong những nhãn hiệu hàng đầu của [Sony Music Entertainment](/wiki/Sony_Music_Entertainment). RCA là viết tắt của Radio Corporation of America (sau đó đổi thành RCA Corporation), chính là công ty mẹ của RCA Records từ năm 1929 đến 1985 rồi thành đối tác từ năm 1985 đến 1986. [1] [[2]](#cite_note-bertelsmann.com-2)
Chi nhánh của RCA ở
[Canada](/wiki/Canada) (tên cũ: [Berliner Gramophone](/w/index.php?title=Berliner_Gramophone&action=edit&redlink=1) Canada) là công ty lâu năm nhất của Sony ở Canada, vì nó là một trong hai hãng thu âm còn sót lại ở nước này sau thời kỳ [Đại khủng hoảng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng), hãng còn lại là [Compo Company](/w/index.php?title=Compo_Company&action=edit&redlink=1) hiện giờ là [Universal Music](/wiki/Universal_Music_Group) Canada.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m_RCA&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m_RCA&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m_RCA&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m_RCA&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m_RCA&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m_RCA&action=edit§ion=3)] [Historic photo gallery of RCA in Camden, N.J.](http://www.courierpostonline.com/apps/pbcs.dll/gallery?Avis=BZ&Dato=20080130&Kategori=NEWS01&Lopenr=801280805&Ref=PH) [Official RCA Records website](http://www.rcarecords.com) [Official RCA Records Label Nashville](http://www.rcarecordslabel.com) [Official RCA Label Group UK website](http://www.rcalabelgroup.co.uk) [Official RCA Music France website](http://www.rcamusic.fr/) [Video Interview with Bob Jamieson, former CEO & Chairman of RCA](http://www.crazedhits.com/interview-bob-jamieson/) [RCA Victor Discography](http://forbiddeneye.com/labels/rcavictor.html) [Internet Archive: Command Performance (1942)](http://www.archive.org/details/CommandP1942)- How RCA records are made, narrated by [Milton Cross](/w/index.php?title=Milton_Cross&action=edit&redlink=1). [Berliner Gramophone](/w/index.php?title=Berliner_Gramophone&action=edit&redlink=1)Company, whose Canadian operation became RCA Victor of Canada [Camden Building History](http://www.thevictorlofts.com/history.html) [History of RCA Victor record label designs](http://heroinc.0catch.com/rca/) [The Rise and Fall of the Compact 33](http://www.megocollector.com/elvis-presley/33-rpm-7-elvis-presley/the-rise-and-fall-of-the-compact-33-record/)

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
# Rong đuôi chó
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Rong đuôi chó|
|
|*Ceratophyllum demersum*var. *demersum* [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Nymphaeales](/wiki/Nymphaeales) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Ceratophyllaceae](/wiki/Ceratophyllaceae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Ceratophyllum](/wiki/Ceratophyllum) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. demersum** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Ceratophyllum demersum*
L., 1753
**Rong đuôi chó** (danh pháp: *) là một loài Ceratophyllum demersum* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Ceratophyllaceae](/wiki/Ceratophyllaceae). Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Rong_%C4%91u%C3%B4i_ch%C3%B3&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Rong_%C4%91u%C3%B4i_ch%C3%B3&action=edit§ion=1)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-36902). Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2013. *Ceratophyllum demersum*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Rong_%C4%91u%C3%B4i_ch%C3%B3&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Rong_%C4%91u%C3%B4i_ch%C3%B3&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Ceratophyllum demersum](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ceratophyllum_demersum)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Ceratophyllum demersum](//species.wikimedia.org/wiki/Ceratophyllum_demersum)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Ceratophyllum demersum”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=330841-2). *. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1052 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
# Santa, Ilocos Sur
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Santa** là một [đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Philippines) hạng 4 ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Philippines)) [Ilocos Sur](/w/index.php?title=Ilocos_Sur_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1), [Philippines](/wiki/Philippines). Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 13.918 người trong 2.811 hộ.
## Các đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Santa,_Ilocos_Sur&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santa,_Ilocos_Sur&action=edit§ion=1)]
Santa được chia ra 26
[barangay](/wiki/Barangay).
|
||
||
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Santa,_Ilocos_Sur&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santa,_Ilocos_Sur&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Santa,_Ilocos_Sur&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Santa,_Ilocos_Sur&action=edit§ion=3)] [Municipality of Santa, Ilocos Sur](http://www.santa.gov.ph) [Pasyalang Ilocos Sur](http://www.pasyalan.net/ilocos_sur/) [Mã địa lý chuẩn Philipin](http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp) [Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin](http://www.t-macs.com/kiso/local/)
|
|
Santa •

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
# Bàn tính
[Soroban](/w/index.php?title=Soroban&redirect=no)) **Bàn tính** là một công cụ tính toán được sử dụng chủ yếu ở châu Á để thực hiện các phép toán số học. Ngày nay bàn tính được làm bằng khung tre với các hạt trượt trên dây trong khi những bàn tính ban đầu chỉ là hạt đậu hoặc đá di chuyển trong rãnh trên cát hoặc bàn gỗ, đá hay [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i). Bàn tính được sử dụng nhiều thế kỉ trước khi chuyển sang hệ thống [chữ số](/wiki/Ch%E1%BB%AF_s%E1%BB%91) hiện đại. Ngày nay bàn tính vẫn được các thương nhân, nhà buôn và thư kí sử dụng rộng rãi ở [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) và các nơi khác. Trong thời đại sử dụng máy vi tính phổ biến ngày nay, bàn tính cổ xưa không bị vứt bỏ mà vì ưu điểm linh hoạt chuẩn xác của nó, ở nhiều nơi vẫn sử dụng thịnh hành.
## Mục lục
[1 Một số loại bàn tính trên thế giới](#M.E1.BB.99t_s.E1.BB.91_lo.E1.BA.A1i_b.C3.A0n_t.C3.ADnh_tr.C3.AAn_th.E1.BA.BF_gi.E1.BB.9Bi) [1.1 Trung Quốc](#Trung_Qu.E1.BB.91c) [1.2 Nhật Bản](#Nh.E1.BA.ADt_B.E1.BA.A3n) [1.3 Hàn Quốc](#H.C3.A0n_Qu.E1.BB.91c)
-
[2 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [3 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [4 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [5 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Một số loại bàn tính trên thế giới[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=1)]
### Trung Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=2)]
#### Ý kiến thứ nhất : Bàn tính xuất hiện vào giữa Triều Nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=3)]
Đến cuối Nguyên đầu Minh đã được sử dụng phổ biến.
*Cảnh Chu* quyển thứ 29 trong sách *"Nam thôn chuyết canh hụ"* của Tống Nghĩa đời Nguyên, dẫn câu ngạn ngữ miêu tả nô tì, đem nô tì có tư cách lâu năm so sánh với bàn tính, tự động chọn việc tự động làm, chứng minh rằng vào thời đó bàn tính đã hết sức phổ cập. Cuối đời Tống, đầu đời Nguyên trong sách *"Tịnh Mộc Tiên sinh văn tập"*của Lưu Nhân có 4 câu thơ lấy bàn tính làm đề: *"Bất tác ông thương vũ* *Hưu Bàng bỉnh thi ca* *Chấp trù nhưng tê lộc* *Thân khổ dục như hà"*
Đây cũng là điều chứng minh cho bàn tính được xuất hiện vào thời Nguyên. Cho tới Triều Minh, sách
*"Lỗ ban mộc kinh"* được viết vào năm Vĩnh Lạc đã có quy cách, thước đo chế tạo bàn tính. Ngoài ra, người ta thấy cũng thời này xuất hiện các quyển hướng dẫn sử dụng bàn tính như *"Toán chân toán pháp"* của Từ Tân Lỗ, "Trực chỉ toán pháp thống tổng" của Trình Đại Vệ. Như vậy, ở triều Minh bàn tính đã được ứng dụng rộng rãi.
#### Ý kiến thứ 2 của Mai Khả Chiến, nhà đại số học đời Thanh[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=4)]
Bàn tính xuất hiện vào thời Nam Bắc Triều, Đông Hán. Ý kiến này căn cứ vào nhà toán học thời Đông Hán là Từ Nhạc đã viết cuốn
*"Số thuật ký dị"* trong đó nghi chép lại 14 cách tính gọi là *"Cách tính bàn tính".* Sau này, nhà toán học triều đại Bắc Chu đã chú giải đoạn văn này như sau: *"Khắc bản là 3 phần, 2 phần trên dưới để bi lăn, phần ở giữa để định vị tính toán. Vị trí 5 viên bi, viên bi trên khác màu với 4 viên bị dưới mỗi viên là 1 đơn vị, 4 viên dưới cầm trịch gọi là "Không đối tứ thời". Viên bị chạy 3 nơi gọi là "Vĩ tam tài""*. Nhưng một số học giả cho rằng, cách tính toán bằng bàn tính được mô tả trong cuốn sách này chẳng qua cũng chỉ là một công cụ để đếm hoặc là bảng tính toán những phép tính cộng trừ đơn giản. So với bàn tính xuất hiện sau này, không thể là một.
#### Ý kiến thứ 3[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=5)]
nguồn gốc của bàn tính có từ đời Đường, phổ biến vào đời Tống. Bởi lẽ, trong bức tranh
*"Thanh minh thượng hà đồ"* nổi tiếng thời Tống có vẽ một hiệu thuốc, ngay chính giữa quầy có đặt một bàn tính. Các chuyên gia Trung - Nhật đem bức tranh chụp lại và phóng to lên, nhận thấy rằng vật trong bức tranh là một bàn tính hiện đại ngày nay. Năm 1921 ở Hà Bắc các nhà khảo cổ đã đào được một bàn tính bằng gỗ tại nơi ở của người đời Tống. Tuy bị đất cát vùi lấp 800 năm nhưng nó vẫn còn hình trống ở giữa có lỗ thủng không khác là mấy so với bàn tính bi ngày nay. Hơn nữa, Lưu Nhân là người cuối Tống đầu Nguyên có bài thơ *"Bàn tính"* nói ở trên cũng miêu tả lại sự vật thời Nguyên (hoặc nói là sự phản ánh sự vật đời Tống càng thêm chuẩn xác).
Và trong cuốn
*"Tâm biên tương đối tứ ngôn",* sách học vỡ lòng thời Nguyên, bàn tính đã là nội dung dậy vỡ lòng thì rất có thể nó đã trở thành một vật bình thường nên sự xuất hiện của nó ít nhất phải vào đời Tống. Ngoài ra, bàn tính thời Tống nhìn từ hình thức bên ngoài đã tương đối hoàn thiện, không còn dáng vẻ của một vật mới lạ có hình thức vụng về hoặc thô ráp. Bên cạnh đó, thời kỳ chiến tranh loạn lạc, năm nhà mười nước, trước nhà Tống, sự phát triển văn hóa kỹ thuật mới bị ngưng trệ, khả năng ra đời của bàn tính vào thời đó là rất nhỏ. Đời Đường là thời kỳ hưng thịnh trong lịch sử Trung Quốc, kinh tế văn hóa đều phát triển, người đời Đường cần có những công cụ tính toán mới. Những que tính dã sử dụng suốt 2 nghìn năm trong thời kỳ này đã chuyển hóa thành bàn tính. Vì vậy, các nhà toán học cho rằng sự ra đời của bàn tính có thể vào đời Đường.
### Nhật Bản[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=6)] **Soroban** ( 算盤, そろばん Toán Bàn) là một bàn tính được nhập khẩu vào [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) khoảng năm 1600. Giống như loại Suanpan của Trung Quốc, soroban vẫn còn được sử dụng rộng rãi ngày nay bên cạnh sự phát triển của [1] [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh)điện tử rẻ và vừa túi tiền.
Bề ngoài của soroban giống như suanpan của Trung Quốc ám chỉ nguồn gốc của nó là từ Suanpan. Nhưng số hạt của soroban lại giống bàn tính La Mã.
Hầu hết các nhà sử học đều thống nhất nguồn gốc của nó là từ việc du nhập suanpan vào Nhật Bản qua
[bán đảo Triều Tiên](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) vào khoảng thế kỷ thứ 15, 16. Lúc đó, tên suanpan được bản địa hóa thành soroban và nó bắt đầu được sử dụng rộng rãi từ thế kỷ thứ 17. Nhiều nhà toán học Nhật, trong đó có [Kowa Seki](/w/index.php?title=Kowa_Seki&action=edit&redlink=1) đã đào sâu tìm hiểu về nó. Bằng chứng là sự cải tiến cách dùng soroban.
Khoảng năm 1850, một hạt "trời" được bỏ đi khỏi thiết kế của soroban. Thiết kế này tồn tại song song với suanpan 5:2 cho đến thời
[Minh Trị](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_Minh_Tr%E1%BB%8B), suanpan hoàn toàn không còn được sử dụng. Đến năm 1891, [Garyū Irie](/w/index.php?title=Gary%C5%AB_Irie&action=edit&redlink=1) bỏ thêm một hạt "đất", tạo nên một soroban có thiết kế 4:1 như ngày nay. Thiết kế này được giới thiệu lần nữa năm 1930 và từ thập niên 40 thế kỉ thứ 20, nó trở nên phổ biến. [2]
Sau khi du nhập vào Nhật, bàn tính được dùng kèm với bảng tính chia gọi là
*hassan* (八算 "Bát Toán"). Phương pháp dùng hassan gọi là *kyūkihō* (九帰法 "Cửu Quy Pháp"). Kyūkihō phổ biến cho đến khi tiền tệ Nhật thay đổi cơ cấu sang hệ thập phân và hoàn toàn biến mất năm 1935. Thay vào đó là người Nhật sử dụng phương pháp do [Hiệp hội Bàn tính Nhật Bản](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_B%C3%A0n_t%C3%ADnh_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) đề xướng, dựa trên cách "đếm trục" lần đầu được đề xướng bởi nhà toán học [Chubei Momokawa](/w/index.php?title=Chubei_Momokawa&action=edit&redlink=1) năm 1645. . [3]
#### Cấu tạo[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=7)]
Hai bàn tính này có kích thước tiêu chuẩn và có 13 trục.
##### Hạt[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=8)]
Soroban bao gồm số nguyên lẻ trục, mỗi trục có 2 loại hạt:
**go-dama**(五玉, ごだま "hạt năm"): hay còn được gọi hạt "trời", có 1 hạt, mỗi hạt mang giá trị tương đương 5 **ichi-dama**(一玉, いちだま "hạt một"): hay còn được gọi hạt "đất", có 4 hạt, mỗi hạt mang giá trị tương đương 1
Những hạt "trời" được phân biệt với những hạt "đất" bằng một thanh ngang.
Kích cỡ bàn và kích cỡ hạt của soroban tiêu chuẩn 13 trục nhỏ và gọn hơn một suanpan có chức năng tương tự.
##### Trục[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=9)]
Số trục của soroban luôn là số lẻ không nhỏ hơn 9. Soroban tiêu chuẩn có 13 trục nhưng những soroban có ứng dụng nhiều hơn lại có số trục lên đến 21, 23, 27, thậm chí đến 31. Điều đó cho phép thể hiện được số có nhiều chữ số hơn hay thể hiện nhiều con số cùng lúc. Mỗi trục lại thể hiện một chữ số; càng nhiều trục càng thể hiện được số nhiều chữ số hơn.
##### Vật liệu[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=10)]
Hầu hết soroban ở Nhật đều có khung được làm từ gỗ với trục bằng
[gỗ](/wiki/G%E1%BB%97), [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i), [tre](/wiki/Tre) hay [cây mây](/wiki/M%C3%A2y_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)). Hạt thường được làm từ gỗ nhưng đặc biệt ở ngoài Nhật Bản, hạt có thể được làm từ [đá](/wiki/%C4%90%C3%A1) hay bằng [nhựa](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_d%E1%BA%BBo). Hạt thường có hình nón đôi (hai hình nón có đáy chung hình tròn).
#### Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=11)]
Một tính năng tách biệt soroban với bàn tình suanpan của Trung Quốc là những chấm phân cụm 3 trục. Mỗi cụm ba trục được gọi là "những trục cơ bản". Cụm trục cơ bản có thể được quy ước thể hiện những chữ số cuối cùng của phần số nguyên. suanpan không có chức năng này.
#### Cách sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=12)]
##### Biểu diễn số[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
![ Soroban 1 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Soroban_1_cc.svg/20px-Soroban_1_cc.svg.png)
![ Soroban 1 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Soroban_1_cc.svg/20px-Soroban_1_cc.svg.png)
![ Soroban 2 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Soroban_2_cc.svg/20px-Soroban_2_cc.svg.png)
![ Soroban 2 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Soroban_2_cc.svg/20px-Soroban_2_cc.svg.png)
![ Soroban 3 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Soroban_3_cc.svg/20px-Soroban_3_cc.svg.png)
![ Soroban 3 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Soroban_3_cc.svg/20px-Soroban_3_cc.svg.png)
![ Soroban 4 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Soroban_4_cc.svg/20px-Soroban_4_cc.svg.png)
![ Soroban 4 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Soroban_4_cc.svg/20px-Soroban_4_cc.svg.png)
![ Soroban 5 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Soroban_5_cc.svg/20px-Soroban_5_cc.svg.png)
![ Soroban 5 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Soroban_5_cc.svg/20px-Soroban_5_cc.svg.png)
![ Soroban 6 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Soroban_6_cc.svg/20px-Soroban_6_cc.svg.png)
![ Soroban 6 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Soroban_6_cc.svg/20px-Soroban_6_cc.svg.png)
![ Soroban 7 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Soroban_7_cc.svg/20px-Soroban_7_cc.svg.png)
![ Soroban 7 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Soroban_7_cc.svg/20px-Soroban_7_cc.svg.png)
![ Soroban 8 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Soroban_8_cc.svg/20px-Soroban_8_cc.svg.png)
![ Soroban 8 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Soroban_8_cc.svg/20px-Soroban_8_cc.svg.png)
![ Soroban 9 cc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Soroban_9_cc.svg/20px-Soroban_9_cc.svg.png)
![ Soroban 9 cc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Soroban_9_cc.svg/20px-Soroban_9_cc.svg.png)
Để biểu diễn một con số trên một trục, di chuyển các hạt trên trục.
- Để biểu diễn số 0, di chuyển hạt "trời" lên phía trên và 4 hạt "đất" xuống dưới như hình.
- Để thể hiện từ 1 đến 4, lần lượt di chuyển từ 1 đến 4 hạt "đất" lên trên.
- Để diễn tả số 5, dồn 4 hạt "đất" xuống dưới và đẩy hạt "trời xuống dưới.
- Để diễn tả số lớn hơn 5, giữ hạt "trời" phía dưới và đẩy lần lượt từng hạt lên.
##### Tính toán[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=14)]
Cách cộng trừ trên soroban giống như bất cứ một bàn tính nào khác. Di chuyển các hạt thể hiện giá trị mong muốn.
Có nhiều cách để thực hiện phép
[nhân](/wiki/Ph%C3%A9p_nh%C3%A2n) hay [chia](/wiki/Ph%C3%A9p_chia) trên soroban, nhất là những cách làm của người Trung Quốc khi suanpan được du nhập đến Nhật Bản. Hiệp hội Bàn tính Nhật Bản đã đề nghị các cách cơ bản, tiêu chuẩn nhất cho cả hai phép nhân chia. Theo đó, chỉ cần sử dụng một bảng tính nhân. Các cách này được lựa chọn vì tính hiệu quả và tốc độ tính toán. Tuy nhiên nó chỉ có tác dụng với những soroban trước thập niên 30.
#### Ứng dụng hiện đại[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=15)]
Bên cạnh sự phát triển của máy tính điện tử, soroban vẫn còn phổ biến. Hằng năm, Nhật tổ chức các kì thi để người sử dụng soroban có thể lấy giấy chứng nhận. Có tổng cộng 6 cấp độ thuần thục soroban từ thấp đến cao: cấp độ 6 thấp nhất là có kĩ năng đến cấp độ 1 là hoàn toàn thuần thục soroban. Người có chứng nhận cấp độ 3 trở lên có thể xin vào làm việc tại các tập đoàn Nhà nước.
Soroban còn được dạy trong các tiết Toán bậc
[Tiểu học](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%E1%BB%8Dc). Khi đi học, học sinh mang theo hai bàn tính: một bàn có thiết kế hiện đại và một bàn có thiết kế xưa hơn (1 hạt "trời", 5 hạt "đất").
Những người học soroban thành thạo có khả năng tính toán trong đầu, không cần phải có một soroban thực tế. Việc tính toán đó gọi là
*anzan* (暗算 *Ám Toán*) trong tiếng Nhật. Khi học sử dụng soroban cấp độ trung cấp, người học trung cấp sẽ được yêu cầu tính toán nhẩm bằng cách tưởng tượng ra một soroban (hay bất cứ một bàn tính nào) để giải toán.
Soroban cũng là cơ sở phát triển hai loại bàn tính dành cho người
[khiếm thị](/wiki/Khi%E1%BA%BFm_th%E1%BB%8B).
### Hàn Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=16)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=17)] **A Brief History of the Abacus** [^](#cite_ref-1) [The Abacus: A Brief History](http://www.ee.ryerson.ca/~elf/abacus/history.html)"Circa 1600 AD, use and evolution of the Chinese 1/5 abacus was begun by the Japanese via Korea." **Frédéric, Louis (2005). “Japan encyclopedia”. translated by Käthe Roth. Harvard University Press. tr. 303, 903.** [^](#cite_ref-2) **Smith, David Eugene; Mikami, Yoshio (1914). “Chapter III: The Development of the Soroban.”.** [^](#cite_ref-3) *A History of Japanese Mathematics*. The Open Court Publishing. tr. 43–44. [Bản số hoá miến phí](http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=93950015)tải tại trang Questia.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=18)]
- Carruccio, Ettore (2006),
*Mathematics And Logic in History And in Contemporary Thought*, Aldine Transaction, [ISBN](/wiki/ISBN) [0202308502](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0202308502).
- Crump, Thomas (1992),
*The Japanese Numbers Game: The Use and Understanding of Numbers in Modern Japan*, Routledge, [ISBN](/wiki/ISBN) [0415056098](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0415056098).
- Ifrah, Georges (2001),
*The Universal History of Computing: From the Abacus to the Quantum Computer*, New York: John Wiley & Sons.
- Körner, Thomas William; Langer, William Leonard (1996),
*The Pleasures of Counting*, Houghton Mifflin Books, [ISBN](/wiki/ISBN) [0521568234](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521568234).
- Mollin, Richard Anthony (tháng 9 năm 1998),
*Fundamental Number Theory with Applications*, [CRC Press](/w/index.php?title=CRC_Press&action=edit&redlink=1), [ISBN](/wiki/ISBN) [0849339871](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0849339871).
- Peng Yoke Ho (2000),
*Li, Qi and Shu: An Introduction to Science and Civilization in China*, Courier Dover Publications, [ISBN](/wiki/ISBN) [0486414450](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0486414450).
- Pullan, J. M. (1968),
*The History of the Abacus*, London: Books That Matter, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-09-089410-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-09-089410-3).
- Reilly, Edwin D.; Langer, William Leonard (2004),
*Concise Encyclopedia of Computer Science*, John Wiley and Sons, [ISBN](/wiki/ISBN) [0470090952](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0470090952).
- Smith, David Eugene (1958),
*History of Mathematics (Volume 2)*, Courier Dover Publications, [ISBN](/wiki/ISBN) [0486204308](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0486204308).
- Stearns, Peter N.; Langer, William Leonard (2001),
*The Encyclopedia of World History: Ancient, Medieval, and Modern, Chronologically Arranged*, Houghton Mifflin Books, [ISBN](/wiki/ISBN) [0395652375](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0395652375).
- ed. in chief Frederick C. Mish (2003),
*Merriam-Webster's Collegiate Dictionary*(ấn bản 11), Merriam-Webster, Inc, [ISBN](/wiki/ISBN) [0877798095](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0877798095). [Bản mẫu:OED](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:OED&action=edit&redlink=1)
- Kojima, Takashi (1963).
*Advanced Abacus: Japanese Theory and Practice*. Tokyo: Charles E. Tuttle.
- Bernazzani, David (ngày 2 tháng 3 năm 2005).
[(PDF) .](http://abacus.etherwork.net/soroban/THE%20ABACUS%20HANDBOOK.pdf) *Soroban Abacus Handbook*
- Heffelfinger, Totton; Flom, Gary (2004).
[.](http://abacus.etherwork.net/) *Abacus: Mystery of the Bead* [Knott, Cargill Gilston](/w/index.php?title=Cargill_Gilston_Knott&action=edit&redlink=1)(ngày 16 tháng 12 năm 1885). [“The Abacus, in Its Historic and Scientific Aspects”](http://abacus.etherwork.net/soroban/Knott1885-Retyped.pdf)(PDF). *The Transactions of the Asiatic Society of Japan* **xiv**: 18–72. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|year= / |date= mismatch(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [Book and Software Sorocalc](http://www.sorobanbrasil.com.br/)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=19)]
- Menninger, Karl W. (1969),
*Number Words and Number Symbols: A Cultural History of Numbers*, MIT Press, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-262-13040-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-262-13040-8).
- Kojima, Takashi (1954),
*The Japanese Abacus: its Use and Theory*, Tokyo: Charles E. Tuttle, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8048-0278-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8048-0278-5).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=20)] [Wikisource](/wiki/Wikisource)có văn bản gốc từ [1911 Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica_Eleventh_Edition)về:
### Hướng dẫn[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=21)] [Min Multimedia](http://www.minmm.com/minc/show_classes.php?id=273)
- Sung, Dylan W.H.
[“Suan Pan”](http://web.archive.org/web/20010221115956/http://www.sungwh.freeserve.co.uk/sapienti/abacus01.htm). [Bản gốc](http://www.sungwh.freeserve.co.uk/sapienti/abacus01.htm)lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2001.
- Heffelfinger, Totton; Gary Flom.
[“Abacus: Mystery of the Bead - an Abacus Manual”](http://webhome.idirect.com/~totton/abacus/).
### Nghệ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=22)]
- Fernandes, Luis.
[“The Abacus: The Art of Calculating with Beads”](http://www.ee.ryerson.ca/~elf/abacus/).
- Schreiber, Michael (2007).
[“Abacus”](http://demonstrations.wolfram.com/Abacus/). The [Wolfram Demonstrations Project](/w/index.php?title=Wolfram_Demonstrations_Project&action=edit&redlink=1).
- Stephenson, Steve.
[“The Stephenson Abacus”](http://sks23cu.net/TSA/). [Abacus in Various Number Systems](http://www.cut-the-knot.org/blue/Abacus.shtml)at [cut-the-knot](/w/index.php?title=Cut-the-knot&action=edit&redlink=1) [Java applet of Chinese, Japanese and Russian abaci](http://www.tux.org/~bagleyd/abacus.html) [An atomic-scale abacus](http://www.research.ibm.com/atomic/nano/roomtemp.html)
### Nhóm[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=23)] **(tiếng Pháp)** [Fédération Française de Calcul Mental](http://www.ffcalculmental.fr/ffsoroban.html)
### Giảng dạy[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0n_t%C3%ADnh&action=edit§ion=24)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1066 hit(1), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
Trợ giúp
Thể loại:Website Mỹ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Các trang trong thể loại “Website Mỹ”
29 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 29 trang.
4
4chan
A
About.com
Amazon.com
Anime News Network
B
Big Cartoon DataBase
Box Inc.
Business Insider
D
Duolingo
F
Facebook
Flickr
G
GameFAQs
Google
Google Search
I
Internet Movie Database
K
Knol
L
LinkedIn
Live.com
M
Match.com
MedlinePlus
Myspace
P
PubMed
S
Slashdot
T
Thư viện kỹ thuật số Thế giới
W
Wikipedia
Wikitravel
WordPress.com
X
Xkcd
Y
Yahoo!
YouTube
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Website_Mỹ&oldid=11505505
”
Thể loại
:
Website theo quốc gia
Internet tại Hoa Kỳ
Truyền thông Mỹ
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Afrikaans
العربية
Azərbaycanca
Bahasa Indonesia
Bahasa Melayu
বাংলা
Беларуская
Български
English
Español
فارسی
Français
Frysk
한국어
Հայերեն
हिन्दी
עברית
Македонски
日本語
Norsk nynorsk
Occitan
Polski
Português
Română
Русский
Scots
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
Татарча/tatarça
Türkçe
Українська
اردو
中文
मैथिली
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 12:41 ngày 28 tháng 5 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Cookie statement
Phiên bản di động

X-Cache: cp1065 hit(2), cp1066 frontend miss(0)


markdown:
H. Thornley
| |
|
|
Narrow Your Results
Size
+
shape
+
Color
+
Narrow by :
![]()
Most Popular T
| |
Try Searching Again:
Search by keyword, subject, artist or item number
![]()
Search Tips
If your search does not return results, check the spelling of your search term, or try alternate words with similar meanings
Subjects
Request New Items
If you would like to request an item, or be notified of exclusive offer and promotions, please enter a brief description of your request and your email address below.
Shop By Product Types

Set-Cookie: AKAI=0:1454829934; expires=Sun, 21-Feb-2016 07:25:34 GMT; path=/; domain=.allposters.com

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
Welcome to
Bemidji Woolen Mills
Online Store
Welcome Guest |
Home
|
My Account
|
Contact Us
Search:
Shopping Bag:
0 Item(s)
Home
>
>
Click on picture to enlarge
Color:
Size:
Price:
$
Quantity:
Tell a Friend
© 2015 Bemidji Woolen Mills

WARC-Truncated: length

Server: Apache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html


markdown:
# Những cây nấm
Thảo luận trong '
[Ảnh đẹp thiên nhiên - Cuộc sống](forums/anh-dep-thien-nhien-cuoc-song.242/)' bắt đầu bởi [Doraemon](members/doraemon.160879/), [14/4/07](threads/nhung-cay-nam.47435/).
- Trạng thái chủ đề:
- Không mở trả lời sau này.
- Trạng thái chủ đề:
- Không mở trả lời sau này.
Thảo luận trong '
[Ảnh đẹp thiên nhiên - Cuộc sống](forums/anh-dep-thien-nhien-cuoc-song.242/)' bắt đầu bởi [Doraemon](members/doraemon.160879/), [14/4/07](threads/nhung-cay-nam.47435/).

Set-Cookie: xf_session=c846e5fa6745ad630e66186167a2b4ea; path=/; secure; HttpOnly

Server: cloudflare-nginx

Cache-Control: max-age=0, no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN