markdown:
**Ghe Bàu và Vè Thủy-trình
Cận-duyên lúc Xưa** *Vũ Hữu San* **Danh-từ Ghe Bàu**
Theo những
nhà ngôn-ngữ-học, danh-từ “
*ghe
bàu”* [<![if !supportFootnotes]>[1]<![endif]>](#_ftn1)
có lẽ là cách phát âm của người Việt-Nam khi
đọc chữ *Prau *hay *perahu* của ngôn-ngữ Mã-Lai. Chữ *Prau (*hay *perahu), *một danh-tự
chỉ ghe, thuyền là phương-tiện chuyên-chở
trên mặt nước (water crafts). **Giáo-Sư Ngô Đức Thịnh cho rằng c**ó
thể tên gọi ghe bàu là biến âm của tên gốc
Chăm là Prau, một loại thuyền mà người Mã Lai
thường dùng đi lại giữa các đảo ở
vùng Đông Nam Á hải đảo. [<![if !supportFootnotes]>[2]<![endif]>](#_ftn2)
Trong bài nghiên-cứu “Từ Kauthara Đến Khánh Hoà”, Giáo-Sư Trần Quốc Vượng
cũng đề-cập qua sự kiện ngôn-ngữ này,
Ông viết: Ghe bàu (Perahu, Prau) Quảng Nam (cũng
như mảng Sầm Sơn có buồm) rất xứng
đáng là một đề tài nghiên cứu nhân học,
văn hóa - xã hội lịch sử, cần được
nghiên cứu sâu sắc hơn
[<![if !supportFootnotes]>[3]<![endif]>](#_ftn3) **Lịch-sử
Ghe Bàu** **Giáo-Sư Ngô Đức Thịnh nói về sự ra
đời của ghe bàu** [<![if !supportFootnotes]>[4]<![endif]>](#_ftn4) ** như sau:** **T**rong các vùng biển ở nước ta
thì biển miền Trung, nhất là biển Xứ Quảng,
nơi mà nghề đánh bắt cá trên biển, đầm
phá nước lợ và trên sông rất phát triển. Đặc
biệt nơi đây ra đời loại ghe bàu, một sản
phẩm đặc sắc của nghề biển Việt
<![if !vml]>
<![endif]>
*Hình-ảnh
Ghe Bàu Hoàng-Sa của Tiến-Sĩ Nguyễn-Nhã.*
Xứ
Quảng cũng là nơi có nhiều nguyên liệu để
đóng thuyền, như các loại gỗ trên rừng: Kiền
kiền, sao, chò, lim, giẻ..., mà ngay từ thế kỷ
XVIII Lê Quý Đôn đã ghi lại trong sách Phủ Biên tạp
lục của mình. Ngoài ra, nơi đây còn có các sản vật
cần dùng cho nghề đóng thuyền là dầu rái, lá buồng,
vỏ tràm, mây song... Theo lời Ông
**Ngô
Đức Thịnh**, việc chế tạo và sử
dụng ghe bàu không chỉ của người Việt ở
Xứ Quảng, mà xưa hơn nữa là người
Chăm.
Tiến-sĩ
Li Tana cho biết hải-quân Nhà Nguyễn sử-dụng nhiều
ghe bàu. Bà viết: Theo Biên Niên nhà Nguyễn, từ 1778 đến
1819, Nguyễn Ánh dùng 235 ghe bàu (kiểu Chăm-Mã Lai prahu),
460 sai thuyền (thuyền chèo loại lớn hơn), 490 chiến
thuyền, 77 đại chiến thuyền, 60 thuyền lớn
nhỏ kiểu phương Tây hay là thuyền buồm dọc,
100 ô thuyền và 60 lê thuyền (thuyền chèo có chạm khắc
và trang trí) tạo nên tổng số là 1482 chiếc.
[<![if !supportFootnotes]>[5]<![endif]>](#_ftn5)
Ghe
bàu (Prau, Perahu) cũng hiện-diện
trong hải-quân Tây-Sơn. Đặc-biệt nhà Tây
Sơn lại cung cấp cho hải-phỉ Trung-Hoa thời
đó những chiến-thuyền thực sự (là ghe bàu).
Theo Ông Nguyễn Duy Chính cho biết khi viết về hải-tặc
cuối thời nhà Thanh, Robert J Anthony
[<![if !supportFootnotes]>[6]<![endif]>](#_ftn6) cũng
đề cập đến một loại thuyền nhỏ
hơn có tên là bá lạt hổ (叭喇嗁). Bá lạt
hổ chính là phiên âm của chữ perahu tiếng Mã Lai là loại
thuyền Đàng Trong vẫn dùng để chiến đấu,
dùng cả buồm lẫn chèo tay, di động rất nhanh
và thao tác rất tiện. Loại thuyền này nông lòng nên có
thể tiến sát bờ bể và di tản nhanh khi bị tấn
công. Ở các bến bãi miền [<![if !supportFootnotes]>[7]<![endif]>](#_ftn7) **Kiến-trúc Mềm Dẻo của Ghe Bàu**
Phát-minh của người Việt trong công-tác đóng tàu bè, đặc-biệt ghe bàu, đáng kể là ở sự mềm dẻo trong kiến-trúc sườn và vỏ.
Bà Fran
**ç**oise Aubaile-Sallenave viết nguyên cả một
cuốn sách đề-cập rất kỹ-lưỡng
đến cách-thức đóng ghe rất tiến-bộ của
Việt-Nam [<![if !supportFootnotes]>[8]<![endif]>](#_ftn8).
Theo tác-giả này, hai đặc-tính tiên-quyết trong việc
kiến-trúc là ghe tàu phải nhẹ nhàng và có sức chịu
đựng. Cả hai ưu-điểm này đều tìm thấy
ở các loại thuyền Việt-Nam.
Trong khi kỹ-thuật Tây-phương cố gắng cải-tiến làm sao cho sườn và vỏ tàu được cứng cáp thì người Việt-Nam từ nhiều ngàn năm qua, vẫn tiếp-tục giữ truyền-thống đóng tàu cho mềm dẻo. Bà Sallenave cũng như những kỹ-thuật-gia kim-thời mới đây đã khám-phá ra rằng muốn kiến-trúc cứng cáp thì vật-liệu đóng thuyền phải nặng, quán-tính do đó cũng tăng theo, dễ bị bể vỡ vì sóng gió; thuyền nhẹ và mềm dẻo thì lực tác-dụng của sóng nước được phân-phối đều trên toàn thể thân thuyền nên sức chịu đựng gia-tăng và thuyền được bền bỉ hơn.
<![if !vml]>
<![endif]>
*So sánh Kiến-trúc
Tàu thuyền Việt-Nam và Âu-Châu.*
<![if !vml]>
<![endif]>
*Kiến-trúc
Sườn Ghe Bàu.* **Cây Xiếm và Khả-năng Hải-hành
của Ghe Bàu**
Trong sưu-tập "Man Across the Ocean", Stephen C. Jett cho rằng: "các ghe Á-Đông, nếu nói đến vận-tốc chạy biển, vượt xa chiếc thuyền chạy nhanh nhất trên thế-giới mà còn đi ngược lại được gần với hướng gió hơn bất cứ một chiếc thuyền buồm nào khác". Ngoài hệ-thống buồm hữu-hiệu, cây xiếm đã góp công không nhỏ trong những thành-tích làm tăng-tiến khả-năng hải-hành.
Trở
lại với các hình thuyền trên trống đồng
Đông-Sơn, ta thấy tiền-thân của những cây xiếm
cũng đã xuất-hiện. Vì trên những thuyền này
không có người chèo, nên ta cũng có thể hiểu
được là thuyền chạy bằng buồm. Ngoài
mái chèo lái ở đuôi và mũi, cả đuôi thuyền lẫn
mũi thuyền đều có những bộ-phận
đưa ra như mảnh ván nhằm chống với sức
giạt. Tổng-hợp tác-dụng của nước trên
các trang cụ này đủ để giúp cho thuyền giữ
một hướng cố-định, nhờ đó thuyền
có thể chạy thẳng về phía trước. Hình-ảnh
này không khác mấy với hình-ảnh những loại
trang-cụ trên bè mảng hay thuyền buồm ngày nay: Bè ở
Bắc và TrungViệt-Nam có tới 3 hay 4 cây xiếm, còn loại
thuyền buồm tiêu-biểu ngày nay ở Trung-phần Việt-Nam
có bánh lái cùng cây xiếm hình đoản-đao (dagger-board)
đặt trong hai lỗ khoét ra ở cả mũi lẫn
lái. Loại xiếm ấy không choán chỗ và tỏ ra rất
hữu-hiệu trong việc vận-chuyển. Cũng
như bánh lái, tầm sâu của xiếm có thể điều-chỉnh
được dễ dàng
[<![if !supportFootnotes]>[9]<![endif]>](#_ftn9)
nên thuyền có thể đi vào những nơi nông cạn.
Giả-thuyết về nguồn gốc cây xiếm này không trái ngược với giả-thuyết nguồn gốc bánh lái được nêu ở một đoạn trên, nó phát-biểu thêm rằng cả bánh lái và cây xiếm đều có thể đã được dân Việt phát-minh nhiều thế-kỷ trước công-nguyên. Cho đến nay, những nét khắc chìm trên trống đồng Đông-Sơn vẫn là chứng-tích cổ nhất và hiển-nhiên nhất về sự phát-minh lái và xiếm.
Những cây xiếm hình-dáng tương-tự, kể cả thứ xiếm như cây đoản-đao (dagger boards), cũng tìm thấy ở Mỹ-Châu. Các nhà khảo-cổ tin rằng đã có thời chúng được coi như vật thiêng-liêng, làm đồ thờ cúng trong những đền đài.
Cả một hệ-thống xiếm và buồm
phức-tạp do thổ-dân Nam-Mỹ sử-dụng trên các
bè Balsa trước thời Columbus làm nhiều khoa-học-gia
kinh-ngạc và đồng-ý là đã có sự liên-hệ Á-Mỹ
trong cổ-thời.
[<![if !supportFootnotes]>[10]<![endif]>](#_ftn10)
<![if !vml]>
<![endif]>
**Hình Trên: Thuyền
Đông-Sơn, ngoài 2 mái chèo để lái ra (1), còn có 2 trang-cụ
như cây xiếm dùng chống giạt (2). Cột buồm nằm
ở nửa phần thuyền phía trước (3). Dưới:
Ghe bàu, ghe
nang (nan?) ở Trung-phần Việt-Nam với giả-thuyết
về sự tiến-hoá của bánh lái và cây xiếm, đi
từ những trang-cụ đã có từ cổ-thời.**
<![if !vml]>
<![endif]><![if !vml]>
<![endif]>
*Một
số hình-ảnh Ghe Bàu Việt-nam.*
<![if !vml]>
<![endif]>
*Hình vẽ
Ghe Bàu: Trần Kỳ Phương ©1991,1993* *.* **Ghe Bầu Độc-đáo**
Tại Mũi
Né trở ra đến Quảng Ngãi,
Quảng
Xưa kia, ghe bầu là phương-tiện chủ-lực buôn bán với Trung-Quốc, Thái-Lan và Tân-Gia-Ba. Sử sách còn ghi lại chuyến hàng chở hai con voi sang Nhật Bản do Ngô tử Minh thực-hiện trên những chiếc ghe bầu vào năm 1788. Chắc chắn rằng trong hạm đội thuyền tác-chiến và thuyền vận-tải của nhà Tây Sơn, có khá nhiều ghe bầu (Phụ bản Đại-dương và những Con Tàu, báo Khoa-học phổ thông, Sài gòn tháng 4/1984).
Dian H. Murray cho rằng hải-tặc biển Trung-Hoa cách nay hai thế-kỷ khởi đi từ những thuyền-nhân (Boat people) là người Việt hay giòng-dõi cổ Việt. Vua Quang Trung đã đứng ra đỡ đầu và cấp-phát cho họ một số chiến-thuyền, có lẽ thuộc loại ghe bầu. Lực-lượng này sau đó tăng lên đến 70,000 người, quấy phá nhà Thanh suốt dọc bờ biển Trung-Hoa, từ biên giới Việt-Nam đến Đài loan. Những hải-tặc này rất trung thành với Đại Việt Hoàng Đế, đã tham dự nhiều chiến-trận dưới cờ Bắc Bình Vương cho đến ngày cuối cùng của triều đại Quang Toản. Trong kế-hoạch phục hồi Cổ Việt, những chiến-thuyền lớn chở voi trận được báo-cáo đã khởi-sự kiến-trúc. Đại đế đột-nhiên Băng-Hà trước khi đoàn chiến-tượng kịp đổ bộ lên Quảng Đông... Nếu kế-hoạch ban hành, hải-tặc có thể là một động-lực yểm trợ (Pirates of the China Coast, 1798-1810, California, 1987, trang 55)
Vì chuyến đi của Ngô tử Minh trước đó ít năm, chúng ta có thể ước đoán không sợ lầm-lẫn rằng chính ghe bầu là thứ thuyền mà nhà vua đã ra lệnh cải-biến thành chiến-hạm để dự định chuyên-chở cùng đổ bộ đoàn tượng quân bách chiến, bách thắng của Ngài.
Theo Ông Piétri, thanh tra Kiểm Ngư
Đà Nẵng cuối thập-niên 1940: trước khi
người Pháp tới làm đảo lộn các điều
kiện kinh tế, các nhà hàng hải đường dài An
Nam đã thực hiện các chuyến đi bằng “ghe bầu”
tới Trung Quốc, Philippines, Singapore, Xiêm. Ngày nay các chuyến
phiêu du của họ chỉ còn giới hạn ven biển,
tới vịnh Thái Lan, đôi khi mới tới Băng cốc.
Dần dần các tầu thuyền trọng tải lớn
biến mất... Chúng tôi (lời Ông Piétri) nghĩ rằng cần
phải lôi cuốn sự chú ý vào những con cá bay to lớn:
những chiếc thuyền buồm của Đông
Dương.
[<![if !supportFootnotes]>[11]<![endif]>](#_ftn11)
Ghe bầu ngày nay vẫn tiếp-tục được chế tạo với vài cải-biến nhỏ, xử dụng gần suốt dọc bờ biển miền nam Trung bộ, dùng đánh cá hay vận-chuyển vật-liệu, nhiều khi chở tới 20,000 tĩnh nước mắm. Những thuyền trưởng lành nghề còn đôi khi dẫn lộ ghe bầu lên tận thủ đô Nam Vang của Cambodge, đi ngược với dòng nước của Cửu Long Giang chỉ nhờ sức đẩy thuần túy của gió.
Ghe bầu có ba buồm: buồm mũi, buồm loan (còn gọi là buồm lòng vì buồm nằm giữa thuyền) và buồm cửu (ở đuôi thuyền) Ghe bầu chở nặng lại đi nhanh (có thể trên 10 gút) nên diện tích buồm rất lớn có thể làm lật ghe. Để tăng sự cân bằng, người ta đặt một đòn then ở sau cột buồm chĩa ra phía trên gió. Hai ba, hay có khi tới bốn người có thể phải ngồi xổm ở trên đòn then đó để tránh cho ghe khỏi lật mỗi khi gió lớn.
Để chống với lực giạt
ngang, vì ghe bầu không có sống đáy (hay la ký), một nhà
phát-minh người Việt nào đó đã nghĩ ra cây xiếm
[<![if !supportFootnotes]>[12]<![endif]>](#_ftn12)
di động đặt trong một cái rãnh nơi phía mũi
thuyền. Ở Nghĩa bình, Phan rang, cái xiếm này
được gọi tên là xà bát, các nơi khác gọi là
lui hạ; có hình giáng cong cong như lưỡi gươm.
Xiếm cũng như bánh lái có thể kéo lên, hạ xuống
để điều chỉnh diện tích ngập nước
cho phù-hợp với sự tăng giảm của lực
giạt ngang gây ra bởi buồm và gió.
Ngoài những đặc-điểm trên, ghe
bầu còn có thêm các nét đáng nói đến về cách chế
tạo và vật-liệu. Phần chìm dưới nước
của thuyền làm băng tre, phần nổi lên trên làm bằng
các loại gỗ tốt như quỳnh, trường mật,
săng lẻ. Tre không những rẻ, lai nhẹ, và ít bị
tàn phá bởi mọt hay hàu hà như gỗ.Vỏ thuyền
có tính-cách co dãn nên chịu đựng sóng gió khá tốt và
thường không hư hại khi lên bãi.
[<![if !supportFootnotes]>[13]<![endif]>](#_ftn13)
Người ta đổi mê tre ba năm một lần, trường hợp có hỏng, thay thế cũng dễ còn phần gỗ thường bền tới 15-20 năm. Thuyền được xảm kỹ lưỡng bằng xơ dừa hay phân trâu (các xơ cellulose của phân trâu nhét kín các kẽ hở) Tiếp đó, thuyền được phủ kín bằng một lớp dầu rái.
Trong bộ sách Science and Civilisation in China, xuất-bản năm 1971 tại Cambridge), các tác-giả là Joseph Needham, Wang Ling và Lu Gwei Djen cho hay các loại ghe sóng, ghe giả, ghe nặng...của Trung bộ Việt-Nam cùng cách kiến-trúc như ghe bầu, tất cả đều rất chịu biển, tốt hơn là người ta tưởng (Such vessels are much more seaworthy than might be supposed) Tên của nhà sáng-chế những loại ghe vỏ bằng mê tre được tìm ra là ông Trần Ứng Long, thực-hiện vào quãng năm 968 (Volume 4, part III, trang 385) Thời đó Vạn thắng Vương Đinh bộ Lĩnh dẹp yên nạn mười hai xứ quân, lên ngôi Hoàng đế, sử ghi quân-đội nước ta có 10 đạo, mỗi đạo 10 vạn. Trong đạo quân một triệu người đó, ta tuy khó biết được bao nhiêu hải-quân nhưng có thể ước đoán là trong đoàn chiến-thuyền hùng-hậu của Đại Việt, tiền thân của ghe bầu đã xuất-hiện để rồi ngay sau đó, hải-hành viễn-chinh đi kháng Tống, bình Chiêm.
Cũng giữ vai trò như bè mảng năm 1954-1955, các loại ghe bầu lại giúp chuyên-chở dân tỵ nạn lũ lượt ra đi sau con quốc-biến 1975. Lần này người ta phải vượt biển xa hơn đến khắp các nước vùng Đông và Đông-Nam-Á như Hồng kông, Đài loan, Nhật bản, Tân gia ba, Mã lai á và cả châu Úc nữa. Theo tài-liệu riêng của người viết, các ghe này bảo-đảm sinh-mạng những người ra đi một cách tốt đẹp. Những cánh buồm khi đã căng lên không bao giờ chết như máy móc, động cơ và tên nô-lệ trung thành, không công là sức gió lúc nào cũng phục vụ cần mẫn việc đẩy thuyền, không như chân vịt, chẳng bao giờ ngừng lại một cách đột ngột “bất tử”.
Khi nhận-xét những điểm độc-đáo của ghe bầu, J. B. Piétri đã cho rằng ghe bầu mang nhiều nét độc-đáo chỉ có ở Việt-Nam. Ông thấy cách-thức phối-hợp giữa tác-dụng của những cây xiếm di động ở mũi thuyền, bánh lái thay đổi độ nông sâu ở đuôi thuyền, vỏ thuyền kiến-trúc bằng mê tre, và những cánh buồm điều chỉnh (tùy hướng gió) không thấy ở bất cứ nơi nào khác trên thế-giới.
<![if !vml]>
<![endif]>
*Hình ghe bàu trên bìa sách của Pierre
Paris*
Ý-kiến của
Piétri có thể trùng-hợp với Pierre Paris khi Ông này chọn
ghe bầu làm tiêu biểu cho kiến-trúc ghe thuyền Việt-Nam. Hình ghe bàu được dùng làm bìa cho
cuốn sách mà Ông đã đầy công nghiên-cứu, nhan đề “Esquisse
d'une ethnographie navale des pays annamites”
(Phác thảo Dân-tộc
học Thuyền bè Việt-Nam) đang tải trên Le Bulletin
des Amis du Vieux Hué No. 14, Octobre Décembre 1942; in lại ở
Nói đến tài-liệu thuần-tuý Việt-nam lúc xưa, Ghe Bàu mang vinh dự tuy không lớn nhưng khá đặc-biệt trong văn học nước ta. Pétrus Trương Vĩnh Ký là người Việt-Nam đầu tiên đã bàn-luận đến đặc-tính loại thuyền này trong một bài viết bằng Pháp ngữ, nhan đề “Notes sur les diverses espèces de bateaux annamites”, dans Bulletin du Comité agricole et industriel de la Cochinchine, deuxième série, T. I, no IV, 1875, p.223” (Có dẫn lại trong cuốn sách Voiliers d'Indochine, J. B. Piétri, Saigon 1949, p. 161).
**Thủy-trình người Âu-Châu sang
Biển Đông thời Xưa**
Ngày nay Biển
Đông là hành-lang bận rộn nhất trên biển của
địa-cầu. Hơn một nửa trọng tấn của
các thương-thuyền thế-giới di-chuyển qua lại
Biển Đông
[<![if !supportFootnotes]>[14]<![endif]>](#_ftn14),
vượt rất xa tất cả những hải-lộ
khác.
Nhiều
ngàn năm trước, sự nhộn nhịp này cũng
đã xảy ra, sự giao-thương vùng Biển Đông
từng được cổ-sử thế-giới ghi nhận
từ lâu. G. R. G. Worcester cho rằng cổ Việt-Nam là trạm
hải-hành cuối cùng giữa Tây-phương và Đông-Á
trong cổ-thời.
[<![if !supportFootnotes]>[15]<![endif]>](#_ftn15)
Chứng
cớ rõ-ràng và đầy-đủ nhất là hệ-thống
thương-mại vải lụa tơ tầm của
Đế-Quốc La-Mã vào năm 166 qua Biển Đông
dưới triều Hoàng-Đế Marcus Aurelius. Nhiều loại
tiền xu thời La-Mã được tìm thấy ở Óc
Eo, phía
[<![if !supportFootnotes]>[16]<![endif]>](#_ftn16) Nhà Địa-lý Ptolemy (khoảng
100-170) đã hình-dung ra một bản-đồ thế-giới
về hải-thương mà tận-cùng về phía
Đông-Đông-Nam là bán-đảo Vàng Chersonese, biển Sinus
Magnus với hải-cảng Kattigara. Sinus Magnus chính là Biển
Đông nước ta, bán-đảo Vàng là
Đông-Dương và Kattigara (hay Catigara hay Cattigara) chỉ
vùng Kẻ Chợ (Kesho), Long-Biên (Lugin) hay Cảng-thị Gay
(Hòn Gay) ngày nay.
Những
điều được viết trong du ký Marco Polo nói về
các quốc gia ở Biển Đông và cả vùng Champa
[<![if !supportFootnotes]>[17]<![endif]>](#_ftn17) của
lãnh thổ nước ta ngày nay, đã làm say mê người
châu Âu qua nhiều thế kỷ.Marco Polo là một nhân vật
Italia ưa phiêu-lưu sống vào khoảng (1254-1324). Marco từng
đến Trung quốc bằng con đường
tơ lụa băng qua sa-mạc. Khi về nước, ông
đáp thuyền từ Tuyền Châu (Phúc Kiến)
định về thẳng nhà ở [<![if !supportFootnotes]>[18]<![endif]>](#_ftn18),
đến Sri Lanka, vượt Ấn Độ
Dương, qua Hồng-Hải và đến Địa
Trung Hải. **"Hải-trình tơ lụa"
trên biển và Biển Đông của Việt-tộc**
Mới
đây với tư-tưởng Đại-Hán cực-đoan.
Giáo-Sư Chen Yan của trường Beijing (Peking) University
còn đi xa hơn, cho rằng đường tơ lụa
trên biển khởi-sự từ năm 1121 B.C. vào thời Nhà Chu.
[<![if !supportFootnotes]>[19]<![endif]>](#_ftn19) Thực-sự ra lúc đó, người Tàu
còn là dân du-mục. 600 năm sau mà Tàu vẫn chưa ra
được tới biển. Ngay cả Khổng-Tử
(551-479 trước công-nguyên) là vị
bác-học uyên-bác số một của Trung-Hoa
thời cổ, người đã san-định lại các
Kinh Thi, Thư, Lễ, Dịch cùng biên-soạn kinh Xuân Thu, cũng
không một lần bàn đến hàng-hải.
Joseph Needham đề-cập đế sự kiện này
rõ-ràng là “nhà thông-thái Tàu thiếu kiến-thức sông biển”biết
này trong bộ sách lớn nhất của ông. [<![if !supportFootnotes]>[20]<![endif]>](#_ftn20)
Ở Biển Đông lúc đó, người
ta có thể thừa nhận trong khoảng thiên-kỷ thứ
4 hay thứ 3 TTL, người Đông-Dương (và những
dân-cư Bách-Việt sống trên đất Tàu ngày nay)
đã sử-dụng ghe thuyền đi biển.
[<![if !supportFootnotes]>[21]<![endif]>](#_ftn21) Theo lẽ đương nhiên, ghe thuyền
trong sông và bè mảng chạy buồm có khả-năng
đi biển đã xuất-hiện trước khi ấy
một thời-gian dài (Doran, 1971.) [<![if !supportFootnotes]>[22]<![endif]>](#_ftn22)
Vì người Tàu thời Nhà Chu còn đang sinh sống trên thượng nguồn sông Hoàng-Hà, rất xa biển; những thành-tích hàng-hải này hẳn nhiên hoàn-toàn phải do người Việt, lúc đó đang cư-ngụ ở vùng duyên-hải, thực-hiện. Các tác-giả trên đồng-ý rằng kỹ-thuật chạy buồm Á-Đông đã ảnh-hưởng sang Tây-phương, ngược lại với chiều-hướng suy-tưởng thông-thường.
**Thành-tích
Viễn-dương của Tiền-nhân Việt**
Trên
quan-điểm của một người Á-Đông, Wang
Gungwu đã làm một cuộc nghiên-cứu về
giao-thương thời cổ trong biển Nam-Hải (mà
người Việt chúng ta từ xưa đến nay vẫn
gọi là Biển Đông). Sau đó, vào tháng 6 năm 1956,
để phổ-biến kết-quả của công-trình
đó, cơ-sở xuất-bản của Journal of the Malayan
Branch Royal Asiatic Society cho phát-hành một cuốn sách
nhan-đề "The Nanhai Trade - A Study of the Early History of the
Chinese Trade in the South China Sea"
[<![if !supportFootnotes]>[23]<![endif]>](#_ftn23).
Wang mô-tả khá đầy đủ về những hoạt-động hàng-hải trong khoảng 11 thế-kỷ trước khi thành-lập triều-đại nhà Tống, năm 960. Theo đó, thổ-dân người Việt, sau khi đế-quốc Nam-Việt của nhà Triệu bị sụp đổ, vẫn tiếp-tục nắm giữ hầu hết ngành hàng-hải dọc duyên-hải hay đường viễn-duyên đến các nước Đông-Nam-Á và Ấn-Độ, như đã từng nắm giữ trước kia.
**Những
Thương-cảng Sầm uất Ngày xưa**
Về các thương-cảng, Wang cho rằng từ thời cổ xưa cho đến đời Tống, cảng sầm-uất hàng đầu vùng Đông-Á và Đông-Nam-Á đều ở Bắc-phần nước ta. Đặc-biệt là Luy-Lâu hay Long-Biên (Hà-Nội ngày nay) với vùng hậu-cảng trù-phú nhất đế-quốc Nhà Hán là quận Giao-Chỉ.
Con
đường biển buôn bán các đồ gia vị (Spice
route) cổ-thời không qua đến nước Tầu
mà chỉ đến Trung và Bắc Việt
Sau khi nước ta thâu-hồi được nền tự-chủ, các sách Việt-sử ghi-nhận những hoạt-động hải-thương sầm-uất nơi các hải-cảng như Hoa-Lư, Vân-Đồn, Phố-Hiến, Hội-An...
<![if !vml]>
<![endif]>
*Đường
“Tơ Lụa Trên Biển” lúc xưa đi ngang qua Biển
Đông. Từ Giao-Chỉ, hàng-hoá được chuyển-tiếp
bằng đường bô sang các đô-thị Trung-Hoa.* **Ngoại-Thương
Việt có từ bao giờ? ra sao?**
Ngoại thương ở
Việt
Theo Ông Thành Thế Vỹ, hệ-thống
nhập khẩu và xuất khẩu của dân Bách-Việt
đã có trước cả sự hình-thành của nhà nước
Nam Việt thời Triệu Đà
[<![if !supportFootnotes]>[24]<![endif]>](#_ftn24). Sự
trao đổi đồ vật giữa Hán với Nam Việt
(theo Hán-sử) chắc chắn không phải từ khi đó
mới bắt đầu. Hán Lữ hậu chỉ là bắt
đầu cấm thôi, cấm một việc làm vốn
đã có từ trước. Xét về những thứ nhập
khẩu như đồ làm ruộng, loại kim, loại sắt,
trâu bò dê, ngựa; thì rõ rệt đó là tượng trưng
cho một nền kinh tế nông nghiệp. Tài liệu không
cho ta biết những "đồ vật" của Nam
Việt đem sang trao đổi với nhà Hán, nhưng cũng
có thể nói chắc chắn đó là những sản vật
lấy ở rừng hoặc ở biển như ngà voi,
chim trĩ, ngọc trai, vỏ quế
Trong tình hình bị Bắc-phương
đô-hộ hơn ngàn năm, ngoại thương cũng
vẫn phát triển, nhưng theo con đường riêng biệt.
Sự sản xuất ở Việt
Nghề thủ công của ta dần dần phát triển. Thời Tam quốc, thái thú Giao Chỉ là Tôn Tư đã nộp hàng nghìn thợ thủ công ở Giao Chỉ cho vua Ngô. Những đồ gốm, vải lụa, trang sức, không thể không làm cho lái buôn chú ý. Dần dần thành hình một thị trường nhằm hai mục đích: Một là để các lái buôn Trung Quốc đến bán hàng và mua hàng của ta đem đi nước khác bán; hai là để các lái buôn Trung Quốc đến bán hàng của họ, mua hàng của ta đem về nước họ hoặc buôn bán tại chỗ để làm giàu.
Đương nhiên, trong xã
hội Việt Nam cũng xuất hiện những lái buôn
Việt Nam, trước còn giao thiệp mật thiết với
lái buôn Trung Quốc, sau trở nên những tay địch thủ
lợi hại cạnh tranh với họ kịch liệt. Bọn quan to nhà Đường đồng
thời là bọn giữ độc quyền buôn bán lớn,
đã có lần xin với vua Đường cấm không
cho tàu bè qua lại Giao Châu (Việt Nam) chỉ vì cạnh
tranh buôn bán với các lái buôn ở Giao Châu.
[<![if !supportFootnotes]>[25]<![endif]>](#_ftn25)
<![if !vml]>
<![endif]> <![if !vml]>
<![endif]>
*Hình dáng thương-thuyền đi biển
vùng Bắc Trung-Hoa (trái) với buồm tứ-giác khác với
buồm cánh dơi miền * *Nam* **. (phải)** **Ngoại-Thương
thời hậu Champa phát-triển**
Ngay sau khi giành được độc-lập
khỏi tay Trung-Hoa, người Việt-Nam khởi-sự
đường Nam-Tiến. Dựa vào những đoàn thuyền
ly-hương tìm đất mới định-cư, dân
quân ta lấn chiếm lãnh-thổ Chiêm-Thành. Ghe Bàu xuất-hiện
càng ngày càng nhiều. Các loại thuyền buồm Trung Hoa căng bằng thanh ngang chỉ
còn thấy ở vùng cực bắc; chuyển sang buồm dọc
ở Đà Nẵng; biến thành buồm tam giác ở phía
<![if !vml]>
<![endif]>
*Thuyền
duyên-hải Việt-Nam trang bị các loại buồm tứ-giác
tiến-bộ nhất. Nếu được điều
chỉnh khéo léo, nhiều thuyền Việt-Nam chạy tự-động,
không cần người thay đổi tay lái.* *<![if !supportFootnotes]> [26]<![endif]>*
Để góp phần tìm hiểu về
nền ngoại-thương thời hậu vương quốc
cổ Champa, tức là nơi quê-hương của Ghe Bàu tại
miền Trung Việt
Theo tài-liệu sưu-tầm của Ông Trần Kỳ Phương thì sự phồn vinh của các cảng thị Miền Trung đương thời có thể được xem như là sự tái sinh của các cảng-thị Champà vào những thế kỷ trước đó (Ferrand 1913: 52, 99; Maspero 1988: 2-6; Trần Kỳ Phương, Vũ Hữu Minh 1991: 77-81).
Trong một chuyên khảo bàn về kinh tế
hàng hoá của Champa trước kia, giáo sư Momoki Shiro
[<![if !supportFootnotes]>[27]<![endif]>](#_ftn27),
thuộc Ðại học Osaka, Nhật Bản, dựa vào
thư tịch cổ đã cung cấp một danh mục hàng
hoá Champa xuất khẩu sang Trung Hoa, mà chúng ta cũng có thể
nêu ra để so sánh với các loại đặc sản
của miền Trung, như sau: Vàng , bạc, thiết, sắt,
ngọc baomu (?), ngọc trai chengshuichu, ngọc trai lửa,
hổ phách, pha lê, ốc tiền (?), các loại đá pusashi
(?), sừng tê, ngà voi, mai rùa, trầm hương, đinh
hương, gỗ đàn hương, long não, xạ
hương, đinh hương, trầm, hồng thuỷ,
dầu lửa, bông, vải zhaoxia (?), vải có vẽ màu, vải
bông trắng, chiếu lá cọ, mingjjao (?), wujjao (?), sáp ong
vàng, lưu huỳnh, gỗ vang, gỗ mun, tre guanyin (?), gạo,
tổ yến, hạt tiêu, cau, dừa, mít, cây haiwuzi (?), cây
anít, ớt, lựu, nhục đậu khấu, tê giác,
sư tử, voi, vượn, khỉ trắng, voi trắng,
chim chiji (?), vẹt, chim shanji (?), chim guifei (?), rùa ( Momoki 1999:
45). **Ghe Bàu xuôi ngược cạnh các Cảng Thị Việt-Nam**
Có nhiều cảng-thị lớn Miền Trung được thiết lập tại các cửa biển trọng yếu như cửa Nhật Lệ (Quảng Bình), cửa Việt (Quảng Trị), cửa Tư Hiền (Thừa Thiên-Huế), cửa Ðại Chiêm (Hội An, Quảng Nam), cửa Sa Kỳ (Quảng Ngãi), cửa Thị Nại (Quy Nhơn), cửa Nha Trang (Khánh Hoà), cửa Phan Rang (Ninh Thuận), cửa Phan Rí, cửa Phan Thiết (Bình Thuận)
Mối quan hệ trao đổi hàng hoá giữa các cảng-thị Miền Trung vẫn còn xảy ra cho tới nửa đầu thế kỷ 20. Khi nói đến phương-tiện chuyên-chở chính Miền Trung, người ta phải nói đến loại Ghe Bầu nổi tiếng của Quảng Nam trước đây và nhiều loại ghe đi xa trên biển gọi là ghe giã, nhiều chiếc dài 15-20 mét, có trọng tải từ 100- 150 tấn (Nguyễn Bội Liên et al. 1991: 86-89; Manguin 1995: 71-75).
Theo hai Ông Ngô Đức Thịnh
[<![if !supportFootnotes]>[28]<![endif]>](#_ftn28) cũng như Ông Nguyễn
Bội Liên [<![if !supportFootnotes]>[29]<![endif]>](#_ftn29) cho rằng
chính nhờ loại ghe bầu này mà sinh-hoạt người
dân Xứ Quảng vươn lên, ra khơi, tiến-triển
mạnh mẽ.
Theo Ông Nguyễn Văn Xuân, trong những yếu
tố Chămpa trong văn hoá Miền Trung Việt nam co’ cả
ảnh-hưởng kiến-trúc ghe thuyền. Ông còn nhìn xa
hơn một chút nữa nhận thấy ghe, thuyền của
Mã Lai giống hệt một số ghe ở các tỉnh
miền Trung. Trong bài : "Ghe bầu Quảng
[<![if !supportFootnotes]>[30]<![endif]>](#_ftn30) **Cánh buồm Ghe Bàu hiên-ngang lướt
gió**
Theo Ông Trần Xuân Toàn, người đi ghe bầu thường phải xa nhà ba, bốn tháng trời, cha mẹ, vợ con ở nhà thường nóng ruột, nên trong dân gian thường có câu:
*Lạy trời thổi gió nồm
đông
Cho buồm căng gió cho chồng tôi lên.*
Vận chuyển bằng ghe bầu gặp bao nhiêu nguy hiểm, nên vào thời ấy thì không gì hơn là người lái phụ phải lão luyện và có kinh nghiệm xem hiện tượng đoán thời tiết, giông gió. Ghe bầu ngày trước là biểu trưng cho một cơ ngơi, một tài sản to lớn của những nhà giàu có ven cửa biển, chứ đem so với ghe thuyền đánh cá bình thường ngày nay thì cũng chẳng ra sao.
Ngày nay thì ghe bầu đã vắng
bóng ở bờ biển miền Trung và giới trẻ cũng
không thể hình dung, tưởng tượng chiếc ghe bầu
của cha ông xưa có ba cạnh buồm hiên ngang lướt
gió như thế nào!
[<![if !supportFootnotes]>[31]<![endif]>](#_ftn31) **Ghe Bàu Viễn-dương trong Nhật ký của
George Windsor**
Nhiều lời khen ngợi
dân Việt đi biển được dẫn lại
trong cuốn sách của Jean Chesneaux, cuốn “Contribution à l'histoire de la nation vietnamienne”
[<![if !supportFootnotes]>[32]<![endif]>](#_ftn32),
bản địch Anh ngữ: “The
Vietnamese Nation Contribution to a History” [<![if !supportFootnotes]>[33]<![endif]>](#_ftn33)
Sử sách còn ghi lại:
Ghe bầu là phương-tiện chính của ngoại-thương,
chuyên-chở hàng-hoá qua lại Trung-Quốc, Thái-Lan và Tân-Gia-Ba. Nhà hàng-hải. Một đoạn hải-trình
ngắn của thuyền Việt-Nam đươc George
Windsor Earl viết trong sổ nhật ký "The Eastern Seas on Voyages and Adventures in the Indian
Archipelago in 1832-33-34". Khi đó
George Windsor đang trên đường dẫn lộ một
chiếc thương-thuyền đến
“... Bão táp thật dữ dội ngoài biển khơi, thiếu chút nữa thì thương-thuyền của chúng tôi bị gãy đổ cả cột buồm. Thời tiết đã tiếp-tục xấu như thế trong nhiều ngày. Vậy mà khi đang thận-trọng dẫn tàu vào eo biển, chúng tôi chợt nhận ra 6 chiếc thuyền nhỏ của người Việt-Nam đang giương hết mọi cánh buồm, cứ thản-nhiên như không, tiến thẳng tới trước. Mấy người mại bản Trung-Hoa đi trên tàu chúng tôi, đứng sững sờ ngắm nhín những dàn buồm no gió một hồi... rồi sau khi nhận diện được, họ la lên một cách thán-phục: “Lại mấy người Việt đấy, thật lỳ quá trời...”. Tôi nghĩ (lời thuyền trưởng George Windsor Earl): Mấy người Việt đó đang lèo lái những con thuyền bé nhỏ mà cách-thức vận-chuyển để vượt sóng lượn gió thật là tài-tình.
Tài-ba của họ không thua kém bất cứ một thuỷ-thủ đoàn hạng nhất nào của toàn khu-vực châu Âu. Đoàn thuyền bé tí teo đó không có một chiếc nào vượt quá 50 tấn, vậy mà những người đi biển này có thể đè bẹp cả sóng gió Biển Đông vào giữa mùa bão tố. Đã qua 20 năm rồi, rất ít thương-thuyền nào của công ty chúng tôi dám thử hải-hành trong giữa mùa biển động như vậy...”.
Ông còn viết thêm nhiều
câu rất cảm động, thí dụ như: “Thật thú-vị nếu được
quen biết với những người Việt-Nam này. Tính
tình họ năng động, ngôn-từ lại hoạt bát
như dân Pháp. Khi đến buôn bán ở
[<![if !supportFootnotes]>[34]<![endif]>](#_ftn34)
Vinh dự thay cho truyền-thống của ngành hàng-hải Việt-Nam! Những câu khen ngợi đó có thể nói là không tiếc lời. Sự suy tôn về nghề-nghiệp, đề cao về nhân cách cùng khâm phục lòng can-đảm như vậy rất hiếm hoi trong giới hành thuỷ. Người Việt như chúng ta ngày nay, nghe thấy cũng còn hãnh diện lây.
**Ghe bầu – Các lái đi buôn**
Ông Trần
Xuân Toàn viết rằng: Văn học dân gian miền biển
rất phong phú, trong đó những bài Vè các lái rất
được ưa thích. Vè các lái hay còn gọi là Hò các lái,
Hò thủy trình là của những người chuyên vào lộng
ra khơi xuôi ngược Bắc -
*Đêm
khuya ngồi buồn, kể chuyện ngâm nga* *Bắt
từ Gia Định kể ra* *Anh
em thuận hòa ngoài Huế kể vô*
Bài vè không chỉ làm vơi nỗi nhọc nhằn của những con người chèo sóng, chém gió dằng dặc đường dài trên biển, mà nó còn có giá trị thực tế to lớn hơn.
Khi xưa con người đi trên biển cả “mênh mông”
không có ghe máy hiện đại, được trang bị
đầy đủ la bàn, máy báo thời tiết như bây
giờ. Ngư dân đã biết tổng kết kinh nghiệm
trong các bài vè.
*Vè các lái* là một bản hải đồ
thô sơ dành cho người làm nghề biển từ Huế
vào Vũng Tàu và ngược lại. Bài vè miêu tả đầy
đủ các địa danh, sông lạch núi non, ngầm
đá cửa sông, phố xá, thời tiết khí hậu từng
vùng và lưu ý những nơi hiểm nguy thường gây
tai nạn cho thuyền bè qua lại. Do giá trị thực tế
như thế nên *Vè các lái* được mọi
người đi biển thuộc nằm lòng, coi đó
như là một thứ “cẩm nang” đi biển.
…Về nguồn gốc của bài vè, hai tác giả phỏng định, có người cho rằng: ông La Xuân Kiều người Phù Ly, phủ Quy Nhơn - một trong Tây Sơn ngũ mỹ là tác giả chính (?). Sau khi nhà Tây Sơn suy vi, ông Kiều không chịu thuần phục nhà Nguyễn, từ đó ông đi bạn ghe bầu suốt 25 năm sống lênh đênh trên biển, khi vào Nam, khi ra Bắc (tr. 430).
*Vè các lái *còn có giá trị về
nhiều mặt: địa lý, lịch sử, phong tục
tập quán, thủy văn, thời tiết, phương ngữ.
Đặc biệt là *Vè các lái* thể hiện khá đậm
đà tình yêu quê hương đất nước và tâm tình
của những người dân miền biển chất
phác.
Một điều đáng lưu ý là: tâm tình chất phác của
ngư dân cũng được gửi gắm trong bài vè.
Trong bài
*Hát ra*, ta gặp nhiều đoạn nói lên tâm
tình của ngư dân: Nhớ nhà, nhớ vợ con, lòng bồn
chồn muốn chóng về nhà, ghé vào chơi lâu một
nơi nào cũng không an lòng: *Ngồi
buồn cám cảnh ê chề* *Hỏi
con sóng bổ tới quê bao thì?* *Thôi
thôi chớ nói thêm buồn* *Kéo
neo mà chạy đi luôn kịp thời* *Thương
con nhớ vợ trăm đàng* *Nước
mắt hai hàng lụy ứa thấm biên*
Vè
các lái” là tiếng nói tâm tình chất phác của người
dân miền biển một thời vậy.
[<![if !supportFootnotes]>[35]<![endif]>](#_ftn35)
<![if !vml]>
<![endif]>
**a. Các
Địa-Danh Việt-Nam ngày nay va Địa-Danh Chiêm-Thành
lúc xư**
<![if !vml]>
<![endif]>
**Xin đọc tiếp: GHE BẦU MIỀN TRUNG**
© Nguyễn Thanh Lợi, Việt-Nam 2008
[http://www.tuyettran.de/index.php?id=196](http://www.tuyettran.de/index.php?id=196) *Với sự đồng ý của tác giả và Tạp
Chí Nghiên Cứu và Phát Triển của Sở Khoa Học và
Công Nghệ Thừa Thiên-Huế (đăng trong số 2
(67).2008 )* **1. Nguồn gốc tên gọi
**
*3.3 Trong văn hóa*
Ghe bầu không chỉ là phương tiện buôn bán, vận
chuyển mà nó còn chuyển tải theo đó những hành
trang văn hóa giữa các vùng miền. Đó là gạch nối,
là mối giao lưu giữa các miền Bắc, Trung, Nam trên
ý nghĩa vật chất và tinh thần.
Trong kho tàng ca dao có khá nhiều câu phản ánh thực tế hoạt động của các lái, những tâm tư tình cảm của họ cũng được gửi gắm vào đó thông qua hình ảnh chiếc ghe bầu. Những làn điệu hò khoan trên những chuyến hải trình xa đã giúp cho họ vơi đi nỗi nhớ nhà:
*Ghe bầu dọn dẹp kéo neo *
*Mấy chú bạn chào bắt cái hò khoan *
Hay nỗi niềm của những cô gái đã trót yêu những anh chàng bạn ghe, phải để lại mẹ già:
*Ghe bầu trở lái về đông *
*Con gái theo chồng bỏ mẹ ai nuôi *
Ghe bầu còn là phương tiện chuyên chở thông điệp tình yêu:
*Chim quyên đậu lái ghe bầu *
*Miệng kêu bớ Bẩy xuống lầu trao thơ *
Có một chút so sánh giữa việc lấy Hoa kiều với những anh đi ghe bầu chân chất mà nghèo:
*Lấy khách Quảng Đông ăn hồng với táo *
*Lấy bạn ghe bầu ăn cháo gạo lương *
Khi quay trở lại bến cũ thì cũng chính chiếc ghe ấy là lời tỏ tình dễ thương của chàng trai Ngũ Quảng chân chất mà hào sảng, đem “lễ vật” biển đi cầu hôn người mình yêu thương. Đó là cuộc tình duyên mặn mà dí dỏm, hồn hậu của người dân xứ biển:
*Cô kia bới tóc cánh tiên *
*Ghe bầu đi cưới một thiên cá mòi *
*Chẳng tin giở thử ra coi *
*Rau răm ở dưới cá mòi ở trên *
Và khi nói đến ghe bầu thì không thể không nhắc đến Vè Các lái hay Vè Thủy trình, Vè Nhật trình. Các làng chài ven biển Nam Trung Bộ vẫn còn lưu hành những bài vè này với những dị bản khác nhau. Đây thực chất là một bản hải trình đơn giản, do những người làm nghề vận chuyển ghe bầu Bắc Nam sáng tác, đúc kết dưới hình thức vần vè, miêu tả đầy đủ các địa danh với những mũi, hòn, cù lao, rạn đá ngầm hoặc san hô cùng những vũng, núi, bến cảng, cửa sông, phố xá trên đất liền và cả những nơi hiểm trở thường gây tai nạn cho thuyền bè qua lại. Có thể nói, đây là một cẩm nang của dân đi buôn đường biển.
*Ghe bầu các lái đi buôn *
*Đêm khuya ngồi buồn, kể chuyện ngâm nga *
*Bắt đầu Gia Định kể ra *
*Anh em thuận hòa ngoài Huế kể vô (44)*
Dựa vào các địa danh xưa, những từ ngữ cổ, những hiện tượng sinh hoạt, giao lưu, buôn bán được thể hiện qua nội dung bài vè, chúng ta có thể đoán định bài vè này ra đời vào khoảng đầu thế kỷ XIX, là sáng tác tập thể và liên tục được bổ sung hoàn chaenh dần dần sau đó. Đây cũng là giai đoạn kinh tế phát triển, việc vận chuyển hàng hóa giữa kinh đô Huế với Gia Định diễn ra khá tấp nập. Vè Các lái có nhiều dị bản được lưu truyền ở các địa phương với hai bài Vè Lái vô và Vè Lái ra. Mỗi bài có gần 200 câu, cách diễn đạt có phần nôm na, chân chất, thiếu sự trau chuốt từ ngữ nhưng lại gần gũi với môi trường “sóng gió” của cư dân biển.
Dân ghe bầu có nhiều tục kiêng khem không khác nào ngư dân, trên đường đi họ thường ghé vào các miếu thờ được coi là linh thiêng để cầu cúng, đặc biệt liên quan đến tín ngưỡng phồn thực.(45)
Tại Cẩm Nam (Hội An), nay vẫn còn miếu thờ các vạn ghe bầu. Ghe bầu ở Phan Thiết cũng tổ chức hội các lái để tương trợ nhau và có lệ “cúng cửa” (cửa lạch) vào giữa tháng 5 âm lịch, cầu mong cho một năm làm ăn may mắn, an toàn.(46)
Ở đình Lý Nhơn hay đình Nam Tiến (170 Bến Vân Đồn, quận 4, TP Hồ Chí Minh) có một tờ sắc của vua Minh Mạng phong cho Nam Hải Cự Tộc Ngọc Lân chi thần (thần Cá Voi). Đây là bản gốc cấp cho đội Trường Đà tức đội thủy quân thời Nguyễn, chuyên vận chuyển bằng ghe bầu lớn.(47)
Ở đồng bằng sông Cửu Long, thỉnh thoảng có một xóm Huế nằm lọt thỏm trong những cộng đồng dân cư địa phương. Những xóm Huế này phần đông cư dân là người miền ngoài như Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên... Người ta gọi "những người Huế" này là mấy ông ghe bầu. Sau khi họ bán hết hàng hóa chở từ ngoài vào, họ quần tụ lại tại một bến nước cho có bạn, rồi lên bờ làm thuê làm mướn đợi mùa gió ngược lại. Chuyến trở ra, họ mang theo những sản vật của đất đồng bằng. Đây cũng là một hình thức giao lưu văn hóa hiệu quả vào cái thời thiếu thốn thông tin ngày xưa. Có những ông thầy đồ ở lại mở lớp dạy chữ Hán, coi ngày, bốc thuốc. Đây là những Nho sinh dở dang hay trong thế phải tha phương cầu thực. Thông qua đây, vốn chữ nghĩa thánh hiền và cả nhạc cung đình Huế đã theo dòng chảy này mà vào đến Nam Bộ. Ở Cần Thơ có cầu Trường Tiền (ở chợ Mỹ Khánh), chợ Phong Điền (xã Nhơn Ái) là những chứng tích của mối giao lưu đó.
Dân ghe bầu Bình Định vào Nam bán taen, đồ sứ, hàng vải, trầu cau... có nhiều người tinh thông võ nghệ. Có thể những ngón võ cổ truyền từ miền ngoài đã được lưu truyền vào Nam thông qua con đường này. Dân thương hồ đi buôn đường sông ở đồng bằng sông Cửu Long cũng là những tay có võ nghệ cao cường, đến bọn cướp phải kiêng dè khi đụng trận.
Thời trước, trong những chuyến buôn của ghe bầu từ Chợ Lớn sang Quảng Đông (Trung Hoa) và ngược lại, ngoài việc trao đổi hàng hóa, các thương lái còn nhập sách chữ Hán và các bản in khắc gỗ chữ Hán được đặt hàng bên đấy.
Ghe bầu miền Trung còn được lên hình trên giấy bạc nước ta. Trước năm 1975, trên tờ giấy bạc 10.000 đồng của Sài Gòn, mặt trước là hình cụ già và đền Trung Liệt ở vườn Bách Thảo Sài Gòn, mặt sau là hình phụ nữ miền Nam và ghe bầu đi biển miền Trung.
© Nguyễn Thanh Lợi
*CHÚ THÍCH *
1. Nguyễn Bội Liên, Trần Văn An, Nguyễn Văn Phi, "Ghe bầu Hội An-xứ Quảng". Trong Đô thị cổ Hội An, Kỷ yếu hội thảo quốc tế, Nxb Khoa học xã hội, 1991, tr.141.
2. Le petit Larousse, Larousse, Paris, 1999, p.815.
3. Encyclopedia Britanica, vol 22, London,1911, p.376.
4. Li Tana, Xứ Đàng Trong - lịch sử kinh tế-xã hội Việt Nam thế kỷ 17 và 18, Nguyễn Nghị dịch, Nxb Trẻ, 1999, tr.200-201.
5. William Dampier, Một chuyến du hành đến Đàng Ngoài năm 1688, Hoàng Anh Tuấn dịch, chú thích và viết tựa, Nxb Thế giới, 2006, tr.25.
6. Huỳnh Tịnh Của, Đại Nam quấc âm tự vị, tome I, Imprimerie Rey Curiol &Cie, 1895, p.351. 7. J.F.M. Genibrel, Dictionnaire Vietnamien Francais, Imprimerie de la Mission à Tân Định, Saigon, 1898, p.250.
8. Vương Hồng Sển, Tự vị tiếng Việt miền Nam, Nxb Văn hóa, 1993, tr.394.
9. Thạch Phương, Đoàn Tứ chủ biên, Địa chí Long An, Nxb Long An-Nxb Khoa học xã hội, 1990, tr.401.
10. Nguyễn Bội Liên, Trần Văn An, Nguyễn Văn Phi, Sđd, tr.142.
11.Thanh thư về tàu thuyền cận duyên miền Nam Việt Nam, Viện Battelle Memorial, Ohio, 1967, tr.12.
12. Theo tài liệu điều tra do nhà nghiên cứu Lê Hồng Khánh (Quảng Ngãi) cung cấp. Nhân đây, tôi xin chân thành cảm ơn. NTL.
13. Nhiều tác giả, Văn hóa truyền thống đảo Lý Sơn, Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quảng Ngãi, 2002, tr.146.
14. Trần Xuân Liếng. "Ghe bầu - thương thuyền xưa của thương nhân Bình Định", tạp chí Văn hóa Bình Định, Xuân 2006.
15. Lê Hữu Lễ, "Ghe bầu nan", báo Sài Gòn giải phóng thứ bảy, ngày 15/1/1994. 16. Nguyễn Bội Liên, Trần Văn An, Nguyễn Văn Phi, Sđd, tr.142-143.
17. Ngô Đức Thịnh, Nguyễn Việt, "Thuyền bè truyền thống Việt Nam (Đặt một số vấn đề dưới góc độ dân tộc học)", tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số 6, 1984, tr.51.
18. Nguyễn Bội Liên, Trần Văn An, Nguyễn Văn Phi, Sđd, tr.143.
19. Văn hóa truyền thống đảo Lý Sơn. Sđd, tr.85-86, 145-147.
20. Đỗ Bang, Nguyễn Tấn Hiểu chủ biên, Lịch sử thành phố Quy Nhơn, Nxb Thuận Hóa, 1998, tr.183-184. 13
21. Tài liệu do nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Chúc (Phú Yên) cung cấp. Nhân đây, tôi xin chân thành cảm ơn. NTL.
22. J.B. Piétri, Sđd, p.53
23. J.B. Piétri, Sđd, p.41.
24. Văn hóa truyền thống đảo Lý Sơn. Sđd, tr.146.
25. Lê Hồng Khánh, Tlđd. Hát bả trạo ở Quảng Nam gồm có 3 ông tổng: tổng mũi, tổng khoang (hoặc tổng thương), tổng lái và đám bạn chèo đưa Ông, khoảng từ 10-16 người, tùy theo từng địa phương, nhưng nhất định phải là số chẵn. Như vậy, biên chế trên mỗi ghe bầu của Quảng Nam cũng là 16 người.
26. Tô Quyên, "Ghe bầu Phan Thiết và bài vè thủy trình Huế- Sài Gòn", báo Sài Gòn giải phóng, ngày 18/9/1994.
27. Trần Xuân Liếng, Bđd.
28. Văn Lợi (chủ biên), Nguyễn Tú, Địa chí văn hóa miền biển Quảng Bình, Nxb Văn hóa- Thông tin, 2001, tr.107-108.
29. Mường Giang, ”Ba thế kỷ nối dài", Việt báo 6/2/2006, Viet Fun for All.
30. Tạ Chí Đại Trường, Lịch sử nội chiến ở Việt Nam từ 1771 đến 1802, Văn sử học xb, Sài Gòn, 1973, tr.230.
31. Li Tana, "Thuyền và kỹ thuật đóng thuyền ở Việt Nam cuối thế kỷ 18, đầu thế kỷ 19", tạp chí Xưa và Nay, số 131, tháng 1/ 2003, tr.22.
32. Trần Thương, "Từ ghe bầu lưới rùng xưa đến chương trình công nghiệp hóa-hiện đại hóa nghề cá ngày nay". Trong 100 năm thị xã Phan Thiết (1898-1998), Thị ủy-HĐND-UBND-UBMTTQVN Thị xã Phan Thiết, 1998, tr.134-135.
33. Nguyễn Phước Tương, "Nguồn hàng xứ Quảng dưới thời chúa Nguyễn". Trong Từ cảng thị Hội An xưa đến khu kinh tế mở Chu Lai hôm nay, Kỷ yếu hội thảo, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam, 2000, tr.72.
34. Văn Lợi, Nguyễn Tú, Sđd, tr.108.
35. Đỗ Bang, "Quan hệ và phương thức buôn bán giữa Hội An với trong nước". Trong Đô thị cổ Hội An, Sđd, tr.238.
36. Nguyễn Chí Trung, Cư dân Faifo- Hội An trong lịch sử, Trung tâm Quản lý bảo tồn di tích Hội An, 2005, tr.141-142. Theo ông Nguyễn Phước (72 tuổi, quê xã Cẩm Châu, quận Điện Bàn, tỉnh Quảng Tín cũ, hiện đang ngụ tại 73/1 Huỳnh Tấn Phát, ấp 6, xã Phú Xuân, huyện Nhà Bè, TPHồ Chí Minh) thì vào khoảng năm 1914, ở xã Cẩm Thanh có 3 chiếc ghe bầu và xã Cẩm Châu có 2 chiếc ghe bầu mua bán tuyến Hội An-Phan Thiết. (Tài liệu phỏng vấn của Nguyễn Thanh Lợi, ngày 21/5/2007)
37. Nguyễn Chí Trung, Sđd, tr.150-151.
38. Nhiều tác giả, Sđd, tr.137, 85-86.
39. Cao Chư, Văn hóa dân gian xã Tịnh Khê, sắp xuất bản. Tài liệu do nhà nghiên cứu Cao Chư (Quảng Ngãi) cung cấp, nhân đây tôi xin chân thành cảm ơn. NTL.
40. Trần Xuân Liếng, Bđd.
41. Tuổi trẻ Xuân Diệu, Xuân Diệu kể, Tịnh Hà ghi, Huy Cận đề tựa, Nxb Tiền Giang, 1989, tr.14.
42. J.B. Piétri, Sđd, p.3.
43. Lê Anh Dũng, Tam Quan, www.ninh-hoa.com.
44. Dị bản: Anh em Thuận Hóa ngoài Huế kể vô
45. Cao Chư, Tlđd.
46. Trần Thương, Sđd, tr.135. 14
47. Huỳnh Ngọc Trảng, Trương Ngọc Tường, Đình Nam Bộ xưa & nay, Nxb Đồng Nai, 1999, tr.285.
**TÀI LIỆU THAM KHẢO **
1. Nguyễn Văn Xuân, "Ký ức ghe bầu", tạp chí Du lịch (Đà Nẵng), số 21, tháng 6, 1998.
2. Tạ Chí Đại Trường, Thần, người và đất Việt, Nxb Văn hóa-Thông tin, 2006.
3. Ngô Đức Thịnh, Văn hóa tộc người và văn hóa Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, 2006.
4. Ngô Đức Thịnh, Văn hóa vùng & phân vùng văn hóa ở Việt Nam, Nxb Trẻ, 2004.
5. Thạch Phương, Đoàn Tứ, Địa chí Bến Tre, Nxb Khoa học xã hội, 2001.
6. Phương Huy, "Ký ức ghe bầu", www.baocantho.com.vn, ngày 13/6/2004.
7. Trần Văn An, "Một số vấn đề về yếu tố biển trong văn hóa Quảng Nam". Trong Văn hóa Quảng Nam, những giá trị đặc trưng, Sở Văn hóa-Thông tin Quảng Nam, 2001.
8. Nguyễn Thanh Lợi, "Vè Các lái", tạp chí Khoa học Công nghệ & Môi trường Khánh Hòa,
số 4, 1997.
9. Nguyễn Thanh Lợi, "Tục vẽ mắt thuyền". Trong Thông báo văn hóa dân gian 2003, Nxb Khoa học xã hội, 2004.
10. Nguyễn Thanh Lợi, "Ghe xuồng ở Nam Bộ". Trong Nam Bộ đất & người, tập 3, Nxb Trẻ, 2005.
11. Nguyễn Thanh Lợi, "Bài ca về các cửa biển". Trong Thông báo văn hóa dân gian 2006, Nxb Khoa học xã hội, 2007.
12. Piétri, "Các loại thuyền buồm ven biển Đông Dương". Trong Taenh thành xưa ở Việt Nam, Nxb Hải Phòng-Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây, 2004.
13. Nhiều tác giả, Tìm hiểu đặc trưng di sản văn hóa văn nghệ dân gian Nam Trung Bộ, Nxb Khoa học xã hội, 2005.
14. Võ Công Nguyện, "Nghề đóng ghe xuồng tại Nam Bộ". Trong Xóm nghề và nghề thủ công truyền thống Nam Bộ, Nxb Trẻ, 2002.
15. Thành Thế Vỹ, Ngoại thương Việt Nam hồi thế kỷ XVII, XVIII và đầu XIX, Nxb Sử học, 1961.
16. Đỗ Bang, Kinh tế thương nghiệp Việt Nam dưới triều Nguyễn, Nxb Thuận Hóa, 1997.
17. Nguyễn Thế Anh, Kinh tế và xã hội Việt Nam dưới các vua triều
Nguyễn, Lửa thiêng xb, Sài Gòn, 1971.
18. P. Paris, "Esquisse d’une ethnographie navale des pays Annamites", BAVH, N 4, Octobre-Décembre, 1942.
---
**Phụ-bản
về GheNan(g)**
<![if !vml]>
<![endif]><![if !vml]>
<![endif]>
**<![if !vml]><![endif]>** **Ghe Nang** **Product description: **This is the classic Danang,
referred in 1942 to fleets of these being seen off Cham Islands
during Spring & Summer - sadly today no Ghe Nang`s are sailing in Vietnam.
Built of 12 - 20 m in length reference has been made in US Military "Junk books" to some 20m vessels being built using bamboo mat hulls with wooden gunwhales.
The hull profile is flat and with so much sail area she is a very fast and tender yacht. Boats are still made in Hoi An to this same profile.
There are normally 3 sails (foresail, mainsail & mizzen stepped to port) with an additional 2 which could be used; a ghoster for very light winds set between the bowsprit and the mainsail; a second foresail set high on the bowsprit. The extended bamboo poles fore and aft were for nets.
These sailing vessels under sail could move in almost any direction, and with fully retractable rudder and centreboard (on the bow) sails could be backed to reverse the vessel.
**Estimate of schedule: **Quotation scheduled for 2 working days.
Delivery normally 4 weeks - provided we do not have a long backlog of orders.
**Estimate of price: **Model length approximately 150mm US$100 [<![if !supportFootnotes]>[1]<![endif]>](#_ftnref1) Còn gọi là ghe bầu. [<![if !supportFootnotes]>[2]<![endif]>](#_ftnref2) Xin xem thêm Nguyễn Bội Liên, Ghe bầu
Quảng Nam và các tỉnh phương Nam, “Nghiên cứu lịch
sử địa phương”, Quảng Nam - Đà Nẵng,
số 1/1981 [<![if !supportFootnotes]>[3]<![endif]>](#_ftnref3) ( [http://vanhoanghethuat.org.vn/2003.03/trquocvuong.htm](http://vanhoanghethuat.org.vn/2003.03/trquocvuong.htm).
Xin xem thêm “Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc
tế về Hội An Quảng Nam”, 1990, bài của cụ
Nguyễn Bội Liên (nay đã khuất). Bài này vừa
được đăng với tiêu đề “Ghe bầu
Hội An - xứ Quảng” trong Hội An - Khảo cổ -
lịch sử của Trung tâm Bảo tồn Di sản - Di
tích Quảng Nam - tháng 1-2003, tr 144-146. [<![if !supportFootnotes]>[4]<![endif]>](#_ftnref4) Tạp
chí Văn hoá Nghệ thuật Thứ năm, 26/08/2004 Tiểu vùng văn hoá xứ Quảng
- Tiếp theo số 5/2004 (Số 6/2004 *).* [<![if !supportFootnotes]>[5]<![endif]>](#_ftnref5) Li Tana: *Thuyền và Kỹ Thuật
đóng thuyền ở Đàng Trong cuối thế kỷ
18, đầu thế kỷ 19 *(Đức Hạnh dịch).
Huế: Tạp Chí Nghiên Cứu và Phát Triển, số 4(38).
2002 tr. 81. [<![if !supportFootnotes]>[6]<![endif]>](#_ftnref6)Robert J. Antony: Like Froth Floating On The Sea The
World o Pirates and Seafarers in Late Imperial South China . California:
Institute of East Asian Studies, University of Berkeley, 2003. [<![if !supportFootnotes]>[7]<![endif]>](#_ftnref7) Trích bài “Vai Trò Của
Hải Phỉ Trong Chiến Thắng Kỷ Dậu” của
Nguyễn Duy Chính, được đăng tải
nhiều nơi trên mạng lưới Internet toàn cầu. [<![if !supportFootnotes]>[8]<![endif]>](#_ftnref8) Françoise Aubaile- Sallenave. "Bois et
Bateaux du Việtnam". Paris, 1987. [<![if !supportFootnotes]>[9]<![endif]>](#_ftnref9) Thanh-thư về Tàu
thuyền cận-duyên miền nam Việt-Nam "Blue Book of Coastal
Vessels, South Vietnam”. Remote Area Conflict Information Center xuất-bản.
Columbus, Ohio, 1967. [<![if !supportFootnotes]>[10]<![endif]>](#_ftnref10) Ling Shun-Sheng. Formosan Seagoing Raft And Its Origin In
Ancient China (Translation). Bulletin of the Institute of Ethnology, Academia
Sinica 1, 1956. [<![if !supportFootnotes]>[11]<![endif]>](#_ftnref11) Voiliers d'Indochine, J. B. Piétri, Saigon 1949, p. 161 [<![if !supportFootnotes]>[12]<![endif]>](#_ftnref12) *Hoàng
Minh Tường gọi trang-cụ này là “chiếc xiến”
(trong bài viết *Thử giải mã chiếc
bè mảng của ngư dân Sầm Sơn [http://www.vae.org.vn/News_print.asp?id=806](http://www.vae.org.vn/News_print.asp?id=806)):
… để cho bè không bị lật và giữ được
thăng bằng khi lướt trên sóng nước người
ta còn chế tạo ra những chiếc xiến. Xiến
được làm bằng những miếng gỗ có độ dày 2-3cm, bề
rộng 30-40cm, chiều dài 80cm - 1m, được phân bổ
đều trong một chiếc bè, mỗi bè thường
có từ 1-3 chiếc xiến. Xiến được gắn
từ thân bè và tiếp xúc trực tiếp với nước [<![if !supportFootnotes]>[13]<![endif]>](#_ftnref13) Thanh thư về tàu
thuyền Cận-duyên Miền Nam Việt-Nam, Columbus, Ohio, 1967. [<![if !supportFootnotes]>[14]<![endif]>](#_ftnref14) Thống-kê của Bộ
Năng-Lượng Hoa-Kỳ. Xin xem trang:
http://www.eia.doe.gov/emeu/cabs/schina.html [<![if !supportFootnotes]>[15]<![endif]>](#_ftnref15) G. R. G. Worcester. The Junks and Sampans
of the Yangtze. Shanghai, 1971. 626 pp. Plts & maps. [<![if !supportFootnotes]>[16]<![endif]>](#_ftnref16) Tại Óc Eo, người ta thấy
có tiền xu mang hình [Antoninus Pius](http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Antoninus_Pius&action=edit) và một
bản sao của tiền xu [Marcus Aurelius](http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Marcus_Aurelius&action=edit) với
một mặt để trống. [<![if !supportFootnotes]>[17]<![endif]>](#_ftnref17) Hay Chăm. Tên khác: Chiêm, Chiêm
Thành, Cham-pa, Chămpa, Champà. Đôi khi: Hời, Lâm Ấp… [<![if !supportFootnotes]>[18]<![endif]>](#_ftnref18) Hay Malacca [<![if !supportFootnotes]>[19]<![endif]>](#_ftnref19) Tạp-chí Beijing University: Chen
Yan in a recent article (titled, "Silk Roads of the Sea") documented
that Chinese silk trade by sea routes had begun by 1121 B.C. during the Zhou
Dvnasty (?!) and by A.D. 166, the seaborne trading network had been extended to
Rome, to the court of Emperor Marcus Aurelius *.* [<![if !supportFootnotes]>[20]<![endif]>](#_ftnref20) Một đoạn phụ-chú viết kiểu
"khôi-hài" như sau về Khổng-Tử: The great
Legge, in his translation (The Chinese Classics, Vol 1:Confucian Analects),
trang 38, made out that Confucius intended to get on a raft and drift aimlessly
at sea. Doubtless he did not know of the existence of excellent sailing-rafts,
but it was a pity to generate yet one more unnecessarily fatuous Occidental
conception of China. “Science and Civilization in China, Vol. 4, Part III:
Civil Engineering and Nautics”, trang 396. [<![if !supportFootnotes]>[21]<![endif]>](#_ftnref21)
“Chinese Batten Lug Sails”, Mariner's Mirror, August 1980: 244-245. [<![if !supportFootnotes]>[22]<![endif]>](#_ftnref22)
Edwin Doran Jr. The Sailing Raft as a Great Tradition, sưu-tập
Man Across the Sea: Problems of Pre-Columbian Contacts, edited by Carol L.
Riley, Austin, 1971. Trang 135-138 [<![if !supportFootnotes]>[23]<![endif]>](#_ftnref23) Cuốn sách “Nanhai trade” của
Wang Gungwu, xuất-bản tại Kuala Lumpur, 1959. [<![if !supportFootnotes]>[24]<![endif]>](#_ftnref24) Thành Thế
Vỹ. Ngoại Thương Việt-Nam Hồi Thế-kỷ
XVII, XVIII và Ðầu XVIII. Nhà Xuất-Bản Sử-học,
Hà-Nội 1961. Trang 14. [<![if !supportFootnotes]>[25]<![endif]>](#_ftnref25) Thành Thế
Vỹ. Ngoại Thương Việt-Nam Hồi Thế-kỷ
XVII, XVIII và Ðầu XVIII. Nhà Xuất-Bản Sử-học,
Hà-Nội 1961. Trang 15 [<![if !supportFootnotes]>[26]<![endif]>](#_ftnref26) Hai Ông Pierre Huard và Maurice Durand viết
nguyên văn như sau: “Aux allures portantes, le navire gouverne tout
seul et reste à l'angle de route des journées entières, sans qu'il faille
corriger le gouvernail” (Connaissance du Việt-Nam, Hanoi 1954: Trang
232.) [<![if !supportFootnotes]>[27]<![endif]>](#_ftnref27) Một bài quan-trong của Momoki
Shiro “Chămpa chỉ là một thể chế biển?”
đăng trong Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam á số
4(37), 1999 tr 43-48 với ghi chú “Những ghi chép về nông nghiệp
và ngành nghề trong các tư liệu Trung Quốc. [<![if !supportFootnotes]>[28]<![endif]>](#_ftnref28) Ngô Đức Thịnh.
Tiểu Vùng văn hóa
Xứ Quảng (Báo Văn Hoá Nghệ Thuật số 5&
6-2004). [<![if !supportFootnotes]>[29]<![endif]>](#_ftnref29) Nguyễn Bội Liên, *Ghe bầu
Quảng Nam và các tỉnh phương Nam, *“Nghiên cứu lịch
sử địa phương”, Quảng Nam - Đà Nẵng,
số 1/1981. [<![if !supportFootnotes]>[30]<![endif]>](#_ftnref30) Nguyễn Văn Xuân. Những yếu
tố Chămpa Trong văn hoá Miền Trung Việt nam” *(theo
báo Du lịch số 6 (tháng 07-1995) * [http://www.danangpt.vnn.vn/home/vanhoa/detail.php?id=68&a=79&k=](http://www.danangpt.vnn.vn/home/vanhoa/detail.php?id=68&a=79&k=)
[<![if !supportFootnotes]>[31]<![endif]>](#_ftnref31) Trần Xuân Liếng. Ghe bầu - thương thuyền
xưa của thương nhân Bình Định [http://thuvienbinhdinh.com/tvbd/diachi/default.asp?655=5&658=33&657=3436&654=4](http://thuvienbinhdinh.com/tvbd/diachi/default.asp?655=5&658=33&657=3436&654=4)
[<![if !supportFootnotes]>[32]<![endif]>](#_ftnref32) Xuất-bản tại
Paris, 1955. [<![if !supportFootnotes]>[33]<![endif]>](#_ftnref33)Trong bản dịch tiếng Anh: "The Vietnamese
Nation- Contribution to a History by Jean Chesneau", Sydney, 1966; Malcolm
Salmon dịch như sau: "The American Captain White, who visited
Saigon in 1820, and admired in the docks there one hundred and fifty galleys in
very good condition, reported that "the Annamites are certainly the ablest
builders of ships, and finish their work with great precision", That
intelligent and accurate observer, Crawfurd, notes for his part in 1822 that
"the Cochin-Chinese stand out as the best sailors in the Far East."
(p.54.) [<![if !supportFootnotes]>[34]<![endif]>](#_ftnref34) "The Eastern Seas on Voyages and Adventures in
the Indian Archipelago in 1832-33-34", by George Windsor Earl, London,
1837, Reprinted, Oxford University Press, London New York 1971, trang 197-198. [<![if !supportFootnotes]>[35]<![endif]>](#_ftnref35) Trần
Xuân Toàn. Vùng biển Bình Định trong “vè các lái” [http://www.lebichson.net/Binhdinh/02Vebienbinhdinh.htm](http://www.lebichson.net/Binhdinh/02Vebienbinhdinh.htm)

Server: Apache


markdown:
## Chào mừng quý vị đến với Thư viện Giáo án điện tử.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy
**hoặc** [đăng ký thành viên tại đây](#) [xem phim hướng dẫn tại đây](http://daotao.violet.vn/Data/Library/1/Index.html)
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
##
Báo cáo thực tập máy tiện vạn năng T620( 1K62)
[Nhấn vào đây để tải về](#) [Báo tài liệu có sai sót](#) [Nhắn tin cho tác giả](#) [Xem toàn màn hình](http://d.violet.vn//uploads/resources/573/394350/preview.swf) [Mở thư mục chứa tài liệu này](/present/list/cat_id/58004/entry_id/1025022)
(
*Tài liệu chưa được thẩm định*) **Nguồn:** **Người gửi:** [Bùi Thị Thuận](/user/show/id/1075262) **Ngày gửi:**18h:15' 24-04-2009 **Dung lượng:**2.9 MB **Số lượt tải:**1023 **Số lượt thích:**1 người ( [Vũ Văn Đạt](/user/show/id/9702426))
Lời mở đầu
Máy tiện là loại máy cắt kim loại được dùng rộng rãi nhất trong ngành cơ khí cắt gọt. Thường nó chiếm khoảng 50 - > 60% trong các phân xưởng cơ khí. Các công việc chủ yếu được thực hiện trên máy tiện ren vít vạn năng là: Gia công các mặt tròn xoay ngoài và trong, mặt đầu, ta rô và cắt răng, gia công các mặt không tròn xoay với các đồ gá phụ trợ. Chính với những tính năng ưu việt, quan trọng cuả máy tiện như thế nên đối với một người công nhân cơ khí nghiên cứu và tìm hiểu về máy tiện là thật sự cần thiết.
Trong rất nhiều máy tiện vạn năng hiện nay tôi xin được giới thiệu sơ lược về máy tiện ren vít vạn năng T620 ( 1K62).
I. Tính năng kỹ thuật của máy T620
Hình dạng chung và các bộ phận chính của máy T620 bao gồm: bộ phận cố định, bộ phận di động, bộ phận điều khiển được trình bày trên hình 1.
Bộ phận cố định gồm có thân máy được gắn với bệ máy bên phải và bên trái. Trên bộ phận cố định có lắp đặt hộp tốc độ và hộp chạy dao.
Bộ phận di động và điều chỉnh được gồm có hộp xe dao, bàn dao, ụ động cơ có thể trượt trên sống trượt của thân máy, sống trượt ngang của ụ động và bàn dao.
Bộ phận điều khiển gồm các tay gạt điều khiển, các trục vít me để tiện ren, trục trơn để tiện trơn…
Kết cấu của trục chính được trình bày trên hình 2
Các tính năng kỹ thuật chủ yếu của máy T620
Đường kính lớn nhất của phôi gia công: (400 mm
Khoảng cách giữa hai mũi tâm, có 3 cỡ: 710; 1000;1100 mm
Số cấp tốc độ trục chính: Z = 23
Giới hạn vòng quay của trục chính: nTc = 12,5 ÷2000 (vg/ph)
Cắt được các loại ren:
Quốc tế tp = 1 ÷ 142mm
Anh 24 ÷ 2/1”
Modun 0,5 ÷ 48(
Pitch 96 ÷ 1
- Lượng chạy dao dọc: Sd = 0,7 ÷ 4,16(mm/vg)
- Lượng chạy dao ngang: Sng = 0,035÷ 2,08 (mm/vg)
- Động cơ chính: N1 = 10 kw; n đc1 = 1450 (vg/ph)
- Động cơ chạy nhanh: N2 = 1kw; nđc2 = 1410 (vg/ph)
- Trọng lượng máy: 22000kG
Ngoài rađi kèm theo máy là các trang bị công nghệ phụ trợ như là: luynet (giá đỡ), mâm cặp 4 vấu, mũi tâm, ụ động quay, các bánh răng thay thế v…v.
II. Công dụng các cụm kết cấu chính của máy tiệnT620
1. Xích tốc độ
- Xích tốc độ nối từ động cơ điện N = 10 (KW), n = 1450 (v/ph) qua bộ đai truyền vào hộp tốc độ ( cũng là hộp trục chính). Từ sơ đồ động ta thấy, xích tốc độ có hai đường chuyền quay thuận và nghịch. Để tạo đường chuyền quay nghịch trên trục II người ta lắp một ly hợp ma sát
- Nhận xét: Người ta lắp ly hợp ma sát trên trục II (tức trục gần động cơ nhất) nhằm giảm kích thước của ly
Máy tiện là loại máy cắt kim loại được dùng rộng rãi nhất trong ngành cơ khí cắt gọt. Thường nó chiếm khoảng 50 - > 60% trong các phân xưởng cơ khí. Các công việc chủ yếu được thực hiện trên máy tiện ren vít vạn năng là: Gia công các mặt tròn xoay ngoài và trong, mặt đầu, ta rô và cắt răng, gia công các mặt không tròn xoay với các đồ gá phụ trợ. Chính với những tính năng ưu việt, quan trọng cuả máy tiện như thế nên đối với một người công nhân cơ khí nghiên cứu và tìm hiểu về máy tiện là thật sự cần thiết.
Trong rất nhiều máy tiện vạn năng hiện nay tôi xin được giới thiệu sơ lược về máy tiện ren vít vạn năng T620 ( 1K62).
I. Tính năng kỹ thuật của máy T620
Hình dạng chung và các bộ phận chính của máy T620 bao gồm: bộ phận cố định, bộ phận di động, bộ phận điều khiển được trình bày trên hình 1.
Bộ phận cố định gồm có thân máy được gắn với bệ máy bên phải và bên trái. Trên bộ phận cố định có lắp đặt hộp tốc độ và hộp chạy dao.
Bộ phận di động và điều chỉnh được gồm có hộp xe dao, bàn dao, ụ động cơ có thể trượt trên sống trượt của thân máy, sống trượt ngang của ụ động và bàn dao.
Bộ phận điều khiển gồm các tay gạt điều khiển, các trục vít me để tiện ren, trục trơn để tiện trơn…
Kết cấu của trục chính được trình bày trên hình 2
Các tính năng kỹ thuật chủ yếu của máy T620
Đường kính lớn nhất của phôi gia công: (400 mm
Khoảng cách giữa hai mũi tâm, có 3 cỡ: 710; 1000;1100 mm
Số cấp tốc độ trục chính: Z = 23
Giới hạn vòng quay của trục chính: nTc = 12,5 ÷2000 (vg/ph)
Cắt được các loại ren:
Quốc tế tp = 1 ÷ 142mm
Anh 24 ÷ 2/1”
Modun 0,5 ÷ 48(
Pitch 96 ÷ 1
- Lượng chạy dao dọc: Sd = 0,7 ÷ 4,16(mm/vg)
- Lượng chạy dao ngang: Sng = 0,035÷ 2,08 (mm/vg)
- Động cơ chính: N1 = 10 kw; n đc1 = 1450 (vg/ph)
- Động cơ chạy nhanh: N2 = 1kw; nđc2 = 1410 (vg/ph)
- Trọng lượng máy: 22000kG
Ngoài rađi kèm theo máy là các trang bị công nghệ phụ trợ như là: luynet (giá đỡ), mâm cặp 4 vấu, mũi tâm, ụ động quay, các bánh răng thay thế v…v.
II. Công dụng các cụm kết cấu chính của máy tiệnT620
1. Xích tốc độ
- Xích tốc độ nối từ động cơ điện N = 10 (KW), n = 1450 (v/ph) qua bộ đai truyền vào hộp tốc độ ( cũng là hộp trục chính). Từ sơ đồ động ta thấy, xích tốc độ có hai đường chuyền quay thuận và nghịch. Để tạo đường chuyền quay nghịch trên trục II người ta lắp một ly hợp ma sát
- Nhận xét: Người ta lắp ly hợp ma sát trên trục II (tức trục gần động cơ nhất) nhằm giảm kích thước của ly
↓ CHÚ Ý: Bài giảng này
**. Hệ thống** __được nén lại dưới dạng RAR và có thể chứa nhiều file__ **trong số đó, đề nghị các thầy cô KIỂM TRA KỸ TRƯỚC KHI NHẬN XÉT ↓** __chỉ hiển thị 1 file__
cho minh hoi lam sao tai duoc bai nay ve may
cám ơn các bạn rất nhiều về bài báo cáo này
mọi người hãy là thành viên rồi sẽ tải được
file bị lỗi font rồi
Chào mọi người
Các bạn phải đăng nhập mới tải được!

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
[NĂM CHÌM BẢY NỔI : Sống long đong, gian truân vất vả.](http://gioitregiaoxutando.files.wordpress.com/2012/02/hoa-trang.jpg)
NĂM ĐỢI MƯỜI CHỜ : Chờ đợi lâu, nhẫn nại, chịu đựng.
NĂM XUNG THÁNG HẠN : Thời kỳ vận đen thường bị rủi ro,tai họa do số mệnh.
NẰM GAI NẾM MẬT : Chịu đựng gian khổ để mưu đồ việc lớn.
NÂNG NHƯ NÂNG TRỨNG, HỨNG NHƯ HỨNG HOA : Nâng niu, chăm chút từng li, từng tí.
NẮNG KHÔNG ƯA MƯA KHÔNG CHỊU : Không quen chịu đựng nắng mưa, gian khồ.
NÉM ĐÁ DẤU TAY : Mượn tay người khác thực hiện mưu đồ xấu của mình.
NÉM TIỀN QUA CỬA SỐ : Phung phí, bạt mạng.
NGỨA MỒM NGỨA MIỆNG : Nhiều chuyện, nói ra những điều không nên nói.
NỘ KHÍ XUNG THIÊN : Tức giận dữ dội.
NỢ NHƯ CHÚA CHỔM : Mắc nợ chồng chất và không có khả năng trả nổi.
NÓI BÓNG NÓI GIÓ : Nói gì đó muốn ám chỉ nhưng không nói thẳng
NÓI NHƯ MÓC HỌNG : Nói ra lời lẽ bắt bẽ người khác
NÓI TOẠC MÓNG HEO : Nói thẳng ra 1 cách rõ ràng.
NỐI GIÁO CHO GIẶC : Tiếp tay cho giặc hoặc giúp kẻ sai trái.
NỒI NÀO VUNG ẤY : Phù hợp, ăn khớp, tương xứng với nhau.
NỘI BẤT XUẤT NGOẠI BẤT NHẬP : Trong không ra được, ngoài không vào được.
NỘI CÔNG NGOẠI KÍCH : Phối hợp trong đánh ra, ngoài đánh vào.
NƯỚC ĐẾN CHÂN MỚI NHẢY : Không biết lo xa, đợi đến giờ chót mới làm thì không kịp nữa.
NƯỚC ĐỔ LÁ MÔN : Hoài công khuyên bảo, dạy dỗ mà không có tác dụng gì.
NƯỚC LÃ RA SÔNG : Tốn công, tốn của nhưng chẳng có kết quả gì.
NƯỚC MẮT CHẢY XUÔI : Chỉ có cha mẹ mới có thể dồn hết tình thương và lo toan cho con cái.
NGẬM BỒ HÒN LÀM NGỌT : Dằn lòng, nén chịu điều đắng cay, cố tạo vui vẻ bề ngoài để che giấu nỗi chua xót trong lòng.
NGÀN CÂN TREO SỢ TÓC : Lâm vào tình thế hết sức nguy ngập hiễm nghèo khó bề vượt qua hoặc cứu vãn nổi.
NGHE GÀ HÓA CUỐC : Nghe sai lạc, người ta nói chuyện này thì nghe và hiểu chuyện nọ.
NGHÈO RỚT MỒNG TƠI : Nghèo đến xơ xác, củng kiệt.
NGỌC BẤT TRÁC BẤT THÀNH KHÍ : Con người phải được rèn luyện đến nơi đến chốn thì mới nên người.
NGỌC TỐT KHÔNG NỆ BÁN RAO : Thuộc loại tốt, có giá trị cao thì người cần sẽ tự tìm đến, không cần quảng cáo.
NGỒI MÁT ĂN BÁT VÀNG : Không phải làm mà được sung sướng.
NGỌN ĐÈN TRƯỚC GIÓ : Mạng sống mỏng manh, không biết chết lúc nào.
NGÔN CÙNG LÝ TẬN : Đã nói hết những điều cần nói, không còn gì để tranh luận với nhau nữa.
NGỰA NON HÁO ĐÁ : Trẻ tuổi thường ngạo mạn, kiêu căng, thích đối đầu mà không lượng sức mình.
NGỰA QUEN ĐƯỜNG CŨ : Vẫn lặp lại lỗi lầm đã mắc phải do thói quen.
NGƯU TẦM NGƯU, MÃ TẦM MÃ : Những kẻ xấu thường tìm đến nhau để cấu kết, thực hiện mưu đồ xấu.
NHẮM MẮT ĐƯA CHÂN : Đành liều mà làm, phó mặc cho số phận, cho sự may rủi.
NHÀN CƯ VI BẤT THIỆN : Do quá nhàn rỗi mà hay nghĩ làm những điều không hay, trái đạo lý.
NHÂN VÔ THẬP TOÀN : Con người không ai hoàn mỹ cả.
NHẤT NGHỆ TINH, NHẤT THÂN VINH : Có một nghề tinh xảo thì có cuộc sống sung sướng cả đời.
NHƯ CÁ VỚI NƯỚC : Quan hệ mật thiết không thể tách rời, dựa vào để tồn tại.
NHƯ ĐŨA CÓ ĐÔI : Thành đôi thành lứa.
NHƯ HAI GIỌT NƯỚC : Giống nhau như khuôn đúc.
NHƯ HÌNH VỚI BÓNG : Luôn bên nhau, gắn bó không rời.
NHƯ MẶT TRĂNG MẶT TRỜI : Luôn xa cách nhau, tính tình trái ngược và xung khắc nhau.
NHƯ NGỰA BẤT KHAM : Hung hăng, bất trị.
Sưu tầm
Filed under:
[CHIA SẺ](http://gioitregiaoxutando.net/category/chia-s%e1%ba%bb/), [Giới trẻ](http://gioitregiaoxutando.net/category/chia-s%e1%ba%bb/gia-dinh/gi%e1%bb%9bi-tr%e1%ba%bb-gia-dinh-chia-s%e1%ba%bb/), [TỤC NGỮ - CA DAO](http://gioitregiaoxutando.net/category/tuc-ngu-ca-dao/), [VĂN HÓA](http://gioitregiaoxutando.net/category/van-hoa/)
## Leave a Reply Cancel reply

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/ps4la-5kB>; rel=shortlink

X-ac: 3.dca _dca


markdown: 2015-07-02 07:03:00 Rusijos pianistas laimėjo prestižinį Čaikovskio konkursą, įveikęs lietuvį L. Geniušą Rusijos fortepijono virtuozas Dmitrijus Maslejevas laimėjo Tarptautinį Čaikovskio muzikos konkursą Maskvoje, įveikęs antroje vietoje likusį lietuvį pianistą Luką Geniušą. Piotro Čaikovskio muzikos konkursas, anot Rusijos kultūros ministro, prilygstantis „olimpinėms žaidynėms muzikoje“, rengiamas kas ketverius metus Rusijos sostinėje. Šio konkurso instrumentinės muzikos kategorijose gali dalyvauti 16–30 metų, o vokalo – 19–32 metų atlikėjai. Nominacija fortepijono muzikos srityje, kurioje auksą laimėjo D.Maslejevas, tradiciškai laikoma labiausiai prestižine.Skaityti daugiau

X-Drupal-Cache: MISS

Content-Language: lt

Cache-Control: public, max-age=21600

Vary: Cookie, Accept-Encoding

X-Cacheable: YES

Via: 1.1 varnish

X-Varnish-Cache: MISS


markdown:
**Thực hiện kế hoạch tuyển sinh năm học 2011- 2012, trường Đại học Hùng Vương thông báo tuyển sinh lớp đại học liên thông các ngành như sau:
**
Chi tiết các ngành tuyển sinh
[liên thông](/thong-tin-tuyen-sinh-hoc-lien-thong/):
|
||
||
||
|
|
||
|
|
|
1
|
|
Kế toán
|
|
Có bằng tốt nghiệp trung cấp đúng chuyên ngành. Tốt nghiệp từ năm 2009 trở về trước
|
|
2,5 đển 3 năm. Học vào thứ 7 và chủ nhật hàng tuần
|
|
2
|
|
SP Tiểu học
|
|
3
|
|
SP Mầm non
|
|
4
|
|
Trồng trọt
|
||
|
|
|
1
|
|
SP Sử - GDCD
|
|
Có bằng tốt nghiệp cao đẳng đúng chuyên ngành. Tốt nghiệp loại khá trở lên được dự thi ngay, đối tượng còn lại phải sau 1 năm công tác mới được dự thi
|
|
20 tháng, học vào thứ 7, chủ nhật
|
|
2
|
|
SP Kỹ thuật tổng hợp
|
|
3
|
|
SP Địa
|
|
4
|
|
SP Giáo dục chính trị
|
|
5
|
|
SP Vật lý
|
|
6
|
|
SP Giáo dục thể chất
|
|
7
|
|
SP Toán
|
|
8
|
|
SP GD Tiểu học
|
|
9
|
|
SP GD Mầm non
|
|
10
|
|
Kế toán
|
|
11
|
|
Tài chính – Ngân hàng
|
|
12
|
|
Công nghệ thông tin
Thủ tục hồ sơ: thời gian phát hành và nhận hồ sơ các ngành đào tạo: (hồ sơ do trường đại học Hùng Vương phát hành)
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Trung tâm hợp tác đào tạo - trường đại học hùng vương
** tầng 6 nhà điều hành - p. Nông Trang- tp Việt Trì: 0210 399 1559; - Vp cơ sở 1: **
**tầng 2 nhà điều hành - p. Hùng Vương- tx Phú Thọ: 0210 3714 268, - Vp cơ sở 2: **
**St: lienthongdaihoc.vn** [ĐH GIAO THÔNG VẬN TẢI : TUYỂN SINH LIÊN THÔNG CAO ĐẲNG LÊN ĐẠI HỌC 2012](/dh-giao-thong-van-tai-tuyen-sinh-lien-thong-cao-dang-len-dai-hoc-2012.html) [ĐH Điện lực tuyển sinh từ Trung cấp lên Đại học](/dh-dien-luc-tuyen-sinh-tu-trung-cap-len-dai-hoc.html) [TRƯỜNG TRUNG CẤP Y – DƯỢC BẮC GIANG TUYỂN SINH ĐÀO TẠO TCCN HỆ CHÍNH QUY](/truong-trung-cap-y-–-duoc-bac-giang-tuyen-sinh-dao-tao-tccn-he-chinh-quy.html) [Viện Đại Học Mở Hà Nội : Tuyển Sinh Đào Tạo Liên Thông Từ Cao Đẳng Lên Đại Học – Hệ Chính Quy](/vien-dai-hoc-mo-ha-noi-tuyen-sinh-dao-tao-lien-thong-tu-cao-dang-len-dai-hoc-–-he-chinh-quy.html) [Liên thông đại học Công Đoàn năm 2012](/lien-thong-dai-hoc-cong-doan-nam-2012.html) [ĐH Kinh tế TP.HCM tuyển sinh Khoá 17 – Liên thông ĐH chính quy](/dh-kinh-te-tp.hcm-tuyen-sinh-khoa-17-–-lien-thong-dai-hoc-chinh-quy.html) [ĐH Tài Nguyên và Môi trường tuyển sinh liên thông CĐ lên ĐH ngành kế Toán](/dh-tai-nguyen-va-moi-truong-tuyen-sinh-lien-thong-cd-len-dh-nganh-ke-toan.html) [Đại học Thành Đô tuyển sinh](/dai-hoc-thanh-do-tuyen-sinh.html) [Trường ĐH Kinh doanh Công nghệ HN tuyển sinh](/truong-dh-kinh-doanh-cong-nghe-hn-tuyen-sinh.html) [Đào tạo liên thông và những đề xuất xung quanh](/dao-tao-lien-thong-va-nhung-de-xuat-xung-quanh.html)

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Accept-Ranges: bytes

X-Served-From-Cache: Yes


markdown:
##
[Tin nổi bật](/tin-tieu-diem.htm) ![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/IMG_0245.JPG)
Ngày 24/4, Chi cục thuế huyện đã tổ chức hội nghị tập huấn hướng dẫn nộp thuế điện tử và phổ biến điểm mới trong thông tư số 26 ngày 27/2/2015 của Bộ tài chính cho...
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/TOA%20DAM%20GIAI%20QUYET%20AN%20HANH%20CHINH.JPG)
Ngày 23/4, UBND huyện, Tòa án nhân dân và Viện KSND huyện phối hợp tổ chức hội nghị tọa đàm, trao đổi, rút kinh nghiệm việc giải quyết các vụ án hành chính trên địa...
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/hao%201.jpg)
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/hao%201.jpg)
Ngày 21/4, Đảng bộ xã Đông Hưng tổ chức đại hội đảng bộ xã lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2015-2020. Dự và chỉ đạo đại hội có đ/c Nguyễn Văn Lý - Bí thư huyện ủy, Đ/c Hà Quốc Hợp-...
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/hao%203.jpg)
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/hao%203.jpg)
Ngày 20/4, UBND huyện tổ chức phiên họp thường kỳ tháng 4. ông Hà Quốc Hợp – CT UBND huyện chủ trì phiên họp. Tới dự có ông Trương Công Sìn – PCT HĐND huyện. ...
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/hao%20txct.jpg)
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/hao%20txct.jpg)
Chiều ngày 22/4, Đoàn đại biểu Quốc hội khu vực tỉnh Bắc Giang do Thiếu tướng Ngô Minh Tiến – Phó tư lệnh Quân khi I làm trưởng đoàn đã có buổi tiếp xúc với cử tri...
![ ](http://lucnam.bacgiang.gov.vn/sites/default/files/article/IMG_0219.JPG)
Ngày 21/4, tại xã Yên Sơn, Phòng tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật – Sở tư pháp tỉnh phối hợp với Phòng tư pháp huyện tổ chức buổi tuyên truyền phổ biến pháp luật về công...
##
[Văn hóa xã hội](/taxonomy/term/166)
[UBND huyện tổ chức lễ ra quân thực hiện tháng VSATTP 2015](/node/8887)
Ngày 18/4, tại trường tiểu học số 1 xã Tam Dị, UBND đã tổ chức Lễ phát động Tháng hành động vì ATTP năm 2015, với chủ đề “Sản xuất, kinh doanh, tiêu...
##
[An ninh quốc phòng](/taxonomy/term/164)
[Công an huyện bắt đối tượng tàng trữ buôn bán 23 Kg cây Anh túc](/node/8307)
Nhận được tin của quần chúng nhân dân, vào 10h30 phút ngày 13/3/2015, tại thôn Đồng Dinh – xã Tiên Nha. Đội CSĐT tội phạm về ma túy Công an huyện Lục...

Server: Apache/2.2.29 (Unix) mod_ssl/2.2.29 OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4

Content-Language: vi

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

Cache-Control: public, max-age=86400


markdown:
Tác giả: Chưa Biết
Còn gì mà tìm đến nhau nữa. Khi chúng ta không cần nhau. Còn gì để lừa dối nhau nữa. Khi trái tim không còn đau. Gặp lại mình rồi sẽ ra sao. Làm gì tìm lại được lúc ban đầu. Hoặc là mình lại càng níu chân nhau. Xô ngã đời.
Tác giả: Thái Thịnh
Ca sỹ thể hiện: Quang Hà; Quách An An; Lệ Quyên
Còn gì mà tìm đến nhau nữa khi chúng ta không cần nhau. Còn gì để lừa dối nhau nữa khi trái tim không còn đau. Gặp lại rồi mình sẽ ra sao? Làm gì tìm lại được lúc ban đầu? Hoặc là mình lại càng níu chân nhau xô ngã đời.
Ca sỹ thể hiện: BeWhite; Hứa Như Ý; Quỳnh Vi; Lương Tùng Quang; Như Loan

Cache-Control: private

Set-Cookie: RecentSongView=; path=/


markdown:
Chao khach!
[cach tao nhac chuong cho viber iphone]()
## xem cach tao nhac chuong cho viber iphone miễn phí
**cach tao nhac chuong cho viber iphone**, wai tai game, wap game mobile, game điện thoại miễn phí mới nhất, wapsite tải các game, ứng dụng mobile java android miễn phí, các phiên bản game luôn được cập nhật nhanh nhất, tải về [cach tao nhac chuong cho viber iphone]()mien phi, wap tải các phiên bản game mobile mới nhất, hot nhất 2013 miễn phí.
Ads :
[( Siêu Nóng)](http://apk.adflex.vn/mobogenie/gakoi) **Kho game ứng dụng Android Hay nhất 2014** ![](http://cn.apk.vn/images/thumbnail/2015/02/04/1423019131/144x144_chplays.png)
**Ch Play**: [Apk](http://taiphotowonder.net/download/4)(Kho game ứng dụng cho android miễn phí)
*cach tao nhac chuong cho viber iphone miễn phí mới nhất* **xin nhac chuong iphone**
ai co nhac chuong iphone .mp3 ko em dang can gap nhac chuong iphone giong trong phim bong dung muon khoc. ai co up len nha.
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/xin-nhac-chuong-iphone_116637.izm) **MP3 TOOL-cắt nhạc theo í muốn(co the cat bai nhac lam nhac chuong)**
[red]CẢNH BÁO! Trước khi cắt / chỉnh sửa chỉ trong trường hợp, tạo một bản sao của file gốc Các tính năng: 1) Tại bitrate, tên file (chọn trong faylbrauzere), bắt đầu và kết thúc trong vài giây, bạn có thể cắt một mảnh có kích thướckhông giới hạn các bài hát MP3 2) chỉnh sửa ID3v1 3) loại bỏ các thẻ ID3v1, ID3v2 Các tính năng: 1) Tất cả các thẻ và một tiêu đề tồn tại 2) cắt giảm các bài hát với một tốc độ bit không đổi (bao gồm các chức năng của chương trình MP3Cutter) 3) phế liệu có một cái tên: imya_fayla_cut.mp3 Trong phiên bản mới: + Trong trình duyệt tập tin chỉ hiển thị các thư mục và tậ
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/mp3-tool-cat-nhac-theo-i-muonco-the-cat-bai-nhac-lam-nhac-chuong_71282.izm) **Aj dung 3110c cho hoj. Sao máy kua e ko vao wap ko d0w dk. Nhac và kả nhac chuong nưa thek.**
Aj dung 3110c cho e hoj. Sao máy kua e ko d0w dk. Nhac nưa the. Vưa djnh d0w nhac chuông ở djên đàn kung ko dk. Hjx !
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/aj-dung-3110c-cho-hoj-sao-may-kua-e-ko-vao-wap-ko-d0w-dk-nhac-va-ka-nhac-chuong-nua-thek_14842.izm) **cach soan nhac va cac bai nhac cho 1110i, 1200,1202...!**
Dùng để tạo những bản nhạc cho đt đen trắng: Để sọan một nốt nhạc, Bao gồm 3 bước: Bước 1: Sọan tên nốt nhạc: là phần chữ số: - A tương đương số 6; B - 7; C - 1; D - 2; E - 3; F - 4; G - 5; - Nốt lặng " - " tương đương phím số 0; - Sử dụng phím " # " để hiển thị các nốt có dấu # Bước 2: Điều chỉnh cao độ ( là con số đứng sau chữ số) - Sử dụng "phím *" để chỉnh cao độ (octa). - Cao độ có 03 level: 1, 2, 3 Bước 3: Điều chỉnh trường độ : (là con số đứng trước chữ số) - Sử dụng phím số 8 để tăng trường độ; phím số 9 để giảm trường độ: - Trường độ có các level sau: 1, 2, 4, 8,
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/cach-soan-nhac-va-cac-bai-nhac-cho-1110i-12001202_29209.izm) **[HOT HOT HOT] Viber Android - Gọi Free qua 3G - Ko cần Login** ![ http://www.viber.com/images/phone.jpg](http://www.viber.com/images/phone.jpg)
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/hot-hot-hot-viber-android-goi-free-qua-3g-ko-can-login_84964.izm) **[HOT]Nhac ChuONG HAY ChO ae.**
Kai nay khong down chac hoi phi.ca nha kung test nhe'.minh dam bao no se de lai nhung an tuong rat kho phai.
[Download Hay1.mp3](http://m.izmobi.net/ol.php?ol=aHR0cDovL2l6Z2lhaXRyaS50ay8%2FaWQ9Njkx) [Download Hay2.mp3](http://m.izmobi.net/ol.php?ol=aHR0cDovL2l6Z2lhaXRyaS50ay8%2FaWQ9Njkw) [Download Mommy.mp3](http://m.izmobi.net/ol.php?ol=aHR0cDovL2l6Z2lhaXRyaS50ay8%2FaWQ9Njg5) [Download Mommy 2.mp3](http://m.izmobi.net/ol.php?ol=aHR0cDovL2l6Z2lhaXRyaS50ay8%2FaWQ9Njg4) [Download Evil_Laugh.mp3](http://m.izmobi.net/ol.php?ol=aHR0cDovL2l6Z2lhaXRyaS50ay8%2FaWQ9Njg2) [Download Gorilla.mp3](http://m.izmobi.net/ol.php?ol=aHR0cDovL2l6Z2lhaXRyaS50ay8%2FaWQ9Njg3) [Download Crying Ghost.mp3](http://m.izmobi.net/ol.php?ol=aHR0cDovL2l6Z2lhaXRyaS50ay8%2FaWQ9Njg1) [xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/hotnhac-chuong-hay-cho-ae_14727.izm) **[help]Tu tao nhac chuong**
M nge tjvj qc. Ae nao pjt jup nha
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/helptu-tao-nhac-chuong_8528.izm) **Xin pm cat nhac mp3 lam nhac chuong**
Ai co choa xjn nka
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/xin-pm-cat-nhac-mp3-lam-nhac-chuong_17672.izm) **[xin] nhac chuong tieng ga gay'**
Ai co cho minh voi
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/xin-nhac-chuong-tieng-ga-gay_32846.izm) **xin cac ban nhac chuong co ten khang**
mong ae tim giup va co the tai bang dien thoai
[xem cach tao nhac chuong cho viber iphone](../forum/xin-cac-ban-nhac-chuong-co-ten-khang_142006.izm) **Xem cach tao nhac chuong cho viber iphone**, **tải cach tao nhac chuong cho viber iphone miễn phí**, **cập nhật cach tao nhac chuong cho viber iphone mới nhất** ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[Pro điện thoại giúp lát](http://m.izmobi.net/forum/pro-dien-thoai-giup-lat_241768.izm)[14] [>>](http://m.izmobi.net/forum/pro-dien-thoai-giup-lat_241768_t2.izm)[ anhvietcr] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[[T0PIC] YÊU CẦU GAME - SOFT VÀ GIẢI ĐÁP THẮC MẮC](http://m.izmobi.net/forum/redbt0pic-yeu-cau-game-soft-va-giai-dap-thac-mac-b-red_233003.izm)[498] [>>](http://m.izmobi.net/forum/redbt0pic-yeu-cau-game-soft-va-giai-dap-thac-mac-b-red_233003_t50.izm)[ anhvietcr] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[Game Thạch Sanh](http://m.izmobi.net/forum/game-thach-sanh_241632.izm)[14] [>>](http://m.izmobi.net/forum/game-thach-sanh_241632_t2.izm)[ THANHPHATQN] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[Game Thành Phố Zombie](http://m.izmobi.net/forum/game-thanh-pho-zombie_241661.izm)[7][ QUOCHUYTTH] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[ae Nao choi game vuong quoc sung vat cau vong zo chi giao dum](http://m.izmobi.net/forum/ae-nao-choi-game-vuong-quoc-sung-vat-cau-vong-zo-chi-giao-dum_240047.izm)[16] [>>](http://m.izmobi.net/forum/ae-nao-choi-game-vuong-quoc-sung-vat-cau-vong-zo-chi-giao-dum_240047_t2.izm)[ Monaechi] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[[SAVE] Cách cài đặt game có data trên Android](http://m.izmobi.net/forum/save-cach-cai-dat-game-co-data-tren-android_241709.izm)[7][ THANHPHATQN] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[[ANDROID] One More Dash: Speed and Music](http://m.izmobi.net/forum/bgreenandroid-one-more-dash-speed-and-music-green-b_241735.izm)[7][ THANHPHATQN] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[[MP4]High School DxD BorN [SS3]](http://m.izmobi.net/forum/mp4high-school-dxd-born-ss3_241482.izm)[19] [>>](http://m.izmobi.net/forum/mp4high-school-dxd-born-ss3_241482_t2.izm)[ THANHPHATQN] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[Hướng dẫn truy cập Udisk của UcBrowers trên PC](http://m.izmobi.net/forum/huong-dan-truy-cap-udisk-cua-ucbrowers-tren-pc_241760.izm)[6][ THANHPHATQN] ![ +](http://m.izmobi.net/icon.png)
[[Ứng dụng Android] thêm hình xăm vào cơ thể](http://m.izmobi.net/forum/ung-dung-android-them-hinh-xam-vao-co-the_241738.izm)[11] [>>](http://m.izmobi.net/forum/ung-dung-android-them-hinh-xam-vao-co-the_241738_t2.izm)[ THANHPHATQN]
Hãy ấn
**nút like**nếu bạn thích **IZMOBI.NET**!

Server: LiteSpeed

Set-Cookie: hosty=1; expires=Thu, 02-Jul-2015 21:00:00 GMT


markdown:
Trang chủ
Tìm mua ô tô
Salon ô tô
Phụ tùng ô tô
Đăng tin bán
Cần mua
Tin tức
My admin
Hướng dẫn
Trang chủ
>
Tìm mua ô tô
> Bán xe Ford Focus 2.0L Xe mới 2.0L 2013 Trong nước ở Hà Nội
Tin bán ô tô nổi bật
Mazda 6
998 Triệu
Chevrolet Cruze
544 Triệu
Mazda 3
590 Triệu
Mazda CX5
1,084 Triệu
Toyota Corolla Altis
717 Triệu
Toyota Vios
572 Triệu
Chevrolet Cruze
602 Triệu
Mercedes Benz C Class
1,673 Triệu
Đăng ngày 24/05/2014 - Hết hạn 21/01/2022 Xem 2828 lượt
Ford Focus 2.0L - 2013 Xe mới Trong nước
- 829 Triệu
Tweet
Thông số cơ bản
An toàn
Tiện nghi
Thông số kỹ thuật
Thông số cơ bản
Xuất xứ:
Trong nước
Tình trạng:
Xe mới
Dòng xe:
Sedan
Số Km đã đi:
1 Km
Màu sơn:
Trắng
Màu nội thất:
Ghi
Số cửa:
4 cửa
Số chỗ ngồi:
5 chỗ
Nhiên liệu
Nhiên liệu:
Xăng
Dung tích:
2.0L
H.Thống nạp nhiên liệu:
Phun xăng điện tử
Hộp số chuyển động
Hộp số:
Số tự động
Dẫn động:
FWD - Dẫn động cầu trước
Tiêu thụ nhiên liệu:
6
Thông tin mô tả
Ford Focus mới với ngôn ngữ thiết kế “ Kinetic” thể hiện dáng vẻ rất năng động, khoẻ khoắn và thể thao. Kinetic Design thể hiện ý tưởng “năng lượng chuyển động”. Các đường nét thiết kế rất đặc biệt, rất hài hoà, rất phong cách. Khi nhìn xe Ford Focus đang đỗ, dừng, cũng tạo cho chúng ta cảm giác như xe đang chuyển động
Túi khí an toàn
Túi khí cho người lái:
Túi khí cho hành khách phía trước:
Túi khí cho hành khách phía sau:
Túi khí hai bên hàng ghế:
Túi khí treo phía trên 2 hàng ghế trước và sau:
Phanh - Điều khiển
Chống bó cứng phanh (ABS):
Phân bố lực phanh điện tử (EBD):
Trợ lực phanh khẩn cấp (EBA):
Tự động cân bằng điện tử (ESP):
Điều khiển hành trình:
>Hỗ trợ cảnh báo lùi:
Hệ thống kiểm soát trượt:
Khóa chống trộm
Chốt cửa an toàn:
Khóa cửa tự động:
Khóa cửa điện điều khiển từ xa:
Khóa động cơ:
Hệ thống báo trộm ngoại vi:
Các thông số khác
Đèn sương mù:
Đèn cảnh báo thắt dây an toàn:
Đèn phanh phụ thứ 3 lắp cao:
Thiết bị tiêu chuẩn
Thiết bị định vị:
Cửa sổ nóc:
Kính chỉnh điện:
Tay lái trợ lực:
Ghế:Chất liệu,tiện nghi..:
Điều hòa trước:
Điều hòa sau:
Hỗ trợ xe tự động:
Xấy kính sau:
Quạt kính phía sau:
Kính mầu:
Màn hình LCD:
Thiết bị giải trí Audio, Video:
Thiết bị khác
Thông số cơ bản
Dài x Rộng x Cao:
(mm)
Chiều dài cơ sở:
0 (mm)
Chiều rộng cơ sở trước/sau:
(mm)
Trọng lượng không tải:
0 (kg)
Dung tích bình nhiên liệu:
0 (lít)
Động cơ
Động cơ:
Kiểu động cơ:
Dung tích xi lanh:
0 (cc)
Phanh - Giảm xóc - Lốp
Phanh:
Giảm sóc:
Lốp xe:
Vành mâm xe:
Thông số kỹ thuật khác
Liên hệ
FORD THỦ ĐÔ
Điện thoại:
0915.929.933
Hoặc
0915.929.933
Địa chỉ: Giải Phóng, Hoàng Mai
Sản phẩm Vip
Các xe khác từ FORD THỦ ĐÔ
Các xe khác cùng model
Các xe khác có mức giá xấp xỉ (± 10%)
Xe cũ
Ford Focus - 2011
475 Triệu
TP HCM
Mã: BX-28300
*Trong nước, Vàng, Số tự động, đã đi 37000 km ...
Ford Focus Số tự động sản xuất năm 2011,dòng xe hatback 5 cửa nội thất da,DVD,camerade,xe gia đình làm kiểng,ít đi còn đẹp long lanh chưa một vết trầy ...
Liên hệ:
cá nhân
324 Phạm Văn Chiểu, Gò Vấp
ĐT:0976.789.379
Xe mới
Ford Focus - 2014
820 Triệu
Hà Nội
Mã: BX-14842
*Trong nước, Đỏ, Số tự động ...
Sức mạnh của sự hấp dẫn Hay đó là sự hấp dẫn của sức mạnh? Vì đó chính là điều đầu tiên bạn cảm nhận về vóc dáng mới của Focus. Nó tạo cảm giác tràn đ ...
Liên hệ:
Ford Thăng Long
105 - Láng Hạ - Đống Đa - Hà Nội
ĐT:0979.055.896-0984.739.502
Xe cũ
Ford Focus - 2012
575 Triệu
TP HCM
Mã: BX-26924
*Nhập khẩu, Đồng, Số tự động, đã đi 28000 km ...
cần bán gấp ford focus ; Màu xám ; Sản xuất năm 2012 ; Dòng xe cao cấp nhất của focus 2.0 ; Số tự động ghế da zin ; Bánh sơ cua chưa hạ ; lăn bá ...
Liên hệ:
Long Huỳnh
TP.Hồ Chí Minh
ĐT:093333.4545
Xe mới
Ford Focus - 2014
600 Triệu
Hà Nội
Mã: BX-15167
*Trong nước, Xám, Số tự động ...
Động Cơ Duratec 1.8 L Ti-VCT DOHC 16 Van, tiết kiệm nhiên liệu, tăng công suất động cơ, công Suất 131 Hp, Moment xoắn: 165 Nm, hộp số tự động 4 cấp, c ...
Liên hệ:
Ford Thăng Long
105 - Láng Hạ - Đống Đa - Hà Nội
ĐT:0979.055.896-0984.739.502
Xe cũ
Ford Focus - 2012
545 Triệu
TP HCM
Mã: BX-29871
*Trong nước, Hồng, Số tự động, đã đi 15000 km ...
xe ford focus màu hồng phấn, xe cá nhân chính chủ, chạy 15000km. LH: 0902312697 ...
Liên hệ:
macminh tan
binh chanh tphcm
ĐT:0902312697
Xe mới
Ford Focus - 2015
669 Triệu
Hà Nội
Mã: BX-18608
*Trong nước, Nhiều màu, Số tự động ...
Ford Focus 1.6MT: 669tr Ford Focus 1.6 AT Sedan va Hatchback: 729tr Ford Focus 2.0 Sedan Titanium: 849tr Ford Fcosu 2.0 Hatchback Sport: 843tr ...
Liên hệ:
CTY CP FORD THĂNG LONG
105 Láng Hạ,P.áng Hạ, Q.Đống Đa, Hà Nội
ĐT:0988.067.622
Xe mới
Ford Focus - 2015
806 Triệu
Hà Nội
Mã: BX-16201
*Trong nước, Trắng, Số tự động ...
AN ĐÔ FORD xin giới thiệu dòng xe FORD Focus với đầy đủ các phiên bản: All-New Focus 1.6L MT 4 cửa: Giá niêm yết: 669 triệu, giá KM: 629 triệu All-N ...
Liên hệ:
Ford An Do
Phạm Văn Đồng, Từ Liêm, Hà Nội
ĐT:09868.12333-09868.12333
Xe mới
Ford Focus - 2014
695 Triệu
Hà Nội
Mã: BX-17288
*Trong nước, Đồng, Số tự động ...
Bán xe Ford Focus, 2013, hoàn toàn mới, lắp ráp trong nước, mới 100%, giảm giá 20.000.000 hoặc tặng bộ ghế da cao cấp, film dán cách nhiệt 3M, nẹp che ...
Liên hệ:
Ford Thăng Long
105 - Láng Hạ - Đống Đa - Hà Nội
ĐT:0979.055.896-0984.739.502
Xe mới
Ford Focus - 2014
823 Triệu
Hà Nội
Mã: BX-15892
*Trong nước, Xanh, Số tự động ...
Sức mạnh của sự hấp dẫn hay đó là sự hấp dẫn của sức mạnh, vì đó chính là điều đầu tiên bạn cảm nhận về vóc dáng mới của Focus, nó tạo cảm giác tràn đ ...
Liên hệ:
Ford Thăng Long
105 - Láng Hạ - Đống Đa - Hà Nội
ĐT:0979.055.896-0984.739.502
Xe cũ
Ford Focus - 2011
515 Triệu
TP HCM
Mã: BX-29730
*Trong nước, Trắng, Số tự động, đã đi 50000 km ...
Ford Focus,1.8,số tự động,5 cửa,màu Trắng,nhà sd,mới 98%,xe có: Nệm da,lót sàn,DVD,VCD,MP4,màn hình cảm ứng,camera de,kính 3m, che mưa,tay-kính xi.. ...
Liên hệ:
A Hao
Quận 8
ĐT:0942892465
Xe mới
Ford Focus - 2015
849 Triệu
Lâm Đồng
Mã: BX-28959
*Trong nước, Trắng, Số tự động ...
Ford Focus Titanium, động cơ Duratec 2.0L, hộp số 6 cấp và các công nghệ Ford Sync. Hệ thống khởi động bằng nút bấm. Hệ thống kiểm soát tốc độ tích hợ ...
Liên hệ:
Western Ford Đà Lạt - Lâm Đồng
108 Hùng Vương, P.11, TP. Đà Lạt
ĐT:0905.595.777-0905.595.777
Xe mới
Ford Focus - 2015
729 Triệu
Lâm Đồng
Mã: BX-28986
*Trong nước, Xám, Số tự động ...
Ford Focus AT Trend, động cơ Duratec 1.6L, hộp số 6 cấp và các công nghệ Ford Sync. Phanh khoảng cách. Kiểm soát hướng lực kéo. Lưới tản nhiệt tự động ...
Liên hệ:
Western Ford Đà Lạt - Lâm Đồng
108 Hùng Vương, P.11, TP. Đà Lạt
ĐT:0905.595.777-0905.595.777
Xe mới
Ford Focus - 2015
729 Triệu
Lâm Đồng
Mã: BX-28987
*Trong nước, Xám, Số tự động ...
Ford Focus AT Trend, động cơ Duratec 1.6L, hộp số 6 cấp và các công nghệ Ford Sync. Phanh khoảng cách. Kiểm soát hướng lực kéo. Lưới tản nhiệt tự động ...
Liên hệ:
Western Ford Đà Lạt - Lâm Đồng
108 Hùng Vương, P.11, TP. Đà Lạt
ĐT:0905.595.777-0905.595.777
Xe mới
Ford Focus - 2014
699 Triệu
Hà Nội
Mã: BX-16505
*Trong nước, Trắng, Số tự động ...
Sức mạnh của sự hấp dẫn Hay đó là sự hấp dẫn của sức mạnh? Vì đó chính là điều đầu tiên bạn cảm nhận về vóc dáng mới của Focus. Nó tạo cảm giác tràn đ ...
Liên hệ:
Ford Thăng Long
105 - Láng Hạ - Đống Đa - Hà Nội
ĐT:0979.055.896-0984.739.502
Xe mới
Ford Focus - 2015
729 Triệu
Bình Dương
Mã: BX-27795
*Trong nước, Xám, Số tự động ...
Ford Focus Sport AT, Ngoại thất hiện đại với thiết kế chuyển động kinetic, không gian nội thất tiện nghi sang trọng như một mẫu xe đua thể thao, trang ...
Liên hệ:
Bình Dương Ford
Nguyễn Huệ, Lô C13 Khu Liên Hợp Thành Phố Mới Bình Dương
ĐT:0914.521.502-0914.521.502
Trang chủ
|
Tìm mua ô tô
|
Salon ô tô
|
Phụ tùng ô tô
|
Đăng tin bán
|
Cần mua
|
Tin tức
|
Người đẹp & xe
|
My admin
|
Hướng dẫn
LIÊN KẾT:
bán xe cruze 2015
|
bán xe spark 2015
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VĂN MINH
Hà Nội:
C22 TT9 Văn Quán, Hà Đông, Hà nội - Tel:
04.33601.601
- Mobile:
0904.247.247
Hải Phòng:
Số 29 Văn Cao, Ngô Quyền, Hải Phòng - Tel: (031)6 601.601 - Fax: (031)3 636.637 - Mobile:
0905.222.555
Giấy phép hoạt động trang thông tin điện tử số 50/GP-TTĐT cấp ngày 23/4/2012
Call
Send SMS
Add to Skype
You'll need Skype Credit
Free via Skype
Copyright 2010
Muabanoto.com.vn
Thiết kế website
và phát triển bởi
Ovem

X-Powered-By: UrlRewriter.NET 1.7.0


markdown:
Trang chủ
Giới thiệu
Cộng đồng
Liên hệ
English
Tiếng Việt
Trung tâm dịch vụ khách hàng:
1900 6679
Menu
Cá nhân
Cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tiện ích dành cho cá nhân
Chuơng trình khuyến mại
Sản phẩm tiền gửi
Sản phẩm tiết kiệm
Sản phẩm tín dụng cá nhân
Sản phẩm thẻ
Dịch vụ chuyển, nhận tiền
Ngân hàng điện tử
Các dịch vụ khác
Dịch vụ kinh doanh mua, bán vàng miếng
Đạo luật FATCA
Doanh nghiệp
Cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tiện ích dành cho doanh nghiệp
Chương trình khuyến mại
Sản phẩm tiền gửi
Tín dụng doanh nghiệp
Bao thanh toán
Thanh toán quốc tế
Ngân hàng điện tử
Dịch vụ khác
Dịch vụ kinh doanh mua, bán vàng miếng
Sản phẩm thẻ
Thẻ tín dụng (Credit)
Dịch vụ POS
Thẻ trả trước (Prepaid)
Các dịch vụ khác
Thẻ ghi nợ (Debit)
Mạng lưới ATM/ POS
Thẻ liên kết - đồng thương hiệu
Chương trình ưu đãi/ khuyến mãi
Chương trình trả góp 0%
Nhà đầu tư & cổ đông
Đại hội cổ đông
Điều lệ
Bản cáo bạch
Thông báo của HĐQT
Báo cáo tài chính
Báo cáo thường niên
Nghị quyết ĐHĐCĐ
Biểu mẫu
Công ty quản lý sổ cổ đông
Mạng lưới
Mạng lưới ATM, POS
Chi nhánh , Phòng giao dịch
Ngân hàng Đại lý
Tuyển dụng
Chính sách nhân sự
Cơ hội nghề nghiệp
Quy trình nộp hồ sơ
Chia sẻ với ứng viên
Thực tập
Dịch vụ Online
Tính số tiền vay
Tính tiền gửi tiết kiệm
Quy đổi ngoại tệ
Đăng ký dịch vụ Trực tuyến
Ngân hàng trực tuyến
Dành cho cá nhân/doanh nghiệp
Đăng ký dịch vụ trực tuyến
Cá nhân
Chuơng trình khuyến mại
Sản phẩm tiền gửi
Sản phẩm tiết kiệm
Sản phẩm tín dụng cá nhân
Sản phẩm thẻ
Xem thêm
Doanh nghiệp
Chương trình khuyến mại
Sản phẩm tiền gửi
Tín dụng doanh nghiệp
Bao thanh toán
Thanh toán quốc tế
Xem thêm
Ngân hàng điện tử
Video "Hướng dẫn Internet Banking"
Tiết Kiệm Trực Tuyến
Internet Banking
SMS Banking
Mobile Banking
Xem thêm
Truy cập nhanh
Tra cứu Chứng thư bảo lãnh
Lãi suất
Biểu phí dịch vụ
Tỷ giá ngoại tệ - giá vàng
Tài liệu - biểu mẫu
Xem thêm
Bạn quan tâm - FAQs
FAQs
Hình ảnh
Video
E-Brochure
Nam A Bank TV
Xem thêm
Tin Nam A Bank
Xem thêm
Trả góp với lãi suất 0% cùng thẻ Nam A Bank tại Phan Khang
(26/06)
Nam A Bank hỗ trợ lãi suất ưu đãi 0% khi mua căn hộ cao cấp Diamond Bay Resort II
(24/06)
Bố cáo chuyển trụ sở mới PGD Phú Nhuận
(22/05)
Xem video
Ẩn video
201 - 203 Cách Mạng Tháng 8, Phường 4, Quận 3, Tp. HCM
ĐT: (84-8) 3929 6699 - Fax: (84-8) 3929 6688
Mis
|
Sơ đồ site |
Tin Nam A Bank |
Cơ hội nghề nghiệp |
Thư điện tử
Copyright © 2012 NamABank. All rights reserved.
Số lượt truy cập
:
0
Số lượt truy cập trong ngày
:
0
Top

Cache-Control: public, max-age=1

X-Powered-By: ABC


markdown:
![](images/nut.png)
[VIOLYMPIC TIбєѕNG ANH](?Mc=547/violympic-tieng-anh) [TRANG THЖ](?Mc=542/trang-tho) [Lб»љP 1](?Mc=561/lop-1) [GIAO THГ”NG THГ”NG MINH](?Mc=564/giao-thong-thong-minh) [TRД‚N TRб»ћ NGHб»Ђ GIГЃO](?Mc=445/tran-tro-nghe-giao) [GГ“C THЖЇ GIГѓN](?Mc=446/goc-thu-gian) [GIAO THГ”NG THГ”NG MINH](?Mc=562/giao-thong-thong-minh) [BГЃC Hб»’ KГЌNH YГЉU](?Mc=448/bac-ho-kinh-yeu) [Lб»ЉCH Sб»¬ VIб»†T NAM](?Mc=449/lich-su-viet-nam) [TЖЇ LIб»†U GIГЃO ГЃN ДђIб»†N Tб»¬](?Mc=451/tu-lieu-giao-an-dien-tu) [TOГЃN TIб»‚U Hб»ЊC](?Mc=455/toan-tieu-hoc) [LUYб»†N CHб»® VIбєѕT](?Mc=463/luyen-chu-viet) [EM YГЉU TIбєѕNG VIб»†T](?Mc=475/em-yeu-tieng-viet) [NGГ‚N HГЂNG Дђб»Ђ THI](?Mc=483/ngan-hang-de-thi) [GIГЃO ГЃN TIб»‚U Hб»ЊC](?Mc=489/giao-an-tieu-hoc) [TRГ’ CHЖ I](?Mc=459/tro-choi) [BГЂI HГЃT CHO BГ‰](?Mc=495/bai-hat-cho-be) [Rбє P TIVI - PHIM YГЉU THГЌCH](?Mc=500/rap-tivi-phim-yeu-thich) [VIOLYMPIC TOГЃN TIб»‚U Hб»ЊC](?Mc=501/violympic-toan-tieu-hoc) [TRUYб»†N HAY SЖЇU Tбє¦M](?Mc=502/truyen-hay-suu-tam) [TRANG THЖ](?Mc=554/trang-tho) [NHб»®NG BГЂI VД‚N HAY](?Mc=511/nhung-bai-van-hay) [TUб»”I THЖ MAI CHI - NGб»ЊC VГ‚N](?Mc=498/tuoi-tho-mai-chi-ngoc-van) ![](images/phone.gif)
![](images/hsgioi.gif)
Lượt truy cập:2207446
Khách đang online:85
## ChГє khб»‰ buб»“n 14
#### GIбєўI TRГЌ CГ™NG CHUYГЉN Mб»¤C
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/1341449261_Game_ChuKhiBuon6.gif)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/1341449261_Game_ChuKhiBuon6.gif)
[Game ChГє khб»‰ buб»“n](?act=880/tro-choi/game-tri-tue/game-chu-khi-buon/)
Lượt xem: 12598
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/tomandjerry(2).gif)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/tomandjerry(2).gif)
[Tom vГ Jerry- ДђЖ°б»ќng Д‘ua rб»«ng rбєm](?act=927/tro-choi/game-tri-tue/tom-va-jerry-duong-dua-rung-ram/)
Lượt xem: 10785
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/pikachu.jpg)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/pikachu.jpg)
[ Game Pikachu](?act=933/tro-choi/game-tri-tue/game-pikachu/)
Lượt xem: 4861
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/line98.jpg)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/line98.jpg)
[Game line](?act=934/tro-choi/game-tri-tue/game-line/)
Lượt xem: 4232
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/tr.gif)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/tr.gif)
[Game Truy tГ¬m lб»‘i thoГЎt](?act=1060/tro-choi/game-tri-tue/game-truy-tim-loi-thoat/)
Lượt xem: 6633
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/t1.gif)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/t1.gif)
[Game Ai lГ triб»‡u phГє](?act=1061/tro-choi/game-tri-tue/game-ai-la-trieu-phu/)
Lượt xem: 12121
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/6(2).jpg)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/6(2).jpg)
[TrГІ chЖЎi CГЎ ngб»±a](?act=1068/tro-choi/game-tri-tue/tro-choi-ca-ngua/)
Lượt xem: 10336
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/11(3).jpg)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/11(3).jpg)
[Game Pikachu phiГЄn bбєЈn mб»›i](?act=1075/tro-choi/game-tri-tue/game-pikachu-phien-ban-moi/)
Lượt xem: 9438
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/5395281246_336ff42be4.jpg)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/5395281246_336ff42be4.jpg)
[Game bбєЇn gГ ](?act=885/tro-choi/game-tri-tue/game-ban-ga/)
Lượt xem: 10692
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/55389891-1309331323-Game_RoboTraiCay2.jpg)
![](/ImgITG/Electronix-Store/Admin/55389891-1309331323-Game_RoboTraiCay2.jpg)
[Game rГґ bб»‘t trГЎi cГўy](?act=889/tro-choi/game-tri-tue/game-ro-bot-trai-cay/)
Lượt xem: 11936
![](images/question.gif)
![](images/question.gif)
ДђC: SN 155 - Nguyб»…n Chí Thanh - P. Дђông Thб»Ќ - TP. Thanh Hóa
ДђT: 0919 42 96 72 (hoбє·c 0985 049 336)
[nб»™i thбєҐt nghб»‡ an](http://noithathavinh.com/), t [hiбєїt kбєї website tбєЎi nghб»‡ an, thanh hóa](http://itgroupjsc.com), [Thang máy nghб»‡ an, thang máy hà tД©nh](http://thangmaythienminhduc.com)

Content-Type: text/html


markdown:
# Từ ảnh nude đến clip khoe hàng của Ngọc Trinh
Trong nhà của Ngọc Trinh, nơi dành để trưng bày giày dép, giỏ xách và “phụ kiện” hàng hiệu của người đẹp chiếm nguyên một tầng lầu rộng. Ống kính lia vào cho thấy sự tự hào không hề giấu diếm của chủ nhân với những dãy dài kệ cao chưng giày hàng hiệu, vài chục túi xách, thắt lưng, ví da, giỏ xách… tất cả đều là hàng “tuyển” đắt tiền với giá hàng ngàn đô, khiến người xem phải liên tưởng đây là nhà của một “quý bà” hay một thương gia đẳng cấp giàu có ở Việt Nam chứ không phải nhà của một cô gái trẻ miền Tây lên thành phố làm người mẫu.
Hãy nhìn cách cô giới thiệu “rất vô tư” về đôi giày 3.200 USD đã mua ở Thái Lan, chỉ để đi trong một vài dịp nào đó khiến cả những người rất giàu có cũng phải kiêng nể. Rất nhiều thứ trong số “phụ kiện” đắt tiền đó cô khẳng định là chỉ sắm vì thích chứ chẳng dùng bao giờ.
Thử đặt câu hỏi xem tiền ở đâu để người đẹp sống cuộc sống sang trọng như vậy? Phải chăng là tiền catse người mẫu đủ để cô đi xe Rolls Royce, thay xe hơi mỗi kỳ sinh nhật, và khoác trên người toàn những bộ cánh và phụ kiện vương giả CHANEL, LV…?
Một trong những nhà thiết kế nổi tiếng của Việt Nam cho biết, khi gặp gỡ giao lưu với nhà thiết kế chính của Chanel, mới hiểu rằng ngay chính người làm ra nó, hàng ngày đến sở làm việc và nhận lương của Chanel cũng chỉ dám giữ cho mình vài sản phẩm chính hãng, còn lại chấp nhận dùng đồ khác, vì giá rất đắt.
Phải chăng, tiền và tài sản của Ngọc Trinh có được từ nguồn thu nhập chính như cô từng khẳng định khi trả lời báo chí rằng:
*“yêu tôi tốn kém lắm!”*.
|
|![]()
|
|Vóc dáng, gương mặt và ánh mắt quen thuộc không lẫn vào đâu được của một trong hàng trăm bức ảnh phản cảm. Nhìn vào bóng phía sau của nhân vật chứng tỏ, ngoài đèn flash của người chụp, còn có đèn pha chuyên nghiệp của những người khác. Chứng tỏ đây là một cuộc chụp ảnh được chuẩn bị trước.
Hồi Ngọc Trinh chưa thành hoa hậu, dù rất giàu có như vậy, chưa từng có ai thấy cô đi làm từ thiện, dành chút gì đó cho những người nghèo khổ.
Ngay sau khi trở thành hoa hậu, trên mọi mặt báo đã thấy cô đã xuất hiện đi dép lê làm từ thiện cùng ông bầu khệ nệ cười tươi bê quà tặng. Cũng rất tốt thôi, nhưng, rất nhiều người hỏi, sao trước đó không đi làm từ thiện? Bao nhiêu phần trăm là thực chất hay chỉ là sự đánh bóng ắt phải có cho một cái mác đã được tạo ra quá hoàn hảo; đến mức ông bầu của cô đã được các mạng xã hội “tôn vinh” là bậc phù thủy có phép thuật cao cường khi “hô biến” Ngọc Trinh từng là cô gái phụ bàn bida trở thành hoa hậu Hoàn Cầu.
Những gì mau đến sẽ mau đi. Thành công có được nhờ 1% thiên tài và may mắn cộng với 99% lao động mồ hôi nước mắt; vậy trong trường hợp nổi lên của tên tuổi Ngọc Trinh thì các tỷ lệ phần trăm là bao nhiêu? Hay là với trường hợp này, tỷ lệ đã đảo ngược 99% dành cho lao động gì…?
|
|![]()
|
|Ngọc Trinh đi dự tiệc trên chiếc xe siêu sang Rolls Royce Phantom trị giá hàng triệu USD
Một người phụ nữ đẹp Việt Nam ít nhất cần hội tụ đủ 4 yếu tố:
*Công, dung, ngôn, hạnh*. Ngọc Trinh có được mấy yếu tố đó? Trong khi xã hội có biết bao nhiêu người phụ nữ khác quên mình, âm thầm làm đẹp cho đời bằng những việc làm bình dị, tấm lòng cao thượng thì dường như không ai nhắc tới.
Một bạn đọc gửi về cho VietNamNet hai câu thơ than rằng:
“Ngày
*xưa cảm kích Thúy Kiều* *Ngày nay đẳng cấp quá liều… Ngọc Trinh*”
Thật ngạc nhiên và phản cảm khi nhớ lại câu tuyên bố của ông Minh Chánh, trưởng ban Tổ chức cuộc thi Hoa hậu người Việt hoàn cầu 2011: “
*Ngọc Trinh xứng đáng là tấm gương sáng cho giới trẻ noi theo”.*
Than ôi… vậy những em gái Việt Nam chỉ có mỗi một lựa chọn là đi theo con đường của Ngọc Trinh đã đi sao?
Một độc giả khác tức cảnh có thơ rằng:
*Thương thay những bé gái dịu hiền* *Phải noi “gương sáng” nhỡn tiền Ngọc Trinh* (!?)
Dạ tiệc đã kết thúc rồi, đến bao giờ hoa hậu mới chịu cởi chiếc áo dạ hội của mình? Hay, cô sẽ cứ im lặng để người khác phải ra tay cởi giúp?
**Lãng Gia**
Theo Vietnamnet
![ Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...](http://www.linkwithin.com/pixel.png)
![ Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...](http://www.linkwithin.com/pixel.png)

Server: Apache/2.4.12 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4 mod_fcgid/2.3.9

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
Nhạc sĩ: Bảo Thu
Thể loại:
[Nhạc Hải Ngoại](http://nhac.vui.vn/nhac-hai-ngoai-c6.html)
Lượt nghe: 17,899
|
|![]()
|
|
Giọng Ca Dĩ Vãng
Ngày xưa mỗi lần em buông tiếng hát,
## Lời bài hát: Giọng Ca Dĩ Vãng - Giao Linh
Phiên bản 1/1
Người đóng góp: Administrator
thì anh tay phiếm nắn nót cung đàn.
Từng nhịp nhặc khoang, anh ru hồn theo tiếng tơ
nhẹ nhàng lời ca em thăng trầm theo từng lúc
và rồi hờn yêu em mỗi lần em hát sai
em nũng nịu cười nói sai là tại anh.
Nhưng em nuôi mộng ước về tương lai,
Hoa mai giăng ngập nẻo đường em đị
Rồi em đành chối tiếng giao hoà.
Từ ly là khúc hát đau lòng sầu muôn lốị
Ai đang xây mộng cát vàng cao sang.
Ai đem cung nhạc tiếng đàn gieo hoạ
Lời ca ngày ấy đã xa rồị
Mà sao còn chuốt mãi cung đàn vọng về tim.
Giờ đây mỗi lần em buông tiếng hát,
thì ai thay thế nắn nót cung đàn.
Từng điệu nhặt khoan ai sẽ dìu theo tiếng em
và rồi hờn yêu em không còn như ngày trước,
và rồi tại ai trong mỗi lần em hát sai,
cung lỡ giây chùng mấy ai đàn đừng sai .

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

X-CacheDebug-1: Cache scriptkey is set to /index.php

X-CacheDebug-2: Cache varkey is set to GET=a:2:{s:13:"SERVER_REGION";s:2:"US";s:7:"web_url";s:44:"giong-ca-di-vang-giao-linh-m14582c6p661.html";}

X-CacheDebug-3: Cachekey is set to 0e8127e40cde3338241481d4ca180a2f

X-CacheDebug-4: No (valid) cachedata for 0e8127e40cde3338241481d4ca180a2f

X-CacheDebug-5: Callback happened

X-CacheDebug-6: Writing cached data to storage

X-CacheDebug-7: Starting wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/30/0e/qcc-0e8127e40cde3338241481d4ca180a2f

X-CacheDebug-8: quickcache_filewrite wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/30/0e/qcc-0e8127e40cde3338241481d4ca180a2f

X-CacheDebug-10: Successfully wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/30/0e/qcc-0e8127e40cde3338241481d4ca180a2f


markdown:
Hãy thể hiện đúng gu âm nhạc của bạn, nghe bất cứ nơi đâu mà không cần kết nối.
Cài đặt tại:
![](http://st.nhacso.net/html/images/play-store.png)
![](http://st.nhacso.net/html/images/play-store.png)
Cá nhân
Về Nhạc Số
Tìm kiếm với:
Hiện nay ca sĩ Ngô Kiến Huy đang là ca sĩ độc quyền của công ty Music Box. Ngô Kiến Huy từng đoạt giải khuyến khích gương mặt điện ảnh, Giải nhất cuộc thi “ Vươn tới ngôi sao”. Ngô Kiến Huy hiện đang theo học Cao đẳng văn hóa nghệ thuật. NHỮNG ĐIỀU YÊU THÍCH NHẤT - Hoa: Hồng, Tulip - Trái cây: Đu đủ, dưa gang, bơ - Phim: The Lord of the ring - Ca khúc: Unbreak my heart - Diễn viên: Châu Tinh Trì - Nghệ sỹ: Hoài Linh - Ca sỹ: Nhóm Microwave - Nhạc sỹ : Bảo Chấn - Album nhạc: Búp bê con trai, Vũ điệu sôi động - TV show: Nốt nhạc vui - Môn thể thao: Bóng rổ, bơi lội - Món ăn: Canh chua cá hú - Thức uống: Trà sữa, pepsi - Các nước muốn đến: Nhật, Mỹ, Trung Quốc - Sưu tầm: Nhạc bất hủ - Màu sắc: Đen, trắng - Sở thích khi rảnh rỗi: Hát, nghe nhạc, lướt web - Con vật cưng: Chó Album đã phát hành: * Mưa sao băng (Single) * Tôi là Ngô Kiến Huy * Chạm tay vào điều ước
NhạcSố đang bình chọn.
Quay lại lần sau.
Vui lòng
[Đăng nhập](javascript:void(0);)
## Bình luận (
)

Set-Cookie: GUIDE_NhacSo=23.20.9.23; expires=Sat, 01-Aug-2015 05:18:01 GMT; path=/; domain=.nhacso.net; httponly