markdown:
Thứ ba, 21/07/2009 14:07
Phạm Văn Phương và Lý Minh Thuận đã nên nghĩa vợ chồng sau 7 năm hẹn hò.
Hiện tại,Phạm Văn Phương và Lý Minh Thuậnvẫn sống tại hai căn hộ riêng thuộc cùng một tòa nhà. Phạm Văn Phương đang sống cùng mẹ của cô trong khi Lý Minh Thuận thì ở một mình. Thỉnh thoảng, gia đình của anh từ Malacca lại tới thăm và ở lại căn hộ của anh.
Phạm Văn Phương và Lý Minh Thuận, hai người năm nay đều 38 tuổi, hoàn tất thủ tục đăng ký kết hôn vào ngày 16/5 vừa rồi. Song, phải tới tháng 9 tới, cặp đôi này mới tổ chức hôn lễ tại Singapore, do vậy, hai người vẫn sống riêng chứ không dọn về sống chung một nhà.
Được biết, Phạm Văn Phương và Lý Minh Thuận không có ý định “tậu” một tổ ấm cho hai người ở Singapore vì giá nhà đất tại đây đang rất cao. Cặp đôi này đang nghĩ tới chuyện mua một căn hộ ở Bắc Kinh vì giá cả ở đó hợp lý hơn và công việc của cả hai người đều đòi hỏi họ phải lưu lại Bắc Kinh trong những khoảng thời gian dài.
Phạm Văn Phương và Lý Minh Thuận tại lễ đăng ký kết hôn, tháng 5/2009.
Lý Minh Thuận tiết lộ, gần một tuần sau khi anh và Phạm Văn Phương làm thủ tục đăng ký kết hôn, anh mới bắt đầu quen với việc gọi bố mẹ Phạm Văn Phương là “bố” và “mẹ”. “Phạm Văn Phương thường trêu tôi rằng: “Anh có vẻ thoải mái hơn khi gọi bố mẹ em là “cô” và “chú””.
Trong buổi phỏng vấn với tờ Asia Newspaper, Lý Minh Thuận cho biết, anh và Phạm Văn Phương rất hay tranh luận và thỉnh thoảng vẫn xảy ra chiến tranh lạnh, dù hiện tại hai người đã là vợ chồng và có tới 7 năm hẹn hò trước khi quyết định làm đám cưới. “Chúng tôi thường tranh cãi vì cả hai đều rất bướng bỉnh. Trong thời gian diễn ra chiến tranh lạnh, chúng tôi thường không nói gì với nhau và chuyện này thường mất khoảng một ngày. Nhưng chỉ một ngày sau đó, chúng tôi lại làm lành dễ dàng. Nhìn chung, chúng tôi sốngrất hạnh phúc và vui vẻ”.
Thời gian này, Lý Minh Thuận đang đóng phim xa nhà trong khi vợ anh, Phạm Văn Phương hiện tranh thủ nghỉ ngơi một tháng sau khi hoàn thành dự án phim mới. Dù xa nhà, nhưng Lý Minh Thuận không bao giờ quên được vợ anh cũng như trách nhiệm của mình khi nhìn thấy chiếc nhẫn cưới bằng bạch kim trên ngón tay áp út trái.
Lý Minh Thuận tâm sự: “Tôi luôn cảm thấy hạnh phúc và ấm lòng khi tưởng tượng ra gương mặt rạng rỡ, đôi mắt ngấn lệ của Phạm Văn Phương mỗi khi tôi trở về nhà sau một thời gian xa nhà để đóng phim”.
Vào ngày 29/9 tới, Lý Minh Thuận và Phạm Văn Phương sẽ tổ chức một đám cưới sang trọng và ấm áp bên bạn bè và gia đình của họ tại Singapore. Hai tháng sau đó, họ sẽ có đám cưới thứ hai tại Malaysia, quê hương của Lý Minh Thuận.
Vợ chồng Phạm Văn Phương và Lý Minh Thuận tình tứ tại một LHP củaThái Lan, hồi tháng 6/2009.
04/01
24/12
17/12
12/12
26/02/2015
25/02/2015
24/02/2015
22/02/2015
21/02/2015
20/02/2015
Địa chỉ: Tòa nhà C' land, số 156 ngõ Xã Đàn 2, Đống đa, Hà Nội
Hà Nội. Tel: 04 3772 7988 - Hotline: 0919 405 885
Email: vietnamnetjsc.hn@vietnamnet.vn
Tp.HCM. Tel: 08 3930 9885 - Hotline: 0919 435 885
Email: vietnamnetjsc.hcm@vietnamnet.vn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Content-Encoding: gzip

Set-Cookie: SERVERID=71; path=/

Connection: close


markdown:
Thứ ba, 03/08/2010 09:33
01/07
- Đó là những cảnh quay lãng mạn của hai người trong clip "Đừng để em khóc".
04/01
24/12
17/12
12/12
Địa chỉ: Tòa nhà C' land, số 156 ngõ Xã Đàn 2, Đống đa, Hà Nội
Hà Nội. Tel: 04 3772 7988 - Hotline: 0919 405 885
Email: vietnamnetjsc.hn@vietnamnet.vn
Tp.HCM. Tel: 08 3930 9885 - Hotline: 0919 435 885
Email: vietnamnetjsc.hcm@vietnamnet.vn


markdown:
## Chào mừng quý vị đến với Thư viện Bài giảng điện tử.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy
**hoặc** [đăng ký thành viên tại đây](#) [xem phim hướng dẫn tại đây](http://daotao.violet.vn/Data/Library/1/Index.html)
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
[Gốc](/)> [Tiểu học](/present/list/cat_id/1324)> [Lớp 4](/present/list/cat_id/1410)> [Địa lí 4](/present/list/cat_id/2223)>
##
Bài 6. Một số dân tộc ở Tây Nguyên
(
*Tài liệu chưa được thẩm định*) **Nguồn:** **Người gửi:** [Trần Thị Lệ Xuân](/user/show/id/2480696) **Ngày gửi:**15h:07' 26-04-2011 **Dung lượng:**9.6 MB **Số lượt tải:**722 **Số lượt thích:**0 người
Chào mừng thầy cô giáo và các bạn
Bài giảng môn Địa lý lớp 4
Bài : Một số dân tộc ở Tây Nguyên
Sinh viên : Trần Thị Lệ Xuân
Lớp : Tiểu học 3C
Giảng viên hướng dẫn: Đặng Hồng Doan
?. Tây Nguyên có những cao nguyên nào ? Hãy chỉ vị trí các cao nguyên trên lược đồ các cao nguyên ở Tây Nguyên.
KIỂM TRA BÀI CŨ:
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
ĐỊA LÍ
Kon Tum
Plây cu
Đắk lắk
Lâm Viên
Di Linh
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
Các em đọc thầm mục 1 , quan sát hình 1 , 2 , 3 SGK trả lời câu hỏi sau:
- Kể tên một số dân tộc ởTây Nguyên ?
-Các dân tộc ở Tây Nguyên : Ê-đê, Gia- rai, Ba- na, Xơ- đăng, Kinh, Mông, Tày, Nùng,…..
Người
Ba-na
NgườiNùng
Người Ê-đê
Người Xơ-đăng
Trong các dân tộc trên , dân tộc nào sống lâu đời ở Tây Nguyên?
- Những dân tộc sống lâu đời ở Tây Nguyên : Gia- rai, Ê- đê, Ba- na, Xơ- đăng,…
Người Gia- rai
Người Ê- đê
Người Xơ- đăng
Những dân tộc nào từ nơi khác đến ?
Những dân tộc từ nơi khác đến: Kinh, Mông, Tày, Nùng ,….
.
? Theo em dân cư tập trung ở Tây Nguyên như thế nào ?
- Dân cư tập trung ở Tây Nguyên thưa nhất nước ta .
Kết luận : Do địa hình và khí hậu ở Tây Nguyên tương đối khắc nghiệt, mùa mưa và mùa khô kéo dài, không thuận lợi cho cuộc sống nên dân cư ở đây tập trung không đông.
?. Tiếng nói, tập quán sinh hoạt của các dân tộc ở Tây Nguyên như thế nào ? Các dân tộc ở Tây Nguyên đều có chung nguyện vọng gì?
Mỗi dân tộc đều tiếng nói riêng, tập quán sinh hoạt riêng, nhưng đều có chung nguyện vọng : chung sức xây dựng Tây Nguyên trở nên ngày càng giàu đẹp hơn.
Kết luận: Tây Nguyên – nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta, với những phong tục, tập quán riêng, đa dạng nhưng đều vì mục đích chung : Xây dựng Tây Nguyên trở nên ngày càng giàu đẹp.
-Trong lớp chúng ta có gia đình em nào có người thân đi xây dựng vùng kinh tế mới ở Tây Nguyên không?
………
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
Mời các em quan sát hình ảnh sau :
Nhà rôngTây Nguyên
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
2. Nhà rông ở Tây Nguyên
Mời các em thảo luận nhóm đôi : 3 phút
- Đọc SGK, quan sát tranh ảnh trả lời câu hỏi.
+ Nhà rông dùng để làm gì ?
+ Sự to đẹp của nhà rông biểu hiện cho điều gì ?
Các kiểu dáng nhà rông Tây Nguyên.
+ Nhà rông dùng để làm gì ?
+ Sự to đẹp của nhà rông biểu hiện cho điều gì ?
?* Hãy mô tả nhà rông.
NHÀ RÔNG Ở TÂY NGUYÊN
Nhà rông của mỗi dân tộc có những nét riêng về hình dáng và cách trang trí .
Nhà rông là ngôi nhà chung lớn nhất của buôn .
Nhiều sinh hoạt tập thể như hội họp, tiếp khách của cả buôn ,... được diễn ra ở đó.
Nhà rông càng to đẹp chứng tỏ buôn đó càng giàu có và thịnh vượng .
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
2. Nhà rông ở Tây Nguyên
Ngôi nhà chung lớn nhất của buôn, nhà rông to đẹp chứng tỏ buôn càng giàu có , thịnh vượng.
3. Trang phục-lễ hội
Đọc thầm và quan sát các hình SGK cho biết: Người dân Tây Nguyên nam, nữ thường mặc như thế nào ?
- Ở Tây Nguyên, nam thường đóng khố, nữ thường quấn váy.
Em hãy nhận xét về trang phục truyền thống của các dân tộc trong các hình sau:
Trang phục được trang trí hoa văn nhiều màu sắc, gái, trai đều thích mang đồ trang sức bằng kim loại.
Mời các em thảo luận nhóm 4.
( 5 phút)
- Đọc thầm SGK, quan sát hình ảnh thảo luận nhóm hoàn thành phiếu thảo luận sau.
Phiếu thảo luận nhóm
Lễ hội ởTây Nguyên thường tổ chức khi nào?
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Kể tên một số lễ hội đặc sắc ở Tây Nguyên ?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…………………………………………………………………………………………
Em hãy kể một số hoạt động trong lễ hội của người dân ở Tây Nguyên ?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Mùa xuân;
Sau mỗi vụ thu hoạch
Hội cồng chiêng;
Hội đua voi;
Hội xuân;
Lễ hội đâm trâu;
Lễ ăn cơm mới
Uống rượu cần; Múa hát
Lễ hội đâm trâu
Lễ hội cồng chiêng
Lễ ăn cơm mới
LỄ HỘI ĐUA VOI
LỄ HỘI CỒNG CHIÊNG
( Di sản văn hoá phi vật thể - thế giới )
- Ở Tây Nguyên, người dân thường sử dụng nhạc cụ độc đáo nào ?
Tây Nguyên có nhiều nhạc cụ độc đáo như : đàn tơ-rưng, đàn krông-pút, cồng, chiêng, đàn đá,…
Đàn Tơ-rưng
Cồng - Chiêng
Hiện nay, bộ cồng chiêng của người dân Tây Nguyên được UNESCO ghi nhận là di sản văn hoá. Đây là những nhạc cụ đặc biệt quan trọng với người dân này .
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
2. Nhà rông ở Tây Nguyên
- Ngôi nhà chung lớn nhất của buôn; Nhà rông càng to đẹp chứng tỏ buôn càng giàu có , thịnh vượng.
3. Trang phục - lễ hội.
+ Trang phục: Nam thường đóng khố, nữ thường quấn váy.
+ Tây Nguyên có nhiều lễ hội đặc sắc, có nhiều nhạc cụ độc đáo.
* Kết luận: (SGK - tr 86)
HƯỚNG DẪN BÀI VỀ NHÀ
-Nắm vững nội dung bài.
-Biết một số dân tộc và lễ hội ở Tây Nguyên.
Chuẩn bị bài sau :
-Hoạt động sản xuất của người dân ở Tây Nguyên.
Bài giảng môn Địa lý lớp 4
Bài : Một số dân tộc ở Tây Nguyên
Sinh viên : Trần Thị Lệ Xuân
Lớp : Tiểu học 3C
Giảng viên hướng dẫn: Đặng Hồng Doan
?. Tây Nguyên có những cao nguyên nào ? Hãy chỉ vị trí các cao nguyên trên lược đồ các cao nguyên ở Tây Nguyên.
KIỂM TRA BÀI CŨ:
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
ĐỊA LÍ
Kon Tum
Plây cu
Đắk lắk
Lâm Viên
Di Linh
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
Các em đọc thầm mục 1 , quan sát hình 1 , 2 , 3 SGK trả lời câu hỏi sau:
- Kể tên một số dân tộc ởTây Nguyên ?
-Các dân tộc ở Tây Nguyên : Ê-đê, Gia- rai, Ba- na, Xơ- đăng, Kinh, Mông, Tày, Nùng,…..
Người
Ba-na
NgườiNùng
Người Ê-đê
Người Xơ-đăng
Trong các dân tộc trên , dân tộc nào sống lâu đời ở Tây Nguyên?
- Những dân tộc sống lâu đời ở Tây Nguyên : Gia- rai, Ê- đê, Ba- na, Xơ- đăng,…
Người Gia- rai
Người Ê- đê
Người Xơ- đăng
Những dân tộc nào từ nơi khác đến ?
Những dân tộc từ nơi khác đến: Kinh, Mông, Tày, Nùng ,….
.
? Theo em dân cư tập trung ở Tây Nguyên như thế nào ?
- Dân cư tập trung ở Tây Nguyên thưa nhất nước ta .
Kết luận : Do địa hình và khí hậu ở Tây Nguyên tương đối khắc nghiệt, mùa mưa và mùa khô kéo dài, không thuận lợi cho cuộc sống nên dân cư ở đây tập trung không đông.
?. Tiếng nói, tập quán sinh hoạt của các dân tộc ở Tây Nguyên như thế nào ? Các dân tộc ở Tây Nguyên đều có chung nguyện vọng gì?
Mỗi dân tộc đều tiếng nói riêng, tập quán sinh hoạt riêng, nhưng đều có chung nguyện vọng : chung sức xây dựng Tây Nguyên trở nên ngày càng giàu đẹp hơn.
Kết luận: Tây Nguyên – nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta, với những phong tục, tập quán riêng, đa dạng nhưng đều vì mục đích chung : Xây dựng Tây Nguyên trở nên ngày càng giàu đẹp.
-Trong lớp chúng ta có gia đình em nào có người thân đi xây dựng vùng kinh tế mới ở Tây Nguyên không?
………
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
Mời các em quan sát hình ảnh sau :
Nhà rôngTây Nguyên
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
2. Nhà rông ở Tây Nguyên
Mời các em thảo luận nhóm đôi : 3 phút
- Đọc SGK, quan sát tranh ảnh trả lời câu hỏi.
+ Nhà rông dùng để làm gì ?
+ Sự to đẹp của nhà rông biểu hiện cho điều gì ?
Các kiểu dáng nhà rông Tây Nguyên.
+ Nhà rông dùng để làm gì ?
+ Sự to đẹp của nhà rông biểu hiện cho điều gì ?
?* Hãy mô tả nhà rông.
NHÀ RÔNG Ở TÂY NGUYÊN
Nhà rông của mỗi dân tộc có những nét riêng về hình dáng và cách trang trí .
Nhà rông là ngôi nhà chung lớn nhất của buôn .
Nhiều sinh hoạt tập thể như hội họp, tiếp khách của cả buôn ,... được diễn ra ở đó.
Nhà rông càng to đẹp chứng tỏ buôn đó càng giàu có và thịnh vượng .
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
2. Nhà rông ở Tây Nguyên
Ngôi nhà chung lớn nhất của buôn, nhà rông to đẹp chứng tỏ buôn càng giàu có , thịnh vượng.
3. Trang phục-lễ hội
Đọc thầm và quan sát các hình SGK cho biết: Người dân Tây Nguyên nam, nữ thường mặc như thế nào ?
- Ở Tây Nguyên, nam thường đóng khố, nữ thường quấn váy.
Em hãy nhận xét về trang phục truyền thống của các dân tộc trong các hình sau:
Trang phục được trang trí hoa văn nhiều màu sắc, gái, trai đều thích mang đồ trang sức bằng kim loại.
Mời các em thảo luận nhóm 4.
( 5 phút)
- Đọc thầm SGK, quan sát hình ảnh thảo luận nhóm hoàn thành phiếu thảo luận sau.
Phiếu thảo luận nhóm
Lễ hội ởTây Nguyên thường tổ chức khi nào?
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Kể tên một số lễ hội đặc sắc ở Tây Nguyên ?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….…………………………………………………………………………………………
Em hãy kể một số hoạt động trong lễ hội của người dân ở Tây Nguyên ?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Mùa xuân;
Sau mỗi vụ thu hoạch
Hội cồng chiêng;
Hội đua voi;
Hội xuân;
Lễ hội đâm trâu;
Lễ ăn cơm mới
Uống rượu cần; Múa hát
Lễ hội đâm trâu
Lễ hội cồng chiêng
Lễ ăn cơm mới
LỄ HỘI ĐUA VOI
LỄ HỘI CỒNG CHIÊNG
( Di sản văn hoá phi vật thể - thế giới )
- Ở Tây Nguyên, người dân thường sử dụng nhạc cụ độc đáo nào ?
Tây Nguyên có nhiều nhạc cụ độc đáo như : đàn tơ-rưng, đàn krông-pút, cồng, chiêng, đàn đá,…
Đàn Tơ-rưng
Cồng - Chiêng
Hiện nay, bộ cồng chiêng của người dân Tây Nguyên được UNESCO ghi nhận là di sản văn hoá. Đây là những nhạc cụ đặc biệt quan trọng với người dân này .
ĐỊA LÍ
MỘT SỐ DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN
Thứ sáu ngày 08 tháng 04 năm 2011
1. Tây Nguyên-nơi có nhiều dân tộc chung sống.
- Tây Nguyên - nơi có nhiều dân tộc chung sống, là nơi thưa dân nhất nước ta.
- Các dân tộc Tây Nguyên sống tập trung thành các buôn.
2. Nhà rông ở Tây Nguyên
- Ngôi nhà chung lớn nhất của buôn; Nhà rông càng to đẹp chứng tỏ buôn càng giàu có , thịnh vượng.
3. Trang phục - lễ hội.
+ Trang phục: Nam thường đóng khố, nữ thường quấn váy.
+ Tây Nguyên có nhiều lễ hội đặc sắc, có nhiều nhạc cụ độc đáo.
* Kết luận: (SGK - tr 86)
HƯỚNG DẪN BÀI VỀ NHÀ
-Nắm vững nội dung bài.
-Biết một số dân tộc và lễ hội ở Tây Nguyên.
Chuẩn bị bài sau :
-Hoạt động sản xuất của người dân ở Tây Nguyên.

## Các ý kiến mới nhất

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding


markdown:
Vŕi giờ trước khi mất,BXP vẽ
bức tự họa nŕy, ông ghi bęn dưới dňng chữ :" Bây giờ chỉ cần
nhất lŕ sức khoẻ , đừng ốm đau bệnh tật gě"
Đây lŕ một trong những bức
tranh của BXP mŕ vŕo thời NVGP , đă bị chỉ trích tơi bời. Người
ta đă kết tội tác giả của nó muốn mięu tả đời sống dưới chế độ
mới bằng cái nhěn ảm đạm, u buồn : người thě đứng co ro rét mướt
trong chiếc áo tơi, vŕ ngay cả con bň cũng không có cỏ tręn cánh
đồng để ăn, cây đa thě cũng không có lá ,vŕ như con quái vật
,vươn những cŕnh khẳng khiu của nó ra khắp nơi... Những điều
nŕy,ngŕy nay xem lại thấy buồn cười bởi vě tất cả chỉ lŕ người
ta đă suy diễn vŕ nó nằm ngoŕi quan niệm sáng tác của họa sĩ.
Bức tự họa BXP với khung cảnh
chớp lửa của đạn bom,trong đợt oanh kích bằng B52 của Mỹ vŕo đęm
19 tháng 12 năm 1972. Người ta rất khó quęn khi nhěn thấy cặp
mắt ấy,cái nhěn choáng váng nghi hoặc ấy,nó thể hiện sự kięn
dũng tinh thần của ông trước đớn đau vŕ những tổn thất nặng nề
của cuộc chiến.(Rất tiếc bức họa đă đang nằm ở Mỹ,nęn chỉ có thể
chụp lại qua tư liệu đen trắng .Một người cựu chiến binh Mỹ đă
xin phép được mua vŕ đang lưu giữ bức tranh nŕy. )
Thế Giới Phái 2
trang nhất Tr
2
Tr 3
Tr 4 Tr
5 Tra6 Tr7
.... Tr36
Trong một thảo luận tręn Internet, một bạn có cái nick lŕ
Meocon đă đưa ra một ý kiến khá thú vị để cůng nhau thảo luận
:
-Tranh ông hoạ sĩ Bůi Xuân Phái vẽ phố Hŕ Nội thě quả thật
tôi cũng thấy rất
đẹp, nhưng ngược lại, liệu Hŕ Nội trong tranh của ông có
phải lŕ một Hŕ Nội
hoŕnh tráng, một Hŕ Nội mŕ tôi thấy tự hŕo để đem khoe với thế giới
không thě câu
trả lời chắc chắn lŕ không. Với tôi đó chỉ lŕ một Hŕ Nội
không phát triển
được, một Hŕ Nội nghčo, bần cůng, lŕ những thứ mŕ một người
yęu Hŕ Nội
muốn bỏ lại đằng sau. Vậy thě giả sử rằng bây giờ có thể těm
được vŕi nơi
cňn y như hồi ông Phái đứng đó vẽ hay tệ hơn lŕ mọi góc của
các khu phố
cňn y chang như thời ông thě Hŕ Nội của tôi hoá ra bi đát
quá.
Ồ
! Bạn nghĩ thế thật sao ? Một ý nghĩ thú vị đấy ! Nhưng bạn
đă xem tranh Phố Phái bằng cái nhěn của một kiến trúc sư có
thói quen quy hoạch đô thị
rồi. Bạn không để ý thấy những phố đó lŕ những phố "rất
Hŕ Nội" sao ? Một Hŕ Nội sáng sủa sạch sẽ khang trang đẹp đẽ
vŕ hiện đại .... thě cũng không khác những thŕnh phố khác
bao nhięu vŕ cũng ...không có gě để bạn tự hŕo vŕ khoe với
bạn bč tręn thế giới cả, phải không ? Có lẽ người ta nhớ tới
những bức tranh nŕy cũng chính vě cái hồn mŕ họa sĩ đă thổi
vŕo đó . Một HN buồn , u ám , cổ , .... vŕ nghčo ..... chỉ
có một vŕi dáng người,lięu xięu ,cô đơn tręn hč phố...
Giờ đây ,nhěn ngắm tranh phố cổ của BXPhái,người xem nhận
thấy họa sĩ như đă gửi gắm những kỉ niệm, hoŕi cảm cůng nỗi
buồn man mác .Những tiếc nuối bâng khuân tręn từng nét vẽ
trong tranh Phố Phái,như một dự báo tất yếu về sự đổi thay
vŕ biến mất của những khu phố cổ Hŕ Nội.
Cũng có lần ,người ta đă hỏi BXPhái : ông thường thích vẽ
những góc phố cổ lúp xúp ,lô nhô ấy,vậy ông có thích sống vŕ
ở trong những ngôi nhŕ ngả nghięng ấy không ? BXPhái trả lời
lŕ không,họa sĩ yęu thích vŕ vẽ nó bởi nó rất hội họa vŕ
trừu tượng.Cũng như ,nếu vẽ một con thuyền tręn sông các họa
sĩ sẽ chọn vẽ con thuyền đơn sơ chứ không vẽ chiếc tầu thuỷ
hiện đại,vŕ chiếc bŕn lŕ cổ důng than đă đi vŕo các tác phẩm
hội họa chứ không phải chiếc bŕn lŕ hiện đại důng điện.
Khi một cô gái rơi vŕo těnh yęu (fall in love), cô ấy có thể
viết vŕo nhật ký hay tâm sự với bạn bč :"Anh ấy có cặp mắt
đẹp nhất tręn đời " điều cô gái nói chẳng có gě sai, nhưng
nếu có vị bác sĩ nŕo muốn bác bỏ ý kiến của cô gái, mŕ vạch
mắt anh ta ra để chứng minh,thě vị bác sĩ cũng đúng: mắt anh
ta có vấn đề gě mŕ đáng quan tâm? Cuộc sống trở nęn đẹp có
lẽ được người ta nhěn nó bằng "giấc mơ đời hư ảo",tương
tự,với tác phẩm hội họa, cả người xem lẫn người vẽ nęn nhěn
vŕ vẽ bằng con mắt của trái tim .
GERARD hỏi :
Trong nhung bai viet ve BUI XUAN PHAI, chung ta gap nhieu
tinh tu nhu CO DON/DAI DANG/KHO TAM/TUI HO/LANG LE/AM DAM/IM
LIM/DAM BAC/THAM LANG/TRAM NGAM/LE LOI/NHOC NHAN/THOI KY
XAM/LANG SAU CHIM SAU/SO PHAN/BUON XUAN PHO van van vŕ van
van...va nhung tinh tu do gan nhu dem lai cho doc gia va
nhung nguoi ai mo mot quan niem rang BXP bi "suy nhuoc than
kinh".
Nhung
khi nhin lai so luong tac pham , nhung études rat ti mi
truoc khi ve, nhung truong phai ma ong thi nghiem,nhung su
lam viec tich cuc(nhieu motif duoc ve di ve lai nhieu lan),
nhung tam tu nghe thuat ma ong da viet ra ma ta da duoc doc,
cho ta thay rang BXP khong bi "suy nhuoc than kinh" nhu theo
tu nghu cua Y KHOA(Buon, Bien an, Mat nghu, Mat nhiet tinh
cua su song van van vŕ van van...).
Xin anh cho biet BXP bi "binh Nghe si"(co nghia la nhieu suy
nghi ban quo,"khac nguoi" nhu phan dong tac ca nghe si) hay
ong co phan nao cua "binh" theo nghia cua Y KHOA vi thieu
thon moi be,vi tinh than bo buoc?
Khi nói về một nghệ sĩ, bạn nói,bạn thường gặp những tính từ
không vui, không có sự nhiệt těnh,không ham vui với cuộc
sống..v v Bạn nhận xét thế cňn lŕ nhẹ ,vě nhiều khi những
người nghệ sĩ cňn hứng chịu cả những nhận xét của người đời
lŕ gŕn dở, hâm ,dại khờ,ngây thơ,đięn khůng...Vŕ cái sự
"đięn khůng" nhất ở họ lŕ họ đă chọn một cái thú vŕ tự
nguyện sống cůng với cái thú ấy ,đó lŕ " Cái thú đau
thương". Chỉ nói lăng nhăng vŕi lời vậy thôi,chắc bạn đă lại
nghĩ theo từ ngữ y khoa lŕ tôi "suy nhược thần kinh" rồi.
Thú thực, tôi sẽ rất khó trả lời câu hỏi nŕy của bạn sao cho
đủ vŕ đúng.
Nhân đây,kể bạn nghe vŕi mẩu chuyện về Tư Chất Nghệ Sĩ để
hiểu thęm về hiện tượng "Suy nhược thần kinh " của những
người có chất NGHỆ.
* BXP lŕ người sống giản dị vŕ dễ chiều. Nhưng với nghệ
thuật ông lại không khi nŕo tỏ ra dễ dăi,hay chiều theo sở
thích của người khác.Một lần có một ông nhŕ giầu đặt BXP vẽ
bức chân dung ông ta,ông nhŕ giầu tỏ ra ngạc nhięn vě thấy
BXP cứ khất lần không chịu vẽ ngay,ông khách nŕy sốt ruột
quá bčn kęu lęn :"Ông phải vẽ tôi đi mŕ nhận tiền chứ ? "BXP
điềm tĩnh trả lời :"Nếu bức tranh đó vẽ ra chỉ dŕnh cho một
měnh ông xem thôi ,thě tôi có thể vẽ nó xong ngay bây
giờ.Nhưng để tôi xem vŕ những người khác xem thě lại lŕ
chuyện khác.Nghệ thuật không thể vội!"
*Danh họa Nguyễn Sáng,trước lúc "lęn đường",ông yęu cầu
người ta thiết kế rięng cho ông một chiếc quan tŕi ,có khoét
2 lỗ nhỏ ở hai bęn .Người ta hỏi lŕm vậy để lŕm gě ? Họa sĩ
Nguyễn Sáng trả lời :" Để khi tôi chết,tôi sẽ thň hai cánh
tay ra ngoŕi, chứng tỏ cho người đời thấy rằng tôi ra đi mŕ
không mang theo một cái gě .Rằng, Nguyễn Sáng giă từ cői
trần với hai bŕn tay trắng."
* Họa sĩ Dương Bích Lięn đă bŕy tỏ nguyện vọng của měnh, ông
nói :" Sau nŕy ,trong cái ngŕy tiễn đưa tôi về bęn kia thế
giới, tôi không muốn có ai lŕ người lớn,tôi muốn đến đưa
tiễn tôi lŕ hai đứa trẻ nhỏ,một trai ,một gái,chúng ăn mặc
thật đúng điệu. Chỉ có hai đứa trẻ ấy, đi lững thững theo
chiếc xe ngựa trở cái xác không hồn của tôi ra nghĩa trang."
Nhưng khi DBL chết, người ta đă không thể chiều theo ý muốn
của ông.Vŕi năm sau khi Dương Bích Lięn chết,các nhŕ lŕm
phim đă dựng lại toŕn bộ chi tiết nŕy: có hai đứa trẻ, ăn
mặc đúng điệu (theo kiểu Châu Âu)lững thững đi theo chiếc xe
ngựa trở cỗ quan tŕi,vừa đi chúng vừa rắc những cánh hoa
xuống hai ven đường,trong khung cảnh của trời chiều můa
thu.Bộ phim có tựa đề lŕ :Sắc Vŕng Lặng Lẽ.
*Danh họa Nguyễn Gia Trí mỗi khi xem vô tuyến,nếu thấy tręn
mŕn hěnh xuất hiện cảnh chém giết,chết chóc,đói nghčo,thięn
tai ở đâu đó tręn thế giới,ông thường ôm mặt khóc tức tưởi
như đứa trẻ thơ.Có lần,họa sĩ thấy cảnh trẻ em vŕ phụ nữ
Somali bụng lép kẹp,đen đúa nằm khô quắt tręn đất,họa sĩ đă
khóc vŕ thầm thě :"Đời cňn nhiều người khổ quá". Bŕ vợ ông
tới bęn ông an ủi:"Chúng ta đă đủ gạo ăn rồi vŕ không cňn
khổ nữa,ông đừng lo " nhưng nhŕ danh họa vẫn không ngừng rơi
nước mắt.
GERARD hỏi :
Xin
anh Phuong cho biet, trong mot tuong lai gan hoac xa, anh co
y lam mot cuoc trien lam voi mot chu de nhu:" TU BUI XUAN
PHAI DEN BUI THANH PHUONG" trien lam do se la mot co hoi de
trinh bay tac pham cua BXP song song voi tac pham cua BUI
THANH PHUONG (nhu o PARIS nguoi ta da trien lam song song
Paul CEZANNE /Camille PISSARO) de cho nhung nguoi ai mo nghe
thuat Vietnam thay rang anh Phuong ich nhieu cung da di qua
"Truong Phai BXP" va do cung chinh la mot cau chuyen tham
lang gia dinh giua 2 the he va da o 2 "the gioi" khac nhau
roi, mot nguoi ma anh da tung tho giao va mang dung danh tu
"SU PHU"(vua la Cha va vua la Thay)?
Phương
thường được giới thiệu lŕ con trai của danh họa Bůi Xuân
Phái,âu cũng lŕ vui vŕ vinh dự,nhưng lời giới thiệu về měnh
lại cứ phải đi kčm theo danh của một người khác măi như thế
cũng đă thấy phiền lňng vŕ cảm thấy có điều không ổn(BXP lŕ
thân phụ của Phương, nhưng trong nghề nghiệp thě ông vẫn lŕ
một người khác).Cũng có lần Phương thấy dễ chịu hơn về một
lời giới thiệu về měnh: "Đây lŕ tác phẩm xuất sắc nhất mŕ
Bůi Xuân Phái đă để lại." Khi đó,người nghe đă cười tán
thưởng câu nói vui.Nhưng Phương không cười ,vě nghĩ rằng đó
sẽ không phải chỉ lŕ lời nói đůa cho vui.Vŕ trong lňng thầm
nghĩ, nếu muốn đạt đưọc một điều gě đáng kể trong đời, měnh
phải có một quá trěnh tích luỹ tác phẩm.Hiện tại, Phương
lặng lẽ vẽ mỗi ngŕy với một niềm tin của rięng měnh.
Câu hỏi của bạn lŕ một ý tưởng hay" TU BUI XUAN PHAI DEN BUI
THANH PHUONG".Thậm chí với cá nhân Phương ,đó lŕ một cuộc
triển lăm trong mơ vậy.Người ta sẽ được biết đến Bůi Thanh
Phương qua Bůi Xuân Phái hay lŕ ngược lại ? Có thể sẽ lại
lŕm bạn cười vě câu hỏi ,vậy mŕ tręn thế giới ảo của
Internet , Phương đă lŕm được điều ấy, nếu chưa tin ,bạn hăy
gő tęn của một trong hai người vŕo Google thử xem.
GERARD
hỏi :Xin anh cho biet quan niem
cua anh giua trien lam de ban, nhu o Han
quoc(exposition vente) vŕ mot trien lam de thuong thuc o bao
tang(Exposition au
musée;cuoc trien lam nŕo se vung len cho ten tuoi cua BXP
nhieu hon?
Để chi phí cho một cuộc triển lăm ra ngoại quốc lŕ rất tốn
kém (Thi dụ ,tổng số tiền phải sử dụng cho cuộc triển lăm
"BXP in Seoul" lŕ 20.000USD ), tŕi chính của người Việt lại
hạn chế,vě thế, cuộc triển lăm ở Hŕn Quoc nếu muốn thực hiện
thě bắt buộc phải có nhŕ tŕi trợ đứng ra tổ chức.Vě
thế,những người sở hữu tác phẩm của danh họa tham gia trong
cuộc triển lăm nŕy,đă bị đẩy vŕo thế bị động,anh ta buộc
phải bán một số tác phẩm theo như thỏa thuận trước đó với
nhŕ tŕi trợ.Quan điểm của nhŕ tŕi trợ : trước hết,nhằm thu
hồi vốn lŕ tốt ,sau nữa nếu có lăi sẽ cŕng tốt hơn.
Một cuộc triển lăm mỹ thuật có bán vŕ một cuộc triển lăm mỹ
thuật không bán (mŕ chỉ nhằm để giới thiệu tác giả vŕ tác
phẩm) thě nhiều khả năng lŕ triển lăm không bán sẽ thu được
nhiều thiện cảm của công chúng hơn,vŕ hơn thế nữa, chất
lượng tác phẩm trong triển lăm sẽ có sức nặng hơn vě những
người sở hữu tác phẩm sẽ trưng bŕy những tác phẩm xuất sắc
mŕ thực lňng anh ta muốn giữ lại,không bán.
Sinh thời ,BXP lŕ người hết sức dị ứng vŕ xa lạ với chất lý
tŕi.Ông từng nói với tôi :"Bố rất ngượng khi phải tự nói giá
tranh của měnh." Khách đến thăm xưởng vẽ của ông, mỗi khi
hỏi mua tranh ,ông vẫn thường xua tay vŕ nhěn sang tôi , như
thế , tôi đă lŕ một trợ thủ,một thư ký bất đắc dĩ của ông từ
bao giờ không hay,vŕ tôi cũng muốn giúp ông tránh đi được
những těnh huống tế nhị ,khó xử.Nhớ có lần ông đă vẽ bức
tranh để minh họa cho bŕi thơ của Vũ Đěnh Lięn . Khi BXP vẽ
xong bức tranh ấy, ông chọn một câu trong bŕi thơ :" Đốt
Trái Tim Trầm Gửi Gió Hương" vŕ ông vẽ chữ lęn bức tranh đó
(người ta vẫn nói vui như thế, vě chữ viết của ông tręn
tranh trông như vẽ chứ không phải lŕ viết) Sau đó có người
khách đến hỏi mua,ông nói :" Đă mang tinh thần: " Đốt Trái
Tim Trầm Gửi Gió Hương" vậy mŕ bây giờ cňn muốn đem ra mua
bán sao ?Như thế chỉ lŕ người muốn nói cho sướng cái miệng
mŕ thôi." Ông bčn sai tôi cầm bức tranh đó đi těm nhŕ thơ Vũ
Đěnh Lięn để giao gửi tác phẩm ấy cho nhŕ thơ. Kể chuyện lạc
đề một chút để muốn nói rằng ,tôi ước mong sẽ có ngŕy thực
hiện được những cuộc triển lăm BXP mang theo thông điệp mŕ
Vũ Đěnh Lięn vŕ Bůi Xuân Phái đă nhắn gửi từ thế kỷ trước :
Thięu thân nghệ thuật lŕ duyęn nghiệp
Đốt Trái Tim Trầm Gửi Gió Hương...
GERARD hỏi :De biet ro hon tanh tinh
vŕ cach cu su o doi cua BXP chi bang anh Phuong cho em
biet chim nŕo, hoa nŕo, khung troi nŕo, vŕ nghe nghiep nŕo
giong BXP nhat?
Có
lần có người hỏi Bůi Xuân Phái lŕ, nếu không được lŕm họa sĩ,
ông sẽ chọn cho měnh nghề nŕo? Bůi Xuân Phái đă bối rối, ông
bất ngờ vě chưa bao giờ tự đặt ra těnh huống nŕy. Ông bảo tư
chất sinh ra đă dŕnh cho mỗi người mỗi nghiệp dường như lŕ
bản mệnh vậy. Ông đă đưa thí dụ: nếu cấm không cho Van Gogh
vẽ, chắc chắn ông nŕy sẽ phát đięn, bởi ông ấy có nhu cầu
giải tỏa những căng thẳng vŕ Van Gogh đă důng mặt toile để
ném lęn đấy những tâm trạng đang bị dồn nén của měnh, vě thế,
có thể hiểu, Van Gogh sẽ không thể lŕm được nghề nŕo khác
ngoŕi việc vẽ, vŕ Bůi Xuân Phái cũng vậy thôi.
Bạn hỏi:"chim nŕo, hoa nŕo, khung troi nŕo" giống tánh těnh
của BXP, đến đây tôi thấy bạn đă bắt đầu lăng mạn vŕ rơi vŕo
těnh yęu với BXP rồi. Mŕ těnh yęu thường bắt đầu cuộc hŕnh
trěnh của nó từ lăng mạn, phải không bạn?
Có
một sở thích của Bůi Xuân Phái mŕ người ta chưa biết, đó lŕ
mỗi khi không bận với giá vẽ, ngoŕi việc ông có thói quen
ghi chép những suy nghĩ của ông về nghệ thuật, ông cňn có
thói quen chép Kinh Phật (Kinh Pháp Cú). Bůi Xuân Phái lŕ
người thấm nhuần tư tưởng của Phật. Thủa đầu xanh tuổi trẻ,
měnh có quen một cô gái chuyęn gia về môn Phật học, trong
lần đưa cô về nhŕ chơi, khi gặp Bůi Xuân Phái cô bạn đă tỏ
ra ngạc nhięn vŕ thú vị khi thấy nhŕ danh họa hŕo hứng trao
đổi về chuyęn ngŕnh của cô. Tęn cô lŕ Cẩm Vinh, vŕi năm sau
đó, cô gái nŕy trở thŕnh con dâu của ông Phái
GERARD hỏi : BUI XUAN PHAI SUNG TIN:TAI SAO
KHONG CO NHUNG TAC PHAM VE PHAT GIAO NHU VU CAO DAM?
Nếu xem lại câu trả lời lần trước, bạn sẽ thấy, tôi đă không
nói BXP sůng tín,cũng không nói ông mộ Đạo hay ngộ Đạo,tôi
muốn nói rő điều nŕy để những người bạn ông vŕ những người
sống cůng thời với ông tránh được sự ngạc nhięn.Có chăng,
ông lŕ người tán thŕnh vŕ sống với tinh thần Phật giáo.Có
thể nęu ra vŕi nét khái quát ,cơ bản trong tranh của BXP có
ảnh hưởng hoặc mang tinh thần Phật giáo :
*Dŕi
ngắn đối nhau
*Cao thấp hỗ trợ nhau
*nhịp điệu hňa hợp (hňa sắc)
*Không quá khích,không quá lời (không thấy có những bức vẽ
mang tính hů dọa ,khó hiểu)
*Sáng tạo ra những tác phẩm xuất sắc nhưng không kiểm soát
chúng,không giữ lại để lŕm của rięng cho měnh(cho, tặng rất
nhiều), không ở lại để thụ hưởng.
*Không quan tâm đến danh tiếng do thŕnh công mang lại nęn
trong nghệ thuật, BXP giữ măi được vẻ tươi mới (như ông
thường nói :" Tôi muốn mỗi bức vẽ phải lŕ một cuộc phięu
lưu" (có nghĩa lŕ ,ông cũng không tự tin lắm trước lúc bắt
đầu vẽ một bức tranh,bằng chứng : BXP có tiếng lŕ người hay
xoá tranh của měnh ),
* Vẽ bằng těnh cảm chân thŕnh vŕ hoŕn toŕn không bị bó buộc
bởi sức ép của danh tiếng hay dư luận.
*Sống đời giản dị,không chú trọng danh vọng vŕ bổng lộc vật
chất. Těm sự thăng tiến bằng toŕn tâm,toŕn ý cống hiến sức
lực (Thực tế ,sức khoẻ vŕ thể lực BXP thuộc loại yếu,ông
thường lăn ra ốm vŕi ngŕy sau khi hoŕn thŕnh một bức tranh
kích thước lớn vŕ quan trọng)cho lao động nghệ thuật.(Như
câu chuyện bức tranh "Đốt Trái Tim Trầm Gửi Gió Hương" vŕ
cũng có sự gặp gỡ với ý tưởng của Trịng Công Sơn ở đó :"
Sống ở đời cần có một tấm lňng,để lŕm gě em có biết không-Để
gió cuốn đi")
* Uyęn thâm trong suy nghĩ (Nhật ký: Ý tưởng Nghệ thuật)
nhưng trong ứng sử với bạn bč, vợ con vŕ đồng nghiệp ông lŕ
người khięm nhường,lắng nghe,thương yęu vŕ bao dung.Người ta
nói,văn lŕ người ,vậy,cũng có thể nói về BXP : Tranh lŕ
người.
*Dữ dội ,mạnh mẽ trong từng nét vẽ nhưng trong cách
sống,cách ứng xử, BXP lŕ người trầm tĩnh , běnh dị.Chịu đựng
những đau khổ mŕ thời cuộc đă mang lại cho cuộc đời ông (
Cůng với Nguyễn sáng ,BXP đă phải hứng chịu những hệ luỵ vŕ
sự trừng phạt kéo dŕi trong vụ án Nhân Văn Giai Phẩm)-không
oán hận ,không nuôi dưỡng trong lňng tính hận thů.Nhẫn
nại,lặng lẽ vŕ nổi bật nhất lŕ thời nŕo BXP cũng giữ được
tính độc lập trong suy nghĩ.Có thể thấy ở tất cả những bức
tranh của BXP từ khi cňn trẻ (Những bức vẽ năm 1952 mŕ người
ta được thấy ) cho đến những bức ông đă vẽ về cuối đời ,về
cơ bản, chúng đă có được sự nhất quán trong quan niệm nghệ
thuật của người họa sĩ.
Cẩm Vinh hỏi : Anh vừa nói :"BXP đă
phải hứng chịu những hệ luỵ vŕ sự trừng phạt kéo dŕi trong
vụ án Nhân Văn Giai Phẩm" Qủa thật ,người ta cũng đă được
biết ít nhiều về phong trŕo Nhân Văn-Giai Phẩm (1956) nhưng
,về các họa sĩ đă tham gia hay có dính vŕo vụ Án nŕy đến nay
thông tin về sự kiện nŕy vẫn cňn mů mờ, tập tịt quá.
Đúng
vậy, tôi sẽ tra cứu tư liệu vŕ bổ sung thęm vŕo bức tranh
văn hoá của một thời đă xa (1956 ) nhưng chưa hẳn đă bị chěm
xuồng.Tạm thời tóm lược vŕi nét chính của nhóm Nhân Văn-Giai
Phẩm
Cơ quan ngôn luận của phong trŕo nŕy lŕ Nhân Văn, một tờ báo
văn hóa, xă hội, do Phan Khôi lŕm chủ nhiệm vŕ Trần Duy lŕm
thư kí toŕ soạn, cůng với tạp chí Giai Phẩm, hěnh thŕnh nęn
nhóm Nhân Văn–Giai Phẩm.
Trong tạp chí Giai phẩm Můa xuân được ấn hŕnh tháng 3 năm
1956, do nhŕ thơ Hoŕng Cầm vŕ Lę Đạt chủ trương, về sau bị
tịch thu, có bŕi Nhất định thắng của Trần Dần, với hai câu
thơ nổi tiếng:
Tôi bước đi không thấy phố thấy nhŕ
Chỉ thấy mưa sa tręn mŕu cờ đỏ.
Chủ trương của nhóm Nhân văn – Giai phẩm lŕ:
- Phản đối văn nghệ phục vụ chính trị .Đňi “tự do độc lập”
của văn nghệ.
- Phản đối văn nghệ phục vụ công nông binh.
- Trả lại văn nghệ cho văn nghệ, quan hệ giữa Đảng vŕ văn
nghệ lŕ “quan hệ vỗ vai”, phản đối sự lănh đạo của Đảng đối
với văn nghệ.
Tháng 12 năm 1956, Ủy ban hŕnh chính Hŕ Nội ra thông báo
đóng cửa báo Nhân Văn. Số 6 không được in vŕ phát hŕnh.
Sau đó, các văn nghệ sĩ tham gia phong trŕo Nhân Văn-Giai
Phẩm bị đưa đi học tập cải tạo về tư tưởng xă hội chủ nghĩa.
BXP tham gia vŕo nhóm nŕy bằng những bức vẽ biếm họa ,chỉ
trích những thói hư, tật xấu trong đời sống lúc bấy giờ,
cůng với những bức vẽ minh họa cho các bŕi vŕ truyện ngắn bị
xem lŕ có tính chống đối chế độ Điển hěnh lŕ bức minh họa vẽ
cho truyện ngắn của Phůng Cung "Con Ngựa Giŕ Chúa Trịnh" vŕ
vŕi bức vẽ về cảnh lầm than của công nhân hầm mỏ.BXP bị đưa
về Nam Định để lao động,tại đây ông được sắp xếp vŕo một
phân xưởng mộc .Vŕ gần như ông bị treo bút một thời gian dŕi
,vẽ thě cứ việc vẽ,nhưng tất cả tác phẩm của BXP ,theo như
cách ông gọi :"Tranh quay mặt vŕo tường" (1) hầu như chúng
bị loại khỏi các cuộc triển lăm vŕ không được giới thiệu
tręn báo chí. Giai đoạn đó,có những người bạn khi thấy tranh
ông ,tỏ ra thích vŕ được BXP tặng ngŕy hôm sau đă thấy vội
vă mang bức tranh đó trả lại cho ông chỉ vě bŕ vợ ở nhŕ nghe
được thông tin BXP lŕ người dính " faute".
Để hiểu thęm tính chất khốc liệt vŕ hệ qủa của sự kiệt năm
NVGP_ 1956 ,hăy nghe chứng nhân trong cuộc lŕ nhŕ thơ Lę Đạt
nói :
“Tất cả những ai, chỉ cần có một tờ Nhân Văn, đọc một tờ
Nhân Văn hay lŕ gửi tiền đến Nhân Văn, thě sau đó, khi Nhân
Văn bị đánh rồi thě người đó coi như bị vŕo sổ đen hết. Có
thể lŕ anh phải chuyển công tác, có thể anh phải đi lao
động, tôi đă gặp rất nhiều sinh vięn, những cô sinh vięn trẻ
phải đi lao động rất lâu năm vě đă đọc Nhân Văn, thě cái số
người ấy tôi không đếm xuể được.Chính bây giờ tôi cũng tự
hỏi đấy: "Không biết lŕ měnh đối với họ měnh có tội gě
không?" Lẽ dĩ nhięn lŕ trong một cuộc đấu tranh cho cái mới
thě chúng ta mỗi người phải chịu một ít. Nhưng họ, đúng lŕ
họ không có ý thức gě cả, họ chỉ ham muốn, ham muốn tự do,
thě không có gě sai lầm cả; đọc một tờ báo, gửi một cái viện
trợ... mŕ sau nŕy nó kéo, nó kéo có khi cả một đời họ..."
Măi đến năm 1984, BXP mới được phép tổ chức triển lăm cá
nhân đầu tięn vŕ cũng lŕ cuộc triển lăm duy nhất khi ông cňn
sống. Cũng bắt đầu từ năm đó ,báo chí vŕ các phương tiện
truyền thông đă được bật đčn xanh : nhắc đến vŕ ngợi khen
nghệ thuật của BXP.
Xem một số bức họa của BXP mŕ vě nó ông đă phải gánh chịu
những hệ lụy
(1) ghi chú
Theo Vũ Thư Hięn :
Bůi Xuân Phái gọi những bức tranh không bao giờ được triển
lăm lŕ tranh quay mặt vŕo tường. Anh vẽ chúng tręn gian gác
lửng tối mň ở Phố Hŕng Thuốc Bắc. Thứ gác nŕy mới xuất hiện
vŕo cuối những năm 50, chia căn phňng thŕnh hai theo chiều
cao, đứng thẳng lŕ đụng trần, đi lại phải lom khom. Dưới cái
gác lửng của anh vừa lŕ nhŕ ở, vừa lŕ phňng ăn, vừa lŕ phňng
học của con cái. Tôi uống trŕ với anh trong ánh sáng mờ ảo
của ngọn đčn 60 oát trộn lẫn ánh sáng tự nhięn khuếch tán,
ngắm những bức tranh quay mặt vŕo tường được anh lôi ra từng
cái một.
Bác Vũ Thư Hięn đă mô tả căn gác lửng như tręn lŕ hơi bị sai
thực tế.Căn gác lửng nŕy được lŕm từ năm 1964, trước khi cho
thợ lŕm gác,vợ chồng BXP đă mời nhŕ thơ Quan Dũng đến để lấy
chiều cao của Quang Dũng lŕm chuẩn,nęn bất kỳ ai trčo lęn
căn gác đó cũng không lo bị đụng trần. (nhŕ thơ QD có thân
hěnh cao to như "ông Tây". Trong chiến tranh ,nhŕ thơ nŕy
cũng đă từng bị người dân ở miền quę nhầm lŕ giặc lái Mỹ
,ông bị dân lŕng bao vây ,bắt giữ vŕ trói gô lại ,dẫn đi
giao cho chính quyền. QD đă kể chuyện nŕy ở tręn căn gác đó
,vŕ ông cười ha hả,tiếng cười của ông lớn tới mức ai yếu
bóng vía ,hay không hiểu tính nết hiền lŕnh của ông ,chắc sẽ
giật měnh hoảng sợ) Nhŕ thơ Vũ Đěnh Lięn cũng có bŕi thơ mô
tả căn gác nŕy :
Gác treo tám thước nhŕ anh Phái
Một tiếng thơ ngâm sóng gió đầy...
GERARD hỏi :XIN ANH GIAI THICH :"THOI KY
XAM" CUA BXP?/VAO GIAI DOAN NAO CUA CUOC DOI NGHE SY CUA
ONG?/VI THIEU VAT LIEU CHANG?
Vŕ Nguyễn Thanh Sơn,vị nŕy těnh cờ tôi đọc được tręn mạng có
cách suy nghĩ lięn quan đến vấn đề nŕy :
Nhiều nhŕ phę běnh hội họa sẽ cňn tốn thời gian vŕ giấy bút
tán tụng cho "thời kỳ lam", "thời kỳ nâu" của Bůi Xuân Phái.
Họ không biết rằng, những bức tranh phố cổ tuyệt đẹp důng
toŕn nâu hay lam của ông có một lý do rất đơn giản: vŕo
những năm khó khăn đó của thời kỳ bao cấp, có những lúc, cửa
hŕng của Hội Mỹ thuật tại 51 Trần Hưng Đạo chỉ có mầu lam
hay mầu nâu để bán cho các hội vięn.
Khi
đọc thấy câu của Nguyễn Thanh Sơn, cười lăn ,chỉ thiếu nước
muốn ngă xuống sŕn nhŕ.Nếu chỉ nói khơi khơi ở quán nhậu rồi
quęn thě cũng lŕ vui,đây in hẳn vŕo một cuốn sách dŕy cộm
,bán búa xua khắp nơi ,thě cũng lŕ vấn đề cần nói lại cho
rő.Bởi vě NTS không phải lŕ họa sĩ ,hoặc cũng không hiểu gě
nhiều về nghề nŕy nęn mới nghĩ đơn giản như vậy.
Từ 1960 đến 1970 được người ta xem lŕ Thời Kỳ Nâu của BXP,
trong 10 năm của giai đoạn đó ,Hội Mỹ thuật tại 51 Trần Hưng
Đạo chẳng có cái cửa hŕng bán sơn vẽ nŕo hết. Muốn vẽ ,người
họa sĩ phải těm đến phố hŕng Đŕo,phố nŕy có 3 cửa hŕng nhỏ
,bán họa phẩm, cũng phải ôn nghčo nhớ khổ mŕ nói rằng, thời
đó ,người mua thě ít tiền , người bán thě ít hŕng . Có mấy
loại sơn phổ biến vŕo thời đó ,xịn nhất phải kể đến sơn của
Đức (Đông Đức cũ) hạng nhě lŕ sơn của Lięn Xô, đứng cuối
bảng lŕ sơn Trung Quốc. Họa sĩ nŕo tiền nong xông xęnh thě
mua cả hộp gồm 12 mầu,thường thě BXP chỉ mua lẻ từng ống
(tube) mầu,chọn mầu theo nhu cầu cần sử dụng. Giai đoạn mŕ
BXP thích důng gam nâu không phải lŕ vě ông chỉ mua được sơn
mầu nâu (!) mŕ có thể do gam mầu nŕy thích hợp nhất ,nó giúp
ông diễn tả được vẻ trầm mặc,u hoŕi trong những bức vẽ về
những khu phố cổ ręu phong của Hŕ Nội.
Bạn Gerard hỏi Thời Kỳ Xám vŕo giai đoạn nŕo của cuộc đời
họa sĩ ? Theo tôi , vě người ta đă lięn hệ đến các thời kỳ
của Picasso mŕ lôi kéo BXP vŕo vŕ chia ra các thời kỳ Xám ,
Nâu , chứ bản thân họa sĩ lại không hề có chủ định rằng,
những năm tháng nŕy měnh phải vẽ theo gam mầu nŕy ,gam mầu
kia.Tręn thực tế ,người họa sĩ luôn vẽ theo những cảm
hứng,hễ nổi cơn lęn lŕ "Vẽ cho hả" mŕ không bận tâm phải
důng gam mầu gě để cố tạo ra cho měnh các thời kỳ.BXP cũng
đă nói " Với Nghệ thuật, měnh phải đi theo nó, chứ không
phải nó đi theo měnh" nói xong , ông thường cười hóm
hỉnh,người nghe muốn hiểu thế nŕo thě hiểu. Trong các thuật
ngữ nghề nghiệp ,câu BXP hay důng nhất lŕ varier (thay đổi)
,ông luôn muốn těm ra những cái mới trong sáng tác. Vě thế,
khi người ta chia ra các thời kỳ của BXP, tôi thấy vừa đúng
vừa sai,bởi vě trong thời kỳ Xám ,người ta cũng bắt gặp
nhiều bức với gam mầu nâu vŕ ngược lại, trong thời kỳ Nâu
cũng lại gặp nhiều bức với gam mầu Xám mịt mů.
Dẫu sao, những gě đă được cuộc sống đặt tęn thě người ta vẫn
buộc phải gọi theo tęn mŕ nó đă có :
-1960 đến 1970 : Thời Kỳ Nâu
-1970 đến 1980 : Thời Kỳ Xám
-1980 đến 1988 : Thời Kỳ Lam (giai đoạn nŕy tạm gọi lŕ Lam,
bởi Phố Phái bắt đầu có đông người hơn, sinh động hơn vŕ
được họa sĩ đầu tư công sức cůng vật liệu nhiều hơn cả )
Hi
các bạn, để tiện cho việc nęu ra các vấn đề vŕ lŕm sáng tỏ
bức tranh về cuộc đời vŕ nghệ thuật của họa sĩ,chúng tôi
cung cấp thęm tư liệu :Nięn biểu Nghệ thuật của BXP
1900 - Từ đầu thế kỷ 20 thực dân Pháp căn bản hoŕn thŕnh nền
móng đô hộ ở Việt Nam. Hŕ nội trở thŕnh trung tâm chính trị
của toŕn sứ Đông Dương thuộc Pháp.
1920 - Bůi Xuân Phái sinh tại Hŕ Nội (ngŕy 01 tháng 09)
1925 - Victor Tardieu thŕnh lập trường Cao đẳng Mỹ thuật
Đông Dương tại Hŕ Nội.
1929 - Triển lăm mỹ thuật đầu tięn của các sinh vięn trường
Mỹ Thuật Đông Dương (15/11)
1930 - Đảng Cộng Sản Đông Dương (sau nŕy lŕ Đảng Cộng Sản
Việt Nam) thŕnh lập.
1935 - Triển lăm tranh sơn mŕi nghệ thuật của các hoạ sĩ
Trường Mỹ thuật Đông Dương tại Việt Nam.
1935-1940 - Vẽ nhiều tranh vui vŕ minh hoạ cho một số báo
tại Hŕ Nội: báo "Phong hoá", báo "Ngŕy nay"...
1936 - Vŕo học lớp dự bị trường Mỹ thuật Đông Dương.
1937 - Nhŕ đięu khắc Evariste Jonchčre lęn thay vị trí hiệu
trưởng trường Mỹ thuật Đông Dương của Victor Tardieu.
1939-1945 - Đại chiến thế giới thứ II.
1940 - Bắt đầu vẽ phố.
- Ông Bůi Xuân Hộ thân sinh ra ông Bůi Xuân Phái mất tại Hŕ
Nội (1877 - 1940).
- Tham dự triển lăm tại Tokyo. Bức tranh "Phố Hŕng Phčn"-
sơn dầu, được bán ngay tại triển lăm. Đây lŕ lần đầu tięn
hoạ sĩ bán được tranh.
1941-1945 - Tháng 07 năm 1941 chính thức trở thŕnh sinh vięn
khoá XV trường Mỹ thuật Đông Dương. Cůng khoá với Nguyễn Tư
Nghięm, Huỳnh Văn Gấm, Tạ Thúc Běnh...
- Tháng 12 năm 1943 Mỹ đánh quân đội Nhật vŕ ném bom Hŕ Nội.
Trường Mỹ thuật Đông Dương phải sơ tán khỏi Hŕ Nội lęn Sơn
Tây.
- Học trường Mỹ thuật Đông Dương do các giáo sư Đông Dương
giảng dạy. Giảng vięn chính về phía Việt Nam có hoạ sĩ Tô
Ngọc Vân vŕ hoạ sĩ Nam Sơn.
1945 - Ngŕy 09 tháng 03 Nhật đảo chính Pháp, trường Mỹ thuật
Đông Dương bị đóng cửa.
Ngŕy 19 tháng 08 Cách mạng tháng 8 thŕnh công.
- Vẽ chân dung Hồ Chí Minh vŕ nhiều chân dung trong tuần lễ
Văn hoá đón phái đoŕn Đồng minh tại Hŕ Nội tổ chức tại nhŕ
hát lớn vŕ Câu lạc bộ Đoŕn kết Hŕ Nội.
- Từ 1925 - 1945 trường Mỹ thuật Đông Dương đŕo tạo 149
người. Tốt nghiệp 128 người (118 Hội hoạ vŕ 10 đięu khắc).
1945-1952 - Công tác tại "Báo Cứu quốc", báo "Vui sống" (bộ
Y tế tại khu IV Cầu Thiều – Thanh Hoá.
1952 - Trở về Hŕ Nội sống cůng gia đěnh tại 87 phố Thuốc Bắc
cho đến cuối đời (24/06/1988).
Sinh con gái đầu lňng – Bůi Yến Lan.
- Bị Pháp bắt giam tại nhŕ tů "Hoả Lň" Hŕ Nội 15 ngŕy vě
nghi lŕ cán bộ Việt minh.
- Thể nghiệm sơn mŕi. Sau khi hoŕn thŕnh hai bức tranh "Chân
dung" khổ 30×40 cm vŕ "Nông thôn" khổ 50×70 cm, hoạ si nhận
thấy thể tŕi nŕy không phů hợp với tư chất của bản thân vŕ
không bao giờ tác giả trở lại vẽ tranh sơn mŕi.
1953 - Lập xưởng vẽ tại 87 Thuốc Bắc. Nhóm vẽ có các hoạ sĩ
Hoŕng Tích Chů, Hoŕng Lập Ngôn, Nguyễn Trọng Niết, Tạ Tỵ...
vẽ nhiều tranh chân dung thiếu nữ vŕ khoả thân. Nghięn cứu,
těm tňi theo xu hướng lập thể.
1954 - Hŕ Nội giải phóng.
Tham gia Triển lăm Mỹ thuật toŕn quốc 2 bức "Těnh quân dân"
vŕ "Em yęu hoŕ běnh".
Sinh con trai trưởng – Bůi Kỳ Anh.
1956-1957 - Giảng vięn trường Đại Học Mỹ thuật Hŕ Nội.
Sự kiện Nhân văn Giai phẩm.
- Sinh con trai thứ – Bůi Thanh Phương.
- Thŕnh lập Khu tự trị Việt Bắc.
- Trở lại Cao Bằng vẽ nhiều tŕi liệu về phong cảnh miền núi
vŕ đồng bŕo dân tộc. Vẽ "Phố chợ Nguyęn Běnh" (hiện bŕy tại
Bảo tŕng Dân tộc Việt Nam).
1958 - Tham gia viết vŕ minh hoạ cho nhiều tờ báo ở Hŕ Nội
với bút danh "ViVu", "Ly", "PiHa".
- Sinh con gái thứ tư – Bůi Ngọc Trâm.
- Đi lao động ở Nam Định trong chương trěnh "BA CŮNG" được
bố trí vŕo phân xưởng mộc.
- Toŕn bộ căn nhŕ 87 Thuốc Bắc gia đěnh bán vŕ thay đổi chỗ
ở. Rięng hoạ sĩ Bůi Xuân Phái cůng vợ con thuę lại một phňng
tiếp tục sống tại 87 Thuốc Bắc.
- Vẽ tại xưởng vẽ 77 Hŕng Bồ cůng hoạ sĩ Nguyễn Trọng Niết*.
1958-1968 - Hoạ sĩ tự do. Vẽ thiết kế cho sân khấu chčo, cải
lương cůng đạo diễn Trần Hoạt, Trần Huyền Trân, Nguyễn
Bắc... vẽ nhiều tranh bột mŕu vŕ sơn dầu đề tŕi "Sân khấu
chčo". Cũng như "Phố cổ Hŕ Nội", dường như ông cũng lŕ hoạ
sĩ "độc quyền" về hai đề tŕi nŕy.
1959 - Sinh con gái thứ năm – Bůi Tuyết Nhung.
1959-1963 - Vẽ nhiều tranh sơn dầu về phố cổ Hŕ Nội. Bůi
Xuân Phái được coi lŕ hoạ sĩ phát hiện ra vẻ đẹp vŕ dựng nęn
hěnh ảnh của phố cổ Hŕ Nội từ những năm đầu hoŕ běnh lập
lại.
Vẽ nhiều ký hoạ vŕ sơn dầu về đề tŕi tranh khoả thân.
1964 - Mỹ mở rộng chiến tranh vŕ ném bom miền Bắc Việt Nam.
- Ông được Hội Mỹ Thuật Việt Nam mời vŕo "Tổ sáng tác" vŕ
bắt đầu được hưởng chế độ của một vięn chức nhŕ nước, kết
thúc một giai đoạn dŕi lŕ một họa sĩ sống vŕ sáng tác tự do
ngoŕi bięn chế.
1965 - Đi thực tế tại Thanh Hoá vẽ nhiều đề tŕi dân quân,
phong cảnh vŕ biển Thanh Hoá.
1966-1968 - Vẽ nhiều tranh sơn dầu phong cảnh nông thôn,
phong cảnh miền núi (đề tŕi về ngựa) vŕ tự hoạ.
- Tầng tręn của xưởng vẽ tại 87 Thuốc Bắc bị sập do trúng
tęn lửa của Mỹ, một số tranh vŕ nhiều tŕi liệu bị phá huỷ,
xưởng vẽ hư hỏng nặng.
1968 - Đi thực tế Quảng Ninh vŕ vẽ nhiều tranh về Cát Bŕ, mỏ
than, Vịnh Hạ Long...
1969 - Giải thưởng Hội văn nghệ Hŕ Nội bức "Phân xưởng
nhuộm" – sơn dầu, tại triển lăm mỹ thuật Hŕ Nội.
1970-1972 - Vẽ nhiều tranh trừu tượng tręn chất liệu bột
mŕu, sơn dầu. Số tranh trừu tượng nŕy chưa bao giờ được công
bố. Nhân kỷ niệm 100 ngŕy sau ngŕy mất của ông, gia đěnh mới
chính thức giới thiệu bằng một triển lăm chuyęn đề tranh
"Trừu tượng", được bŕy tại gia đěnh – 87 Thuốc Bắc, Hŕ Nội
(Ở Việt Nam măi đến năm 1993 mới có "Triển lăm tranh Trừu
tượng" đầu tięn của các hoạ sĩ hai miền tổ chức tại Gallery
Hồng Hạc - Sŕi Gňn).
- Mỹ důng máy bay B52 ném bom Hŕ Nội trong 12 ngŕy đęm. Vẽ
nhiều tranh đen trắng, bột mŕu đề tŕi tự vệ Hŕ Nội bắn máy
bay, tĩnh vật, tự hoạ... được vẽ dưới hầm.
1974 - Con trai lớn Bůi Kỳ Anh nhập ngũ quân đội, vẽ nhiều
tranh đề tŕi "Người chiến sĩ trẻ" vŕ chân dung.
1975 - Giải phóng niềm Nam, đất nước thống nhất (ngŕy 30
tháng 04)
1976 - Bảo tŕng Mỹ thuật Việt Nam mua bức "Chân dung thiếu
nữ" – sơn dầu, giá 300 đồng Việt Nam (đây lŕ bức tranh đầu
tięn của Bůi Xuân Phái được Bảo tŕng Mỹ thuật mua).
1977 - Con trai Bůi Kỳ Anh xuất ngũ về lại gia đěnh.
1978 - Ngŕy 19 tháng 03 con trai Bůi Kỳ Anh mất do tai nạn
giao thông. Họa sĩ vẽ nhiều tranh tĩnh vật bŕn thờ, hoa quả,
nhang đčn như một sự thương nhớ người con trai cả của měnh.
1979 - Đi TP.Hồ Chí Minh 2 tháng (tháng 10 vŕ tháng 11) vẽ
nhiều tranh về phố Sŕi Gňn, phố Hŕ Nội, Chân dung, Chčo,
Trừu tượng với chất liệu sơn dầu. Họa sĩ gặp lại nhiều bạn
đồng nghiệp sau 30 năm đất nước bị chia cắt.
1980 - Giải thưởng Mỹ thuật toŕn quốc bức "Bến phŕ ở sông
Đŕ"- sơn dầu, khổ 97,5x70 cm. Hiện bŕy tại Bảo tŕng Mỹ thuật
Việt Nam.
- Với chính sách mở cửa của Chính phủ Việt Nam, bắt đầu có
nhiều khách quốc tế đến thăm xưởng vẽ, mua nhiều tranh vŕ
đem ra nước ngoŕi.
- Sáng tác nhiều tranh sơn dầu kích thước lớn, được vẽ bằng
những hoạ phẩm chất lượng cao. Mŕu sắc không cňn u ám vŕ đă
bắt đầu rực rỡ vui tươi. Tręn tranh vẽ phố xuất hiện nhiều
người đi lại với xe đạp, xích lô...
1981 - Đi thực tế Đŕ Nẵng (08 tháng 07 – 30 tháng 08) vẽ
nhiều tranh bột mŕu vŕ sơn dầu về phố cổ Hội An, Sông Hŕn Đŕ
Nẵng, biển Mỹ Khę…
- 29 tháng 05 tham gia đóng một vai phụ "Hoạ sĩ" trong phim
" Hy vọng cuối cůng".
- Ngŕy 09 tháng 09 chính thức nghỉ hưu.
1982 - Về cuối đời Bůi Xuân Phái thích vẽ biển. Biển được
ông khai thác với đầy đủ trạng thái của nó. Lúc běnh yęn ęm
dịu, khi băo tố hung dữ. Đôi lúc các "Nữ dân quân biển Thanh
Hoá"lại xuất hiện trở lại, hoặc thiếu nữ khoả thân vui đůa
tręn cát như thách thức vẻ đẹp vŕ những khát vọng của những
số phận mỏng manh, cô đơn trước thięn nhięn.
- Đi Cộng hoŕ Dân chủ Đức 2 tuần (12 tháng 07 - 25 tháng 07)
tięu chuẩn sau khi nghỉ hưu.
- Nhận giải thưởng đồ họa (Leipzig-CHDC Đức) bộ tranh minh
hoạ hề chčo.
- Được "Uỷ ban Công giáo chống đói vě sự phát triển (CCFD)"
mời đi Pháp, không được đi.
28 tháng 12 tham gia đóng phim "Hŕ Nội trong mắt ai".
1983 - Giải thưởng Triển lăm Mỹ thuật Thủ Đô bức tranh sơn
dầu "Quốc Tử Giám".
- Bảo tŕng Mỹ thuật Việt Nam mua thęm hai bức sơn dầu "Cát
Bŕ" vŕ "Quốc Tử Giám".
05 tháng 11 hăng phim UKRAINA – Lięn Xô quay bộ phim "Phố
của Phái" giới thiệu về sự nghiệp vŕ cuộc sống của hoạ sĩ
Bůi Xuân Phái.
1984 - Lần đầu tięn sau hơn 40 năm lao động nghệ thuật, ông
mới được nhŕ nước cho phép tổ chức một triển lăm cá nhân lần
đầu tięn vŕ cũng lŕ lần duy nhất (khai mạc ngŕy 22 tháng 12
năm 1984 kết thúc ngŕy 22 tháng 01 năm 1985). Triển lăm
trưng bŕy 108 bức gồm sơn dầu, bột mŕu, khắc gỗ, cắt giấy).
- Trong triển lăm nŕy,ông đă bŕy 4 bức trừu tượng, được ông
đặt tęn lŕ "Thể nghiệm" đánh số từ 1 đến 4. Đây lŕ một cử
chỉ được xem lŕ can đảm vŕ tự tin, bởi trước đó, ở Việt Nam,
do không được phép nęn chưa từng có sự xuất hiện của dňng
tranh trừu tượng nŕo trưng bŕy trước công chúng.
- Bảo tŕng Mỹ thuật Việt Nam mua thęm ba bức tranh sơn dầu
"Phố Phất Lộc", "Phố Hŕng Mắm" vŕ "Ô Quan Chưởng".
- Giải thưởng Triển lăm Mỹ thuật Thủ Đô bức tranh sơn dầu "Ô
Quan Chưởng".
1985 - Được bầu vŕo Ban chấp hŕnh Hội Văn nghệ Hŕ Nội. Lŕ
thŕnh vięn hội đồng nghệ thuật, tuyển chọn, xét duyệt tranh,
tượng nghệ thuật cho các cuộc triển lăm. Ông được đánh giá
lŕ một người có quan điểm cách tân vŕ cổ xúy cho cái mới
trong các khuynh hướng nghệ thuật của đồng nghiệp.
1986-1988 - Vẽ nhiều tranh về đề tŕi khoả thân vŕ minh họa
theo ý thơ của Hồ Xuân Hương.
1987 - Bŕ Trần Thị Vân thân sinh ra Bůi Xuân Phái mất tại Hŕ
Nội (1895 - 1987).
- Giải thưởng Triển lăm Mỹ thuật Thủ Đô bức tranh sơn dầu
"Thiếu nữ bęn Hồ" – 81 × 100 cm.
1988 - Sau triển lăm cá nhân duy nhất (1984) đến cuối đời,
hoạ sĩ vẽ nhiều tranh tự hoạ. Các bức tranh tự hoạ ít khi
được giữ lâu trong gia đěnh ông. Nó được bạn bč trong vŕ
ngoŕi nước yęu thích, mua vŕ mang đi ngay cả khi chưa kịp
khô sơn.
- Tháng 4 lâm bệnh ung thư phổi.
- Tham gia đóng phim do Australia thực hiện.
- Được "Uỷ ban công giáo chống đói, vě sự phát triển (CCFD)"
mời đi Pháp vŕ được sự chấp thuận chính thức của Hội Nghệ sĩ
tạo hěnh Việt Nam. Chuyến đi không thực hiện được, Bůi Xuân
Phái đang nằm bệnh viện.
- Mất hồi 2h40 phút ngŕy 24 tháng 06 tại bệnh viện Hữu Nghị
Việt Xô, hưởng thọ 68 tuổi.
- Ngŕy 27 tháng 06 năm 1988 lễ tang được cử hŕnh tại trụ sở
Hội Văn nghệ Hŕ Nội. An táng tại khu A nghĩa trang Văn Điển.
- Cůng năm nŕy Hoạ sĩ Dương Bích Lięn mất ngŕy 12 tháng 12
tại Hŕ Nội vŕ Họa sĩ Nguyễn Sáng mất ngŕy
Huu Minh hỏi : BXP đă tốt nghiệp trường
Mỹ Thuật Đông Dương với thứ hạng thế nŕo ?
Năm
1945 , Do chiến tranh bůng nổ,Nhật đảo chính Pháp,rồi Mỹ ném
bom Hŕ Nội , nhŕ trường đă tự đóng cửa trước vŕi tháng mŕ
BXP cůng các bạn đồng môn của ông sẽ phải trải qua cuộc thi
tốt nghiệp.Mặc dů sau đó, ở khu Kháng Chiến ,họa sĩ Tô Ngọc
Vân đă có triệu tập các học vięn ở khóa đó lại vŕ tổ chức
một buổi thi tốt nghiệp cho các ông ,dẫu vậy ,cũng không
giúp được cho các sinh vięn khoá đó (Sáng-Phái-Nghięm-Lięn)
tránh được cái mặc cảm : đó chỉ lŕ cách -quân ta giúp quân
měnh. Như vậy, có thể nói, BXP lŕ sinh vięn trường Mỹ Thuật
Đông Dương do người Pháp đŕo tạo,tốt nghiệp mŕ chưa
có...bằng.
Tư Liệu Về Trường MTDD
GERARD hỏi : Anh có nói đến 3 giai
đoạn ;Nâu 1960-1970,Xám 1970-1980,Lam 1980-1988 , có thể cho
biết trong từng giai đoạn đó,họa sĩ đă để lại dấu ấn đậm nét
của měnh qua những tác phẩm nŕo ? Thế cňn từ trước năm 1960
thě sao ? Các tác phẩm của BXP vŕo những năm đó như thế nŕo
?
Sẽ
lŕ thiếu sót lớn nếu không nói đến những giai đoạn trước năm
1960. Từ đây cũng có thể chia ra lŕm hai giai đoạn sáng tác
nữa của họa sĩ : 1946- 1952 vŕ 1952-1960.
Giai đoạn đầu tięn :1946-1952,
Ở giai đoạn nŕy do chiến tranh loạn lạc,nęn hầu hết các tác
phẩm của BXP đă bị mất tích,ngoại trừ một vŕi bức hěnh họa
được lưu giữ trong chiếc cặp tŕi liệu của ông,có đề date 46.
Theo Hồi Ký Thời Kháng Chiến của Phạm Duy ,thě vŕo năm
1948,ở trong chiến khu,Tạ Tỵ, Bůi Xuân Phái,Văn Cao đă tổ
chức một cuộc triển lăm. Nhạc sĩ Phạm Duy cho biết, Tạ Tỵ
khi ấy trưng bŕy những bức tranh lập thể cňn Bůi Xuân Phái
bŕy những bức tranh ấn tượng với những căn nhŕ cũ kỹ vŕ
những góc phố vŕ hẻm ngő buồn heo hắt.Có thể coi đây lŕ
triển lăm nhóm đầu tięn mŕ Bůi Xuân Phái tham gia.Sau lần
triển lăm nŕy, các họa sĩ ít nhiều đă gặp rắc rối,khi những
đợt thảo luận khuynh hướng của nghệ thuật để phục vụ kháng
chiến bắt đầu, chiến dịch “phę běnh vŕ tự phę běnh” được
thực hiện với sự đôn đốc của một số cán bộ chính trị Trung
Quốc. Bůi Xuân Phái được yęu cầu giải thích rő về tranh phố
cũ nhŕ xưa của ông xem có nội dung cách mạng hay không
.Trước một cuộc họp mŕ phần lớn lŕ bŕ con nông dân; ngoŕi
những câu hỏi ngây ngô, cňn có những câu được “gợi ý” bởi
người tổ chức cốt lŕm hoạ sĩ lúng túng.Ông bị thẩm vấn vŕ
yęu cầu giải thích từng chi tiết trong các bức tranh , đặc
biệt lŕ phải cho biết mŕu đỏ được důng trong từng trường hợp
mang ý nghĩa gě,vŕ tại sao trong tranh vẽ phố của BXP thường
hay xuất hiện tấm biển cấm ,báo hiệu đường một chiều (?)
Trong hoŕn cảnh đó,thật khó khăn cho người nghệ sĩ để tự bảo
vệ,bęnh vực cho quan điểm sáng tác của měnh,họ biết rằng
người đối thoại với họ đang có sức mạnh tập thể nhưng lại
không có nhiều kiến thức hội họa.Vě thế, nếu muốn tồn tại,họ
buộc phải chấp nhận im lặng vŕ chịu nhận "khuyết điểm".
Năm 1950, Tạ Tỵ rời khỏi vůng Kháng Chiến , vŕ năm 1952,đến
lượt BXP trở về Hŕ Nội . Ông đă trở về ngôi nhŕ xưa,tại 87
Phố Thuốc Bắc, nơi tuổi thơ ấu của ông đă trôi qua ở đó . Vŕ
BXP đă sống măi ở nơi nŕy cho đến ngŕy mất.
Giai đoạn 1952-1960
Năm 1953, ông mở xưởng vẽ tại 87 Thuốc Bắc. Các người bạn :
Tạ Tỵ, Hoŕng Lập Ngôn,Hoŕng Tích Chů, thường lui tới sinh
hoạt nghệ thuật ở đó, các ông phân công nhau těm kiếm người
để lŕm mẫu vẽ.Những năm nŕy, BXP vẽ nhiều bức sơn dầu chân
dung thiếu nữ vŕ tranh khoả thân. Giai đoạn nŕy quan trọng ở
chỗ , nó quyết định cho BXP thể nghiệm vŕ těm kiếm hướng đi
để định hěnh phong cách nghệ thuật của rięng měnh . Ông cũng
vẽ nhiều tranh trừu tượng vŕ một số tranh mang xu hướng lập
thể. Nhưng cả hai xu hướng nghệ thuật nŕy xem ra không hợp
với tư chất của BXP lắm.Măi đến thập nięn 70 BXP mới trở lại
vẽ hŕng loạt tranh trừu tượng .Những bức tranh nŕy được ông
giấu kín trong chiếc hňm thiếc ,vŕ chỉ có những người bạn
rất thân mới được ông lấy ra cho xem từng bức một ,trong bầu
không khí mŕ cả tác giả vŕ người thưởng ngoạn phải thě thŕ
,thě thầm trao đổi với nhau những lời phẩm běnh .
Giai đoạn 1960-1970
Đây lŕ thời kỳ sung sức nhất vŕ cũng lŕ khốn khó nhất trong
sự nghiệp nghệ thuật của BXP. Ông bước vŕo cuộc chơi với
hěnh vŕ mầu trong một giai đoạn lịch sử trầm luân của đất
nước-một cuộc chiến triền mięn, nuốt mất bao nhięu cơ hội
phô diễn ra Thế giới cho một thế hệ tŕi năng thời bấy
giờ,điều nŕy đă có tác động nhiều vŕo sự sáng tác của
BXP.Các tác phẩm của ông ở thời kỳ nŕy thường biểu hiện vẻ
trầm buồn sâu xa , nét bi ai , sự cô đơn khốn khổ .Tranh vẽ
của ông trong giai đoạn nŕy đă được ông důng như một phương
tiện giải tỏa ẩn ức nội tâm,ý thức về sự bất lực của měnh
trườc thời cuộc.
Một số tranh tięu biểu trong thời kỳ nŕy :
Huu Minh hỏi : Được biết ở thập nięn 60
,vợ chồng BXP đă có đủ mặt 5 người con,khi đó BXP mới ở tuổi
U40 vŕ bŕ Phái cũng chỉ ngoŕi 30 , lŕm thế nŕo mŕ ông bŕ BXP
có thể chčo chống được con thuyền kinh tế gia đěnh để vượt
qua được "Thời Kỳ Nâu u ám" nŕy ?
Chính
tôi cũng ngạc nhięn vŕ khâm phục tính chịu đựng gian khổ của
các cụ.Cứ hěnh dung ,thời buổi bây giờ, bất kỳ cặp vợ chồng
nŕo mŕ sinh liền 5 đứa con, cả nhŕ ấy bị gậy lęn đường lŕ
cái chắc. BXP sống vŕ sáng tác nghệ thuật được,chính lŕ nhờ
vŕo sự tần tảo, đảm đang của bŕ Phái. Mẹ tôi có một nghề khá
běnh dị, bŕ lŕ y tá ở một bệnh viện , hŕng ngŕy ,sau khi hết
giờ lŕm việc, bŕ trở về nhŕ vŕ tięm thuốc cho người bệnh
(tiếng miền Nam gọi lŕ chích thuốc) .Bŕ rất mát tay , nęn bŕ
có tín nhiệm, khách těm đến bŕ nhiều vě bŕ tięm không đau
,khác hẳn với việc nếu họ phải ra Trạm Y Tế của Nhŕ Nước,
tięm vừa bị đau vừa hay bị quát nạt.Trong mấy chục năm trời
cái khay tięm ấy đă thực sự giúp cho bŕ Phái "Nuôi đủ 5 con
với 1 chồng "Chỉ mới gần đây thôi, Đŕi truyền hěnh trung
ương (VTV3) đă dŕnh rięng một chương trěnh nói về bŕ Phái,
tęn của bŕ lŕ Nguyễn Thị Sính. Bộ phim có tựa đề lŕ : Điểm
Tựa Của Tŕi Năng.
BXP dẫu phải sống trong hoŕn cảnh thiếu thốn về vật chất,
cňn tinh thần thě bị hạn chế,bó buộc ,thời của các ông
(BXP,Nguyến Sáng...sẽ có dịp tôi kể lại những câu chuyện mŕ
tôi lŕ chứng nhân) có thể nói cho đúng lŕ đă phải Sống Trong
Sợ Hăi. Nhưng dường như ông Trời cũng thương, Thời nŕo, bao
giờ BXP cũng được vây giữa těnh thương yęu của gia đěnh, của
vợ con vŕ bạn bč. Trong mấy thập nięn sóng gió vŕ ngặt nghčo
ấy: 50,60,70 ,BXP đă phải lŕm thęm những việc mŕ không thuộc
sở trường ,chuyęn môn vŕ hoŕn toŕn nằm ngoŕi những ước muốn
của ông để sinh tồn. Ông đă phải vẽ những nhăn hiệu của các
loại thuốc cho một công ty bŕo chế thuốc tân dượng trong một
thời gian.Vŕ vẽ những bức tranh vui gửi đăng báo ,nhưng phải
důng bút danh lŕ Vi Vu , Phiha, PhaY,Ly. Nguồn thu nhập đều
đặn vŕ thường xuyęn hơn cả lŕ BXP vẽ minh họa cho các báo vŕ
trěnh bŕy běa sách.Những công việc nhằm mưu sinh đầy nhọc
nhằn nŕy kéo dŕi măi cho đến đầu những năm 1980 khi mŕ bắt
đầu có những người khách phương Tây đầu tięn đến thăm xưởng
vẽ của ông.
BXP cũng lŕ một người thiết kế sân khấu ,ông đă thiết kế cho
nhiều vở chčo, vŕ kịch, những người bạn lŕ đạo diễn Trần
Hoạt , Trần Huyền Trân vŕ Nguyễn Bắc đă tạo điều kiện để
giúp ông có thęm thu nhập về kinh tế, họ thường mời ông phụ
trách phần thiết kế vŕ BXP thường phải đi hŕng tháng theo
đoŕn. Ở giai đoạn nŕy (thập nięn 60) công việc thiết kế sân
khấu đă lŕ dịp để cho BXP gặp gỡ vŕ gần gũi với sân khấu
Chčo. Ông đă nắm bắt nhuần nhuyễn nhịp điệu ,hěnh ảnh của
Chčo . Cňn về phục trang,hoá trang của Chčo cho từng nhân
vật , chính lŕ công việc của ông ,có thể nói vui lŕ BXP lŕ
nhŕ thiết kế thời trang đầu tięn của VN. Có lẽ từ nhân duyęn
nŕy, mŕ cůng với chủ đề Phố cổ Hŕ Nội ,chủ đề Sân khấu chčo
của BXP đă đạt tới đỉnh cao của cái đẹp hội họa- tranh của
ông vẽ về 2 chủ đề nŕy đă thŕnh công tới mức,nó lŕm nản lňng
bất kỳ họa sĩ nŕo muốn vẽ về 2 chủ đề đó.Vŕ thực tế,từ lâu
,nó đă lŕ một nhăn hiệu Bůi Xuân Phái vŕ đă chính thức được
cuộc sống đăng ký bản quyền rồi.
GERARD hỏi : Ở thập nięn 60 ,70 nghệ
thuật của BXP được cuộc sống tiếp nhận như thế nŕo ?
Měnh
nhớ có lần ông kể về một buổi họp ở trường Mỹ thuật về chủ
đề "Phę běnh vŕ tự phę běnh "(1957) Khi người chủ tọa hỏi
Bůi Xuân Phái rằng, ông vẽ cho ai? Ông đă trả lời rất thật
rằng:
-Tôi vẽ trước nhất lŕ cho tôi, bởi có trót lọt được vŕo tôi
thě sau đó mới có thể trót lọt được vŕo mọi người.
Thời đó, người ta đă không thể tiếp nhận một quan điểm nghệ
thuật như vậy ở một người giảng vięn,
câu trả lời đúng phải lŕ "Tôi vẽ để phục vụ công nông binh".
Mặt khác, ông cũng
đang lŕ người dính "faute" (trong vụ NVGP) nęn vŕi tháng sau
cuộc họp "phę vŕ tự phę" ấy, Bůi Xuân Phái đă bị ban giám
hiệu nhŕ trường yęu cầu viết đơn xin thôi không giảng dậy
tại trường. Với sự kiện nŕy có nghĩa lŕ từ đây, ông đă bị
gạt ra khỏi nền hội họa chính thống. Dẫu biết rằng, dů gian
nan mấy ông vẫn chạm được tới đích của nghệ thuật vŕ ông đă
kết thúc vở diễn của cuộc đời měnh trong tiếng vỗ tay vang
lừng của khán giả, nhưng měnh vẫn cứ ngậm ngůi mŕ nghĩ rằng,
trong suốt cuộc hŕnh trěnh đơn độc của ông tręn chuyến tŕu
nghệ thuật ấy, ông đă luôn phải mang cái mặc cảm của một
người đi lậu vé. Măi đến năm 1976, sau hơn 10 năm thŕnh lập,
Bảo tŕng Mỹ Thuật, lần đầu tięn mới tiếp nhận một bức tranh
của ông, bức Hŕ Nội Khán Chiến, sơn dầu. Nhưng lại lŕ do
BTMT mua của ông Phạm Chỉ Lương, bức nŕy ông Lương được họa
sĩ tặng. Bůi Xuân Phái vŕo giai đoạn đó lŕ rất khó khăn,
nhưng Bảo tŕng đă không muốn mua tranh từ chính tác giả.
Năm 1978, Nhŕ xuất bản Mỹ Thuật lần đầu tięn xuất bản một
cuốn sách được xem lŕ sang trọng nhất kể từ trước đó, sách
giới thiệu các họa sĩ đương đại VN. Trong cuốn sách đó, rất
nhiều họa sĩ chính thống, được dŕnh vŕi ba trang với những
bức ảnh lớn, in mầu, giới thiệu tác phẩm của các họa sĩ
trong luồng. Bůi Xuân Phái cũng được chọn một bức nhưng ông
đă không được hỏi ý kiến để tự chọn bức měnh tâm đắc của
měnh. Bức tranh nŕy được in trong phần phụ lục, bé xíu bằng
ba ngón tay, in đen trắng.
Rất may, thế kỷ 20 đầy biến loạn đă có một Bůi Xuân Phái.
Ông ghi lại không gian, quan hệ, hoŕn cảnh, con người bằng
sự rung cảm của rięng ông đối với những gě chung quanh. Cái
rięng của ông đă một phần nŕo đó mang sẵn cái chung của mọi
người. Vŕ cuộc sống đă rất công bằng khi vinh danh ông bằng
cách đặt tęn cho những bức tranh vẽ phố cổ Hŕ Nội của ông lŕ
“Phố Phái”
Cẩm Vinh hỏi : Các nhŕ sưu tập tranh
ở VN xuất hiện từ bao giờ? Ban đầu có những ai đáng kể nhất
? Ý nghĩa vŕ ảnh hưởng của họ đối với nền Mỹ thuật Vn như
thế nŕo ?
Chính
thức chơi tranh vŕ sưu tập các tác phẩm hội họa một cách có
hệ thống của một số người VN xuất hiện từ đầu thập nięn 60.
Người đầu tięn phải kể tęn ,đó lŕ ông Đức Minh. Vŕ các ông
Nguyễn Văn Lâm (Lâm Cŕ Phę),Nguyễn Bá Đạm (Ông Giáo Đạm)
,Nguyễn Văn Bổng
Chuyện Đức Minh
Đầu những năm 60 ,ông Đức Minh xuất hiện vŕ bắt đầu mua
tranh của các họa sĩ nhằm bổ sung vŕo bộ sưu tập mŕ trước đó
ông đă có với số tranh rất có giá trị nhưng chưa nhiều,đó lŕ
những bức ông mua trong chuyến đi Pháp. Như : "Chơi ô ăn
quan" của Nguyễn Phan Chánh vŕ "Thiếu nữ bęn cây phů du" của
Nguyễn Gia Trí vŕ một bức của danh họa thế giới Fujita (một
họa sĩ người Nhật Bản ,nhưng sống,lŕm việc vŕ nổi danh tại
Paris) Bức "Bęn hoa huệ" ông Đức Minh mua từ thời Pháp chiếm
Hŕ Nội.Chỉ cần kể tęn vŕi ba bức danh tiếng đó thôi ,giới mộ
điệu mỹ thuật cũng đă phải chắp tay kính nể rồi.
Ông Đức Minh tęn thật lŕ Bůi Đěnh Thản ông vốn lŕ một thương
gia trong nghŕnh "vŕng bạc đá qúi" vŕ ông có tiếng lŕ một
đại gia giầu có ở đất Hŕ Thŕnh thời bấy giờ.Điều kiện vŕ
hoŕn cảnh cůng vị thế của một nhŕ tư sản đă giúp ông kiếm
được bộn tiền để rồi khi ông gặp gỡ hội họa,thě như người bị
bỏ bůa mę,thuốc lú ,hội họa đă lại lấy đi hầu hết số vốn
liếng mŕ bao lâu ông mới gây dựng nęn.Nhiều khi ông đă phải
bán đi những cổ vật qúi giá ,hay phải đi vay mượn thęm để đủ
tiền mua tranh nếu bức tranh đó đă hớp hồn ông.
Ông Đức Minh sở hữu một ngôi nhŕ biệt thự đẹp vŕ to vật vă
bęn hồ Thuyền Quang. Từ những năm 60 đến những năm 80, ông
trưng bŕy toŕn bộ những tác phẩm nghệ thuật mŕ ông sưu tập
được ở đó, vŕ có thể gọi nơi đó lŕ phňng triển lăm tranh
nghệ thuật (chui) xuất hiện sớm nhất ở Việt Nam từ ngŕy tiếp
quản Thủ Đô.Trong mấy thập nięn đó các họa sĩ vŕ các sinh
vięn trường mỹ thuật vẫn thường lui tới thưởng lăm vŕ trao
đổi thông tin nghệ thuật.Nơi đây cũng lŕ một địa chỉ rất ấn
tượng cho khách nước ngoŕi đến thăm quan. Thời đó nếu lŕ
khách nước ngoŕi thě phần nhiều phải lŕ do cán bộ của Nhŕ
nước giới thiệu vŕ dẫn đến.Do đó ông Đức Minh rất an tâm vŕ
tự hŕo,vŕ vŕi ngŕy sau gặp ai ông cũng khoe kể lại.Các họa
sĩ nghe Đức Minh kể những chuyện tiếp khách "Tây" thường
không giấu được vẻ sốt ruột muốn biết tác phẩm của měnh có
gây được ấn tượng gě cho các vị "Tây" đó không ? Thường thě
ông Đức Minh hay nói với vẻ quan trọng:" Ờ, ờ, moi thấy luy
dừng lại khá lâu trước bức tranh của toi ."
Vŕo thập nięn 60,70. cůng với sự kiện ra đời Bảo tŕng MT,
thě sự xuất hiện phňng tranh của sưu tập Đức Minh lŕ có ý
nghĩa đẹp vŕ hữu ích cho đời sống văn hóa thời đó ,nó giúp
cho người ta có cái nhěn về một chiều khác của nghệ thuật,đó
lŕ chiều nghệ thuật phi XHCN .Ngay từ những ngŕy đó, người
ta đă có sự so sánh vŕ cho rằng nếu đă xem tranh trong bộ
sưu tập Đức Minh thě không muốn trở lại Bảo tŕng Mỹ thuật
Quốc gia nữa .
Sau khi ông Đức Minh mất,ngôi biệt thự đă được bán, thay vŕo
đó lŕ một cao ốc, bộ tranh quý khi đă trở thŕnh tŕi sản thừa
kế, được chia cho các con ông. Có người giữ được nhưng cũng
không ít người đem bán với giá dễ mua.Đặc biệt nhŕ sưu tập
Danh Anh đă từng khoe kể lŕ phải vận chuyển bằng nhiều
chuyến xe xích lô mới hết được số lượng tranh đă mua vŕ anh
ta đă trả giá đổ đồng cho số lượng chứ không phải chất lượng
của từng bức.Thật lŕ một mất mát lớn cho nền mỹ thuật Việt
Nam khi mŕ chỉ trong 2 ngŕy,bộ sưu tập danh tiếng vŕ đồ sộ
đă bị phát tán trong lặng lẽ.Vụ phát mại âm thầm vŕo năm đó
đă gây nęn cơn sóng ngầm lộn xộn trong thị trường tranh,rất
nhiều tranh giả cũng thừa dịp len lỏi vŕo đó bởi nhiều ông
chủ gallery thường lấy tay đập lęn ngực mŕ thề rằng chính
bức nŕy ,bức kia được mua trong bộ sưu tập nhŕ Đức
Minh.Nhưng cũng rất may lŕ giấc mộng của nhŕ sưu tập Đức
Minh đă được tiếp tục dệt nęn do bởi người con trai lŕ Bůi
Quốc Chí,anh đă không bán bức nŕo trong số tranh đă được
chia vŕ từ nhiều chục năm nay,anh đă bền bỉ bỏ tiền ra chuộc
lại những bức tranh quí đă bị bán từ một quyết định sai lầm
của thân quyến.
Những gě tôi biết về ông Đức Minh thě không nhiều, bởi khi
ông Đức Minh thường lui tới thăm BXP thủa đó ,tôi cňn lŕ cậu
bé con chạy lon ton. Nhưng těm trong nỗi nhớ cũng thấy khá
nhiều hěnh ảnh ấn tượng để nói.
Tôi vẫn nhớ cách mua tranh của ông Đức Minh mỗi lần ông lại
thăm xưởng vẽ của BXP thật độc đáo, ngoŕi thói quen lŕ bao
giờ cũng phải mặc cả ,ông cňn có thói quen khi mua tranh lŕ
trong lúc rút tiền ra trả cho họa sĩ ,thường ông Đức Minh sẽ
đảo mắt nhěn quanh vŕ thế nŕo ông cũng těm thấy một bức
tranh thích hợp để ông cầm lấy nó vŕ yęu cầu được thęm
(Những bức tranh được BXP "thęm" cho ấy ,có khi cňn đẹp vŕ
giá trị hơn cả bức được mua).Tôi chưa thấy lần nŕo ông Đức
Minh không toại được ý muốn mỗi khi ông mua tranh bằng
phương thức đó.Vŕ một thói quen nữa lŕ ông thường chọn dịp
đến chơi BXP vŕo những ngŕy giáp tết ,bởi những ngŕy nŕy
,nhu cầu tŕi chính để chi tięu cho một cái tết của gia đěnh
họa sĩ lŕ rất bức thiết,thế nęn khi ông Đức Minh đă chọn
những bức tranh ưng ý vŕ trả giá bao nhięu thě người họa sĩ
cũng đŕnh phải gật lia lịa thôi.
Một chięu thức nữa mŕ ông Đức Minh cũng hay důng khi mua
tranh lŕ ông tạm thời bę luôn bức tranh của họa sĩ về nhěn
ngắm kỹ lưỡng đă,vŕ trong khoản thời gian nŕy ông thường mời
các họa sĩ khác đến để hỏi ý kiến về bức họa xem có nęn mua
hay lŕ không.Chính vě tính tuyển chọn kỹ lưỡng vŕ nghięm túc
nęn những tác phẩm trong bộ sưu tập của ông Đức Minh vŕo
thời đó đều lŕ xuất sắc.
Phải thừa nhận một điều lŕ các họa sĩ thập nięn 60 vŕ 70 ,ít
nhiều cũng đă xem ông Đức Minh lŕ vị cứu tinh cho đời sống
của měnh. Tôi nhớ một lần ông Đức Minh đến thăm BXPhái trước
lúc hỏi mua tranh, ông Đức Minh đă kể câu chuyện về ngŕy hôm
trước,ông đă phải tiếp họa sĩ Thăng Long tại nhŕ rięng(người
họa sĩ nŕy từ lâu rồi tôi không cňn nghe về ông ta nữa,ông
ta đă biến đâu mất tăm mất tích cả hěnh hŕi lẫn cái tęn của
měnh) họa sĩ Thăng Long đến gặp Đức Minh để trěnh bŕy hoŕn
cảnh của měnh,họa sĩ nŕy kể rằng, cách đây mấy ngŕy,anh ta
đă phải đến bệnh viện để bán máu lấy chút tiền mua gạo.Bây
giờ gạo đă hết ,nhịn ăn mấy ngŕy rồi,sức khỏe thě gầy yếu
nęn ngay cả đi bán máu bị bệnh viện cũng từ chối không
mua.Ông Đức Minh kể "Anh ta đem lại cho tôi cả một đống
tranh vŕ kęu gọi tôi mua giúp,thương těnh tôi cũng đŕnh mua
cứu trợ cho anh ta một bức"
Sau khi nghe xong câu chuyện ,tôi nhớ măi dáng vẻ của BXP
khi đó, ông đă không nói một lời nŕo vŕ ông đă cúi gục đầu
xuống,buồn bă như người có lỗi với người bạn đồng nghiệp của
měnh.
Trong sưu tập tranh của ông Đức Minh,đều có đủ mặt các danh
họa trường Mỹ thuật Đông Dương. Họa sĩ mŕ ông Đức Minh có
nhiều tranh nhất chính lŕ BXP. Nhiều đến nỗi mŕ đến thập
nięn 70, ông Đức Minh đă phải kęu lęn với mọi người :" Trong
sưu tập của tôi có nhiều tranh của BXP quá rồi,bây giờ phải
lŕ tranh thật ấn tượng vŕ giá mềm tôi mới mua " Ông Đức Minh
đă lŕm điều ông đă nói, thưa thớt vŕi năm mới lại thấy ông
trở lại thăm BXP vŕ đến khoảng năm 74 thě việc mua tranh
dừng hẳn. năm 75 ,đất nước thống nhất ,ông Đức Minh vŕo sống
tại T.P Hồ Chí Minh .
Năm tôi 13 tuổi (1969), bắt đầu đến thế giới của mầu vŕ
hěnh,tôi cũng đă có những bức tranh đầu tięn được đăng tręn
tờ Văn Nghệ. Hôm ông Đức Minh đến chơi, BXP lấy tờ báo có
đăng mấy bức tranh của tôi khoe ông Đức Minh, vŕ BXP đă
"Běnh luận" về cậu con của měnh " Moi,thấy trong tranh của
nó có một cái gě đấy!Lạ lắm toi ạ ." Ông Đức Minh nghe lời
"tiếp thị"đầy thuyết phục ấy bčn hỏi mua liền của tôi 3 bức
tranh. Cảm giác ngất ngây đầu tięn khi nhận được tiền bằng
công việc mŕ měnh yęu thích ,tôi đă chẳng thể nŕo quęn
được.Vŕ tôi vẫn nhớ rő lŕ sau khi ông Đức Minh đưa tiền cho
tôi xong, ông lại quay sang BXP vŕ đề nghị ...thęm, vŕ BXP
cũng đă chọn một bức tranh ưng ý của měnh trao cho nhŕ sưu
tập vŕ coi đó như một sự đền bů. Sau nŕy ,mỗi khi nhớ lại
,tôi vẫn nghĩ rằng,cử chỉ ấy của cả hai ông ,thực chất ,lŕ
do các ông chỉ muốn cổ vũ động vięn tôi lŕ chính.Thế nhưng,
vŕo năm 94, tôi nhận ra một bức trong số đó được đăng trang
trọng trong một tạp chí nghệ thuật của Hồng Kông. Có ai đó
đă dă man cạo chữ ký của tôi đi thay vŕo đó lŕ chữ ký của
BXP. Người nŕo đó nếu biết câu chuyện mŕ tôi vừa kể, hẳn sẽ
nhận thấy rằng cůng một lúc đă xúc phạm tới 3 người.
Một kỷ niệm nữa mŕ tôi sẽ nhớ măi đó lŕ vŕo một ngŕy sau
ngŕy cưới của tôi,těnh cờ ông Đức Minh từ Sŕi Gňn ra chơi .
Hôm đó ông Đức Minh ngạc nhięn vě thấy trong nhŕ tôi có thęm
một thŕnh vięn mới. BXPhai giải thích "Đó lŕ vợ thằng Phương
đó,chúng nó vừa mới lŕm đám cưới " Ông Đức Minh ngỏ lời chúc
mừng vŕ đưa ra đề nghị :" Bác không được biết nęn không có
quŕ mừng các cháu, nhưng ở nhŕ bác hiện đang có chai rượu
Tây chờ dịp nŕo vui mới důng đến,nhân dịp nŕy ,bác mời cả 3
bố con đến thăm nhŕ bác luôn" Đó lŕ lần đầu tięn vŕ cũng lŕ
duy nhất tôi được xem khoảng hơn 1000 bức tranh ở các thể
loại của các họa sĩ danh tiếng nhất mŕ ông Đức Minh từng sở
hữu.Tôi đă cảm thấy vinh dự vŕ cảm động khi cůng với người
vợ (khi đó cňn rất trẻ) được lŕ khách mời vŕ được đi ở
giữa,một bęn lŕ ông Đức Minh,một bęn lŕ Bůi Xuân Phái.Nhŕ
sưu tầm dẫn chúng tôi đi thăm các phňng trưng bŕy tranh vŕ
ông giới thiệu với chúng tôi từng bức một,vŕ người bęn cạnh
lŕ Bůi Xuân Phái cũng bổ sung vŕ trěnh bŕy ý kiến của ông về
từng tác giả ,tác phẩm cho chúng tôi nghe.Sau lần gặp ông
Đức Minh lần đó,tôi không bao giờ gặp lại ông nữa,ông Đức
Minh mất đột ngột tại T.p HCM vŕo năm 1983
Chuyện Lâm Cŕ Phę
Cŕ
phę Lâm lŕ quán cŕ phę quen thuộc của các hŕn sĩ Hŕ Nội từ
những năm 60.Chủ quán lŕ ông Nguyễn Văn Lâm.Khách đến quán
thường gọi thân thiện lŕ Lâm Toét ,có khi cňn gọi lŕ Lâm
Khói .Ông Lâm gŕy cňm, nhỏ bé.Thực ra , mắt ông không bị
toét mŕ do ông có thói quen hấp him cặp mắt vŕ lúc nŕo mắt
cũng nhňe ướt .Người mới gặp ông Lâm lần đầu cảm giác thấy
ông thật "hoŕn cảnh" vŕ ông Lâm cũng biết lợi dụng cái vẻ
hoŕn cảnh ấy mŕ vận dụng vŕo chięu "bị lụy kế" (Ông thường
giả bộ đóng vai không có tiền nhiều để mua tranh với giá rẻ
như cho không) Ông Lâm yęu hội họa bằng těnh yęu bản năng,
vŕ trở thŕnh một nhŕ sưu tập bất đắc dĩ.(Đương nhięn giờ đây
ông được coi lŕ nhŕ sưu tập cự phách vŕ lŕ bậc tiền bối ,sư
phụ của giới sưu tập tranh hiện nay ở Việt Nam ). Bằng sự
nhậy cảm bản năng,ông Lâm biết phân biệt tranh đẹp với tranh
rẻ tiền, tranh sáng tạo với tranh đường mňn. Ông có con mắt
tinh đời trong sự cảm nhận cái đẹp, hơn hoặc chí ít cũng
chẳng thua kém gě những giáo sư ,những nhŕ phę běnh mỹ thuật
thời đó.
Ông
Lâm Toét đặc biệt yęu mến văn nghệ sĩ, nhất lŕ các họa sĩ.
Bůi Xuân Phái,Nguyễn Sáng, Dương Bích Lięn, Nguyễn Tư
Nghięm, Trọng Kiệm, Lưu Công Nhân,Văn Cao, Nguyễn Sĩ
Ngọc...hết thảy đều lŕ khách quen của Lâm Toét vŕ cũng lŕ
con nợ chung thân của quán.Nhŕ văn Nguyễn Tuân đă nói vui
rằng :"Hữu ngạn sông Saine có bảo tŕng Louvre,Tả ngạn sông
Hồng có Cŕ phę Lâm". Các họa sĩ nghčo, thường uống chịu, ghi
sổ. ông Lâm không bao giờ thúc dục đňi nợ họ,khi ông nhận
tranh của các họa sĩ gán nợ ông không bao giờ trả giá, không
cň kč bớt một thęm hai. Các vị cho ông tranh để ông treo
,đổi lại các vị có những bữa ăn sáng gồm có hai quả trứng ốp
la vŕ bánh mỳ, sau đó lại có cả cŕ phę ,thuốc lá để nhâm nhi
nữa.Các nghệ sĩ nghčo thoải mái gọi đồ ăn, đồ uống mŕ phương
thức thanh toán thường không phải lŕ bằng tiền mặt.Tất cả
đều được ông Lâm ghi vŕo sổ nợ ,đến khi đă khá nhiều ông Lâm
sẽ khẽ khŕng bảo :" Nŕy ông,đă đủ cho một bức tranh rồi đấy
ông ạ." Tranh gě cũng được, ông không khe khắt. Hiện thực,
sięu thực, lập thể, dă thú hay đa đa... đối với ông thě cũng
thế cả thôi, ông đặt trọn niềm tin vŕo trách nhiệm của các
nghệ sĩ,bởi nếu lŕ tranh không hay thě không hay cho tác giả
của bức tranh đó chứ ông có sao đâu.
Cŕ Phę Lâm thực sự lŕ một kiểu "Salon chui" thời ấy,một
phňng triển lăm không chính thức trưng bŕy tranh của các họa
sĩ Hŕ Nội , phục vụ quần chúng trong suốt mấy thập nięn từ
những năm 60 cho đến khi có chính sách Mở cửa vŕo những năm
80, các họa sĩ Việt Nam mới được phép tổ chức triển lăm
,trưng bŕy những đứa con tinh thần của měnh .(Đến những năm
90, họa sĩ Việt Nam mới thực sự bắt đầu có cơ hội phô diễn
công lao sáng tạo nghệ thuật của měnh ra trước công chúng vŕ
cňn được đem tranh ra nước ngoŕi lŕm triển lăm nữa.) Vě
thế,nhớ lại thời kỳ ngặt nghčo, khó khăn ấy, lịch sử mỹ
thuật Việt Nam,nếu có ghi chép,tưởng cũng không nęn bỏ quęn
công lao của ông Lâm cŕ phę .
Các tŕi liệu vŕ bŕi viết đáng tin cậy về Cŕ Phę Lâm hầu như
không có, nhưng những giai thoại vŕ những câu chuyện thęu
dệt thě nhiều.Thực tế,ông Lâm dů có phóng khoáng mấy thě
cũng lấy gọi lŕ cho mỗi họa sĩ nhiều lắm chừng dăm ba bức
chứ lấy nhiều thě nhŕ ông diện tích chỉ có vậy , chứa vŕo
đâu cho hết? Cách thức chơi tranh của ông Lâm cũng giống như
người chơi cây cảnh vậy,cứ cây nŕo chưa có thě cố mŕ có, cây
nŕo có rồi thě thôi.Thời ấy, người ta chơi tranh thật lŕ hồn
nhięn vŕ thuần khiết ,chơi tranh vě thích ,vậy thôi, không
hề có bất kỳ một động cơ tư lợi hay háo danh nŕo.Thời đó
,người vẽ tranh đă bị coi lŕ gŕn vŕ người chơi tranh chắc
cňn gŕn hơn. Cứ hěnh dung,nếu thời ấy ông Lâm sập tiệm vě nợ
nần mŕ phải bán đồ cầm cố, thě tất cả bộ sưu tập ấy không
biết sẽ bán được cho ai, bởi lẽ rất đơn giản, không có người
mua tranh vẽ vŕo cái thời mŕ cả nước ,tất cả đều lŕ "Những
người cůng khổ " Vŕ trong hoŕn cảnh lịch sử ,đất nước měnh
khi đó dường như khép kín với thế giới bęn ngoŕi. (Ngay cả
trong thời điểm hiện tại nŕy ,khách hŕng thực lực của hội
họa cũng vẫn lŕ người nước ngoŕi. Người Việt cũng có nhiều
người mua tranh nhưng chủ yếu vẫn... để bán lại cho người
nước ngoŕi)
Tranh Bůi Xuân Phái ,theo mắt tôi được thấy ,ông Lâm có
khoảng 5 bức sơn dầu,kích cỡ khá lớn.Bức nhỏ nhất trong số
đó đă có kích thước: 60cm x 80cm. (Đó lŕ bức phố Hŕng
Bạc,bức nŕy hiện nay đă thuộc về một nhŕ sưu tập Trần Hậu
Tuấn.Anh bạn Tuấn nŕy khoe với tôi rằng nhiều người đă hỏi
mua bức nŕy vŕ cũng chính do khách hŕng đă đẩy giá tới
15.000 Mỹ kim, nhưng Tuấn đă từ chối. Tuấn giải thích rằng,"
Bây giờ tôi cầm số tiền đó,tôi không thể těm mua đâu được
một bức tranh đẹp,to vŕ hoŕnh tráng như thế của Phái".
Những bức tranh của Bůi Xuân Phái có mặt tại Cŕ Phę Lâm đều
xuất sắc vŕ tất cả đều nhuốm mŕu thời gian vŕ không gian Hŕ
Nội một thời.Xem lại thấy xúc động. nhưng nói mầu thời gian
cho sang vậy thôi chứ thực tế lŕ bị nhuốm mầu...khói thuốc
lá của khách đến Cŕ phę Lâm - ngŕy nŕo cũng vậy ,khách vô tư
nhả khói ra trong mấy chục năm như thế thě lŕm gě tranh
không bị tối rầm đi.
Các họa sĩ thời ông Lâm chơi tranh nay hầu như đă lần lượt
qua đời,ông Lâm cũng mất cách đây vŕi năm, đó lŕ nguyęn do
đă lŕm cho quán không giữ được nét quyến rũ ,lăng đăng như
xưa.Bây giờ đến lại Cŕ phę Lâm ,có cảm giác cả chủ lẫn khách
đều cůng tinh quái qúa. Tranh thě vẫn vậy, cŕ phę thě vẫn
thế vŕ quán không có nhiều sự đổi khác nhưng dường như sự
hŕo hứng vŕ těnh người đă nhạt đi nhiều lắm.
(sẽ cňn sửa chữa vŕ bổ sung thęm)
-Chuyện Ông Giáo Đạm
-Chuyện Bổng Hŕng Buồm
Xem tiếp
trang 3
trang nhất Tr
2
Tr 3
Tr 4 Tr
5 Tra6
.Tr7...Tr8 .. Tr36
HOME

Server: Apache/2.4.10 (Unix) OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4 mod_fcgid/2.3.10-dev

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html


markdown:
>>
Quyền yêu cầu ly hôn của công dân
>>
Chia tài sản của vợ, chồng khi ly hôn
>>
Cạn tình thì... phải chia tiền!
>>
UBND TT.Phước Vĩnh (Phú Giáo) trả lời đơn khiếu nại của ông Châu Văn Thuận về việc xác nhận tình trạng hôn nhân
Trường hợp gia đình bà xin được trả lời như sau:
Căn cứ vào điểm a, mục 3, Nghị quyết 35/2000/NQ-QH ngày 9 -6 -2000
về việc hướng dẫn thi hành Luật Hôn nhân và gia đình quy định:
"Trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước 3 -1 -1987,
ngày Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích
đăng ký kết hôn. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn, vẫn được Tòa án thụ lý giải quyết theo quy
định về ly hôn của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000".
Theo đó, mặc dù bà không đăng ký kết hôn, nhưng bà và chồng bà
chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1986, tức là trước thời điểm ngày 3 -1 -1987, ngày Luật Hôn
nhân và gia đình có hiệu lực, nên Tòa án sẽ thụ lý giải quyết ly hôn như những trường hợp bình
thường khác.
M.NGỌC
Đại lý quảng cáo tại Việt Nam: 01666.599.486, Email: info@citinews.net