markdown:
...... ...
.
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
CÔNG ĐỨC CỦA
KINH PHÁP HOA
HT Thích Trí Quảng
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
---o0o---
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006
Tụng kinh Pháp
Hoa, chúng ta thường đọc những bài tán thán công đức của kinh này để gợi
cho chúng ta suy nghĩ về những tinh ba vi diệu của kinh và từ đó phát
khởi được niềm tin trong sạch đối với Đức Phật và lời dạy của Ngài, kế
tiếp mới đi vào phần nội dung của kinh.
Lục vạn dư ngôn thất
trục trang.
Vô biên diệu nghĩa
quảng hàm tàng.
Hầu trung cam lộ
quyên quyên nhuận.
Khẩu nội đề hồ trích
trích lương.
Bạch ngọc xỉ biên lưu
xá lợi
Hồng liên thiệt thượng
phóng
hào quang
Giả nhiêu tạo tội quá
sơn nhạc
Bất tu Diệu Pháp lưỡng
tam hàng.
HT. Thích Trí Tịnh dịch là:
Hơn sáu muôn lời thành
bảy cuốn
Chứa đựng vô biên
nghĩa
nhiệm mầu
Trong cổ nước cam lộ
rịn nhuần
Trong miệng nước đề hồ
nhỏ mát
Bên răng ngọc trắng
tuôn xá lợi
Trên lưỡi sen hồng
phóng hào quang
Dầu cho tạo tội hơn
núi cả
Chẳng nhọc Diệu Pháp
vài ba hàng.
Hoặc bài tán thán công đức kinh Pháp Hoa
sau đây tóm gọn toàn bộ yếu chỉ của kinh mà tôi rất tâm đắc và thường đọc
tụng, suy tư, thực hành trong cuộc sống, xin chia sẻ với quý vị.
Pháp Hoa kinh giả, nãi
giác hoàng chi yếu chỉ, thật Bồ tát chi hạnh môn.
Phương tiện môn trung,
khai thị ngộ nhập, cơ duyên nan tận tán dương.
Khuyến phát phẩm nội,
thị giáo lợi hỷ, công đức bất khả tư nghì.
Cùng tử nhiệm Đại thừa
chi vinh hoa, bình sanh đắc vị tằng hữu chi công đức.
Hoạch kế châu chi bạo
phú, khánh châm giới chi tương đầu.
Vãng hoàn tam giới,
trường ngự bạch ngưu chi xa.
Xuất nhập cửu cư,
chung cứ thanh liên chi tòa.
Thanh lương hỏa trạch,
thê tức hóa thành.
Tạc tỉnh phùng nguyên,
tiễn tế lao sanh chi muộn.
Chỉ y xuất bảo, tần tư
túy khách chi cơ.
Kiến văn tùy hỷ,
thượng kiết Phật quả chi nhân.
Tín thọ phụng hành,
vĩnh xứ chơn thường chi lạc.
Kinh công đức lực. Tán
mạc năng cùng.
Đọc hai bài tán thán công đức của kinh
Pháp Hoa nêu trên với tất cả tấm lòng mới tìm thấy được những tinh ba vô
cùng quan trọng hàm chứa trong bộ kinh này. Những pháp Phật dạy thường
được chia thành hai là chân thật môn và phương tiện môn. Chân thật môn là
sở đắc, sở ngộ, sở tu của Đức Phật. Phương tiện môn thì Phật tùy chỗ, tùy
lúc, tùy người mà giảng dạy những pháp khác nhau. Đa số chúng ta tu hành
đều đi vào cửa phương tiện, nghĩa là mỗi người tiếp thu giáo lý thích hợp
với trình độ, nghiệp lực của riêng mình, nên mỗi người gặt hái được những
kết quả khác nhau, không ai giống nhau. Cái gì khác phải hiểu là phương
tiện. Còn chân thật pháp thì Phật không thể nói được, vì không có đối
tượng. Điều này dễ nhận biết trong cuộc sống, những điều hay phải có người
hiểu chúng ta mới chia sẻ được. Điển hình như câu chuyện Bá Nha và Tử Kỳ
là đôi bạn thân. Bá Nha có khả năng khảy đàn tuyệt vời mà chỉ có Tử Kỳ cảm
nhận được cái hay đó. Vì thế, khi Tử Kỳ chết, Bá Nha phải quẳng đàn vì
không còn người nghe được. Người ta thường nói “Đàn khảy tai trâu” để diễn
tả việc không thể chia sẻ những điều hay với người không có khả năng tiếp
nhận.
Pháp chân thật của Phật cũng không ai nghe
nhận được. Thật vậy, nhớ lại hội Hoa Nghiêm khi Đức Phật vừa thành đạo,
Ngài liền có ý nhập Niết bàn; vì pháp của Ngài chứng đắc vượt quá năng lực
của con người phàm phu, không thể dùng lời nói chỉ dạy cho họ hiểu được.
Bấy giờ, mười phương chư Phật khuyên Ngài nên sử dụng phương tiện để cứu
độ chúng sinh. Với sự nhắc nhở của chư Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca
liền xuất định, đến Lộc Uyển thuyết pháp Tứ Thánh đế độ năm anh em Kiều
Trần Như và từ đó Ngài lập giáo khai tông. Trên bước đường tu hành, lịch
sử cũng ghi nhận rằng các vị Thánh La hán đắc đạo cũng thường nhập diệt,
vì việc truyền trao trí tuệ vô lậu cho chúng sinh rất khó.
Kinh Pháp Hoa được Đức Phật ví như hoa
Linh thoại đúng thời tiết mới nở, nghĩa là phải có đúng đối tượng tiếp
nhận được, Phật mới có thể giảng dạy. Theo Trí Giả đại sư, kinh Pháp Hoa
được Phật chỉ dạy vào 8 năm cuối cùng trên lộ trình thuyết pháp độ sinh.
Vì là bộ kinh tổng kết cả một cuộc đời giáo hóa của Phật, nên gọi là yếu
chỉ. Tụng Pháp Hoa, chúng ta phải nhận ra điều vô cùng quan trọng này mà
đem tất cả sinh mạng mình để thể nghiệm pháp Phật dạy trong kinh, mới có
thể thâm nhập tri kiến Phật, chớ không thể diễn tả bằng lời nói suông
được.
Vị Tổ sư tu chứng yếu chỉ Phật dạy trong
kinh Pháp Hoa đã khẳng định “Pháp Hoa kinh giả. Nãi giác hoàng chi yếu
chỉ. Thật Bồ tát chi hạnh môn”. Nghĩa là Pháp Hoa chính là yếu chỉ của
Phật, là hạnh của Bồ tát hạnh. Đức Phật cũng dạy rằng kinh Pháp Hoa còn có
tên là Giáo Bồ Tát Pháp Phật Sở Hộ Niệm kinh.
Chúng ta vào đạo, nương theo tam thừa
giáo: Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát. Đi vào con đường Thanh văn và Duyên
giác chưa thâm nhập Pháp Hoa. Chỉ vào con đường Bồ tát, tức có tâm lượng
rộng lớn và có khả năng cứu giúp muôn loài, mới thật tu Pháp Hoa. Tâm ích
kỷ và đầy trần lao nghiệp chướng không thể hành trì Pháp Hoa, vì hành trì
pháp này sẽ tạo phản ứng ngược lại với cuộc sống mình. Thật vậy, kinh ví
như thuốc, dĩ nhiên uống thuốc vào sẽ có phản ứng, đó là phản ứng của
nghiệp mà người ta thường gọi là bị nghiệp khảo. Trái lại, người có công
đức, tâm ngay thật, diệu hòa thọ trì kinh Pháp Hoa sẽ tạo được công đức
liền. Chính vì lý do đó, người ta thường cho rằng kinh Pháp Hoa để dành
cho các vị cao tăng tu, vì các ngài đã sạch nghiệp và có đủ công đức thì
tu Pháp Hoa, công đức dễ phát triển. Nói đơn giản, đã có công đức và tâm
sạch ví như đất sạch, hạt giống Bồ đề gieo xuống là lên cây ngay. Còn mảnh
đất tâm của chúng ta dơ bẩn, gieo giống Bồ đề, làm sao lên được. Các bậc
thượng căn, thượng trí thuộc căn tánh Đại thừa và có sẵn hạt giống vô lậu
trí, gặp kinh Pháp Hoa tu hành, trở thành bậc chân sư tỏa sáng đạo lực,
cảm hóa được nhiều người . Vì thế, Pháp Hoa là pháp môn hành trì của Bồ
tát, là yếu chỉ của Phật, tất yếu phải có đối tượng tương ưng, Phật mới
truyền trao được.
“Phương tiện môn trung. Khai thị ngộ nhập,
cơ duyên nan tận tán dương”. Vì đối với những người không thể thâm nhập
pháp chân thật, nên Phật khai mở phương tiện, nhằm khai thị chúng sinh ngộ
nhập Phật tri kiến. Chưa có hiểu biết theo Phật, chỉ dùng trí thế gian là
phiền não trí, tức khôn dại của con người để hơn thua nhau, chẳng ích lợi
gì mà chỉ chuốc lấy phiền muộn, khổ đau, không phải là người trí trong đạo
Phật.
Theo Phật, người trí thấy rõ nhân duyên,
nhân quả, cho nên không thắc mắc, không tranh cãi, nhưng suy nghĩ xem nên
nói hay không nên nói, nói thì người hiểu đúng hay hiểu sai, nói có lợi
hay không có lợi. Hòa thượng Trí Tịnh thường nhắc nhở rằng tụng Pháp Hoa,
phải cẩn thận, thấy đúng, nhưng phải thấy thêm rằng nói có lợi cho mình và
cho nhiều người mới nói; không có lợi mà sinh ra phiền não thì không nói,
dù đó là việc đúng. Nói thật mất lòng thì không nói, vì làm mất lòng
người, sau này gặp lại, khó giáo hóa. Đợi đúng lúc mới nói, người ta dễ
cảm mến. Sau 40 năm giáo hóa để đại chúng đủ trình độ hiểu Pháp Hoa, Phật
mới nói kinh này. Đức Phật đã xác nhận rằng những điều mà trước kia Ngài
chưa nói vì Tăng chúng suy nghĩ khác, không thể tiếp cận chân lý, nếu nói
sẽ không có kết quả tốt đẹp. Đến đúng lúc nghĩa là mọi người đã có căn
tánh thuần thục, thì Phật nói Pháp Hoa. Áp dụng ý này của Phật dạy trong
thực tế cuộc sống, chúng ta thấy rõ có những việc đúng nhưng phải đợi đến
thời kỳ đất nước chúng ta đổi mới, mới nói được. Hoặc 30 năm trước, tập
hợp an cư thuyết giảng là rắc rối lớn, nhưng ngày nay, mỗi năm tổ chức cả
chục trường hạ là việc bình thường. Nhận rõ đúng thời có thể truyền bá
thuyết giảng, nhưng không làm, là sai lầm lớn. Còn chưa đến lúc mà nói là
tự chuốc họa cho mình và người.
Trí của Phật biết rõ đúng lúc mới nói và
kinh cũng dạy chúng ta phải nói đúng người. Kinh Pháp Hoa là Bồ tát pháp,
nên chỉ nói cho Bồ tát. Đối với người có năng lực, tâm trí và hành động
thuộc hàng Nhị thừa thì việc nỗ lực tu tâm dưỡng tánh của chính bản thân
là chính yếu, Phật chưa nói Pháp Hoa cho họ được. Họ theo Phật, ngày ngày
khất thực và lo tịnh hóa thân tâm; nhưng khi tất cả Tỳ kheo đã trải qua
quá trình tu hành theo Phật, phiền não đã đoạn tận, hoặc nghiệp hết sạch,
tâm hoàn toàn giải thoát, tự tại, đắc Thánh quả, Phật mới nói Pháp Hoa.
Lúc đó, cũng có 5.000 người rời hội trường ra đi. Phật nói họ đi cũng tốt,
vì họ là hàng tăng thượng mạn, không thể tiếp nhận chân lý. Suy nghĩ ý
này, chúng ta tự biết khi chưa chấp nhận được pháp Bồ tát, e rằng là tăng
thượng mạn, tức chưa chứng Thánh quả mà tự cho là Thánh. Vì kinh Pháp Hoa
dạy rằng nếu thật sự là A la hán, thì không thể không tin pháp Bồ tát.
Kinh Pháp Hoa là pháp nói cho các Bồ tát và các vị A la hán đã sạch trần
lao nghiệp chướng phát tâm Bồ đề, hành Bồ tát đạo, cứu nhân độ thế, phải
nương theo pháp này.
Pháp Bồ tát Phật dạy đứng đầu là bố thí,
bố thí pháp, bố thí tài vật và xả thân (vô úy thí) là ba việc khó làm.
Chúng ta có dám xả thân mạng cứu giúp chúng sinh hay không. Nếu chưa có
khả năng làm như vậy, tự biết mình thuộc hàng Nhị thừa. Hòa thượng Quảng
Đức là Bồ tát, vì ngài đã xả thân một cách tự tại, làm đuốc soi sáng, phá
trừ thế lực vô minh, làm lợi lạc cho nhiều người. Hiện tại, quý vị nào lo
cho đại chúng, như gánh vác công việc của Hóa chủ, phải phát tâm Đại thừa,
hành Bồ tát đạo, lo cơm gạo, thuốc men cho chúng tu học. Người đắc quả A
la hán muốn cứu chúng sinh, Phật mới dạy pháp Bồ tát cho họ, được diễn tả
là “Thật Bồ tát chi hạnh môn”.
“Khai thị ngộ nhập”. Phật dùng vô số
phương tiện để khai tri kiến cho mọi người. Đầu tiên Phật khai điều gì?
Trong kinh Pháp Hoa, phẩm Như Lai thọ lượng thứ 16, Đức Phật nói rằng: “Từ
Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp …”. Không
phải Ngài mới thành Phật trong hiện đời, nhưng vì muốn khai tri kiến Phật
cho chúng sinh, Ngài phải thị hiện thân người, sinh vào cung vua Tịnh
Phạn, rồi xuất gia, đến cội bồ đề gần thành Già Da mà thành Phật và giáo
hóa chúng sinh. “Khai” là mở đầu nói như vậy, Phật cho biết Ngài là Phật
đã thành và chúng ta cũng sẽ thành Phật.
Đức Phật đã thực hiện tốt đẹp tất cả những
gì mà Ngài giảng nói, không phải nói suông. Phật nói Ngài tu thành Phật
thì Ngài đã đạt quả vị Phật, đó là “thị”, tức chỉ bày.
“Ngộ” là nhận ra con người thật của mình,
biết được tiền kiếp của mình và của người xung quanh. Trên bước đường tu,
tôi thường suy nghĩ đời trước mình là ai, ở đâu, làm gì. Tiếp cận với
người, tôi cũng nghĩ về đời trước của họ và mối quan hệ của tôi với họ
như thế nào. Thực tế, gặp vị cao tăng, sinh tâm kính trọng, tôi có cảm
giác, chứ chưa phải là ngộ, tức hiểu lờ mờ, nhận ra vị này hình như đời
trước đã là thầy mình và đời này cũng là thầy mình, nên nghe những gì
thầy dạy hôm nay cảm giác như đã từng nghe rồi, nên hiểu và nhớ dễ dàng.
Đến khi học Duy thức với Hòa thượng Thiện Hoa, nghe xong là thuộc liền,
trong khi các huynh đệ tôi coi môn học này khó và tôi cũng cảm nhận dường
như đời trước đã học với vị thầy này. Sang Nhật gặp các vị cao tăng khác,
cũng có cảm giác như đã nghe, đã học, từ đó, tôi học đốt giai đoạn, tiến
rất nhanh. Và tôi cũng cảm giác hình như đời trước đã tu hành, làm Sa môn,
nên tái sinh hiện đời thích hạnh Sa môn, cảm thấy thầy bạn rất thân
thương, đó là quyến thuộc tâm, quyến thuộc Bồ đề, thường gọi là Linh Sơn
cốt nhục. Cùng tu chung, chúng ta có quyến thuộc Bồ đề là những người
quyết tâm tu theo giáo pháp Phật, nhưng không phải quyến thuộc Bồ đề,
chúng ta thấy họ rất xa lạ, biết được họ là ai và cũng không thắc mắc.
Từng bước tu hành, trí huệ phát sinh, chúng ta thấy biết được sự thật,
biết được mình và người, biết được ít nhất một đời trước và biết quan hệ
giữa ta và người thiện ác ra sao. Và cuối cùng là nhập được tri kiến Phật,
tức thâm nhập Phật huệ.
Một đời giáo hóa, Phật độ được tất cả
những người hữu duyên, vì với Phật huệ, Ngài thấy biết căn tánh của họ và
tùy theo đó mà khai thị cho họ thành Thánh. Vì người cầu Thanh văn, Phật
nói pháp Tứ Thánh đế; vì người cầu Duyên giác, Ngài nói pháp Thập nhị nhân
duyên; vì người cầu Bồ tát, Phật nói sáu pháp Ba la mật. Ai cầu mong điều
gì, Phật dạy điều đó, nghĩa là vì người mà nói, thì đó là pháp phương
tiện, không phải yếu chỉ. Đến hội Pháp Hoa, Phật cho biết Ngài bỏ phương
tiện, nói pháp chân thật, vì sắp Niết bàn, phải nói sự thật.
“Khuyến phát phẩm nội, thị giáo lợi hỷ,
công đức bất khả tư nghì” nhằm chỉ phẩm 28 kết thúc kinh Pháp Hoa là yếu
chỉ nói về bốn điều để có được kinh này và ba điều được giữ gìn; đó chính
là lợi ích của kinh Pháp Hoa. Bốn điều thành tựu của kinh Pháp Hoa gồm có,
một là người muốn tu Pháp Hoa phải có căn lành. Hai là được chư Phật hộ
niệm mới trì Pháp Hoa được. Không có Phật hộ niệm thì tà ma sẽ phá hại. Vì
vậy, trì kinh Pháp Hoa được an ổn là biết có Phật hộ niệm, Phật bổ xứ.
Nhưng nếu không có căn lành, Phật không hộ niệm. Vì vậy, muốn tu Pháp phải
trồng căn lành ở các Đức Phật. Căn lành cũng chính là đạo đức theo kinh Vô
Lượng Nghĩa mở đầu Pháp Hoa. Người có đạo đức trì Pháp Hoa mới có kết quả.
Đức Phật khẳng định đối với hành giả Pháp Hoa, nếu người ác đến hại thì
Phật khiến Thiên long Bát bộ giữ gìn; nếu ở chỗ vắng vẻ, Phật khiến trời
người cúng dường. Như vậy, người trì kinh Pháp Hoa có người bảo vệ khi bị
hại; nói khác, là có Phật hộ niệm, có căn lành. Nhưng tu mà bị nhiều việc
xấu ác tác hại được, phải tự biết mình không có căn lành thì cần đi vào
cửa phương tiện bằng cách trồng căn lành, tức làm quyến thuộc Bồ đề, nương
theo Bồ tát để làm, không thể tự làm được một mình. Thứ ba là phải sống
trong chánh định, tức tâm luôn bình ổn, đừng để mọi việc tác động, lìa bốn
tướng buồn, giận, lo, sợ. Được như vậy, tâm chúng ta mới yên tĩnh, mới vào
thiền định, mới giữ được sức gia trì của Phật, mới nuôi lớn căn lành và
tiến tu đạo hạnh được. Thứ tư là phải quyết tâm cứu độ chúng sinh. Đối với
những người giúp được, chúng ta không sợ gian lao, không từ khó nhọc, đem
tâm lực và sức lực phục vụ. Có bốn điều này thì tu Pháp Hoa được và có
công đức bất khả tư nghì.
“Cùng tử nhiệm Đại thừa chi vinh hoa, bình
sanh đắc vị tằng hữu chi công đức” nghĩa là nhắc đến phẩm Tín giải thứ tư
trong kinh Pháp Hoa. Bốn vị đệ tử của Phật là Ca Diếp, Ca Chiên Diên, Tu
Bồ Đề và Mục Kiền Liên ví các ngài là cùng tử theo Phật tu hành không mong
gì khác ngoài giải thoát. Nhưng nay các ngài chẳng những được giải thoát
mà còn được nhiều công đức lớn lao chưa từng dám ước mơ, gọi là “nhiệm Đại
thừa chi vinh hoa”.
“Hoạch kế châu chi bạo phú” là nói phẩm
Pháp sư thứ mười, quốc vương lấy viên châu trên búi tóc ban cho, trở thành
người giàu có. Riêng tôi, xuất thân từ nhà nông, thuở nhỏ chăn trâu, không
phải là con nhà quý phái. Nhưng đi tu, chỉ mong được ở yên trong chùa và
được giải thoát. Vậy mà Phật đã cho trí thông minh, nhớ dai, hiểu rộng,
được làm giảng sư, làm một số Phật sự. Những việc này chưa từng ước mơ.
“Khánh châm giới chi tương đầu” là phẩm
thứ sáu, Phú Lâu Na ví mình như người nghèo gặp bạn cho viên châu may dính
vào áo, nhưng vì say nên không biết, phải lang thang đi làm thuê rất khổ
cực. May gặp lại bạn cũ bảo rằng tại sao phải sống khổ sở, nên lấy viên
châu đổi thành của cải mà tiêu dùng cho sướng.
Câu chuyện này Đức Phật muốn chỉ dạy rằng
tất cả chúng ta đều có tri kiến Phật, nghĩa là đều có thể làm Phật, tự tại
giải thoát khỏi sinh tử; nhưng tại sao lại phải chấp nhận thân phận hèn
mọn của chúng sinh bị khổ đau trôi lăn trong sinh tử, mà không sử dụng tri
kiến Phật.
“Vãng hoàn tam giới, trường ngự bạch ngưu
chi xa” nói đến phẩm Thí dụ thứ ba. Các con của trưởng giả, người cầu xe
dê, người cầu xe nai… nhưng đến bãi đất trống, ông trưởng giả đều cho họ
một chiếc xe đại bạch ngưu xa đi vào đi ra tam giới tự tại vô ngại. Trước
chưa được đại bạch ngưu xa, họ bị nhà lửa tam giới đốt chết; nhưng tu Pháp
Hoa, ngồi trên đại bạch ngưu xa, ra vào tam giới hoàn toàn tự tại. Điển
hình như Bồ tát Quan Âm sang Tây phương Tịnh độ làm trợ thủ cho Phật Di
Đà, lại trở về Ta bà làm lợi ích chúng sinh mà tâm vẫn hằng thanh tịnh,
không hề bị ô nhiễm.
“Xuất nhập cửu cư, chung cứ thanh liên chi
tòa” nhằm chỉ uy lực vô song của Địa Tạng Bồ tát. Ngài hành Bồ tát đạo
hoàn toàn tự tại, lên chín tầng trời và xuống tận địa ngục A Tỳ một cách
dễ dàng, chỉ cần ngồi trên tòa sen xanh và dằn cây tích trượng xuống là
cửa địa ngục mở ra.
“Thanh lương hỏa trạch, thê tức hóa thành”
nghĩa là hành giả Pháp Hoa ở trong nhà lửa tam giới vẫn thấy mát mẻ. Khi
nào mệt mỏi thì có hóa thành của Như Lai tạo cho để an trụ. Nói cách khác,
nương theo giáo pháp Tam thừa Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát mà chúng ta tu
hành được yên ổn ở cõi Ta bà ngũ trược.
“Tạc tỉnh phùng nguyên, tiễn tế lao sanh
chi muộn” nhắc đến phẩm thứ mười lấy ví dụ ở trên cao nguyên đào giếng,
gặp được nước vọt lên thì sung sướng vô cùng. Tu đúng pháp Phật, có được
những điều chưa từng dám ước mơ.
“Chỉ y xuất bảo, tần tư túy khách chi cơ”
là người tỉnh cơn say, nhận ra được hạt châu trong áo và sử dụng nó, sống
cuộc đời giàu sang hạnh phúc. Trong thân tứ đại của chúng ta cũng có hạt
châu là tri kiến Phật, chỉ cần biết khai thác thì sẽ được tự tại trong
sinh tử.
“Kiến văn tùy hỷ, thượng kiết Phật quả chi
nhân. Tín thọ phụng hành, vĩnh xứ chơn thường chi lạc. Kinh công đức lực.
Tán mạc năng cùng”. Nếu thấy nghe được kinh Pháp Hoa và chúng ta phát tâm
tùy hỷ thì sẽ kết thành hạt nhân của quả vị Phật sau này. Nếu có niềm tin
và làm theo lời Phật dạy trong kinh Pháp Hoa thì ở bất cứ nơi nào, từ địa
ngục A tỳ cho đến trời Sắc cứu cánh cũng được an lạc. Công đức của kinh
Pháp Hoa không thể nào ca ngợi cho hết được.
---o0o---
Nguồn: chuyenphapluan.com
Trình bày: Nhị Tường.
Cập nhật: 12/2006

Server: Apache