markdown:
**Ông là một nhà sư Phật giáo trong hơn 60 năm, đồng thời cũng là người dạy học, cầm bút và là một người phản chiến mạnh mẽ -một lập trường khiến ông không được trở về tổ quốc trong chiến tranh Việt Nam, và sống lưu vong trong bốn thập kỷ qua.Bây giờ người từng được Martin Luther King Jr. xưng tụng là “một tông đồ của hòa bình và bất bạo động” tỏa ra trong cái đẹp của giây phút hiện tại, trong sự trân trọng với từng hơi thở, sự tự chủ cùng niềm hạnh phúc tìm được trong một tách trà đơn giản. Giờ phút gặp gỡ nhà sư Thích Nhất Hạnh tại Khách sạn Bốn Mùa (Four Seasons) ở Manhattan, tôi cảm nhận được vẻ trầm lắng của ông. Một sự thanh thản sâu sắc như vây tỏa quanh vị Thiền sư Phật giáo. Tuy nhiên, bên trong phong thái thanh thản của sư Nhất Hạnh là một người chiến binh dũng cảm. Con người 83 tuổi này có quê quán từ Việt Nam đã đi tu khi 16 tuổi, từng can đảm phản đối chính phủ của mình trong suốt thời gian chiến tranh Việt Nam. Ngay cả khi chấp nhận cuộc sống chiêm niệm của một nhà sư, cuộc chiến tranh ấy đã đối đầu với ông bằng lựa chọn: có nên cứ ẩn mình trong tu viện để chăm sóc những vấn đề của tinh thần, hay bước ra bên ngoài để giúp đỡ những người dân làng đang chịu đau khổ ? Quyết định thực hiện cả hai là những gì đã sinh ra “Phật Giáo Dấn thân” một phong trào liên quan đến các hoạt động hòa bình nhằm mục đích cải cách xã hội. Và đó cũng là những gì đã đưa đến việc Martin Luther King Jr đề cử giải Nobel Hòa bình cho ông vào năm 1967. Sư Nhất Hạnh đã thành lập một tổ chức cứu trợ để xây dựng lại những làng quê bị bom đạn tại Việt Nam, xây trường học, các trung tâm y tế và giúp ổn định những gia đình mất nhà mất cửa như một phần bản cáo trạng của ông đối với các bạo lực gây đau khổ đến người dân của mình. Thầy Nhất Hạnh cũng đã xây dựng một trường đại học Phật giáo, một nhà xuất bản, một tạp chí tranh đấu cho hòa bình, tất cả những điều ấy đã dẫn đến việc chính phủ Việt Nam ngăn cấm ông trở về nước vào năm 1966 sau khi ông rời đất nước trong một chuyến đi cho sứ mệnh hòa bình. Ông vẫn sống lưu vong trong 39 năm nay.Trước khi lưu vong, sư Nhất Hạnh đã trải qua môt thời gian ở phương Tây (theo học tại ĐH. Princeton và giảng dạy tại Đại học Columbia vào đầu những năm 1960) và đấy chính là phương Tây mà giờ đây ông đã trở lại. Nhìn ra các cơ hội để truyền bá tư tưởng Phật giáo và cổ vũ cho các hoạt động tranh đấu cho hòa bình, ông đã dẫn đầu đoàn đại biểu Phật giáo Hòa bình đến Hội đàm Hòa bình ở Pari** ![ ](https://notnhaclam.files.wordpress.com/2010/03/oprah_and_god.jpg?w=245)
![ ](https://notnhaclam.files.wordpress.com/2010/03/oprah_and_god.jpg?w=245)
**s năm 1969, thành lập Giáo hội Phật giáo Thống nhất tại Pháp, và tiếp tục viết hơn 100 cuốn sách, trong đó có tác phẩm bán chạy nhất năm 1995 mang tựa đề “Bụt ngàn đời, Chúa ngàn đời” (Living Buddha, Living Christ) một cuốn sách mà lúc nào cũng ở trên đầu giường ngủ của tôi. Sau cùng sư Nhất Hạnh đã định cư tại miền Nam nước Pháp và thành lập Làng Mai, một tu viện đồng thời là một trung tâm hành thiền Phật giáo, nơi ông vẫn còn sinh sống ở đấy. Mỗi năm, hàng ngàn người đã đến đó để tham dự vào việc khai phá những giáo lý của Phật giáo- gồm chánh niệm (sự hòa hợp chủ định vào thời điểm hiện tại), phát triển tu tập (một hoạt động thường xuyên như thiền hành giúp hướng đến sự suy nghĩ đúng), và giác ngộ (sự giải thoát khỏi khổ đau vốn đến khi ta thức tỉnh với bản chất thật của thực tại). Những nguyên tắc này đã được giới thiệu với thế gian hơn 2.000 năm trước bởi Siddhartha Gautama, hay Ðức Phật, một vị hoàng tử Ấn độ đã từ bỏ một cuộc sống thỏa mãn và dễ dàng để đi tìm sự giác ngộ- và từ đó đã hình thành một tôn giáo. Nhà sư Thích Nhất Hạnh – hoặc “thầy”, từ ngữ tiếng Việt để gọi người “thầy dạy“ như các môn đệ của ông dùng, đã đến cùng với một nhóm tăng ni Làng Mai để lắng nghe cuộc hội thoại của chúng tôi. Trong một số truyền thống tâm linh, có một khái niệm gọi là “giữ chỗ”, hoặc tham dự như một thính giả có lòng bác ái. Các bằng hữu của Thầy là những người giữ chỗ, đã đi theo với thầy từ Pháp, và khi chúng tôi chụp ảnh chung trước khi khởi sự trò chuyện, họ đem đến một trạng thái an bình bằng cách cùng hát một bài ca Phật giáo: “Chúng ta là tất cả các lá của cây; chúng ta là tất cả các sóng của biển; đến lúc để mọi chúng ta được sống như một”.Oprah: Xin cảm tạ ngài đã cho tôi được vinh dự nói chuyện với ngài. Chỉ cần được ở trong sự hiện diện của ngài, tôi đã cảm thấy ít căng thẳng hơn khi bắt đầu một ngày. Phải chăng lúc nào ngài cũng luôn ở trong trạng thái này ?** **Nhat Hạnh: Đấy chính là sự tu tập, sự thực hành của tôi. Và tôi cố gắng sống như thế trong mọi giây phút để giữ được an bình trong bản thân mình. Oprah: Bởi vì ta không thể mang điều gì đến cho người khác nếu mình không có trong tự bản thân. Nhất Hạnh: Đúng thế. Oprah: Tôi biết rằng thầy đã được sinh ra ở Việt Nam năm 1926. Có ký ức đẹp đẽ nào của tuổi thơ mà thầy có thể chia sẻ với chúng tôi? Nhất Hạnh: Đó là ngày tôi thấy được hình ảnh của Đức Phật trong một tờ tạp chí. Oprah: Khi ấy thầy đưọc bao nhiêu tuổi? Nhất Hạnh: Tôi đã được 7, 8 tuổi. Phật ngồi trên cỏ, mỉm cười rất yên bình.Tôi thấy rất cảm kích. Xung quanh tôi, không ai được như vậy, vì thế tôi đã mong muốn được như ngài. Và tôi đã nuôi dưỡng ao ước ấy cho đến khi 16 tuổi, khi tôi đã có được sự cho phép của cha mẹ tôi để đi quy y. Oprah: Cha mẹ của thầy có khuyến khích thầy không? Nhất Hạnh: Ban đầu, song thân tôi miễn cưỡng, vì họ nghĩ rằng cuộc đời của một nhà sư là khó khăn. Oprah: Ở tuổi 16, thầy có hiểu được cuộc đời sẽ ra sao không ? Nhất Hạnh: Không nhiều lắm. Chỉ có một lòng ham muốn rất mạnh. Cái cảm giác mình sẽ không được hạnh phúc nếu không thể trở thành một nhà sư. Ta gọi đấy là tâm thức của người mới bắt đầu – cái ý định sâu sắc, khát vọng sâu nhất mà một người có thể có. Và tôi có thể nói rằng cho đến ngày nay, cái tâm thức của một người mới bắt đầu học vẫn còn sống trong tôi. Oprah: Đó là điều mà nhiều người đề cập đến như là một niềm đam mê. Đó là cách mà tôi cảm nhận về công việc của tôi hàng ngày. Khi ta đam mê công việc của mình, ta sẽ cảm thấy như mình sẽ làm việc ngay cả khi không được ai trả tiền. Nhất Hạnh: Và ta sẽ yêu thích nó. Oprah: Ta sẽ yêu thích nó. Chúng ta hãy nói về chuyện khi thầy mới đến Mỹ. Thầy là một sinh viên ở Princeton. Có phải đấy là một thử thách để đánh bạn với các sinh viên khác khi thầy là một nhà sư Phật giáo hay không ? Thầy có cô đơn không ? Nhất Hạnh: Vâng, Đại học Princeton giống như một tu viện. Lúc ấy chỉ có nam sinh viên. Và cũng không có nhiều người Việt sinh sống tại Hoa Kỳ. Trong sáu tháng đầu tiên, tôi đã không nói tiếng Việt. Nhưng khu làng đại học rất đẹp. Và mọi thứ đều mới lạ -cây cối, các loài chim và thức ăn. Tuyết trắng đầu đời của tôi là ở Princeton, và đấy lần đầu tiên tôi sử dụng lò sưởi. Mùa thu đầu tiên là ở Princeton. Oprah: Khi những chiếc lá chuyển màu. Nhất Hạnh: Ở Việt Nam chúng tôi đã không thấy những thứ như thế. Oprah: Vào lúc đó, thầy có mặc áo nhà sư của mình không? Nhất Hạnh: Có. Oprah: Không bao giờ phải lo lắng về việc mua quần áo nhỉ? Lúc nào cũng chỉ là áo cà sa. Nhất Hạnh: Đúng thế. Oprah: Thầy có các loại y áo cho những dịp khác nhau không ? Nhất Hạnh: Mình có một áo nghi lễ màu vàng nghệ tây. Thế thôi. Tôi cảm thấy thoải mái khi ăn vận những y áo này. Và chúng vui vẻ nhắc nhở chúng tôi rằng mình là các nhà sư. Oprah: Là một nhà sư có nghĩa là gì ? Nhất Hạnh: Là một nhà sư có nghĩa là có thời gian để tu tập cho sự chuyển hóa của mình. Và sau đó để giúp người khác chuyển hóa. Oprah: Có phải hầu hết các nhà sư đều giác ngộ, hay tìm kiếm sự giác ngộ? Nhất Hạnh: Giác ngộ luôn luôn ở đó. Giác ngộ nhỏ bé sẽ mang lại giác ngộ lớn. Nếu ta hít vào và nhận thức được mình đang sống – nhận thức được mình có thể chạm vào phép lạ của việc đang sống – thì đó chính là một loại giác ngộ. Nhiều người đang sống nhưng không hề chạm vào phép lạ của sự đang được sống. Oprah: Tôi tin chắn rằng thầy thấy tất cả xung quanh mình – và tôi cũng cảm thấy bản thân mình có sai lầm ấy – đó là chúng ta chỉ luôn cố gắng cho xong để đi đến việc kế tiếp. Ở đất nước chúng ta, con người rất bận rộn. Ngay cả trẻ em cũng bận rộn. Tôi có cảm tưởng rất ít người trong chúng ta thực hành những gì thầy vừa nói – về việc chạm vào phép lạ mà mình đang được sống. Nhất Hạnh: Đó là môi trường mà con người đang sống. Nhưng với một sự tu tập, chúng ta sẽ luôn luôn được sống ngay trong thời điểm hiện tại. Với chánh niệm, bạn có thể kiến lập bản thân mình trong hiện tại để có thể chạm vào các kỳ diệu của đời sống đang có sẵn trong khoảnh khắc ấy. Có thể sống được hạnh phúc ở ngay lúc này. rất nhiều điều kiện của hạnh phúc đang có sẵn – quá đủ để ta được hạnh phúc ngay bây giờ. Ta không cần phải chạy vào tương lai để tìm nhiều hạnh phúc hơn. Nhà sư Thích Nhất Hạnh định nghĩa hạnh phúc và tiết lộ làm thế nào để đạt được hạnh phúc Oprah: Hạnh phúc là gì? Nhất Hạnh: Hạnh phúc là chấm dứt sự khổ đau. Sự sảng khoái. Ví dụ, khi tôi thực hành bài tập thở vào này, tôi nhận thức bằng đôi mắt của mình, khi thở ra, tôi mỉm cười với đôi mắt của tôi và nhận ra rằng đôi mắt mình vẫn còn trong tình trạng tốt. Có cả một thiên đường của sắc và màu trên thế gian. Và bởi vì ta có đôi mắt mình vẫn còn trong tình trạng tốt, bạn có thể liên lạc được với thiên đường này. Vì vậy, khi tôi trở thành nhận thức được về đôi mắt của mình, tôi đã chạm được với một trong những điều kiện của hạnh phúc. Và khi tôi chạm được , hạnh phúc sẽ đến. Oprah: Và ta có thể làm điều đó với mọi phần của cơ thể. Nhất Hạnh: Đúng thế. Thở vào, tôi nhận thức được trái tim của tôi. Thở ra, tôi mỉm cười với trái tim của tôi và biết rằng trái tim của tôi vẫn còn hoạt động bình thường. Tôi cảm thấy biết ơn đối với trái tim tôi. Oprah: Như thế là về sự tỉnh thức và biết ơn đối với những gì chúng ta có. Nhất Hạnh: Đúng vậy. Oprah: Và không chỉ tỉnh thức, biết ơn về vật chất, mà về sự thực là chúng ta có hơi thở của mình. Nhất Hạnh: Đúng như thế. Ta cần thực hành chánh niệm để đưa tâm trí của mình trở lại cơ thể và kiến lập bản thân mình trong thời điểm hiện tại. Nếu ta hoàn toàn là hiện tại, ta chỉ cần thực hiện một bước hoặc hít nột hơi thở để bưóc vào vương quốc của Ðức Chúa Trời. Và một khi đã có vương quốc, ta không cần phải chạy theo các đối tượng của tham ái , như quyền lực, danh vọng, những lạc thú xác thịt vv. An bình là có thể. Hạnh phúc là có thể. Và lối thực hành này đủ đơn giản để tất cả mọi người thực hành. Oprah: Xin cho tôi biết làm thế nào để chúng tôi thực hiện. Nhất Hạnh: Giả sử bạn đang uống một tách trà. Khi cầm tách trà trên tay, bạn có thể hít thở vào, để đưa tâm thức của bạn trở về cơ thể của bạn, và bạn trở nên hoàn toàn hiện tại. Và khi bạn đang thật sự ở đấy, những điều khác cũng đang ở đấy, cuộc sống, tiêu biểu bởi một tách trà. Tại thời điểm đó bạn là thực, và tách trà là thực. Bạn không bị lạc mất vào quá khứ, tương lai, trong các dự án, các lo lắng của bạn. Bạn đang thoát khỏi tất cả các phiền não. Và trong tình trạng được giải thoát như thế, bạn thưởng thức tách trà của mình. Đó là thời điểm của hạnh phúc và bình an. Khi bạn đánh răng của bạn, bạn có thể có chỉ hai phút, nhưng theo lối thực hành này, có thể mang lại tự chủ và niềm vui trong khoảng thời gian ấy, bởi vì bạn được hình thành ngay tại lúc này. Nếu bạn có khả năng đánh răng trong chánh niệm thì bạn sẽ có thể tận hưởng thời gian mình tắm vòi sen, nấu bữa ăn sáng, nhâm nhi tách trà của mình. Oprah: Như vậy từ quan điểm này, có vô tận các điều kiện của hạnh phúc. Nhất Hạnh: Đúng. Chánh niệm giúp bạn trở về trong hiện tại. Và mỗi khi bạn trở về, nhận ra một điều kiện của hạnh phúc mà bạn đang có, hạnh phúc lại đến. Oprah: Với thầy, tách trà là thực.**
Nhất Hạnh: Tôi là thực, và tách trà là thực. Tôi đang ở trong hiện tại. Tôi không nghĩ về quá khứ. Tôi không nghĩ về tương lai. Có một cuộc gặp gỡ thực giữa tôi và trà, và hòa bình, hạnh phúc,và niềm vui là khả hữu trong thời gian tôi uống trà. Oprah: Tôi chưa bao giờ suy nghĩ nhiều như thế về một tách trà. Nhất Hạnh: Chúng tôi có thực hành thiền trà. Chúng tôi ngồi xuống, tận hưởng tình anh em, chị em và một tách trà. Phải mất một giờ để vừa thưởng thức một tách trà. Oprah: Một tách trà, như thế này? [Cô đưa tách trà của mình lên] Nhất Hạnh: Đúng . Oprah: Một giờ ? Nhất Hạnh: Mỗi khoảnh khắc là một khoảnh khắc của hạnh phúc. Và trong giờ thiền trà, bạn nuôi dưỡng niềm vui, tình anh em, chị em và bạn cư trú ngay trong hiện tại.Về việc cộng đồng đã đóng vai trò quan trọng như thế nào trong suốt 39 năm lưu vong của ôngOprah: Thầy có thực hành như thế với tất cả mọi loại thức ăn ? Nhất Hạnh: Có. Chúng tôi có những bữa ăn im lặng trong một cách mà chúng tôi liên lạc với vũ trụ, trong từng miếng ăn. Oprah: Hết bao lâu để thầy trải qua một bữa ăn? Cả ngày? Nhất Hạnh: Một giờ là đủ. Chúng tôi cùng ngồi như một cộng đồng, và cùng thưởng thức bữa ăn của chúng tôi với nhau. Vì vậy, cho dù bạn đang ăn, đang uống trà của bạn, hoặc làm các món ăn của bạn, bạn làm điều đó trong một cách thức có tự do, niềm vui và hạnh phúc. Nhiều người đến trung tâm của chúng tôi và tìm hiểu nghệ thuật sống tỉnh thức này. Rồi trở về quê nhà của họ và thiết lập một Tăng đoàn (Sangha), một cộng đồng, để thực hành những điều ấy. Chúng tôi đã giúp thiết lập nhiều tăng đoàn toàn thế giới. Oprah: Tăng đoàn là một cộng đồng yêu thương. Nhất Hạnh: Đúng thế. Oprah: Một cộng đồng như thế quan trọng ra sao trong cuộc sống của chúng ta? Con người có cộng đồng yêu thương với gia đình riêng của mình, sau đó ta mở rộng cộng đồng yêu thương của mình để bao gồm cả những người khác. Vì vậy, các cộng đồng yêu thương của bạn càng lớn hơn, bạn càng có thể hoàn thiện hơn trên thế giới. Nhất Hạnh: Phải vậy. Oprah: Trong chủ đề về cộng đồng, chúng ta hãy trở lại thời gian năm 1966. Ngài được mời đến nói chuyện tại Đại học Cornell, chẳng bao lâu sau, ngài đã không được phép trở về đất nước của mình. Ngài lưu vong suốt 39 năm. Ngài đã đối phó với những cảm xúc ấy ra sao ? Nhất Hạnh: Vâng, tôi đã giống như một con ong bị đưa ra khỏi tổ. Nhưng bởi vì tôi đã mang cộng đồng yêu thương theo trong trái tim của mình, tôi đã tìm các yếu tố của tăng đoàn xung quanh tôi ở châu Mỹ và châu Âu. Và tôi đã bắt đầu xây dựng một cộng đồng làm việc cho hòa bình. Oprah: Thoạt tiên thầy có cảm thấy tức giận, đau đớn không? Nhất Hạnh: Tức giận, lo lắng, buồn và đau đớn. Các thực hành chánh niệm đã giúp tôi nhận ra những điều đó. Trong năm đầu tiên, hầu như đêm nào tôi cũng nằm mơ được đi về nhà. Tôi đã leo lên một ngọn đồi xinh đẹp, rất xanh, rất vui, và đột nhiên tôi tỉnh dậy và thấy rằng tôi đã bị lưu đày. Vì vậy, tu tập của tôi là để liên lạc với các loại cây, chim chóc, hoa lá, các trẻ em, người dân ở phương Tây – và làm họ thành cộng đồng của tôi. Và nhờ tu tập đó, tôi tìm thấy mái ấm bên ngoài gia đình tôi. Một năm sau đó, những giấc mơ ngừng lại. Oprah: Lý do gì khiến thầy không được phép trở lại đất nước ? Nhất Hạnh: Trong thời gian chiến tranh, tất cả các bên tham chiến đều tuyên bố rằng họ muốn đánh nhau đến tận cùng. Và những người của chúng tôi đã cố gắng để nói chuyện hòa giải giữa anh em với anh em – họ đã không cho phép chúng tôi làm như thế. Oprah: Thế là khi thầy là một người không có tổ quốc, thầy đã tạo nên một mái gia đình trong các nước khác. Nhất Hạnh: Đúng. Oprah: Và Hoa Kỳ là một trong những mái ấm gia đình đó.Nhất Hạnh: Đúng thế. Oprah: Thầy đã gặp Martin Luther King như thế nào? Nhất Hạnh: Vào tháng 6 năm 1965, tôi đã viết cho ông ta một lá thư giải thích lý do tại sao các nhà sư ở Việt Nam đã hiến mình. Tôi cho rằng, đây không phải là sự tự sát. Tôi cho rằng, trong những tình huống như ở Việt Nam, làm cho tiếng nói của mình đưọc nghe đến là sự khó khăn. Đôi khi chúng tôi phải tự thiêu mình để được lắng nghe. Đó là vì lòng từ bi mà ta làm điều đó. Đó là hành động của tình yêu chứ không phải của thất vọng. Rồi chính xác một năm sau khi tôi viết lá thư ấy, tôi đã gặp ông tại Chicago. Chúng tôi đã có một cuộc thảo luận về hòa bình, tự do, và cộng đồng. Và chúng tôi đã đồng ý rằng không có một cộng đồng, chúng ta không thể đi xa lắm.Oprah: Cuộc thảo luận ấy dài bao lâu ? Nhất Hạnh: Có lẽ là năm phút hoặc lâu hơn. Sau đó, có một cuộc họp báo, và ông đã biểu lộ thái độ rất mạnh mẽ chống lại cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Oprah: Thầy có nghĩ rằng đó là kết quả từ cuộc hội thoại của mình ? Nhất Hạnh: Tôi tin như vậy. Chúng tôi đã tiếp tục công việc của chúng tôi, và lần cuối tôi đã gặp ông là ở Geneva trong thời gian hội nghị hòa bình.
Thích Nhất Hạnh mô tả phương cách tốt nhất và duy nhất để loại trừ khủng bố
Oprah: Hai người khi ấy có phát biểu gì không ?
Nhất Hạnh: Có. Ông mời tôi đến ăn sáng, để nói về những vấn đề này một lần nữa. Tôi đã bị bận tại một cuộc họp báo ở tầng dưới phải đến trễ, nhưng ông vẫn chờ. Tôi nói với ông rằng người dân ở Việt Nam gọi ông là Bồ Tát- bậc giác ngộ, vì những gì ông đã làm cho người dân, cho đất nước của ông và thế giới.
Oprah: Và sự thực là ông ấy đã làm một cách bất bạo động.
Nhất Hạnh: Đúng thế. Đó là công việc của một vị Bồ Tát, một đức Phật, luôn luôn có lòng từ bi và bất bạo động. Khi tôi nghe biết về vụ ám sát ông, tôi đã không thể tin được. Tôi nghĩ, “Người dân Mỹ đã tạo nên một vị vua nhưng lại không có khả năng gìn giữ được ngài”. Tôi đã có một chút giận dữ. Tôi đã bỏ ăn, bỏ ngủ. Nhưng quyết tâm của tôi để tiếp tục xây dựng một cộng đồng yêu thương luôn luôn được tiếp tục. Và tôi nghĩ rằng tôi luôn cảm nhận được sự ủng hộ của ông.
Oprah: Luôn luôn được hỗ trợ.
Nhất Hạnh: Vâng.
Oprah: Nào, chúng ta đã nói về chánh niệm, và ngài đã đề cập đến đi bộ. Thiền hành nghĩa là thế nào ?
Nhất Hạnh: Khi ta đi bộ, ta chạm mặt đất một cách tỉnh thức, và mỗi bước đi có thể mang lại cho bạn sự vững chãi , niềm vui và tự do. Giải thoát khỏi được những ray rứt của quá khứ và những lo sợ về tương lai.
Oprah: Hầu hết mọi người khi đi bộ thường suy nghĩ về nơi mình phải đến và những gì mình phải làm. Nhưng thầy cho rằng như thế sẽ khiến ta không được hạnh phúc chăng ?
Nhất Hạnh: Con người hy sinh hiện tại cho tương lai. Nhưng cuộc đời chỉ có sẵn hiện tại. Đó là lý do vì sao chúng ta nên đi bộ theo cách như vậy để mỗi bước đi có thể mang chúng ta đến hiện tại.
Oprah: Thế nếu như tôi còn các hóa đơn chưa trả thì sao? Tôi đi bộ, nhưng suy nghĩ về các hóa đơn.
Nhất Hạnh: Có thời gian cho tất cả mọi thứ. Có thời gian để mình ngồi xuống, tập trung bản thân vào vấn đề hoá đơn của mình, nhưng ta sẽ không lo lắng trước đó. Mỗi lúc làm một việc. Chúng ta thực hành đi bộ trong chánh niệm để tự chữa cho bản thân, bởi vì đi bộ như thế sẽ thực sự khiến chúng ta thoát khỏi các lo lắng, áp lực, những căng thẳng trong thể xác và tâm hồn của chúng ta.
Oprah: Trường hợp này cũng tương tự như việc lắng nghe sâu thẳm, mà tôi đã từng nghe thầy nhắc đến.
Nhất Hạnh: Lắng nghe sâu thẳm là loại lắng nghe có thể giúp làm giảm bớt những khổ đau của tha nhân. Ta có thể gọi là lắng nghe với tâm từ bi. Bạn lắng nghe chỉ với một mục đích là để giúp anh, chị ấy trống rỗng được tâm hồn mình. Ngay cả khi anh chị ấy nói lên những điều đầy những nhận thức sai lầm, cay đắng, bạn vẫn có khả năng tiếp tục lắng nghe với lòng từ bi. Bởi vì mình hiểu rằng khi lắng nghe như vậy, mình đem đến người ấy một cơ hội để vơi bớt đau khổ. Nếu bạn muốn giúp người ấy sửa chữa nhận thức của mình, hãy chờ đến một lúc khác. Để ngay bây giờ, bạn không ngăn trở gián đoạn. Bạn không tranh luận. Bởi vì nếu không, bạn làm mất đi cơ hội của người ấy. Bạn chỉ cần lắng nghe với lòng từ bi và giúp đỡ người ấy vơi bớt khổ đau. Một giờ đồng hồ như thế có thể mang đến được sự chữa trị và chuyển hóa.
Oprah: Tôi thích ý tưởng lắng nghe sâu này, bởi vì thường khi có một ai đến với mình để trút buồn giận, ta hay bị cám dỗ bởi việc sẽ đưa ra lời khuyên bảo. Nhưng nếu mình để cho người ấy cứ bộc lộ các xúc cảm, để lúc khác sẽ trở lại với lời khuyên hay ý kiến ắt người đó sẽ chứng nghiệm được một sự chữa lành sâu sắc. Đó là những gì thầy đang nói.
Nhất Hạnh: Đúng thế. Lắng nghe sâu thẳm giúp chúng ta nhận ra sự tồn tại của những nhận thức sai lầm trong chúng ta và trong tha nhân. Tha nhân có nhận thức sai về chính mình và chúng ta. Chúng ta lại có nhận thức sai về bản thân mình và tha nhân. Và đó chính là nền tảng của bạo lực, xung đột và chiến tranh. Những kẻ khủng bố, họ có nhận thức sai. Họ tin rằng các nhóm khác đang tìm cách tiêu diệt họ như là tiêu diệt một tôn giáo, một nền văn minh. Vì vậy, họ muốn tiêu diệt chúng ta, giết chúng ta trước khi chúng ta có thể giết được họ. Và người chống khủng bố có thể nghĩ hầu như tương tự – rằng đây là những kẻ khủng bố và họ đang cố gắng tiêu diệt mình, vì thế mình phải tiêu diệt chúng trước. Cả hai bên phía đều bị thúc đẩy bởi sợ hãi, tức giận và nhận thức sai. Nhưng nhận thức sai lầm không thể tháo gỡ bằng súng và bom. Nhận thức sai cần phải được loại bỏ bằng cách lắng nghe sâu, nghe từ bi, và không gian yêu thương.
Tại sao đau khổ là hệ trọng, và làm thế nào để chữa lành khổ đau
Oprah: Cách duy nhất để kết thúc chiến tranh là sự cảm thông giữa con người.
Nhất Hạnh: Đúng vậy. Chúng tôi sẽ có thể nói điều này: “Bạn ơi, người thân yêu ơi, tôi biết rằng bạn đau khổ. Tôi không am hiểu đủ những khó khăn và đau khổ của bạn. Tôi không có ý muốn bạn phải đau khổ hơn nữa. Ngược lại. Chúng tôi không muốn bạn khổ đau. Nhưng quả là chúng tôi không biết phải làm gì và chúng tôi có thể làm điều sai lầm nếu bạn không giúp chúng tôi hiểu được. Vì vậy, hãy nói cho chúng tôi về những khó khăn của bạn. Tôi tha thiết muốn học hỏi, muốn hiểu được “.Chúng ta cần có những lời nói yêu thương. Và nếu chúng ta thực sự thành tâm, trung thực, họ sẽ mở lòng họ ra. Sau đó chúng ta thực hành lắng nghe với lòng từ bi, và chúng ta có thể học hỏi được rất nhiều về nhận thức của chính mình và của họ. Chỉ như thế sau đó chúng ta mới có thể giúp loại bỏ các nhận thức sai. Đó là cách tốt nhất, cách duy nhất, để loại bỏ chủ nghĩa khủng bố.
Oprah: Tuy nhiên, những gì thầy đang nói cũng áp dụng được cho những khó khăn giữa bản thân và các thành viên gia đình hoặc bạn bè. Dù các xung đột có khác nhau các nguyên tắc cũng là như nhau.
Nhất Hạnh: Đúng vậy. Và các cuộc đàm phán hòa bình nên được tiến hành theo cách đó. Khi đến đàm phán, chúng ta không nên thương lượng ngay lập tức. Chúng ta nên dành thời gian đi bộ , ăn uống, làm quen với nhau, nói cho nhau nghe về những đau khổ của mình, mà không buộc tội hay lên án. Có thể phải mất một, hai, ba tuần lễ để làm những điều đó. Và nếu sự cảm thông và hiểu biết là khả thi, cuộc đàm phán sẽ dễ dàng hơn. Vì vậy, nếu tôi tổ chức đàm phán hòa bình, tôi sẽ tổ chức theo cách đó.
Oprah: Thầy sẽ bắt đầu bằng dùng trà?
Nhất Hạnh: Dùng trà và thiền hành.
Oprah: Thiền Trà .
Nhất Hạnh: Và chia sẻ hạnh phúc cùng đau khổ của chúng tôi. Và lắng nghe sâu lắng nghe cùng những lời nói yêu thương.
Oprah: Có nơi chốn nào từng dành cho sự giận dữ ?
Nhất Hạnh: Tức giận là năng lượng mà mọi người xử dụng để hành động. Nhưng khi bạn tức giận, bạn sẽ không minh mẫn, và bạn có thể làm những điều sai trái. Đó là lý do tại sao lòng từ bi là một năng lượng tốt hơn. Và năng lượng của từ bi là rất mạnh. Chúng ta đau khổ. Đó là thực tế. Nhưng chúng ta phải học được cách không tức giận và không cho phép mình mang theo giận dữ. Chúng ta nhận thấy ngay rằng đó là sự lo sợ. Đó là sự mục rỗng.
Oprah: Nếu như trong một khoảnh khắc của chánh niệm mà mình bị thách thức thì sẽ ra sao? Ví dụ, một ngày kia có người đem đến tôi một vụ kiện tụng, và thật là khó mà cảm thấy được hạnh phúc khi có ai đó đem mình ra tòa.
Nhất Hạnh: Cách thực hành là đi đến những lo âu, những lo lắng –
Oprah: Nỗi lo sợ. Điều đầu tiên xảy đến là những nỗi sợ xen vào, như thế, tôi sẽ phải làm gì?
Nhất Hạnh: Thì bạn hãy nhận thức nỗi sợ hãi đó. Bạn hãy dịu dàng ôm lấy nỗi sợ và nhìn sâu vào nó. Và khi bạn ôm lấy cơn đau của mình, bạn sẽ có được niềm khuây khỏa và tìm ra cách giải quyết mối xúc cảm. Và nếu bạn biết cách giải quyết nỗi sợ hãi, bạn sẽ có đủ hiểu biết để giải quyết vấn đề. Vấn đề là không để cho nỗi sợ làm chủ. Khi những cảm xúc này nảy sinh, bạn phải thực hành để sử dụng năng lượng của chánh niệm mà nhận ra chúng, ôm lấy chúng, nhìn sâu vào chúng. Cũng giống như một bà mẹ khi em bé khóc. Nỗi lo lắng của mình chính là em bé của mình. Mình cần phải chăm sóc nó. Bạn phải trở về với chính mình, nhận ra những đau khổ trong mình, ôm lấy nỗi đau khổ, và bạn sẽ được niềm khuây khỏa. Và nếu bạn tiếp tục với thực hành chánh niệm của mình, bạn sẽ hiểu đuợc các căn nguyên, bản chất của đau khổ, và bạn sẽ biết cách để biến đổi chúng.
Oprah: Thầy dùng từ đau khổ rất nhiều. Tôi nghĩ rằng nhiều người cho đau khổ là sự đói kém hoặc nghèo khổ vô cùng. Nhưng khi nói về đau khổ, thầy muốn nói về điều gì ?
Nhất Hạnh: Tôi muốn nói đến những sợ hãi, tức giận, thất vọng và lo âu trong chúng ta. Nếu ta biết đối phó với những điều đó, ta sẽ có thể giải quyết được các vấn đề chiến tranh, đói nghèo và xung đột. Nếu chúng ta có lo sợ và thất vọng trong chính mình, chúng ta không thể loại bỏ những đau khổ trong xã hội.
Oprah: Bản chất của Phật giáo, như tôi hiểu, là tin rằng chúng ta đều tinh khiết và rạng rỡ tự bản chất. Thế nhưng, chúng ta thấy xung quanh rất nhiều bằng chứng rằng mọi người không hành động từ một nơi tinh khiết và rạng rỡ. Làm thế nào chúng ta hoà giải được những điều đó?
Nhất Hạnh: Vâng, hạnh phúc và đau khổ hỗ trợ lẫn nhau. Sống là sống-với (to be is to inter-be). Tựa như bên trái và bên phải. Nếu không có bên trái, sẽ chẳng có bên phải. Điều này cũng đúng với đau khổ và hạnh phúc, thiện và ác. Trong mỗi chúng ta đều có những hạt giống tốt và xấu. Chúng ta có hạt giống của tình anh em, tình yêu, lòng từ bi, sự thông hiểu. Nhưng chúng ta cũng có những hạt giống của giận dữ, căm thù, bất đồng.
Oprah: Đó là bản chất của con người.
Nhất Hạnh: Đúng. Có bùn và có hoa sen mọc trong bùn. Chúng ta cần bùn để tạo nên hoa sen.
Oprah: Không thể có thứ này mà không có thứ khác.
Nhất Hạnh: Phải vậy. Bạn chỉ có thể nhận ra hạnh phúc của mình nhờ vào sự khổ đau. Nếu không bị đói, mình sẽ không quý trọng việc có cái gì để ăn. Nếu không trải qua chiến tranh, mình không biết giá trị của hòa bình. Đó là lý do tại sao chúng ta không nên cứ chạy theo hết điều này đến điều khác. Hãy ôm lấy khổ đau khổ của mình, nhìn sâu vào đấy, chúng ta sẽ tìm được cách đến hạnh phúc.
Tìm hiểu về Bốn niệm chú mà Thích Nhất Hạnh sử dụng khi hành thiền
Oprah: Thầy có hành thiền mỗi ngày không?
Nhất Hạnh: Chúng tôi cố gắng không chỉ hành thiền mỗi ngày mà mọi lúc. Khi uống, khi nói, khi viết, khi tưới cây, có thể hành thiền trong cuộc sống ngay trong mọi lúc.
Oprah: Nhưng thầy có từng ngồi lặng lẽ một mình, niệm chú hay không niệm một thần chú nào?
Nhất Hạnh: Vâng. Chúng tôi ngồi một mình, chúng tôi cùng ngồi với nhau.
Oprah: Càng nhiều người cùng ngồi càng tốt hơn.
Nhất Hạnh: Đúng. Năng lượng tập thể là rất hữu ích. Tôi muốn nói về chú niệm mà bạn vừa đề cập. Câu đầu là “Em yêu, anh ở đây vì em.” Khi bạn yêu một ai đó, điều tốt nhất mà mình có thể mang lại chính là sự hiện diện của mình. Làm sao ta có thể yêu thương nếu mình không ở đấy ?
Oprah: Đó là một niệm chú đáng yêu.
Nhất Hạnh: Bạn hãy nhìn vào mắt họ và nói, “Em yêu, em có biết gì không ? Anh đang ở đây vì em” Bạn mang đến cho người ấy sự hiện diện của mình. Bạn không bận tâm đến quá khứ hay tương lai; bạn ở đấy cho người mình thương yêu. Niệm chú thứ hai là, “Em yêu, anh biết em ở đấy và anh rất hạnh phúc” Bởi vì bạn hoàn toàn ở đấy, bạn nhận ra sự hiện diện của ngưoơi mình thương yêu như một cái gì đó rất quý giá. Bạn ôm lấy người thương của mình với chánh niệm. Và người đó sẽ nở ra như một đóa hoa. Được yêu thương có nghĩa là được nhìn nhận như một hiện hữu. Và hai niệm chú này có thể mang lại hạnh phúc ngay lập tức, ngay cả khi người yêu của bạn không ở đó. Bạn có thể sử dụng điện thoại và thực hành các niệm chú.
Oprah: Hoặc dùng e-mail.
Nhất Hạnh: Đúng, E-mail. Bạn không cần phải thực hành bằng tiếng Phạn hay tiếng Tây Tạng, bạn có thể thực hành bằng tiếng Anh.
Oprah: “Anh yêu, em ở đây vì anh”.
Nhất Hạnh: Và em rất hạnh phúc. Niệm chú thứ ba là những gì bạn thực hiện khi người mình yêu thương bị đau khổ. “Em yêu, anh biết em đang đau khổ. Đó là lý do tại sao anh ở đây cho em…” Trước khi bạn làm điều gì đó để giúp đỡ, ngay sự hiện diện của bạn đã có thể mang lại một số an ủi.
Oprah: Sự nhìn nhận những đau khổ hay tổn thương.
Nhất Hạnh: Đúng thế. Và niệm chú thứ tư hơi khó hơn một chút. Đó là khi bạn bị đau khổ và bạn tin rằng sự đau khổ của bạn gây ra bởi người mình yêu thương. Nếu một ai khác đã làm điều gì sai quấy cho mình, bạn đã có thể ít khổ đau hơn. Nhưng đây lại chính là người mà mình yêu thương nhất, do đó bạn bị đau khổ vô cùng. Bạn muốn đi về phòng của mình đóng cửa lại và chịu đựng một mình.
Oprah: Đúng thế.
Nhất Hạnh: Bạn bị tổn thương. Và bạn muốn trừng phạt người ấy vì đã họ khiến bạn phải đau khổ. Câu niệm chú là để chế ngự điều ấy: “Em yêu, tôi đau khổ. Tôi đang cố gắng hết sức để tu tập… Xin hãy giúp đỡ tôi.” Bạn hãy đến với cô ấy, với anh ấy, và thực hành điều đó. Và nếu bạn có thể tự mình đến để đọc niệm chú ấy, ngay lập tức, bạn sẽ vơi nhẹ khổ đau. Bởi vì bạn không có sự gì ngăn trở giữa bạn và người ấy.
Oprah: “Anh yêu, em đau khổ. Hãy giúp đỡ em.”
Nhất Hạnh: “Hãy giúp em.”
Oprah: Nếu người đó không sẵn lòng giúp mình?
Nhất Hạnh: Trước hết, khi bạn yêu một ai đó, bạn muốn chia sẻ mọi thứ với anh ta hoặc cô ta. Vì vậy, chính là nhiệm vụ của mình để nói rằng, “Tôi đau khổ và tôi muốn bạn biết”, và anh ấy, cô ấy, sẽ trân trọng với điều đó.
Oprah: Nếu anh ấy, cô ấy yêu mình.
Nhất Hạnh: Đúng. Đây là trường hợp của hai người yêu nhau. Người mà mình yêu quý.
Oprah: Đúng quá.
Nhất Hạnh: “Và khi tôi đã cố gắng hết sức để nhìn sâu sắc, để xem có phải khổ đau này xuất phát từ nhận thức sai lầm của tôi và tôi có thể có khả năng biến đổi nó hay không, nhưng trong trường hợp này tôi không thể biến đổi nó, em nên giúp tôi, em yêu. Em nên cho tôi biết lý do tại sao em đã làm một điều như vậy với tôi, tại sao lại nói một điều như vậy với tôi”. Bằng cách đó, bạn đã bày tỏ lòng trông cậy, sự tự tin của mình. Bạn không còn muốn trừng phạt nữa. Và đó là lý do tại sao ngay lập tức bạn đau khổ ít đi.
Thích Nhất Hạnh chia sẻ những gì ông biết chắc chắn
Oprah: Tuyệt vời. Bây giờ tôi xin hỏi thầy một số câu hỏi về thế giới tu hành. Thầy có tập thể dục để giữ dáng không?
Nhất Hạnh: Có. Chúng tôi có mười vận động chánh niệm. Chúng tôi đi thiền hành mỗi ngày. Chúng tôi thực hành ăn uống với chánh niệm.
Oprah: Thầy ăn chay?
Nhất Hạnh: Đúng thế. Ăn chay. Tuyệt đối chay tịnh. Chúng tôi không ăn các sản phẩm từ động vật nữa.
Oprah: Vậy là, thầy sẽ không ăn trứng.
Nhất Hạnh: Không trứng, không sữa, không phô mai. Bởi vì chúng tôi hiểu biết rằng ăn uống trong chánh niệm có thể cứu được hành tinh của chúng ta.
Oprah: Thầy có xem TV?
Nhất Hạnh: Không. Nhưng tôi vẫn sát gần với thế giới. Nếu có bất cứ điều gì thực sự quan trọng xảy ra, có người sẽ cho tôi biết.
Oprah: Tôi cảm thấy cách đó !
Nhất Hạnh: Mình không cần phải nghe tin tức ba lần một ngày hay đọc hết tờ báo này đến tờ báo khác.
Oprah: Đúng vậy. Thế cuộc đời của một nhà sư là một cuộc sống độc thân phải không ?
Nhất Hạnh: Đúng thế.
Oprah: Thầy chưa từng bao giờ gặp khó khăn với ý tưởng từ bỏ hôn nhân hay con cái ?
Nhất Hạnh: Một hôm khi ở độ tuổi 30, tôi đã thiền định trong một công viên ở Pháp. Tôi thấy một bà mẹ trẻ với một em bé xinh đẹp. Và trong một thoáng chớp tôi đã nghĩ rằng phải chi tôi không phải là một nhà sư, chắc tôi sẽ có một người vợ và một đứa trẻ như thế. Ý tưởng chỉ kéo dài trong một giây. Tôi vượt thắng ý tưởng ấy rất nhanh chóng.
Oprah: Đó không phải là cuộc sống dành cho thầy. Và nói về cuộc sống, cái chết thì ra sao ? Điều gì xảy ra khi chúng ta chết đi, thầy có tin không ?
Nhất Hạnh: Câu hỏi có thể được trả lời khi bạn có thể trả lời câu hỏi này: Điều gì sẽ xảy ra trong thời điểm hiện tại ? Trong thời điểm hiện tại, bạn đang tạo ra các suy nghĩ, lời nói và hành động. Và chúng sẽ tiếp tục trên thế gian này. Mỗi suy nghĩ bạn tạo ra, bất cứ điều gì bạn nói, bất kỳ hành động mà bạn làm, đều mang chứng tích của bạn. Những hành vi này được gọi là nghiệp. Và đó là sự liên tục của bạn. Khi thân thể này hư hoại, bạn vẫn tiếp tục với những hành động của mình. Giống như đám mây trên bầu trời. Khi mây không còn trên bầu trời, nó đã không chết đi. Đám mây vẫn tiếp tục trong các hình tướng khác như mưa, tuyết hoặc băng. Bản chất của chúng ta là bản chất của sự không sinh không tử. Không thể khiến cho một đám mây vượt khỏi từ sự có sang sự không có. Và điều này thực đúng với một người mình yêu quý. Họ đã không chết. Họ đã tiếp tục trong nhiều hình tướng mới, và bạn có thể nhìn một cách sâu sắc và nhận ra họ trong chính bạn và xung quanh bạn.
Oprah: Có phải là đấy là điều thầy muốn nói khi thầy đã viết bài thơ “Hãy gọi tôi bằng tên thật của tôi” mà tôi hằng yêu thích không ?
Nhất Hạnh: Phải. Khi bạn gọi cho tôi châu Âu, tôi nói phải. Khi bạn gọi cho tôi là Ả Rập, tôi nói phải. Khi bạn gọi cho tôi là đen, tôi nói phải. Khi bạn gọi cho tôi là trắng, tôi nói phải. Bởi vì tôi ở trong bạn và bạn đang ở trong tôi. Chúng ta phải ở được trong mọi thứ của vũ trụ.
Oprah: [đọc từ một bài thơ] “Tôi là loài phù du ẩn hiện trên mặt sông. Và tôi là loài chim, khi xuân về, kịp đến để ăn loài phù du… Tôi là đứa trẻ ở Uganda, toàn da bọc xương. Đôi chân tôi gầy teo như hai ống tre. Và tôi là người lái buôn vũ khí, bán những vũ khí giết người cho Uganda… Tôi là bé gái mười hai tuổi, nương thân trên chiếc xuồng nhỏ…Đã nhảy xuống đại dương sau khi bị hãm hiếp bởi một tên cướp biển, Và tôi là tên cướp biển, lòng tôi không biết nhìn và thương yêu… Xin hãy gọi tôi bằng tên thật của tôi để tôi có thể cùng nghe được tiếng khóc và tiếng cười của mình để tôi có thể nhìn thấy niềm vui và nỗi đau của mình là một…Xin hãy gọi tôi bằng tên thật của tôi, Để tôi có thể tỉnh dậy, để cánh cửa lòng tôi có thể được bỏ ngỏ , một cánh cửa của từ bi” Bài thơ đó có ý nghĩa là gì, thưa thầy ?
Nhất Hạnh: Có nghĩa lòng từ bi của chúng ta là thực hành quan trọng nhất. Sự hiểu biết mang đến lòng từ bi. Hiểu những đau khổ mà chúng sinh trải qua sẽ giúp giải phóng năng lượng của từ bi. Và với năng lượng đó bạn sẽ biết mình phải làm gì.
Oprah: Được rồi. Ở phần cuối của tạp chí này, tôi sẽ có một cột mục mang tên là “Những gì tôi biết chắc”. Vậy, những gì thầy biết chắc chắn ?
Nhất Hạnh: Tôi biết chắc rằng chúng mình không biết đủ. Chúng ta phải tiếp tục học hỏi. Chúng ta phải mở ra. Và chúng ta phải sẵn sàng để buông thả những kiến thức của mình để đi đến được một hiểu biết cao hơn của thực tại. Khi bạn leo lên một bậc thang và bước đến bậc thứ sáu, và bạn nghĩ rằng đó là bậc cao nhất, thì bạn không thể đến được bậc thứ bảy. Thành ra kỹ thuật chính là buông bỏ bậc thang thứ sáu để bậc thứ bảy có thể trở nên khả thi. Và đấy là tu tập của chúng tôi, buông xả đi những quan điểm của mình. Lối thực hành về sự không vướng mắc vào quan điểm là trọng tâm của tu tập thiền định Phật giáo. Con người đau khổ là vì họ bị vướng kẹt trong các quan điểm, chúng ta tự do thì chúng ta sẽ không còn đau khổ nữa.
Oprah: Thế không có một truy tìm thực sự để được tự do sao ?
Nhất Hạnh: Có. Để được tự do, trước hết, là được thoát khỏi những quan điểm sai lầm vốn là nền tảng của tất cả loại đau khổ, sợ hãi và bạo lực.
Oprah: Thật là một vinh dự được hầu chuyện với thầy hôm nay.
Nhất Hạnh: Xin cảm ơn. Một khoảnh khắc của hạnh phúc cũng có thể giúp ích mọi người.
Oprah: Tôi nghĩ sẽ như thế.
![ ](https://notnhaclam.files.wordpress.com/2010/03/67244386.gif?w=300)
![ ](https://notnhaclam.files.wordpress.com/2010/03/le-hoi-hoa-sen-tai-trung-quoc3579.jpg?w=300)
Thích Nhất Hạnh mô tả phương cách tốt nhất và duy nhất để loại trừ khủng bố
Oprah: Hai người khi ấy có phát biểu gì không ?
Nhất Hạnh: Có. Ông mời tôi đến ăn sáng, để nói về những vấn đề này một lần nữa. Tôi đã bị bận tại một cuộc họp báo ở tầng dưới phải đến trễ, nhưng ông vẫn chờ. Tôi nói với ông rằng người dân ở Việt Nam gọi ông là Bồ Tát- bậc giác ngộ, vì những gì ông đã làm cho người dân, cho đất nước của ông và thế giới.
Oprah: Và sự thực là ông ấy đã làm một cách bất bạo động.
Nhất Hạnh: Đúng thế. Đó là công việc của một vị Bồ Tát, một đức Phật, luôn luôn có lòng từ bi và bất bạo động. Khi tôi nghe biết về vụ ám sát ông, tôi đã không thể tin được. Tôi nghĩ, “Người dân Mỹ đã tạo nên một vị vua nhưng lại không có khả năng gìn giữ được ngài”. Tôi đã có một chút giận dữ. Tôi đã bỏ ăn, bỏ ngủ. Nhưng quyết tâm của tôi để tiếp tục xây dựng một cộng đồng yêu thương luôn luôn được tiếp tục. Và tôi nghĩ rằng tôi luôn cảm nhận được sự ủng hộ của ông.
Oprah: Luôn luôn được hỗ trợ.
Nhất Hạnh: Vâng.
Oprah: Nào, chúng ta đã nói về chánh niệm, và ngài đã đề cập đến đi bộ. Thiền hành nghĩa là thế nào ?
Nhất Hạnh: Khi ta đi bộ, ta chạm mặt đất một cách tỉnh thức, và mỗi bước đi có thể mang lại cho bạn sự vững chãi , niềm vui và tự do. Giải thoát khỏi được những ray rứt của quá khứ và những lo sợ về tương lai.
Oprah: Hầu hết mọi người khi đi bộ thường suy nghĩ về nơi mình phải đến và những gì mình phải làm. Nhưng thầy cho rằng như thế sẽ khiến ta không được hạnh phúc chăng ?
Nhất Hạnh: Con người hy sinh hiện tại cho tương lai. Nhưng cuộc đời chỉ có sẵn hiện tại. Đó là lý do vì sao chúng ta nên đi bộ theo cách như vậy để mỗi bước đi có thể mang chúng ta đến hiện tại.
Oprah: Thế nếu như tôi còn các hóa đơn chưa trả thì sao? Tôi đi bộ, nhưng suy nghĩ về các hóa đơn.
Nhất Hạnh: Có thời gian cho tất cả mọi thứ. Có thời gian để mình ngồi xuống, tập trung bản thân vào vấn đề hoá đơn của mình, nhưng ta sẽ không lo lắng trước đó. Mỗi lúc làm một việc. Chúng ta thực hành đi bộ trong chánh niệm để tự chữa cho bản thân, bởi vì đi bộ như thế sẽ thực sự khiến chúng ta thoát khỏi các lo lắng, áp lực, những căng thẳng trong thể xác và tâm hồn của chúng ta.
Oprah: Trường hợp này cũng tương tự như việc lắng nghe sâu thẳm, mà tôi đã từng nghe thầy nhắc đến.
Nhất Hạnh: Lắng nghe sâu thẳm là loại lắng nghe có thể giúp làm giảm bớt những khổ đau của tha nhân. Ta có thể gọi là lắng nghe với tâm từ bi. Bạn lắng nghe chỉ với một mục đích là để giúp anh, chị ấy trống rỗng được tâm hồn mình. Ngay cả khi anh chị ấy nói lên những điều đầy những nhận thức sai lầm, cay đắng, bạn vẫn có khả năng tiếp tục lắng nghe với lòng từ bi. Bởi vì mình hiểu rằng khi lắng nghe như vậy, mình đem đến người ấy một cơ hội để vơi bớt đau khổ. Nếu bạn muốn giúp người ấy sửa chữa nhận thức của mình, hãy chờ đến một lúc khác. Để ngay bây giờ, bạn không ngăn trở gián đoạn. Bạn không tranh luận. Bởi vì nếu không, bạn làm mất đi cơ hội của người ấy. Bạn chỉ cần lắng nghe với lòng từ bi và giúp đỡ người ấy vơi bớt khổ đau. Một giờ đồng hồ như thế có thể mang đến được sự chữa trị và chuyển hóa.
Oprah: Tôi thích ý tưởng lắng nghe sâu này, bởi vì thường khi có một ai đến với mình để trút buồn giận, ta hay bị cám dỗ bởi việc sẽ đưa ra lời khuyên bảo. Nhưng nếu mình để cho người ấy cứ bộc lộ các xúc cảm, để lúc khác sẽ trở lại với lời khuyên hay ý kiến ắt người đó sẽ chứng nghiệm được một sự chữa lành sâu sắc. Đó là những gì thầy đang nói.
Nhất Hạnh: Đúng thế. Lắng nghe sâu thẳm giúp chúng ta nhận ra sự tồn tại của những nhận thức sai lầm trong chúng ta và trong tha nhân. Tha nhân có nhận thức sai về chính mình và chúng ta. Chúng ta lại có nhận thức sai về bản thân mình và tha nhân. Và đó chính là nền tảng của bạo lực, xung đột và chiến tranh. Những kẻ khủng bố, họ có nhận thức sai. Họ tin rằng các nhóm khác đang tìm cách tiêu diệt họ như là tiêu diệt một tôn giáo, một nền văn minh. Vì vậy, họ muốn tiêu diệt chúng ta, giết chúng ta trước khi chúng ta có thể giết được họ. Và người chống khủng bố có thể nghĩ hầu như tương tự – rằng đây là những kẻ khủng bố và họ đang cố gắng tiêu diệt mình, vì thế mình phải tiêu diệt chúng trước. Cả hai bên phía đều bị thúc đẩy bởi sợ hãi, tức giận và nhận thức sai. Nhưng nhận thức sai lầm không thể tháo gỡ bằng súng và bom. Nhận thức sai cần phải được loại bỏ bằng cách lắng nghe sâu, nghe từ bi, và không gian yêu thương.
Tại sao đau khổ là hệ trọng, và làm thế nào để chữa lành khổ đau
Oprah: Cách duy nhất để kết thúc chiến tranh là sự cảm thông giữa con người.
Nhất Hạnh: Đúng vậy. Chúng tôi sẽ có thể nói điều này: “Bạn ơi, người thân yêu ơi, tôi biết rằng bạn đau khổ. Tôi không am hiểu đủ những khó khăn và đau khổ của bạn. Tôi không có ý muốn bạn phải đau khổ hơn nữa. Ngược lại. Chúng tôi không muốn bạn khổ đau. Nhưng quả là chúng tôi không biết phải làm gì và chúng tôi có thể làm điều sai lầm nếu bạn không giúp chúng tôi hiểu được. Vì vậy, hãy nói cho chúng tôi về những khó khăn của bạn. Tôi tha thiết muốn học hỏi, muốn hiểu được “.Chúng ta cần có những lời nói yêu thương. Và nếu chúng ta thực sự thành tâm, trung thực, họ sẽ mở lòng họ ra. Sau đó chúng ta thực hành lắng nghe với lòng từ bi, và chúng ta có thể học hỏi được rất nhiều về nhận thức của chính mình và của họ. Chỉ như thế sau đó chúng ta mới có thể giúp loại bỏ các nhận thức sai. Đó là cách tốt nhất, cách duy nhất, để loại bỏ chủ nghĩa khủng bố.
Oprah: Tuy nhiên, những gì thầy đang nói cũng áp dụng được cho những khó khăn giữa bản thân và các thành viên gia đình hoặc bạn bè. Dù các xung đột có khác nhau các nguyên tắc cũng là như nhau.
Nhất Hạnh: Đúng vậy. Và các cuộc đàm phán hòa bình nên được tiến hành theo cách đó. Khi đến đàm phán, chúng ta không nên thương lượng ngay lập tức. Chúng ta nên dành thời gian đi bộ , ăn uống, làm quen với nhau, nói cho nhau nghe về những đau khổ của mình, mà không buộc tội hay lên án. Có thể phải mất một, hai, ba tuần lễ để làm những điều đó. Và nếu sự cảm thông và hiểu biết là khả thi, cuộc đàm phán sẽ dễ dàng hơn. Vì vậy, nếu tôi tổ chức đàm phán hòa bình, tôi sẽ tổ chức theo cách đó.
Oprah: Thầy sẽ bắt đầu bằng dùng trà?
Nhất Hạnh: Dùng trà và thiền hành.
Oprah: Thiền Trà .
Nhất Hạnh: Và chia sẻ hạnh phúc cùng đau khổ của chúng tôi. Và lắng nghe sâu lắng nghe cùng những lời nói yêu thương.
Oprah: Có nơi chốn nào từng dành cho sự giận dữ ?
Nhất Hạnh: Tức giận là năng lượng mà mọi người xử dụng để hành động. Nhưng khi bạn tức giận, bạn sẽ không minh mẫn, và bạn có thể làm những điều sai trái. Đó là lý do tại sao lòng từ bi là một năng lượng tốt hơn. Và năng lượng của từ bi là rất mạnh. Chúng ta đau khổ. Đó là thực tế. Nhưng chúng ta phải học được cách không tức giận và không cho phép mình mang theo giận dữ. Chúng ta nhận thấy ngay rằng đó là sự lo sợ. Đó là sự mục rỗng.
Oprah: Nếu như trong một khoảnh khắc của chánh niệm mà mình bị thách thức thì sẽ ra sao? Ví dụ, một ngày kia có người đem đến tôi một vụ kiện tụng, và thật là khó mà cảm thấy được hạnh phúc khi có ai đó đem mình ra tòa.
Nhất Hạnh: Cách thực hành là đi đến những lo âu, những lo lắng –
Oprah: Nỗi lo sợ. Điều đầu tiên xảy đến là những nỗi sợ xen vào, như thế, tôi sẽ phải làm gì?
Nhất Hạnh: Thì bạn hãy nhận thức nỗi sợ hãi đó. Bạn hãy dịu dàng ôm lấy nỗi sợ và nhìn sâu vào nó. Và khi bạn ôm lấy cơn đau của mình, bạn sẽ có được niềm khuây khỏa và tìm ra cách giải quyết mối xúc cảm. Và nếu bạn biết cách giải quyết nỗi sợ hãi, bạn sẽ có đủ hiểu biết để giải quyết vấn đề. Vấn đề là không để cho nỗi sợ làm chủ. Khi những cảm xúc này nảy sinh, bạn phải thực hành để sử dụng năng lượng của chánh niệm mà nhận ra chúng, ôm lấy chúng, nhìn sâu vào chúng. Cũng giống như một bà mẹ khi em bé khóc. Nỗi lo lắng của mình chính là em bé của mình. Mình cần phải chăm sóc nó. Bạn phải trở về với chính mình, nhận ra những đau khổ trong mình, ôm lấy nỗi đau khổ, và bạn sẽ được niềm khuây khỏa. Và nếu bạn tiếp tục với thực hành chánh niệm của mình, bạn sẽ hiểu đuợc các căn nguyên, bản chất của đau khổ, và bạn sẽ biết cách để biến đổi chúng.
Oprah: Thầy dùng từ đau khổ rất nhiều. Tôi nghĩ rằng nhiều người cho đau khổ là sự đói kém hoặc nghèo khổ vô cùng. Nhưng khi nói về đau khổ, thầy muốn nói về điều gì ?
Nhất Hạnh: Tôi muốn nói đến những sợ hãi, tức giận, thất vọng và lo âu trong chúng ta. Nếu ta biết đối phó với những điều đó, ta sẽ có thể giải quyết được các vấn đề chiến tranh, đói nghèo và xung đột. Nếu chúng ta có lo sợ và thất vọng trong chính mình, chúng ta không thể loại bỏ những đau khổ trong xã hội.
Oprah: Bản chất của Phật giáo, như tôi hiểu, là tin rằng chúng ta đều tinh khiết và rạng rỡ tự bản chất. Thế nhưng, chúng ta thấy xung quanh rất nhiều bằng chứng rằng mọi người không hành động từ một nơi tinh khiết và rạng rỡ. Làm thế nào chúng ta hoà giải được những điều đó?
Nhất Hạnh: Vâng, hạnh phúc và đau khổ hỗ trợ lẫn nhau. Sống là sống-với (to be is to inter-be). Tựa như bên trái và bên phải. Nếu không có bên trái, sẽ chẳng có bên phải. Điều này cũng đúng với đau khổ và hạnh phúc, thiện và ác. Trong mỗi chúng ta đều có những hạt giống tốt và xấu. Chúng ta có hạt giống của tình anh em, tình yêu, lòng từ bi, sự thông hiểu. Nhưng chúng ta cũng có những hạt giống của giận dữ, căm thù, bất đồng.
Oprah: Đó là bản chất của con người.
Nhất Hạnh: Đúng. Có bùn và có hoa sen mọc trong bùn. Chúng ta cần bùn để tạo nên hoa sen.
Oprah: Không thể có thứ này mà không có thứ khác.
Nhất Hạnh: Phải vậy. Bạn chỉ có thể nhận ra hạnh phúc của mình nhờ vào sự khổ đau. Nếu không bị đói, mình sẽ không quý trọng việc có cái gì để ăn. Nếu không trải qua chiến tranh, mình không biết giá trị của hòa bình. Đó là lý do tại sao chúng ta không nên cứ chạy theo hết điều này đến điều khác. Hãy ôm lấy khổ đau khổ của mình, nhìn sâu vào đấy, chúng ta sẽ tìm được cách đến hạnh phúc.
Tìm hiểu về Bốn niệm chú mà Thích Nhất Hạnh sử dụng khi hành thiền
Oprah: Thầy có hành thiền mỗi ngày không?
Nhất Hạnh: Chúng tôi cố gắng không chỉ hành thiền mỗi ngày mà mọi lúc. Khi uống, khi nói, khi viết, khi tưới cây, có thể hành thiền trong cuộc sống ngay trong mọi lúc.
Oprah: Nhưng thầy có từng ngồi lặng lẽ một mình, niệm chú hay không niệm một thần chú nào?
Nhất Hạnh: Vâng. Chúng tôi ngồi một mình, chúng tôi cùng ngồi với nhau.
Oprah: Càng nhiều người cùng ngồi càng tốt hơn.
Nhất Hạnh: Đúng. Năng lượng tập thể là rất hữu ích. Tôi muốn nói về chú niệm mà bạn vừa đề cập. Câu đầu là “Em yêu, anh ở đây vì em.” Khi bạn yêu một ai đó, điều tốt nhất mà mình có thể mang lại chính là sự hiện diện của mình. Làm sao ta có thể yêu thương nếu mình không ở đấy ?
Oprah: Đó là một niệm chú đáng yêu.
Nhất Hạnh: Bạn hãy nhìn vào mắt họ và nói, “Em yêu, em có biết gì không ? Anh đang ở đây vì em” Bạn mang đến cho người ấy sự hiện diện của mình. Bạn không bận tâm đến quá khứ hay tương lai; bạn ở đấy cho người mình thương yêu. Niệm chú thứ hai là, “Em yêu, anh biết em ở đấy và anh rất hạnh phúc” Bởi vì bạn hoàn toàn ở đấy, bạn nhận ra sự hiện diện của ngưoơi mình thương yêu như một cái gì đó rất quý giá. Bạn ôm lấy người thương của mình với chánh niệm. Và người đó sẽ nở ra như một đóa hoa. Được yêu thương có nghĩa là được nhìn nhận như một hiện hữu. Và hai niệm chú này có thể mang lại hạnh phúc ngay lập tức, ngay cả khi người yêu của bạn không ở đó. Bạn có thể sử dụng điện thoại và thực hành các niệm chú.
Oprah: Hoặc dùng e-mail.
Nhất Hạnh: Đúng, E-mail. Bạn không cần phải thực hành bằng tiếng Phạn hay tiếng Tây Tạng, bạn có thể thực hành bằng tiếng Anh.
Oprah: “Anh yêu, em ở đây vì anh”.
Nhất Hạnh: Và em rất hạnh phúc. Niệm chú thứ ba là những gì bạn thực hiện khi người mình yêu thương bị đau khổ. “Em yêu, anh biết em đang đau khổ. Đó là lý do tại sao anh ở đây cho em…” Trước khi bạn làm điều gì đó để giúp đỡ, ngay sự hiện diện của bạn đã có thể mang lại một số an ủi.
Oprah: Sự nhìn nhận những đau khổ hay tổn thương.
Nhất Hạnh: Đúng thế. Và niệm chú thứ tư hơi khó hơn một chút. Đó là khi bạn bị đau khổ và bạn tin rằng sự đau khổ của bạn gây ra bởi người mình yêu thương. Nếu một ai khác đã làm điều gì sai quấy cho mình, bạn đã có thể ít khổ đau hơn. Nhưng đây lại chính là người mà mình yêu thương nhất, do đó bạn bị đau khổ vô cùng. Bạn muốn đi về phòng của mình đóng cửa lại và chịu đựng một mình.
Oprah: Đúng thế.
Nhất Hạnh: Bạn bị tổn thương. Và bạn muốn trừng phạt người ấy vì đã họ khiến bạn phải đau khổ. Câu niệm chú là để chế ngự điều ấy: “Em yêu, tôi đau khổ. Tôi đang cố gắng hết sức để tu tập… Xin hãy giúp đỡ tôi.” Bạn hãy đến với cô ấy, với anh ấy, và thực hành điều đó. Và nếu bạn có thể tự mình đến để đọc niệm chú ấy, ngay lập tức, bạn sẽ vơi nhẹ khổ đau. Bởi vì bạn không có sự gì ngăn trở giữa bạn và người ấy.
Oprah: “Anh yêu, em đau khổ. Hãy giúp đỡ em.”
Nhất Hạnh: “Hãy giúp em.”
Oprah: Nếu người đó không sẵn lòng giúp mình?
Nhất Hạnh: Trước hết, khi bạn yêu một ai đó, bạn muốn chia sẻ mọi thứ với anh ta hoặc cô ta. Vì vậy, chính là nhiệm vụ của mình để nói rằng, “Tôi đau khổ và tôi muốn bạn biết”, và anh ấy, cô ấy, sẽ trân trọng với điều đó.
Oprah: Nếu anh ấy, cô ấy yêu mình.
Nhất Hạnh: Đúng. Đây là trường hợp của hai người yêu nhau. Người mà mình yêu quý.
Oprah: Đúng quá.
Nhất Hạnh: “Và khi tôi đã cố gắng hết sức để nhìn sâu sắc, để xem có phải khổ đau này xuất phát từ nhận thức sai lầm của tôi và tôi có thể có khả năng biến đổi nó hay không, nhưng trong trường hợp này tôi không thể biến đổi nó, em nên giúp tôi, em yêu. Em nên cho tôi biết lý do tại sao em đã làm một điều như vậy với tôi, tại sao lại nói một điều như vậy với tôi”. Bằng cách đó, bạn đã bày tỏ lòng trông cậy, sự tự tin của mình. Bạn không còn muốn trừng phạt nữa. Và đó là lý do tại sao ngay lập tức bạn đau khổ ít đi.
Thích Nhất Hạnh chia sẻ những gì ông biết chắc chắn
Oprah: Tuyệt vời. Bây giờ tôi xin hỏi thầy một số câu hỏi về thế giới tu hành. Thầy có tập thể dục để giữ dáng không?
Nhất Hạnh: Có. Chúng tôi có mười vận động chánh niệm. Chúng tôi đi thiền hành mỗi ngày. Chúng tôi thực hành ăn uống với chánh niệm.
Oprah: Thầy ăn chay?
Nhất Hạnh: Đúng thế. Ăn chay. Tuyệt đối chay tịnh. Chúng tôi không ăn các sản phẩm từ động vật nữa.
Oprah: Vậy là, thầy sẽ không ăn trứng.
Nhất Hạnh: Không trứng, không sữa, không phô mai. Bởi vì chúng tôi hiểu biết rằng ăn uống trong chánh niệm có thể cứu được hành tinh của chúng ta.
Oprah: Thầy có xem TV?
Nhất Hạnh: Không. Nhưng tôi vẫn sát gần với thế giới. Nếu có bất cứ điều gì thực sự quan trọng xảy ra, có người sẽ cho tôi biết.
Oprah: Tôi cảm thấy cách đó !
Nhất Hạnh: Mình không cần phải nghe tin tức ba lần một ngày hay đọc hết tờ báo này đến tờ báo khác.
Oprah: Đúng vậy. Thế cuộc đời của một nhà sư là một cuộc sống độc thân phải không ?
Nhất Hạnh: Đúng thế.
Oprah: Thầy chưa từng bao giờ gặp khó khăn với ý tưởng từ bỏ hôn nhân hay con cái ?
Nhất Hạnh: Một hôm khi ở độ tuổi 30, tôi đã thiền định trong một công viên ở Pháp. Tôi thấy một bà mẹ trẻ với một em bé xinh đẹp. Và trong một thoáng chớp tôi đã nghĩ rằng phải chi tôi không phải là một nhà sư, chắc tôi sẽ có một người vợ và một đứa trẻ như thế. Ý tưởng chỉ kéo dài trong một giây. Tôi vượt thắng ý tưởng ấy rất nhanh chóng.
Oprah: Đó không phải là cuộc sống dành cho thầy. Và nói về cuộc sống, cái chết thì ra sao ? Điều gì xảy ra khi chúng ta chết đi, thầy có tin không ?
Nhất Hạnh: Câu hỏi có thể được trả lời khi bạn có thể trả lời câu hỏi này: Điều gì sẽ xảy ra trong thời điểm hiện tại ? Trong thời điểm hiện tại, bạn đang tạo ra các suy nghĩ, lời nói và hành động. Và chúng sẽ tiếp tục trên thế gian này. Mỗi suy nghĩ bạn tạo ra, bất cứ điều gì bạn nói, bất kỳ hành động mà bạn làm, đều mang chứng tích của bạn. Những hành vi này được gọi là nghiệp. Và đó là sự liên tục của bạn. Khi thân thể này hư hoại, bạn vẫn tiếp tục với những hành động của mình. Giống như đám mây trên bầu trời. Khi mây không còn trên bầu trời, nó đã không chết đi. Đám mây vẫn tiếp tục trong các hình tướng khác như mưa, tuyết hoặc băng. Bản chất của chúng ta là bản chất của sự không sinh không tử. Không thể khiến cho một đám mây vượt khỏi từ sự có sang sự không có. Và điều này thực đúng với một người mình yêu quý. Họ đã không chết. Họ đã tiếp tục trong nhiều hình tướng mới, và bạn có thể nhìn một cách sâu sắc và nhận ra họ trong chính bạn và xung quanh bạn.
Oprah: Có phải là đấy là điều thầy muốn nói khi thầy đã viết bài thơ “Hãy gọi tôi bằng tên thật của tôi” mà tôi hằng yêu thích không ?
Nhất Hạnh: Phải. Khi bạn gọi cho tôi châu Âu, tôi nói phải. Khi bạn gọi cho tôi là Ả Rập, tôi nói phải. Khi bạn gọi cho tôi là đen, tôi nói phải. Khi bạn gọi cho tôi là trắng, tôi nói phải. Bởi vì tôi ở trong bạn và bạn đang ở trong tôi. Chúng ta phải ở được trong mọi thứ của vũ trụ.
Oprah: [đọc từ một bài thơ] “Tôi là loài phù du ẩn hiện trên mặt sông. Và tôi là loài chim, khi xuân về, kịp đến để ăn loài phù du… Tôi là đứa trẻ ở Uganda, toàn da bọc xương. Đôi chân tôi gầy teo như hai ống tre. Và tôi là người lái buôn vũ khí, bán những vũ khí giết người cho Uganda… Tôi là bé gái mười hai tuổi, nương thân trên chiếc xuồng nhỏ…Đã nhảy xuống đại dương sau khi bị hãm hiếp bởi một tên cướp biển, Và tôi là tên cướp biển, lòng tôi không biết nhìn và thương yêu… Xin hãy gọi tôi bằng tên thật của tôi để tôi có thể cùng nghe được tiếng khóc và tiếng cười của mình để tôi có thể nhìn thấy niềm vui và nỗi đau của mình là một…Xin hãy gọi tôi bằng tên thật của tôi, Để tôi có thể tỉnh dậy, để cánh cửa lòng tôi có thể được bỏ ngỏ , một cánh cửa của từ bi” Bài thơ đó có ý nghĩa là gì, thưa thầy ?
Nhất Hạnh: Có nghĩa lòng từ bi của chúng ta là thực hành quan trọng nhất. Sự hiểu biết mang đến lòng từ bi. Hiểu những đau khổ mà chúng sinh trải qua sẽ giúp giải phóng năng lượng của từ bi. Và với năng lượng đó bạn sẽ biết mình phải làm gì.
Oprah: Được rồi. Ở phần cuối của tạp chí này, tôi sẽ có một cột mục mang tên là “Những gì tôi biết chắc”. Vậy, những gì thầy biết chắc chắn ?
Nhất Hạnh: Tôi biết chắc rằng chúng mình không biết đủ. Chúng ta phải tiếp tục học hỏi. Chúng ta phải mở ra. Và chúng ta phải sẵn sàng để buông thả những kiến thức của mình để đi đến được một hiểu biết cao hơn của thực tại. Khi bạn leo lên một bậc thang và bước đến bậc thứ sáu, và bạn nghĩ rằng đó là bậc cao nhất, thì bạn không thể đến được bậc thứ bảy. Thành ra kỹ thuật chính là buông bỏ bậc thang thứ sáu để bậc thứ bảy có thể trở nên khả thi. Và đấy là tu tập của chúng tôi, buông xả đi những quan điểm của mình. Lối thực hành về sự không vướng mắc vào quan điểm là trọng tâm của tu tập thiền định Phật giáo. Con người đau khổ là vì họ bị vướng kẹt trong các quan điểm, chúng ta tự do thì chúng ta sẽ không còn đau khổ nữa.
Oprah: Thế không có một truy tìm thực sự để được tự do sao ?
Nhất Hạnh: Có. Để được tự do, trước hết, là được thoát khỏi những quan điểm sai lầm vốn là nền tảng của tất cả loại đau khổ, sợ hãi và bạo lực.
Oprah: Thật là một vinh dự được hầu chuyện với thầy hôm nay.
Nhất Hạnh: Xin cảm ơn. Một khoảnh khắc của hạnh phúc cũng có thể giúp ích mọi người.
Oprah: Tôi nghĩ sẽ như thế.
![ ](https://notnhaclam.files.wordpress.com/2010/03/67244386.gif?w=300)
**Lê Quốc Tuấn (dịch)**
Theo: Oprah.com/X-cafe
Theo: Oprah.com/X-cafe
## Trả lời Hủy trả lời

Link: <http://wp.me/pHrjy-Z>; rel=shortlink


markdown:
(Em về đâu hỡi em? … Khi trong lòng không chút nắng
… Giấc mơ đời xa vắng…TCS)
Văn hào Nga Léon Tolstoi kể câu chuyện ngụ ngôn : Có một người hành khất đến trước cửa nhà của một phú hộ để xin, nhưng tính tình ông phú hộ rất keo kiệt, ông giả vờ như không nghe thấy và ngoảnh mặt làm ngơ. Đến một lúc không còn chịu đựng được những lời van xin của người hành khất, thay vì bố thí, ông phú hộ lại ném một viên đá về phía người hành khất.
Người hành khất sững sờ giây lát trước hành động của ông phú hộ, rồi lặng lẽ nhặt lấy viên đá cất vào trong bị, lòng đầy hận thù và nhủ thầm rằng : “ – Được, ta sẽ giữ viên đá nầy, chờ đến một ngày nhà ngươi sa cơ thất thế, ta sẽ dùng nó để ném trả lại cho ngươi…”
Năm tháng đi qua, lời chúc dữ của người hành khất trở thành sự thật. Vì biển lận, ông phú hộ bị tướt đoạt tài sản và bị tống giam vào ngục. Người hành khất chứng kiến cảnh người ta áp giãi ông phú hộ, bàn tay ông không rời viên đá trong bị mà ông phú hộ đã ném cho ông mười mấy năm về trước, ông muốn ném trả viên đá ấy cho ông phú hộ để rữa mối căm hờn chồng chất trong lòng ông bấy lâu nay. Nhưng khi cầm viên đá trong tay chuẩn bị ném về phía ông phú hộ, người hành khất thấy gương mặt tiều tụy, đáng thương của kẻ tù đày. Bỗng mối căm thù dai dẳng trong ông chựng lại, ông từ từ cầm lấy viên đá thả nhẹ xuống mặt đường rồi tự nhủ “ …Tại sao ta lại phải giữ mãi viên đá nầy từ bao nhiêu năm nay? Con người phú hộ kia và ta, ai đáng thương hơn ai? Ai cũng có trong lòng nỗi thống khổ của kiếp làm người. Tại sao ta lại phải mang nặng mối hận thù mà rốt cuộc cũng chỉ là hư ảo…?. Một thoáng, ông nhìn viên đá nằm bên vệ đường rồi tiếp tục bước đi với tấm lòng thanh thản lạ lùng…Ông ngộ ra rằng :” Tha thứ là điều khó khăn nhưng cũng là điều cao cả nhất” ( Bấm đọc tiếp ) Chỉ cần một niệm buông xả, người hành khất như hóa thân của một vị Bồ tát. Vì đắm chìm trong sân hận và tham ái nên chúng ta tạo nghiệp và bị nghiệp lực “dẫn dắt” chúng ta lẫn quẩn triền miên trong sinh tử.
Phước báu cũng là một thứ “của cải” nếu chúng ta không tích lũy, gieo trồng thì cũng có ngày cạn kiệt.
Khi chúng ta hành động với lòng sân hận, bản tâm ô trược, cấu nhiễm, chắc chắn kết quả sẽ vô cùng tồi tệ, bi thảm mà ta sẽ là người thọ lãnh chứ không phải ai khác. Trái lại, khi chúng ta làm một việc với lòng nhân hậu, với tâm từ bi, hỉ xả, chắc chắn sự tốt lành, an lạc sẽ đến với chúng ta.
Người hành khất biểu hiện của hạng người đố kỵ và tham ái.
Vì không thỏa mãn được mong cầu mà sinh ra lòng hận thù rồi tự dằn vặt làm khổ mình suốt bao nhiêu năm tháng.
Vì cách hành sử thô bạo và chấp thủ của người phú hộ, ông là biểu hiện của hạng người keo kiệt, bủn xỉn. Ông nghĩ rằng khi bố thí cho người hành khất ông sẽ mất đi, sẽ vơi bớt một phần của cải mà ông tích lũy dù sự bố thí nhỏ nhoi đó không hề ảnh hưởng gì đến gia sản của ông. Nếu ông biết đuợc sự bố thí, chia sẽ với những người nghèo khó, hoạn nạn quanh mình cũng là cách giữ lấy của cải và gieo trồng nhân tốt thì cuộc đời ông sẽ có một kết cục hoàn toàn khác với ngày hôm nay.
Đến một ngày, mọi thứ chúng ta lượm lặt, dù cất kỹ trong kho hay đã quên đi, rồi cũng sẽ sang tay người khác. Tài sản, danh vọng, quyền lực rồi cũng chỉ là phù du, thắng hay bại đã từng rất quan trọng đối với chúng ta rồi cũng chỉ là hư ảo.
Vậy thì điều gì có ý nghĩa? Làm thế nào để đo lường giá trị cuộc sống của chúng ta? Ý nghĩa không nằm trong cái chúng ta mua mà ở trong cái chúng ta ban tặng. Ý nghĩa cũng không nằm trong điều chúng ta lấy mà nằm trong cái chúng ta cho. Ý nghĩa nằm trong hành động chân thật, nhân ái, hy sinh vì hạnh phúc và an lạc của mọi người.
Khi xuôi tay nhắm mắt chỉ còn lại một mình ta với những kiếp đời mịt mờ phía trước… Thì : những “thù hằn, cay đắng, bực tức, ghen tỵ mưu toan, mánh khóe ,tham vọng”của kiếp sống nầy đâu có là gì?
Tại sao chúng ta không buông đi, quên đi ! Như người hành khất thả viên đá xuống vệ đường, cho cuộc hành trình nhẹ nhàng hơn để chúng ta thanh thản đi về phía vô cùng./.
Phạm Thanh Chương
VĐPP Theo nguồn:vietnamidol.yume.vn
[http://static.mp3.zing.vn/skins/gentle/flash/mp3player.swf?xmlURL=http://mp3.zing.vn/play/?pid=IWZFU9OI||4&songID=0&_mp3=&autoplay=false&wmode=transparent](http://static.mp3.zing.vn/skins/gentle/flash/mp3player.swf?xmlURL=http://mp3.zing.vn/play/?pid=IWZFU9OI||4&songID=0&_mp3=&autoplay=false&wmode=transparent)
## Trả lời Hủy trả lời

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/pHrjy-6Y>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
[English](/en/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [العربية](/ar_SA/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Euskara](/eu/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Беларуская](/be/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Bosanski](/bs/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [简体中文](/zh_CN/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [正體中文](/zh_TW/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Česky](/cs/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Dansk](/da/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Nederlands](/nl/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Eesti](/et/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Suomi](/fi/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Français](/fr/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Galego](/gl/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [ქართული](/ka/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Deutsch](/de/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Ελληνικά](/el/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Magyar](/hu/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Bahasa Indonesia](/in/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Italiano](/it/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [日本語](/ja/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [한국어](/ko/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [كوردي](/ku/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Kurdî](/ku_TR/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Македонски](/mk/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [मराठी](/mr/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Norsk bokmål](/nb/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Norsk nynorsk](/nn/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [فارسی](/fa/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Português](/pt/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Português do Brasil](/pt_BR/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Română](/ro/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Српски](/sr/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [සිංහල](/si/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Slovensky](/sk/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Español](/es/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Español Internacional](/es_PE/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [ไทย](/th/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Türkçe](/tr/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Українська](/uk/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron) [Tiếng Việt](/vi/register?dest=%2Fku%2F%3Fq%3Delectron)
PhET_VN
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.

Server: Apache/2.4.6 (Red Hat Enterprise Linux)

Pragma: no-cache

Content-Language: vi

Via: 1.1 varnish-v4

Cache-Control: no-cache

Accept-Ranges: bytes

Set-Cookie: JSESSIONID=8D5120123917C78B2F2F204753BAF88C; Path=/; Secure; HttpOnly


markdown:
[English](/en/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [العربية](/ar_SA/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Euskara](/eu/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Беларуская](/be/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Bosanski](/bs/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [简体中文](/zh_CN/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [正體中文](/zh_TW/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Česky](/cs/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Dansk](/da/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Nederlands](/nl/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Eesti](/et/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Suomi](/fi/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Français](/fr/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Galego](/gl/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [ქართული](/ka/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Deutsch](/de/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Ελληνικά](/el/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Magyar](/hu/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Bahasa Indonesia](/in/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Italiano](/it/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [日本語](/ja/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [한국어](/ko/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [كوردي](/ku/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Kurdî](/ku_TR/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Македонски](/mk/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [मराठी](/mr/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Norsk bokmål](/nb/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Norsk nynorsk](/nn/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [فارسی](/fa/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Português](/pt/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Português do Brasil](/pt_BR/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Română](/ro/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Српски](/sr/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [සිංහල](/si/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Slovensky](/sk/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Español](/es/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Español Internacional](/es_PE/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [ไทย](/th/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Türkçe](/tr/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Українська](/uk/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers) [Tiếng Việt](/vi/sign-in?dest=%2Ffr%2Ffor-teachers)
PhET_VN
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.
Hoàng Nguyên
Sài Gòn, Việt Nam.

Set-Cookie: JSESSIONID=45E3D52B8D2B3CB95298C2C3BA2C5603; Path=/; Secure; HttpOnly


markdown:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ********
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập - Tự do - Hạnh phúc********
Số: 911/1997/QĐ-TTg
Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 1997
QUYẾT ĐỊNH
PHÊ DUYỆT QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SÂN BAY TOÀN QUỐC
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
Căn cứ Luật tổ chức Chính phủ ngày 30 tháng 9 năm 1992;Căn cứ Quyết định 432/TTg ngày 28 tháng 6 năm 1996 thành lập Hội đồng lập Dự án quy hoạch phát triển hệ thống sân bay toàn quốc;Theo đề nghị của Hội đồng dự án sân bay tại Tờ trình số 33/HĐDA, ngày 31 tháng 5 năm 1997 kèm theo hồ sơ Dự án.
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Phê duyệt quy hoạch phát triển hệ thống sân bay toàn quốc như tờ trình số 33/HĐDA ngày 31 tháng 5 năm 1997 của Hội đồng Dự án sân bay (trên cơ sở Đề án của Cục Hàng không dân dụng Việt nam và Bộ Quốc phòng lập theo nhiệm vụ được giao tại văn bản số 469/KTN ngày 27 tháng 01 năm 1995 của Thủ tướng Chính phủ và đã được Hội đồng Dự án sân bay thẩm định), gồm các nội dung chủ yếu sau đây:
1- Mục tiêu: Phát triển hệ thống sân bay toàn quốc đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng theo từng thời kỳ, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
2- Tổng số 138 sân bay các loại trong đó:
a) Hệ thống sân bay:
- Cảng hàng không - sân bay: 61
- Bãi hạ cánh dự bị: 67
- Đoạn quốc lộ hạ cánh: 10
b) Phân hạng:
- Sân bay hạng A: 11
- Sân bay hạng B: 29
- Không phân hạng 98
Cục Hàng không dân dụng Việt Nam và Bộ Quốc phòng thống nhất lại số lượng sân bay dân dụng, quân sự và sân bay dùng chung (ý kiến Bộ Quốc phòng tại công văn 2592/QP ngày 07 tháng 10 năm 1997).
3- Nguyên tắc quản lý:
a) Chính phủ thống nhất quản lý hệ thống sân bay toàn quốc, chủ trương đầu tư xây dựng, khai thác, phát triển.
b) Cục Hàng không dân dụng Việt nam quản lý các sân bay dân dụng, quản lý chính các sân bay dùng chung chủ yếu hoạt động thương mại; quản lý vùng trời sân bay; lập sổ đăng ký, đăng bạ các sân bay dân dụng, sân bay dùng chung chủ yếu hoạt động thương mại.
c) Bộ Quốc phòng quản lý các sân bay quân sự, các bãi hạ cánh dự bị, quản lý chính các sân bay dùng chung chủ yếu hoạt động quân sự; quản lý bầu trời; lập sổ đăng ký, đăng bạ các sân bay quân sự, các sân bay dùng chung chủ yếu hoạt động quân sự, bãi hạ cánh và các đoạn quốc lộ là điểm hạ cất cánh.
d) Bộ Giao thông vận tải: quản lý chính các đoạn đường quốc lộ là điểm hạ cất cánh cho máy bay.
e) Tổng cục Địa chính: lập thủ tục đăng ký cấp đất cho các sân bay đã quy hoạch trong hệ thống sân bay toàn quốc theo Luật định.
Điều 2. Kế hoạch thực hiện:
1- Cục hàng không dân dụng Việt Nam, Bộ Quốc phòng, căn cứ vào quy hoạch hệ thống sân bay toàn quốc đã phê duyệt để xây dựng kế hoạch đầu tư phát triển cho từng thời kỳ, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng.
2- Từ nay đến năm 2000 kiện toàn 3 cụm sân bay Miền Bắc, Miền Trung, Miền Nam cụ thể: Đầu tư xây dựng phát triển hiện đại các sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng; lập dự án đầu tư phát triển các sân bay Chu Lai, Long Thành, Cát Bi là sân bay nội địa đồng thời dự bị sân bay quốc tế; tiến hành đăng ký, đăng bạ các sân bay theo điểm 3 Điều 1 trên đây.
Đầu tư cải tạo, nâng cấp các sân bay quan trọng khác trong hệ thống sân bay phù hợp với các giai đoạn từ nay đến năm 2000, từ sau năm 2000 đến năm 2005 và từ sau năm 2005 trở đi.
3- Nhu cầu vốn đầu tư các giai đoạn: Từ năm 1997 - 2000 dự tính 19.000 tỷ Từ năm 2001 - 2005 dự tính 27.000 tỷ
Từ năm 2006 - 2010 dự tính 23.000 tỷ.
Vốn đầu tư chính thức sẽ được xác định khi phê duyệt từng Dự án.
4- Nguồn vốn đầu tư:
a) Xây dựng cơ sở hạ tầng các sân bay dân dụng và các sân bay quân sự được đầu tư bằng các nguồn vốn ngân sách.
b) Xây dựng các hạng mục công trình kinh doanh, dịch vụ được đầu tư bằng nhiều nguồn vốn như: Vốn tín dụng, vốn liên doanh, vốn do doanh nghiệp tự vay trả...
Điều 3. Bộ Quốc phòng, Cục Hàng không dân dụng, phối hợp với Uỷ ban nhân dân các địa phương, Bộ Xây dựng và Tổng cục Địa chính để nghiên cứu phương án cụ thể chuyển mục đích sử dụng của các sân bay, bãi hạ cánh không nằm trong quy hoạch của hệ thống sân bay toàn quốc sang mục địch khác, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định.
Điều 4. Quyết định này có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ký.
Điều 5. Các Bộ, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.
Phan Văn Khải
(Đã ký)
Tags:
911/1997/QD-TTG, QUYET DINH 911 1997, THU TUONG CHINH PHU, HE THONG SAN BAY TOAN QUOC, QUY HOACH PHAT TRIEN, DAU TU, XAY DUNG - DO THI, GIAO THONG - VAN TAI
Email nhận thông báo:

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Sun, 22-Jul-2018 15:22:13 GMT; path=/

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


markdown:
*Văn Ngọc Thành (*)* **(Kỷ yếu Hội thảo Khoa học ĐHNN – ĐHQGHN, 5/2012)** **TÓM TẮT:**
Trên cơ sở trình bày những nội dung cơ bản nhất của khái niệm “Quyền lực” bài báo đặt ra yêu cầu khách quan của nghiên cứu liên ngành trong quan hệ quốc tế. Điều này thể hiện ở chỗ:
*thứ nhất,* bản thân cách hiểu, cách định nghĩa khái niệm quyền lực vốn thiếu sự thống nhất do sự khác nhau của bối cảnh quyền lực được thực thi đã đòi hỏi sự hợp lực của các nhà nghiên cứu ngôn ngữ, triết học, chính trị…; *thứ hai*, trong những điều kiện, hoàn cảnh khác nhau, sự tham gia của các thành tố quyền lực tạo ra các hình thức, cấu trúc quyền lực khác nhau và bản thân sự tham gia vào hình thức, cấu trúc chung đã xóa mờ đi ranh giới của các thành tố tham gia. Điều này đã đặt ra yêu cầu cấp bách của việc nghiên cứu liên ngành trong quốc tế học nói chung, quyền lực nói riêng. **NỘI DUNG:**
Trong nghiên cứu quan hệ quốc tế, “Quyền lực” (Power) được xem là khái niệm chủ chốt, quan trọng nhất. Tất cả các thuyết nghiên cứu quan hệ quốc tế chính, dù ở mức độ khác nhau, đều xây dựng lý thuyết quyền lực của mình: Chủ nghĩa Mác hiểu theo lực lượng sản xuất và tư bản; phái tự do (Liberals) hiểu quyền lực theo khía cạnh thương mại hay quyền lực mềm; dựa trên khái niệm quyền lực mà phái hiện thực đã xây dựng lý thuyết quan hệ quốc tế
[[1]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn2_5498)… Trong cuốn *Politics Among Nations: The Struggle for Power and* *Peace, *Hans Morgenthau, xác định nghiên cứu chính trị quốc tế thông qua những lợi ích được tính toán trên quyền lực [[2]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn3_5498); Kenneth Waltzch, trong cuốn *A Theory of International Politics,* cho rằng, phân chia quyền lực là vấn đề quan trọng trong việc xác định bản chất của một hệ thống quốc tế [[3]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn4_5498)…
Xuất phát từ ý nghĩa của “Quyền lực” trong quan hệ quốc tế, bài viết này muốn nêu lên tính ngành trong quốc tế học trên cơ sở xem xét khái niệm “Quyền lực”.
**1.** Cùng với sự phát triển nhận thức, loài người đã sớm đặt ra yêu cầu nghiên cứu các vấn đề của thế giới. Từ trước Công nguyên, Polibius (201 – 120 TCN), thông qua bộ *Thông sử *đồ sộ gồm 40 quyển, trình bày lịch sử các nước Địa Trung Hải bị Roma chiếm đóng từ năm 246 – 146 TCN, đã chú trọng nghiên cứu mối quan hệ giữa các vùng và các quốc gia. Do đó, ông trở thành người đầu tiên đưa ra khái niệm Lịch sử thế giới [[4]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn5_5498). Cần chú ý là, trước Polibius người ta đã nghiên cứu nhiều vấn đề của nhiều quốc gia khác nhau. Điều này có nghĩa là chỉ có khái niệm thế giới khi nhà nghiên cứu xem xét vấn đề, quốc gia… trong các mối quan hệ của nó. Quốc tế học (International Studies) với tư cách là một khoa học nghiên cứu các vấn đề của thế giới cần đặt vấn đề nghiên cứu quan hệ quốc tế như một trọng tâm, và do đó việc xem xét khái niệm “Quyền lực” là cần thiết.
Có rất nhiều cách định nghĩa “Quyền lực” khác nhau trong nghiên cứu quan hệ quốc tế. Theo David Baldwin, sự khác nhau này là rất lớn và việc thảo luận về quyền lực thường bị thất bại do sự không đồng nhất trong cách hiểu
[[5]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn6_5498). Thậm chí, sau Chiến tranh lạnh, còn có ý kiến cho rằng nên từ bỏ khái niệm “Quyền lực” trong quan hệ quốc tế, khi mà xu thế hợp tác đã trở thành dòng chảy chính của lịch sử loài người.
Có lẽ, sẽ là không phù hợp để đề cập đến sự khác nhau về định nghĩa khái niệm “Quyền lực” ở phạm vi bài viết này. Tuy nhiên, vấn đề chúng tôi muốn nhấn mạnh ở đây là, dù cho có sự khác nhau về cách hiểu, cách định nghĩa thì bản thân khái niệm “Quyền lực” cũng đã đòi hỏi một sự tiếp cận đa ngành. Xét về ngôn ngữ, biên giới của sự khác nhau giữa các cách định nghĩa về quyền lực là rất mong manh. Chẳng hạn, có một số người cho rằng, “Quyền lực” như là “sự ảnh hưởng” (influence)
[[6]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn7_5498) nhưng cách hiểu này bị cho là “mơ hồ”, bởi lẽ sự ảnh hưởng này lại gắn bó chặt chẽ với sử dụng quân sự. Đây là lý do giải thich tại sao có một số ý kiến cho rằng, ngày nay cùng với việc suy giảm của sức mạnh quân sự trong chính trị thế giới, khái niệm quyền lực đã trở nên lỗi thời. Những người theo chủ nghĩa kinh nghiệm (empiricists) cho rằng, khi nói đến quyền lực cần chú ý đến các nguồn lực (resources) hay các kết quả (outcomes). Alan Lamborn nhấn mạnh, vấn đề mấu chốt của trạng thái quyền lực “có thể được tìm thấy trong quy mô tương đối của nguồn nhân lực và tài chính có sẵn đối với chính phủ trung ương” [[7]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn8_5498), còn John Rothgeb lại cho rằng “Việc kiểm soát những người thực hiện khác là chủ đề trung tâm trong các định nghĩa do nhiều học giả đưa ra” [[8]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn9_5498).
Thực tế, có nhiều tác giả có thể sử dụng đồng thời cả hai cách hiểu về quyền lực. Morgenthau có một câu nổi tiếng rằng “Khi chúng ta nói về quyền lực tức là chúng ta đang nói đến việc kiểm soát cả về trí tuệ và hoạt động của người khác”
[[9]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn10_5498), nhưng ông cũng phê phán việc phân tích quyền lực theo hướng kết quả. Do vậy ông cũng đã đưa ra khái niệm đơn giản rằng “Một tác nhân (agent) có quyền lực lớn trong phạm vi nó ảnh hưởng đến người khác hơn là họ ảnh hưởng đến nó” [[10]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn11_5498). Cùng quan điểm đó, James Rosenau đã tránh nhắc đến khái niệm quyền lực giống nhau mà sử dụng từ “khả năng” (capabilities) cho các nguồn lực và “kiểm soát” (control) cho “kết quả” [[11]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn12_5498). Cũng có ý kiến cho rằng quyền lực gần nghĩa với sự vượt trội, ưu thế và đôi khi nó giống như thẩm quyền (hợp pháp) [[12]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn13_5498).
Như vậy, việc đưa những khái niệm khác nhau về quyền lực không cần thiết được xem như một vấn đề, người ta có thể sử dụng khái niệm “Quyền lực” khác nhau và do đó cũng định nghĩa nó khác nhau. Biên giới khái niệm rất mong manh và có thể thay đổi. Việc thuật ngữ này được hiểu như thế nào còn phụ thuộc vào bối cảnh và phụ thuộc vào thuật ngữ trái ngược với nó. Có thể có nhiều lý do cho việc sử dụng khái niệm quyền lực trong các bối cảnh khác nhau với ý nghĩa khác nhau. Đây cũng là một trong những nguyên nhân để Aron khẳng định những phân tích về quyền lực thường giới hạn trong một ngôn ngữ, các định nghĩa được đưa ra có thể chỉ dành cho dân tộc mình mà không hữu ích cho những bài viết ở một ngôn ngữ khác
[[13]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn14_5498). Theo hướng này, Hoàng Khắc Nam khẳng định: “Đã có nhiều quan niệm quyền lực được đưa ra với vô số cách giải thích khác nhau. Sự khác nhau này phụ thuộc không chỉ vào hướng tiếp cận được lựa chọn mà còn vào hoàn cảnh lịch sử, góc độ ngành khoa học, bối cảnh học thuật, vị thế của quốc gia xuất xứ và vị trí của nhà nghiên cứu” [[14]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn15_5498). Từ sự phân tích quyền lực theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp, Hoàng Khắc Nam lựa chọn cách hiểu theo “nghĩa rộng” nhưng cũng không quên lưu ý: “Tuy nhiên, về mặt ngôn từ, trong tiếng Việt, hai khái niệm có thể hiểu thành hai từ khác nhau. Theo nghĩa hẹp được gọi là quyền lực, còn theo nghĩa rộng thì được gọi là sức mạnh… Mặc dù vậy, trong thực tiễn chính sách và quan hệ của Việt Nam, việc sử dụng thuật ngữ sức mạnh (Strength) là hợp lý để tránh hiểu lầm là chúng ta theo đuổi quyền lực theo nghĩa hẹp” [[15]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn16_5498).
Như vậy, “Quyền lực” trong nghiên cứu quan hệ quốc tế là mảnh đất màu mỡ, một lĩnh vực mới mẻ cho các nhà nghiên cứu Việt Nam trong các lĩnh vực ngôn ngữ, triết học….
**2.** Trong thực tiễn cuộc sống, quyền lực là một hiện tượng xã hội – chính trị xuất hiện trong mối quan hệ giữa con người với nhau. Từ những hình thức sơ khai ban đầu thường gắn liền với sức mạnh, hòa theo sự tiến hóa của các hình thức tổ chức xã hội (từ cá nhân đến nhóm, cộng đồng quốc gia dân tộc và quốc tế), quyền lực được thể hiện dưới các hình thức gắn với phong tục tập quán, đạo đức, pháp luật: thứ bậc, tôn ty trật tự, đẳng cấp, giai tầng, giai cấp, phe nhóm, tổ chức… Các từ điển đều đề cập đến nhiều khía cạnh của từ “quyền lực” (power), và trọng tâm ngữ nghĩa đều nhấn mạnh, quyền lực là khả năng làm một điều gì đó [[16]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn17_5498) hay giống như sự thể hiện khả năng [[17]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn18_5498). Điểm mấu chốt của định nghĩa này nằm ở chỗ quyền lực là khả năng để tạo ra ảnh hưởng. Theo logic này, quyền lực tồn tại thậm chí khi nó không gây ra bất cứ điều gì, nhưng ngược lại, tất cả ảnh hưởng đều được gây ra bởi một số loại quyền lực. Có thể dẫn ra đây ví dụ về quyền lực khá nổi tiếng của Dahl hay được trích dẫn, đó là: A có quyền lực với B đến mức anh ta có thể yêu cầu B làm gì đó mà B không thể không làm [[18]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn19_5498). Điều là cốt lõi của khái niệm quyền lực, như cách hiểu thông thường, đó là khả năng để tạo ra ảnh hưởng [[19]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn20_5498) đã hàm ý rằng B có thể thực hiện khác trong một tình huống giả định là quyền lực của A không hiện hữu. Dường như cách hiểu này quá rộng, thiếu những giới hạn đối với bản chất của ý định, phương thức hoặc kết quả. Bởi lẽ, có người cho rằng chỉ có những kết quả có lợi thì mới đại diện cho quyền lực được, hay có những khả năng có thể dẫn tới ảnh ưởng tiêu cực. Do vậy, khả năng ảnh hưởng có thể được xem như quyền lực bất kể bản chất của ảnh hưởng. Ở khía cạnh này, tính trách nhiệm và tính xã hội của quyền lực được đề cao. Khi nói về quyền lực xã hội, những ảnh hưởng này sẽ liên quan đến những người khác. Trở lại với ví dụ của Dahl chúng ta sẽ thấy: Rõ ràng, khi A yêu cầu B thực hiện điều gì đó theo ý muốn của mình thì bản thân cả A và B đều không phải là hai chủ thể đơn độc, họ còn có những mối quan hệ với các chủ thể khác, như C, D… chẳng hạn. Nói cách khác, quyền lực mà A có đối với B là quyền lực xã hội. Cho nên, trong quá trình thực thi quyền lực, A phải tính toán theo nhiều tham số khác, chẳng hạn như các nguyên tắc, trật tự quốc tế (luật pháp), xã hội quốc tế (đạo đức, trách nhiệm)… và đây là những lĩnh vực nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau. Tuy nhiên, quyền lực được hiểu như sự đe dọa, ép buộc, của A đối với B cũng vẫn xảy ra trong trường hợp A dùng khả năng ảnh hưởng của mình để B có ít lựa chọn nhất, buộc B hành động theo hướng mà A lựa chọn. Sự ảnh hưởng của A có thể là dùng sức mạnh, cũng có thể là lôi kéo, thuyết phục, ban tặng…
Cách hiểu quyền lực theo hướng cấu trúc mà gần đây Guzzini gọi là “quản trị”
[[20]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn21_5498) nhằm phân tách quyền lực thành hai phần: cá nhân và bộ máy tổ chức. Tuy nhiên, trách nhiệm của cá nhân không hề mất đi dù cho vai trò của bộ máy được tăng lên. Có một định nghĩa khá nổi tiếng của Bertrand Russell: “Quyền lực là khả năng tạo ra ảnh hưởng có dự định” [[21]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn22_5498), nhằm xem quyền lực gắn với kết quả, ảnh hưởng được coi là cố ý, có chủ đích. Thực tế, trong nhiều trường hợp, không có sự khác biệt giữa ảnh hưởng quyền lực có dự định hay không có dự định. Chẳng hạn, tổng thống có quyền lực giải tán quốc hội hay siêu cường quốc có quyền lực chi phối các vấn đề an ninh thế giới dù cho họ có ý định làm điều đó hay không. Và dĩ nhiên, không có vị tổng thống nào giải tán quốc hội mà lại không có ý định trước khi thực hiện… Trách nhiệm có thể tăng lên nếu hành động là có ý định, nhưng không phải tất cả hành động không có ý định là không có trách nhiệm. Một tổ chức nhà nước vẫn phải chịu trách nhiệm các thảm họa quốc gia xảy ra, mặc dù đó là những điều không có trong ý định…
Như vậy, dựa trên ngôn ngữ thông thường và nghiên cứu triết học về khái niệm quyền lực, chúng ta có thể hiểu quyền lực như khả năng ảnh hưởng. Điều này cho thấy bản thân quyền lực mang tính liên ngành nhưng các học giả quan hệ quốc tế ít chú ý đến, vì họ thường tập trung vào việc nêu khái niệm quyền lực theo kinh nghiệm dựa vào nguồn lực hoặc kết quả. Theo tinh thần này, đối tượng nghiên cứu quyền lực liên quan đến hầu như các vấn đề khoa học như luật, địa lý, lịch sử, tâm lý,… và việc phân định ranh giới quan hệ quốc tế hay khoa học chính trị bằng thói quen tập trung vào quyền lực không còn là phù hợp nữa. Bởi bản chất chung của quyền lực là khả năng ảnh hưởng, nó là một hiện tượng đa phương diện luôn yêu cầu khung/bối cảnh hoạt động cụ thể. Nhu cầu cho việc tạo bối cảnh này đặt ra nhu cầu phân chia nghiên cứu giữa các ngành. Tất nhiên, sẽ là sai lầm nếu cho rằng bối cảnh có thể diễn ra cô lập. Ngược lại, để biết được tầm quan trọng của một bối cảnh, chúng ta cần và có thể so sánh bối cảnh khác nhau trên khắp các lĩnh vực ngành và với mục đích đó chúng ta cần khung làm việc liên ngành về quyền lực.
**3.** Như vậy, bản thân khái niệm quyền lực đã mang trong nó tính liên ngành, đa ngành. Do đó, yêu cầu phân loại quyền lực đã được đặt ra từ sớm.
Việc sử dụng nguyên tắc phân loại liên ngành trong quan hệ quốc tế sẽ giúp chúng ta tìm hiểu được cách quyền lực hoạt động trong các bối cảnh khác nhau và lý giải tại sao một số dạng quyền lực được coi là đặc quyền trong quan hệ quốc tế.
Có nhiều thành tố trong quyền lực. Morgenthau đã nêu ra 9 thành tố của quyền lực là: địa lý, các nguồn lực tự nhiên, năng lực công nghiệp, sự sẵn sàng tham gia quân sự, dân số, đặc tính quốc gia, tinh thần quốc gia và chất lượng ngoại giao
[[22]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn23_5498), về sau ông đã thêm chất lượng quản lý vào bản liệt kê này. Còn Aron phân biệt giữa không gian, nguồn vật chất và phi vật chất, khả năng làm việc tập thể [[23]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn24_5498). Waltz chú ý đến “kích cỡ dân số và lãnh thổ, nguồn cung cấp, khả năng kinh tế, sức mạnh quân sự, sự bền vững và cạnh tranh về chính trị” [[24]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn25_5498).
Nguyên tắc phân loại phổ biến nhất của nhiều cơ chế quyền lực được sử dụng trong việc nghiên cứu chính trị quốc tế là dựa vào sự khác biệt giữa quyền lực quân sự, kinh tế, văn hóa hay ý thức. Cách phân loại này do Carr đưa ra
[[25]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn26_5498) và nó được sử dụng khá phổ biến. Trên cơ sở 3 nhân tố do Carr đưa ra, Susan Strange, đã giới thiệu cấu trúc quyền lực gồm 4 loại: cấu trúc an ninh, sản xuất, tài chính và kiến thức [[26]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn27_5498). Cũng dựa theo cảm hứng của Carr, nhà xã hội học lịch sử Michael Mann trong công trình nghiên cứu lịch sử quyền lực của mình đã phân biệt các loại quyền lực theo quân sự, kinh tế, văn hóa và chính trị [[27]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn28_5498). Mann đã thêm quyền lực chính trị như một dạng riêng biệt của quyền lực và xác định nó tập trung vào vấn đề trung tâm là lãnh thổ. Quan điểm của Pierre Bourdieu lại khá đặc biệt. Ông xem xã hội và văn hóa cũng là nguồn lực đặc trưng, nhưng lại không quan tâm đến “vốn quân sự” (military capital) như một nguồn quyền lực riêng biệt [[28]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn29_5498).
Một nguyên tắc phân loại khá phổ biến nữa là phân biệt giữa các dạng quyền lực tích cực và tiêu cực. Trong quan hệ quốc tế, Joseph Nye phân biệt giữa quyền lực cứng và mềm
[[29]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn30_5498) mà sau này ông gọi là “thông minh” (smart). Theo Nye, sự khác biệt giữa quyền lực cứng và mềm dễ dàng được nhận thấy như một chỉnh thể liên tục hơn là như một ranh giới rõ ràng. Thực tế, sai lầm phổ biến là người ta thường cho rằng quyền lực quân sự là tiêu cực và quyền lực kinh tế là tích cực, nhưng quyền lực quân sự có thể tích cực khi được thực hiện như một sự bảo vệ và quyền lực kinh tế có thể mang tính tiêu cực khi được dùng như sự thưởng phạt. Quyền lực văn hóa có thể cân bằng giữa tính tiêu cực và tích cực, ví dụ trong các hình thức khen ngợi và chê trách. Điều quan trọng ở đây là quan điểm của Nye đặt ra cho các học giả quan hệ quốc tế yêu cầu tìm hiểu sâu hơn các vấn đề về tâm lý và xã hội học để nghiên cứu sự khác nhau giữa phương pháp ảnh hưởng tích cực và tiêu cực – điều đã được James Davis đặt ra với việc nhấn mạnh đến khía cạnh tâm lý sợ hãi khi dùng lời đe dọa [[30]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn31_5498).
Năm 2005, Andrew Bennett và Raymond Duvall đã đề xuất một sự phân loại quyền lực chú ý phân biệt giữa quyền lực cưỡng chế, thể chế, cấu trúc và sản xuất
[[31]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn32_5498). Hai nhà tâm lý xã hội học John French và Bertram Raven nêu ra sự khác biệt giữa quyền lực cưỡng chế, quyền lực khen thưởng, quyền lực hợp pháp, quyền hạn có chứng nhận, quyền hạn chuyên môn [[32]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn33_5498)… Nhìn chung, xu hướng này thường đề cao yếu tố cấu trúc và xã hội của quyền lực và do đó nó thường gắn với xã hội quốc tế. Như Neumann và Sending chỉ ra, quyền lực quốc tế bị chi phối bởi chế độ chính trị tự do, được thực hiện như một cơ chế quyền lực chính khi quyền lực quốc tế ngày càng trở nên vững chắc hơn với số lượng thực thi nhiều hơn [[33]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn34_5498).
Với một cái nhìn tổng quan, trong nghiên cứu của mình, Hoàng Khắc Nam đã trình bày 7 cách phân loại quyền lực khác nhau
[[34]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn35_5498) và 6 thành tố của quyền lực, gồm: điều kiện địa lý, dân số, lực lượng quân sự, kinh tế, công nghệ, các yếu tố tinh thần (Sự đoàn kết quốc gia, tư tưởng, uy tín, văn hóa, lãnh đạo, công luận) [[35]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftn36_5498). Ở đây chúng tôi cũng sẽ không chú ý đến các thảo luận xung quanh vấn đề nội dung lý thuyết quyền lực mà chỉ nêu lên vấn đề này đề chỉ ra tính liên ngành, đa ngành của nó mà thôi.
Rõ ràng là, từ những phân tích về khái niệm và những liệt kê nêu trên về cách phân loại cũng như các thành tố của quyền lực đã đặt ra yêu cầu khách quan của nghiên cứu liên ngành trong quan hệ quốc tế. Điều này thể hiện ở chỗ:
*thứ nhất,* bản thân cách hiểu, cách định nghĩa khái niệm quyền lực vốn thiếu sự thống nhất do sự khác nhau của bối cảnh quyền lực được thực thi đã đòi hỏi sự hợp lực của các nhà nghiên cứu ngôn ngữ, triết học, chính trị…; *thứ hai*, trong những điều kiện, hoàn cảnh khác nhau, sự tham gia của các thành tố tạo ra các hình thức, cấu trúc quyền lực khác nhau và bản thân sự tham gia vào hình thức, cấu trúc chung đã xóa mờ đi ranh giới của các thành tố tham gia. Chính điều này đã đặt ra yêu cầu cấp bách của việc nghiên cứu liên ngành trong quốc tế học nói chung, quyền lực nói riêng. Vấn đề đặt ra là việc xác định ranh giới các ngành khoa học liên quan với quyền lực để thúc đẩy công tác nghiên cứu quyền lực nói riêng, quan hệ quốc tế và quốc tế học nói chung. *Hà Nội, tháng Tư 2012* [(*)](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref1_5498) PGS.TS. Khoa Lịch sử – ĐHSP. Hà Nội. [[1]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref2_5498) Guzzini, S. *The Concept of Power: A Constructivist Analysis, *Millennium [[2]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref3_5498) Morgenthau, H. *Politics Among Nations: The Struggle for Power and* *Peace,* New York, Alfred A. Knopf 1978 5th edn. [[3]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref4_5498) Waltz, K., *A Theory of International Politics,* Reading, MA, Addison-Wesley 1979. [[4]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref5_5498) Thompson W., *A History of Historical Writing, vol. I,* Newyork 1942, p.58 (Dẫn theo N.A. Erôphêép, *Lịch sử là gì,* M. 1976, bản dịch của Đinh Ngọc Bảo, Lương Kim Thoa…, Nxb. Giao dục, H. 1981, tr. 163; Phan Ngọc Liên, Đỗ Thanh Bình (CB) , Trần Vình Tường, Văn Ngọc Thành, Lương Kim Thoa, Trần Thị Vinh, *Lịch sử sử học thế giới,* Nxb. Đại học Sư phạm, H. 2005, tr. 31). [[5]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref6_5498) Baldwin, D., * Paradoxes of Power,* Oxford, Basil Blackwell, 1989. [[6]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref7_5498) Mueller, J. *Quiet Cataclysm: Reflections on Recent Transformations of World* *Politics,* New York, HarperCollins 1995, p.7. [[7]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref8_5498) Lamborn, A.C. *The Price of Power: Risk and Foreign Policy in Britain, France,* *and Germany,* Boston, Unwin Hyman 1991, p.42. [[8]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref9_5498) Rothgeb, J., *Defining Power: Influence and Force in the Contemporary* *International System,* New York, St. Martin’s Press 1993, p.21. [[9]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref10_5498) Morgenthau, H., * Politics Among Nations: The Struggle for Power and* *Peace,* 5th edn, New York, Alfred A. Knopf 1978, p. 26. [[10]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref11_5498) Morgenthau, H., * Politics Among Nations: The Struggle for Power and* *Peace,* 5th edn, New York, Alfred A. Knopf 1978, p. 192. [[11]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref12_5498) Rosenau, J., *The Study of Global Interdependence: Essays in the* *Transnationalization of Global Affairs,* London, Pinter 1980. [[12]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref13_5498) Hindness, B., *Discourses of Power: From Hobbes to Foucault,* Oxford, Basil Blackwell 1996. [[13]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref14_5498) Aron, R. “Macht, Power, Puissance: Democratic Prose or Demonical * Power,* Oxford, Basil Blackwell 1986. [[14]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref15_5498) Hoàng Khắc Nam, Quyền lực trong quan hệ quốc tế, lịch sử và vấn đề, Nxb. Văn hóa thông tin, H. 2011, tr. 33. [[15]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref16_5498) Hoàng Khắc Nam, Quyền lực trong quan hệ quốc tế, lịch sử và vấn đề, Nxb. Văn hóa thông tin, H. 2011, tr.47. [[16]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref17_5498) Morriss, P., *Power: A Philosophical Analysis,* Manchester, Manchester University Press 1987, p.13. [[17]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref18_5498) Barnes, B., *The Nature of Power,* Urbana, Illinois, University of Illinois Press 1988, p.92. [[18]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref19_5498) Dahl, R., “The Concept of Power”, * Behavioral Science*, 2(3) (1957), pp. 202–215. [[19]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref20_5498) Morriss, P., *Power: A Philosophical Analysis,* Manchester, Manchester University Press 1987, p.49. [[20]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref21_5498) Guzzini, S., “Structural Power: The Limits of Neorealist Power Analysis”, *International Organization*, 47, 1993, pp.443–478. [[21]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref22_5498) Russell, B., * Power: A New Social Analysis,* London, Allen and Unwin 1938. [[22]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref23_5498) Morgenthau, H., *Politics Among Nations: The Struggle for Power and* *Peace,* 5th edn, New York, Alfred A. Knopf 1978. [[23]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref24_5498) Aron, R., *Peace and War: A Theory of International Relations,* Garden City, [[24]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref25_5498) Waltz, K., *A Theory of International Politics,* Reading, MA, Addison-Wesley 1979, p.131. [[25]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref26_5498) Carr, E.H., * Twenty Years’ Crisis: An Introduction to the Study of* *International Relations,* Basingstoke, Palgrave MacMillan 2001. [[26]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref27_5498) Strange, S., *States and Markets: An Introduction to International Political* *Economy,* London, Pinter 1988. [[27]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref28_5498) Mann, M., * Sources of Social Power, Vol. 1: A History of Power from the Beginning* *to a.d. 1760,* Cambridge, Cambridge University Press 1986. [[28]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref29_5498) Bourdieu, P., “The Forms of Capital” in J. Richardson (ed.) * Handbook of* *Theory and Research for the Sociology of Education,* New York, Greenwood 1986. [[29]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref30_5498) Nye, J., *Soft Power: The Means to Success in World Politics,* New York, PublicAffairs 2004. [[30]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref31_5498) Davis, J.W., *Threats and Promises. The Pursuit of International Influence,* Baltimore, Johns Hopkins University Press 2000. [[31]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref32_5498) See: – Barnett, M. and R. Duvall, “Power in International Politics”, * International* *Organization*, 2005, pp. 39–75.
– Barnett, M. and R. Duvall, “Power in Global Governance” in M. Barnett and R. Duvall (eds)
* Power in Global Governance,* Cambridge, Cambridge University Press 2005. [[32]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref33_5498) French, J. and B. Raven, “The Bases of Social Power” in D. Cartwright (ed.) *Studies in Social Power,* Ann Arbor, Michigan, University of Michigan, 1960. [[33]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref34_5498) Neumann, I. and O.J. Sending, *Governing the Global Polity: Practice,* *Mentality, Rationality,* Ann Arbor, Michigan, University of Michigan Press, 2010. [[34]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref35_5498) Hoàng Khắc Nam, *Quyền lực trong quan hệ quốc tế, lịch sử và vấn đề,* Nxb. Văn hóa thông tin, H. 2011, tr.53-69. [[35]](/Users/thanhvn/Desktop/Hoi thao quoc te hoc/#_ftnref36_5498) Hoàng Khắc Nam, *Quyền lực trong quan hệ quốc tế, lịch sử và vấn đề, *Nxb. Văn hóa thông tin, H. 2011, tr. 85-178.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Link: <http://wp.me/p1urh5-rg>; rel=shortlink


markdown:
-
-
-
[Sinh viên](https://sinhvien.vienthonga.vn/)
-
[Điện thoại](/dien-thoai-smartphones)
-
[Tablet](/may-tinh-bang)
-
[Laptop](/laptop)
-
[Phụ kiện](/linh-phu-kien)
-
[PHỤ KIỆN CHÍNH HÃNG](/linh-phu-kien) [APPLE](/linh-phu-kien/apple) [SAMSUNG](/linh-phu-kien/samsung-vn-2) [ENERGIZER](/linh-phu-kien/phu-kien-chinh-hang-energizer)
-
[CÔNG NGHỆ ÂM THANH](/linh-phu-kien/cong-nghe-am-thanh) [Loa công nghệ](/linh-phu-kien/cong-nghe-am-thanh/loa-cong-nghe) [Tai nghe công nghệ](/linh-phu-kien/cong-nghe-am-thanh/tai-nghe-cong-nghe)
-
[PHỤ KIỆN ĐIỆN THOẠI](/index.php?dispatch=products.filter&lpk=lpk_phone)
-
[PHỤ KIỆN MÁY TÍNH BẢNG](/index.php?dispatch=products.filter&lpk=lpk_tablet)
-
[PHỤ KIỆN LAPTOP](/index.php?dispatch=products.filter&lpk=lpk_laptop)
-
[Tai nghe](/linh-phu-kien/tai-nghe)
-
[Chuột](/linh-phu-kien/mouse)
-
[Đế tản nhiệt](/linh-phu-kien/de-tan-nhiet)
-
[Thiết bị mạng](/linh-phu-kien/thiet-bi-mang)
-
[Bàn phím](/linh-phu-kien/ban-phim)
-
[Túi máy tính bảng](/linh-phu-kien/tui-may-tinh-bang)
-
[Bao da máy tính bảng](/linh-phu-kien/bao-da-may-tinh-bang/)
-
[USB](/linh-phu-kien/usb)
-
[USB 3G](/linh-phu-kien/usb-3g)
-
[Camera](/linh-phu-kien/camera)
-
[Linh kiện khác](/linh-phu-kien/linh-kien-khac)
-
-
[Thẻ, sim](/the-cao-sim-so)
-
[Nội dung số](/noi-dung-so)
-
[Máy đổi trả](/may-doi-tra)
-
[Xả hàng](/xa-hang)
-
[Khuyến mãi](/khuyen-mai-moi-nhat)
-
[Trả góp](/tra-gop.html)
-
[Tin công nghệ](/tin-tuc) ![ ](/Content/images/icon/goilai-chotoi.png)
GỌI LẠI CHO TÔI

Vary: Accept-Encoding

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Security-Policy: script-src 'self' 'unsafe-inline' 'unsafe-eval' script.hotjar.com static.hotjar.com tagmanager.google.com assets.vienthonga.vn www.google.com www.gstatic.com apis.google.com maps.googleapis.com www.googleadservices.com www.googletagmanager.com www.google-analytics.com connect.facebook.net platform.linkedin.com platform.twitter.com assets.pinterest.com www.linkedin.com widgets.pinterest.com log.pinterest.com static.masoffer.net logging.adtop.vn go.yeah1offer.com media1.admicro.vn vienthongavn.api.sociaplus.com www.google.com www.gstatic.com www.googleadservies.com www.googletagmanager.com www.google-analytics.com www.linkedin.com api.sociaplus.com locationv2.api.sociaplus.com


markdown:
![](https://google.com/thumbnail1.jpg)
![](https://vienthonga.vn/Content/images/logo_vta.png)
## Galaxy J1 2016 có những cải tiến gì?
[Samsung Galaxy J1](https://vienthonga.vn/samsung-galaxy-j1-2016.html) phiên bản năm 2016 được ra mắt tại thị trường UAE (Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) và vẫn giữ nguyên là một smartphone hợp túi tiền như là người tiền nhiệm của nó.
Vẫn giữ nguyên thiết kế so với
[Galaxy J1 2015](https://vienthonga.vn/samsung-galaxy-j1.html), Galaxy J1 2016 vẫn có mặt lưng nhựa nhám cầm nắm rất chắc tay, xung quanh máy được bo cong mềm mại. Mặt trước tuy vẫn giữ nguyên viền kim loại như người tiền nhiệm nhưng là phần thay đổi lớn nhất với màn hình 4.5 inches so với màn hình 4.3 inches trước kia. Hơn thế nữa, tấm nền TFT cũ kĩ để lại nhiều điểm rỗ cũng đã được thay thế bằng Super Amoled mang lại màu sắc tươi hơn, sống động hơn, mật độ điểm ảnh được nâng lên từ 217 ppi thành 245 ppi.
Những thay đổi quan trọng nhất đến từ bên trong, 766 MB RAM đã được nâng lên thành 1 GB RAM giúp cho phần thực hiện các tác vụ nhanh chóng và thoải mái hơn. Samsung cũng nâng cấp cho J1 2016 chip “cây nhà lá vườn” Exynos 3475 Quad, CPU Quad-core 1.2 GHz cũng được thay thế bằng Quad-cor 1.3 GHz Cortex A7 mang lại hiệu năng xử lý mạnh mẽ hơn. Với kích thước màn hình lớn hơn 0.2 inches, J1 2016 mang theo viên pin lớn hơn là 2050 mAh.
Với mức giá ở UAE là 499 AED tương đương với 135$ (khoảng 3.000.000 VNĐ), đây là một chiếc điện thoại rất lý tưởng dành cho các bạn học sinh, sinh viên.
- Từ khóa liên quan :
[samsung galaxy j1](tim-kiem?q=samsung+galaxy+j1) [galaxy j1](tim-kiem?q=galaxy+j1) [Galaxy J1 2016](tim-kiem?q=Galaxy+J1+2016) [samsung galaxy j1 2016](tim-kiem?q=samsung+galaxy+j1+2016) [cải tiến Samsung Galaxy J1](tim-kiem?q=cải+tiến+Samsung+Galaxy+J1)