markdown:
# Kỹ sư Lê Duy-Loan: “Tôi yêu quê hương tôi, từ khi mới thành người”
Texas Instruments (TI) là 1 trong 3 công ty điện tử lâu đời ở Mỹ bao gồm Texas Instruments (TI), IBM và Intel. Năm 2002, lần đầu tiên trong lịch sử hình thành và phát triển của TI, một người phụ nữ, một người Châu Á được vinh danh là Senior Fellow (tương đương với chức vụ Senior Vice President ở cấp bậc quản lý) – chức vị cao nhất trong nấc thang kỹ thuật ở Mỹ. Người phụ nữ đó chính là kỹ sư Lê Duy-Loan. Năm 12 tuổi, cô bé Duy-Loan cùng gia đình đến Mỹ theo diện nhập cư với vỏn vẹn 100$ trong túi. Làm thế nào mà một người phụ nữ, ban đầu không biết một chút tiếng Anh, không tiền, không nhà, sau 27 năm có thể vươn lên trở thành một người phụ nữ quyền lực ở một trong những tập đoàn lớn nhất nước Mỹ là một điều vô cùng khó hiểu với nhiều người. Vietnam Journal of Science (VJS) sẽ cùng các bạn khám phá câu trả lời qua lời kể của chính nhân vật, kỹ thuật gia Lê Duy-Loan
Đôi nét:
- Tốt nghiệp kỹ sư Điện ở Đại học Texas Austin năm 1982 khi mới 19 tuổi, lấy bằng MBA ở Đại học Houston năm 1989.
- Ở Texas Instruments: Được bầu làm thành viên hội đồng kỹ thuật (Member of Technical Staff) năm 1990, thành viên cao cấp hội đồng kỹ thuật (Senior Member of Technical Staff) năm 1993, thành viên danh dự hội đồng kỹ thuật (Distinguished Member of Technical Staff) năm 1997, nhà nghiên cứu (TI Fellow) năm 1999, nhà nghiên cứu thâm niên (TI Senior Fellow) năm 2002.
- Thành viên Hội đồng quản trị của National Instruments, một công ty hàng đầu về đo đạc và kiểm nghiệm, được niêm yết trên sàn chứng khoán NASDAQ.
- Thành viên hội đồng quản trị eSilicon Corp, một trong những công ty tư nhân hàng đầu về thiết kế và sản xuất trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn (semi-conductor).
- Thành viên sáng lập/ Giám đốc danh dự của hội Science National Honor Society (SNHS)
- Chủ nhân 24 bằng sáng chế, trong đó có 5 bằng sáng chế tiên phong (pionnering patent).
- Đồng sáng lập 2 tổ chức phi lợi nhuận: Mona Foundation năm 1999 và Sunflower Mission năm 2002.
- Diễn giả nổi tiếng, từng diễn thuyết ở các trường đại học uy tín như Cornell, Georgetown, University of Virginia, học viện quân sự West Point … các công ty lớn như Google, Facebook, Intel, Eli-Lily, Corning Glass …, diễn đàn Anita Borg, diễn đàn WITI (Women In Technology International) …
**Phần 1: Những tháng ngày đầu ở Mỹ** *Chào cô Duy-Loan, cảm ơn cô đã nhận lời mời phỏng vấn của chuyên mục Chân dung nhà khoa học của Vietnam Journal of Science (VJS). Trước tiên xin cô cho biết …*
Xin lỗi cô ngắt lời em. Cô muốn đính chính một chút cô không phải nhà khoa học. Nhà khoa học là những người làm việc trong phòng thí nghiệm, nghiên cứu ra những kết quả mới và công bố trên tạp chí khoa học. Cô đơn thuần chỉ là người phát triển sản phẩm, vậy nên gọi cô là nhà khoa học thì không đúng lắm.
*Vậy em có thể gọi cô là nhà sáng chế được không vì cô đã có 24 bằng phát minh (patent)?*
Cô cũng không phải nhà sáng chế vì thực sự cô không tạo ra cái gì mới. Em cứ gọi cô đơn giản là kỹ thuật gia hay kỹ sư Lê Duy-Loan là được rồi.
*Vâng, thưa kỹ thuật gia Lê Duy-Loan, cô là một người phụ nữ có sự nghiệp rất thành công, người phụ nữ đầu tiên được vinh danh là nhà nghiên cứu thâm niên (Senior Fellow) trong lịch sử 85 năm của Texas Instruments, sáng lập 2 tổ chức phi lợi nhuận và là tác giả của hàng chục bằng sáng chế. Vậy theo cô đâu là giá trị cốt lõi tạo nên những thành công ấy?*
Người ta thường nói 12 năm đầu tiên của cuộc đời là 12 năm quan trọng nhất, định hình nhân cách, tư tưởng, quan điểm sống của cả một đời người. Cô có may mắn đó là 12 năm đầu đời cô được lớn lên ở Việt Nam, được ba cô dạy dỗ và nuôi nấng. Thời thơ ấu của cô cũng có nhiều kỷ niệm đẹp nhưng cũng nhiều cơ cực. Cô sinh năm 1962, thời kỳ đó quê hương mình còn đang chiến tranh, có những năm nhà cửa gia đình tan nát hết. Ba cô đã dạy cô đan những chiếc giỏ để bắt cá rồi phơi khô ăn dần. Khi dựng lại nhà, gia đình cô cũng không có tiền, vậy nên cô và các chị cô phải học cách xây từ các ông thợ, từ lát gạch đến quấy hồ. Rồi vài năm cuối của cô ở Việt Nam, ba cô chuyển từ Nha Trang vào Sài Gòn và mua một chiếc xe ô tô để chạy xe buýt. Lúc đó dù còn bé, cô đã phải dậy từ 5 giờ sáng, theo ba đi bán vé xe, rồi đến 1 giờ chiều lại đến trường đi học. Chính khoảng thời gian đó đã hun đúc cho cô một tính cách rất cứng rắn và độc lập, nhưng đồng thời cũng dạy cô biết cảm thông với những số phận kém may mắn hơn. Cô nghĩ rằng những thành công sau này được xây dựng nền móng từ 12 năm đầu tiên đó. Cô luôn biết ơn ông cụ thân sinh vì cụ đã dạy cô những điều cơ bản nhất của 1 con người, đặc biệt là người Việt Nam.
*Hình 1- Cô Duy-Loan tốt nghiệp lớp 5 cùng cô giáo chủ nhiệm* *Cô thường nhắc đến 12 năm đầu đời, vậy năm thứ 13 trở đi thì như thế nào?*
Năm cô 13 tuổi, có một sự kiện đã thay đổi cuộc đời cô cũng như nhiều triệu thanh thiếu niên thế hệ đó. Đó là sự kiện 30-4-1975. Cô và gia đình rời khỏi Việt Nam ngày 22/4/1975 với chỉ 100$ trong túi. Ba và anh hai cô thì không đi cùng gia đình được mà phải ở lại Việt Nam.
Rời bỏ đất nước, ngôi nhà và người ba thân yêu của mình là một điều không dễ dàng gì với một đứa con gái 12 tuổi. Lúc đó cô không có tiền, không có nhà, không biết một chữ Tiếng Anh nào, phải đến một đất nước xa lạ với nền văn hóa hoàn toàn khác. Và quan trọng nhấtgia đình thiếu vắng 2 trụ cột là ba và anh hai cô. Thật sự đó là một thời kỳ rất khó khăn với gia đình cô.
*Cô đã vượt qua thời kỳ đó như thế nào?*
Người Mỹ có một câu nói thế này: “What cannot kill you makes you stronger”, có nghĩa là cái gì không giết được bạn thì sẽ làm bạn mạnh mẽ hơn. Lớn lên trong những ngày tháng đen tối đó, cô đã nghĩ rằng, mình nhất định phải có gia đình, phải có nghề nghiệp và phải cống hiến lại cho xã hội. 3 điều đó sẽ trở thành 3 cạnh tam giác giữ cân bằng cho cuộc đời. Cô đã mơ ước cuộc đời mình như vậy. Vì thế, cô rất nhiều lần chia sẻ với mọi người xung quanh rằng: Ước mơ là khởi đầu của tất cả mọi thứ (Dreaming is the beginning of everything).
Trở lại với thời kỳ đó, khi gia đình cô mới sang Mỹ, mẹ cô không có nghề nghiệp gì hết. Sau đó, rất may mắn, một ông mục sư ở nhà thờ gần đó đã xin cho mẹ cô làm việc ở một công ty đóng hộp thịt lạnh. Hai chị cô cũng phải đi làm ở nhà hàng để kiếm tiền nuôi gia đình. Cô lúc đó còn bé quá nên không xin được giấy phép lao động nên được đi học. Lúc còn ở Việt Nam, cô đang học chương trình lớp 7 trường Trưng Vương. Khi qua Mỹ, do chưa biết tiếng Anh nên thay vì lên lớp 8, cô chuyển xuống học lớp 6 ở trường tiểu học Gordon Elementary ở Houston. Cô đã cố gắng học hành thật chăm chỉ để quen với ngôn ngữ cũng như với nền văn hóa tương đối khác biệt so với Việt Nam.
Hồi đó cô chơi bóng chày rất giỏi nên cô dễ kết bạn với đám trẻ ở trường. Cô đã vẽ rất nhiều, có lẽ để xua đi nỗi cô đơn trong lòng. Một lần, bà hiệu trưởng nhìn thấy những bức tranh đó và quyết định nhờ cô vẽ tranh trang trí cho dịp Noel của trường. Đó là giáng sinh đầu tiên của cô mà không có ba bên cạnh.
Một năm sau, cô được Câu lạc bộ Quốc tế Kiwanis trao giải Công dân của tháng. Bốn năm sau ngày lần đầu đặt chân đến Mỹ, ở tuổi 16 cô tốt nghiệp thủ khoa trường trung học (valedictorian) và được vinh danh năm 1979 bởi Hiệp hội học sinh trung học toàn nước Mỹ.
*Làm thế nào cô có thể tốt nghiệp trung học ở tuổi 16 được?*
Hồi đó cô học rất giỏi Toán và các môn khoa học tự nhiên. Vậy nên chỉ sau 1 năm thôi, cô đã đứng đầu lớp rồi. Học xong lớp 6, Cô muốn học lên lớp 9 luôn, nhưng các thầy cô ở đó không chịu. Lý do cũng dễ hiểu thôi, làm sao tiếng Anh của cô đủ giỏi để học văn học Mỹ, làm sao mà cô có căn bản đủ để nhảy liền 3 lớp như vậy! Thế là cô phải tìm đến một trường cấp 2 khác. Ở đó, các thầy cô giao hẹn là nếu không theo được thì phải xuống lớp 7 học. Cô chấp nhận và chỉ trong năm đó, cô đứng nhất toàn khối lớp 9. Năm 14 tuổi cô lên học lớp 10 và lúc đó cô bắt đầu đi làm phụ bếp ở một nhà hàng ban đêm để giúp gia đình. Vậy nên để tiếp kiệm tiền, cô quyết định thay vì học 3 năm thì học rút lại 2 năm. Mặc dù hồi đó rất bận rộn, vừa phải đi làm ban đêm, vừa phải kèm 2 em học, cô vẫn đạt danh hiệu thủ khoa toàn trường và được lên phát biểu trong lễ tốt nghiệp năm 1979. Khi rơi vào những hoàn cảnh khó khăn, nỗ lực, ý chí và quyết tâm luôn là chìa khóa giúp con người vượt lên và vươn tới thành công.
*Sau khi tốt nghiệp cấp 3, tại sao cô không chọn một ngành nhẹ nhàng hơn như Kinh tế hay Kế toán mà lại theo ngành kỹ thuật (Engineering)?*
Ba cô rất kỳ vọng ở 3 người con gái của mình và mong muốn chị cả cô vào Y, chị hai vào Luật, còn cô thì theo ngành kỹ sư. Ở Việt Nam hồi đó để vào được trường kỹ sư Phú Thọ cũng không phải là chuyện dễ. Hai chị của cô khi qua Mỹ không được đi học. Vậy nên ban đầu ngành mà cô mơ ước là ngành y. Tuy nhiên lúc đó điều kiện kinh tế nhà cô quá khó khăn, ngành y lại phải học gần 10 năm mới được ra trường. Vậy nên cô đành gác lại ước mơ và chọn theo ngành kỹ thuật (Engineering).
Bởi vậy cô quyết định nộp đơn vào trường Đại học Texas Austin là một trường nổi tiếng về kỹ thuật hồi đó. Điểm SAT của cô hồi đó rất thấp, chỉ có điểm toán là cao chứ ngôn ngữ thì lẹt đẹt lắm. Sáng hôm đi thi thì tối hôm trước cô còn phải làm việc ở nhà hàng đến tối mịt, đâu có thời gian ôn tập gì đâu. Cũng may do cô tốt nghiệp thủ khoa Trung học nên được Đại học Texas Austin nhận thẳng vô luôn. Ban đầu cô thử sức với Kỹ thuật Hóa (Chemical Engineering) nhưng không hợp lắm. Sau đó cô chuyển qua ngành Kỹ thuật điện (Electrical Engineering) và theo đến khi ra trường. Cô tốt nghiệp ngành Kỹ thuật điện chỉ trong 3 năm cũng vì cô không có đủ tiền để trang trải hết 4 năm học trong khi gia đình cũng không giúp được gì. Tuy nhiên lần này cô chỉ đạt bằng ưu (Magna cum laude) chứ không phải bằng xuất sắc (Summa cum laude) như hồi trung học
*Hình 2- Cô Duy-Loan trong buổi lễ tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Điện trường Đại học Texas ở Austin tuổi 19 (1982)* *Tại sao vậy cô?*
Học kỳ cuối, cô bắt đầu yêu và hẹn hò. Việc đó thật ra khá là mất tập trung. Vậy nên, các bạn trẻ, nếu các bạn muốn có bằng xuất sắc, đừng hẹn hò gì thời kỳ đại học!
Nói đùa vậy thôi chứ thật ra cũng không có gì hối tiếc, cô tốt nghiệp năm 1982 trường Texas Austin, và được ghi tên trong cuốn National Dean’s list, xuất bản cùng năm. Cô ra trường tháng 5 thì tháng 6 bắt đầu đi làm ở Texas Instruments, mua xe, cùng người chị mua nhà cho mẹ tháng 8, mua nhà cho bản thân tháng 10, đính hôn tháng 11 và kết hôn tháng 12 năm đó.
*Hình 3- Cô Duy-Loan trong ngày cưới năm 1982* *Em rất ngạc nhiên khi cô ra trường đã được nhận vô Texas Instruments (TI) làm luôn. TI là 1 trong 3 công ty điện tử lớn của Mỹ bao gồm IBM, TI, và Intel. Nhiều người có bằng PhD cũng rất khó xin được vô làm trong đó. Tại sao khi đó mới 19 tuổi cô đã được công ty nhận làm?*
Có lẽ hồi đó họ quá ấn tượng với một đứa con gái cá tính học ngành kỹ thuật. Thời đó khác với bây giờ, con gái theo ngành kỹ thuật chỉ đếm trên đầu ngón tay thôi, vậy nên trong công ty rất ít phụ nữ. Lúc đó cô mới 19 tuổi, quá trẻ, và chẳng sợ bất cứ điều gì. Tất cả các vấn đề liên quan đến kỹ thuật, cô đều trả lời hết sức tự tin. Buổi phỏng vấn đầu tiên, cô gây ấn tượng mạnh đến mức sau đó TI đã cho cô công việc làm ngay. Không những gửi thư nhận vào qua đường bưu điện mà TI còn cho một nhân viên lâu năm đích thân đến tận nhà để đưa thư mời cô làm việc. Sau đó sợ cô không nhận nên TI còn gọi điện và đề nghị tăng lương so với mức lương ban đầu trong buổi phỏng vấn. Vậy nên cô chính thức gắn bó với TI từ đó cho đến giờ.
**Phần 2: Senior Fellow ở Texas Instruments** *Rời khỏi đất nước năm 12 tuổi, 7 năm sau, tốt nghiệp đại học và được nhận vào một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới thời kỳ đó. Điều đó giống như một giấc mơ với những người nhập cư …*
Giấc mơ là khởi đầu của mọi thứ nhưng nếu không thật sự bắt tay vào thực hiện thì giấc mơ cũng mãi chỉ là giấc mơ. Cuộc đời cô cũng đã trải qua không biết bao nhiêu lần thất bại mới có được kết quả như bây giờ. Mỗi khi thất bại, cô lại nghĩ đến ba cô, đến 12 năm đầu ở Việt Nam, đến những ngày tháng đầu mịt mù ở Mỹ, cùng lòng tự hào Việt Nam. Cô thấy mình cần phải có trách nhiệm làm ba cô thật tự hào, làm vẻ vang cho đất nước, không hổ danh con người Việt Nam.
*Cô có thể kể thêm về thời kỳ đầu khi cô mới vào làm trong TI được không?*
TI thời kỳ đó có nhiều bộ phận nhưng 2 bộ phận lớn là Dynamic Random Access Memory (DRAM) và Digital Signal Process (DSP). Thời kỳ đầu ở TI, cô làm ở bộ phận DRAM. Thời kỳ đó bộ nhớ máy tính mới chỉ là 64Kb. Cô được giao thiết kế, mô phỏng, nâng cấp bộ nhớ lên các thế hệ tiếp theo như 128Kb, 256Kb, 1Mb, 16 Mb, 64Mb. Hồi đó chưa có máy tính cá nhân, tất cả mọi thiết kế đều phải vẽ bằng tay. Ban đầu cô chỉ được giao các nhiệm vụ kỹ thuật, sau đó dần dần cô được thiết kế và quản lý nhóm thiết kế (design manager) của DRAM. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu là nỗ lực của cả nhóm chứ không phải chỉ có mình cô.
Ngoài nhiệm vụ nghiên cứu phát triển sản phẩm, cô còn được TI cứ đến nhiều nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, để hỗ trợ sản xuất bộ nhớ (RAM). Chuyến công tác đầu tiên của cô là năm 1985 đến Nhật Bản. Thời kỳ đó, phụ nữ Nhật Bản không thường xuyên đi làm ở các tập đoàn lớn. Nếu có thì cũng chỉ là phục vụ trà nước hoặc lau dọn. Vậy nên, khi cô lần đầu tiên đến Nhật, các đồng nghiệp đã rất sốc khi nhìn thấy một người phụ nữ Châu Á nhỏ bé, quá trẻ và lại là kỹ sư và được gửi đến để huấn luyện họ. Vậy nên thời gian đầu giao tiếp giữa cô và các đồng nghiệp nam rất khó khăn. Khó khăn đến từ sự khác biệt tuổi tác, ngôn ngữ, giới tính, lịch sử, văn hóa … Cô quyết định là không thể kéo dài tình trạng này được. Do đó, cô dành 2 tuần để nói chuyện với các đồng nghiệp, về bất cứ thứ gì, trừ vấn đề công việc. Sau 2 tuần đó, họ hiểu thêm về gốc gác và những khó khăn của cô còn cô cũng hiểu thêm về lối suy nghĩ cũng như những cố gắng của họ. Từ sự cảm thông đó, cô dần nhận được sự tin tưởng của đồng nghiệp ở Nhật và bắt đầu nói về các vấn đề kỹ thuật. Mọi chuyện sau đó trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Chính những mối quan hệ đó đã giúp cô rất nhiều sau này.
Làm việc ở TI ban ngày, ban đêm cô cũng tranh thủ theo học bằng MBA ở trường đại học Houston (University of Houston) và lấy bằng năm 89. 7 năm sau khi gia nhập công ty, cô được thăng chức lên làm design manager, và một năm sau đó cô được bầu chọn vào vị trí đầu tiên trên nấc thang kỹ thuật của TI – Thành viên hội đồng kỹ thuật (Member of Technical Staff)
*Công việc bận rộn như vậy, cô dành thời gian chăm sóc gia đình như thế nào?*
Năm 1982 là một năm chạy nước rút của cô, cô làm tất cả mọi thứ trong 6 tháng từ tốt nghiệp đại học, mua nhà, mua xe, đi làm, kết hôn. Khi đó cô còn trẻ lắm, mới hơn 19-20 tuổi. Vậy nên cô nói với chú là cô muốn dành 10 năm để phát triển sự nghiệp, sau đó mới tính đến chuyện có con. Chồng cô hoàn toàn ủng hộ quyết định của cô.
Đứa con trai đầu lòng của cô ra đời ngày 30/8/1993, cô chú đặt tên là Đào Lê Quý Đan. Đứa con thứ 2, Đào Lê Quý Đôn chào đời ngày 22/2/1997. Cô chú chọn cho con mình một cái tên mà có thể đánh vần và phát âm gần giống nhau trong cả ngôn ngữ Mỹ và Việt vì muốn nhắc nhở hai bé sinh ra ở Mỹ nhưng cũng mang trong mình dòng máu Việt Nam. Để làm được vậy, cô chú phải dạy con cách kết hợp những giá trị cơ bản của văn hóa Việt Nam cũng như những gì tốt đẹp của nền văn hóa Mỹ. Đây là nhiệm vụ không hề đơn giản nhưng khi đã quyết định thì cô chấp nhận và cố gắng bằng tất cả sức lực và tâm trí của mình vì cô yêu 2 con hơn bất cứ điều gì khác. Vậy nên dù có bận đến mấy, cô vẫn ưu tiên dành thời gian bên cạnh, chăm sóc, dạy dỗ con. Cô đã rất may mắn vì có chú luôn bên cạnh và giúp đỡ cô rất nhiều.
Hồi cô còn bé, ba mẹ không bao giờ nói thương con. Cô chú quyết định sẽ không nuôi dạy con như thế hệ trước nữa. Bởi vậy, cô ôm hôn và nựng con rất nhiều. Tuy nhiên cô cũng rất nghiêm khắc trong việc dạy con. Ông sếp cũ của cô ở TI từng nói đùa với cô thế này: “Duy Loan, làm sếp của cô đã là một thử thách lớn rồi, Tôi không tưởng tượng được làm con của cô sẽ còn khó đến thế nào”. Mặc dù vậy, phải nói thật với em là dạy con khổ vô cùng, đòi hỏi rất nhiều sự kiên nhẫn, năng lượng cũng như tình yêu thương.
Có lẽ cũng bởi cô vừa kỷ luật vừa thương con nên cả 2 đứa con cô khi lớn lên đều rất ngoan, thông minh và có một trái tim nhân ái. Từ khi 2 đứa rất bé, cô đã cố gắng để cả 2 hiểu rằng khi được sinh ra với điều kiện tốt hơn, chúng phải phải có trách nhiệm lo cho chính bản thân mình, đóng góp lại cho thế giới và xã hội, cũng như giúp đỡ những người có hoàn cảnh kém may mắn hơn. Và điều mà cô luôn nhắc nhở hai con từ thuở lên ba là chúng phải có trách nhiệm với cả hai quốc gia Mỹ và Việt Nam
Để có thể cân bằng công việc, hoạt động xã hội và gia đình thật không phải dễ dàng gì. Rất may cô có sự giúp đỡ rất nhiều của chồng cô, người chị lớn Duy-Hoa, người đã giúp cô rất nhiều khía cạnh, người giúp việc hơn 22 năm mà cô coi như một người em trong gia đình, ông bà bác sỹ Bernard, người đã giúp cô đón các cháu từ trường học xa về trong nhiều năm. Nhiều bạn bè thân thuộc khi cô bận công việc quá đã đi chợ mua đồ đạc trong nhà thay cô. Đó là những sự giúp đỡ rất quan trọng mà nếu không có những người đó, cô không nghĩ mình có thể đi qua được từng ấy năm. Không có ai tài giỏi mà có thể làm tất cả một mình được hết, nhất là trong một xã hội như ở Mỹ.
*Hình 4- Cô Duy-Loan cùng chồng và 2 con trai trong ngày sinh nhật tuổi 40 (2002)* *Cô có thể giải thích rõ hơn về nấc thang kỹ thuật được không vì hệ thống này tương đối khác biệt ở Việt Nam?*
Khi vào bất cứ một công ty nào em cũng sẽ thấy cách tổ chức công ty, nhân viên, phó phòng, trưởng phòng, phó giám đốc, giám đốc chi nhánh, tổng giám đốc. Ở các tập đoàn công nghiệp lớn ở Mỹ cũng như nhiều nước phát triển duy trì hệ thống dual ladder, một nhánh thì được thăng chức về quản lý, một nhánh khác thì được thăng chức về kỹ thuật. Ở TI có 5 mức thang về kỹ thuật: Thành viên hội đồng kỹ thuật (Member of Technical Staff), thành viên cao cấp hội đồng kỹ thuật (Senior Member of Technical Staff), thành viên danh dự hội đồng kỹ thuật (Distinguished Member of Technical Staff), nhà nghiên cứu (TI Fellow), và nhà nghiên cứu thâm niên (TI Senior Fellow). Các chức danh này không phải được chỉ định mà phải có người đề cử và được bầu chọn qua 1 hội đồng chức danh của công ty. Hiện giờ thì cô vẫn là người Châu Á đầu tiên, người phụ nữ duy nhất, một trong những người trẻ nhất trong lịch sử 85 năm của TI được vinh danh là TI Senior Fellow. Đây là vị trí cực kỳ danh giá, chỉ dành cho những cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc về lãnh đạo và kỹ thuật cũng như có đóng góp đặc biệt cho sự cường thịnh của công ty. Năm 2002 khi cô được vinh danh là Senior Fellow, lúc đó chỉ có 4 người khác trong công ty từng có được vinh dự này. Có người đã nói đùa với cô là:” Duy Loan à, cô đã làm giảm đi tuổi trung bình của những người mang chức danh Senior Fellow rồi đó!”
*Cô có thể nói rõ hơn về quá trình cô được bầu chọn là nhà nghiên cứu thâm niên được không?*
Năm 1993 sau khi sinh đứa con đầu lòng, cô được đề cử vào nấc thang kỹ thuật thứ nhì của TI (Senior Member of Technical Staff). Năm 1997, khi sinh đứa con thứ hai, cô trở thành người phụ nữ đầu tiên ở TI được đề cử vào nấc thứ 3 của nấc thang kỹ thuật, Distinguished Member of Technical Staff. Khi đó cô đã rất gần với mức TI Fellow
~~s~~ rồi, chỉ cần cố gắng thêm chút nữa thôi thì sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên được đề cử vào vị trí này. Mặc dù vậy, cuộc đời không bao giờ dễ dàng như vậy. Đúng lúc đó thì có một biến cố xảy ra và sự nghiệp của cô rẽ theo một hướng khác.
Lúc đó cô và cả team DRAM đang phát triển dự án bộ nhớ theo đúng tiêu chuẩn của PC 100. PC 100 là tiêu chuẩn đặc trưng cho khả năng bộ nhớ máy tính thời kỳ bấy giờ của Intel. PC 100 rất phổ biến cho các máy tính cá nhân đời cũ, các máy tính hồi cuối thập niên 1990 hầu hết đều sử dụng bộ nhớ của PC 100. Sau 16 năm nghiên cứu và phát triển, cô và nhóm DRAM cuối cùng cũng đã phát triển thành công bộ nhớ 64 MB cho PC 100. Intel đã công nhận, TI là một trong những công ty đầu tiên phát triển thành công bộ nhớ của PC 100. Với kết quả nghiên cứu đó, gần như chắc chắn cô sẽ được đề cử chức danh TI Fellow. Để cô nói rõ hơn một chút, đề cử (nominated) là một chuyện và có được chọn (elected) hay không lại là một chuyện khác. Tuy nhiên nếu không được đề cử thì sẽ không bao giờ được lựa chọn cả.
Mặc dù vậy, thị trường bộ nhớ máy tính lúc đó cạnh tranh rất khốc liệt. Ngoài các tập đoàn lớn ở Mỹ, TI còn phải cạnh tranh với nhiều công ty mới nổi từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan. Do đó, lãnh đạo TI đã quyết định sẽ bán toàn bộ bộ phận MEMORY mà trong đó có DRAM để chỉ tập trung vào DSP thôi. Một công ty lúc đó tên là Micron muốn mua lại bộ phận DRAM của TI cùng kết quả nghiên cứu PC100. Ngoài ra, Micron còn có một điều kiện nếu các nhân viên ở DRAM được Micron mời làm việc thì không được làm cho TI ít nhất 2 năm. Với cô, nếu cô chuyển qua Micron, cô sẽ có mức lương rất cao cùng cổ phần và nhiều hậu đãi thời kỳ bấy giờ. Đặc biệt sự nghiệp của cô sẽ theo đà thăng tiến lên thêm.
*Có phải từ đó cô bắt đầu sự nghiệp với Micron?*
Không, cô chưa bao giờ nhận lời đề nghị đó. Vì nếu đi theo Micron, dù có nhiều ưu đãi nhưng cô và cả gia đình sẽ phải chuyển khỏi Houston. Điều đó có nghĩa là cô sẽ phải mang 2 đứa con cô rời khỏi gia đình, họ hàng và quan trọng nhất của nền văn hóa Việt Nam. Cô muốn 2 đứa con cô sẽ được lớn lên cạnh ông bà, cô dì chú bác và các anh chị em họ, bạn bè Việt Nam. Cô muốn chúng sẽ mang Việt Nam trong trái tim của mình, được sống trong môi trường Việt Nam dù chúng sinh ra ở Mỹ. Cô quyết định bỏ tất cả những tước hiệu, cổ phần ở TI, sự nghiệp mà cô đã theo đuổi 16 năm để 2 đứa con cô được có cơ hội nuôi dưỡng trong nền văn hóa Việt Nam.
*Từ bỏ TI trong lúc đang có nhiều cơ hội đến như thế, cô có lo rằng mình tìm việc khác sẽ khó khăn không?*
Có chứ. Lúc đó tìm việc đâu phải dễ. Tuy nhiên trước khi tìm việc mới, cô quyết định nói chuyện với TI thêm một lần nữa. Cô đến gặp phó chủ tịch của TI nói tất cả mọi chuyện và nhờ ổng sắp xếp làm sao để cô không được nhận lời mời của Micron. Đôi lúc nghĩ cũng buồn cười: mọi người trong trường hợp đó chỉ mong sao được Micron gọi, còn bản thân cô thì lại làm sao để không có lời mời đó. Sau đó, cô bắt đầu đi phỏng vấn với Compaq.
Không lâu sau, tin cô phỏng vấn với Compaq lộ ra ngoài, cô nhận được một cú điện thoại từ bộ phận Digital Signal Process (DSP) của TI. Họ đề nghị cô ở lại TI, nhưng chuyển qua bộ phận DSP. Mặc dù cùng là một công ty, DRAM và DSP là 2 lĩnh vực hoàn toàn khác nhau và lúc đó cô không có xíu khái niệm gì về DSP. Cô đồng ý ở lại TI, tuy nhiên 16 năm kinh nghiệm của cô bỗng chốc tan thành mây khói.
Lúc đó thật sự cô rất buồn. Nhưng dù thế nào, cô cũng quyết tâm phải làm lại từ đầu. Ngày đầu của cô ở DSP, ông phó giám đốc của DSP đến nói chuyện với cô về công việc mới. Ban đầu, ông ấy chỉ định chào hỏi trong 30 phút, tuy nhiên sau đó cuộc nói chuyện kéo dài tới 3 tiếng. Ông ấy đã hỏi cô rất nhiều, từ chuyện 16 năm qua đã thế nào đến chuyện TI quyết định bán DRAM cho Micron, đến việc tại sao cô không đi theo Micron như tất cả bạn bè khác. Sau khi nghe tất cả những câu chuyện của cô, bất ngờ ông ấy hỏi:
-“Duy-Loan, cô nghĩ sao nếu tôi đề cử cô với hội đồng chức danh danh hiệu TI Fellow”
Cô rất bất ngờ nên chỉ cười và nói
-“Tôi không nghĩ thế đâu Mike. Đề cử một người như vậy sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng riêng của ông nếu người đó không thắng cử”
Mike không nói gì và đi về phòng. Mấy hôm sau cô nhận được điện thoại của ông ấy:”Duy Loan, hội đồng xét chức danh đang tới, cô cần chuẩn bị các giấy tờ cần thiết để tôi đề cử vào cương vị TI Fellow”.
Nhưng cô không thật sự chuẩn bị gì hết. Tại sao vậy? Vì cô nghĩ cô chỉ là đứa trẻ với DSP. Lý do gì mà DSP lại phải đề cử cô? Chức danh TI Fellow là một chức danh rất danh giá với tất cả những người nghiên cứu nói chung. Cô đã nghĩ rằng cô sẽ làm tiếp thêm 10 năm, 20 năm nữa để cuối cùng người ta phải công nhận những nỗ lực và kết quả của mình, rồi sau đó được đề cử thì có lẽ sẽ đúng hơn. Người Mỹ có câu: “Respect is earned, not entitled”, cô rất tôn trọng câu nói đó!
*Có bao giờ cô hối hận vì quyết định đó không?*
Cô vẫn nhớ rõ lắm, ngày 30/12/1998, cô ngồi một mình trong phòng làm việc ở nhà và nghĩ lại tất cả những gì đã xảy ra trong năm qua, một năm có quá nhiều thay đổi. Thật sự lúc đó cô không cảm thấy tự hào mà cô thấy một chút hối tiếc. Cô đã có cơ hội không thể tốt hơn, nhưng rồi cô lại từ chối. Người ta làm cả một đời chỉ mong có ngày mình được đề cử vào TI Fellow, còn cô được đề nghị thì lại không làm. Cô cảm thấy rất buồn và trống rỗng. Cô với tay lấy một ly nước rồi đi xuống gặp chú. Dù lấy nhau gần 20 năm nhưng đây là lần đầu tiên cô tâm sự với chú về công việc. Chú không nói gì chỉ ôm cô vào lòng và nói:”Chuyện gì đến thì sẽ phải đến thôi em”.
Lúc lên lại phòng, cô nhận được một email từ Mike gửi đến Gene, điều phối viên hội đồng chức danh. Email Mike gửi cho Gene rồi bcc cô: “Gene, tôi muốn đề cử Duy-Loan trong lần xét chức danh TI Fellow này. Tôi biết đã quá hạn nộp hồ sơ nhưng đây là một trường hợp rất đặc biệt. Ngoài ra cô ấy rất cứng đầu. Tôi cần ông và Duy-Loan làm việc chăm chỉ để hoàn thành tất cả thủ tục giấy tờ trước khi hội đồng chức danh xét duyệt. Tôi sẽ công khai xin hội đồng thêm 2 tuần nữa.”
Thật sự lúc đó cô không biết phải nói sao với Mike nữa. Chỉ còn 2 tuần trước khi hội đồng chức danh xét duyệt và lần này cô phải làm thật sự nghiêm túc, với một đống giấy tờ, hồ sơ phải viết và ký …Trong quá trình đề cử chức danh Nhà nghiên cứu, cô còn vinh dự hơn khi biết một phụ nữ khác, một trong những người sáng lập bộ phận DSP cũng được vinh danh làm Fellow trong năm đó. Cuối cùng cô vừa kịp xong toàn bộ hồ sơ giấy tờ vừa vặn trước lúc hết hạn. Năm đó, cô được bầu chọn là Nhà nghiên cứu của TI (TI Fellow).
*Sau khi trở thành Nhà nghiên cứu, công việc của cô ở DSP thế nào?*
TI đã trao cho cô dự án 6203, cũng là dự án đầu tiên của TI để tiến vào thị trường điện thoại di động. Dự án đó kết hợp 4-5 dự án nhỏ hơn mà TI lần đầu làm và một trong những dự án nhỏ đó là phải có một con chip vừa là DSP, vừa có nhiều bộ nhớ trong đó. Cô chịu trách nhiệm tất cả các khâu từ thiết kế, nghiên cứu đến phát triển sản xuất. Tuy nhiên, vấn đề chính là cô lại không có nhiều kiến thức gì về thiết kế của DSP vì 16 năm đầu chỉ chuyên làm về bộ nhớ (memory).
Lúc đó, với những người ở DSP, người quản lý và người thiết kế không liên quan gì đến nhau. Những người thiết kế cho rằng người quản lý không biết gì về công việc thiết và tốt nhất nên đứng bên ngoài. Cô thì hiểu rằng nếu không hiểu tận gốc công việc thì không thể lãnh đạo được họ.
Lúc đó, toàn bộ DRAM đã được bán đi, tất cả những gì cô còn chỉ là mối quan hệ với các nhà sản xuất. Điều khó khăn nhất với DSP lúc đó là DSP chưa từng có kinh nghiệm sử dụng con chip DSP để phát triển công nghệ silicon. Cô quyết định bay sang Nhật, gặp lại những đồng nghiệp cũ và nhờ giúp đỡ nhất là về khía cạnh bộ nhớ. Rất may mắn, những người bạn Nhật đã giúp đỡ cô rất tận tình. Nhờ những mối quan hệ cũ, cô đã thực hiện dự án rất thành công, 3 năm sau, cô đã vô cùng ngạc nhiên khi Gene lại đến báo với cô: “Duy Loan, Mike muốn đề cử cô vào chức vị TI Senior Fellow. Biết tính cô cứng đầu nên Mike đã “ra lệnh” cho tôi là phải làm tất cả hồ sơ giấy tờ. Nhưng tôi vẫn rất cần sự hợp tác của cô”. Vì quý tấm lòng của Mike và biết là Gene hết mực ân cần nên mới nói vậy, cô đã bớt ương ngạnh và hợp tác một cách vui vẻ với Gene. Trong lịch sử 85 năm của TI, cô là người Châu Á đầu tiên, người phụ nữ duy nhất và là một trong những người trẻ nhất được đề cử danh hiệu này.
*Hình 5- Cô Duy- Loan cùng Tom Engibous, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành (CEO, Chairman & President) TI trong buổi trao danh hiệu Senior Fellow năm 2002.* *Sau thành công với DRAM và DSP, cô có thể kể thêm vài dự án nào khác không?*
Sau đó, cô đảm nhận vị trí Giám đốc phát triển công nghệ toàn cầu của TI (World Wide Advanced Technology Ramp Manager), tập trung vào các sản phẩm của DSP với các công nghệ silicon tiên tiến nhất. Cô phát triển chip single core DSP 1GHz, được ghi vào kỷ lục Guinness năm 2004 về tốc độ. Hiện cô có 24 bằng sáng chế (patent), với 5 bằng là pionnering patent, tức là các bằng sáng chế tiên phong trong lĩnh vực bán dẫn (semi-conductor) và 8 bằng đang xét duyệt. Cô cũng muốn nói thêm một điều rằng tất cả các bằng sáng chế là cùng sáng chế với đồng nghiệp. Những dự án cô lãnh đạo đều là những dự án lớn, mất 2-3 năm cũng như tốn hàng chục nếu không nói đến cả trăm triệu đô để hoàn thành. Do là công lao của cả tập thể nên khi nộp đơn đăng ký bằng sáng chế thì lúc nào cô cũng đề tên mình cùng những đồng nghiệp chính.
**Phần 3- Các hoạt động xã hội** *Hồi đầu cô có nói có 3 cạnh tam giác làm cân bằng cho cuộc sống đó là gia đình, công việc và các hoạt động xã hội. Cô đã kể về gia đình và sự nghiệp. Bây giờ chúng ta hãy nói về cạnh thứ 3 của tam giác đó là các hoạt động xã hội. Tại sao cô lại tham gia các hoạt động xã hội?*
Trong một chuyến đi rất mệt để xem xét các ngôi trường ở Haiti năm 2010, ngồi trên máy bay và nghĩ về các việc đã qua, cô thấy rằng cô làm những việc đó không chỉ cho bọn trẻ mà còn cho chính bản thân cô nữa. Cô đã có một cuộc sống rất tuyệt vời, một ngôi nhà đẹp, lái những chiếc xe đắt tiền, ăn uống ngon miệng hàng ngày, công việc mơ ước và gia đình hạnh phúc. Sống trong một khung cảnh như vậy rất dễ làm cho con người chúng ta kiêu căng tự đại cho rằng mình giỏi hơn người! Thật ra ở đời hơn nhau đôi lúc chỉ vì may mắn có cơ hội mà thôi! Những công việc xã hội giúp cô không quên rằng trước kia mình cũng không hơn gì hơn những đứa trẻ kia. Cô nghĩ rằng khi mình đã nhận được quá nhiều thì cần phải tìm cách trả lại cuộc đời.
Một lý do khác đó là cô có niềm tin mạnh mẽ vào giáo dục. Giáo dục là chìa khóa giúp các em sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn có cơ hội vươn lên thoát nghèo và giúp đỡ những người kém may mắn hơn. Có thể đôi khi cuộc đời lấy đi của em nhiều thứ nhưng không thể cướp lấy kiến thức trong bộ não của em được. Nhưng chúng ta phải nhớ một điều giản dị là giáo dục bao gồm cả việc học kiến thức lẫn đào tạo nhân cách, đạo đức. Không có gì đáng sợ bằng một người thông minh, tài năng mà không có trái tim. Vậy nên nhiều khi cô chia sẻ với những bạn đã hoặc đang theo chương trình nghiên cứu sinh rằng: 10 bằng tiến sỹ không quan trọng bằng 5 chữ Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí và Tín.
*Hình 6- Cô Duy-Loan diễn thuyết ở học viện Quân sự West Point* *Cô có gặp khó khăn khi vừa hoạt động xã hội vừa phải làm các công việc ở TI?*
Năm 2002, khi công việc Mona Foundation ở hơn 10 quốc gia quá bận và cô lại muốn thành lập Sunflower Mission để đóng góp riêng cho Việt Nam, cô đã có ý định nghỉ việc ở TI để tập trung vào fund raising và PR. Tuy nhiên, TI rất thông minh trong việc sử dụng con người. Ông chủ của cô đã nói với cô thế này: “Ok, Duy Loan, chúng tôi biết cô đang có những dự án riêng. Vậy nên chúng ta hãy thỏa thuận thế này. Từ đây, TI sẽ để cô có thể làm bất cứ điều gì cô muốn.: Muốn đi đâu thì đi, không cần xin phép, muốn làm gì thì làm … Trong khi đó, cô vẫn đảm bảo các công việc ở TI. Đồng thời TI sẽ đóng góp về tài chính lúc ban đầu để giúp cô đỡ bận tâm phần nào khi thành lập Sunflower Mission
~~.~~”. Họ đã đánh rất đúng vô điểm yếu của cô vì với cách đối xử như vậy, làm sao cô có thể bỏ TI được. Vậy nên cô đã cố gắng hết sức để có thể cân bằng giữa công việc ở TI và các hoạt động xã hội. Hai thập niên qua đã đòi hỏi nơi cô rất nhiều từ sức lực đến tinh thần. Cô rất mừng là Ông Trời đã cho cô sức khỏe và ý chí kiên cường để vượt qua tất cả, giữ vững gia đình và nuôi nấng hai em Quý Đan và Quý Đôn nên người. *Cô có thể nói thêm về các hoạt động của cô được không?*
Năm 1999, có 1 người bạn là Dr. Javid rủ cô cùng thành lập một tổ chức phi lợi nhuận (NPO) hỗ trợ cho các bé gái ở Nam Phi. Cô rất thích ý tưởng này nhưng tiếc là lúc đó ba cô bệnh nên không có thời gian để làm cùng bà ấy. Năm 2000, ba cô qua đời và cô có nhiều thời gian hơn nên bắt đầu xây dựng Mona Foundation cùng Javid. Đối tượng của Mona Foundation là các bé gái ở các nước kém phát triển. Tại sao lại là các bé gái? Kinh nghiệm làm việc ở nhiều nền văn hóa khác nhau cho cô thấy rằng nếu cho đàn ông tiền thì phần nhiều các ông sẽ đem đi đánh bạc hoặc rượu chè. Ngược lại, nếu cho tiền phụ nữ thì họ sẽ dùng tiền đó để chăm sóc, giúp đỡ gia đình. Các bé gái sau này sẽ trở thành những người phụ nữ chăm lo cho cả gia đình. Nếu muốn thay đổi cả một thế hệ, tốt nhất là nên đầu tư cho các bé gái. Trong 17 năm qua, Mona Foundation đã tạo ra và trao tặng cơ hội giáo dục cho hơn 150,000 trẻ em trên 18 quốc gia trên thế giới.
Năm 2002, cô và một số người bạn cùng nhau lập ra tổ chức Sunflower Mission (SM), tượng trưng cho hy vọng, niềm tin và ánh sáng. Lúc thành lập SM, cô đặt ra mục tiêu rất đơn giản thôi, trong 10 năm, gây quỹ được 1 triệu đô, giúp xây được 100 lớp tiểu học, trao 10,000 học bổng cho các em ở những vùng nghèo nhất ở Việt Nam và giữ chi phí vận hành nhỏ hơn 3%. Đến giờ sau hơn 13 năm, SM đã xây được 144 lớp học (hiện giờ đang xây thêm 5 lớp) và trao hơn 15,000 học bổng mà trong đó 388 em đã tốt nghiệp đại học. Chi phí vận hành của tổ chức là 0.83% trong 13 năm qua (nhiều NPO của Mỹ chi phí vận hành lên tới 20-30%).
SM có ba chương trình học bổng: 1- tiểu học qua đến trung học (chỉ cần các em đến trường), 2- Đại học (bất cứ ngành gì), điều kiện chỉ cần điểm tối thiểu nhưng thiếu thốn về vật chất và 3- Đại học về các ngành kỹ thuật và công nghệ (engineering and technology hay nói tắt là E&T). Trong 3 chương trình này thì học bổng E&T rất khó khăn để được nhận. Để được nhận học bổng E&T, các em sẽ phải viết bài luận theo tiêu chuẩn Mỹ và được chấm bởi các kỹ sư chuyên nghiệp ở Mỹ, sau đó được các kỹ sư trong ngành phỏng vấn về kiến thức kỹ thuật. Bước tiếp theo, các em sẽ đến vòng phỏng vấn về khả năng lãnh đạo và hoài bão giúp đời. Sau khi trải qua được hết 3 vòng đó thì các em mới được nhận học bổng E&T. Có em đã nói với cô là muốn nhận được học bổng E&T của SM còn khó hơn là đi xin việc làm! Ngoài ra, các em học giỏi chưa ra trường sẽ được nhận các cơ hội thực tập còn những em xuất sắc sắp tốt nghiệp sẽ được công ty mà cô hợp tác cùng nhận vào làm. Mỗi năm SM tổ chức một buổi trao học bổng ở Đà Nẵng và Sài Gòn, cha mẹ của những em xuất sắc nhất sẽ được mời đến tham dự cùng. Trong buổi đó, không chỉ trực tiếp bay về Việt Nam, cô còn mời một vài người bạn cô là CEO hay giám đốc điều hành của các công ty nổi tiếng cùng tham gia giao lưu. Chưa nói ở Việt Nam, ngay cả các em học sinh Mỹ muốn có cơ hội gặp CEO của một tập đoàn lớn có phải dễ đâu. Tuy nhiên cô cố gắng thuyết phục những người đó tham gia cùng SM vì cô muốn cho các em học sinh nghèo ở Việt Nam thấy những người thành công thực sự, bằng xương bằng thịt. Và từ đó, các em sẽ nuôi dưỡng đam mê, khát khao, dám ước mơ và dám theo đuổi.
*Hình 7- Cô Duy- Loan cùng các em học sinh tiểu học trong ngày hoàn tất ngôi trường* *Tại sao cô lại xây trường tiểu học mà không phải là trường trung học hay đại học?*
Như cô đã chia sẻ ở trên giáo dục, thật ra không phải chỉ là đến từ trường học. Tất nhiên, kiến thức cũng quan trọng, nhưng đạo đức còn quan trọng hơn rất nhiều. Ông bà ta đã dạy rồi: Tiên học Lễ, hậu học Văn, trước tiên phải học làm người trước, rồi sau đó mới đến học làm quan. Mà nếu đợi đến lúc lớn rồi mới rèn đạo đức thì muộn mất. Do đó, cô đã quyết định bắt đầu từ tiểu học và tất cả ngôi trường của SM xây dựng đều có khắc 6 chữ “Tiên Học Lễ, Hậu Học Văn” ở trên. Những em tiếp tục lên trung học sẽ được ưu tiên học bổng và nếu hoàn thành tốt khóa học sẽ được xét tiếp học bổng lên đại học.
Ngoài việc xây lớp học, phát học bổng, SM còn làm work camp hầu như hàng năm. Điều ý nghĩa lớn nhất đối với cô đó là nhìn thấy tình cảm gắn kết của các em sinh ra bên này với quê hương mình, cụ thể nhất là qua hai đứa con cô. Các hoạt động của SM hoàn toàn là tự nguyện. Kể cả các con cô, khi về Việt Nam cũng phải tự trả tiền để mua vé máy bay. Mà về Việt Nam cũng có phải sống sung sướng gì đâu, phải vác đất đá, trộn hồ, sơn trường giữa trưa nắng chang chang. Mấy năm sau nhiệm vụ của các em còn nặng nề hơn nữa vì phải tổ chức thêm LEGO Robotic workshop cho học sinh và giúp các bác sĩ khám bệnh cho người dân trong xã . Vậy mà tất cả các em tham gia chương trình đều rất vui vẻ và nhiệt tình. Đó là tầm nhìn của cô: Qua việc tham gia các hoạt động tình nguyện, work camp của SM, các em ở Việt Nam sẽ hiểu thế nào là hai chữ “tình người” và “tấm lòng thương yêu bao bọc lẫn nhau” khi tiếp xúc, gần gũi và nhìn thấy các em bên Mỹ làm việc vất vả, nhễ nhại mồ hôi để hoàn tất ngôi trường cho các em. Từ đó cô tin rằng các em khi lớn lên sẽ không dốt nát, hẹp hòi hay độc ác mai sau. Còn các em sinh ra bên Mỹ sẽ học được kỹ năng lãnh đạo và giúp các em có một trái tim nhân hậu biết làm đẹp cho đời. Về lâu dài, các em sẽ hình thành tình yêu với dân tộc, với quê hương mình. Thế hệ cô cũng như thế hệ trước cô có điều kiện tiếp xúc với văn hóa Việt Nam, với Tiếng Việt nên có thể cảm nhận được câu hát của Phạm Duy:” Tôi yêu tiếng nước tôi, từ khi mới ra đời”. Nhưng thế hệ con cô không có nhiều cơ hội tiếp cận với Tiếng Việt và cảm nhận được Tính Việt. Qua những hoạt động tình nguyện này, cô hy vọng rằng con em chúng ta có thể nói lên được câu mà cô đã tự dạy mình: “Tôi yêu quê hương tôi, từ khi mới thành người”. Và rồi mãi mấy chục năm sau, người Việt dù có rải rác khắp năm châu bốn bể cũng sẽ không ngại ngần gì khi xác nhận: “Mẹ ơi, con là người Việt Nam. Con da vàng với dòng máu hiên ngang”
*Hình 8- Cô Duy-Loan cùng các thành viên của SM và hiệu trưởng ngôi trường tiểu học mới xây tài trợ bởi SM* *Em rất xúc động vì những tình cảm mà cô dành cho đất nước và con người Việt Nam. Em tin rằng cô là tấm gương, không chỉ với các bạn trẻ Việt Nam sinh ra ở Mỹ mà còn cả các bạn trẻ trong nước. Cô có lời khuyên nào cho các bạn trẻ ở Việt Nam, đặc biệt là các bạn nữ muốn thành công trên con đường kỹ thuật như cô?*
Xã hội Việt Nam rất khác Mỹ, do đó những trải nghiệm của các bạn trẻ bây giờ có thể cũng khác cô. Tuy nhiên để thành công, nhìn chung cũng có những quy tắc giống nhau. Cô muốn chia sẻ với các bạn trẻ Việt Nam những điều sau đây. Thứ nhất, tất cả mọi thứ đều khó khăn ở bước đầu tiên. Vì vậy ban đầu thất bại, đừng vội nản vì đó là chuyện bình thường. Người thành công khác người thất bại ở chỗ người thành công thất bại nhiều lần hơn người thất bại. Thứ hai, đừng bao giờ từ bỏ ước mơ của mình. Em hãy nhớ lý do tại sao mình lại làm việc này và dù mọi thứ có khó khăn thế nào đi nữa, hãy luôn trung thành với lý tưởng ban đầu. Có thể mình sẽ phải đi đường vòng trước khi đến được mục tiêu nhưng hãy cứ tiếp tục bước đi và luôn giữ điều mình muốn làm trong tim. Thứ ba, hãy làm việc gì đó để giúp người, giúp đời vì đơn giản đó là một việc đúng để làm chứ không phải vì muốn được trả ơn cho việc làm đó. Và cuối cùng, đừng bao giờ làm việc gì đó một mình. Em cần sự giúp đỡ của nhiều người để cùng biến ước mơ thành sự thật. Và dĩ nhiên, không bao giờ được quên ơn những người đã giúp mình.
Đối với các em nữ, cô muốn nói thêm mấy điều này. Thứ nhất, có khát vọng là tốt nhưng đừng nên quá tham vọng. Phụ nữ tham vọng thường không bằng lòng với những gì mình có và dễ dẫn đến mất cân bằng chuyện gia đình. Thứ hai, đằng sau sự thành công của một người đàn ông là bóng dáng của một người phụ nữ; đằng sau sự thành công của một người phụ nữ là một người đàn ông vĩ đại. Đàn ông Việt Nam thường có thói quen đi làm về chỉ đọc báo, đợi vợ nấu cơm, ăn xong lại xem tivi rồi để vợ rửa bát. Trong khi đó, phụ nữ cũng phải đi làm, lấy đâu thời gian và năng lượng để làm tất cả mọi việc như thế. Rất khó để có thể thay đổi một người đàn ông. Vì vậy, việc quan trọng nhất cho thành công của một người phụ nữ, đó là lựa chọn người bạn đời phù hợp, người mà có thể cùng nhau xây dựng cuộc sống gia đình. Một người con trai giàu có, bảnh trai, hào hoa… dĩ nhiên ai cũng muốn! Nhưng nếu trái tim không rộng lớn, tư cách thấp hèn và chỉ muốn người khác theo ý mình thì đừng nên đụng đến. Điều thứ 3, các em cần phải tin tưởng và trung thực với người bạn đời của mình. Cô làm việc trong môi trường toàn đàn ông, phải đi công tác nhiều chuyến với những người rất thành đạt, đẹp trai, giàu có. Nếu cô và chồng cô không tin tưởng và tôn trọng nhau thì gia đình chắc tan vỡ từ lâu rồi. Điều cuối cùng đó là đừng quá nuông chiều con. Nhiều người vì quá thương con mà điều gì cũng làm thay, dẫn đến đứa bé chỉ biết dựa dẫm vào mẹ. Điều quan trọng nhất là phải làm sao dạy cho con cái biết cách tự lập, tự chăm lo bản thân, có trách nhiệm với xã hội và biết yêu thương đồng loại từ khi mới chập chững lên ba.
*Thay mặt Vietnam Journal of Science, em xin cảm ơn cô vì những chia sẻ sâu sắc về con đường sự nghiệp cũng như những lời khuyên quý giá để thành công. Em tin rằng câu chuyện của cô sẽ truyền cảm hứng cho rất nhiều bạn trẻ đặc biệt là các bạn nữ có thêm sức mạnh trên con đường của mình. Em xin kính chúc cô thật nhiều niềm vui và sức khỏe để có thể thực hiện những dự định ý nghĩa của mình.*
Theo Vjonline
Xem bài gốc
[tại đây ](http://vjsonline.org/scientist-portrait/1465016424)
## Comments Closed

Server: Apache/2.2.27 (Unix) mod_ssl/2.2.27 OpenSSL/1.0.1e-fips DAV/2 mod_bwlimited/1.4

Cache-Control: max-age=3, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie


markdown:
Hầu hết tất cả các sinh viên đều sẵn sàng đi làm để có thêm nhiều kĩ năng, cũng như để kiếm thêm tiền trang trải cuộc sống. Nhưng với vốn thời gian ít ỏi, các tiết học rải rác khắp cả tuần, bạn phải làm sao để có việc làm đây?
Đó là lý do tại sao ngày càng nhiều sinh viên đại học chọn lựa con đường “khởi nghiệp” kinh doanh để vừa có thêm kinh nghiệm, vừa phù hợp được với thời gian học. Dưới đây là những ý tưởng kinh doanh với số vốn thấp dành cho các bạn sinh viên tại Mỹ mà các bạn sinh viên Việt Nam cũng có thể tham khảo.
**Dịch vụ dọn dẹp nhà cửa**
Năm 2009, Kristen Hadeed 21 tuổi đăng lên mạng dịch vụ vệ sinh nhà cửa. Sau vị khách hàng đầu tiên, cô đã được giới thiệu thêm khách và có thể bắt đầu được công việc làm ăn của mình.
“Công việc này quan trọng ở lòng tin của khách hàng, khi khách hàng tin bạn thì họ sẽ giới thiệu bạn cho người quen.”, Hadeed giải thích.
Khi công việc phát triển, Hadeed bắt đầu tuyển dụng thêm nhiều bạn sinh viên cùng làm. Cuối cùng cô sáng lập một trong những dịch vụ dọn dẹp nhà cửa lớn nhất của Florida mang tên Student Maid.
Hadeed khuyên các bạn rằng, ban đầu hãy giữ cho mọi việc đơn giản rồi cơ hội sẽ dần tìm đến. Để tiết kiệm chi phí vốn, hãy dùng các dụng cụ lau rửa của khách hàng, sử dụng vải vụn tái chế, dùng giấm trắng pha loãng để lau chùi. Ở công việc này, tính phí theo giờ là hợp lý nhất, bạn có thể bắt đầu bằng $20/ giờ.
**Dịch vụ chuyển nhà**
Các bạn làm công việc này có thể kiếm được đến $200 cho một đơn hàng. Công việc chuyển đồ đạc sẽ có rất nhiều khách hàng tiềm năng vì các bạn sinh viên phải di chuyển liên tục vào các học kì mùa hè, mùa thu. Stephen Vlahos và Cameron Doody nhận thấy nhu cầu này và tạo ra Bellhops, một dịch vụ di chuyển của sinh viên hiện đã lan rộng trên toàn quốc. “Kiếm được gấp đôi công việc ở cửa hàng bánh pizza, mà bọn mình còn được khách boa thêm nữa.”, Doody nói. “Và thời gian làm việc thì vô cùng linh động.”
Tuy nhiên, công việc này là công việc nặng nhọc cần rất nhiều sức lực nên sẽ phù hợp với các bạn nam khỏe mạnh hơn.
**Giữ trẻ**
Bạn thích trẻ em? Công việc giữ trẻ cũng là một việc bán thời gian hoàn hảo. Bạn có thể đến chăm sóc các em vào ban đêm khi ba mẹ chúng vắng nhà, hoặc đưa rước các em đi học. Mọi người luôn có nhu cầu tìm người trông trẻ. Ở Mỹ có các dịch vụ như SitterCity.com và Care.com giúp bạn quảng bá được công việc của mình và tìm đến một mạng lưới khách hàng tìm năng là các quý phụ huynh bận rộn.
Là một người giữ trẻ, bạn phải thực sự có trách nhiệm. Hãy chắc chắn rằng bạn có đủ kĩ năng, sự kiên nhẫn và tình thương cho đứa trẻ và có được lòng tin của khách hàng. Việc đầu tiên bạn nên làm là cung cấp cho khách hàng một hồ sơ dữ liệu về bản thân và học các lớp huấn luyện sơ cấp cứu.
Giá cả dịch vụ trông trẻ có thể từ $8 đến $40/ giờ tùy thuộc vào mức độ kinh nghiệm, địa phương, số trẻ em, độ tuổi của bé, và độ phức tạp của công việc (biết lái xe, biết nấu ăn, v.v..)
**Gia sư**
Ắt hẳn sinh viên nào cũng có một môn học sở trường, và các bạn có thể kiếm tiền từ việc đó. Gia sư là một công việc khá phổ biến ở Việt Nam, các bạn thường đi dạy kèm môn Toán Lý Hóa, Văn v.v… – Hãy tận dụng kiến thức của mình trong tất cả mọi lĩnh vực.
Ở Mỹ, mọi người cũng thường xuyên cần một người dạy kèm. Thậm chí bạn cũng có thể đăng ký xin dạy kèm tại trường đại học đang học. Nếu bạn muốn làm việc độc lập chứ không theo bất kỳ cơ sở nào, hãy tìm cách đăng tin quảng cáo lên mạng hoặc phát tờ rơi ở thư viện chẳng hạn. Nếu bạn nổi trội trong một lĩnh vực nào đó, hãy nói chuyện với những giáo sư và nhờ họ giới thiệu cho bạn vài “khách hàng tiềm năng”.
Ở Mỹ, chi phí cho một gia sư là từ $10 đến $100/ giờ tùy vào đối tượng, khu vực. Đặc biệt tỉ lệ số người cần gia sư cho kỳ thi SAT rất cao. Khi đi làm, hãy tham khảo giá của các giáo viên dạy kèm khác trong khu vực.
**Tổ chức sự kiện**
Có một sự thật không thể chối cãi là các bạn sinh viên thường rất năng nổ, phát triển các mối quan hệ xã hội rất tốt và “quẩy” rất nhiệt. Vậy tại sao không tận dụng điều đó nhỉ?
Trong năm 3 của mình, Alex Sanchez đã đồng sáng lập Edgework Entertainment, một công ty tổ chức sự kiện, quảng bá và tư vấn cho các doanh nghiệp khác. Anh ta đã liên kết với các chủ sở hữu địa điểm cùng những nghệ sĩ chơi nhạc lại với nhau và tổ chức mọi loại event từ buổi truyền thông quảng bá, tiệc tùng cho đến hội thảo talkshow. Đồng thời Alex còn biết cách tận dụng các mạng xã hội và tạo ra được một trang web để bán vé, thúc đẩy công việc làm ăn của mình lên gấp bội.
Cuối cùng, tất cả mọi người đều có lợi: Địa điểm tổ chưc có nhiều khách hàng hơn, nghệ sĩ chơi nhạc được chia phần trăm trong số tiền vé bán ra. Alex chia sẻ “Mọi người đang cùng vẽ nên một bức tranh lớn về truyền thông, giao tiếp. Lợi tức sinh ra từ đó.”
**Dịch vụ viết CV**
Đây là một công việc khá đặc biệt và còn chưa phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, công việc này đã được khá nhiều bạn trẻ trên thế giới áp dụng. Trong các mùa thực tập, hay ngay sau khi ra trường xin việc làm, mọi người đều khá lúng túng không biết phải bắt đầu làm CV như thế nào để chuyên nghiệp, bắt mắt với nhà tuyển dụng mà vẫn thể hiện được đúng con người của mình giữa thời buổi cạnh tranh gay gắt này.
Đầu tiên và trước hết, điều quan trọng là CV của riêng bạn phải hoàn hảo để bạn có thể đảm bảo cho các sinh viên khác. Kế đến, hãy không ngừng tìm hiểu, cập nhật để có một đầu óc, một tầm nhìn nhạy bén giúp khách hàng của mình có một CV tuyệt vời. Google cũng là một công cụ nghiên cứu khá hữu dụng trong trường hợp này. Bạn hãy tìm những CV hàng đầu và học hỏi từ đó, tích lũy cho mình một số vốn kinh nghiệm. Bên cạnh đó, nếu bạn là một tay viết lách cừ khôi biết chắt lọc những con chữ thì thật tuyệt vời.
Ở Mỹ, một CV chuyên nghiệp có thể đáng giá hàng trăm đô la. Tuy nhiên nếu làm cho bạn bè sinh viên thì cũng có thể bớt giá, tùy vào đối tượng khách hàng và mức độ yêu cầu của sản phẩm.
Thời sinh viên là thời gian đẹp đẽ nhất để lăn xả, trải nghiệm và thậm chí thất bại. Hãy ùa ra đời, sáng tạo, làm mọi thứ và đừng sợ gì cả bạn nhé. Giá trị của những gì bạn thu lại sẽ luôn khiến bạn bất ngờ.
Link bài gốc tại
[http://www.businessinsider.com/9-low-cost-business-ideas-for-college-students-2016-7](http://www.businessinsider.com/9-low-cost-business-ideas-for-college-students-2016-7)
## Comments Closed

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Vui khỏe -
28/03
Tầm soát ung thư là cách phát hiện bệnh kịp thời.
Mẹ em năm nay 70 tuổi, bị ung thư vú bên trái. Em được biết bệnh có yếu tố gia đình. Vậy em muốn tiêm phòng ung thư vú có được không. Đã có thuốc để phòng ngừa căn bệnh này chưa (năm nay em 36 tuổi). Xin bác sĩ tư vấn giùm. Em xin cảm ơn!
Nguyễn Thị Hồng (Hà_chi_05@yahoo.com)
Ung thư (UT) vú là bệnh thường gặp ở phụ nữ tuổi trung niên, tuy nhiên, ở tuổi trẻ cũng gặp nhưng ít hơn. Phụ nữ càng lớn tuổi càng có khả năng mắc bệnh cao cùng với những yếu tố nguy cơ khác như: tiền sử gia đình có mẹ hoặc em gái ruột bị UT vú; Những phụ nữ có tiền sử đã từng mắc các bệnh như UT buồng trứng, UT đại trực tràng, UT cổ tử cung có nguy cơ cao mắc UT vú. Thời gian cho con bú càng lâu thì nguy cơ bị UT vú ở phụ nữ đó càng thấp; Liệu pháp hormon thay thế ở thời kỳ tiền mãn kinh cũng làm tăng nguy cơ này. Hiện nay mới chỉ có vắc-xin tiêm phòng UT cổ tử cung mà chưa có vắc-xin phòng ngừa UT vú bạn ạ.
Tốt nhất phòng ngừa bằng cách thực hiện chế độ ăn hợp lý, không hút thuốc, không uống rượu, tránh béo phì và năng tập luyện thể dục. Mặc dù không có bằng chứng là luyện tập thể dục trực tiếp chống được UT, nhưng việc tập thể dục giúp chống béo phì, giảm lượng insulin, tăng cường hệ miễn dịch – những yếu tố có thể chống UT. Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những phụ nữ tập thể dục thường xuyên trước mãn kinh sẽ có được những thuận lợi lâu dài để chống lại UT vú. Các bác sĩ sản khoa cũng khuyến cáo phụ nữ từ tuổi 40 nên tầm soát UT vú vì nếu phát hiện sớm, bệnh hoàn toàn có thể chữa khỏi. Trường hợp của bạn có yếu tố gia đình (mẹ đã bị bệnh), vì vậy, ngay từ bây giờ, bạn nên đi khám để tầm soát UT vú ( chụp nhũ ảnh 2 năm/lần).
BS. Kim Oanh
Theo
Suckhoedoisong.vn
Miễn cước lưu lượng 3G khi đọc, tra cứu 700 bệnh và xem hàng nghìn video về sức khỏe. Soạn tin SK7 gửi 5005 (5.000đ/tuần) hoặc Bấm Tại đây!
>> Xem tất cả thông tin về bệnh
Ung thư vú
Sống Khỏe
-
17/03
Các nhà nghiên cứu tin rằng kết quả trên có thể là 'bước tiến vững chắc' trên con đường tìm kiếm phương thức chữa trị ung thư.
Sống Khỏe
-
27/03
Sau khi chịu đựng những cơn đau do điều trị ung thư vú gây ra, nhiều người phụ nữ khao khát có con nhưng không dám sinh bởi nỗi sợ dị tật thai nhi.
Sống Khỏe
-
28/03
Đã bao giờ chúng ta mua đồ ăn, trái cây giá rẻ mà tự hỏi tại sao nó rẻ đến thế?
Sống Khỏe
-
27/03
Tham khảo chế độ luyện tập thể hình, thực đơn duy trì sức khỏe và phong độ thi đấu của Nhà vô địch điền kinh thế giới Usain Bolt.
Sống Khỏe
-
26/03
Hầu hết mọi người đều không thiện cảm với những người luôn chậm trễ nhưng nghiên cứu chỉ ra họ là người dễ thành công hơn.
Ai cũng có điểm mạnh điểm yếu. Bạn có muốn biết điểm yếu của mình là gì không?
Sống Khỏe
-
25/03
Bạn luôn gặp căng thẳng trong mỗi chuyến bay? Sau đây là những lời khuyên giúp bạn giảm đáng kể nỗi sợ vô hình đó.
Sống khỏe
-
20/02
Đổ mồ hôi khi tập thể dục là chuyện bình thường. Nhưng nếu đó là mồ hôi lạnh kết hợp với cảm giác buồn nôn, bạn cần kiểm tra lại sức khỏe tim mạch.
Theo TT DBKTTV TƯ, dự báo thời tiết đêm nay 20 và ngày mai 21/2, nền nhiệt Hà Nội dao động từ 17-27 độ C, cảm giác khá oi bức.
Bệnh viện Chợ Rẫy vừa phẫu thuật thành công một trường hợp rò rỉ cảnh xoang hang hiếm gặp. Đây là trường hợp đầu tiên được ghi nhận tại Bệnh viện Chợ Rẫy.
Ung thư bàng quang thường không được phụ nữ sàng lọc so với ung thư vú và ung thư cổ tử cung.
Nghiên cứu mới ở Mỹ cho thấy, tập thể dục thường xuyên nhưng không tuân theo chế độ ăn uống hợp lý thì sẽ không đủ để giúp giảm, thậm chí duy trì cân nặng của mỗi người.
Xem thêm
Ung thư vú là bệnh mà nhiều phụ nữ sợ nhất, mặc dù họ sẽ chết do bệnh tim mạch nhiều hơn là chết do tất cả các dạng ung thư vú phối hợp.
01649***413 -
20/02
01236***979 -
20/02
841646686307 -
20/02
01682***435 -
20/02
01693***017 -
20/02
0916***172 -
20/02
SongKhoe.vn - Quy định
sử dụng - Hotline: 0965.350.350 - Liên hệ hợp tác 0969.16.17.18 - Thông tin - Site Map -
Rss
Cơ quan chủ quản: Công ty Truyền thông Viettel (Viettel Media)
Giấy phép trang tin điện tử: 417/GP-TTĐT do Sở TT&TT Hà Nội cấp ngày 17/02/2014
Giấy phép mạng xã hội số: 322/GP – BTTTT – do Bộ TT&TT cấp ngày 17/07/2015
Trụ sở: Tầng 4, Tòa nhà The Light (CT2 Trung Văn), đường Tố Hữu, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Mail: bqtsongkhoe@gmail.com
Người chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Ông Võ Thanh Hải
Các thông tin trên SongKhoe.vn chỉ mang tính chất tham khảo, khi áp dụng phải tuyệt
đối tuân theo chỉ dẫn của Bác sĩ.
Liên hệ quảng cáo: 0969.16.17.18 - Mail: hoptac@viettel.com.vn
Chúng tôi tuyệt đối không chịu bất cứ trách nhiệm nào do việc tự ý áp dụng các thông
tin trên SongKhoe.vn gây ra.

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
Trang DU HỌC NHẬT BẢN NABI là trang web dành cho những bạn có mong muốn đi du học,
Iwate / Trường Chuyên môn （岩手県 / 専門学校）
Trường chuyên môn điều dưỡng Mizusawa Gakuen
水沢学苑看護専門学校
Thông tin cơ bản
｜
Chuyên ngành - khoa
｜
Address
〒023-0032岩手県奥州市水沢区字多賀21-2
TEL(JAPAN)
E-mail
URL
Chuyên ngành - khoa
Đại học
Khoa
Chuyên ngành - Khóa
Ngoài ra
Department of Nursing
Coed
buổi trưa
3 năm
Cách sử dụng trang
｜
Thông tin công ty quản lý
｜
Môi trường khuyến nghị
｜
Sơ đồ website
｜
Chính sách bảo mật
Copyright ©

Set-Cookie: locale=vi; path=/

X-Rack-Cache: miss

X-Powered-By: Phusion Passenger (mod_rails/mod_rack) 3.0.18

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
![ Dung.hvnh](http://svnhforum.com/forum/styles/banh/xenforo/avatars/avatar_female_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 18/12/14
- Tham gia ngày:
- 18/12/14
- Bài viết:
- 0
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[0](members/dung-hvnh.103088/trophies)
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 22/2/96 (Tuổi: 20)
# Dung.hvnh
New Member, Nữ, 20
- Dung.hvnh được nhìn thấy lần cuối:
- 18/12/14
-
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 22/2/96 (Tuổi: 20)
### Tương tác

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding

Cache-control: private, max-age=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vietnix-Cache: HIT from backend


markdown:
![ longqu95](http://svnhforum.com/forum/styles/banh/xenforo/avatars/avatar_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 23/12/15
- Tham gia ngày:
- 12/12/15
- Bài viết:
- 0
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[0](members/longqu95.125858/trophies)
- Sinh nhật:
- 3/1/95 (Tuổi: 22)
# longqu95
New Member, 22
- longqu95 được nhìn thấy lần cuối:
- 23/12/15
-
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Sinh nhật:
- 3/1/95 (Tuổi: 22)
### Tương tác


markdown:
Diễn đàn chính thức sinh viên Học viện Ngân Hàng
Trang chủ
Thành viên
>
mailinh52008
>
Hoạt động cuối:
5/11/15
Tham gia ngày:
27/10/15
Bài viết:
0
Đã được thích:
0
Điểm thành tích:
0
Giới tính:
Nữ
Sinh nhật:
1/1/93
(Tuổi: 24)
Web:
http://www.chuaungthu.net/
mailinh52008
New Member
, Nữ, 24
mailinh52008 được nhìn thấy lần cuối:
5/11/15
Tin nhắn hồ sơ
Các bài đăng
Thông tin
Hiện tại không có tin nhắn trong hồ sơ của mailinh52008.
Show Ignored Content
Đang tải...
Xem
Giới thiệu
Giới tính:
Nữ
Sinh nhật:
1/1/93 (Tuổi: 24)
Web:
http://www.chuaungthu.net/
Tương tác
Nội dung:
Tìm tất cả nội dung bởi mailinh52008
Tìm tất cả chủ đề bởi mailinh52008
Đăng nhập bằng Facebook
Đăng nhập bằng Google
Tên tài khoản hoặc địa chỉ Email:
Bạn đã có tài khoản rồi?
Tích vào đây để đăng ký
Vâng, Mật khẩu của tôi là:
Bạn đã quên mật khẩu?
Duy trì đăng nhập
Diễn đàn chính thức sinh viên Học viện Ngân Hàng
Trang chủ
Thành viên
>
mailinh52008
>
Trang chủ
Diễn đàn
Video
Video
Liên kết nhanh
Video ngẫu nhiên
Video
Playlists
Diễn đàn học tập
ĐĂNG NHẬP | ĐĂNG KÝ
Diễn đàn
Liên kết nhanh
Tìm kiếm diễn đàn
Watched Tags
Bài viết gần đây
Menu


markdown: Thiết kế web Bán iPhone 5 Dự án : Thiết kế web Bán iPhone 5 - Phát Thành mobile Website: Bán iPhone 5 Giá Bán iPhone 5 phiên bản 16GB sẽ có giá khởi điểm là 199 USD (tương đương 4,1 triệu đồng), giá 299 USD (tương đương 6,2 triệu đồng) dành cho bản 32GB và 399 USD (tương đương 8,3 triệu đồng) cho bản 64GB. Tuy nhiên tất cả các phiên bản iPhone 5 có mức giá ở trên đều kèm bản hợp đồng có thời hạn 2 năm từ nhà mạng. Máy sẽ có hai phiên bản màu đen và trắng. Đối với phiên bản ký hợp đồng với nhà cung cấp mạng, việc các bạn cần tham khảo trước khi mang về Vietnam là tìm kiếm dịch vụ Bán iPhone 5 Phát Thành mobile - Linh kiện - Sửa chữa điện thoại uy tín 151 Nguyễn Văn Đậu P.5, Quận Bình Thạnh, TPHCM ĐTDĐ: 09139.08139 (báo giá iPhone 5) Xem chi tiết : Thiết kế web Bán iPhone 5


markdown: Hệ thống phun sương /thợ lắp tận nơi quận 2 ,,0978 886 874 Hệ thống phun sương /thợ lắp tận nơi quận 2 ,,0978 886 874 Hệ thống phun sương /thợ lắp tận nơi quận 2 ,,0978 886 874 Quý khách hàng mua máy phun sương hoặc lắp đặt hệ thống phun sương cho quán cafe hay gia đình vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn lắp đặt miễn phí. Nhận lắp quạt công nghiệp phun sương làm mát quán ăn, quán coffe, nhà hàng, … Cung cấp hệ thống phun tưới tự động cho nhà hàng, khách sạn, vườn lan, vườn nấm, trang trại… Lắp hệ thống phun nước làm mát mái tôn nhà xưởng, xí nghiệp, căn tin, bãi đỗ xe… Chuyên cung cấp máy phun sương, béc phun, dây phun, bộ lọc nước, Timer hẹn giờ, van từ, van khoá, co, T, nối..v.v. Phun Sương Nhị Gia chuyên nhập khẩu linh kiện phun sương từ nước ngoài về Việt Nam, trực tiếp lắp ráp và phân phối sĩ , lẻ toàn quốc. Do là đơn vị trực tiếp lắp ráp và phân phối nên các mặt hàng tại Trung tâm chúng tôi có giá thành cực kỳ rẻ so với các đơn vị khác. Cung cấp sỉ và lẻ máy phun sương, linh kiện phun sương (giao hàng toàn quốc). Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn miễn phí và phục vụ tốt nhất, hiệu quả nhất, với giá cả cạnh tranh và bảo hành chu đáo. (Xuất hóa đơn VAT cho Quý khách hàng là công ty khi có yêu cầu) Liên hệ ngay : Hotline : 0866 822 469 - 0978 886 874 - 0937 217 184 Email : dienconhigiatphcm@gmail.com Địa chỉ : 1223 Quốc Hương - Quận 2


markdown: Mọi người ai có tài liệu, sách các năm k dùng nữa mún share cho các em khóa sau thì comment tại đây nhé. Mình cũng có 1 số sách ( mượn, xin của các anh chị khóa trước) bé k15 nào cần thì comment tại đây :x [MENTION=5301]Hít-Quá-Liều[/MENTION] : mình vẫn thỏa thuận như vậy nhé:bz


markdown:
-
Mọi bài viết vi phạm chính sách, Spam/Không đúng chuyên mục BQT sẽ xóa bài và nick vĩnh viễn.
Để báo lỗi hoặc cần hỗ trợ vui lòng liên hệ:
Email: vipkhongtin@gmail.com - FB:
[Vipkhongtin](http://fb.com/vipkhongtin). Xin cảm ơn! [Dismiss Notice](account/dismiss-notice?notice_id=1)
# Chợ xe Cách phân biệt xe đạp điện Giant chính hãng và xe giả, xe nhái
Thảo luận trong '
[Xe Máy - Xe Đạp - Ô Tô](forums/xe-may-xe-dap-o-to.23/)' bắt đầu bởi [Cong Tu Nha Que](members/cong-tu-nha-que.1/), [26/8/15](threads/cach-phan-biet-xe-dap-dien-giant-chinh-hang-va-xe-gia-xe-nhai.2337/).
### Users found this page by searching for:
## xe 133s nhái,
### 133s nhái,
#### cách nhận biết xe đạp điện chính hãng,
**số khung số máy xe attila elizabeth nằm ở đâu**,
- xe giant m133s nhái,
- số khung số máy xe attila elizabeth,
- phân biệt xe giant m133s thật và giả,
- m133s thật,
- phan biet xe dap dien giant that va nhai,
- cách phân biệt xe đạp điện m133s thật và nhái

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: Nginx

X-Powered-By: VPSSIM

X-Content-Type-Options: nosniff


markdown:
-
Mọi bài viết vi phạm chính sách, Spam/Không đúng chuyên mục BQT sẽ xóa bài và nick vĩnh viễn.
Để báo lỗi hoặc cần hỗ trợ vui lòng liên hệ:
Email: vipkhongtin@gmail.com - FB:
[Vipkhongtin](http://fb.com/vipkhongtin). Xin cảm ơn! [Dismiss Notice](account/dismiss-notice?notice_id=1)
# Cải tạo văn phòng
Thảo luận trong '
[Nhà đất - Bất động sản](forums/nha-dat-bat-dong-san.22/)' bắt đầu bởi [nhungduong], [24/3/16](threads/cai-tao-van-phong.37703/).


markdown:
# Ca dao nhi đồng Việt nam (phần c)
Chia sẻ: Nguyenthuy Van | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:26
lượt xem 33
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100707/vannguyen1811/80x100/ca_dao_nhi_dong_phan_c__7158.jpg)
##
Ca dao nhi đồng Việt nam (phần c)
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
TRÒ CHƠI NHI ĐỒNG Ý NGHĨA CÁC TRÒ CHƠI Trò chơi nhi đồng Việt Nam cũng như trò chơi nhi đồng của bất cứ nước nào đều không ít thì nhiều vụ vào những mục đích giáo dục. Tỉ như: Trò “Rung răng rung rẻ” giúp các em nhỏ có những cử động nhịp nhàng. Những trò chơi chạy, nhảy, rượt, đuổi đều có tác dụng làm cho bắp thịt các em nẩy nở.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Ca dao nhi đồng Việt nam (phần c)
- QUYỂN MỘT - Phần 1c DOÃN QUỐC SỸ Sưu tập CA DAO NHI ĐỒNG ( Tiếp Theo ) VI TRÒ CHƠI NHI ĐỒNG Ý NGHĨA CÁC TRÒ CHƠI Trò chơi nhi đồng Việt Nam cũng như trò chơi nhi đồng của bất cứ nước nào đều không ít thì nhiều vụ vào những mục đích giáo dục. Tỉ như: Trò “Rung răng rung rẻ” giúp các em nhỏ có những cử động nhịp nhàng. Những trò chơi chạy, nhảy, rượt, đuổi đều có tác dụng làm cho bắp thịt các em nẩy nở. Trong trò chơi “Thả đỉa ba ba”, em bị rượt đuổi phải luôn luôn làm chủ được những cử động của mình, chợt chạy tả, chợt chạy hữu ... để khỏi bị bắt. Trò chơi “Rồng rắn” chẳng hạn, dạy các em tinh thần liên đới, bởi các em ở bên “rắn” phải luôn luôn liên kết thành một khối, đầu chặn thầy thuốc để đuôi chạy. Trò chơi “Ú tìm” giáo dục thính quan, thị quan; các em vừa lắng nghe vừa chú mục nhìn để khám phá ra nơi có kẻ trốn nấp. Phần những câu đố ở chương VII sau đây cũng là một trò chơi huấn luyện trí thông minh suy đoán. Trò chơi thả diều (nhiều thứ diều) vừa giúp tâm trí thảnh thơi bay bổng, vừa huấn luyện óc thẩm mỹ. Vào dịp trung thu, các em kết đoàn lại để rước đèn, vừa đi vừa hát “hồ khoan”, thực vừa có tính cách thẩm mỹ vừa có tính cách luân lý. VÀI CÁCH BẮT THĂM Nếu cần chỉ định một trong nhiều em giữ một vai trò gì, có cách rút thăm bằng que. Em nào rút phải chiếc que cụt, hoặc chiếc que gẫy, em đó phải lãnh vai trò. Nếu trò chơi chia làm hai phe, có thể bắt thăm nhiệm vụ chỉ định cho một trong hai phe bằng cách “Oẳn, tù, tì” hay “Sì gà”. “Oẳn, tù, tì” là phiên âm ba tiếng Anh One, Two, Three (một, hai, ba). Hai em đứng đối diện nhau vừa đu đưa nắm tay vừa đọc : Oẳn, tù, tì,
- Cái gì? Cái này ! Dứt lời mỗi em phải quyết định “xuất trình” hình thù tay của mình theo một trong ba kiểu sau đây : 1. Cả bàn tay xòe rộng tượng trưng tờ giấy. 2. Chỉ có ngón tay trỏ và ngón tay giữa ruỗi ra tức là cái kéo. 3. Cả bàn tay nắm lại hình quả đấm là cái búa (với các em nhi đồng Nhật-bản thì là hòn đá). Tờ giấy thắng búa vì bọc được búa, nhưng lại thua kéo vì kéo cắt được giấy . Búa tuy thua giấy nhưng lại thắng kéo, vì chính với búa, thợ rèn đã rèn đập ra kéo. “Sì Gà” : Hai em cũng đứng đối diện và sau khi đã cùng phát âm tiếng “sì” giữa hai hàm răng thì cùng giơ một trong bốn ngón tay sau đây lên ngang mắt. Ngón cái : vua bắt kẻ trộm. Ngón trỏ : kẻ trộm bắt gà. Ngón giữa : gà mổ mối. Ngón đeo nhẫn : mối đục chân vua. Sau đây là một số trò chơi phổ thông của các trẻ em Việt, đặc biệt là ở vùng quê. 1. CHƠI DIỀU: Trò chơi này không riêng cho trẻ em mà cho cả người lớn nữa. Có điều người lớn thì chơi những diều cỡ bự mang sáo chiêng, sáo đầu. Có diều lớn tới ba thước chiều ngang, một thước chiều rộng mang một bộ ba cái sáo. Sáo lớn kêu âm u gọi là sáo chiêng (phải chăng vì kêu âm u như tiếng chiêng); sáo cỡ trung gọi là sáo đẩu. Ngày hội có những cuộc thi diều cho người lớn, giải thưởng thật hậu, chẳng thế mà ca dao ta đã có câu : Cầm dây cho chắc, Lúc-lắc cho đều, Để bố đâm diều, Kiếm gạo con ăn. Các em nhỏ thì chơi diều sáo loại nhỏ, hoặc loại diều vằng. Đồng bào miền Hưng-Yên (Bắc-Việt) gọi vằng là cái mạng vì vằng làm bằng màng giang chuốt thật mỏng; lúc diều lên gặp gió, màng giang của vằng rung lên kêu “vè vè” rất vui tai. Các em nhỏ có thể chơi loại diều nhẹ. Người khéo tay có thể làm được nhiều thứ diều : diều con cốc, diều con quạ, diều con cá, diều con bướm, diều con rết, diều chữ thập, diều cánh phản, diều mặt giăng… 2. THẢ MỒI ĐỚP BÓNG. Sau khi đã rút thăm để xem ai phải làm trò “thả mồi đớp bóng”, các em khác thả lên mặt ao chiếc bong bóng lợn đầu có buộc một sợi dây dài chừng năm
- mươi phân. Trong khi em nọ vừa bơi vừa hụp cố há miệng đớp lấy sợi dây thì các em xung quanh đua nhau khuấy vỗ cho mặt nước nổi sóng chao chát. Nếu em kia đớp được sợi dây thì em ở gần nhất lúc đó phải thay thế; nếu qua một thời gian ước định mà không được thì phải phạt “giồng cây chuối”, nghĩa là em phải hụp đầu xuống nước, hai chân ruỗi thẳng chổng ngược lên mặt nước. Suốt thời gian đó các em khác hát lớn bài sau đây: Thả mồi đớp bóng, Cho chóng mà lên. Nếu không thì giồng cây chuối, Cho chúng ta xem. 3. CHỒNG ĐỐNG CHỒNG ĐE Các em ngồi hay đứng thành vòng tròn xếp nắm tay lần lượt theo chiều cao. Một em đứng riêng ra, vừa lần lượt chỉ từng nắm tay vừa hát : Chồng đống chồng đe Con chim le lưỡi Nó chỉ thằng nào Nó chỉ thằng này! Chữ “này” sau cùng rơi vào nắm tay em nào, em đó lập tức vùng đuổi, các em khác cũng lập tức vùng chạy tỏa ra bốn phía. Em nào chạy không kịp bị bắt thì phải vào thay thế. 4. HỒ KHOAN Vào dịp Tết trung thu, các em trong làng, xóm tụ tập nhau để rước đèn. Em trưởng đoàn vừa điều khiển cuộc rước đèn theo các đường trong làng trong xóm, vừa điều khiển nhịp hát hồ khoan, nội dung câu hát thường có tính cách luân lý, đại để như sau: Bắt cái, bắt cái này, hồ khoan ! Ai ơi chớ vội cười nhau, Cây nào mà chẳng có sâu chạm cành. Hồ khoan ! Bắt cái, bắt cái này, hồ khoan ! Làm người mà chẳng biết suy, Đến khi nghĩ lại còn gì là thân Hồ khoan ! 5. RUNG RĂNG RUNG RẺ Rung răng rung rẻ, Dắt trẻ đi chơi. Đến cửa nhà trời, Lạy cậu lạy mợ, Cho cháu về quê, Cho dê đi học, Cho cóc ở nhà, Cho gà bới bếp ! Xì xà xì xụp Ngồi thụp xuống đây.
- CHÚ THÍCH : Trò chơi này của các em nhỏ tuổi (cỡ mẫu giáo). Các em chỉ việc giắt tay nhau vừa đi vừa hát. Khi hát xong câu cuối cùng thì cùng ngồi thụp xuống, rồi lại đứng lên rung răng hát lại. Một thứ thể thao nhẹ cho các em. 6. NU NA NU NỐNG (I) Nu na nu nống, Cái Cống nằm trong. Cái Ong nằm ngoài, Củ khoai chấm mật. Phật ngồi phật khóc, Con cóc nhảy ra, Con gà ú ụ, Nhà mụ thổi xôi, Nhà tôi nấu chè Tè he chân rụt. CHÚ THÍCH : Đây cũng là trò chơi đặc biệt của các em còn nhỏ. Ba, bốn em cùng nhau hội lại ruỗi thẳng cả hai chân ra. Một em vừa hát vừa tuần tự lấy tay đếm từng chân một. Tiếng “rụt” dứt bài rơi vào chân nào, chân đó phải rụt lại. 7. NU NA NU NỐNG (II) Nu na nu nống, Thằng cộng, các cạc, Chân vàng, chân bạc. Đá xỉa, đá xoi, Đá đầu con voi. Đá lên, đá xuống. Đá ruộng bồ câu. Đá râu ông già. Đá ra đường cái. Gặp gái đi đường. Có phường trống quân. Có chân thì rụt. CHÚ THÍCH : Cũng có nơi có bài “nu na nu nống” khác như sau : Nu na nu nống / Cái cống càng cạng / Đá rạng đôi bên / Đá lên đá xuống / Đá ruộng bồ câu / Đá đầu con voi / Đá xoi đá xỉa / Đá nửa cành xung / Đá ung trứng gà / Đá ra đường cái / Gặp gái giữa đường / Gặp phường trống quân / Có chân thì rụt. 8. XÌA CÁ MÈ Xìa cá mè. Đè cá chép. Chân nào đẹp. Đi rao men. Chân nào đen. Ở nhà làm gà làm chó. CHÚ THÍCH : Trò chơi này đặc biệt thường thấy ở vùng Bắc Ninh. Tiếng “đẹp” rơi vào chân em nào, em đó sẽ đứng lên đi và rao “Ai mua men ra mua!” Tiếng “gà” (có khi là “mèo”), tiếng “chó” rơi vào chân em nào em đó sẽ vừa đi kiểu bốn chân vừa bắt chước tiếng gà, tiếng mèo hoặc tiếng chó sủa “gấu gâu”. 9. THẢ ĐỈA BA BA Thả đỉa ba ba, Chớ bắt đàn bà.
- Phải tội đàn ông, Cơm trắng như bông, Gạo tiền như nước, Đổ mắm đổ muối. Đổ chốt hạt tiêu, Đổ niêu cứt gà. Đổ phải nhà nào, Nhà nấy phải chịu. Trong trò chơi này bốn năm em đứng tụm lại giữa sân rộng, một em vừa hát vừa lấy tay vỗ lên đầu từng người theo thứ tự vòng tròn. Dứt bài, chữ “chịu” rơi phải đầu em nào, em đó phải ở lại dưới sân làm đỉa, làm ba ba hay làm nam nam. Theo tín ngưỡng người Việt ở vùng quê, hễ chuôm ao nào có người chết đuối thì linh hồn người đó biến thành con nam nam (nói theo miền Nam là con ma gia), luôn luôn rình cơ hội rủi người khác chết đuối. Có vậy linh hồn kẻ chết đuối mới được thay thế mà tái sinh. Trong khi một em phải ở lại dưới sân làm đỉa (hay ba ba, hay nam nam) thì các em khác lên hết trên bờ hè hoặc bờ cao quanh sân để rồi sẽ chạy từ bờ bên này qua bờ bên kia. Em ở “dưới ao” cố săn đuổi, túm áo bắt được em nào, em đó phải thay thế. Trò chơi này thường là của các em trai và đặc biệt phải chơi vào những đêm trăng tháng 8. Các em ở vùng Bắc Ninh có bài hát tương tự để thay thế sau đây : Thả đỉa ba ba / Chớ bắt đàn bà / Phải tội đàn ông / Cơm trắng như bông / Gạo tiền như nước / Gánh ba gánh nước / Đưa cậu ra đồng / Đánh ba tiếng cồng / Cậu ơi là cậu / 10. CHI CHI CHÀNH CHÀNH Chi chi chành chành Cái đanh thổi lửa Con ngựa chết trương Ba vương ngũ đế Chấp chế đi tìm Hù tiu, bắt … ập ! CHÚ THÍCH : Một em xòe bàn tay trái rồi cùng ba bốn em khác cùng đặt ngón tay trỏ vào giữa lòng bàn tay. Em hát bài trên, đến câu cuối cùng cố ý kéo dài giọng ở chữ “bắt” để rồi bất thình lình nắm tay lại cùng với chữ “ập”. Em nào rút chậm bị giữ ngón tay trỏ, em đó phải ở lại, tự bịt mắt để các em khác đi trốn. Em nào bị tìm thấy đầu tiên sẽ phải thay thế. Cũng trong tập IIEH 1943 (Institut Indochinois pour l’E’tude de l’Homme. Tome VI, p.170), nhà học giả Nguyễn Văn Tố có sưu tầm được một bản văn khác về bài “Chi chi chành chành” với lời giải thích là ý nghĩa toàn bài đó ám chỉ chuyện vua Hàm Nghi đi trốn và bị bắt như sau : 11. CHI CHI CHÀNH CHÀNH Chu chi rành rành ! Cái đanh thổi lửa, Con ngựa đứt cương, Ba vương lập đế, Chấp chế thượng hạ, Ba chạ đi tìm Ú tim, ù ập !
- Chu: vòng, tròn; chí : đạt tới. Cả câu có ý nói chúng ta đứng thành vòng tròn đầy, chúng ta hiểu điều đó lắm. Câu thứ hai ý muốn báo trước những biến cố đau thương sắp tới. Ba vương nói ở câu bốn là ba vua kế tiếp nhau lên ngôi : Dục Đức, Hiệp Hòa và Kiến Phúc. Chạ chính nghĩa là xóm, một phần của làng (ca dao VN “làng trên chạ dưới thiếu gì giai to”). Nhưng ba chạ ám chỉ ba làng Thanh Lạng, Thanh Cốc và Tha Mặc đi tìm vua. Ba làng này đã được kể tới trong bài “ Poursuites dirigées contre le roi Ham Nghi” của R.P.A Delvaux đăng trong Bulletin des Amis du Vieux Hue, 1941, tr. 303. Câu cuối : vua Hàm Nghi bị bắt, ngày 2-11-1888. Ông Nguyễn Văn Tố giải thích thêm là vua Hàm Nghi khởi sự đi trốn vào tháng bảy năm 1884, bị bắt vào ngày 2-11-1888 và bài đồng dao được ghi lại theo lời một người dân vùng Sơn Tây, đã được đăng tải lần đầu tiên trên tờ “La Patrie Annamite” ngày 15-6-1935. Cũng trong tập IIEH 1943, bài “Note à propos d’une chanson enfantine Annamite” trang 207-212, một học giả khác, ông Nguyễn Văn Huyên, thuật lại một cách giải thích khác mà ông được nghe từ thuở thiếu thời. Theo ông, thì đây là một bài sấm tiên tri về tương lai nước Nam nhà sau khi nhà Lê đổ : Chi chi chành chành : từ cành lớn sinh ra những ngành nhỏ (gợi ý niệm những biến động theo luật nhân quả) Cái đanh thổi lửa : Ám chỉ que diêm quẹt lửa hay đúng hơn cái kim hỏa của súng tượng trưng cho sức mạnh Tây phương mà tới hồi cuối thế kỷ XVIII đó người Nam ta mới được biết. Con ngựa chết trương : Ám chỉ vua Lê-Hiển-Tông chết vào ngày Mậu Ngọ (ngày 17), tháng 7, năm Bính Ngọ (1786), sau 47 năm cực nhọc với ngôi trời. Nhà vua chết vào đúng lúc kinh đô Thăng Long bị quân Tây Sơn chiếm giữ. Ba vương ngụ đế : Ba miền đã có người xưng vương, Nguyễn Huệ (Quang Trung), miền Bắc, Nguyễn Nhạc (Thái Đức) miền Trung, Nguyễn Ánh (tương lai sẽ là vua Gia Long) miền Nam. Cấp kế thượng hải : Viện binh từ biển tới. Ám chỉ việc Hoàng tử Cảnh theo ông Bá Đa Lộc sang Pháp cầu viện năm 1789. Ú tim Ù ập: Mọi người đều như chơi “ú tìm” từ đấy. Nào là việc cấm giảng đạo, giết giáo sĩ của những triều đại kế vị Gia Long đã vô tình làm cho người Pháp phản ứng lại. Sự phản ứng đó không ngờ đã khiến người Pháp chiếm được nước Nam rồi cả bán đảo Đông Dương. Rõ thật chẳng khác gì hai bên chơi trò ú tìm, mọi kết quả đều đến bất ngờ ngoài mọi mưu toan của đôi bên. 12. VẤN ĐÁP
- - Chú gì ? - Chú chuột. - Chốt gì ? - Chốt tre. - Bè gì ? - Bè muống. - Ruộng gì ? - Ruộng nương. - Đường gì ? - Đường cống * - Cống gì ? - Cống sáp. - Sáp gì ? - Sáp ong. - Lòng gì ? - Lòng giời. - Chơi gì? - Chơi tán ** - Tháng gì ? - Tháng chầu, - Chầu gì ? - Chầu … bụt ! * Đường cống là đường để đem đi tiến cống. ** Tán đây là một thứ lọng. CHÚ THÍCH : Đây cũng như trò chơi “chi chi chành chành” nhưng thay vì một em đọc trọn bài, thì ở đây một em đọc câu hỏi, em khác chìa tay phải trả lời. Chú ý là đến câu hỏi cuối “Chầu gì” thì em chìa tay trả lời kéo dài chữ “Chầu” … để đến khi bất chợt đọc nốt chữ cuối “bụt” là ập tay lại. Em nào không rút kịp ngón tay trỏ sẽ phải làm ba ba (hay nam nam). 13. TẬP TẦM VÔNG Tập tầm vông, Tay nào không ? Tay nào có ? Tập tầm vó, Tay nào có ? Tay nào không ? CHÚ THÍCH : Một em thoạt giấu hai tay phía sau, rồi đặt hai tay nắm lại trước mặt em kia và đọc bài đồng dao trên để em kia đoán xem vật nào đó được giấu ở tay nào. Bài “Chồng lộng, chồng cà (I)” kế tiếp nhường như là lời hát của em đoán. 14. CHỒNG LỘNG CHỒNG CÀ (I) Chồng lộng, chồng cà. Bí đao bí đỏ, Mày ngồi đầu ngõ, Mày nhặt lông mày, Mày cày ruộng ấu, Mày giấu tay nào ? Mày giấu tay này ! CHÚ THÍCH : Bài này nhường như là lời hát của em đoán. Hát dứt bài, em chỉ vào tay mà em nghi có giấu.
- 15. CHỒNG LỘNG, CHỒNG CÀ (II) Chồng lộng, chồng cà, Mày xòa hoa khế, Khế ngâm, khế chua, Cột đình, cột chùa, Nhà vua mới làm. Cây cam, cây quýt, Cây mít, cây hồng. Cành thông, lá nhãn, Ai có chân, có tay thì rụt. CHÚ THÍCH : Căn cứ vào câu cuối cùng của bài ca thì trò chơi áp dụng cho bài này tương tự với trò chơi của bài “Nu na nu nống”. 16. MÍT MẬT MÍT GAI Mít mật mít gai Mười hai thứ mít Vào ăn thịt Ra ăn xôi Chú chẳng nghe tôi Tôi bịt mắt chú Ẩn đâu cho kín Bao giờ lúa chín thì về. CHÚ THÍCH : Đây là trò chơi đi trốn (ú tìm). Một em tự bịt mắt, để cho các em khác có thì giờ đi trốn. Khi nghe các em trốn “ú” một tiếng, (nghĩa là đã trốn xong), thì em đi tìm. Em nào bị tìm thấy đầu tiên thì vào thay thế. 17. MÙI XỎA MÙA XOA Mùi xỏa mùi xoa, Tao cho xuống đất. Đứa nào sợ quất, Sờ lại phía sau. Đứa nào sợ đau, Mau mau chạy trốn. CHÚ THÍCH : Các em ngồi thành vòng tròn, một em cầm chiếc khăn vừa đi quanh vừa đọc và kín đáo để khăn rơi xuống phía sau một em nào đó. Em đó khám phá kịp thời thì nhặt khăn và đuổi em kia thuận theo vòng (không được đuổi đón đầu vì ngược vòng). Em bị đuổi chạy về ngồi vào chỗ trống của em đuổi mình. Trò chơi này phải thật lẹ và thật tinh khôn. Có em trong khi đuổi đã lẹ để rơi chiếc khăn sau một em khác rồi. Nếu vô tình không biết, trọn một vòng, em đó sẽ bị em kia nhặt chiếc khăn tay lên và đánh cho đến khi em chạy trọn một vòng trở về ngồi lại chỗ cũ. Căn cứ vào chữ “mùi-xoa” phiên âm chữ Pháp mouchoir , ta biết rằng bài hát trò chơi này cũng mới được sáng tác từ sau ngày gặp gỡ Tây phương. Giống bài Oẳn tù tỳ. 18. ĐÁNH CHUYỀN Từ hai đến năm em tụ tập lại. Đồ chơi là một viên cuội nặng (bây giờ là một trái banh) và mười chiếc que gọi là mười con chắt. Lần thứ nhất : Các em tung hòn cuội hay trái banh lên cao rồi dùng cả hai tay xoay tròn nắm que một vòng, và khi hòn cuội rơi xuống cũng vừa kịp bắt. Vừa làm vậy các em vừa hát bài sau đây : Giồng luống cải, Giải con chắt. Một giẻo giang
- Hai sang đò. Ba cò kếu. Bốn nghêu ngao. Năm đao thớt Đặt xuống đất. Cất lên tay. Khi đọc đến câu 8, em đặt cả mười con chắt xuống; đến câu 9, câu cuối cùng, em lại vơ cả mười con chắt lên tay. Lần thứ hai : Em duỗi thẳng hai chân, giải những con chắt lên đó vùa hát vừa làm theo lời hát: Giải xuống chân, Nưng lên một, Chộp lấy đôi. Em lại đặt cả mười con chắt xuống chân, hát và làm tiếp cho đến : Giải xuống chân Nưng lên một Chộp lấy mười (Vì chỉ có mười con chắt nên hai lần sau cùng “chộp lấy chín” và “chộp lấy mười” làm như nhau). Lần thứ ba : Giải xuống đất Cất lên tay Sang tay qua Ra tay chống Chống chống một Cứ thế em hát cho đến “Chống chống mười”. Hát câu thứ nhất, em giải mười con chắt xuống đất; sang câu hai, em vơ những con chắt lên tay; hát câu ba, em đưa bó chắt sang tay kia; câu bốn, em đưa bó chắt trở về tay cũ (thường là tay mặt); từ câu năm trở đi thì mỗi lần tung hòn cuội lên em lại chống chống bó chắt xuống theo đúng nhịp hát để vừa kịp bắt lấy hòn cuội khi rơi xuống. Cứ như vậy cho đến “chống chống mười”. Lần thứ tư : Giải xuống đất. Cất lên tay. Sang tay qua. Ra tay quét. Quét quét một … Lần này em cũng làm như lần trước chỉ khác là khi hát đến câu “Quét quét một” thì em dùng bó chắt làm điệu quét quét. Cứ như vậy tuần tự cho đến Quét quét mười”. Lần thứ năm : Em vừa tung cuội, chuyển bó chắt từ tay nọ sang tay kia, vừa nhịp nhàng bắt lấy hòn cuội khi rơi xuống cùng với lời hát :
- Đầu quạ. Quá giang. Sang đò. Giồng cây. Ăn quả. Nhả hột. Cũng có nơi bài hát dài hơn như sau : Đầu qua. Quá giang. Sang sông. Về đò. Cò nhảy. Gẫy cây. Mây leo. Bèo trôi. Ổi xanh. Hành bóc. Róc vỏ. Đỏ lòng. Tôm cong. Đít vịt. Sang cành nẻ. Bẻ cành xanh. Vét bàn thiên hạ. Đến đây vừa hết một chu kỳ của trò chơi. Em nào bị lỗi ở quãng nào thì phải nhường lượt cho em kế tiếp. Tùy địa phương trò chơi này có thể gia giảm khác đi chút ít. 19. PHỤ ĐỒNG CHỔI Phụ đồng chổi, Thôi lổi mà lên. Ba bề bốn bên, Đồng lên cho chóng. Hoặc là cửa đóng, Cũng phá mà vào. Cách sông cách ao, Cũng lội mà sang. Cách đò cách giang, Cũng sang cho được. Ông chổi đi trước, Bà chổi đi sau. Một lũ lau nhau, Đồng lên cho chóng. CHÚ THÍCH : Một em ngồi xếp bằng tròn, tay cầm cán chổi dựng đứng; một em khác phụ đồng bằng cách vừa đánh trống theo từng nhịp đều đều vừa hát bài trên. Đồng đảo dần … đảo dần … rồi bất chợt vùng dậy vung chổi; các em đứng xung quanh vội chạy về bốn ngả để tránh ngọn chổi quét hay đập vào người. Khi muốn đồng tỉnh lại thì vẩy nước lạnh lên mặt. Thật ra ít khi xảy ra chuyện em ngồi đồng bị mê thật. Thường thường chỉ là em giả vờ đảo đồng như vậy. Trò chơi này chung cả các em trai gái và thường chơi vào những đêm trăng tháng tám.
- 20. PHỤ ĐỒNG ẾCH Ếch ! Ếch ! Mày mới về đây, Nói dăm câu chuyện cho thầy nghe xem. Thân ếch là thân ếch hèn, Giường chiếu chẳng có nằm trần đất không. Gặp ông quỷ lão thần thông, Thắt lưng bó đuốc tìm trông việc gì. Tìm tôi có việc phu thê, Chốn này không vợ, chốn kia không chồng. Ông bắt tôi ông bỏ vào lồng, Tôi kêu “ễnh ộp” chẳng lòng nào tha. Tháng tám lúa tốt xanh xa, Tháng ba gieo mạ sương sa đồng ngoài. Tôi ngồi, tôi nấp bụi khoai, Ông ném một mồi tôi phải thò ra. Tham ăn mắc phải răng hà, Cha hời, mẹ hỡi xiên qua, mép này ! Tôi về đây trách cậu, trách dì, Sẵn dao, sẵn thớt băm thì chẳng tha. Thứ nhất là củ hành hoa, Thứ nhì nước mắm, thứ ba củ riềng. Thứ tư là hạt hồ tiêu, Tán ra cho đều vừa hắc vừa cay. Khen thay thằng bé hai tay, Miếng nạc nó gắp, xương rày thảy xa. Giầu đâu ăn đỏ môi ta, Rượu đâu uống chén, ắt là hồn lên. CHÚ THÍCH : Em ngồi đồng phải quỳ xuống hai tay chống đất, miệng ngậm mấy nén hương. Một em khác vừa vỗ tay vừa hát bài phụ đồng trên. Khi hồn ếch nhập ấy là lúc em ngồi đồng nhảy kiểu bốn chân như ếch. Muốn cho đồng thăng thì cũng vẩy nước lạnh lên mặt như trò chơi phụ đồng chổi. Và cũng như phụ đồng chổi, trò chơi này chung cho cả các em trai gái, chơi vào những đêm tiết trung thu. 21. TRÒ CHƠI RỒNG RẮN Thầy thuốc : - Rồng rắn đi đâu ? Rồng rắn : - Rồng rắn đi lấy thuốc cho con. TT: - Con lên mấy ? RR: - Con lên một. TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên hai. TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên ba. TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên bốn. TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên năm TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên sáu. TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên bảy. TT: - Thuốc chẳng hay.
- RR: - Con lên tám. TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên chín. TT: - Thuốc chẳng hay. RR: - Con lên mười. TT: - Thuốc hay vậy. - Xin khúc đầu. RR: - Những xương cùng xẩu. TT: - Xin khúc giữa. RR: - Những máu cùng me. TT: - Xin khúc đuôi. RR: - Tha hồ mà đuổi. CHÚ THÍCH : Trong trò chơi “Rồng Rắn” này một em đứng ra làm thầy thuốc, còn tất cả các em khác ôm lấy ngang lưng nhau làm rồng rắn. Lúc đối thoại giữa thày thuốc và rồng rắn là lúc tất cả mọi người hồi hộp. Khi rồng rắn nói dứt câu “Tha hồ mà đuổi” thì ông thầy thuốc cố gắng mà đuổi để bắt được cái đuôi, trong khi đó cái đầu thì ra sức chặn và cái đuôi thì ra sức lẩn tránh. Nếu ông thầy thuốc bắt được cái đuôi thì được cuộc; trái lại nếu bị rắn uốn khúc cuộn chặt lấy thì bị thua. Kẻ thua phải nắm hai tay lại chồng lên nhau (gọi là chồng tiền) để cho kẻ được đánh một cái. Trò chơi này khiến các em vừa săn đuổi nhau vừa la hét, thật mệt, nhưng cũng là một trong những trò chơi hào hứng nhất của trẻ em Việt nam. 22. TRÒ CHƠI ĐỌC CÂU Các em đố nhau đọc thật nhanh. Có những câu dễ đọc như : Bà ba béo, Bán bánh bèo Bị bắt bỏ bót Ba bốn bận Bởi bướng bỉnh. Hay: Mượn cái xanh Nấu bát canh Cho hành cho hẹ Hay : Lý lũy lên lò lấy lòng lợn. Có những câu nói nhanh mà không lầm như Tháng năm nắng lắm. (Đọc nhanh có thể lầm thành “Tháng năm nắng nắm”) Hay : Búa bổ đầu búa (Rất có thể đọc nhanh sẽ nhịu thành “Búa bổ đầu bố ”) Hay câu dưới đây cũng rất khó nói nhanh : Nồi đồng nấu ốc, nồi đất nấu ếch ? CHÚ THÍCH : Tiếng Pháp cũng có trò chơi loại nầy như câu : Chasseur sachant chasser sans chien ! Các em nhi đồng Anh Mỹ gọi trò chơi loại này là câu đọc trẹo lưỡi (tongue
- twisters hay tongue trippers) như câu sau đây : If Peter Piper Pick’d a Peck of Pepper Where’s the Peck of Pepper Peter Piper Pick’d. 23. ĐẾM SAO Cũng thuộc loại trò chơi phải nói nhanh, có trò chơi đếm sao. Em đó phải làm sao nói liền một hơi câu sau này : Đố ai ở trong nhà đi ra ngoài sân đếm được ba mươi sáu ông sao. Một ông sao sáng; hai ông sáng sao … cho tới ba mươi lăm ông sao sáng, ba mươi sáu ông sáng sao. Thường thì các em chỉ đếm đến mười ông là đã cảm thấy hụt hơi đến nơi rồi. 24. HÙ MA TRƠI Hù ma-trơi Mặt trời chửa lặn. Con rắn bò ra, Con ma thập thò. CHÚ THÍCH : Vào lúc chập tối, một em bạo dạn có thể lãnh đạo một vài em khác ra đồng tới chỗ nhiều mồ mả mà hát câu trên. Nếu bất chợt có con đom đóm lớn hoặc có chất lân tinh bay lên thì cũng rất có thể là các em ba chân bốn cẳng chạy cho lẹ về ngõ xóm. 25. CÁC TRÒ NHỎ CHƠI KHÁC Ngoài ra cũng nên kể qua một số trò chơi nghịch lặt vặt khác như : ậ Em dùng một cành tre hay một cành cây nào làm như đương cỡi ngựa, rồi vừa chạy xung quanh sân vừa hát : Nhong nhong ngựa ông đã về Cắt cỏ Bồ đề cho ngựa ông ăn. Bồ đề là tên một thổ ngơi không xa Gia Lâm (Bắc Việt), nơi có mọc cỏ tốt cho ngựa ăn. ậ Em bắt được con cào cào, cầm hai càng của nó vừa nâng lên nâng xuống vừa hát : Cào cào giã gạo tao xem, Tao may áo đỏ áo đen cho mày. ậ Em có thể lén bỏ một cọng rơm, cọng cỏ hay một cái gì nhẹ lên đầu bạn rồi hát : Trên đầu có tổ tò vò, Gọi ta là chú học trò, ta cất đi cho. Đây cũng là một chứng tích lòng hiếu học của người mình, luôn luôn lấy việc là học trò làm một điều vinh hạnh. VII CÂU ĐỐ 1. Bốn em cùng ở một nhà Mẹ thời chia của con ra nhà người. (Giải : ấm nước và bốn cái chén) 2. Bốn người giẫm đất, một người phất cờ, Hai người lẳng lơ, hai người quạt mát. (Giải : con voi) 3. Bốn bên thành lũy không thấp, không cao, Có sông có nước, cá chẳng vào,
- Voi đi đến đấy dừng chân lại, Đôi bên văn vũ nghĩ làm sao? (Giải : bàn cờ) 4. Cái gì như thể khí trời, Ngày đêm quanh quẩn ở nơi cạnh mình. Không hương, không sắc, không hình, Không hình, không sắc, mà mình không qua. (Giải : lòng cha mẹ) 5. Cây bên ta, lá bên Ngô, Coi ngọn tày bồ, cái gốc tày tăm. (Giải : cái diều) 6. Cô kia con cái nhà ai, Thắt lưng nhiễu trắng, lỗ tai đeo trằm. Đứng bên nghe tiếng rầm rầm, Ru đi ru lại ầm ầm bên tai. (Giải : cái cối xay) 7. Cô kia má đỏ hồng hồng, Cô đi lấy chồng, cô bỏ quê cha. Ngày sau tuổi hạc mau già, Quê chồng cô bỏ, quê cha lại về. (Giải : cái nồi đồng) 8. Da cóc mà bọc trứng gà, Mở ra thơm nức cả nhà muốn ăn. (Giải : quả mít) 9. Đầu làng đánh trống, Cuối làng phất cờ. Trống đánh đến đâu, Cờ phất đến đấy. (Giải : con chó sủa) 10. Đêm thì mẹ mẹ con con, Ngày thì chết hết chẳng còn một ai. Còn một ông lão sống dai, Nhăn nhăn nhó nhó chẳng ai buồn nhìn. (Giải : bầu trời) 11. Đường ngay thông thống, Hai cống hai bên, Trên hàng gương, Dưới hàng lược. (Giải : cái mặt) 12. Không sơn mà đỏ, Không gõ mà kêu, Không khều mà rụng. (Giải : mặt trời, sấm và mưa) 13. Không trồng mà mọc, Không học mà hay, Không vay mà trả, Không vả mà sưng, Không bưng mà kín. (Giải : cây cỏ, chim hót, sưu thuế, cái nhọt, quả trứng) 14. Lẫm liệt uy phong, Mây hồng che phủ, Bao nhiêu thú dữ, Đều phải phục tòng.
- (Giải : quả núi cao) 15. Mình tròn lưng khỏng khòng khong, Dây tơ vấn vít con ong nửa vời. Rằng ta tìm chốn thảnh thơi, Bắt con rồng đất ghẹo người thủy cung. (Giải : câu cá) 16. Một đàn cò trắng phau phau, Ăn no tắm mát rủ nhau đi nằm. (Giải : cái rổ bát) 17. Một lòng vì nước vì nhà, Người mà không biết, trời đà biết cho. (Giải : cái máng) 18. Một cây mà có năm cành, Giấp nước thì héo, để dành thì tươi. (Giải : bàn tay) 19. Một cây mà nở trăm hoa, Trời mưa thì héo, nắng già thì tươi. (Giải : bầu trời sao) 20. Ngả lưng cho thế gian nhờ, Vừa êm, vừa ấm, lại ngờ bất trung. (Giải : cái phản) 21. Sừng sững mà đứng cửa quan, Giáo đâm không chết, lòi gan ra ngoài. (Giải : cái khóa) 22. Vừa bằng cái vung, Vùng xuống ao, Đào chẳng thấy, Lấy chẳng được. (Giải : Mặt trời) 23. Vừa bằng thằng bé lên ba, Thắt lưng con cón chạy ra ngoài đồng. (Giải : bó mạ) VII NHỮNG BÀI HÁT TRẺ EM CỦA NAM HƯƠNG Tác giả Nam Hương tên thật Bùi Huy Cường, sinh năm Đinh Dậu (1897) tại Hà Nội, theo học ở trường Bưởi, rồi dạy ở trường tiểu học Bạch Mai (Hà nội). Sau hiệp định Genève, ông ở lại miền Bắc. Nếu nay còn sống, ông đã 72 tuổi rồi. Theo Vũ Ngọc Phan thì hai tập thơ ngụ ngôn “Gương Thế Sự” (1920- 1921) của Nam Hương có lẽ là những thơ ngụ ngôn ra đời sớm nhất ở nước ta, rất được hoan nghinh trong một thời và đáng được mọi người biết hơn nữa * Riêng soạn giả nghĩ rằng ông Nam Hương quả đáng được mệnh danh là đệ nhất thi sĩ của các em thiếu nhi. Những bài thơ ngụ ngôn hoặc những bài hát viết cho trẻ em của ông thảy đều giản dị, dễ hiểu, trong sáng và hồn hậu vô cùng. Chưa có ai, ngoài ông, đã dành cả thi nghiệp của mình cho các thiếu nhi. Tiếc thay, vì chúng ta ít chú trong đến sác đọc cho các em nhi đồng, nên sách của ông chỉ ấn hành một thời, bán hết là thôi, không tái bản nữa. Chính Vũ Ngọc Phan đã phải ghi chú điểm nhận xét này từ năm 1942 : “Tôi rất lấy làm tiếc rằng những tập thơ có tính cách giáo dục và trong sáng
- như thế hiện nay trẻ con lại không có để đọc, vì từ lâu không còn thấy có thơ ngụ ngôn của Nam Hương ở các hiệu sách Hà Thành” ** Những bài sau đây của ông đều được trích dẫn ở tập Bài Hát Trẻ Con, Tứ Dân Văn Uyển, số 25, tháng 7, 1936. Chúng ta sẽ còn nhắc đến ông ở tập Ngụ Ngôn tới. Ghi chú: (*) Vũ Ngọc Phan, Nhà Văn Hiện Đại (Hà nội, 1951) III, 303. (**) lbd tr 367 1. KÉO GỖ Dô ta! Cùng nhau kéo gỗ , dô-ta ! Kéo từ sườn núi kéo ra cánh đồng; Đóng bè thả xuống dòng sông, Thuận buồm xuôi gió bình bồng trôi đi. Hai bên cây cỏ xanh rì, Mải vui cảnh mới, nghĩ gì đường xa. Dô ta ! Cùng nhau kéo gỗ, dô ta ! Kéo lên trên bến làm nhà trú thân; Nào dui, nào cột, nào trần, Tường cao cửa rộng trăm phần bình yên. Vợ chồng con cái đoàn viên, Chẳng lo gió táp, chẳng phiền mưa sa. Dô ta ! Cùng nhau kéo gỗ, dô ta ! Kéo vào trong xưởng xẻ ra vắn dài. Thợ thuyền hì hục hôm mai, Đóng bàn đóng ghế cho ai học hành. Mai sau nổi tiếng tài danh, Chớ quên núi đỏ rừng xanh nước nhà. Dô ta ! 2. CHUỒN CHUỒN Chuồn chuổn chuồn chuồn ! Hết qua ngọn cỏ lại luồn cành cây; Hỏi đi đâu đấy hỡi mày ? Bảo cho ta biết, ta đây đỡ buồn. Chuồn chuổn chuồn chuồn ! Hết qua ngọn cỏ lại luồn cành cây; Tôi đi đi khắp đó đây, Bắt ruồi bắt muỗi cho khuây nỗi buồn. Chuồn chuổn chuồn chuồn ! Hết qua ngọn cỏ lại luồn cành cây; Thôi mày dừng cánh nghỉ bay, Là là xuống với ta đây đỡ buồn. Chuồn chuổn chuồn chuồn ! Hết qua ngọn cỏ lại luồn cành cây;
- Bằng nay dừng cánh nghỉ bay, Một khi bị bắt tôi đây cũng buồn. Chuồn chuổn chuồn chuồn * (*) Tiếng chuồn còn có nghĩa là chạy trốn. 3. CON CÒ Con cò bay bổng, bay la, Bay từ cửa tổ, bay ra cánh đồng, Suốt mình trắng nõn như bông; Gió xuân thỉnh thoảng bợp lông lên đầu. - Hỏi cò vội vã đi đâu ? Xung quanh ruộng nước một màu bao la. - Cò tôi bay bổng, bay la, Bay từ cửa tổ, bay ra cánh đồng. Trời sinh, mẹ đẻ tay không, Cho nên đi khắp tây đông kiếm mồi. Trước là nuôi cái thân tôi, Sau nuôi đàn trẻ nên đời cò con. Một mai khôn lớn vuông tròn, Rủ nhau bay khắp nước non xa gần. Kiếm mồi tự lập lấy thân, Vẻ vang hãnh diện cho dân con cò. Mỗi ngày một lớn một to, Chớ đừng khốn nạn chỉ lo cậy người. Mà cho nông vạc chê cười… Ấy tôi lấy thế làm vui tuổi già. Nên tôi bay bổng bay la, Bay từ cửa tổ, bay ra cánh đồng. 4. THỢ CẦY Làm ăn tự sáng đến chiều, Giữa trời bêu nắng như thiêu ngoài đồng. Ruộng nương chẳng chịu bỏ không, Hết mùa thóc lúa lại giồng ngô khoai. Nghiệp nhà gánh vác hai vai, Chẳng chồn gót ngọc, chẳng phai dạ vàng. Ấm no là cái vẻ vang, Quyền cao chức trọng không màng không ham. Tháng năm biết có việc làm, Ấy người cày ruộng nước Nam nhà mình. 5. NGHỀ HÀNG SÁO Ù ù tiếng sấm, Xay cho đều, chớ chậm đừng nhanh. Xay cho vỏ chấu tan tành, Cho thân hạt gạo nguyên lành chui ra. Phì phà phì phạch ! Quạt làm sao cho mạnh, cho mau, Quạt cho chấu, bụi đuổi nhau, Cho thân hạt gạo sạch làu mới hay.
- Tiếng chày bình bịch ! Giã cho đều, cho thích cẳng chân, Giã cho cám nhỏ muôn phần, Tức thì hạt gạo thành thân ngọc ngà. Bì bà bì bạch ! Sảy làm sao cho sạch cám ra; Gạo kia trong trắng nõn nà, Thế gian no đủ thế là xong công. 6. THỢ NỀ Kỳ cà kỳ cạch ! Từng đường từng mạch, Này thước, này dao, Này vôi, này gạch, Đổ móng, đổ nền, Trát tường, trát vách, Làm cửa, làm nhà, Xây thành, xây quách, Tháng lại ngày qua, Kỳ cà kỳ cạch ! Kỳ cà kỳ cạch ! Tôi thì thích nghề tôi, Dậy từ sáng bạch, Lên dóng lên thang, Ngồi cao, ngồi thấp, Bốn mặt xung quanh, Khi giời trong sạch, Chẳng phải cúi luồn, Chẳng cần chen lách, Hết hát tình tang, Lại cười khanh khách, Tuy ở giữa trời, Vững hơn bàn thạch, Tôi thích nghề tôi, Làm ăn thanh bạch. 7. NHẢY CHO TRÒN Nhảy cho tròn ! Nhảy cho tròn ! Hỡi này các cháu tí hon của bà ! Thấy đàn cháu nhỏ như hoa, Rừng xanh cũng phải ngắm mà nỉ non. Nhảy cho tròn ! Nhảy cho tròn ! Hỡi này các cháu xinh dòn của ông ! Thấy đàn cháu nhỏ chơi đông, Bướm ong phấp phới trên đồng cỏ non. Nhảy cho tròn ! Nhảy cho tròn !
- Hỡi này các cháu, các con trong nhà, Thấy con, thấy cháu thuận hòa, Đàn chim vỗ cánh bay ra hát mừng. 8. GÀ GÁY SÁNG Cúc cù cu ! Sáng rồi đây ! Dậy thôi ! các bác đi cày nhà ta ! Ruộng nương đồng đất bao la, Trâu bò đợi bác cùng ra cấy cầy. Cúc cù cu ! Sáng rồi đây ! Học trò tỉnh dậy đi ngay nhà tràng. Học sao ngoan ngoãn giỏi giang, Học sao đổi mới dân làng, ấy hay ! Cúc cù cu ! Sáng rồi đây ! Thợ thuyền mau dậy đi xây cửa nhà. Cho người có chỗ vào ra, Vợ chồng, con cái, mẹ cha, xum vầy. Cúc cù cu ! Sáng rồi đây ! Đường buôn nghiệp bán, ngủ ngày còn chi. Dậy mà rấn bước ra đi, Quản gì nam, bắc, quản gì đông, tây ! Cúc cù cu ! Sáng rồi đây ! Đời người độ một gang tay là cùng. Nửa ngày còn đắp chăn bông, Sống mà như thế, thực không bổ gì. 9. RU EM Kĩu ca kĩu kít ! Chị đưa em bổng tít hơn đu ! Ban ngày nhà vắng thầy u, Em nằm nghe chị hát ru vui nhà, Kĩu ca kĩu kít ! Chị đưa em bổng tít lên cao. Ru em, em ngủ đi nào, Miệng em như cái nụ đào nở hoa. Kĩu ca kĩu kít ! Chị đưa em bổng tít tuyệt vời. Em tôi hết ngủ lại chơi, Chớ không khóc đứng khóc ngồi xấu xa. Kĩu ca kĩu kít ! Chị đưa em bổng tít lên không.
- Em tôi ngủ một giấc nồng, Hay ăn chóng lớn yên lòng mẹ cha. Kĩu ca kĩu kít ! Chị đưa em bổng tít lên mây. Em tôi tuy nhỏ mà hay, Đáng trông đáng đợi cho ngày mai sau. 10. RUNG RĂNG Rung răng rung rẻ … Giắt trẻ đi chơi, Đến chỗ mát giời, Chớ nên bỏ phí; Thở làn không khí, Vừa sạch vừa trong; Lòng đã hả lòng, Thân càng mạnh mẽ. Rung răng rung rẻ … Giắt trẻ đi chơi, Đến chỗ đông người, Nếu không nhìn kỹ, Người ta vô ý, Chân dẵm phải chân, Đau đớn muôn phần, Còn chi vui vẻ ! Rung răng rung rẻ … Giắt trẻ đi chơi, Qua chỗ rãnh, ngòi, Gần nơi than lửa, Nếu trông ngang ngửa, Liều lĩnh bước chân, Bẩn áo, cháy quần, Còn chi sạch sẽ ! Rung răng rung rẻ … Giắt trẻ đi chơi, Nhọc ta mệt ngồi, Tỉnh tao lại bước, Mắt coi đằng trước, Chân chẳng lùi sau, Dạo khắp hoàn cầu, Rung răng rung rẻ… 11. ĐỒNG HỒ TREO Lúc la lúc lắc ! Tích ta tích tắc ! Ngày ngày đêm đêm. Chỉ giờ, chỉ khắc … Người đời nhờ tôi, Lúc làm, lúc chơi,
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Ca dao Việt Nam
482 p |
1841 |
1145
-
Ca Dao và Lịch Sử
13 p |
513 |
158
-
CA-DAO VIỆT-NAM, VĂN-HÓA NHÂN-BẢN
6 p |
358 |
75
-
Ca dao nhi đồng Việt nam (phần a)
7 p |
201 |
53
-
Tiếng Cười trong Ca Dao Tây Nam Bộ
12 p |
205 |
49
-
Một số lời ca dao sưu tầm TỤC NGỮ - CA DAO VIỆT NAM
55 p |
114 |
48
-
Ca Dao Tục Ngữ Việt Nam 6
7 p |
189 |
45
-
Ca dao nhi đồng Việt nam (phần b)
26 p |
101 |
38
-
"Câu - cá" trong ca dao Nam bộ
5 p |
293 |
30
-
Vài Cảm Nhận Về Môtip "Đôi Ta..." Trong Ca Dao Tây Nam Bộ
7 p |
276 |
24
-
Ca dao thời kỳ phong kiến phần 2
7 p |
86 |
15
-
Ca dao tục ngữ Việt Nam
6 p |
206 |
14
-
Ca dao nhi đồng quốc tế
7 p |
56 |
11
-
Casio Việt Nam: Phân tích phương trình bậc 4 vô nghiệm - Lâm Hữu Minh
6 p |
51 |
7
-
Những câu ca dao tục ngữ Việt Nam hay
98 p |
33 |
5
-
CA DAO NHI ĐỒNG : TRÒ CHƠI NHI ĐỒNG
79 p |
21 |
3
-
CA DAO NHI ĐỒNG VIỆT NAM
71 p |
35 |
3

Set-Cookie: TLDEVNamespace=1cl00vhlc2d8a3todvtvnvnvs2; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache