markdown:
tag:blogger.com,1999:blog-37830990333482627072017-04-07T02:53:11.082+07:00Gia Sư Chánh ĐạtThành Đạt Chân ChínhChanh Dat Onlinenoreply@blogger.comBlogger97125giasuchanhdathttps://feedburner.google.comtag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-50628674270998873192016-07-25T00:14:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.006+07:00Nỗi sợ thất bại của giáo dục Á Châu – John Vu
<img style="background-image: none; border-bottom: 0px; border-left: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: block; float: none; margin-left: auto; border-top: 0px; margin-right: auto; border-right: 0px; padding-top: 0px" title="Fear-of-failure-leads-to-failure." border="0" alt="Fear-of-failure-leads-to-failure." src="https://lh3.googleusercontent.com/-oeFHIRLc3ao/V5T3aLV4wHI/AAAAAAAAEqg/Fle3KOMU1X8/Fear-of-failure-leads-to-failure.%25255B5%25255D.jpg?imgmax=800" width="720" height="282">
Hệ thống giáo dục Á châu có rất nhiều kì thi để chọn một số học sinh xuất chúng. Khi học sinh thất bại, họ bị loại ra, do đó mục đích của phần lớn học sinh là qua được kì thi. Một người tốt nghiệp đại học phải trải qua rất nhiều kì thi, từ tiểu học đến trung học, từ trung học đến đại học mà không trượt vì họ không được thất bại. Có khả năng qua được các kì thi KHÔNG dạy cho họ cách “Học từ thất bại”. Vì chưa bao giờ thất bại, nhiều người không biết phải làm gì khi họ thất bại trong đời sống.

Học sinh Á châu đã học từ tuổi còn trẻ để né tránh thất bại nhưng cuộc sống KHÔNG đơn giản thế. Vì họ chưa biết học từ thất bại, họ không phát triển lòng dũng cảm để bù đắp cho thiếu sót của họ. Nhiều học sinh Á châu tự tử sau khi trượt kì thi, con số này đã đạt tới vài nghìn ở Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc vì những học sinh này coi bản thân họ là vô dụng, không đáng sống và là mối nhục cho gia đình.
Ở các nước phương tây, điều này không hề xảy ra vì học sinh phải học từ thất bại khi còn rất trẻ. Ba mươi năm trước khi con trai tôi mới 8 tuổi, nó muốn gia nhập đội bóng đá ở trường tiểu học. Nó chơi không giỏi và không được chọn vào đội bóng. Nó khóc và là người cha, tôi an ủi nó nhưng huấn luyện viên bảo tôi: “Sao anh lại làm thế? Nó phải học từ thất bại và vượt qua chứ.” Ông ấy nói với con tôi: “Em không được chọn vào đội bóng này vì em không giỏi, nhưng sẽ có đội khác, em phải tập luyện để chuẩn bị cho đội bóng đá sau.” Lần thứ hai, nó cũng không được chọn, nhưng lần này, đứa bé tám tuổi không khóc, vì nó biết sẽ có đội khác nữa. Nó về nhà và tập luyện đá bóng cho tới khi được chọn. Nó đã học cách cải tiến kĩ năng của nó từ những thất bại trước.
Bằng việc chấp nhận thất bại, bạn hiểu ưu điểm và nhược điểm của mình rồi từ đó bạn hiểu chính mình nhiều hơn. Bằng việc coi thất bại như một bài học, bạn có thể làm thất bại thành kinh nghiệm học hỏi tích cực để cải tiến kĩ năng của mình, để phát triển lòng dũng cảm, để đào tạo nên cá tính độc lập, và không sờn lòng trước các chướng ngại. Tất nhiên, không ai muốn thất bại, nhưng bằng việc biến thất bại thành cơ hội học tập, bạn có thể giảm bớt các mặc cảm tự ti hay đau khổ và học cách vượt qua nó.
Sợ thất bại là lí do nhiều người không cố gắng tiến lên trong nghề nghiệp của họ. Họ không muốn học cái gì mới, không có mục đích nghề nghiệp, không muốn nhận rủi ro, và không muốn thay đổi. Bằng việc nhận rằng thất bại là một phần quan trọng của việc học, bạn phát triển thái độ tích cực với thất bại, sẵn lòng thay đổi; sẵn lòng nhận rủi ro; sẵn lòng học gì mới; sẵn lòng thăng tiến nghề nghiệp; sẵn lòng đặt mục đích cho cuộc đời và điều đó sẽ đóng góp cho thành công của bạn.
Là học sinh, bạn đang học và bài học quý giá nhất mà bạn phải học là chấp nhận sự thất bại để rút kinh nghiệm để cải tiến bản thân mình. Bạn cần có hành động để cải tiến tri thức và kĩ năng của bạn. Phát triển thói quen bằng việc để ra vài phút mỗi ngày trước khi ngủ để suy nghĩ về điều gì không đúng rồi tìm cách tự sửa đổi chúng. Không ai hoàn toàn, nhưng biết mình, biết sửa đổi mình là thái độ của sự trưởng thành. Bằng việc có thói quen tìm lỗi nơi chính mình bạn sẽ trở nên một người tốt hơn, có khả năng học hỏi nhiều hơn và có trách nhiệm với chính bạn nhiều hơn. Bằng việc cải tiến thái độ, bạn có thể biến thất bại hôm nay thành thành công trong ngày mai.
Trong đời người, thất bại là việc thường tình nhưng bạn có chọn lựa. Bạn có thể để nó phá huỷ bạn hay bạn dùng nó như cơ hội học tập để làm bản thân bạn cương quyết hơn, dũng mãnh hơn, can đảm hơn trước.
John VuChanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2016/07/noi-so-that-bai-cua-giao-duc-chau-john.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-22875519604349711682016-07-01T17:46:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.026+07:00Giới thiệu sách: “CÁCH BIỆT TOÀN CẦU VỀ THÀNH QUẢ GIÁO DỤC”
<img style="background-image: none; border-right-width: 0px; margin: 0px 15px 10px 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; display: inline; float: left; border-top-width: 0px; border-bottom-width: 0px; border-left-width: 0px; padding-top: 0px" title="cach-biet-toan-cau-ve-thanh-qua-giao-duc" border="0" alt="cach-biet-toan-cau-ve-thanh-qua-giao-duc" align="left" src="https://lh3.googleusercontent.com/-rGG2ukdqFg8/V3ZKD4kKJ8I/AAAAAAAAEoQ/UYNZ3RQHFNQ/cach-biet-toan-cau-ve-thanh-qua-giao%25255B1%25255D.gif?imgmax=800" width="300" height="454">Cuốn sách Cách biệt toàn cầu về thành quả giáo dục được nhà giáo dục Tony Wagner đã chỉ ra những yếu điểm của giáo dục Hoa Kỳ và những phương pháp khắc phục, nhằm giúp nước Mỹ giữ vững vị thế lãnh đạo về kinh tế và tri thức trên toàn thế giới. Cuốn sách mổ xẻ các trường công của Mỹ này thực ra không chỉ hữu ích cho nền giáo dục Mỹ, mà còn là một tài liệu tham chiếu vô cùng cần thiết cho các nhà giáo dục, nhà cải cách giáo dục ở bất kỳ quốc gia nào.
Dù với nỗ lực cao nhất của các nhà giáo dục, nền giáo dục Mỹ vẫn phải đối mặt với sự lỗi thời. Thay vì dạy học sinh trở thành những người có tư duy phản biện và những công dân có khả năng giải quyết vấn đề, theo Tony Wagner, chúng ta đang yêu cầu các em ghi nhớ dữ liệu qua việc tăng cường số lượng các bài kiểm tra. Vấn đề này không chỉ giới hạn ở các trường cho đối tượng thu nhập thấp, thậm chí các trường tốp ở Mỹ cũng không dạy hoặc kiểm tra các kỹ năng cần thiết nhất trong nền kinh tế tri thức toàn cầu. Trong suốt hơn 50 năm, trường học hầu như không có gì thay đổi, trong khi thế giới thay đổi một cách ngoạn mục. Học sinh vẫn học thuộc nội dung bài học và học để dự thi những bài thi được chuẩn hóa, nhưng họ không bao giờ được học cách suy nghĩ, cách giải quyết vấn đề hoặc học cách sáng tạo.

Chính cách giáo dục đó đã dẫn tới hệ quả là các thanh thiếu niên rời ghế nhà trường với những kiến thức được trang bị chỉ đủ để thích hợp với những công việc đã, đang và sẽ nhanh chóng biến mất khỏi nền kinh tế Mỹ. Trong khi đó, giới trẻ ở Trung Quốc và Ấn Độ đang cạnh tranh với sinh viên Mỹ trong nhiều ngành nghề được ưa chuộng nhất trên thế giới.
Chuyên gia giáo dục Tony Wagner đã tiến hành hàng chục cuộc phỏng vấn với các nhà lãnh đạo kinh doanh và quan sát hàng trăm lớp học ở một số trường công lập được đánh giá cao nhất của quốc gia. Ông phát hiện ra khoảng cách sâu sắc giữa những gì nhà tuyển dụng đang tìm kiếm ở những người trẻ ngày hôm nay (kỹ năng tư duy phê phán, sáng tạo và giao tiếp hiệu quả) và những gì trường học đang cung cấp cho học sinh (môi trường học tập thụ động và kế hoạch bài học tẻ nhạt, chủ yếu tập trung vào việc chuẩn bị cho các kỳ thi và học theo kiểu ghi nhớ).
Từ các quan sát và ghi nhận đó, Tony Wagner phân tích, đưa ra đường hướng để mọi người Mỹ có thể làm để cải tổ hệ thống giáo dục. Ông chỉ ra những ví dụ cho thấy các trường khác nhau rất nhiều trong việc dạy các học sinh những kỹ năng mới. Hơn nữa, qua những cuộc phỏng vấn với các sinh viên tốt nghiệp đại học và những người làm việc với họ, Wagner khám phá ra cách thức để các giáo viên, phụ huynh và người lao động có thể thúc đầy thế hệ “net” trở nên ưu tú.
Là bản tuyên ngôn về giáo dục cho thế kỷ 21, Cách biệt toàn cầu về thành quả giáo dục khiêu khích và đầy cảm hứng. Nó hữu ích cho các bậc phụ huynh, các nhà giáo dục, nhà lãnh đạo doanh nghiệp, những người làm chính sách và bất kỳ ai quan tâm tới việc quan sát giới trẻ thành công với vai trò là người lao động và công dân trong xã hội.
TRÍCH DẪN ĐẶC SẮC

“Tony Wagner đưa chúng ta vào sâu bên trong hộp đen của chương trình học của trường phổ thông theo cách mà rất ít tác giả khác làm. Chúng ta lý giải thế nào về từ ‘toàn diện triệt để’? Về từ ‘kỹ năng trong thế kỷ 21’? Wagner cho chúng ta thấy một cách cụ thể thế nào là kỹ năng tư duy thực sự, bằng cách nào các phương pháp ‘nâng cao chuẩn mực’ hiện nay không thể giúp chúng ta đạt được điều ấy, và điều gì sẽ giúp chúng ta. Tất cả những ai quan tâm đến nền giáo dục Mỹ đều nên đọc quyển sách này.” - LINDA DARLING-HAMMOND, Giáo sư Giáo dục Quỹ Charles E. Ducommun, Đại học Stanford.
“Tony Wagner lập luận rất thuyết phục rằng các phương pháp giảng dạy cũ hoàn toàn không phù hợp với phong cách làm việc mới. Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nên đọc quyển sách này để dẫn dắt một cuộc đối thoại rất cần thiết với các nhà giáo dục.” - ROSABETH MOSS KANTER, Giáo sư Trường Kinh doanh Harvard & tác giả America the Principled and Confidence.
““Cách Biệt Toàn Cầu Về Thành Quả Giáo Dục” là một quyển sách sáng suốt – và đáng sợ! Quyển sách ghi chép lại, qua các thời kỳ các chính sách muốn cải thiện trường học của chúng ta thật ra đã ngăn trở khả năng giúp học sinh cách suy nghĩ như thế nào. Các bậc cha mẹ, thầy cô, các nhà quản lý và các nhà hoạch định chính sách cần khẩn thiết hiểu những gì Wagner đang nói với chúng ta.” - CLAYTON CHRISTENSEN, Giáo sư Trường Kinh doanh Harvard
& tác giả Discrupting Class.
“Quyển sách sâu sắc này kêu gọi một cuộc đối thoại rất cần thiết về tương lai của nền giáo dục nước Mỹ giữa các nhà giáo dục, các nhà lãnh đạo và các nhà hoạch định chính sách. Với việc sử dụng nhiều ví dụ có thật, quyển sách là một khởi đầu rất đáng đọc cho cuộc đối thoại này.” - CHARLES FADEL, Lãnh đạo Giáo dục toàn cầu của Cisco.
“Quyển “Cách Biệt Toàn Cầu Về Thành Quả Giáo Dục” đã phân tích rất đơn giản, dễ đọc, thông minh và sâu sắc về các nhu cầu của trường học chúng ta và đưa ra cách đáp ứng các nhu cầu ấy.” - Tiến sĩ ARTHUR E. LEVINE, Chủ tịch Quỹ The Woodrow Wilson National Fellowship.
“Tony Wagner đưa ra vấn đề chiến lược cấp bách nhất mà nước Mỹ đang phải đối mặt trong thế kỷ 21: Liệu nước Mỹ có thể điều chỉnh nền văn hóa của mình và cải thiện hệ thống giáo dục để vượt lên trên thách thức cạnh tranh kinh tế toàn cầu ở một quy mô chưa từng có?” - BOB COMPTON, Giám đốc Sản xuất, Two Million Minutes:A Global Examination.
THÔNG TIN KHÁC

TONY WAGNER là đồng giám đốc của CLG (Change Leadership Group, Nhóm Lãnh Đạo Sự Thay Đổi) của Trường Giáo Dục Sau Đại học Harvard. Ông tư vấn cho các trường, các học khu, và các quỹ tài trợ và làm việc với tư cách Cố vấn Cao cấp cho Quỹ Bill & Melinda Gates. Ông đã xuất hiện trên các chương trình truyền hình The Today Show, NPR, MacNeil/Lehrer News Hour và viết cho tờ Education Week. Từng là giáo viên và hiệu trưởng trường trung học, ông là tác giả của Change Leadership, Making the Grade, và How Schools Change. Ông sống ở Cambridge, Massachusetts.
Một số tác phẩm khác của Tony Wagner:
- Trường học thay đổi như thế nào: Những bài học từ ba cộng đồng khi thăm lại (How Schools Change: Lessons from Tree Communities Revisited)
- Tạo nên đẳng cấp: Xây dựng lại trường học Mỹ (Making the Grade: Reinventing America’s Schools)
- Lãnh đạo sự thay đổi: Cẩm nang cải tổ trường học (Change Leadership: A Practical Guide to Transforming Our Schools) Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2016/07/gioi-thieu-sach-cach-biet-toan-cau-ve.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-35111122917182673132013-12-24T11:21:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.039+07:00'Đường lưỡi bò' xuất hiện trong phần mềm dạy học
Phần mềm Earth Explorer được chương trình phổ thông hiện hành chỉ định để dạy tin học về địa lý thế giới cho học sinh THCS có hình ảnh “đường lưỡi bò” đang khiến dư luận bức xúc.

 “Đường lưỡi bò” trong phần mềm Earth Explorer - Ảnh: chụp từ màn hình

Trong chương trình tin học lớp 7, bài học Học địa lý thế giới với Earth Explorer, học sinh vừa mở phần mềm Earth Explorer, vừa quan sát, vừa làm bài tập theo yêu cầu. Điều lạ là cũng trong phần mềm này, khi học sinh thao tác xem đường biên giới các nước, hình ảnh “đường lưỡi bò” cũng hiện ra rõ nét. Hiện nay, phiên bản các trường sử dụng có phiên bản 3.5 và 5.0, cả hai phiên bản đều có hình “đường lưỡi bò”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, toàn bộ hệ thống các trường THCS đều dạy tin học theo quyển sách này từ năm 2007. Thông tin từ các giáo viên tin học một số trường THCS ở Q.5, Q.Tân Bình, Q.3 (TP.HCM) và một số chuyên viên công nghệ thông tin các phòng giáo dục đều xác nhận có “đường lưỡi bò” trong phần mềm.

Phần mềm mua từ Trung Quốc

Cuối ngày 23.12, Bộ GD-ĐT và NXB Giáo dục VN chưa có giải thích về vấn đề này và cho biết đang rà soát lại tất cả những vấn đề liên quan để trả lời chính thức với Thanh Niên vào hôm nay 24.12.

Theo tìm hiểu của Thanh Niên, trong chương trình tin học THCS ở bài học Học địa lý thế giới, Bộ chỉ định sách giáo khoa dạy kèm với phần mềm Earth Explorer, giáo viên và học sinh buộc phải mở phần mềm Earth Explorer thì mới có thể quan sát và làm bài tập theo yêu cầu. Chính vì có chỉ định này của Bộ mà tất cả các nhà trường có dạy chương trình THCS buộc phải cài đặt phần mềm này bằng cách download trên mạng hoặc mua đĩa về cài cho học sinh.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, Công ty công nghệ tin học nhà trường School@net đã mua bản quyền phần mềm trên từ Công ty Motherplanet (trụ sở chính ở Thượng Hải, Trung Quốc - PV) và phân phối lại cho các nhà trường.

Không nghiêm trọng?

Trong khi Bộ GD-ĐT “đang tìm hiểu”, cuối chiều qua, trên trang Facebook cá nhân của ông Bùi Việt Hà, Tổng giám đốc Công ty công nghệ tin học nhà trường School@net, có một status (trạng thái) giải thích về vấn đề này. Ông Bùi Việt Hà viết: “Câu chuyện này liên quan đến nhóm viết sách giáo khoa tin học cấp THCS (tôi là một trong các tác giả của sách này). Trong chương trình khung tin học có một chủ đề là “sử dụng phần mềm máy tính để ứng dụng học các môn khác”. Một chủ đề chung như vậy nên chúng tôi phải lựa chọn các phần mềm để cho học sinh làm quen”.

Đối với phần mềm Earth Explorer, ông Hà giải thích đây là phần mềm được chọn là bản demo có một số tính năng đơn giản như hiện các bản đồ, thành phố, cho phép zoom (phóng vào - PV), dịch chuyển. “Vào thời kỳ đó hội chứng “đường lưỡi bò” chưa nổi cộm như bây giờ nên ít ai để ý đến việc có mấy đường kẻ vàng tại đó”, ông Hà giải thích và còn cho rằng: “Thực chất đó không phải là một bài học địa lý nghiêm chỉnh mà chỉ là dùng phần mềm hỗ trợ học tập, tập xem bản đồ”.

Cũng theo giải thích của ông Hà, đến năm 2012 một số giáo viên đã phát hiện ra điều trên và từ năm nay bài học này đã bị bỏ đi khỏi chương trình. Tuy nhiên sách giáo khoa cũ (sách giáo khoa được xuất bản trước khi giáo viên phản ánh - PV) vẫn còn. “Vì vậy theo tôi việc này không phải là một lỗi quá trầm trọng như bài báo viết. Mọi người cùng nên hiểu và giải thích điều này cho những ai còn thắc mắc”, ông Hà viết.

Tuệ Nguyễn (theo Thanh Niên)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/12/luoi-bo-xuat-hien-trong-phan-mem-day-hoc.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-17614343854193574982013-12-24T11:15:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.054+07:00Học sinh Mỹ bê bết trong các kỳ thi quốc tế, thì đã sao?
Kết quả của một kỳ thi quốc tế quan trọng với tên PISA1 vừa được công bố, và học sinh Mỹ một lần nữa lại làm bài chẳng ra làm sao: Học sinh tuổi 15 của chúng ta bê bết môn Toán, đạt trung bình môn Đọc hiểu và Khoa học, và nhìn chung các em hoàn toàn bại trận trước những người đồng lứa từ những vùng như Thượng Hải, Nhật, Hàn Quốc, Phần Lan.

Dường như đã là một truyền thống của nước Mỹ. Ngay từ thập niên 1960, học sinh Mỹ thường xếp hạng áp chót ở hầu hết các phần của bài thi trong Nghiên cứu về môn Toán quốc tế lần thứ nhất (FIMS). Trong báo cáo có tựa đề “Đất nước lâm nguy” (A Nation at Risk), Ủy ban đặc trách giáo dục của Nhà trắng thậm chí đã tuyên bố kết quả học tập của học sinh Mỹ như vậy đã trở thành một mối đe dọa đến sự thịnh vượng về kinh tế và an ninh của đất nước.

Báo cáo đó được viết từ năm 1983, và trong suốt mấy chục năm qua chúng ta vẫn kém cỏi trong các kỳ thi. Nhưng mức phát triển của chúng ta chưa bao giờ thua các nước phát triển khác. Vậy thì tại sao bây giờ lại phải lo lắng? Đầu óc được xem là kém cỏi của người Mỹ vẫn xoay sở sao đó để phát minh ra được Internet. Và coi kìa, dù người Mỹ vốn be bét trong môn Toán ở phổ thông, nhưng những thiên tài toán học của chúng ta ở Phố Wall vẫn có thể suýt làm cả thế giới sập tiệm vì các mô hình quản trị rủi ro rất thuyết phục trên giấy mặc dù sai bét trên thực tế.

Có một câu trả lời đến từ ông Eric Hanushek, một nhà kinh tế học giáo dục và một là người ủng hộ cải cách nhà trường phổ thông từ Học viện Hoover, một đơn vị có tư tưởng bảo thủ thuộc ĐH Stanford (bạn có thể cũng đã nghe tên ông với tập tài liệu có tựa là “Chờ đợi Siêu nhân” (Waiting for Superman). Ông và các đồng sự đưa ra lập luận rằng điểm thi có thể giúp tiên đoán sự tăng trưởng kinh tế, vì các quốc gia thông minh hơn cũng là những quốc gia có nhiều phát minh và nền sản xuất tốt hơn, và có thể thu hút được đầu tư nước ngoài nhiều hơn. Nếu có thể tăng điểm thi của mình lên cho bằng với mức của Canada, ví dụ thế, thì Mỹ có thể tăng thêm 77 ngàn tỷ USD cho nền kinh tế của họ trong vòng 80 năm tới.

Dựa trên một cuộc nghiên cứu (nay đã được xuất bản thành một cuốn sách) so sánh điểm thi và sự tăng trưởng của 50 quốc gia từ năm 1960 đến năm 2009, Hanushek và các cộng sự của ông lập luận, nước Mỹ đã tăng trưởng cao hơn dự đoán nếu xét theo điểm thi của học sinh mình. Nhưng ông cho rằng cơ hội này có lẽ sắp không còn nữa bởi vì mức tăng trưởng này phản ánh những lợi thế mang tính lịch sử mà nước Mỹ đã có được lâu nay. Kinh tế Mỹ được xây dựng dựa trên các thị trường mở, quyền tư hữu vững chắc và mức thuế nhìn chung là dễ chịu; một hệ thống giáo dục đại học thuộc hàng nhất thế giới; và chính sách nhập cư cởi mở cho phép những người có trình độ cao vào làm việc. Nhưng những lợi điểm trên đang giảm đi vì các quốc gia khác hiện cũng đang áp dụng những thể chế và phương pháp tương tự như Mỹ. Nói cách khác, giờ đây khi Trung Quốc đã trở thành một nền kinh tế thị trường, thì chúng ta có thể dự đoán rằng những nơi như Thượng Hải sẽ giành mất phần ăn của chúng ta.

Nhưng có đúng thế không nhỉ? Như tác giả Rebecca Strauss thuộc Hội đồng quan hệ quốc tế đã nêu hồi đầu năm nay, mối liên hệ giữa điểm thi toán và khoa học với sức mạnh của nguồn nhân lực dường như không được rõ ràng cho lắm.

Ở Trung Quốc, người ta đang ngày càng ý thức hơn về “tình trạng điểm thi cao, năng lực thấp” của nguồn nhân lực, với những con người khi ra đời làm việc không thể nào phát triển được, nhưng lại có điểm thi đầu vào đại học (gọi là kỳ thi Cao khảo) rất cao, và điểm học tập trong quá trình ở đại học cũng rất tốt.

Mối liên hệ giữa điểm thi môn Toán và những đặc điểm nhân lực cần có của một đất nước sáng tạo thì lại càng mơ hồ hơn nữa. Xin hãy tạm gác Thung lũng Silicon và nước Mỹ sang một bên. Thay vào đó, chúng ta thử xét trường hợp Israel, một quốc gia khác có điểm thi chỉ ở hạng thường thường bậc trung nhưng lại là một trung tâm khởi nghiệp và sản xuất phần mềm đáng kể, nơi nhận được mức vốn đầu tư tính theo tỷ lệ GDP cao hơn bất cứ quốc gia khác nào trên thế giới.

Hoặc thử xét điện thoại thông minh. Hãng Apple rõ ràng đã thành công vì biết kết hợp công nghệ với sự phán đoán hợp lý về nghệ thuật của Steve Jobs. Hãng Nokia, đơn vị có tỷ lệ đóng góp chiếm đến một phần tư sự tăng trưởng của Phần Lan trong thập niên từ 1998 đến 2007, đã bán những chiếc điện thoại thời trang được thiết kế bởi một thanh niên người California là Frank Nuovo (nhân tiện, anh chàng này hồi còn tuổi học sinh chỉ suốt ngày gõ trống trong một ban nhạc Jazz Fusion, chứ chẳng hề bỏ thời gian học hành thi cử gì cả).

Có người thậm chí còn cho rằng quá nhấn mạnh thi cử có thể sẽ gây hại cho sự phát triển kinh tế. Sau khi phát hiện ra rằng điểm thi Toán trong kỳ thi FIMS năm 1964 có tương quan nghịch với mức độ tăng trưởng kinh tế, ông Keith Baker, nguyên là nghiên cứu viên của Bộ Giáo dục, đã viết:

Trong số các quốc gia đạt điểm cao, một trình độ học vấn nào đấy – như được phản ánh qua điểm thi – đúng là cần thiết để tạo thành một bệ phóng cho sự thành công của đất nước. Nhưng một khi đã vượt qua ngưỡng ấy thì những yếu tố khác sẽ trở nên quan trọng hơn là tiếp tục cố gắng tăng điểm thi. Thực vậy, một khi đã đạt đến ngưỡng đó rồi, nếu vẫn cứ cố gắng tăng điểm số thì đó là một chính sách sai lầm bởi vì điều này sẽ làm phân tán mối quan tâm, nỗ lực, và nguồn lực mà lẽ ra cần được tập trung vào những yếu tố quan trọng hơn cho sự thành công của một quốc gia.

Lịch sử gần đây của Nhật cũng khiến ta thêm nghi ngờ về giả thuyết rằng có mối liên hệ giữa điểm thi và số phận của mỗi quốc gia. Đã từng là nỗi ám ảnh về kinh tế của nước Mỹ trong thập niên 1990, trong hai thập niên gần đây nền kinh tế của quốc gia này đã trở nên trì trệ, do những sai lầm trong chính sách kinh tế vĩ mô, mặc dù hệ thống giáo dục của nước Nhật được cả thế giới ca ngợi đã tạo ra những học sinh có kết quả thi rất tốt.

Tất cả những điểm nêu trên không có nghĩa là chúng ta nên vứt bỏ những kỳ thi như PISA. Nó chỉ ra những vấn đề nghiêm trọng của nền giáo dục của chúng ta, như sự cách biệt về kết quả giữa học sinh giàu và nghèo, hoặc thái độ dửng dưng đối với môn Toán của cả nước. Như GS Martin Carnoy thuộc ĐH Stanford, một người phê phán quan điểm của Hanushek, đã phát biểu: “Điểm thi chắc chắn liên quan đến nguồn vốn nhân lực của một quốc gia.”

Nhưng, ông cũng nói thêm, điểm thi thấp không có nghĩa là không còn hy vọng về tăng trưởng kinh tế. Và điều này sẽ làm cho bọn đần độn người Mỹ chúng ta có thể an lòng đôi chút.

Phương Anh dịch

----

1 Programme for International Student Assessment (Chương trình đánh giá học sinh quốc tế)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/12/hoc-sinh-my-be-bet-trong-cac-ky-thi.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-80839457080430471142013-12-24T11:06:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.068+07:00Liên kết đào tạo quốc tế tại Việt Nam, từ góc nhìn quản lý
Thượng vàng hạ cám

Khả năng hội nhập hay mức độ quốc tế hóa là một trong những yêu cầu quan trọng của giáo dục đại học trong thế kỷ 21. Nếu đo lường khả năng này bằng sự hiện diện của các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài thì ta có thể khẳng định giáo dục đại học của Việt Nam có mức độ quốc tế hóa rất cao.

Sự tồn tại của các chương trình đào tạo liên kết ở một nước kém phát triển là một điều tích cực vì nó góp phần đáp ứng mục tiêu phát triển trong thời đại kinh tế tri thức. Đây cũng là một xu hướng của giáo dục đại học trên thế giới, trong đó những nước có nền giáo dục tiên tiến cung cấp dịch vụ giáo dục cho những nước kém phát triển hơn. Điều này phổ biến đến nỗi nó đã được nêu trong Hiệp định thương mại và dịch vụ (GATS) của tổ chức WTO.

Nhưng giáo dục xuyên biên giới cũng luôn hàm chứa những rủi ro lớn cho các nước đang phát triển, như các tổ chức quốc tế đã cảnh báo[1]. Không khó hiểu, bởi để phán đoán đúng về chất lượng của một chương trình đào tạo đại học nước ngoài đòi hỏi phải có một trình độ khá cao và ít nhiều trải nghiệm về giáo dục quốc tế, điều mà người tiêu dùng giáo dục ở các nước đang phát triển rất thiếu.

Sự thiếu thông tin, thiếu kinh nghiệm và thiếu khả năng phán đoán vừa nêu đã khiến cho việc liên kết đào tạo quốc tế tại Việt Nam trong thời gian qua ít phát huy được những lợi ích cho người tiêu dùng giáo dục và cho toàn xã hội, mà trái lại, tạo ra khá nhiều hệ lụy. Có thể tóm tắt tình hình liên kết đào tạo tại Việt Nam trong câu thành ngữ “thượng vàng hạ cám” – trong đó vàng thì ít mà cám lại rất nhiều.

Mất bò mới lo làm chuồng?

Dư luận vẫn chưa quên được các vụ scandal nổ ra liên tiếp về trong khoảng thời gian 2009-2011 khi báo chí liên tục phanh phui ra các trường dỏm, bằng giả, chương trình ảo vv. Câu hỏi đặt ra là: Không có ai quản lý ư, nếu có thì họ ở đâu, làm gì? Xin thưa: Cơ quan quản lý có tồn tại nhưng hầu như chỉ vào cuộc sau khi có những vụ việc bị vỡ lở, thiệt hại đã xảy ra và báo chí đã phanh phui. Tất nhiên, đến lúc ấy thi mọi rủi ro đều do người tiêu dùng hứng chịu, còn mọi lỗi lầm đều thuộc về các đơn vị đã thực hiện liên kết. Hóa ra, trong tất cả những thiệt hại mà xã hội phải gánh chịu, chỉ có nhà quản lý là luôn luôn an toàn, không chịu rủi ro mà dường như cũng chẳng bao giờ chịu nhiệm gì cả.

Một điều khá phổ biến là các cơ sở đào tạo tự thực hiện liên kết mà không xin phép. Đây rõ ràng là lỗi của các cơ sở, nhưng cơ quản lý cũng không phải là không có trách nhiệm, vì họ hoàn toàn có thể khống chế được tình trạng trên. Chẳng hạn, tại TH HCM, trong mùa tuyển sinh 2013 Sở Giáo dục và Đào tạo đã tăng cường kiểm tra giấy phép các cơ sở đào tạo có tổ chức quảng bá và tuyển sinh nhằm làm giảm tình trạng liên kết bừa bãi như hiện nay. Giá như chúng ta làm điều này từ trước thì đã tránh được biết bao tổn thất cho xã hội.

Ngay cả một cơ sở đào tạo đại học hàng đầu của Việt Nam là ĐHQG Hà Nội cũng mắc sai lầm. Vì thiếu thận trọng không chịu tìm hiểu thông tin trước khi quyết định, ĐHQG Hà Nội đã đẩy người học và cả chính mình vào một cuộc phiêu lưu đầy rủi ro khi liên kết với Đại học Griggs, không hề biết rằng ngay từ khi bắt đầu bước vào thị trường Việt Nam thì trường này đã có nhiều khó khăn về tài chính và đang đứng trước nguy cơ bị đóng cửa.

Điều tệ nhất đã xảy ra. Năm 2011, ĐH Griggs bị xóa sổ. Không rõ vô tình hay cố ý, chương trình liên kết tại ĐHQG Hà Nội vẫn tiếp tục hoạt động dưới danh nghĩa cũ với một đối tác đã không còn tồn tại. Sự việc bị phanh phui, các học viên bị thiệt hại về thời gian, công sức đã đành, mà ĐHQG Hà Nội và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan cũng tốn rất nhiều chi phí hữu hình và vô hình để tìm ra cách giải quyết ổn thỏa nhất cho người học.[2] Một tổn thất quá lớn cho toàn xã hội; một kết cục không ai mong đợi. Rủi ro này thật ra quá dễ để ngăn ngừa, vì chỉ cần thực hiện nghiêm chỉnh quy trình kiểm tra đối tác trước khi liên kết.

Chất lượng hoàn toàn bỏ ngỏ

Ngay cả những chương trình đã được cấp giấy phép cũng không phải là không có vấn đề. Để giảm chi phí, các chương trình liên kết ở Việt Nam thường sử dụng giảng viên tại chỗ nhưng lại không kiểm soát chất lượng một cách nghiêm nhặt. Việc sử dụng giảng viên Việt Nam là một điều đáng khuyến khích; nhưng các cơ sở đào tạo của Việt Nam thường không có đủ giảng viên đáp ứng cả hai yêu cầu chuyên môn và ngoại ngữ, ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng giảng dạy. Ngoài ra, chương trình liên kết thường bị cắt xén khá nhiều so với chương trình gốc; thi cử thường không nghiêm vì nhiều cơ sở đào tạo chỉ mong có tỷ lệ đậu cao để tiếp tục thu hút học viên mới.

Trình độ ngoại ngữ của học viên là một vấn đề nghiêm trọng khác. Các chương trình liên kết ở Việt Nam thường cho học viên miễn hoặc nợ chứng chỉ ngoại ngữ ở đầu vào, thỉnh thoảng mới có nơi yêu cầu nộp chứng chỉ khi đã gần tốt nghiệp. Do không đủ trình độ ngoại ngữ nên học viên thường gặp khó khăn khi đọc tài liệu và nghe giảng. Việc gian lận trong học tập và thi cử cũng thường xuyên xảy ra mà không có ai kiểm soát.

Có thể khẳng định chất lượng của đa số chương trình liên kết quốc tế tại Việt Nam hiện đang rất bấp bênh. Nguyên do chính là các chương trình này hiện đang nằm ở vùng mờ, thoát ra ngoài sự kiểm soát của cả nước cung cấp lẫn nước tiếp nhận.

Quản lý chương trình liên kết: Đảm bảo chất lượng và cung cấp thông tin

Câu hỏi mà cấp quản lý các cấp tại Việt Nam cần đặt ra cho mình, đó là: Vì sao cũng là nơi tiếp nhận giáo dục xuyên biên giới, nhưng những quốc gia lân cận như Thái Lan và Malaysia đã không trở thành nạn nhân như Việt Nam? Các nước này đã tận dụng xu hướng liên kết quốc tế để chọn lọc các trường đại học lớn đến mở chi nhánh trên đất nước của của mình, trở thành nơi thu hút người học từ các nước lân cận đến học (và tất nhiên là ngoại tệ của họ). Sẽ có người nhắc đến RMIT Việt Nam nhưng nếu xét theo tổng số người học chương trình nước ngoài thì RMIT Việt Nam thực chẳng thấm vào đâu.

Ngay từ giữa thập kỷ trước, OECD và UNESCO cũng đã đưa ra những khuyến nghị cho các nước đang phát triển nhằm tránh những rủi ro liên quan đến giáo dục xuyên biên giới[3]. Riêng với Việt Nam ở giai đoạn hiện nay, cần thực hiện ngay hai điều, đó là: “đảm bảo chất lượng” và “cung cấp thông tin”.

Về đảm bảo chất lượng, Việt Nam hiện nay vẫn chỉ tập trung vào việc kiểm soát đầu vào, chủ yếu là khâu cấp phép. Nhưng kiểm soát ở đầu vào là chưa đủ, mà còn phải kiểm tra trong suốt quá trình thực hiện. Các quy định về kiểm định chất lượng ở Việt Nam hiện nay hoàn toàn không đề cập đến chương trình liên kết quốc tế, một thiếu sót cần phải bổ sung ngay lập tức, và hoàn toàn không khó thực hiện.

Quan trọng không kém, nếu không muốn nói thậm chí còn quan trọng hơn, là việc cung cấp đầy đủ thông tin cho người học và toàn xã hội. Có thể khẳng định rằng nhà nước Việt Nam mà cụ thể là Bộ Giáo dục đang thực hiện điều này quá kém, hầu như không có vai trò gì, khiến người học bị quay mòng mòng trong một mớ hỗn độn thông tin không chọn lọc. Lẽ ra, công việc đầu tiên của chính phủ khi cho phép các chương trình liên kết quốc tế được triển khai trên đất nước mình là thiết lập một hệ thống thông tin miễn phí và dễ tiếp cận để người tiêu dùng có thể có những lựa chọn đúng đắn, tránh được các rủi ro. Đây là một khuyến cáo quan trọng của OECD và UNESCO được nhiều nước trong khu vực thực hiện nghiêm nhặt.

Trong bối cảnh đất nước đang hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, thiết nghĩ việc hạn chế những tiêu cực và phát huy những điểm tích cực của liên kết đào tạo quốc tế tại Việt Nam cũng là một việc làm có ý nghĩa hết sức quan trọng để góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Đặc biệt là khi mốc thời điểm 2015 với sự ra đời của Cộng đồng kinh tế ASEAN đã thực sự cận kề.

Vũ Thị Phương Anh (theo giaoducvietnam)

[1] Có thể xem thêm tư liệu ở đây:http://ncgdvn.blogspot.com/2009/05/bao-ve-nguoi-tieu-dung-trong-giao-duc.html

[2] http://bhv6.baohay.vn/chuyen-de/gioi-tre/276432/Trung-tam-ETC-cua-DH-Quoc-gia-bi-dung-lien-ket-dao-tao.html

[3]http://www.oecd.org/general/unescooecdguidelinesforqualityprovisionincross-borderhighereducation.htm
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/12/lien-ket-ao-tao-quoc-te-tai-viet-nam-tu.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-85857783865389812502013-12-24T11:01:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.085+07:00PISA VN 2012: Thế giới bất ngờ, dư luận nghi ngờ, rồi sao nữa?

Chín người mười ý …

Kết quả kỳ thi PISA 2012 đã tạo ra một trận cuồng phong dư luận trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Mấy ngày qua, trên tờ báo nào cũng đầy ắp tin tức và bình luận về kết quả kỳ thi, với đủ mọi sắc thái tình cảm: từ bất ngờ, phấn khởi, mừng rỡ, đến nghi ngờ, dửng dưng, mai mỉa…

Có thể đoán được sự vui mừng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nơi chịu trách nhiệm về toàn bộ kỳ thi. Không vui sao được, khi ngay lần tham gia đầu tiên Việt Nam đã đạt điểm cao hơn mức trung bình của OECD, hơn cả Anh, Mỹ, Úc…. Niềm vui này biểu hiện rõ qua những tiếng reo vui trên mặt báo như “gây bất ngờ cho cả thế giới” [1], “khơi dậy trí tuệ Việt”[2], “xếp hạng cao hơn Anh, Mỹ”[3]…. Không chỉ vui, báo chí còn đồng thanh ca ngợi sự chuyên nghiệp của PISA và đánh giá cao sự “dũng cảm” của Việt Nam khi quyết định tham gia vào một sân chơi quốc tế.

Cùng với sự vui mừng, các ý kiến trái chiều xuất hiện ngay lập tức. Khi nhiều người vẫn còn “say sưa với chiếc bánh PISA”,[4]đã có lời cảnh tỉnh là “nên thận trọng”;[5] kỳ thi này “không phản ánh toàn bộ năng lực”[6] của học sinh, càng không cho biết về chất lượng của cả nền giáo dục.Tính chính xác của kết quả PISA bị nghi ngờ: liệu kỳ thi “có thực chất”,[7] hay đã có sự can thiệp, chuẩn bị “luyện thi” từ phía Việt Nam? Và dù không có việc luyện thi thì “vượt Mỹ không có nghĩa là đã thành công”;[8]người Việt học giỏi nhưng nhân lực của Việt Nam luôn bị đánh giá là yếu, thiếu tính sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, tinh thần trách nhiệm, sự hợp tác vv – những yếu tố quan trọng nhưng không hề đượcPISA kiểm tra.

Thầy bói mù sờ voi?

Các ý kiến trái ngược nhau khiến tất cả mọi người đều cảm thấy rất lúng túng: Biết tin ai khi cả hai đều có những lý lẽ thuyết phục – hoặc không thuyết phục – ngang nhau?

Không thể phủ nhận hoàn toàn giá trị của PISA. Theo dõi một vài nước lân cận trong khu vực, ta thấy đạt điểm cao trong kỳ thi này không hề dễ dàng. Trong 5 nước ASEAN tham gia PISA 2012, Việt Nam chỉ thua Singapore nhưng bỏ xa ba nước Thái Lan, Indonesia, Malaysia. Thái Lan đã tham gia kỳ thi này liên tục 5 lần kể từ lần đầu tiên vào năm 2000 với kết quả thuộc vào hàng thấp. Viện Khảo thí Giáo dục Quốc gia (NIETS) sau đó đã được thành lập vào năm 2005 để thực hiện khảo sát chất lượng giáo dục dựa trên những bài kiểm tra theo kiểu PISA ở nhiều cấp học. Có nhiều khả năng Thái Lan đã cho các học sinh của mình làm quen rộng rãi với PISA. Nhưng kết quả năm 2012 của Thái Lan vẫn cứ ở mức cách xa trung bình của OECD[9].  Ấn Độ tham gia một lần vào năm 2009 với kết quả rất thấp, đến nỗi họ quyết định không tham gia kỳ thi năm 2012 nữa[10]. Hai ví dụ trên cho thấy kết quả PISA của Việt Nam cao ngay từ lần đầu tiên không phải là vô nghĩa.

Nhưng cũng không thể trách dư luận. Bỏ qua những nhận định như “nên xấu hổ vì người Việt học giỏi mà vẫn nghèo”, hoặc “giáo dục Việt Nam càng lên cao càng kém”, chỉ nói riêng về PISA ta vẫn có thể trách Bộ Giáo dục đã không cung cấp thông tin đầy đủ về kỳ thi, dẫn đến những nghi ngờ không cần thiết. Trang web của Bộ cho biết Việt Nam đã đăng ký tham gia PISA từ năm 2009; triển khai các hoạt động chuẩn bị từ năm 2010; tiến hành thử nghiệm vào năm 2011; khảo sát chính thức vào năm 2012. Có Ban Quản lý PISA cấp quốc gia, Văn phòng PISA Việt Nam trong Bộ Giáo dục, có cả Ban Chỉ đạo PISA ở mỗi tỉnh/thành phố. Nhưng thời gian dài chuẩn bị với bộ máy không nhỏ vẫn không đủ để tạo một trang web riêng cho PISA để phổ biến các thông tin cần thiết về kỳ thi, đáp ứng mối quan tâm và tạo điều kiện giám sát cho toàn xã hội.

Thông tin chính thức về kết quả kỳ thi nằm trong báo cáo về kỳ thi trên trang web của Bộ[11]. Báo cáo dài nhưng không nhiều thông tin, chủ yếu nêu những công tác mà Văn phòng PISA đã thực hiện chứ không phân tích sâu về kết quả. Có một chi tiết đáng chú ý, đó là: do Việt Nam không có trang web như các nước khác (!), nên Văn phòng PISA đã (phải) biên soạn công phu tài liệu tập huấn cho giáo viên. Nội dung đã có sẵn, nhưng công chúng vẫn không được giới thiệu trước về PISA. Hoàn toàn thiếu những thông tin quan trọng để diễn giải đúng kết quả kỳ thi. Thiếu những thông tin về khung mẫu, phương pháp chọn mẫu; nội dung và mục đích của các đợt tập huấn; thống kê mô tả về mẫu tham gia kỳ thi như danh sách các trường ở từng địa phương, số lượng học sinh ở từng trường, tỷ lệ nam-nữ, tỷ lệ thành thị-nông thôn …. Không ai quan tâm trả lời một thắc mắc đang râm ran trong dư luận như: Tại sao PISA dành cho học sinh 15 tuổi (cuối bậc trung học cơ sở), nhưng Việt Nam lại là những em ở tuổi 16 (sinh năm 1996, thi năm 2012)? Học sinh Việt Nam đã học gần xong lớp 10, đã vượt qua một kỳ thi chuyển cấp khó khăn trước đó, đây có phải là nguyên do dẫn đến kết quả cao?[12].

Cần hiểu đúng về PISA

Có lẽ, trước khi bàn thêm về ý nghĩa kết quả PISA 2012 đối với giáo dục Việt Nam, chúng ta cần thống nhất một thái độ đúng đắn về kỳ thi này. Thực ra, điều này đã được Thứ trưởng Nguyễn Minh Hiển đề cập đến từ đầu tháng 4/2012 trong một bài phỏng vấn trên báo Giáo dục Việt Nam, nói về “hai thái cực cần tránh”[13] đối với PISA. Hai thái cực đó là: quá coi trọng, xem đó là minh chứng cho sự ưu việt của giáo dục Việt Nam, hoặc quá coi thường, xem đó chỉ là những số liệu “thú vị”[14] không thực sự có ý nghĩa gì đối với nền giáo dục Việt Nam.

Tưởng cũng cần phải nhắc lại mục đích của PISA. Ngay cách chúng ta gọi PISA là “kỳ thi” (examination) cũng cho thấy cách hiểu chưa đúng về PISA, khi thực ra phải gọi đó là một kỳ “khảo sát” (survey), nhằm mục đích để hiểu hiện trạng chứ không phải để hơn thua. Dù một phần quan trọng của cuộc khảo sát được tính bằng điểm số, và kết quả của các nước tham gia được sắp xếp từ cao xuống thấp dựa trên số điểm của từng nước, nhưng PISA không nhằm so sánh năng lực của học sinh giữa các nước với nhau, mà chỉ là ghi nhận năng lực này đồng thời tìm mối liên hệ với các yếu tố khác mà đặc biệt là các yếu tố về chính sách để tìm ra nguyên nhân của hiện trạng đó, từ đó đưa ra những khuyến nghị chung về chính sách giáo dục mà tất cả các quốc gia đều có thể học hỏi và áp dụng.

Để làm điều này, PISA không chỉ khảo sát năng lực học sinh, mà còn thu thập thông tin qua một bảng hỏi dành cho học sinh để khảo sát sự say mê, động cơ học tập, và sự tự tin vào năng lực của bản thân[15]. Đây là một nguồn thông tin hết sức quan trọng nhưng hầu như chưa thấy ai đề cập đến, kể cả trong báo cáo của Bộ. Nếu kết hợp những thông tin này với kết quả khảo sát năng lực học sinh thì bức tranh về giáo dục Việt Nam có lẽ sẽ tối đi một chút – nhưng chắc cũng sẽ trở nên rõ nét và đáng tin hơn. Ví dụ, nên giải thích như thế nào về việc học sinh của Indonesia và Thái Lan đều cảm thấy hạnh phúc hơn nhiều so với học sinh Việt, trong khi học sinh Việt lại báo cáo trốn học, bỏ giờ học/buổi học nhiều hơn học sinh Indonesia và Thái Lan? Điều đó liệu có phải vì sức ép học hành quá nặng nề của gia đình và nhà trường đối với học sinh Việt, khiến các em dù học giỏi (đạt điểm cao) nhưng không hề cảm thấy hạnh phúc khi đến trường, như lâu nay ta vẫn tin như thế?

Đây mới chỉ là một ví dụ, trong khi còn rất nhiều thông tin khác mà ta có thể đọc được khi kết hợp các thông tin từ bảng hỏi với các thông tin của bài khảo sát năng lực mà lâu nay báo chí vẫn thường chú trọng quá mức. Tiếc rằng cho đến nay những thông tin ấy – đã được PISA công bố trong những báo cáo công phu trên trang web của tổ chức này – vẫn chưa được khai thác, phân tích và tổng hợp để cung cấp cho công chúng những hiểu biết sâu sắc hơn về chất lượng thực và hướng đi cần có của nền giáo dục Việt Nam.

Cuối cùng, có thể đưa ra một nhận xét mà có lẽ cả hai “phe” ủng hộ và không ủng hộ PISA đều đồng ý. Đó là: giáo dục Việt Nam còn quá thiếu những dữ liệu khách quan, đa chiều, kết hợp cả định lượng lẫn định tính, được phổ biến công khai, minh bạch cho mọi người cùng xem xét, tranh luận, giám sát. Đồng thời, chúng ta cũng rất thiếu những phân tích thận trọng và có chiều sâu của những nhà quan sát độc lập trên cơ sở các dữ liệu mà ai cũng có thể tiếp cận và kiểm chứng. Hai cái thiếu vừa nêu lâu nay vẫn luôn là một trong những điều bất cập trong quản lý giáo dục hiện nay; nó có thể cũng giải thích tại sao công chúng không có niềm tin vào giáo dục nước nhà, kể cả khi có những kết quả khách quan do một bên thứ ba độc lập thực hiện. Và nếu nhìn ở khía cạnh ấy thì việc tham gia PISA của Việt Nam, dù cho kết quả cao hay thấp, vẫn là một thay đổi quan trọng theo hướng tăng thêm sự minh bạch, tạo điều kiện giám sát, tranh luận, góp ý của tất cả các bên liên quan, để từ đó làm tăng thêm niềm tin đối với ngành giáo dục. Đó mới chính là lợi ích thực sự của việc tham gia PISA của Việt Nam.

Vũ Thị Phương Anh (theo giaoducvietnam)

[1] http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/ket-qua-danh-gia-hoc-sinh-viet-nam-gay-bat-ngo-cho-ca-the-gioi-810913.htm

[2] http://www.baomoi.com/Vuot-troi-trong-ky-thi-PISA-la-cach-khoi-day-tri-tue-Viet/108/12600122.epi

[3] http://kenhtuyensinh.vn/vi-sao-hoc-sinh-viet-nam-lai-xep-hang-cao-hon-anh-my

[4] http://www.baomoi.com/Dung-qua-say-sua-voi-chiec-banh-PISA/59/12594373.epi

[5] http://www.nhandan.com.vn/giaoduc/item/21839902-ket-qua-khao-sat-pisa-vui-nhung-nen-than-trong.html

[6] http://www.tienphong.vn/giao-duc/661135/Thu-hang-cao-cua-HS-Viet-Nam-khong-phan-anh-toan-bo-nang-luc-tpp.html

[7] http://nld.com.vn/giao-duc-khoa-hoc/pisa-co-thuc-chat-20130103100212900.htm

[8] http://hssv.tienphong.vn/hoc-sinh-sinh-vien/661702/Vuot-My-khong-co-nghia-la-thanh-cong-tpol.html

[9] http://asiancorrespondent.com/77060/thai-education-failures-part-3-pisa-scores-and-a-challenge-for-the-21st-century/

[10] http://prayatna.typepad.com/education/2012/01/pisa-sample-questions.html;http://marginalrevolution.com/marginalrevolution/2011/12/why-is-india-so-low-in-the-pisa-rankings.html

[11] http://www.moet.gov.vn/?page=1.10&view=5458

[12] http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=62&News=5049&CategoryID=6

[13] http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=62&News=5049&CategoryID=6

[14] http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2013-12-09-pisa-cung-chong-chenh-nhu-thap-nghieng-

[15] http://www.oecd.org/pisa/keyfindings/pisa-2012-results-overview.pdf
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/12/pisa-vn-2012-gioi-bat-ngo-du-luan-nghi.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-11074410795907877422013-11-26T14:53:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.145+07:00Bản Hiến chương các nhà giáo – The Teachers’ Charter

CDO - Bản dịch của bạn đọc Trạch Văn Đoành. Xin cảm ơn tác giả của bản dịch rất nhiều. Bản hiến chương có rất nhiều điều khoản về quyền và nghĩa vụ của các nhà giáo. Bản hiến chương này được ký tại Liên Xô năm 1954 nên chắc Việt Nam cũng tham gia. Có nhiều điều từ bản hiến chương này có thể đưa vào thành lời thề của các nhà giáo giống như lời thề Hippocrates.

The Teachers’ Charter – Hiến chương các nhà giáo

Moscow, 9-11 August 1954

The Joint Committee of  International Teachers Federations, at its nineteenth meeting held in Moscow on 9, 10 August 1954, unanimously adopted the Teachers’ Charter and the following resolution:

Maxcova, ngay 9-11 tháng 8 năm 1954

Ủy ban hỗn hợp Liên đoàn quốc tế các nhà giáo, tại cuộc họp thứ XIX được tổ chức tại Maxcova vào ngày 9, 10 tháng 8 năm 1954, đã nhất trí thông qua Hiến chương Nhà giáo với nội dung như sau:

————————————————————

PREAMBLE

Teachers have an important function to perform in society since the education of children is vital, not only for development of the individual, but also for the progress of society. The teaching profession imposes upon its members responsibilities which should carry corresponding rights. Teachers are entitled to exercise freely full civic and profession rights.

Accepting as their aim the development of the child’s individual personality, teachers must respect their pupil right to freedom of thought and encourage in them the development of independent judgment.

LỜI MỞ ĐẦU

Các nhà giáo phải thực hiện một chức trách quan trọng trong xã hội vì giáo dục trẻ em là một vấn đề cốt tử,  không chỉ cần cho sự phát triển cá nhân, mà còn cho sự tiến bộ của toàn xã hội. Nghề giảng dạy đặt cho người thày những trách nhiệm, mà những trách nhiệm này đòi hỏi có những quyền tương ứng. Các giáo viên cần có quyền dân sự một cách đầy đủ và quyền tự do hành nghề.

Chấp nhận việc phát triển tính cách cá nhân của trẻ như mục tiêu của giáo dục, giáo viên phải tôn trọng quyền tự do tư tưởng của học sinh và khuyến khích học sinh phát triển tư duy độc lập .

————————————————————
Article 1. The essential duties of the teacher are to respect the individuality of the child,  discover and develop his abilities, to care for his education and training , to aim constantly at shaping the moral consciousness of the future  man and citizen, and to educate him in a spirit of democracy, peace, and friendship between peoples.

Điều 1. Nhiệm vụ thiết yếu của giáo viên là phải tôn trọng tính cá nhân của trẻ em,  khám phá và phát triển khả năng của trẻ em, chăm lo sự nghiệp giáo dục và đào tạo, luôn luôn hướng tới việc hình thành ý thức đạo đức của con người và công dân tương lai, giáo dục trẻ trong một tinh thần dân chủ, hòa bình và hữu nghị.

———————————————————————-

Article 2. The right of the teacher are independent of sex, race and colour, and of his personal beliefs and opinion, provided always that he does not impose his beliefs and opinion upon the child.

No teacher should be penalized for educating his pupils in accordance with his duties as defined in Article 1.

Điều 2 . Quyền của giáo viên không phụ thuộc vào giới tính, chủng tộc, màu da, không phụ thuộc vào niềm tin và ý kiến cá nhân, miễn là giáo viên không áp đặt niềm tin và ý kiến của mình cho trẻ em.

Giáo viên không bị phạt nếu việc giáo dục học sinh tuân thủ các quy định ở Điều 1.

———————————————————————–

Article 3. Teachers are entitled to have agreements embodying safeguards against arbitrary decision affecting their tenure of office, and their professional life. In particular safeguards should be provided against arbitrary decisions on recruitment, probation, appointment, promotion, disciplinary measures dismissal.

Điều 3. Giáo viên có quyền có các thỏa thuận về các biện pháp bảo vệ họ chống lại quyết định tùy tiện ảnh hưởng đến nhiệm kỳ làm việc và cuộc sống nghề nghiệp. Cụ thể, các biện pháp bảo vệ cần được đảm bảo để chống lại các quyết định tùy tiện về tuyển dụng, quản chế, bổ nhiệm, đề bạt, hay các biện pháp kỷ luật đuổi việc.

————————————————————————

Article 4. In matters which concern the school curriculum and educational practice, the pedagogical and professional liberty of teacher must be respected and their initiative encouraged, particularly in the choice of teaching methods and textbooks, and through the participation of their representatives in the study of pedagogical and professional problems.

Điều 4. Liên quan đến chương trình học và thực hành giáo dục, sự tự do sư phạm và tự do chuyên môn của giáo viên phải được tôn trọng, các sáng kiến cần được khuyến khích, đặc biệt là lựa chọn phương pháp giảng dạy và sách giáo khoa thông qua sự tham gia của đại diện giáo viên trong việc nghiên cứu các vấn đề sư phạm và chuyên môn.

—————————————————————–

Article 5. Teachers should have the right freely to join professional bodies, and such bodies should be entitles to represent them on all occasions.

Điều 5. Giáo viên phải có quyền tự do tham gia tổ chức nghề nghiệp và các tổ chức như vậy nên làm đại diện cho giáo viên trong mọi hoàn cảnh.

—————————————————————–

Article 6. All Teacher should have the right to academic and professional training of the highest possible standard, the educational requirement for university entrance being included. Social and financial circumstances should not debar a student from training for teaching.

Điều 6. Tất cả các giáo viên phải có quyền được nâng cao trình độ về mặt học thuật và chuyên môn theo các  tiêu chuẩn cao nhất có thể, kể cả yêu cầu được học để có thể vào học ở bậc đại học. Hoàn cảnh xã hội và tài chính không được trở thành một rào cản để ngăn cấm một sinh viên được học để trở thành giáo viên.

—————————————————————–

Article 7. Teachers should have the opportunity to continue their professional education. They should have the right to take part in supplementary course, and have the necessary financial assistance to do so; in particular special facilities for travel and foreign exchange should be available to enable them to get first-hand knowledge of the life of their own and of other countries.

Điều 7. Giáo viên cần được tạo cơ hội để tiếp tục học nâng cao trình độ chuyên môn. Họ có quyền tham gia các khóa học bổ trợ với sự hỗ trợ tài chính ở mức cần thiết, kể cả việc  tạo điều kiện đặc biệt để giáo viên có thể tham quan, trao đổi ở nước ngoài giúp họ có kiến thức thực tế trong cuộc sống riêng (trong nước) và ở nước ngoài.

—————————————————————–

Article 8. Teachers are entitled to salaries corresponding to the importance of their social and educational function and such as to enable them to devote themselves entirely to their profession without financial anxiety.

For teacher with equal qualifications and length of service, the principle of equal pay for equal work should be recognized without discrimination.

Điều 8. Giáo viên được hưởng tiền lương phù hợp với tầm quan trọng của chức năng xã hội và giáo dục để có thể cống hiến hoàn toàn cho nghề nghiệp mà không phải lo lắng về tài chính.

Đối với giáo viên có trình độ ngang nhau và thời gian làm việc ngang nhau, nguyên tắc trả lương công bằng cho công việc như nhau cần được công nhận, không phân biệt đối xử.

—————————————————————–

Article 9. Teachers are entitled to holidays with pay for a period corresponding to the full school holidays, sick leave with pay and adequate pension scheme, which includes provision for widow, children and dependants.

Điều 9. Giáo viên được nghỉ có lương trong toàn bộ thời gian nghỉ của trường học, được nghỉ ốm có lương và hưởng chế độ trợ cấp đầy đủ, kể cả trợ cấp cho góa phụ, trẻ em và người phụ thuộc.

—————————————————————–

Article 10. Teacher are entitled to carry on their work in suitable premises, equipped with the necessary apparatus and materials, and in classes small enough for effective teaching.

Điều 10. Giáo viên có quyền được làm việc trong điều kiện thích hợp, với các trang thiết bị cần thiết và quy mô các lớp học đủ nhỏ để giảng dạy hiệu quả.

—————————————————————–

Article 11. The equipment of a school should not depend upon the social status of the pupils, nor on the type of school, but upon educational needs.

All school should be provided with suitable accommodation to enable qualified staff to carry out the special services entrusted to them, e.g. medical and dental care, school meals and physical education. They should also be provided with laboratories, workshops and libraries.

Điều 11. Việc trang bị cho trường học không nên phụ thuộc vào địa vị xã hội của học sinh, cũng không phụ thuộc vào loại trường học, mà chỉ phụ thuộc vào nhu cầu giáo dục.

Tất cả các trường học cần được cung cấp phương tiện ăn ở thích hợp để tạo điều kiện có đội ngũ nhân viên tốt, có thể đảm nhiệm được các dịch vụ chuyên biệt được giao như chăm sóc y tế và nha khoa, cung cấp bữa ăn tại trường và giáo dục thể chất. Trường học cũng cần có các phòng thí nghiệm, phòng hội thảo và thư viện.

—————————————————————–

Article 12. The school should contribute to the development of character. A humane discipline in keeping with the self-respect of both pupil and teacher, should exclude coercion and violence.

Điều 12 . Nhà trường cần đóng góp vào sự phát triển nhân cách. Một nguyên tắc nhân đạo,  phù hợp với lòng tự trọng của cả học sinh và giáo viên, là phải loại trừ áp bức và bạo lực.

—————————————————————–

Article 13. Maladjusted children should be taught in special classes with a view to fitting them as soon as possible to enter ordinary classes and normal life.

Children whose physical handicaps prevent them from participating in ordinary school life should be educated in special schools by method suited to their special needs and disabilities.

Điều 13 . Trẻ em lệch lạc về hành vi (trẻ em cá biệt) cần được giảng dạy trong các lớp học đặc biệt nhằm điều chỉnh càng sớm càng tốt để các em có thể vào lớp học bình thường và có cuộc sống bình thường.

Trẻ em khuyết tật về thể chất không thể tham gia vào hoạt động học đường bình thường cần được giáo dục trong các trường đặc biệt, bằng các phương pháp phù hợp với nhu cầu đặc biệt và tình trạng khuyết tật của họ.

—————————————————————–

Article 14. Provision should be made for educational research in classes or schools where experiments in methods may be tried under suitable conditions, so that the progress of educational practice and theory may be advanced. An information service should be available to make the results of research known.

Điều 14. Phải cung cấp các nguồn lực để tiến hành nghiên cứu giáo dục tại các cơ sở giáo dục, nơi mà việc thực nghiệm khoa học khả dĩ tiến hành được trong các điều kiện thích hợp, sao cho có thể đẩy mạnh các tiến bộ của lý thuyết và thực hành về giáo dục. Cần có dịch vụ thông tin để công bố các kết quả nghiên cứu.

—————————————————————–

Article 15. Through their chosen representatives teachers should have the opportunity of shaping policy to improve the administration of schools and the practice of their profession.

Điều 15 . Thông qua đại diện được chọn, giáo viên cần có cơ hội để xây dựng các chính sách để cải thiện hoạt động quản lý các trường học và hành nghề.

—————————————————————–

(Unanimously adopted)

Delegates of the constituent Federations of the Joint Committee of International Teachers’ Federation.

(Đã nhất trí thông qua)

Đại biểu của Liên đoàn thành viên của Ủy ban hỗn hợp Liên đoàn Quốc tế các nhà giáo

Tài liệu gốc tại đây. Cảm ơn Xôi Thịt đã sưu tầm và giới thiệu.

(theo Hiệu Minh)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/11/ban-hien-chuong-cac-nha-giao-teachers.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-380889404645678822013-02-19T10:15:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.159+07:00Em sẽ không bao giờ quên
Tôi không được may mắn như bao người bạn, được ba mẹ cho đi học một cách thoải mái. Tôi mồ côi bố sớm, gánh nặng gia đình đè lên đôi vai gầy của mẹ vì thế được học đối với tôi như là một đặc ân. Để được đi học tôi phải làm thật nhiều việc và luôn nhớ được học là niềm may mắn của bản thân.

 Tốt nghiệp cấp hai, tôi mơ ước trở thành một nữ sinh cấp ba, mơ được mặc chiếc áo dài tinh khôi đầy duyên dáng... nhưng bất ngờ mẹ không cho tôi học tiếp nữa. Mẹ nói: “Con gái chỉ cần học ngang đó là được rồi, học lắm cũng không  làm quan được đâu, hoàn cảnh mình nghèo, mẹ không lo nỗi”.

Tôi đã khóc như mưa khi khát khao và ước mơ của tôi đã bị hoàn cảnh tước mất. Nhưng tôi đã không vâng lời mẹ, đến ngày thi chuyển cấp tôi đã trốn đi thi. Khi trúng tuyển tôi đã thú nhận và xin mẹ nghĩ lại cho tôi được đi học, nhưng mẹ vẫn không đồng ý. Tôi phải nhờ thầy cô giáo của mình và bà con thuyết phục, nhưng mẹ vẫn không là không.

Ngày họp phụ huynh đầu năm, mẹ không đi, tôi tự mình đi họp và đã bị mời về, chỉ vì họp phụ huynh chứ không phải họp học sinh. Tôi bước ra khỏi phòng mà thấy hai mắt mình cay xè vì tủi, vì thấy mình đi học quá ư là vất vả. Về nhà, tôi ngắm nghía tờ giấy nhập học, nghĩ mình thua cuộc tại đây, tiện bút tôi viết bài thơ với tựa đề “Lời trăng trối muộn màng” chẳng biết ma xui, quỷ khiến thế nào tôi có viết hai câu thế này:

“Cũng có kẻ cái đầu trống rộng
Nhưng có tiền vẫn đậu ngon ơ
Còn tôi đây đậu rồi nhưng nghèo quá
Nên thôi đành ôm nỗi xót xa”.

Tôi viết vào đó vì nghĩ tờ giấy đó không còn tác dụng đối với tôi khi không được đi học. Tôi không ngờ sau ba ngày nhập học đã không chịu nỗi khi thấy bạn bè í ới đến trường. Tôi mượn tiền của một người bà con cầm theo giấy nhập học đến gặp thầy hiệu trưởng xin vào học. Khi tờ giấy đó trao cho thầy cũng là lúc tôi nhớ ra bài thơ “trăng trối” của mình. Hiệu trưởng tròn xoe mắt, sau đó nhíu đôi lông mày lại, khuôn mặt cứ thay đổi trạng thái khiến tim tôi sắp nhảy ra khỏi lồng ngực. Tôi chết chắc rồi, lần này thì... một tiếng nói vừa to, lạnh vừa uy nghiêm khiến mặt tôi biến sắc: “Em là người viết bài thơ này ư? Tại sao em lại viết như thế? Ý câu thơ này là gì?”. Một loạt câu hỏi khiến tôi xây xẩm mặt mày. Tôi đã nói dối, tôi trình bày lý do và hoàn cảnh. Tôi quả quyết là không hề hay biết, để được thầy tin tôi còn dám nói sẽ tìm người viết bài thơ này đến gặp thầy để chứng minh cho lời khẳng định của mình.

Một cuộc hội ý nhanh chóng trong cán bộ nhà trường. Sau đó, thầy nói nếu tôi không chứng minh được không phải là mình viết thì tôi không bao giờ được bước chân vào ngôi trường này. Khoảng thời gian đó quả là một thử thách nhớ đời, tôi ngày nào cũng được mời lên phòng hiệu trưởng. Một bên là mẹ, một bên là nhà trường, đầu tôi như muốn nổ tung, nhưng tôi đã nghĩ “không có gì là không thể, chỉ cần ta có niềm tin”. Niềm tin đó đã giúp tôi đứng vững. Tôi xin thầy cho một cơ hội để chứng minh tôi đúng là một học trò ngoan hiền.

Ngày thầy chấp nhận, cũng là ngày mẹ đồng ý. Mẹ không thể nhìn tôi gầy rộc người vất vả chuyện học như thế. Tôi hạnh phúc vì được đi học. Nhưng thú thật gần ba năm, tôi không dám đối mặt với thầy hiệu trưởng, cho đến một ngày thầy bước vào lớp tôi và nói: “Hôm nay, thầy dạy thay môn giáo dục công dân”, lúc này tôi đã học lớp 12. Thầy bất ngờ gọi tôi đứng dậy hỏi tôi ba câu bài cũ. Thật may, tôi đã trả lời được. Lúc đó, thầy nhìn tôi cười thật trìu mến. “Tốt lắm, thầy chấm em điểm 9 Hiền Hòa Trạch à!”. Hòa Trạch là xã tôi đang ở. Thầy còn nhớ tôi. Nhưng từ hôm đó, thấy tôi thầy đã mỉm cười. Ngày 20-11 năm đó, tôi đã đến thăm thầy. Đó là lần đầu tiên suốt ba năm học. Cái bắt tay, nụ cười trìu mến thầy đã dành cho tôi lúc đó có lẽ là hạnh phúc nhất trong quãng thời gian này.

Đó cũng là kỷ niệm học trò đầy thú vị của tôi.

Hiền Hòa Trạch (Bưu điện Viettel - TP Huế)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/02/em-se-khong-bao-gio-quen.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-58231845454259138402013-02-19T10:12:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.171+07:00Ưu tiên đào tạo bác sĩ chuyên ngành đặc biệt
Ngày 18/2, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã phê duyệt Đề án "Khuyến khích đào tạo và phát triển nhân lực y tế các chuyên ngành Lao, Phong, Tâm thần, Pháp y và Giải phẫu bệnh giai đoạn 2013 - 2020".

Sinh viên ngành Y sẽ được đầu tư nhiều trong thời gian tới

Theo đó, đến năm 2020 sẽ có khoảng 2.500 người được đào tạo về chuyên ngành y tế nói trên, trong đó chuyên ngành Lao là 250 người, Phong 550, Tâm thần 600, Pháp y 550 và Giải phẫu bệnh 550 người. Đề án cũng đặt mục tiêu 90 - 100% bệnh viện, viện và các cơ sở đào tạo tuyến Trung ương; 70 - 90% bệnh viện, viện và các cơ sở đào tạo tuyến tỉnh có đủ nhân lực các chuyên ngành vừa nêu...

Để thực hiện mục tiêu, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chỉ rõ sẽ ưu tiên điểm thi tuyển và duy trì chế độ đào tạo liên thông đối với các sinh viên theo học các chuyên ngành, ưu tiên thi tuyển và những điều kiện tuyển sinh đối với những học viên thi vào nội trú, chuyên khoa cấp 1, chuyên khoa cấp 2, thạc sĩ, tiến sĩ. Đồng thời, miễn, giảm học phí đối với tất cả các loại hình đào tạo cho các sinh viên, học viên theo học các chuyên ngành trên.

Đặc biệt ưu tiên đầu tư, nâng cấp các phòng thí nghiệm, thực hành tiền lâm sàng và cơ sở đào tạo lâm sàng. Thậm chí cũng ưu tiên đầu tư, xây dựng các chương trình đào tạo và biên soạn tài liệu giảng dạy các chuyên ngành ở các trình độ và loại hình đào tạo, đảm bảo chất lượng, đáp ứng nhu cầu đào tạo các chuyên ngành thời kỳ hội nhập và phát triển.

Như Ngọc (theo Nông Nghiệp)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/02/uu-tien-ao-tao-bac-si-chuyen-nganh-ac.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-39082786662415456842013-02-17T11:44:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.235+07:00Bộ truyện tranh lấy nước mắt của nhiều người
Tuổi trẻ là những chuyến đi, là đi để tận hưởng, nhưng đừng quên bạn vẫn còn có gia đình, người thân.

Nhịp sống hiện đại khiến ta cứ mải mê bon chen, mãi miết đi tìm thành công, đi tìm một nơi ấm áp và hạnh phúc để làm bế đỗ cuộc đời. Cứ như vậy, vòng xoáy cuộc đời cứ cuốn ta đi xa mãi. Chỉ đến khi mỏi mệt với nhịp sống xô bồ, với những bon chen đố kị, ta mới nhận ra mình đã lãng quên “bến đỗ hạnh phúc” của chính mình, đó chính là gia đình.

Câu truyện kể lại cuộc sống hàng ngày của một cô gái trẻ đã thu hút sự chú ý của đông đảo cư dân mạng. Bằng những hình vẽ Chibi dễ thương, tác giả đã đem đến những nét vẽ chân thực nhất về cuộc sống của một cô gái trẻ bận rộn.

Sống tại một thành phố hiện đại nhưng cô gái luôn phải bon chen trong cuộc sống nơi xã hội xô bồ, quay cuồng với công việc, cô buộc phải san sẻ thời gian của mình cho công việc, người yêu, bạn bè, mua sắm… và chẳng hề có một phút ngơi nghỉ.

Những lúc mệt mỏi, cô chỉ thèm được sà vào lòng mẹ mà òa khóc để được mẹ vỗ về dỗ dành, để lại được bố mẹ chăm sóc như thuở còn bé thơ… Cô gái từng cho rằng đỗ đại học và tìm được một việc làm tốt ở thành phố là ước mơ cả đời, là điều vô cùng hạnh phúc chợt nhận ra, thì ra lâu nay mình đã có được hạnh phúc đó thôi.

Nhưng hạnh phúc ấy hiển nhiên và dung dị quá đến nỗi chúng ta vô tình thờ ơ rồi lãng quên. Để rồi cô quyết định bỏ lại công việc cùng nhịp sống căng như dây đàn, bỏ lại anh người yêu vô tâm cùng đám bạn ưa đàn đúm để về với gia đình – nơi cô chắc chắn hạnh phúc nhất.

Và đến lúc cảm thấy căng thẳng, mệt mỏi nhất, người cô nghĩ tới đầu tiên – không phải là anh bạn trai vẫn hay trách móc cô, đám bạn vẫn hay nghi kị và nói xấu cô, mà chính là bố mẹ, là gia đình!

Câu truyện khiến nhiều người phải suy nghĩ về cuộc sống của mình, về thứ tình cảm cao quý nhất đang bị lãng quên từng ngày. Thoảng qua trong đó, những người trẻ chắc chắn bắt gặp hình bóng của mình.

Đó là những người vừa trưởng thành vội rời xa gia đình, háo hức tiến đến cuộc sống mới mẻ, hấp dẫn mà bỏ quên bóng dáng cha mẹ hao gầy sau lưng. Vội vui với những cuộc nhậu thâu đêm, những chuyến phượt dọc miền đất nước để khám phá, những công việc hấp dẫn để thời gian bị chiếm trọn, chẳng còn chỗ dành cho bố mẹ, cho gia đình.

Tuổi trẻ là những chuyến đi, là đi để tận hưởng, nhưng đừng quên tuổi trẻ của bạn vẫn còn có gia đình, người thân. Đừng để những khi mệt mỏi, vấp ngã, bạn mới thảng thốt nhận ra rằng: Hóa ra mình vẫn còn một chốn bình yên để quay về!

Tết sắp đến, hãy để những giây phút đất nước chuyển mình bước sang năm mới cũng là khi bạn tận hưởng không khí ấm áp, đoàn tụ bên gia đình, để tận hưởng hạnh phúc bình dị mà vô cùng ngọt ngào ấy!

Thùy Linh (Theo Yume)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/02/bo-truyen-tranh-lay-nuoc-mat-cua-nhieu.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-41285648168118124062013-02-17T11:28:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.247+07:00340 tỷ đồng xây dựng xã hội học tập
Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân vừa phê duyệt Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012 – 2020” với kinh phí dự kiến 340 tỷ đồng.

Bốn mục tiêu cơ bản

Cụ thể, đề án sẽ tập trung giải quyết bốn mục tiêu cơ bản: Xoá mù chữ và phổ cập giáo dục; nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ; nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề cho lao động; hoàn thiện kỹ năng sống, xây dựng cuộc sống cá nhân và cộng đồng ngày càng hạnh phúc hơn.

Đề án cũng phấn đấu nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ với mục tiêu cụ thể là 100% cán bộ, công chức, viên chức tham gia các chương trình học tập nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm.

Tiếp tục duy trì 100% cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp huyện được đào tạo đáp ứng tiêu chuẩn quy định; 100% cán bộ cấp xã được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng lãnh đạo, quản lý, điều hành theo vị trí công việc;

Đề án cũng phấn đấu 90% công nhân lao động tại các khu chế xuất, khu công nghiệp có trình độ học vấn trung học phổ thông hoặc tương đương; tiếp tục tăng tỷ lệ công nhân lao động có tay nghề cao ở các ngành kinh tế mũi nhọn; phấn đấu 95% công nhân được qua đào tạo nghề.

Hằng năm, tiếp tục tăng tỷ lệ học sinh, sinh viên và người lao động tham gia học tập các chương trình giáo dục kỹ năng sống để xây dựng cuộc sống cá nhân và cộng đồng ngày càng hạnh phúc hơn. Trong đó phấn đấu 50% học sinh, sinh viên được học kỹ năng sống tại các cơ sở giáo dục.

Phát triển mạng lưới các cơ sở giáo dục

Một trong các giải pháp được đưa ra là tổ chức các hoạt động học tập suốt đời thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, thư viện, bảo tàng, nhà văn hóa, câu lạc bộ.

Đồng thời, củng cố, phát triển bền vững các trung tâm học tập cộng đồng; mở rộng địa bàn hoạt động đến các thôn, bản, cụm dân cư; đa dạng hóa nội dung giáo dục; phấn đấu tăng số lượng trung tâm học tập cộng đồng hoạt động có hiệu quả; phát triển mô hình trung tâm học tập cộng đồng kết hợp với trung tâm văn hóa thể thao xã hoạt động có hiệu quả.

Đối với Trung tâm giáo dục thường xuyên, mở rộng quy mô hợp lý, nâng cao chất lượng, năng lực của các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp tỉnh, cấp huyện đã được thành lập; đồng thời thành lập mới trung tâm giáo dục thường xuyên ở các quận, huyện, tỉnh, thành phố hiện nay chưa có; phát triển các trung tâm giáo dục thường xuyên theo hướng mỗi huyện có một trung tâm thực hiện các nhiệm vụ: Giáo dục thường xuyên, hướng nghiệp, dạy nghề.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh các hoạt động đào tạo từ xa ở các cơ sở giáo dục và đào tạo, đặc biệt là ở các cơ sở giáo dục đại học; tăng cường xây dựng cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ cho việc đào tạo từ xa, đào tạo trực tuyến (E-learning); tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong việc cung ứng các chương trình học tập suốt đời cho mọi người.

Kinh phí của Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012 – 2020” được phê duyệt là 340 tỷ đồng và được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn 2012-2015 – 150 tỷ đồng và giai đoạn 2016-2020 – 190 tỷ đồng.

Theo Petrotimes
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2013/02/340-ty-ong-xay-dung-xa-hoi-hoc-tap.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-72255649845391186852012-12-18T01:19:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.259+07:00Thời của nhà giáo... vô trách nhiệm?
Hiện nay giáo viên vẫn truyền nhau học trò là bất trị. Họ quyết định đến với những phương thức... vô trách nhiệm hơn. Họ mặc kệ học trò hư. Chúng vi phạm nội quy - họ hạ hạnh kiểm, mời phụ huynh... Nếu chúng không thay đổi - trường đuổi học là xong trách nhiệm.

Nhưng, tương lai của đứa trẻ đó sẽ ra sao chẳng liên quan gì tới họ nữa. Bạn nghĩ tương lai chúng sẽ ra sao? Những đứa trẻ mà đến trường học cũng không chứa chấp nữa sẽ trưởng thành như thế nào? Nhưng liệu giáo viên còn có lựa chọn nào khác?

Ảnh minh họa (Nguồn: báo GĐ&XH)

Nhà giáo thời nay và "rào cản" kéo lùi sự sáng tạo

Nhà giáo hiện nay nhận được đồng lương ít ỏi, nhận được sự ủy thác một cách vô trách nhiệm của nhiều bậc phụ huynh, nhận được sự chỉ trích của xã hội khi có bất kỳ vấn đề gì xảy ra và nhận được những đứa trẻ được bao bọc quá mức bởi cha mẹ. Họ không có quyền gì ngoài hạ hạnh kiểm và trình bày vấn đề lên ban giám hiệu. Họ có chức năng bơm kiến thức khô khan vào đầu học trò để các em có thể lên lớp và ra trường.

Hình ảnh nhà giáo như vậy có thể khác với những gì các bạn tưởng tượng ra theo khuôn mẫu của một nhà giáo lý tưởng. Nhưng đó là hình ảnh thực sự của đa phần nhà giáo hiện nay.

Chuyện lương giáo viên thì ta không cần dẫn chứng gì nhiều. Nó quá rõ ràng và nó hiển hiện ngay trước mắt chúng ta; không ai có thể phủ nhận. Tất nhiên, tiền dạy thêm, tiền làm ngoài giờ có thể khiến thu nhập của họ khá hơn rất nhiều. Thế nhưng "dạy thêm" tức là làm ngoài giờ, tức là ngoài những giờ làm việc chính thức họ phải bỏ thời gian đáng nhẽ dành để nghỉ ngơi ra để mà kiếm thêm nhu nhập. Có ai trong chúng ta muốn làm việc tới 8-10 giờ tối trong khi giờ tan sở là 5 giờ?

Để nhận được tình yêu, sự kính trọng  thực sự của học trò, giáo viên hiện nay phải vượt qua vô vàn khó khăn và áp lực (Ảnh minh họa: Ảnh Văn Chung).

Hãy tiếp tục nói về sự ủy thác. Có bao nhiêu bậc phụ huynh ngồi lại cùng giáo viên để bàn bạc cách dạy dỗ con mình? Có bao nhiêu bậc phụ huynh khi nhận ra khuyết điểm của con mình tìm đến giáo viên để cùng tìm đường lối uốn nắn? Hay đa phần các bậc phụ huynh chỉ đem một cái phong bì đến và "trăm sự nhờ cô"? Không biết đã bao nhiêu lần tôi đã thấy mẹ mình khước từ những phong bì như thế.

Và cũng chừng ấy lần tôi thấy mẹ tôi mời những vị phụ huynh này ngồi lại để mẹ tôi có thể gợi ý một vài phương thức để họ động viên, dạy dỗ con mình. Có những người chăm chú lắng nghe, có những người rõ ràng là chỉ giả vờ nghe và vô cùng hiếm khi có người chủ động đưa ra ý kiến. Rồi, cứ như lẽ dĩ nhiên, họ lại quay lại học kỳ sau với một kịch bản tương tự. Cái tôi tự hỏi là: Có bao nhiêu trong số những người phụ huynh này thực sự tìm tòi, động não để tìm ra một cách hiệu quả dạy dỗ con em mình? Hay rốt cuộc, họ chỉ quay về với phương thức ít phiền toái nhất: Quát mắng khi con không đạt chỉ tiêu và thưởng hậu hĩnh khi con đạt thành tích.

Qua lăng kính của phụ huynh bênh con

Sự chỉ trích của xã hội lên giáo viên bắt nguồn từ lăng kính của các ông bố bà mẹ có con em chưa ngoan. Qua lăng kính của họ - giáo viên trở thành những người thích tiền, khắt khe, không bao dung, thiếu độ lượng nếu những người giáo viên này có thái độ "quá" nghiêm khắc với con của họ. Ngoại trừ những trường hợp đứa trẻ tỏ ra quá hư tới mức không ai phủ nhận được, các ông bố bà mẹ luôn cảm thấy khó chịu nếu người khác chỉ trích con mình một cách thẳng thừng.

Những người giáo viên trẻ muốn có được sự hợp tác của các bậc phụ huynh thường phải tìm những câu từ mang tính giảm nhẹ để nói về sai phạm của học sinh. Những người giáo viên đã già cỗi hay cứng cỏi hơn tuy có thể sẵn sàng viết rõ nhưng đa số trường hợp chỉ nhận được sự "bằng mặt, không bằng lòng" hay đơn giản chỉ là những cái phong bì.

Và từ đó cái hình ảnh truyền miệng về giáo viên của đa phần phụ huynh có con em đang trên đà đi xuống trở nên méo mó. Và khi hình ảnh ấy đã hằn vào tâm trí của họ thì khi có vấn đề gì xảy ra, dĩ nhiên trách nhiệm có phần lớn được xem là... không thuộc bản thân họ.

Quyền của nhà giáo?

Đây là vấn đề nhức nhối nhất đối với giáo viên. Có bao nhiêu trong số các bạn đọc biết rằng: Giáo viên hiện nay còn không có cả quyền đuổi học sinh ra khỏi lớp. Đừng nói là phạt đòn học sinh, quát mắng chúng cũng là việc mà giáo viên phải suy nghĩ rất kỹ trước khi làm. Tất nhiên giáo viên ở những vùng kém phát triển có thể không thực sự tuân thủ điều này.

Nhiều phụ huynh ủng hộ và cho phép thầy giáo này đánh học trò vì "ở nhà không dạy được con" (Ảnh cắt ra từ clip, Ảnh: VietNamNet)

Nhưng ở các thành phố lớn, giáo viên không có bất kỳ quyền hạn trừng phạt nào lên học sinh ngoài "hạ hạnh kiểm". Nhưng hạnh kiểm thì có gì quan trọng đâu. Học sinh chỉ cần hạnh kiểm trung bình để lên lớp. Còn chuyện chuyển tiếp lên cấp cao hơn thì do học lực quyết định. Học trò đang dần hiểu ra là hạnh kiểm chỉ là một thứ mang tính hình thức. Tôi sẽ đưa ra một ví dụ cụ thể dưới đây, một trường hợp điển hình, một câu chuyện có thật:

Một học sinh A gây mất trật tự trong lớp, gây ảnh hưởng tới những bạn xung quanh. Giáo viên đang dạy tiết học bảo học sinh này đứng dậy nhưng A không đứng. Câu trả lời của cậu ta là: "Tại sao em phải đứng?". Giáo viên nói: "Em gây mất trật tự trong lớp, gây ảnh hưởng tới các bạn, cô yêu cầu em đứng dậy." A trả lời: "Em không thích đứng".

Bạn sẽ làm gì trong trường hợp này?

Giáo viên nói: "Đây là kỷ luật của lớp. Em đứng dậy cho cô". A ngồi yên không nhúc nhích. Giáo viên tiếp tục: "Thôi được thế em cứ ngồi đấy, nhưng không được gây mất trật tự nữa". A nói lại: "Em không thích ngồi. Cũng không thích giữ trật tự". Đến đây người giáo viên này không thể từ tốn được nữa, cô nói: "Anh có bị điên không?". A: "Cô mới điên. Em không điên". Tới lúc này rồi thì người giáo viên không thể làm gì được nữa. Cô tuyên bố ghi tên A vào sổ đầu bài và sẽ đưa việc này ra buổi họp phụ huynh. Còn A, cậu ta không bao giờ trở nên tiến bộ hơn.

Mặc kệ và... nguy hại

Hiện nay giáo viên vẫn truyền nhau học trò là bất trị. Họ quyết định đến với những phương thức... vô trách nhiệm hơn. Họ mặc kệ học trò hư. Chúng vi phạm nội quy - họ hạ hạnh kiểm, mời phụ huynh. Chúng tiếp tục vi phạm - họ hạ hạnh kiểm, cảnh cáo toàn trường. Chúng vẫn tiếp tục - họ đưa lên hiệu trưởng, cảnh cáo lần cuối. Và nếu chúng không thay đổi - trường đuổi học.

Tương lai của đứa trẻ đó sẽ ra sao chẳng liên quan gì tới họ nữa. Bạn nghĩ tương lai chúng sẽ ra sao? Những đứa trẻ mà đến trường học cũng không chứa chấp nữa sẽ trưởng thành như thế nào? Nhưng liệu giáo viên còn có lựa chọn nào khác?

Tôi xin hỏi quý độc giả thêm một câu nữa, đặc biệt là những độc giả đang có con ở tuổi đi học: Liệu bạn có thể ngẩng cao đầu tuyên bố rằng: bạn có thể dạy bảo con mình khi không sử dụng đòn roi, không dọa cắt tiền tiêu, không dọa cắt một số quyền lợi của chúng?

Và bây giờ hãy nghĩ xem cái bạn đang đòi hỏi ở giáo viên là gì. Dạy bảo một lớp hơn 40 học sinh mà không có quyền phạt, quyền mắng thậm chí không có quyền đuổi ra khỏi lớp? Trẻ hư bắt chép phạt. Chúng không chép bạn sẽ làm gì? Chúng chép và vẫn tái phạm bạn sẽ làm gì? Mời phụ huynh đến liệu có giải quyết được vấn đề hay lại là "trăm sự nhờ cô"?

Ở cái thời của tôi, hạ hạnh kiểm là thứ gì đó rất kinh khủng. Một đứa trẻ bị hạ hạnh kiểm cảm thấy thật là đáng xấu hổ. Lý do vì sao? Tôi cho rằng có những sự khác biệt rất lớn giữa: "Bị hạnh kiểm kém là một việc đáng xấu hổ" với "Bị hạnh kiểm kém là cha mẹ la mắng".

Những đứa trẻ thời nay chỉ biết rằng: "Không thể hiện tốt ở trường lớp (cho dù là học lực hay hạnh kiểm) là không vừa lòng bố mẹ". Chúng hoàn toàn không hiểu rằng: "Không cố gắng ở trường lớp thì tương lai của mình sẽ hoàn toàn khác với những gì mình mong muốn hay mơ ước."

Mâu thuẫn là ở chỗ: 'Vì bạn quá thương con không thể khắt khe với chúng nên bạn mới nhờ tới thầy cô để răn đe. Nhưng khi họ răn đe thì cũng vì quá thương con bạn lại cảm thấy khó chịu với họ'.

Điều phụ huynh cần biết

Chức năng của nhà giáo không phải là làm cho con bạn lên lớp, không phải là làm cho con bạn được điểm cao, không phải là làm cho chúng vào được trường điểm lại càng không phải là chịu trách nhiệm cho cái hư của trẻ.

Chức năng của nhà giáo là hướng con bạn tới những phẩm chất tốt và khơi dậy những tiềm năng của chúng. Còn việc học, việc vươn tới tương lai, việc trở thành những con người có ích cho xã hội là việc của bản thân bọn trẻ.

Chúng ta không thể bắt một đứa trẻ trở thành người thành đạt. Chúng ta chỉ có thể làm cho chúng thấy "trở thành người thành đạt là một việc tuyệt vời và con có thể làm được điều đó".

Những việc sau đó đứa trẻ sẽ có thể tự làm được. Còn nếu bạn chỉ vẽ ra một tương lai đẹp đẽ nhưng không hợp với bản thân đứa trẻ thì có cố "gò" đến mấy cũng không đến được đâu. Cuối cùng chỉ ra được một sản phẩm nửa vời không cao không thấp. Hãy cho trẻ em những ước mơ, hãy tôn trọng những ước mơ đó (cho dù chúng viển vông tới đâu) và bạn sẽ thấy chúng mạnh mẽ đến mức nào.

Bạn cần hiểu rằng: ước mơ của một đứa trẻ sẽ trưởng thành theo con người của nó. Chỉ cần đứa trẻ biết tập trung sức lực vào ước mơ của mình thì khi lớn hơn chúng sẽ tự biết thay đổi mục tiêu hay sửa đổi ước mơ đó để nó thực tế hơn. Bạn không cần phải nói: "Ước mơ đó là ngớ ngẩn" bởi vì khi lớn dần đứa trẻ sẽ tự hiểu điều này.

Thiết nghĩ, thời kì quan trọng nhất trong hình thành ý thức học tập và ý thức xã hội của trẻ là trước khi dậy thì. Chúng cần một nền tảng vững chắc về các quan điểm giá trị. Những quan điểm mà có thể khi đó chúng chưa hiểu nhưng tương lai chúng sẽ hiểu. Và để chúng có được nền tảng đó, một chút hình phạt không phải là việc không chấp nhận được. Một cái vụt bằng thước kẻ vào tay sẽ khiến chúng nhớ lâu hơn là một vài trang chép phạt.

Tôi ủng hộ việc phạt đòn nhưng phải phạt với lương tâm và tình thương của một nhà giáo.

Đặng Hương
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com14http://giasu.chanhdat.org/2012/12/thoi-cua-nha-giao-vo-trach-nhiem.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-22408574239358310922012-12-16T02:43:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.271+07:00Thông tin học bổng du học tại Pháp
Có rất nhiều cơ hội giành học bổng học tập, đặc biệt là nghiên cứu, tại Pháp. Các trang web có thể giúp bạn tìm kiếm thông tin nhiều loại học bổng, nguồn hỗ trợ tài chính

Công cụ tìm kiếm song ngữ (tiếng Pháp, tiếng Anh) CampusBourses trên trang web www.vietnam.campusfrance.org giúp bạn săn học bổng theo nhiều tiêu chí, với hầu hết các chương trình dành cho sinh viên và những nhà nghiên cứu trẻ. Hơn 600 chương trình học bổng quốc gia (các tổ chức chính phủ Pháp, vùng, doanh nghiệp, quỹ, cơ sở đào tạo…) và quốc tế (các đại sứ quán Pháp, tổ chức chính phủ nước ngoài…) được giới thiệu trên trang web này.

Nhiều loại học bổng sau đại học

Hằng năm, Bộ Ngoại giao Pháp và các vấn đề châu Âu cấp nhiều loại học bổng cho phép chi trả chi phí du học như: bảo hiểm xã hội, ăn ở, học phí, đi lại… Học bổng chất lượng cao của Đại sứ quán Pháp dành cho thí sinh học năm thứ hai thạc sĩ và thí sinh làm nghiên cứu sinh trong các lĩnh vực: khoa học cơ bản, kỹ sư, kinh tế và quản lý, luật, khoa học chính trị. Sinh viên học thạc sĩ được hưởng học bổng trong 10 tháng. Sinh viên làm nghiên cứu sinh được hưởng học bổng 36 tháng và một vé máy bay quốc tế… Tìm học bổng tại: http://www.ambafrance-vn.org.

Du học sinh Việt Nam nghiên cứu tại Pháp - Ảnh: CAMPUS FRANCE

Học bổng tài năng Eiffel tài trợ các khóa đào tạo trình độ thạc sĩ hoặc các chuyến du học 10 tháng trong khuôn khổ đồng hướng dẫn hay phối hợp hướng dẫn luận án tiến sĩ. Hồ sơ ứng cử học bổng do các cơ sở đào tạo Pháp giới thiệu, không phải  sinh viên tự nộp. Học bổng tài năng Major tài trợ các chương trình đào tạo tới bậc thạc sĩ, dành cho học sinh tại các trường THPT Pháp ở nước ngoài, đạt loại giỏi hoặc xuất sắc ở kỳ thi tú tài. Xem thông tin học bổng này tại: http://aefe.fr/tous-publics/bourses/dispositif-post-bac-exellence-major.

Trong khuôn khổ chương trình Erasmus Mundus của Liên minh châu Âu, sinh viên có thể được hưởng học bổng học tập tại Pháp hoặc một nước thành viên khác của Liên minh châu Âu. Các học bổng này được cấp trong khuôn khổ những chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ đa phương và các dự án đối tác đặc biệt. Tìm học bổng tại: http://ec.europa.eu > Education & training > External Programmes and Policies > Erasmus Mundus.

Cơ quan Đại học Pháp ngữ (AUF) hằng năm cấp một lượng học bổng lớn cho các thí sinh theo học trình độ thạc sĩ và tiến sĩ. Tìm học bổng tại: http://www.auf.org/actions/bourse-mobilite/accueil.html.

Một số trường đại học tổng hợp và trường lớn cũng có chương trình học bổng. Bạn có thể liên lạc với bộ phận quan hệ quốc tế của các trường này để được cung cấp thông tin.

Hỗ trợ nghiên cứu

Bộ Giáo dục Đại học và Nghiên cứu Pháp tài trợ các chương trình sau:

Đào tạo thông qua nghiên cứu, cho phép các nghiên cứu sinh làm luận án tiến sĩ tại doanh nghiệp, kết hợp với một phòng nghiên cứu. Họ được hưởng một khoản lương tối thiểu trước thuế là 23.484 euro/năm. Xem thông tin tại: http://www.anrt.asso.fr/fr/espace_cifre/accueil.jsp.

Các nghiên cứu sinh đăng ký luận án đồng hướng dẫn có thể được hưởng hỗ trợ du học để trang trải những chi phí phát sinh do hình thức đồng hướng dẫn. Thông báo đăng ký dự tuyển do các cơ sở đào tạo đảm nhiệm.

Hợp đồng tiến sĩ có thời hạn 3 năm, do các trường đào tạo tiến sĩ quản lý, bao gồm tất cả các bảo đảm về xã hội của hợp đồng lao động thực thụ. Tổng thù lao tối thiểu dao động từ 1.650 euro đến 2.000 euro trước thuế. Tùy theo mức thù lao mà nghiên cứu sinh đó chỉ làm nghiên cứu đơn thuần hay sẽ tham gia vào các hoạt động khác (giảng dạy, tư vấn).

(*) Xem Báo Người Lao Động số ra các ngày 25-11, 2-12 và 9-12.

KIỀU MINH (theo NLD)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/thong-tin-hoc-bong-du-hoc-tai-phap.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-81389546981294554522012-12-14T01:02:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.283+07:00Tạo độc quyền cho Cambridge?
Đề án dạy toán và các môn khoa học bằng tiếng Anh tại TPHCM đang trong giai đoạn thí điểm. Chưa bàn đến hiệu quả của đề án nhưng qua một hội thảo của Sở GD-ĐT TP mới đây, điều khiến dư luận quan tâm là đã có sự ưu ái trên mức bình thường cho chương trình (CT) tiếng Anh Cambridge.

Trong hội thảo, đại diện Cambridge được phát biểu giới thiệu về CT với thời gian khá nhiều. Sau đó, Sở GD-ĐT TPHCM thống nhất lấy giáo trình của đơn vị này để triển khai dạy toán và các môn khoa học bằng tiếng Anh. Trước đó, CT tiếng Anh Cambridge cũng đã triển khai tại 13 trường tiểu học ở TPHCM. Vừa qua, khi một số quận, huyện tổ chức thí điểm dạy tiếng Anh ở bậc mầm non, lãnh đạo nhiều phòng GD-ĐT cũng cho biết sẽ lấy CT của Cambridge để giảng dạy.

Theo các chuyên gia giáo dục, việc giảng dạy tiếng Anh tại các trường phổ thông hiện nay đang quá ngổn ngang đã tạo điều kiện cho Cambridge giữ thế độc quyền. Bởi trước khi có CT Cambridge, các trường dạy nhiều CT tiếng Anh: Tiếng Anh tăng cường (TATC), tiếng Anh tự chọn, tiếng Anh theo đề án của Bộ GD-ĐT.

TATC được ghi nhận có sức hấp dẫn nhưng vẫn chưa triển khai được tại tất cả các trường THCS nên dù đã học TATC ở tiểu học, khi lên bậc THCS, học sinh (HS) lại phải lựa chọn hoặc là tiếng Anh Cambridge hoặc là tiếng Anh theo đề án của bộ. Tiếp đó ở bậc THPT, chỉ có một số trường tổ chức dạy TATC nên dù muốn hay không thì HS chỉ còn sự lựa chọn là CT Cambridge.

Một chuyên viên tiếng Anh phân tích do điều kiện trường lớp nên không phải HS nào cũng có điều kiện học TATC, do vậy trước đây sở quy định để được học TATC, HS phải thi trước khi vào lớp 1. Điều này bị dư luận phản ứng vì các em còn quá nhỏ. Gần đây, kỳ thi này được bãi bỏ nhưng bắt đầu từ năm lớp 3, HS phải tham gia một kỳ thi để đánh giá có đủ khả năng theo học tiếp lớp TATC hay không.

Nhưng cách đánh giá này cũng rất tréo ngoe bởi khi học TATC, HS sử dụng 2 giáo trình là Let’s Go và Family and friends, đến khi thi thì lại sử dụng tiêu chí, chứng chỉ của CT tiếng Anh Cambridge để đánh giá, xếp loại. Muốn có kết quả tốt, HS phải mua giáo trình, đĩa, hoặc luyện thi tại các trung tâm của Cambridge.

Trong khi đó, CT tiếng Anh Cambridge đang triển khai tại 13 trường tiểu học ở TPHCM cũng khiến nhiều phụ huynh bức xúc. Cho dù HS học CT tiếng Anh Cambridge có đóng mức phí cao hơn nhưng đã tạo ra sự phân hóa sâu sắc khi trong cùng một trường mà HS có những điều kiện thụ hưởng khác nhau.

Một chuyên gia giáo dục cho rằng tiền thuế người dân đóng góp dùng vào các công trình phúc lợi, trong đó có việc xây trường lớp như nhau, như vậy thụ hưởng phúc lợi cũng phải như nhau. Trong khi đó, nhiều đơn vị kinh doanh vào trường sử dụng các công trình phúc lợi chung để kinh doanh giáo dục, mang lại lợi nhuận cho họ. Trong cùng một trường mà có em được học trong lớp có sĩ số 30 HS, có em học lớp 50 HS. Điều này là rất phản giáo dục.

Đặng Trinh
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/tao-oc-quyen-cho-cambridge.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-15239002065628868862012-12-14T00:59:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.292+07:00Phá sản chương trình phân ban THPT ?
Học sinh đăng ký học ban cơ bản (gọi là ban không phân ban) chiếm tỉ lệ rất cao. Thực tế này đặt ra câu hỏi phải chăng chương trình phân ban THPT ở TPHCM đã phá sản?

Chương trình phân ban THPT ban đầu được thí điểm với 2 ban khoa học tự nhiên (gọi là ban A: học nâng cao các môn toán, lý, hóa, sinh) và ban khoa học xã hội - nhân văn (ban C: văn, sử, địa, ngoại ngữ). Sau một thời gian thực hiện, Bộ GD-ĐT bổ sung thêm ban cơ bản dành cho những học sinh không có thiên hướng ở môn học nào.

Đổ dồn về ban cơ bản

Ông Nguyễn Đình Thịnh, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Hoa Thám (quận Bình Thạnh - TPHCM), cho biết từ khi Bộ GD-ĐT triển khai chương trình phân ban THPT đến nay chưa năm nào trường tổ chức được các lớp ban A hay C dù năm nào trường cũng tư vấn việc học phân ban cho phụ huynh, học sinh lớp 10.

Ông Kim Vĩnh Phúc, Hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh, cho biết đặc điểm của học sinh các trường gốc bán công là đầu vào yếu, trong khi chương trình phân ban học nặng hơn nên học sinh không đăng ký. Ông Phúc cho biết môn sinh ở chương trình cơ bản  học khoảng 42 bài, trong khi chương trình ban A lên tới 62 bài. Các môn khác như toán, lý, hóa cũng tương tự.

Học sinh Trường THPT Lương Thế Vinh trong giờ học

Ngay cả học sinh ở các trường THPT thuộc tốp đầu ở TPHCM cũng từ chối ban A và ban C. Tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, nhiều năm qua, học sinh vẫn chỉ đăng ký học ban cơ bản. Bà Phạm Thị Lệ Nhân, hiệu trưởng nhà trường, cho biết hằng năm khi có danh sách học sinh trúng tuyển lớp 10, trường đã tổ chức tư vấn, giải thích cho phụ huynh, học sinh về chương trình phân ban và hướng đi của từng ban để học sinh chọn ban cho phù hợp. Tuy nhiên, năm nào học sinh cũng chỉ chọn ban cơ bản.

Thống kê của Sở GD-ĐT TPHCM cho biết tỉ lệ học sinh đăng ký học ban cơ bản tăng từng năm: Năm học 2006-2007,  năm đầu tiên triển khai đại trà chương trình phân ban THPT, TPHCM có 75% học sinh học ban cơ bản, 22% học sinh học ban A, 3% học sinh học ban C. Đến năm học 2012-2013, dù không thống kê cụ thể nhưng đại diện Phòng Giáo dục Trung học của Sở GD-ĐT cho biết hầu hết học sinh đăng ký học ban cơ bản.

Mục tiêu là thi đại học

Tại sao học sinh lại từ chối việc phân ban của Bộ GD-ĐT? Câu trả lời được hiệu trưởng các trường đưa ra là học ban cơ bản nhẹ nhàng hơn, uyển chuyển hơn mà vẫn đạt được mục tiêu cuối cùng là thi ĐH.

Bà Phạm Thị Lệ Nhân cho biết trong các buổi tổ chức tư vấn, giới thiệu cho phụ huynh, học sinh về việc phân ban, trường vẫn khuyên học sinh nên học ban cơ bản, sau đó chọn những môn học nâng cao các môn phù hợp với khối thi ĐH dự kiến sau này. Tư vấn đó được phụ huynh và học sinh cho là hợp lý.

Trong khi đó, nếu lựa chọn ban A hoặc C, các em phải học nâng cao 4 môn, chương trình lại nặng. Ông Kim Vĩnh Phúc cho rằng phần đề thi ĐH dành cho học sinh học chương trình phân ban bao giờ cũng khó hơn học sinh không phân ban mà mục tiêu cuối cùng của học sinh là thi ĐH nên các em đăng ký ban cơ bản sau đó học phân hóa theo các khối thi ĐH là phù hợp nhất.

Sau 7 năm thực hiện đại trà chương trình phân ban, hiệu trưởng các trường THPT ở TPHCM cho rằng dù Bộ GD-ĐT có thừa nhận hay không nhưng thực tế chương trình phân ban THPT đã phá sản. Nguyên nhân là chương trình phân ban thiếu tính thực tế và dù phân ban nhưng cách đánh giá môn phân ban và không phân ban cũng không có gì khác nhau nên học sinh không chọn học phân ban.

Còn người học thì vẫn phân ban

Ông Nguyễn Vinh Hiển, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, từng nói việc học sinh chủ yếu chọn ban cơ bản vì ban này có hướng tự chọn nhiều hơn, linh hoạt hơn, phù hợp nhiều đối tượng khác nhau hơn. Ông Hiển cũng cho biết đến khi có chương trình mới - khoảng năm 2015, chương trình phân ban vẫn chưa có gì thay đổi. Hiện 3 ban trên vẫn tồn tại và vẫn có học sinh học dù có thể chênh lệch. Chỉ có thể nói đến việc bỏ ban nào đó khi không có ai học nhưng còn người học thì các ban vẫn còn tồn tại.

Bài và ảnh: HUY LÂN (theo NLD)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/pha-san-chuong-trinh-phan-ban-thpt.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-44156960424013099632012-12-13T11:53:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.302+07:00"Nhà thơ" học trò và tập thơ con cóc
Tôi là học sinh trường THPT Giao Thạnh, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, khóa 2002-2005. Hồi đó, tôi thường cộng tác cho các báo Thiếu niên Tiền Phong, Mực Tím nhưng chưa bao giờ được đăng bài. Vậy mà, bỗng một ngày tôi trở thành nhà thơ, nổi tiếng trong giới học trò cấp ba của huyện…

Năm lớp 12, nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, Đoàn trường tổ chức một cuộc thi viết về thầy cô. Mấy đứa bạn hối thúc: “Mày tham gia đi Trung. Tao nghe phong thanh giải thưởng lớn lắm. Mày được giải thì tụi tao ké bậy chầu kem thôi hà…”.

Nghe lời động viên của tụi bạn, tôi làm liều, viết một lèo bảy bài thơ và một truyện ngắn tham gia với suy nghĩ: “viết nhiều mới mong đoạt giải”. Đúng ngày 20-11, Đoàn trường tổng kết cuộc thi, lớp tôi được trao giải “tập thể có nhiều bài dự thi nhất”. Riêng tôi được trao giải nhất cho truyện ngắn “Bài đồng dao bất đắc dĩ”, phần thường là một quyển sổ lưu niệm trị giá… 10.000 đồng. Bạn bè tôi hoan hỉ, chúc mừng tôi liên tục trong khi tôi thì cười méo xệch. Lớp tôi gần 50 đứa, một ly kem có giá 1.000 đồng. Tính ra tôi phải mất gần 2 tháng tiền ở trọ để ăn mừng giải nhất (hồi đó, tôi ở trọ đi học, mỗi tháng mẹ cho 30.000 đồng).

Tháng 5, tôi và mấy đứa bạn thân định tổ chức một buổi tiệc liên hoan hoành tráng trước khi chia tay. Ngặt nỗi nhiều người bạn của tôi gia đình khó khăn nên còn e ngại. Sau một hồi tính toán, tôi có sáng kiến: làm một tập thơ để bán kiếm tiền liên hoan. Mấy đứa bạn ủng hộ, vỗ tay rần rần. Trong 3 ngày, tôi làm được năm bài thơ, cộng với bảy bài thơ hồi tham gia cuộc thi nhân ngày Nhà giáo Việt Nam thì in được thành một tập. Lúc đó, lớp tôi chỉ có nhà Mộng Tuyền là mua nổi máy vi tính nên tôi nhờ nó thiết kế tập thơ. Sau đó, tôi đem đi photocopy rồi đóng thành từng cuốn bán với giá 5.000 đồng/cuốn. Nhờ từng đoạt giải cuộc thi viết văn ở trường nên khi tôi xin phép được giới thiệu tập thơ, thầy hiệu trưởng đồng ý ngay. Thế là, tôi mang mấy tập thơ con cóc đi giới thiệu (nói theo nghĩa đen là đem bán đó mà) khắp các lớp trong trường. Được bạn bè các lớp ủng hộ nhiệt tình, đợt đó tôi lời được gần 500.000 đồng.

Thừa thắng xông lên, tôi thuê xe ôm đi về thị trấn để giới thiệu tập thơ ở trường THPT thị trấn Thạnh Phú (nay là THPT Lê Hoài Đôn, thị trấn Thạnh Phú). Thầy hiệu trưởng lúc đó nghe tôi giới thiệu là học sinh của trường THPT Giao Thạnh, có làm tập thơ muốn được giới thiệu với bạn bè trường THPT Thạnh Phú thì nở nụ cười, khen tôi giỏi quá (dù thầy chưa đọc thơ tôi lần nào) rồi ký giấy giới thiệu để tôi xuống các lớp trong trường bán thơ. Tính luôn số tiền lần trước, tôi kiếm được gần 1,5 triệu đồng - một số tiền khá lớn vào thời điểm đó. Nhờ có tiền bán thơ tôi mua tặng bạn bè khó khăn mấy bộ quần áo để chúng đi thi đại học và liên hoan một chầu phở no nê. Đó là lần đầu tôi ăn phở, lần đầu tiên tôi làm ra tiền...

Thỉnh thoảng, bạn bè cùng thời gặp lại tôi vẫn nhận ra “anh chàng nhà thơ” ngày nào. Nghe các bạn nhắc lại chuyện bán thơ của mình tôi vừa vui, vừa mắc cỡ, vì giờ đọc lại thấy thơ mình làm dở ẹc vậy mà không hiểu sao lúc đó bạn bè cũng bỏ tiền ra mua. Không ai khen thơ tôi hay nhưng nhiều người khen tôi can đảm. Nhờ cái sự can đảm (hay liều mạng) ngày xưa mà giờ tôi dám dấn thân vào công việc hiện tại là theo nghề viết lách.

7 năm sau, những kỷ niệm vẫn tươi nguyên như mới hôm qua khi tôi đọc lại tập thơ cũ. Tôi nhớ những người bạn trong ê kíp giúp tôi hoàn thành tập thơ. Nhớ những đứa bạn nhịn ăn sáng, xin thêm tiền ba má để góp vốn cùng tôi “xuất bản tập thơ” con cóc buồn cười. Dù giờ đây, mỗi đứa một phương trời nhưng ký ức về câu chuyện bán thơ năm xưa luôn làm tôi hạnh phúc, thấy ấm áp tình bè bạn mỗi lần nhớ lại. Nó cũng nhắc tôi sống xứng đáng với niềm tin của mọi người đã dành cho mình.

Phạm Văn Trung (Quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ)

(theo NLD)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/tho-hoc-tro-va-tap-tho-con-coc.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-1272839983510416982012-12-13T11:51:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.313+07:00Nhiều nơi tuyển giáo viên Philippines
Sau TP.HCM, ngành giáo dục - đào tạo (GD-ĐT) các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đã lên phương án tuyển giáo viên (GV) người Philippines.

GV tiếng Anh bậc tiểu học và THCS tỉnh Bình Dương tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ với người nước ngoài tại ĐH Quốc tế Miền Đông ngày 12-12 - Ảnh: BÁ SƠN

Việc tuyển dụng GV Philippines của một số địa phương như TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai... nhằm hiện thực hóa đề án “Dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” đã được Thủ tướng phê duyệt. Từ đề án chung của cả nước, mỗi tỉnh sẽ xây dựng đề án riêng với những giải pháp cụ thể nhằm đạt mục tiêu tới năm 2020 chất lượng dạy và học tiếng Anh trong các trường phổ thông sẽ đạt được những chuyển biến nhất định.

Bình Dương: lương 2.000 USD/tháng

Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, tỉnh Bình Dương hiện cũng đang có kế hoạch tuyển GV Philippines để dạy tiếng Anh trong trường phổ thông. Ông Dương Thế Phương, giám đốc Sở GD-ĐT Bình Dương, cho biết UBND tỉnh vừa phê duyệt “Đề án nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh trong trường phổ thông giai đoạn 2012-2017 trên địa bàn tỉnh” và Sở GD-ĐT đang chuẩn bị triển khai đề án này ngay trong năm học 2012-2013.

Theo đó, tỉnh Bình Dương sẽ dành 228,5 tỉ đồng (chủ yếu từ ngân sách) trong năm năm tới để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh trong các trường phổ thông. Ngoài việc trang bị cơ sở vật chất, băng đĩa..., một giải pháp được Sở GD-ĐT Bình Dương cho rằng sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh là tuyển một số GV Philippines tăng cường cho các trường phổ thông. Vừa qua, một đoàn cán bộ của Sở GD-ĐT Bình Dương đã sang Philippines khảo sát và đã lựa chọn được hơn mười người để đề xuất UBND tỉnh tuyển dụng họ về VN dạy tiếng Anh. Theo kế hoạch, sẽ có tổng cộng 20 GV được tuyển dụng để làm việc tại các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh từ năm học 2013-2014.

Tại sao lại tuyển GV Philippines dạy tiếng Anh mà không tuyển dụng GV trong nước? Ông Dương Thế Phương cho rằng việc tuyển dụng GV Philippines chỉ là một giải pháp bổ sung để cải thiện chất lượng dạy và học tiếng Anh. Hiện nay Bình Dương vẫn đang đào tạo mới và bồi dưỡng nghiệp vụ cho hàng trăm GV dạy tiếng Anh trên địa bàn tỉnh tại Trường ĐH Quốc tế Miền Đông, ĐH Thủ Dầu Một... Các GV Philippines sẽ làm việc toàn thời gian trong giờ hành chính tại một số trường phổ thông trên địa bàn tỉnh, có nhiệm vụ nghiên cứu và giảng dạy tiếng Anh theo chương trình học hiện hành, đặt trọng tâm trong việc phát triển hai kỹ năng nghe và nói cho học sinh. Ngoài ra, các GV Philippines còn tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn, các hoạt động ngoại khóa, dự giờ và góp ý xây dựng tiết học cho GV người VN...

Sở GD-ĐT Bình Dương đặt ra nhiều tiêu chí để tuyển chọn GV Philippines như có chuyên môn từ ĐH trở lên, có năng lực giảng dạy tiếng Anh, hiểu biết về hệ thống giáo dục của VN... Trước mắt, tỉnh Bình Dương sẽ dành khoảng 960.000 USD (hơn 20 tỉ đồng) để trả lương cho 20 GV Philippines dạy tiếng Anh trong năm học 2013-2014 và 2014-2015 (trung bình mỗi năm hơn 10 tỉ đồng). Tính ra, mức lương cho mỗi GV Philippines dạy tiếng Anh là 2.000 USD/tháng (hơn 40 triệu đồng/tháng).

Đồng Nai: 24 giáo viên đạt yêu cầu

Tại Đồng Nai, Sở GD-ĐT tỉnh này cũng đã có chuyến đi nước ngoài để khảo sát tuyển GV người Philippines về giảng dạy ngoại ngữ. Chánh văn phòng Sở GD-ĐT Phan Đình Chương cho biết: “Qua chuyến đi, đoàn đã khảo sát 24 GV người Philippines đáp ứng được yêu cầu, trong đó có GV có hai bằng thạc sĩ. Tuy nhiên sở vẫn đang tính toán, xin ý kiến UBND tỉnh trước khi tuyển”.

Dựa trên đề án này, UBND tỉnh Đồng Nai đã giao cho sở đi khảo sát tuyển GV nước ngoài. Ông Chương cho hay: “Mới đây khi nghe việc khảo sát để tuyển GV Philippines, lãnh đạo sở đã yêu cầu các phòng chuyên môn trước khi tuyển GV nước ngoài phải tính toán chặt chẽ, kỹ lưỡng. Còn mức lương, phân bổ GV nước ngoài đến các trường ra sao hiện chúng tôi chưa tuyển nên chưa thể nói gì được”. Trả lời vì sao không đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tỉnh để làm công tác giảng dạy ngoại ngữ, ông Chương nói: “Sở có nhiều chương trình, đề án đào tạo cán bộ giảng dạy ở trong và ngoài nước chứ không phải đến bây giờ mới đặt ra”.

Bà Rịa - Vũng Tàu: sở xin, tỉnh không đồng ý

Ông Nguyễn Thanh Giang, giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh, cho biết trước đây sở có công văn đề nghị UBND tỉnh cho phép được tuyển GV người Philippines dạy tiếng Anh trong các trường công lập, thế nhưng tỉnh đã không đồng ý với chủ trương này. Theo ông Giang, lý do là bởi khi lấy ý kiến, có nhiều sở ngành sợ không hiệu quả vì Philippines cũng là người châu Á. Có ý kiến còn đề xuất mời luôn người bản xứ dạy tiếng Anh. Lý giải vì sao xin chủ trương trên, ông Giang cho biết, chắc chắn trình độ tiếng Anh của người Philippines sẽ hơn người Việt vì họ được học và dạy bằng tiếng Anh. Giá thuê họ cũng rẻ hơn  Tuy nhiên, tỉnh không đồng ý nên sở chưa tuyển người Philippines để dạy tiếng Anh.

“Nguyện vọng của sở là muốn tuyển GV nước ngoài dạy tiếng Anh cho học sinh bởi học sinh tiếp xúc với GV chỉ nói tiếng Anh sẽ hiệu quả hơn so với GV người Việt”, ông Giang cho biết. Hiện Sở GD-ĐT tỉnh đang trình UBND tỉnh đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong giáo dục quốc dân đến năm 2015, tầm nhìn đến 2020”, theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ. Trong đề án này có nội dung tuyển GV nước ngoài về làm tư vấn và giảng dạy trực tiếp, đồng thời đưa GV VN ra nước ngoài học tiếng Anh. Hiện đề án này đang chỉnh sửa, chưa được thông qua. “Chúng tôi sẽ nghiên cứu lại và tham mưu cho tỉnh có phương án tốt nhất về việc thuê người nước ngoài dạy tiếng Anh”, ông Giang cho biết.

BÁ SƠN - HÀ MI - ĐÔNG HÀ
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/nhieu-noi-tuyen-giao-vien-philippines.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-40932509278373652862012-12-12T16:36:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.324+07:00Bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa TPHCM
Sáng 12-12, Trường ĐH Bách khoa TPHCM đã tổ chức lễ tái bổ nhiệm hiệu trưởng nhiệm kỳ 2012-2017.

PGS-TS Bùi Mạnh Nhị, Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ (Bộ GD-ĐT), đã đọc quyết định của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT về việc bổ nhiệm lại PGS-TS Vũ Đình Thành giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường ĐH Bách Khoa TPHCM nhiệm kỳ 2012-2017.

PGS-TS Phan Thanh Bình, Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM, đã trao quyết định cho PGS-TS Vũ Đình Thành, đồng thời đánh giá cao sự lãnh đạo của PGS-TS Vũ Đình Thành trong nhiệm kỳ vừa qua, góp phần đưa Trường ĐH Bách khoa TPHCM trở thành một trung tâm nghiên cứu khoa học, công nghệ, cung cấp nguồn nhân lực cao tại phía Nam.

Phát biểu nhậm chức, PGS-TS Vũ Đình Thành cho biết trong nhiệm kỳ mới, trường tiếp tục nhiệm vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học là mục tiêu tối hậu; xây dựng đội ngũ đáp ứng nhu cầu trí thức công nghệ cao; xây dựng hệ thống quản lý hiệu quả; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và thực hiện các dự án nghiên cứu quốc tế…

T.VINH (theo NLD)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/bo-nhiem-hieu-truong-truong-h-bach-khoa.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-35993868700621815022012-12-12T00:54:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.335+07:00Tìm lời giải cho giáo dục phổ thông
Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015 vừa được đưa ra đã gặp không ít lo ngại về tính khả thi từ các chuyên gia giáo dục

Một cuộc hội thảo quốc tế về xây dựng và phát triển chương trình giáo dục phổ thông đã được Bộ GD-ĐT, Bộ Giáo dục và Trẻ em Đan Mạch phối hợp tổ chức trong 3 ngày từ 10 đến 12-12 để thảo luận về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015.

Giải quyết quá tải bằng tích hợp

GS Đinh Quang Báo, nguyên hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 1, Trưởng nhóm nghiên cứu về đổi mới chương trình, sách giáo khoa (SGK) sau năm 2015, cho hay đề án sẽ hướng đến hình thành năng lực người học thay vì tập trung vào nội dung kiến thức như hiện nay.

Chuẩn giáo dục không phải được đong đếm bằng lượng kiến thức văn hóa mà được xét trên 3 phương diện là phẩm chất, kỹ năng học tập phổ quát và kỹ năng thuộc các lĩnh vực học tập. Tư tưởng cốt lõi của chương trình là hướng đến quá trình giáo dục hình thành năng lực chung, năng lực chuyên biệt để con người được đào tạo có tiềm lực phát triển, thích nghi với hoàn cảnh sống, học tập, làm việc luôn biến đổi trong cả cuộc đời.

Thi tốt nghiệp THPT năm 2012

GS Đinh Quang Báo đánh giá việc dạy học, giáo dục theo logic phát triển “đơn tuyến” từng lĩnh vực, từng môn học trong nhà trường hiện nay là sai lầm. Giải pháp tích hợp sẽ giải quyết được tình trạng học quá nhiều môn, quá nhiều kiến thức. Các thành viên ban soạn thảo đề án kỳ vọng việc tích hợp sẽ làm thay đổi một cách căn bản trong toàn bộ hoạt động giáo dục phổ thông, từ nội dung, phương pháp đến cách thức đánh giá. Việc có một chương trình giảm số đầu môn học bắt buộc, tăng các môn học, chủ đề tự chọn sẽ giúp học sinh có vốn kiến thức rộng, gắn với thực tiễn và chuẩn bị tâm thế hướng nghiệp, hướng nghề.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc thực hiện tích hợp hoàn toàn không đơn giản. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho rằng để  thực hiện tốt việc đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông cần có nguồn lực, trong khi đó ngành giáo dục hiện đang thiếu nhiều nguồn lực để thực hiện đổi mới chương trình, SGK như đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học…

Một chuyên gia giáo dục lo lắng với chất lượng giáo viên như hiện nay thì việc đào tạo giáo viên tích hợp không phải là chuyện dễ dàng. GS Nguyễn Viết Thịnh, nguyên hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, cũng cảnh báo muốn dạy giáo trình phát triển năng lực cho học sinh theo những quốc gia như Singapore không đơn giản bởi điều kiện giáo viên, cơ sở vật chất chưa cho phép.

Bà Nguyễn Minh Phương, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh chuyển từ giáo dục nội dung sang giáo dục kỹ năng là một khác biệt lớn. Chính vì thế, nếu không muốn những mục tiêu trên chỉ nằm trên giấy cần phải có những phương pháp cụ thể. Trước những lo lắng này, GS Đinh Quang Báo cho rằng những nội dung đưa ra còn ở mức phác thảo và sẽ cần thêm ý kiến đóng góp của các chuyên gia trong nước và quốc tế để hoàn thiện thêm.

Vẫn giữ nguyên cơ cấu phổ thông 12 năm

Cũng theo GS Đinh Quang Báo, cơ cấu của giáo dục phổ thông sau năm 2015 dự kiến là 12 năm, gồm: cấp tiểu học 5 năm (từ lớp 1 đến lớp 5), độ tuổi từ 6 đến 11; THCS: 4 năm (từ lớp 6 đến lớp 9), độ tuổi từ 12 đến 15; THPT: 3 năm (từ lớp 10 đến lớp 12), độ tuổi 16 đến 18. Từ năm học 2016-2017 đến 2021-2022, chương trình, SGK phổ thông sau năm 2015 sẽ được tiến hành thử nghiệm và dạy đại trà.

Một điểm mới đáng quan tâm là ban soạn thảo đưa ra phương án thay đổi toàn diện cách kiểm tra đánh giá. Điểm mới căn bản là thang đo đánh giá năng lực không quy về một nội dung đã học mà được quy chuẩn theo mức độ phát triển năng lực người học. Việc  đánh giá năng lực tập trung vào sự tiến bộ của người học hơn là mục tiêu đánh giá để xếp hạng giữa các người học với nhau.

Sau năm 2015, dự kiến kỳ thi tuyển sinh đầu vào THCS, THPT sẽ giao quyền tự chủ hoàn toàn cho các trường. Bộ GD-ĐT sẽ giao việc tổ chức và xử lý kết quả thi tốt nghiệp THPT cho các sở GD-ĐT, bộ chỉ giữ nhiệm vụ quản lý vĩ mô là ban hành quy chế thi, phôi bằng và xây dựng hệ thống câu hỏi, bài tập. Kết quả xếp loại bằng tốt nghiệp được xét trên cơ sở kết quả đánh giá cả quá trình học và kết quả thi. Để có cơ sở so sánh, đối chiếu sự tăng trưởng chất lượng theo thời gian, Bộ GD-ĐT cũng sẽ tổ chức đánh giá định kỳ quốc gia ở lớp cuối mỗi cấp học với các lớp 5, 9, 12.

Dự kiến, những nội dung quan trọng của hội thảo sẽ được Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển kết luận vào chiều nay, 12-12. Dự kiến, sau năm 2015, kỳ thi tuyển sinh đầu vào THCS, THPT sẽ giao toàn quyền cho các sở GD-ĐT địa phương.

Bài và ảnh: YẾN ANH - theo NLD
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/tim-loi-giai-cho-giao-duc-pho-thong.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-23626276487503308662012-12-12T00:37:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.347+07:00Những lỗi phổ biến trong trình bày bằng Powerpoint
Đã dự rất nhiều hội nghị khoa học lớn và nhỏ ở nhiều nơi, kể cả ở Việt Nam, tôi thấy một số sai lầm phổ biến trong cách trình bày bằng powerpoint (PPT). Những sai lầm này thường liên quan đến cách soạn slide, nội dung, và cách trình bày. Thật ra, ngày xưa, lúc mới bước vào học, tôi cũng từng phạm phải những sai lầm như thế, nhưng nhờ có thầy chỉnh sửa và hướng dẫn, nên đã tránh được những sai lầm đó và học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm. Nay đã đến lúc tôi có thể chia sẻ những kinh nghiệm cá nhân cùng các bạn.

Mục tiêu của bất cứ bài nói chuyện nào cũng là chuyển giao thông tin. Chuyển thông tin từ một cái đầu sang nhiều cái đầu. Không chỉ chuyển giao, mà còn phải chuyển giao một cách có hiệu quả. Để đạt được hiệu quả, diễn giả cần phải có nội dung tốt, một bộ slide hoàn chỉnh, và một phong cách trình bày chuyên nghiệp. Chỉ khi nào một bài thuyết trình hội đủ 3 nhu cầu trên thì mới có thể xem là thành công.

Nhưng trong thực tế, tôi đã thấy rất nhiều bài nói chuyện trong các hội nghị trở thành nhạt nhẻo, và khán giả chẳng học hỏi được gì từ bài nói chuyện. Chúng ta có câu Chiếc áo không làm nên thầy tu. Tương tự, nếu diễn giả có một nhúm slide, chưa chắc diễn giả đó đã có một bài thuyết trình. Một nhúm slide khác với một bài thuyết trình. Đã từng tham dự nhiều hội nghị và hội thảo ở Việt Nam, tôi rút ra một số kinh nghiệm, hay nói đúng hơn là một số sai lầm phổ biến dưới đây.

Những sai lầm khi soạn slide

1. Vấn đề chọn màu. Một trong những sai lầm phổ biến nhất là cách chọn màu cho slide. Có hai màu diễn giả cần phải chọn: màu nền (background color) và màu chữ (text color). Nhiều diễn giả không chú ý nên chọn màu không thích hợp. Chẳng hạn như nền màu xanh đậm mà chữ màu đỏ hay màu đen, hoặc nền màu trắng nhưng chữ màu vàng, v.v. là không thích hợp. Không thích hợp vì rất khó đọc. Nhiều người Việt có thói quen chọn màu đỏ chói làm màu nền, và đó là một cách chọn không thích hợp, vì màu đỏ là màu “high energy” làm cho người đọc rất khó chú ý.

Nếu hội trường rộng, nên chọn màu chữ sáng (màu vàng, trắng) trên nền tối (màu xanh đậm). Nếu hội trường nhỏ hay trung bình, nên chọn chữ màu đậm (xanh đậm hay đen) trên nền sáng (màu trắng).

Một ví dụ về chọn màu nền (mây) và màu chữ không thích hợp

2. Vấn đề chọn kiểu chữ (font). Kiểu chữ có ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu và tốc độ đọc. Nhiều diễn giả không chú ý đến font chữ khi soạn slide, nên gây khó khăn cho khán giả. Có hai loại kiểu chữ chính: kiểu chữ có chân và kiểu chữ không có chân (sans serif). Kiểu chữ có chân tiêu biểu là Time, Times New Roman, Cambria. Kiểu chữ không có chân là Arial, Verdata, Calibri. Nhiều người Việt thích chọn kiểu chữ có chân vì họ nghĩ đó là kiểu chữ đẹp. Đẹp thì đúng, nhưng là một sai lầm trong PPT, vì có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng kiểu chữ có chân làm người ta tốn thì giờ đọc hơn là kiểu chữ không có chân. Đó cũng chính là lí do tại sao các “đại gia” internet như Yahoo! và Google dùng chữ không có chân trên các trang web của họ.

Có diễn giả thích “trang trí” chữ bằng cách làm bóng (shadow) cho chữ. Đây là một kĩ thuật chẳng những mất thì giờ, mà còn phản tác dụng, vì rất khó đọc và nhức mắt. Tuyệt đối không “trang trí” chữ bằng bóng!

3. Khổ của chữ. Không gì khó chịu hơn khi diễn giả trình bày slide mà khán giả không đọc được vì khổ chữ quá nhỏ. Nhưng trong thực tế thì vấn đề này xảy ra rất nhiều lần, mà diễn giả thì có vẻ rất vô tư, không quan tâm đến khán giả. Kinh nghiệm của tôi cho thấy nên chọn cỡ chữ từ 18 đến 30. Nếu chọn kiểu chữ Arial thì khổ chữ 18 hay 20 là hợp lí; nếu chọn kiểu chữ Calibri thì kích thước phải cỡ 25 hay 30 mới dễ đọc. Mỗi slide nên có tựa đề, và tựa đề nên có kích thước 35 đến 45.   Nếu có ghi chú (footnote) thì có thể dùng kích thước 12.

4. Quá nhiều chữ trong slide. Một trong những sai lầm phổ biến nhất là diễn giả trình bày quá nhiều chữ trong một slide. Có nhiều slide, tôi không phân biệt được là một đoạn văn hay là một power point. Thật vậy, có nhiều người vì lí do nào đó (có thể là lười biếng) nên cắt từ Word và dán vào slide. Cũng có người có thể do sợ không thuộc bài, nên viết hết những câu văn trên slide như là một văn bản. Đây là một sai lầm tai hại, vì khán giả sẽ không theo dõi được. Nghiên cứu tâm lí chỉ ra rằng, một người bình thường chỉ có thể lĩnh hội nội dung slide trong vòng 20-30 giây; nếu qua thời gian đó mà không lĩnh hội được thì họ sẽ bỏ, và diễn giả đã thất bại trong việc truyền đạt thông tin.

Để khắc phục vấn đề này, cần phải biết “qui ước n x n”. Theo qui ước này, nếu slide có n dòng, thì mỗi dòng chỉ nên có n chữ. Chẳng hạn như nếu slide có 5 dòng thì mỗi dòng nên có 5 chữ. Một slide có 6 dòng trở nên là quá nhiều. Số dòng lí tưởng là 3-5.

5. Viết slide như viết văn bản. Người thiếu kinh nghiệm thường soạn slide như họ viết văn bản, tức là câu cú có chủ từ, động từ, theo đúng văn phạm. Dĩ nhiên, không có gì sai trong cách làm như thế, nhưng đó là cách làm thiếu tính chuyên nghiệp. Người có kinh nghiệm soạn slide theo công thức telegraphic, tức viết giống như viết điện tín ngày xưa, hay như cách phóng viên viết tiêu đề bài báo. Cách viết telegraphic có hiệu quả giảm số chữ trong mỗi slide, và giúp diễn giả tập trung vào cách diễn giải vấn đề hơn là đọc. Một cách phân biệt cách viết theo kiểu văn bản và telegraphic như sau:

Văn bản: Loãng xương là một bệnh với đặc điểm mật độ xương suy giảm dẫn đến gia tăng nguy cơ gãy xương.

Telegraphic: Loãng xương – mật độ xương giảm à nguy cơ gãy xương tăng.

Tất cả slide, ngoại trừ những trích dẫn nguyên văn, nên được viết theo kiểu điện tín.

Những vấn đề liên quan đến nội dung

6. Không có thông điệp chính. Có nhiều hội nghị mà chúng ta khi nghe xong một bài thuyết trình nhưng chẳng biết diễn giả muốn nói gì, hay mình đã tiếp thu thông tin gì. Vấn đề ở đây là diễn giả đã thất bại cung cấp một thông điệp chính. Mỗi một bài thuyết trình phải có một thông điệp chính. Thông điệp chính cần phải trình bày trong một slide mà tiếng Anh gọi là money slide, hiểu nôm na là một “slide ăn tiền”. Nếu thông điệp chính không có trong bài thuyết trình thì khán giả cảm thấy mất thì giờ đến nghe vì chẳng có tiếp thu được thông tin gì xứng đáng. Do đó, trước khi soạn bài nói chuyện, diễn giả cần phải suy nghĩ cẩn thận cái money slide là gì, trước khi soạn những slide khác.

7. Chất lượng thông tin nghèo nàn. Nhiều bài thuyết trình mà trong đó diễn giả trình bày những thông tin nghèo nàn, thiếu tính liên đới đến chủ đề chính, và hệ quả là khán giả không nắm lấy vấn đề một cách logic. Làm một bài thuyết trình bằng powerpoint không phải là một thử nghiệm về kĩ năng viết, mà là kĩ năng chọn thông tin và thể hiện thông tin. Thông tin phải chính xác, đáng tin cậy, và được thể hiện một cách thích hợp. Chẳng hạn như trong khoa học, những cách thể hiện dữ liệu bằng biểu đồ bánh (pie chart) là vô dụng nhất, thiếu tính chuyên nghiệp nhất, và nhàm chán nhất.

8. Dùng hoạt hình quá nhiều. Nhiều người thích dùng hoạt hình (animation) trong bài thuyết trình. Đây là một sai lầm nghiêm trọng. Giới khoa học nói chung tương đối bảo thủ, hiểu theo nghĩa không thích đùa như trẻ con. Hoạt hình được xem là một hình thức khoe kĩ thuật của trẻ con. Hoạt hình còn làm cho khán giả phân tâm, thay vì tập trung vào thông tin thì họ lại chú ý đến những hình ảnh hay những con chữ nhảy nhót một cách … vô duyên. Cần tránh hoạt hình trong các báo cáo khoa học.

9. Dùng clipart quá nhiều. Ngoài hoạt hình, một số diễn giả có xu hướng dùng clipart một cách thái quá. Có thể dùng để minh hoạ cho một vài ý tưởng qua clipart, nhưng nếu dùng quá nhiều thì sẽ gây phản tác dụng, vì sẽ giảm sự tập trung của khán giả.

Những vấn đề liên quan đến phong cách trình bày

10. Đọc slide. Có quá nhiều diễn giả trong các hội nghị ở Việt Nam đọc slide, và đó là một “đại kị”. Khi diễn giả đọc slide, khán giả sẽ nghĩ diễn giả chỉ là một cái máy nói, không am hiểu vấn đề, và thụ động. Đọc slide làm cho diễn giả quay lưng lại với khán giả, trong khi “nhiệm vụ” của diễn giả là nói chuyện với khán giả chứ không phải nói với … slide. Đọc slide

11. Nói chuyện không dính dáng gì đến slide. Ngược lại với đọc slide là những diễn giả nói chuyện chẳng liên quan gì đến slide đang trình chiếu. Dĩ nhiên, đây là một tín hiệu cho thấy diễn giả đang lạc đề hoặc không có tập dượt trước, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cho thấy diễn giả không nắm vững vấn đề. Vì không nắm vững vấn đề bắt đầu … lan man.

12. Không dùng laser pointer. Một trong những “bệnh” khá phổ biến ở các diễn giả Việt Nam là không dùng laser pointer. Một bài thuyết trình khoa học có nội dung không phải dễ theo dõi, nhất là có những giản đồ phức tạp minh hoạ cho một qui trình khoa học, do đó diễn giả cần phải dẫn dắt khán giả bằng cách dùng laser pointer để chỉ đến những chỗ đang nói. Không có laser pointer, khán giả sẽ rất khó theo dõi, và họ sẽ bỏ cuộc nếu sau 30 giây mà không hiểu diễn giả muốn nói gì.

13. Nói quá giờ. Một “bệnh” cực kì phổ biến ở các diễn giả Việt Nam là nói quá giờ. Nói quá giờ cho phép là một sự bất lịch sự đối với diễn gỉa kế tiếp (có người nói nặng nề hơn là “ăn cắp” thì giờ). Nói quá giờ còn gây rối loạn đến chương trình và gây khó khăn cho ban tổ chức. Cố gắng nói đúng giờ cho phép. Một ước tính quan trọng là mỗi slide trung bình tốn 1 phút. Do đó, nếu bài báo cáo 15 phút thì diễn giả chỉ nên có 15 slides, hay tối đa là 20 slides (kể cả tựa đề, phần cảm tạ, và conflict of interest).

14. Điệu bộ khi trình bày. Tuy không phổ biến lắm, nhưng thỉnh thoảng tôi vẫn thấy những diễn giả có những điệu bộ không thân thiện với khán giả. Những điệu bộ này có thể kể đến như bỏ tay vào túi quần, dùng ngón tay trỏ chỉ vào khán giả, khoanh tay ngang ngực, v.v. Những động thái như thế gây ấn tượng hống hách, xem thường khán giả, nên rất phản cảm. Cần phải tuyệt đối tránh!

15. Làm chủ toạ theo kiểu dạy đời. Ngoài những “bệnh” trên, còn có một bệnh khác tôi hay thấy trong các hội nghị ở Việt Nam là vai trò của chủ toạ. Rất thường xuyên tôi thấy chủ toạ đóng vai trò tóm lược và phê bình báo cáo của diễn giả. Có chủ toạ còn lên lớp cho diễn giả. Có nhiều trường hợp sự việc xảy ra một cách hài hước, vì người chủ toạ nói sai (do không có cùng chuyên môn, hay chuyên môn chưa vững). Trong thực tế, chủ toạ các phiên họp khoa học có nhiệm vụ giới thiệu bài nói chuyện, điều khiển buổi họp sao cho đúng giờ, và nếu không có ai đặt câu hỏi thì chủ toạ đóng vai trò “khơi mào” câu hỏi cho diễn giả. Nên nhớ rằng người chủ toạ không có chức năng tóm lược và phê bình bài báo của diễn giả.

***

Trên đây là một số vấn đề (nhưng cũng có thể xem là “sai lầm”) trong báo cáo khoa học bằng powerpoint. Những sai lầm này đặc biệt phổ biến trong các hội nghị ở Việt Nam mà người viết bài này từng trải nghiệm trong thời gian trên dưới 10 năm qua. Sai lầm không phải là vấn đề (vì ai cũng phạm phải); vấn đề là học hỏi từ sai lầm. Học hỏi từ người đi trước là có hiệu quả nhất và nhanh nhất. Trong bài này, tôi đã trình bày một số lời khuyên để khắc phục cho mỗi sai lầm. Tôi đã từng học hỏi từ những sai lầm như thế này. Nhiều đồng nghiệp và nghiên cứu sinh của tôi đã học từ những lời khuyên này và họ đã thành công. Do đó, tôi hi vọng rằng những lời khuyên trong bài này sẽ giúp ích cho các bạn thành công trong lần báo cáo sắp tới.

Nguyễn Văn Tuấn (theo nguyenvantuan.net)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/nhung-loi-pho-bien-trong-trinh-bay-bang.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-62704143731459850062012-12-10T03:13:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.361+07:00Kinh nghiệm cá nhân của Lý Lan
Khi tôi bắt đầu viết về đại học chất lượng cao và miễn phí trên mạng thì đã có nhiều bạn trẻ Việt Nam biết và theo học những khóa đó từ trước. (Tự khai: chính nhờ một trong những bạn trẻ ấy mà tôi quyết định tìm hiểu và viết về cách học  này. Cám ơn T.) Một số bạn khác đã dò theo những đường link tôi dẫn trong các bài viết mà vào website của các học viện trên mạng và bắt đầu ghi danh một số lớp. Tôi cũng nhận được những câu hỏi như: “Cháu muốn học, nhưng không biết làm sao?”. (Thành thật: nếu câu này được hỏi trước mặt, thì phản ứng tức thì của tôi là khỏ đầu người hỏi. Bộ cháu chưa bao giờ “lướt web” hay xài internet sao?) Nhưng nghĩ lại hoàn cảnh giáo dục xứ mình, thì thấy đó cũng là một câu hỏi.

Theo học các lớp này là chuyện cực kỳ đơn giản. Vào website của Udacity.com hay Coursera.org hay edX.org xem những khóa học nào gợi được trí tò mò, óc ham hiểu biết của mình, bấm vào đó để xem giới thiệu về chương trình học, thời lượng và giảng viên. Nhắm mình học nổi, hoặc thấy thích học thôi cũng được,  thì ghi danh. Chỉ cần một địa chỉ email để thầy liên lạc và để mình đăng nhập vào trang web của lớp học. Bạn  phải cam kết với “honor code” (điều lệ danh dự) của các học viện này là chỉ dùng một tài khoản (không tạo nhiều account ma), tự làm bài vỡ, không nhờ người khác giúp và cũng không giúp người khác trong bài tập và kiểm tra. Trong phần khai lí lịch, người học nghiêm túc và muốn lấy chứng chỉ sau khi hoàn tất khóa học thì nên khai đúng, vì những chi tiết đó sẽ được ghi vào bằng cấp. Nếu không muốn khai, cũng không ai biết ai là ai.

Một câu hỏi thứ phát: mấy website đó bằng tiếng Anh, cháu không hiểu hết!  Trong trường hợp này có lẽ  nên theo học những lớp tiếng Anh trước. (Vô đây để học từ căn bản nếu chửa biết gì: http://learnenglish.britishcouncil.org/en/  hayhttp://learningenglish.voanews.com/ ) Nếu đã biết võ vẽ chút đỉnh thì cứ học tiếng Anh ngay trong những khóa học, bất cứ môn nào. Tất cả bài giảng qua video đều có phụ chú tiếng Anh, và một số ngôn ngữ khác, người xem có thể điều chỉnh tốc độ nói nhanh chậm, lập lại, dừng lại… Cũng có thể mở toàn văn bản bài giảng ra mà đọc với hổ trợ của một chương trình dịch (Google, Bing…) nếu chưa có sẵn phụ đề tiếng Việt trong video. Tôi đã kiểm tra, thấy máy “dịch là phản”, nhưng nếu là các bộ môn khoa học kỷ thuật thì không đến nỗi nào. Có những nhóm bạn trẻ đã xung phong dịch những bài giảng trên mạng sang tiếng Việt như nhóm HTT ( http://htt.fotech.org/ ). Tham gia dịch là cách tốt nhứt để hiểu bài giảng đồng thời trau giồi tiếng Anh.  Và giúp đỡ đồng hương.

Những khóa học trên mạng nhắm vào người học trên khắp thế giới nên luôn có những đề xuất giải quyết những rào cản ngôn ngữ. Dĩ nhiên bản thân người học cũng phải có động tác cố gắng về phần mình để vượt qua những rào cản này. Chắc chắn bạn không phải là người duy nhứt ú ớ cái tiếng không phải tiếng mẹ đẻ của mình. Chắc chắn bạn tìm được đồng minh để chia sẻ và giúp đỡ nhau trên các diễn đàn thảo luận, nhóm học tập, hay chỗ tụ tập giải lao (như Hangout, ứng dụng mới đưa ra của Google được áp dung trong các lớp của edX.)  Nên rủ rê nhiều người cùng ngôn ngữ với mình học chung một lớp, chơi chung một nhóm, có nhiều cái lợi.

Udacity là học viện “mở” nhứt, ai cũng có thể xem các bài giảng không cần ghi danh, chỉ phải đăng nhập để làm bài hay thảo luận. Bài học ở đây rất sinh động nhưng chủ yếu là về khoa học máy tính. Coursera có nội dung phong phú  hơn, từ khoa học xã hội, nhân văn, đến khoa học cơ bản toán lý hóa, kỷ thuật, mỹ thuật. Bên edX hiện nay cũng thiên về khoa học kỷ thuật. Khan Academy và TED-Ed (http://ed.ted.com/ ) chủ yếu cung cấp những video giải thích / giải đáp một vấn đề cụ thể, xếp theo hệ thống chủ để, đề tài, chứ không thành khóa học. Chúng còn ở dạng “học liệu” để bất kỳ người nào cũng có thể sử dụng cho bài dạy hay bài học theo yêu cầu riêng.

Ai cũng có thể nhập học bất cứ lúc nào trong suốt thời gian khóa học mở. Các bài giảng ở dạng video và tài liệu ở dạng slideshow, fpd, text đều có thể được tải về máy tính cá nhân và tự động truyền (sync) vào các thiết bị điện tử khác của người học, nên rất tiện cho cách học du kích: trong lúc chờ xe hay chờ bồ, đi tới chỗ hẹn hay đi bộ tập thể dục, lúc ngâm mình trong bồn tắm hay ngồi trên bồn cầu đều có thể nghe/nhìn bài giảng (trên dưới 10 phút mỗi bài) qua điện thoại, máy tính bảng, hay máy đọc sách. Sau khi khóa học kết thúc, website của khóa đó thường đóng lại. (Cho nên đang lúc bài giảng còn thấy đó thì cứ tải luôn về máy của mình cho chắc ăn).

Mỗi khóa có giao diện lớp học riêng. Các khóa bên Coursera thì mỗi tuần có chừng bảy tám bài giảng (video), mỗi bài chừng 10 phút, kèm bài tập. Tuy bạn có thể hiển thị văn bản (tiếng Anh) hoặc phụ đề tiếng khác, nhưng tôi thấy không nên làm vậy, mà hãy cố tập trung XEM thầy/cô giảng. (Có nhiều thứ khác như hành ảnh, bản vẽ…. trên màn hình chứ không chỉ mỗi gương mặt người giảng), sau đó hãy đọc văn bản rồi xem lại video nếu cần. Trong suốt tuần, học viên rảnh lúc nào thì xem bài giảng lúc đó, xem bao nhiêu lần cũng được, có thắc mắc thì cứ gởi câu hỏi lên diễn đàn hay nhóm học tập, bài tập cũng có thể làm lại nhiều lần cho tới khi vừa ý, đúng trăm phần trăm (được phép làm lại tới 100 lần!). Nhưng bài thi chỉ làm một lần và phải nộp bài đúng hạn, bài nộp trễ không được chấm điểm.

Thiết kế lớp học rất tiện dụng, cứ thử hết các nút (icon) trên giao diện của lớp học, thế nào bạn cũng ngạc nhiên vì sự thông minh của những người thiết kế. Mỗi tuần học viên nhận được email báo cho biết bài giảng và bài tập của tuần đó đã được đưa lên lớp, với lời giới thiệu sơ lược và tóm tắt tình hình lớp học đang diễn tiến. Ban đầu các bài giảng được đưa lên vào đầu tuần. Sau này, thuận theo ý kiến của người học là họ đều bận đủ thứ khác trong tuần, chỉ những ngày nghỉ cuối tuần mới rảnh để lên mạng học, nên các bài giảng mới thường được đưa lên mạng vào chiều thứ sáu. Bài giảng của Coursera và Udacity được thu hình có dàn dựng biên tập. Bên edX thì bài giảng là video thu hình trong lớp học thực tế ở trường Harvard, MIT, hay UC Berkerley, dài 70-80 phút, xem hơi ngán. Nhưng như những sinh viên ngồi trong giảng đường, thỉnh thoảng bỏ ra hangout để kiếm bạn tán dóc, vô diễn đàn để thảo luận chuyện liên quan hoặc không liên quan gì đến bài giảng, hay ra hành lang làm chuyện vớ vẩn gí đó.  Hay nhứt là sau khi “ra chơi” rồi trở vô lớp thì thấy bài giảng tiếp tục đúng chỗ mình bỏ đi ra.

Chắc còn nhiều điều mới lạ, từ từ bạn sẽ khám phá ra và tìm cách ứng dụng thích hợp với mình, sao cho kinh nghiệm học trên mạng là một trải nghiệm thoải mái và hữu dụng. À, (câu hỏi lạc đề)  làm sao tôi biết được những điều này?  Bật mí: tôi đã nhào vô học ở tất cả các học viện nêu trên, mỗi nơi một hai lớp. Học cho biết. Có tốn đồng xu nào đâu?

Lý Lan
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com3http://giasu.chanhdat.org/2012/12/kinh-nghiem-ca-nhan-cua-ly-lan.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-20464230263809603842012-12-10T03:11:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.372+07:00Bài 4: SOCRATES (469-399)

Phải chăng Socrates cũng là một sophistês, song có xu hướng khác với bốn nhóm du giáo trên? Cả hai giải đáp khẳng định và phủ định đều có người bênh vực, suốt từ thời cổ đại cho đến nay.

Giữa Socrates với giới sophistai có nhiều điểm giống nhau. Trước hết, cả hai bên đều thiết tha với giáo dục; thứ hai, cả hai đều nhất trí trên quan điểm rằng cứu cánh của giáo dục là sự hiểu biết; thứ ba, cả hai đều sử dụng và  đều xem ngôn từ, đàm thoại là phương tiện nhập thế chính yếu; và cuối cùng, cả hai đều dẫn người nghe đến những quan điểm học hỏi nặng tính cách mạng so với nền giáo dục truyền thống.

Tuy nhiên, giữa Socrates với trào lưu du giáo biện sĩ thực ra vẫn có những khác biệt sâu sắc hơn số điểm tương đồng rất nhiều. Chưa kể bản thân Ông và các “học trò” đều luôn thiên về phê phán hơn là ca ngợi họ, đối lập từ căn bản hơn là đồng thuận với họ. Chẳng hạn (nếu dựa vào những đối thoại của Plato):

Theo Socrates:

Theo các nhà du giáo

Có những chuẩn mực phổ quát

Mọi chuẩn mực đều chỉ là quy ước

Phải sống có lý tưởng

Chỉ cần sống sao để thành công

Không bao giờ làm điều xấu ác

Cứu cánh biện minh cho phương tiện

Hiểu biết để phục vụ chân lý, đạo lý

Hiểu biết để dùng ở chính trường, tòa án

1/ Ý thức về sự không biết

Riêng về câu hỏi trước ngưỡng cửa của mọi đề án giáo dục – “hiểu biết là gì” hay “thế nào là hiểu biết”, quan điểm của hai bên hoàn toàn khác nhau. Trước tòa án Heliaía, Socrates phân biệt hai loại hiểu biết: một là thứ hiểu biết trực tiếp liên quan đến con người gọi là “kiến thức”1, mà Ông công nhận “có thể đúng là tôi có, bởi vì ai cũng có khả năng đạt đến”; hai là thứ hiểu biết ở một cấp bậc cao hơn, do kinh nghiệm - học hỏi - suy luận đem lại gọi là “tri thức”, mà Socrates cho là nằm ngoài tầm với của Ông (Plato, Socrates tự biện, 20d-20e). Vì vậy, trong khi các nhà du giáo tự hào là bậc thầy có khả năng trao truyền tri thức cho bất cứ ai chịu trả thù lao, thì ngược lại, Socrates khẳng định “tôi không biết gì cả, và điều tôi không biết, tôi cũng không tưởng là mình biết”, trước khi kết luận rằng Ông không thể, và cũng chưa từng tự nhận là thầy của ai hết. Dù thành khẩn hay mỉa mai, sự khiêm tốn trên của Socrates che giấu một khát vọng: vươn tới sự hiểu biết chân thực mà ý thức về cái không biết chính là bước đầu.

Như vậy, tuy cùng chia sẻ với các nhà du giáo lý tưởng hiểu biết, ở Socrates đây là thứ hiểu biết hướng đến chân lý và đạo lý – “hiểu biết là đức hạnh”, nói theo một công thức nổi tiếng của Ông, chứ không phải chỉ là những hiểu biết thực dụng. Nói cách khác, nếu cứu cánh của việc giáo dục ở cả hai bên đều có mặt tiếp nối với truyền thống quý tộc cổ xưa ở chỗ đều nhắm tới sự hoàn hảo (aretê = excellence) nơi học viên, thì chương trình giáo dục của trào lưu sophistai thực chất là nhằm đào tạo ra, và đào tạo một cách trực tiếp, những công dân hay viên chức có phẩm chất cũng như năng lực đóng góp vào sự vận hành của loại chế độ dân chủ, trong khi ở Socrates, sự hoàn hảo này luôn luôn hướng đến con người lý tưởng – nghĩa là một con người đã phát huy tất cả phần nhân tính tốt đẹp tiềm ẩn nơi mình – bởi Ông tin rằng, trong bất kỳ loại chế độ nào, chỉ trên cơ sở một con người hoàn hảo như thế mà người công dân hay viên chức hoàn hảo mới có thể xuất hiện.

2/ “Đỡ đẻ” trí tuệ

Và sự phát huy tất cả phần nhân tính tiềm tàng ấy chỉ tùy thuộc nơi mỗi cá nhân. Thần linh, nhà nước, gia đình hay nhất là những kẻ tự cho rằng mình hiểu biết hơn người hoàn toàn không có khả năng mang lại hiểu biết cho bất cứ ai. Hiểu biết là một quá trình mà mỗi cá nhân phải tự trải nghiệm, trước tiên bằng cái ý thức về sự ngu dốt của chính mình, rồi sau đó bằng cái ý chí đi tìm điều mình chưa có là sự hiểu biết. Thần linh và “thầy giáo” nhiều lắm chỉ giữ vai trò “bà đỡ” – như thần Apollo đã khiến Socrates sửng sốt vì lời khen nghịch lý của Ngài, như Socrates đã khiến bao kẻ đối thoại phải sững sờ khi phát hiện ra sự thông thái rởm của bản thân họ.

Socrates chỉ đối thoại với những cá nhân trưởng thành ở nơi công cộng, và không tự xem mình là bậc thầy của bất cứ ai, nhưng thật ra, trong cách nhận thức mới mẻ nhất của thời nay, Ông chính là nhà giáo đầu tiên của một mô hình giáo dục độc đáo: một mặt, Socrates đã chỉ ra vì sao ta phải TỰ HỌC, và trong điều kiện nào việc tự học có thể đạt đến hiệu quả cao nhất; mặt khác, Ông cũng đồng thời chỉ ra rằng, mặc dù tự học là chính, ta cũng cần phải có ĐỐI TÁC. Bởi vì, xuất phát từ ý tưởng là sự hiểu biết chân lý vốn đã tiềm ẩn trong tinh thần con người do điều kiện bẩm sinh của lý tính, và vì thế, bất cứ ai cũng có thể tự mình tìm đến chân lý nếu được hỗ trợ bằng phương pháp thích hợp, Socrates cho rằng nhiệm vụ của Ông chỉ là giúp cho kẻ khác tìm đến chân lý bằng một hình thức tương tự như ở các bà đỡ. Bằng một số động thái, bà đỡ giúp cho thai nhi rời lòng mẹ; bằng những câu hỏi thích hợp, Triết gia khiến chân lý thoát ra từ trí não kẻ đối thoại:

“Vâng, thuật hộ sinh của tôi cũng giống như nghệ thuật của các bà đỡ trong những nét chính, chỉ khác ở chỗ là tôi đỡ đẻ cho đàn ông chứ không phải đàn bà, và trong khi họ vật vã sinh hạ, tôi chú trọng đến phần hồn chứ không phải phần xác; thành tựu của thuật này là khi tôi xét nghiệm được thấu đáo xem ý tưởng mà chàng trai đã đẻ ra là một thành kiến sai lầm hoặc một sinh nở cao quý, chân thực. Giống như các bà đỡ, tôi không sinh đẻ được, và lời thiên hạ thường chê trách rằng tôi chỉ đặt câu hỏi cho người khác chứ không có đủ khôn ngoan để tự trả lời là rất đúng – lý do là vì thần bắt tôi đỡ đẻ mà không cho phép tôi sinh sản. Vì thế mà bản thân tôi không khôn ngoan, và cũng chẳng có gì để trưng bày như phát kiến hay sản phẩm do tâm hồn mình sinh ra, nhưng bất kỳ ai chuyện trò với tôi đều được lợi. Vài người lúc đầu có vẻ khờ khạo, nhưng sau đó, khi sự trao đổi giữa chúng tôi đã chín muồi, và nếu Thần cũng thuận tình phù hộ, họ đều làm nổi những tiến bộ đáng ngạc nhiên, như cả kẻ bàng quan lẫn bản thân họ đều nhận thấy. Thật rõ ràng là họ chưa bao giờ học được bất cứ điều gì từ tôi cả, và nhiều phát hiện hay đẹp mà họ thấy gắn bó thiết thân đều do công phu của họ. Nhưng họ nợ tôi và Thần sự hộ sinh ra chúng” (Plato, Theaetetus, 150b-d).

So với thao tác chăn dắt truyền thống của tầng lớp quý tộc xây dựng trên quan hệ tuổi tác (lớn bảo trẻ nghe), hay ý muốn thuyết phục đặt trên quan hệ thầy trò cao thấp (người biết nhiều trao truyền tri thức cho kẻ không biết) vừa được giới du giáo đưa vào xã hội, chiến lược “đỡ đẻ” trí tuệ (maieutikê = maieutics)2của Socrates mở ra kỷ nguyên của quan hệ bình đẳng trong giáo dục giữa hai cá nhân cùng đi tìm chân lý trong tư cách đối tác. Do đó, đúng như triết gia Kierkegard (1813-1855) từng nhận định, Socrates phải được xem là nhà triết lý giáo dục tương tác đầu tiên, bởi vì chủ trương cách mạng của Ông đã thay đổi toàn bộ quan hệ thầy - trò theo chiều hướng tùy thuộc lẫn nhau: “Làm thầy không phải là ban phát những khẳng định dứt khoát, hay các bài học... làm thầy thực ra là làm học trò. Sự dạy dỗ bắt đầu khi ông bạn, người thầy, học ở học trò, khi ông bạn đứng vào vị thế đã hiểu những gì và hiểu như thế nào của học trò... Học trò là cơ hội để người thầy tự tìm hiểu, đồng thời người thầy cũng là cơ hội để kẻ đi học tự hiểu mình”. (S. A.  Kierkegaard, trích dẫn bởi P. Hadot, Eloge de Socrate, tr. 29-30)

3/ Biện chứng pháp

Tuy nhiên, dù là tự học hay học với đối tác, thì cứu cánh của cái học vẫn luôn luôn là để hiểu, để biết. Nhưng thế nào là hiểu, là biết, thế nào là hiểu biết? Dựa trên cuộc truy tìm người hiểu biết hơn mình mà Socrates đã bỏ hết  thời gian, tâm trí theo đuổi nhằm chứng minh rằng ý kiến của thần Apollo về Ông là sai (Plato, Socrates Tự Biện, 21b-22e), ta có thể suy ra rằng, đối với Triết gia, hiểu biết không phải là có nhiều ý kiến về một đối tượng x nào đó, mà là có một ý kiến đúng về nó, và đúng có nghĩa là trùng hợp với bản chất hay thực chất của nó, nói đơn giản là với cái nó vốn như thế. Và thứ thao tác hoàn toàn nhắm đến việc tiếp cận thực thể (nói tổng quát hơn là chân lý) thông qua tiến trình hỏi đáp qua lại với đối tác này còn được Ông gọi là “biện chứng pháp” (dialektikê)3.

4/ Khảo hạch ba hồi elenchos

Dựa trên hai động tác này, trò chơi vấn đáp trở thành một cuộc “khảo hạch” ba hồi (chất vấn, xem xét và phản bác) gọi là elenchos (hay elegkhos, còn viết là elenchus), nghĩa là một biện chứng vấn đáp nhằm bác bỏ cái sai, nhằm phát hiện ra những mâu thuẫn ngay trong luận điệu của kẻ đối thoại bằng một cuộc đối chất trực tiếp (cross-examination), đầy nghiêm túc song cũng đầy mỉa mai (eirônia, xuất phát từ từ eiron = người giả vờ). Chiến thuật elenchos thuộc lĩnh vực ngôn ngữ và luận lý. Một elenchos điển hình thường gồm có các giai đoạn sau: 1) kẻ đối thoại X khẳng định quan điểm của mình trong chính đề A; 2) Socrates tìm sự tán đồng của X trên một số tiên đề khác, thí dụ như các mệnh đề B và C; 3) sau đó, Triết gia lập luận và, có khi sau một vài đợt điều chỉnh, khiến X phải công nhận rằng cả B lẫn C đều mâu thuẫn với chính đề A, bởi vì nó hoặc dẫn đến phản đề không-A, hoặc dẫn đến một kết luận vô lý. Cuối cùng, Triết gia kết luận, với sự công nhận của X, rằng hoặc quan điểm của X là sai, hoặc cả hai đang đứng trước một nan đề (aporia) hay một vấn đề cho tới lúc ấy vẫn chưa tìm ra giải đáp.

Mục đích của elenchos là làm cho kẻ đối thoại phải giật mình xấu hổ vì tưởng là mình biết điều mình không biết, và từ đó, ở vào trạng thái tinh thần của người muốn đi tìm sự thật (nghĩa là triết gia, bởi vì triết lý bắt đầu bằng sự kinh ngạc, rồi hiếu kỳ), muốn tìm hiểu thêm trước một nan đề.

5/ Thái độ mỉa mai eirôneia

Khác với elenchos, chiến thuật eirôneia thuộc lĩnh vực tâm lý. Trong một cuộc đối thoại hàng ngày, có thể hai kẻ trò chuyện đôi khi cũng tâng bốc nhau là tài giỏi, thông thái, đức hạnh, v. v… mà không thực sự tin như thế, thậm chí còn nghĩ ngược lại. Nhưng đấy chỉ là lối mỉa mai đểu cáng thường tình; ở Socrates, eirôneia vượt quá thói thường này để đóng vai trò của một biện pháp kích động tư duy đối với cả Ông lẫn kẻ đối tác, rồi dần dà hóa thân thành một phong cách hành xử riêng, gắn liền với nhân cách độc đáo của Triết gia: thói quen chất vấn kẻ đối thoại như thể là Ông không có chút hiểu biết nào – “điều duy nhất tôi biết là tôi không biết gì cả”! “Bằng những câu hỏi, Socrates giả vờ muốn kẻ trò chuyện truyền cho Ông tri thức hay sự hiểu biết của y; nhưng sự thực là, qua trò vấn đáp, kẻ trò chuyện này khám phá ra rằng y không có tri thức gì hay hiểu biết nào để dạy cho Socrate hết cả; thế là y theo học Socrate, thực ra là từ nay y muốn được dẫn dắt bởi ý thức về sự không biết” (Pierre Hadot, Eloge de Socrate, tr. 43).

Trong sự tương tác với các chiến thuật khác, eirôneia vừa là mặt bổ túc cho elenchos, vừa có mặt đối lập với maieutikê. Thao tác maieutikê được áp dụng cho những người không biết là mình biết, và nhằm giúp cho sự hiểu biết tiềm tàng từ bên trong đối tác đó thoát ra; trái lại, eirôneia được sử dụng cho những kẻ tưởng là mình có hiểu biết, tuy thực ra chẳng biết gì cả, và nhằm làm cho đương sự lúng túng, bàng hoàng trước sự ngu dốt chưa từng được phát hiện của mình. Nó là một chiến thuật đỡ đẻ đích thực khi ta chấp nhận quan điểm của Socrates: biết rằng không biết chính là bước đầu của cái biết!

6/ Sống là suy xét

Socrates thực sự nghĩ gì về đối tượng của cuộc đàm luận? Socrates là người không biết gì cả như Ông tự nhận, hay là người không ai hiểu biết hơn trên đời, như lời phán của vị thần ở đền Delphi? Trước kẻ đối thoại đương thời và độc giả của bao đời sau, Ông lần lượt ẩn hiện và được nhận diện như tên hành khất lắm lời, như tấm gương soi hồn kẻ trò chuyện, như chiếc mặt nạ, như pho tượng Silenus, như nhân dương Marsyas, hay như con cá đuối điện4 ... Bản thân Triết gia cũng đã từng tự cho rằng dường như Thần đã trói Ông vào thành quốc như “một con ruồi trâu trên lưng ngựa, để thức tỉnh, quở trách, và thuyết phục mỗi công dân thành quốc, bất kỳ lúc nào và bất cứ ở đâu, không ngừng không nghỉ” (Plato, Socrates Tự biện, 30e-31a), rằng “phải tự xét mình và xét người, bởi vì sống không suy xét không đáng gọi là sống” (Plato, Socrates Tự biện, 38a).

Mặt khác, nếu đấy là toàn bộ những vũ khí tư tưởng mà Socrates vận dụng để chữa bệnh thông thái rởm và kích thích người đời “hãy tự biết mình”, thì từ các xác minh kể trên, khuyến dụ này không còn có thể bị đánh đồng với hình thức nội tỉnh chủ quan quen thuộc trong tâm lý học, như một khuynh hướng triết lý từ Hegel trở đi vẫn luôn nhầm lẫn. Bởi vì “một trong những mục tiêu chính của triết lý kiểu Socrates– sự tự biết mình – có nghịch lý sau là nó cần tới trung gian của tha nhân”: không có trao đổi với kẻ đối thoại, sẽ không có sự phản tỉnh; không có cố gắng nhìn lại vào bên trong của chính mình, chắc chắn không thể có cái ý thức “tôi không biết gì cả”, để cất bước lên đường tìm học. “Khác xa với sự tìm tòi đơn độc mà ta có thể dấn vào trong sự tĩnh lặng của thú đọc sách hay viết lách, với Socrates, triết lý là một hành trình tìm tòi được chia sẻ với kẻ khác qua đối thoại”5. Thế nên, với Socrates, sự chia sẻ ấy còn lan ra cả đến nỗi bối rối và buồn bã trong thất bại. Khi Meno so sánh Ông với con cá đuối điện, Triết gia trả lời: “Nếu con cá đuối điện cũng bị tê điếng khi nó chích kẻ khác, thì đúng tôi là con cá ấy, bằng không thì không phải; bởi vì khi tôi làm người khác bối rối, đâu phải vì tôi trong sáng, mà chính vì tôi cũng hoàn toàn bối rối như họ” (Plato, Meno, 80c)

7/ Cải thiện con người để cải tạo thành quốc

Bằng phong cách sống và tư duy độc đáo đến mức trở thành lạ lùng trong mắt người đương thời như trên, Socrates dấn thân vào một dự phóng cũng đồng thời là sự nghiệp suốt đời và muôn đời của Ông: cải tạo thành quốc bằng cách cải thiện con người, nghĩa là dấn vào con đường chính trị thông qua giáo dục. Tại sao lại có sự tương tác giữa ba mặt này? Vì đối với người Hy Lạp xưa, con người tự nhiên là con người sinh ra, lớn lên và chết đi bên trong một cộng đồng – gia đình, thị tộc, bộ tộc, và ở vào mức phát triển của thế kỷ thứ V tCn, thành quốc (polis). Thế nên, một mặt, con người tự nhiên chỉ có thể là con người tập thể, thành viên của một tập hợp nào đấy, và do đó được gọi là politès (con dân của polis) để đối lập, một mặt với thú vật, mặt khác với thần linh, mà họ gộp chung dưới nhãn hiệu idiotès (bởi vì chỉ có hoặc thiên thần, hoặc súc vật mới không cần đến đời sống cộng đồng, và do đó, có thể vừa sống bên trên hay bên ngoài xã hội, vừa không màng tìm hiểu hay luận bàn về sự tồn tại của thành quốc với những vấn đề liên hệ); mặt khác, do “con người là một sinh vật chính trị” (Aristoteles) như thế, nên không có một kích thước nào của chính trị, dù mang tên politika (công việc của polis), politikê (loại kiến thức liên quan đến polis) hay politeia (sự tổ chức polis) mà lại không liên quan đến, thậm chí bắt rễ từ con người. Làm thế nào cải tạo thành quốc (polis), cải tổ chính sự (cả 3 góc độ trên) mà lại không bắt đầu bằng việc cải thiện, nghĩa là bằng biện pháp giáo dục, mỗi người?

Tựu trung, cánh cửa của thành quốc chính là ngõ vào triết lý nhân sự, đồng thời cũng là triết lý giáo dục của Socrates. Nó là cái lăng kính xuyên qua đấy Ông nhận diện và xác định không những chỉ con người, mà ngay cả mọi giá trị nhân bản như sự hiểu biết, sùng tín, công chính, dũng cảm, tiết độ, nói chung là đức hạnh hay sự hoàn hảo, v. v... Điều này không có nghĩa là Socrates hờ hững với chính trị theo nghĩa chính quyền và là kẻ bài xích luật pháp nhà nước cùng với chế độ dân chủ – là một misodêmos. Số phận run rủi, Triết gia đã từng chấp chính hai lần, và cả hai lần đều hành xử hoàn toàn xứng đáng như người lãnh đạo, trong tinh thần trách nhiệm và công chính (Socrates Tự biện 32b-32e).

8/ “Tên hành khất”6 và “bà đỡ” thành Athens

Mang dự phóng ấy, Socrates bôn ba khắp mọi nẻo đường thành quốc, với một “chương trình giáo dục” thoạt trông khá đơn giản. Xenophon đã kể lại một ngày của Socrates như sau: “Sáng sớm, Ông đến những nơi dạo chơi hay các bãi đánh vật; buổi trưa Ông xuất hiện ở chỗ nào đông người tại Agora7; rồi đến khi ngày sắp tàn thì Ông tới nơi nào có nhiều người tụ họp nhất, phần lớn để trò chuyện với những ai chọn đứng lại nghe” (Xenophon, Memorabilia, t. I - ch. 1). Cuộc chuyện trò, với một hay nhiều người, như vậy đều diễn ra nơi công cộng, và trên những vấn đề liên quan đến đời sống hàng ngày của mỗi công dân trong thành quốc: thế nào là tham lam, thế nào dối trá, thế nào là can đảm, thế nào là thân tình, luật pháp là gì, công lý là gì, sùng tín là gì, hiểu biết là gì, tiết độ là gì, thế nào là đức hạnh, thế nào là làm người? Nghĩa là, về cả hình thức lẫn nội dung, Socrates không hề đi chệch ra ngoài cả truyền thống sunousia lẫn yêu cầu cọ xát với những vấn đề thiết yếu của thành quốc. Thế nhưng hai cái bình cũ ấy lại chứa rượu mới. Triết gia không chăn dắt trẻ thiếu niên; Ông ưa tranh luận với người lớn, nhất là những kẻ tiếng tăm hơn. Triết gia không ngửa nhìn thần linh để noi hay nêu gương, mà lôi các vị ra khảo sát rồi đánh giá. Để giải đáp băn khoăn x là gì?, Ông không dừng lại ở ý kiến của người đời về mỗi đối tượng, hoặc sự liệt kê những ví dụ về nó, mà đòi hỏi phải phát hiện ra chính “cái khiến cho nó là nó” trong một định nghĩa bản chất…

Thế nên loại câu hỏi “ngô nghê” của Socrates đã khiến bao nhà thông thái rởm ngỡ ngàng, khi nhìn thấy cái lâu đài tưởng là hiểu biết của họ sụp đổ. Nó cũng đã khiến bao lĩnh tụ bất tài vô hạnh của cái đảng Dân chủ đã biến chất ở Athens thấp thỏm: sau thần linh liệu sẽ đến lượt ai phải minh bạch về hạnh kiểm của mình đây? liệu đòi hỏi “phải tự xét mình” sẽ dừng lại chăng trước ngưỡng cửa của quyền lực? liệu những “onomata kala” (lời hoa mỹ) về tài đức và về các chủ trương chính sách mị dân của họ sẽ rơi rụng tựa lá nho chăng, trước những cặp mắt từ nay sẽ tinh tường hơn của bọn ngu dân, do đã biết tư duy theo kiểu triết gia? Để trừ hậu hoạn, bọn họ đã bắt tay nhau nhằm nhổ đi cái gai trước mắt. Đó là ý nghĩa của phiên tòa, bản án tử hình, và cái chết của Socrates năm 399 tCn.

Trở lại với câu hỏi ở đầu phần IX trên, có lẽ ta nên tách Socrates khỏi trào lưu du giáo, bởi vì thật ra có nhiều dị biệt hơn là tương đồng giữa Ông với trào lưu sophistai đương thời. Tuy nhiên, nhìn dưới khía cạnh giáo dục, cả hai bên đều đã không hẹn mà cùng góp phần thực hiện một cuộc cách mạng vĩ đại ở Athens xưa, và đã để lại hai truyền thống vẫn còn tác động mạnh mẽ lên hệ thống giáo dục trên toàn thế giới cho đến nay.

Nguyễn Văn Khoa (theo Tia Sáng)

---------------

1  Kiến thức, “những điều thấy và biết” theo định nghĩa trong Từ điển Hán Việt của Đào Duy Anh, chỉ cái biết trực tiếp do cảm thấy, nhìn thấy.

2 Maieutikê hay maieutikos (thuật đỡ đẻ, đến từ maia = bà đỡ). Về nguồn gốc, một mặt, từ này có thể liên hệ đến Maia (con của thần Atlas với Pleione, mẹ của thần Hermès), thường được xem là hộ thần của sự sinh sản và bà đỡ; mặt khác, nó cũng có thể ít nhiều liên hệ đến giáo phái gọi là orphism (xuất phát từ huyền thoại Orpheus trở lại được dương thế sau khi xuống địa ngục Hades), bởi vì thời đó, theo sự tin tưởng của giáo phái này, maieutikê hay maieutikos là nghệ thuật làm cho tinh thần sản sinh ra những tri thức đã tích tụ được từ nhiều kiếp trước.

3 Xuất phát từ dia (giữa, qua) + legein (nói), và từ dialektos (cuộc nói chuyện, diễn từ), đồng thời nằm trong cùng một hệ từ với dialektikos (người tranh biện giỏi) và dialegomai (tham dự vào một cuộc nói chuyện), dialektikê lúc đầu đơn giản chỉ nghệ thuật đối thoại. Ở Socrates, nó chỉ có nghĩa nguyên thủy này, và chỉ nghệ thuật trao đổi tư tưởng qua vấn đáp như một phương pháp tiếp cận chân lý. Chỉ từ Plato, dialektikê mới có thêm ý nghĩa là khoa học về chân lý, trước khi cao hứng đi bằng đầu với G. W. F. Hegel trong gia đình thần thánh duy tâm, rồi sau lại chạy bằng chân với Karl Marx trong một gia đình thần thánh duy vật khác.

4 Tất cả những so sánh trên đều nhằm hiển thị: một mặt, sự tương phản giữa hình thù với tâm hồn của Socrates; mặt khác, ảnh hưởng của lời nói của Triết gia trên kẻ đối thoại. Socrates luôn luôn tự nhận mình không biết gì, nhưng phải chăng đây chỉ là chiếc mặt nạ che giấu bao hiểu biết chân chính đáng quý? Người đương thời không ngần ngại so sánh thân xác ông với pho tượng đất lão Silenus xấu xí (sói, phệ, lùn, mũi tẹt, môi dày, mắt lồi) mà trong bụng lại chứa đầy tượng thần con bằng bạc, và lời lẽ ông với tiếng sáo thiên thai của nhân dương Marsyas mà tác dụng có thể làm cho người nghe tê điếng như khi chạm vào loại cá đuối điện.

5 L.-A. Dorion, Pour la philosophie, un père libérateur, tr. 68. Trg: Socrate, un maitre à vivre, Magazine Littéraire, no 487, Juin 2009, tr. 64-89.

6 Lời phỉ báng Socrates trong một hài kịch của Eupolis (khg 446-411): “Tôi cũng ghét Socrates, tên hành khất lắm lời, kẻ đã nghĩ đến đủ thứ chuyện, trừ việc kiếm đâu ra miếng ăn”. Danh hiệu “hành khất” có lẽ xuất phát từ thói quen lang thang khắp Athens trong lối ăn mặc đạm bạc, thậm chí lôi thôi của Triết gia: chỉ một tấm himátion hay tribôn (loại áo khoác bằng vải hay len thô) đơn sơ trên người, bất kể thời tiết.

7 Agora liên hệ đến 2 từ: agoreuein (nói) và agoreuzein (mua bán), do đó, chỉ nơi người ta đến để trao đổi lời nói, hàng hóa, tiền bạc; đây là nơi tập trung mọi sinh hoạt công cộng,  với các kiến trúc và địa điểm chính liên quan đến mọi lĩnh vực sinh hoạt của thành quốc.

---
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/bai-4-socrates-469-399.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-20355441785890531052012-12-09T10:38:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.386+07:00Cảm động lớp học dưới gầm cầu New Delhi
Rajesh Kumar Sharma-một người đàn ông Ấn Độ cùng người anh trai của mình đã trở thành anh hùng khi bất chấp khó khăn mở một lớp học miễn phí dưới gầm cầu ở New Delhi.

Theo NBC News, Rajesh Kumar Sharma trở thành giáo viên của ít nhất 30 trẻ em. Hầu hết bọn trẻ đến từ các khu làng nghèo nàn lân cận.
Sharma thường đóng cửa hiệu tạp hóa ở Shakarpur rồi cùng anh trai tới chân cầu bắc qua con sông Yamuna tại thành phố New Delhi, bỏ ra khoảng hai giờ mỗi ngày trong tuần để dạy dỗ bọn trẻ.
Trước đây, Sharma (40 tuổi, cha của ba đứa con đến từ Aligarh) đã phải dở dang việc học do không có tiền. Khi đó, anh đang học năm thứ ba một trường cao đẳng. Từ việc này, anh quyết định bắt đầu dạy miễn phí cho bọn trẻ để chúng có cơ hội thay đổi cuộc đời, không chịu nhiều khó khăn giống như anh.

Ban đầu lớp học của Sharma có 140 học sinh, một số không được nhận vào trường công vì học yếu nhưng lại không đủ tiền theo trường tư. Học với Sharma một thời gian, hiện có 70 em được nhận vào trường công.

“Thầy thường dạy rằng khi cái nghèo bao vây, bạn phải mở rộng tư tuy và chỉ có thể làm được điều này bằng cách chăm chỉ học tập” - Abhishek (15 tuổi, một học sinh lớp thầy Sharma) chia sẻ trên Indian Express.
Phóng viên Altaf Qadri từ Hãng tin AP đã thực hiện phóng sự ảnh đặc biệt về lớp học của Rajesh Kumar Sharma nhằm biểu dương tinh thần hiếu học của trẻ em nghèo Ấn Độ.

Một cậu bé được cha chở đến lớp học thầy Sharma

Lớp học miễn phí đã giúp 70 em vào được trường công

Thu dọn "tư trang" sau buổi học

Lớp học không có bàn ghế, các học sinh phải mang theo chiếu để ngồi

Somnath - một thành viên lớp học - đang kiểm tra lại bài của mình.
Ít nhất 30 đứa trẻ đã được dạy học miễn phí suốt 3 năm qua

Các em chăm chú theo dõi khi thầy Sharma giảng bài

Cẩn thận ghi chép

Yawar Ali, 9 tuổi, đứng trả lời câu hỏi của thầy giáo

Tường được trưng dụng làm bảng

Thầy trò tích cực học tập

Lớp học không phân biệt tuổi tác

M.Khuê (Theo AP, Huffington Post)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/cam-ong-lop-hoc-duoi-gam-cau-new-delhi.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-91749418643073492982012-12-09T10:07:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.402+07:00Bỏ quên tất cả lại nhớ về nhau
Mối tình đầu qua đi – không khi nào trở lại Nhưng mà nỗi khát khao – như gió mùa thổi mãi

Một ngày thu, trời se lạnh, từng cơn gió thoảng qua cuốn theo những chiếc lá vàng, chợt lẩm nhẩm theo lời của một bài hát “Lá xa cây vì gió hay vì cây không giữ lá”. Chợt vui, chợt buồn, lòng thắt lại khi nhớ về mối tình đầu có chút gì đó ngốc nghếch, ngây thơ lắm, một thứ tình cảm trong sáng, hồn nhiên.

Ngày ấy, bạn ấy xuất hiện tựa như một cơn gió thoáng qua đời tôi. Bạn ấy có đôi mắt mang màu nắng, không phải cái nắng gay gắt mà là những tia nắng của buổi sớm mai, thuần khiết, tinh khôi ấm áp nhưng có gì đó buồn. Có lẽ tôi bị ấn tượng bởi điều đó. Tôi biết bạn từ khi hai đứa còn trong đội tuyển lý nhưng học được vài buổi thì tôi chuyển sang học Anh. Còn bạn học toán vì năm đó, không thể thi hai môn một lúc do lịch trùng nhau. Tất cả chỉ dừng lại ở những câu chào xã giao.

Sau năm đó, rất bất ngờ khi bạn chuyển sang lớp tôi. Và từ đó những tình cảm được nhen nhóm lên một cách rất tự nhiên. Bắt đầu từ những lần bất chợt quay về phía cuối, bất chợt bắt gặp ánh mắt ai đó đang nhìn mình – những rung động đầu tiên. Trái tim đập nhanh thêm một nhịp. Là những lần ai đó mượn vở chép bài và trả lại là những lá thư ấp ủ trong từng trang sách, những dòng chữ nắn nót. Tự mỉm cười một mình – trái tim bắt đầu loạn nhịp và cũng là lúc chợt nhận ra ai đó lặng lẽ bước vào trái tim mình.

Đó còn là những lần bạn ấy bị mình lật tẩy ý đồ.

- Huệ cho mình mượn vở tiếng Anh nha!

- Hôm nay, mình không mang theo. Trang đang làm đó, lát nữa mượn bạn ấy nhé!

- Uhm (gãi đầu, gãi tai). Nhưng tớ, tớ mượn Huệ mà.

Nhìn lúc đó bạn ấy đáng yêu quá. Lại mỉm cười, dường như mình đã bị cơn nắng này làm say mất rồi. Bạn ấy còn tặng mình những món quà đáng yêu, có những thứ bạn ấy tự gấp. Tình yêu ấy tạo động lực cho mình luôn vươn lên, lúc nào cũng cố gắng học thật giỏi để bạn ấy luôn chú ý đến mình.

Năm đó rất đáng nhớ, cả hai đứa đều là học sinh giỏi và được đi thăm lăng Bác. Tất cả tưởng như rất đẹp nhưng chỉ là trong suy nghĩ thôi. Một người sống quá nội tâm, một người suy nghĩ quá nhiều, một người luôn tỏ ra mạnh mẽ nhưng thực chất lại rất yếu đuối, luôn sợ hãi mơ hồ nên tất cả tình cảm chỉ để trong tim thôi. Khi nhận được những lá thư tôi đều viết thư trả lời nhưng lại không đủ can đảm gửi cho bạn. Tôi sợ tình cảm đó là nhất thời. Rồi năm học này qua đi khi hai đứa không học cùng nhau nữa, mọi thứ sẽ khác.

Thời gian cứ hối hả trôi đi, mùa hè đến vội vã, ngày chia tay cũng đến. Tôi buồn lắm, muốn nói chuyện với bạn lắm và tôi biết bạn cũng vậy nhưng tất cả chỉ là sự im lặng. Kết thúc vậy sao! Tối về, Trang đưa tôi một lá thư mà bạn nhờ gửi. Một lá thư dài và tôi đã rất buồn: “Huệ à! Chúc Huệ luôn học tốt, thành công trên con đường đã chọn. Hãy nhớ rằng luôn có một người dõi theo Huệ…”.

Mối tình học trò của tôi đã qua đi như thế, không đầu, không cuối, phù du nhưng lại khiến tôi day dứt. Tưởng như thời gian có thể xóa nhòa đi tất cả nhưng không ta vẫn luôn mãi nhớ, ngỡ như có thể bước đi một mình nhưng cần lắm một bàn tay, cần lắm những lời động viên từ bạn ấy. Bao năm qua đi, tôi vẫn khắc khoải, vẫn hy vọng một điều gì đó “giá như…”.

Một chuyện tình phù du từ năm lớp 9, tưởng như sẽ quên vậy mà ngay lúc này ta vẫn luôn mãi nhớ. Phải chăng những gì ta chưa làm được luôn khiến ra day dứt, hay tại bởi giữa cuộc sống xô bồ chỉ có những kỷ niệm là chẳng hề thay đổi nên ta luôn giữ bên mình. Tự nhiên tôi lại ngân nga câu hát: “Và rồi ta hứa sẽ quay trở lại. Vào một ngày mai như hai người bạn. Bỏ quên tất cả lại nhớ về nhau…”.

Nguyễn Thị Huệ (Sinh viên ngành quản trị kinh doanh du lịch Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội)

(theo NLD)
 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/bo-quen-tat-ca-lai-nho-ve-nhau.htmltag:blogger.com,1999:blog-3783099033348262707.post-23228198976602247502012-12-08T21:37:00.000+07:002016-10-16T23:12:02.414+07:00Kinh nghiệm tự chủ của giáo dục Thụy Điển
Với hệ thống phiếu thanh toán học phí trả tiền trực tiếp cho các trường theo số đầu học sinh thực tế, các trường học ở Thụy Điển đang được trao quyền tự chủ rất lớn, đồng thời cũng có nghĩa vụ phải luôn cải tiến để cạnh tranh lẫn nhau.

Những năm 1970, các trường công lập ở Thụy Điển đã trở thành công cụ của chính sách xã hội nhắm tới bình đẳng chứ không nhắm tới thành tích giáo dục. Chính sách một loại hình trường lớp cho mọi người đã tạo ra một hệ thống nguyên khối, trong đó tất cả học sinh đều được cho là có nhu cầu như nhau và được dạy theo cùng một cách. Ngoại trừ một vài trường tư thục, dành cho con em những gia đình có thể trả học phí cao, hầu như tất cả các trường đều là trường công lập. Mặc dù, nhà nước phúc lợi với những khoản thuế khóa cao hứa sẽ cung cấp một nền giáo dục tốt cho tất cả mọi người, trên thực tế, kết quả hoàn toàn ngược lại. Con em các gia đình không có truyền thống học tập – tức là con em công nhân hay trung lưu bậc thấp – có kết quả học tập kém nhất. Theo tất cả các thước đo kết quả giáo dục quốc tế, Thụy Điển đều đi xuống. Cuộc tranh luận chính trị rộng rãi hồi cuối những năm 1980 về nhu cầu cải cách giáo dục, trong đó có tự do lựa chọn trường lớp, đưa ra thông điệp rất rõ ràng: để cho phụ huynh giữ số tiền mà ngân sách địa phương dành cho việc học tập của con em họ, và để họ tự tổ chức hoạt động nhà trường một cách hiệu quả hơn. Ý tưởng phiếu thanh toán học phí (school voucher) được chính thức hóa từ năm 1992, dẫn đến sự ra đời của các trường tự chủ nhưng vẫn dùng tiền ngân sách của Nhà nước.

Phiếu này được địa phương thanh toán trực tiếp cho nhà trường, hoàn toàn dựa trên số học sinh đang theo học, giá trị của phiếu thay đổi theo mức chi phí sinh hoạt ở từng địa phương. Các trường tự chủ có thể hoạt động vì mục đích lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận nhưng “phiếu thanh toán” là nguồn đầu tư duy nhất của họ, ngoài ra họ không được thu thêm bất kỳ khoản phí nào của học sinh, và không được quyền yêu cầu thêm chi phí từ chính phủ mà phải “tái phân phối” chi phí được cấp cho phù hợp với lựa chọn của học sinh và phụ huynh. Các trường tự chủ cũng không được phép sàng lọc đầu vào mà phải tiếp nhận mọi học sinh theo nguyên tắc ai đến trước được nhận trước.

Về cách thức tổ chức hoạt động, ngoài một số nội dung chương trình giảng dạy căn bản do Nhà nước quy định, các trường tự chủ được toàn quyền quyết định việc tổ chức chương trình và phương pháp giảng dạy. Nhà nước chỉ kiểm soát kết quả và chất lượng đầu ra của học sinh các trường. Như vậy, với nguồn thu không lớn hơn so với các trường công lập được bao cấp, trong khi vẫn bị kiểm soát về chất lượng sản phẩm đầu ra, các trường tự chủ chỉ có thể đứng vững nếu chất lượng đào tạo tương đương hoặc cao hơn so với các trường công lập được bao cấp.

Mô hình trường tri thức

Mô hình trường tri thức (Kunskapsskolan) là một đề xuất đổi mới giáo dục từ khu vực tư nhân với những nhà đầu tư quan niệm giáo dục có tiềm lực kinh tế mạnh. Từ ý tưởng hình thành cho đến cách thức tổ chức, công nghệ, phương pháp giảng dạy của những trường này đều hướng đến việc cá nhân hóa giáo dục, lấy học sinh (được tôn trọng như những cá nhân độc đáo, riêng biệt, có tiềm năng lớn) làm trung tâm của giáo dục. Tất cả các mục tiêu ngắn hạn, dài hạn đều được hoạch định độc lập cho từng cá nhân học sinh, và được thường xuyên theo dõi, điều chỉnh nếu cần thiết. Các trường trong hệ thống hoạt động tương tác nhằm thường xuyên trao đổi phương pháp giảng dạy, để liên tục đổi mới, tạo ra một cách giảng dạy tốt, phù hợp và hiện đại nhất. Học sinh là người được hưởng lợi nhất từ những hoạt động hợp tác tích cực và mang tính chủ động của hệ thống này.

Nguồn đầu tư cho việc thành lập và duy trì hoạt động của trường đều từ các cá nhân. Theo số liệu của Peje Emilson (thành viên sáng lập mô hình), các nhà đầu tư đã bỏ khoảng 125 triệu SEK (khoảng 11 triệu bảng Anh) để xây dựng và phát triển hệ thống trường tri thức. Hoạt động với tư cách doanh nghiệp kinh doanh, nên hệ thống trường này chịu ảnh hưởng lớn từ các tác động của thị trường. Trường học thành công hay thất bại phụ thuộc chủ yếu vào sự lựa chọn của khách hàng – học sinh và phụ huynh.

Kết quả từ những mô hình mới

Trước năm 1991, chỉ có 1% số học sinh ở độ tuổi từ 6 đến 16 học trường dân lập, đến nay, con số này là 11%. Còn số học sinh từ 16 đến 18 tuổi theo học trường dân lập đã tăng từ 1% lên 23 %  vào năm 2011.

Xét về kết quả học tập thì học sinh trường tự chủ có điểm trung bình điểm thi các môn chính trong kì thi quốc gia luôn cao hơn các trường công lập. Đầu năm 2011, điểm trung bình của học sinh lớp 9, cả trường công lập và trường tự chủ là 211 (trên thang điểm tối đa là 320), nhưng riêng điểm của học sinh trường tự chủ là 229.

Hệ thống trường tự chủ cũng nhận được phản hồi tích cực qua các cuộc điều tra khảo sát. Đa số các phụ huynh, học sinh, và cả những người trực tiếp giảng dạy khẳng định họ thấy mãn nguyện hơn với các trường tự chủ. Điều đặc biệt đáng ghi nhận là ở tác động tích cực (ngoài dự tính) với mô hình cũ: các trường công lập buộc phải hoạt động tốt hơn do phải cạnh tranh với những thành tích và ưu thế ngày một rõ rệt của các trường tự chủ.

Hiện nay, hơn 60% các trường được tự chủ hoạt động như các công ty trách nhiệm hữu hạn sinh lợi.

Đối với hệ thống trường tri thức, sau một thời gian hoạt động, các trường này đã giành được vị thế đáng kể trong hệ thống giáo dục toàn quốc. Hệ thống này bắt đầu từ năm 2000 với con số là 5 trường phổ thông trung học, nhưng đến năm 2011 đã phát triển thành 33 trường. Theo số lượng được Peje Emilson, hệ thống trường này hiện có 10.000 học sinh và 800 nhân viên. Về kết quả học tập, đầu năm 2011, học sinh của trường thi tốt nghiệp lớp 9 với số điểm trung bình là 237, so với điểm trung bình của toàn quốc là 211, và của học sinh các trường tự chủ là 229. 15 trong số 21 trường được xếp hạng trường tốt nhất ở các địa phương về kết quả tốt nghiệp học sinh lớp 9.

Có một loạt tác nhân đằng sau thành công của mô hình trường tự chủ nói chung và mô hình trường tri thức nói riêng. Thứ nhất, mô hình phiếu thanh toán học phí đem lại cho phụ huynh các phương án để họ lựa chọn và khuyến khích các nhà trường phải cạnh tranh.

Ngoài ra còn có một đặc điểm quan trọng nữa, đó là động cơ thị trường. Nếu trường tự chủ có số học sinh theo học đông thì họ sẽ có lời và chỉ có chất lượng cao mới làm cho số người đăng kí học gia tăng mà thôi. Các trường tự chủ chỉ có thể bền vững và có lời nếu họ cung cấp được chất lượng cao hơn so với các trường công lập hiện có. Tổ chức nguồn lực một cách hợp lí, tỉ lệ giáo viên-học sinh và những tác nhân đầu vào khác có thể ảnh hưởng đến chi phí; nhưng trong dài hạn, nếu những tác nhân đó không tạo được sự hấp dẫn và không giúp nâng cao chất lượng học tập thì chúng cũng không thể nào tạo được những ngôi trường có lời.

Nếu không có cơ hội tìm kiếm lợi nhuận – và đền bù cho những người sở hữu và người đầu tư vì những rủi ro thông qua cổ tức trả cho các cổ đông – đã không có các trường tự chủ có thành tích tốt hơn là những trường công lập. Không có quyền trở thành công ty có lợi nhuận, hệ thống các trường tri thức không thể phát triển được.

----

(*) Những số liệu trong bài được lấy từ bài viết Động cơ lợi nhuận trong nền giáo dục Thụy Điển của tác giả Peje Emlison do Phạm Nguyên Trường dịch. Bài viết của Emilson nằm trong cuốn Động cơ lợi nhuận trong giáo dục: Cuộc cách mạng đang tiếp diễn do James B. Stanfield biên soạn,Viện Các vấn đề kinh tế (IEA) xuất bản tại Anh.

PVGD
(theo DVHNN)

 Chanh Dat Onlinehttps://plus.google.com/113788967451026320645noreply@blogger.com0http://giasu.chanhdat.org/2012/12/kinh-nghiem-tu-chu-cua-giao-duc-thuy-ien.html

WARC-Identified-Payload-Type: application/atom+xml

Content-Type: text/xml; charset=UTF-8