markdown:
Tranh Chăn Trâu
Đại Thừa Thiền Tông
Thích Tuệ Sỹ
---o0o---
MỤC NGƯU ĐỔ là tranh
chăn trâu. Tranh ra đời tự triều đại nào, dưới ngọn bút lông nào, khó mà
tra cứu cho đích xác được. Điều chắc chắn là tranh có từ xa xưa lắm, ban
đầu chỉ có sáu bức, sau thất lạc luôn. Mãi đến từ đời nhà Tống, thế kỷ
XII, nhiều bộ tranh mới bắt đầu xuất hiện từ các tòng lâm, thiền viện,
phản ảnh nhiều khuynh hướng khác nhau trong sự tu tập. Như vậy là không
phải chỉ có một bộ, mà nhiều bộ "mục ngưu đồ" khác nhau, tất cả đều đượm
nhuần tinh thần Phật giáo Bắc Tông. Trong số ấy hiện nay được truyền
tụng nhất là tranh của hai họa sĩ áo nâu THANH CƯ và QUÁCH AM.
Tuy có nhiều bộ tranh, nhưng bộ nào cũng như bộ nào, đều có 10 bức, mỗi
bức có một bài tụng bằng thơ tứ tuyệt, và một bài chú giải bằng văn
xuôi. Đó là về hình thức. Còn về tinh thần thì tranh tuy có nhiều, nhưng
có thể xếp thành hai loại : loại tranh theo khuynh hướng Đại Thừa, và
loại tranh theo khuynh hướng Thiền Tông. Trong hai loại, tranh vẽ sai
khác nhau hết, nhưng bài tụng và chú riêng cho mỗi loại vẫn không thay
đổi.
A. TRANH ĐẠI THỪA
I. TRANH
Tranh Đại Thừa vẽ con trâu đen. Lần lượt qua từng bước họa, trâu đen trổ
trắng lần lần, trắng từ trên đỉnh đầu, lan dần xuống mình, rồi chót
đuôi.
Đó là tượng trưng cho phép tu TIỆM. Theo phép tu tiệm thì phải rất nhiều
công phu mới tiến lên được từng nấc thang giác ngộ ; nhờ công phu, cái
tâm vọng lần hồi gạn lọc được trần cấu mà sáng lần lên, cũng như nhờ
được dìu dắt mà con trâu hoang lâu ngày chầy tháng thuần thục lần, và
trắng lần lớp da đen dơ dáy :
Nhật cửu
công thâm thỉ chuyển đầu
Điên cuồng
tâm lực TIỆM điều nhu
(Công phu
chầy tháng mới quay đầu
Tâm loạn
lần hồi chịu thuận nhu)
Còn về thứ lớp thì bộ tranh Đại Thừa nào cũng mở đầu bằng bức họa vi mục
(chưa chăn) vẽ con trâu hoang, và khép lại bằng bức họa song dẫn, vẽ một
vòng tròn tượng trưng cho Viên Giác. "Song dẫn" là dứt hết cả hai : trâu
và mục đồng, tâm và cảnh, dứt được hết là hiển hiện ánh Chơn Như lung
linh trong màu cỏ nội hoa ngàn :
Nhân
ngưu bất kiến yểu vô tung
Minh nguyệt
quang hàn vạn tượng không
Nhược vấn
kỳ trung đoan đích ý
Dã hoa
phương thảo tự tùng tùng
nghĩa :
Người
trâu chẳng thấy biệt mù tăm
Trăng sáng
soi trùm muôn tượng không
Ví hỏi vì
sao đoan đích ấy
Um tùm cỏ
nội với hoa đồng
Chúng ta có thể thưởng thức vài bộ tranh chăn trâu loại Đại Thừa nầy
trong cuốn Judo International của Liên Đoàn Nhu Đạo Pháp quốc, do
Jagarin sao lục lại và có dịch luôn các bài tụng và chú ; trong Phật Học
Tinh Hoa của giáo sư Nguyễn Duy Cần (phần phụ lục) ; trong pho sách cổ
"Mục ngưu đồ" bằng chữ Hán tại thư viện chùa Xá Lợi ; trong tập "Học làm
Phật" của thầy Trường Lạc (chùa Linh Chưởng ấn hành, 1964) trong ấy có
đủ mười bài thơ chăn trâu Đại Thừa, vừa nguyên tác vừa bản dịch của Tuệ
Nhuận.
II. NỘI DUNG
Đề tài chung của các loại tranh chăn trâu là đường lối tu tập. Đường lối
tuy nhiều, song không ngoài việc bắt tâm. Nên thập mục ngưu đồ có thể
coi như là lời giải đáp cho câu hỏi trong kinh Kim Cương :
"Vân hà hàng phục kì tâm ?"
(Làm sao
làm chủ được cái tâm ?)
Tâm ở đây là con trâu. Vì có trâu nên có mục đồng. Vì có tâm nên có
cảnh. Tất cả cố gắng của Đại Thừa đều nhắm vào sự "cột" trâu, tức là
"điều tâm" vậy. Tâm là con trâu hoang. Muốn trị nó phải dùng những biện
pháp mạnh, như đánh bằng roi, xỏ mũi bằng giây lòi tói v.v... Cũng vậy,
muốn trị tâm, cần quy y, giữ giới cấm, phát tâm bồ đề v.v... Lâu ngày
chầy tháng, trâu trở nên thuần thục, tâm trở nên điều hòa. Đó là bước
đầu, diễn tả bằng năm bức họa đầu : "vị mục, sơ điều, thọ chế, hồi thủ
và tuần phục". Đó là giai đoạn của GIỚI vậy, mở đường cho ĐỊNH phát sanh
trong giai đoạn kế.
Trong giai đoạn nầy, tâm đã tuần phục, khỏi phải chăn giữ. Tâm đã định,
không gặp gì chướng ngại.
Tâm định là ngã chấp hết, song vẫn còn pháp chấp.
Đó là bước tu chứng của hàng tiểu thừa (thanh văn và duyên giác) diễn
đạt bằng hai bức họa "vô ngại" và "nhiệm vận".
Cần đi thêm bước nữa, khai thác HUỆ giác đến chỗ TÂM vô TÂM :
"Nhân vô tâm, ngưu diệc vô
tâm".
Đến đây mới phá được pháp chấp : pháp cũng không, mà ngã cũng không,
trâu cũng mất mà người cũng mất, cảnh cũng quên mà tâm cũng quên. Trước
hết trâu mất còn người. Rồi người cũng mất luôn. Đó là cảnh giới của Bồ
tát, diễn tả bằng hai bức họa "tương vong" và "độc chiếu" :
"Tâm cảnh song vong nãi thị
chân pháp".
Từ đó, đi thêm bước nữa vào cảnh giới Như Lai, không nói được nên lời,
mà chỉ có thể hình dung bằng một vòng tròn : Viên Giác. Đó là ý nghĩa
của bức tranh chót (song dẫn) khép lại quá trình tu chứng theo TIỆM
GIÁO, đi từ giới đến định và huệ, từ thanh văn, duyên giác đến bồ tát,
Phật, từ hữu tâm đến tâm và vô tâm, từ chỗ tất cả đều có đến chân pháp
đều không v.v... Đó là vô dư Niết Bàn.
Tóm lại, "Thập mục ngưu đồ" vẽ lại quá trình công phu của người học đạo,
trước hết tự thắng bản năng mình, sau đến tự tri, cuối cùng chỉ để tự
tại thôi (être simplement). Cái vòng tròn cuối cùng (tranh 10 : song
dẫn) tượng trưng sự đoạn tuyệt với tất cả những nếp suy tư của chúng ta,
cắt đứt hẳn một trạng thái ý thức và hiện hữu mà thường chúng ta không
được biết".
(J. L. Jagarin : Le Judo
International)
B. TRANH THIỀN
TÔNG
Tranh Thiền Tông có loại vẽ con trâu đen, có loại vẽ con trâu trắng.
Trâu trắng là ý nói "bạch ngưu xa", xe trâu trắng, tức là Phật thừa. Đạo
Phật có ba thừa - ba cỗ xe - là xe dê, xe nai và xe trâu (thường) chở
các hàng thanh văn, duyên giác và bồ tát ra khỏi nhà lửa mà thành đạo.
Tuy nhiên, ba thừa chỉ là phương tiện giả lập lên, những hóa thành,
những pháp môn tiếp dẫn dùng cho người kém khí lực. Đối với hạng thượng
căn thì chỉ một thừa thôi - Phật thừa - trực tiếp đưa người vào cảnh
giác. Phật thừa là "bạch ngưu xa". Bạch ngưu xa, chính là cái tâm đại
giác viên mãn của Phật. Thiền Tông chủ trương trực tiếp thành Phật là
vậy.
Tuy nhiên, lý thuyết là lý thuyết, loại tranh vẽ trâu trắng vẫn hiếm
hoi, ít thưởng thức bằng loại tranh vẽ trâu đen, rắn rỏi, mộc mạc, gần
cuộc sống hơn.
Dầu trắng hay đen, con trâu Thiền đều giữ nguyên vẹn một màu lông qua
các giai đoạn biến chuyển. Đó là phép tu ĐỐN. Đốn giáo dạy rằng người ta
thành Phật là thành ở nội tâm, "hoát nhiên" mà thành, không phải thành
lần hồi, theo cấp bực ; xưa nay chưa hề có Phật cấp bực bao giờ (Bổn lai
vô thứ đệ Phật - Hy Vận), nên người ta hoặc là Phật, hoặc không là Phật,
chớ không thể suýt thành Phật, Phật chút chút, lai rai được.
Còn về thứ lớp thì tranh Thiền Tông nào cũng mở đầu bằng bức họa tầm
ngưu, vẽ một chú mục đồng đi tìm trâu (trâu không có trong hình) và khép
lại bằng bức họa nhập triền thùy thủ (buông tay vào chợ) vẽ một nhà sư
trộn lẫn cùng thế tục.
Riêng về cái vòng tròn Viên Giác nằm ở bức họa thứ 10 của Đại Thừa, qua
bên Thiền Tông lại thụt lùi về hàng thứ 8, mà đề là nhân ngưu câu vong,
nghĩa là trâu và người đều quên. Bảng đối chiếu sau đây cho ta thấy sự
sai khác nhau giữa hai loại tranh, về hình thức cũng như về nội dung :
TRANH ĐẠI THỪA TRANH THIỀN TÔNG
1. Vị mục : chưa chăn 1. Tầm
ngưu : tìm trâu
2. Sơ điều : mới chăn 2. Kiến tích : thấy dấu
3. Thọ chế : chịu phép 3. Kiến ngưu : thấy trâu
4. Hồi thủ : quày đầu 4. Đắc ngưu : được trâu
5. Tuần phục : vâng chịu 5. Mục ngưu : chăn trâu
6. Vô ngại : không ngại 6. Ngưu qui gia : cỡi trâu về nhà
7. Nhiệm vận : tha hồ 7. Vong ngưu tồn nhân : quên trâu
còn người
8. Tương vong : cùng quên 8. Nhân ngưu câu vong : người trâu đều
quên
(vẽ vòng tròn)
9. Độc chiếu : soi riêng 9. Phản bổn hoàn nguyên : trở về
nguồn cội
10. Song dẫn : dứt cả hai 10. Nhập triều thùy thủ : thõng tay
vào chợ
(vẽ vòng tròn)
Chúng ta có thể thưởng thức loại tranh này
tại chùa Tam Tông Miếu, đường Cao Thắng Sài Gòn ; tranh vẽ lớn trên
tường bằng sơn dầu, tại chánh điện ; tuy nét bút thiếu cổ kính, tranh
cũng phản ảnh phần nào cái thiền phong ngày trước.
Ngoài ra, chúng ta có thể tìm xem nhiều loại khác trong các tác phẩm sau
đây của hội Phật học Luân Đôn, do giáo sư Thiền học Suzuki biên soạn :
- The Ten Oxherding Pictures,
- Manual of Zen Buddhism,
- Essays in Zen Buddhism, First Series.
Còn một loại tranh khác, rất cổ kính, in
bằng mộc bản, do Paul Reps sưu tập trong tác phẩm Zenflesh Zen bones
(Thiền cốt Thiền nhục), xuất bản tại Nhật (Ed. Charles E. Tuttle Co -
Rutland Vermont - Tokyo Japan - 1957). Chính từ tác phẩm này chúng tôi
trích in lại mười bức họa sau đây.
Cũng như ở hầu hết các pháp môn khác, vấn đề đặt ra cho Thiền vẫn là sự
"hàng phục kỳ tâm". Tâm của Đại Thừa là ngã tướng. Đến Thiền thì cái ngã
được thâu hẹp thành cái niệm. "Tôi tư duy, tức có tôi". Niệm là ý nghĩ,
là tư duy, là intellect, được coi là phần tử cốt cán của cái "tôi". Nên
Thiền dạy vô niệm, dạy cắt đứt suy tư, bất cứ suy tư gì :
vô niệm : niệm tức chánh
hữu niệm :
niệm thành tà
(Pháp bửu
đàn kinh)
Do đó Thiền ký luận, không giảng dạy, thường chỉ ngậm miệng quên lời,
thảng hoặc có nói thì thường chỉ nói bằng lối phi lý luận. Trong quá
trình phân phái của đạo Phật, Thiền quả là nhát búa cuối cùng của Đại
Thừa đập vào óc thông minh ưa lý luận mà loài người chúng ta hằng tự
phụ.
***
Trong hệ thống các pháp môn, Thiền là đốn
giáo, chủ trương thấy được tánh là tức khắc thành Phật, tại đây và ngay
ở phút giây này.
Tuy nhiên, pháp môn nào cũng có tu và có
chứng. Chứng là một biến cố đột ngột, ngoài thời gian. Đó là một sự thật
quá ư thật, như tiểu sử nhiều thiền tổ đã chứng rõ. Tuy nhiên, cũng vẫn
những tiểu sử ấy còn cho ta thấy trước khi được đốn ngộ, hầu hết các tổ,
và trước hết là Phật Tổ, đều trải qua nhiều đoạn đường dọ dẫm rất gay
go. Như vậy là sự tu tập vẫn phải đặt trong chiều thời gian mà đi đến
lần hồi vậy, hay nói một cách khác : tu thì tiệm mà chứng thì đồn.
THẬP MỤC NGƯU ĐỔ của Thiền Tông cũng ghi
lại bước tiến từng bực ấy trong thời gian và không gian.
Chúng tôi xin trình bày bước tiến ấy theo
ba đoạn đường : sai tâm bắt tâm - tâm vô tâm - bình thường tâm.
1. SAI TÂM
BẮT TÂM
Chú mục đồng đi tìm trâu (tranh 1). Tìm ở
đâu ? Đâu cũng là hoang vu, là rừng rậm, là nẻo dọc đường ngang, chỉ có
tiếng ve kêu rộn rã đầu cành.
Rồi chú thấy dấu chân trâu (tranh 2), thấy
thân trâu (tranh 3). Thì ra trâu có mất đi đâu, tại chú không thấy đó
thôi. Trâu vẫn đứng đó một mình, tự thuở nào, đôi sừng lẫm liệt, mũi
đụng mây xanh.
Rồi chú chụp lấy trâu (tranh 4), rồi xỏ
mũi, cột cổ, đập đánh, canh chừng không rời mắt, quyết dõng mãnh để mà
chiến thắng. Lần lần trâu thuần tánh ngoan ngoãn theo chú như bóng theo
hình (tranh 5). Rồi chú cỡi trâu về nhà, miệng thổi sáo, hát líu lo,
lòng vui không nói được (tranh 6 : kgưu quy gia).
Cỡi trâu về
nhà là cỡi tâm về chỗ ban sơ.
Người ta đi tìm trâu vì trong đôi giây phút
khác thường nào đó, người ta đâm ngờ bản thân mình, cũng như ngờ những
điều mắt thấy tai nghe. Có nghi mới có tìm. Có tìm ắt gặp dấu. Gặp dấu
trong kinh sách, và nhất là trong những phút trống trải, cảnh vắng, đêm
tàn, trí óc nhẹ suy tư, con người bỗng dưng như đối diện với chính mình
trong một niềm đau thương và kỳ thú khó nói.
Thế là bắt được dấu, con người phăn mối đi
tìm trâu. Đó là giai đoạn ngoại cầu. Ngoại cầu là "khiến Phật đi tìm
Phật, sai tâm đi bắt tâm" (Hy Vận). Tâm ở đâu mà bắt ? Thử coi : lần
lượt qua sáu bức họa, ta thấy khoảng cách giữa trâu và người chăn trâu
cứ thâu ngắn lại mãi cho đến rốt cuộc người chăn trâu ngồi hẳn trên lưng
trâu, trâu với người nhập làm một. Vậy nên hỏi rằng tâm ở đâu chẳng khác
nào hỏi trâu ở đâu trong khi chính ta đang cỡi trên lưng trâu. Ta đã
đuổi bắt tâm khắp đó đây, rốt cuộc mới nhận ra rằng tâm ở nơi ta ; ta
chỉ cần dừng bước lại là nó hiện liền trước mắt, và sự vật hiện nguyên
hình trong ánh sáng mới lạ.
Dừng bước lại : ai ngờ đâu cái việc làm hết
sức là vô vi ấy lại có một thần lực nhiệm mầu có thể thay đổi cả cuộc
diện của một kiếp người, cả một lớp người. Nếu thỉnh thoảng loài người
chúng ta biết dừng chân lại vài phút, ngồi im một chỗ vài phút - vài
phút thôi - thì khuôn mặt của thế gian nầy chắc không đến đỗi quá nhăn
nhíu như ngày nay.
2. TÂM VÔ
TÂM
Tuy nhiên, còn tâm là còn cảnh. Còn cảnh
thì còn "xúc cảnh sanh tình". "Tình sanh thì trí cách". Tâm, cảnh, tình
kết dính vào nhau trong cái thế liên hoàn, cái vòng nhơn duyên gây ray
rứt, mâu thuẫn.
Đạo không có mâu thuẫn. Thiền là "bất nhị
pháp môn", không hai mà cũng không một.
Mâu thuẫn là do tâm, do niệm.
Ta niệm vì ta tưởng rằng mình thiếu một cái
gì, nên đi tìm ở ngoài mình để đắp vào. Thiền dạy rằng ta không thiếu gì
hết, tự đời thuở nào ta vốn là tròn đầy, ngàn trước, ngàn sau. Ta không
thiếu. Trái lại ta có dư : cái hại là ở đó. Ta dư đủ thứ do niệm đặt bày
ra, do suy tư vẽ vời thêm, đủ thứ. Những cái dư ấy, gọi chung là vô
minh. Vô minh vốn không thật, nên không ai hoài công mà trừ nó bao giờ,
mà chỉ cần tự tri tự giác thôi. Tự biết được "con người thật" của mình
thì vô minh tan mất, như bóng tối tan trước vừng dương. Phật dạy trong
kinh Viên Giác :
tri huyễn tức
li
li huyễn
tức giác
là vậy.
Cũng vậy, khi sư Huệ Khả ra mắt tổ Đạt Ma
xin pháp an tâm, Tổ dạy : Người đem "tâm" lại đây ta "an" cho. Sư lính
quýnh hồi lâu, sau đành thú thiệt : Con tìm mãi mà không thấy được tâm.
Tổ dạy : Thầy đã "an" rồi cái "tâm" của con đó.
Như vậy, cái việc mà ta quen gọi là phá
vọng không còn là một việc làm nữa - nếu không nói là một việc làm VÔ VI
- mà xét cùng ra chỉ là một sự nhận thức thôi, một prise de conscience -
nhận thức tánh Phật bổn lai ở trong ta.
Vậy, sau giai đoạn ngoại cầu, tiếp theo là
giai đoạn tự tri tự giác. Tự tri không phải bằng suy niệm mà bằng dứt
niệm; dứt niệm bằng những phép tu tập rất vô vi, như tịnh quán chẳng
hạn. Bằng tịnh quán, con người thấy, - xin nói rõ là thấy, là kiến, là
tri kiến, chớ không phải là học, là nghĩ, hay nghe nói, (tất cả bí quyết
của sự chứng ngộ đều nằm ở chữ thấy đó) - thấy tâm không thật, thấy
người không thật.
Thấy tâm không thật thì tâm dứt : trâu quên
(tranh 7 : vong ngưu tồn nhân).
Thấy người không thật thì người quên nốt (tranh 8 : nhân ngưu câu
vong).
Người và trâu đều quên, thì tự lòng đất
dõng mãnh vọt lên mặt trời huệ, tượng trưng bằng cái vòng tròn Viên Giác
(tranh 8). Đó là Tâm vô Tâm. "Biết cái tâm là không tâm, ấy là hiểu suốt
đạo Phật".
Sau đây, chúng tôi xin mượn lời giáo sư
Thiền học Suzuki đóng lại đoạn nầy :
"Đứng về mặt tâm lý, giác là vượt ra ngoài
vòng ràng buộc của bản ngã".
"Về mặt lý luận, giác là viên dung có và không".
"Về mặt siêu hình, giác là trực ngộ được cái lẽ tự tại là luân hồi,
luân hồi là tự tại".
3. BÌNH
THƯỜNG TÂM
Thiền cho rằng vô tâm chưa phải là đạo, mà
còn phải qua một quan ải nữa:
Mạc vị vô tâm vân thị đạo
Vô tâm do
cách nhất trùng quan.
( Trần
Thái Tôn)
Thật vậy, trong đêm cuối cùng, khi đức Phật
ngồi ở cột bồ đề, Ngài lần lượt xuất gia và nhập ba từng cảnh giới tâm
linh (dục giới, sắc giới, vô sắc giới) tức là Ngài đang chứng được cái
tâm vô tâm. Song Ngài còn phải thức tỉnh dậy nữa, nhờ ánh sao mai, để mà
trở về ý thức bình thường. Từ trạng thái "nhân cảnh câu đoạt". Ngài phải
trở về trạng thái "nhân cảnh câu bất đoạn" (Cảnh và người đều giữ
nguyên.Chữ của Thiền Lâm Tế trong pháp "tứ liệu giản") để trả lại tất cả
cho cuộc sống thường nhiên.
Trở về là trở về với trời đất, với muôn
sinh, với nguồn sống vô tận ở trong ta và ở ngoài ta, trở về để, như mọi
người, "thấy núi chỉ là núi, thấy nước chỉ là nước".
Trở về với trời đất - Trở về với trời đất,
với Pháp giới : đó là ý nghĩa của bức họa số 9, đề "Phản bổn hoàn
nguyên", và vẽ cảnh lá rụng về cội, nước chảy về nguồn.
Tự đời thuở nào, con người vốn là thanh
tịnh, vốn là không, nên Thiền dạy khỏi phải làm hết, chỉ cần thấy tánh
là được trở về để mà nhập cuộc.
Nhập cuộc là nhập vào cái trật tự tự nhiên,
không thỉ không chung của trời đất.
Trong trật tự ấy, chúng sanh là một pháp vô
tâm nên vô sự. Viên sỏi bên đường là một pháp vô sự nên vô vi. Muôn pháp
đều vô vi mà bình đẳng nhau trong pháp giới vô ngại : nước chảy, hoa
trôi, trăng lên, gió mát. Muôn vật đều vô ngại nên tự tại, không phải tự
tại ở Niết Bàn, không phải tự tại trong phiền não mà tự tại trong KHÔNG
: Niết Bàn và phiền não chỉ là trò ảo thuật của tâm. Trong trạng thái
KHÔNG ấy, những danh từ thánh phàm phải trái, tỉnh mê, đều mất nghĩa,
tất cả đều là đại đồng, ứng hóa từ một giác tánh, nên :
Nhất
thiết không Niết Bàn
Không có
Niết Bàn Phật
Không có
Phật Niết Bàn
(Lăng
Già)
TẤT CẢ là MỘT. MỘT là TẤT CẢ.
Một hột bụi chứ đủ ba ngàn thế giới. Bà ngàn thế giới là một hột bụi :
đều là KHÔNG.
"Có thì có tự mảy may,
Không thì
cả thế gian này cũng không.
Nhìn xem
bóng nguyệt giòng sông,
Ai hay
không có có không là vầy".
(Huyền
Quang tôn giả)
Đó là cái thấy của hàng bồ tát "quán tự
tại", nghĩa là quán đến chỗ cùng tột và tuyệt đối của sự vật.
Trở về với thế tục -... Dưới lớp áo của thế
tục, đạo sĩ trộn lẫn vào cát bụi của tình đời. Vả, cát bụi cũng không
thấy là bợn dơ nữa, mà chỉ còn là một diệu dụng, như hằng sa diệu dụng
khác, của Giác Tánh Bồ Đề. Đạo sĩ không phải là Phật, là Bồ Tát, mà chỉ
là một người thường, rất thường, một người vô tâm vô sự, vô tích sự, một
người không là gì hết, một "vô vị chân nhân".
"vào
rừng không khua ua lá
vào nước
không quậy sóng"
(nhập lâm
bất động thảo
nhập thủy
bất lập ba)
Trở về với thế tục là trở về với cái tâm
bình thường. Thiền dạy : "Bình thường tâm thị đạo".
Quốc sư Phù Vân đời nhà Trần nói :
"Lấy
cái muốn của thiên hạ làm cái muốn của mình.
Lấy cái tâm
của thiên hạ làm cái tâm của mình".
Cái muốn ấy chính là cái muốn mà đức Khổng
Tử phải chờ đến bảy mươi tuổi mới dám muốn, sau khi chứng lý "vô ngã" :
"Thất
thập tòng tâm chi sở dục".
Chứng được đạo lý ấy thì làm gì cũng hiệp
đạo, "không theo không lìa, không dừng không dính, tung hoành tự tại,
đâu phải là đạo tràng" pháp nào là Phật pháp, đi đứng nằm ngồi cũng là
Phật pháp, chém rắn giết mèo cũng là Phật pháp, đói ăn khát uống cũng là
Phật pháp.
Cho nên Tổ Huệ Trung Trần Quốc Tảng, mới
ung dung ngồi ăn thịt cá, khiến bà em là hoàng hậu Khâm Từ lấy làm lạ
hỏi :
- Anh đi tu mà lại ăn cá thịt sao thành
Phật được ?
Ngài cười đáp :
- Phật là Phật, anh là anh. Anh chẳng cần
làm ra Phật, cũng như Phật chẳng cần làm ra anh. Hoàng hậu chẳng nghe Cổ
Đức nói "Văn Thù là Văn Thù, mà giải thoát là giải thoát" đó ư ?
Cho nên vị sư trong THẬP MỤC NGƯU ĐỔ thõng
tay đi vào chợ, tay ôm bầu nước, tay chống gậy tre, đánh bạn với bợm
nhậu và phường thọc huyết heo - "tụi nó và thầy đều là Phật cả mà"
(tranh 10). Đó là vô trụ Niết Bàn.
KẾT LUẬN
Để gom hết yếu lý chung của mười bức tranh
chăn trâu, chúng tôi xin chép lại bài kệ sau đây thay lời kết luận :
Tầm
ngưu tu phóng tích
Học đạo quí
vô tâm
Tích tại,
ngưu hoàn tại
Vô tâm đạo
dị tầm
Nghĩa :
Tìm trâu cần phăn dấu
Học đạo cốt
vô tâm
Dấu đâu thì
trâu đó
Vô tâm đạo
dễ tâm
Phước Châu Đại An hỏi :
- Tôi khao khát hiểu pháp Phật, đó như cái
gì ? Bách Trượng đáp : Hệt như cỡi trâu tìm trâu.
Hỏi :
Hiểu rồi thì như thế nào ?
Đáp : Như người cỡi trâu về nhà.
Hỏi :
Rồi làm sao giữ cho trước sau khế hợp ?
Đáp : Như người chăn trâu cầm roi giữ trâu mình đừng phạm đến lúa mạ
của người.
PHỤ LỤC
Thi tụng
và Họa của các Thiền Sư
về
Tranh Chăn Trâu
TUỆ SỸ
soạn tập
Giới thiệu
Theo chỗ tôi biết, tác phẩm này đã được
soạn từ lâu, nhưng một số các bài thi tụng chưa được tìm thấy đầy đủ,
nên tác giả có ý để dành lại. Bây giờ, sửa chữa hay thêm thắt không còn
là vấn đề nữa. Nó là một di cảo.
Thuở sinh tiền, tác giả có nói chuyện với
tôi về các bài thi tụng, nhưng tôi chưa kịp mang đến tác giả tiện bề
tham khảo. Nay, tôi cố gắng sưu tập chúng, in vào phần phụ lục này, gọi
là một chút tưởng nhớ.
Tài liệu này, tôi rút ra từ Tục Tạng Kinh
bản chữ Vạn, quyển 113, phần "Thiền tông trước thuật bộ". Trong đó, có
ba bản cùng một tiêu đề chung là Thập ngưu đồ tụng.
Bản thứ nhất, gồm mười hai thi tụng của
Quách Am, luôn cả những bài họa của Thạch Cổ hòa thượng và Hoại Nạp Liễn
hòa thượng, với một bài tựa do chính Quách Am viết, và những lời dẫn về
các bức tranh, cũng của Quách Am (Quách Am ; Pháp hiệu Sư Viễn, phủ
Thường Đức, Lương Sơn, dòng Lâm Tế, đời thứ 15 kể từ Nam Nhạc trở xuống,
Sư là đệ tử của Đại Tùy Tĩnh thiền sư).
Bản thứ hai, tiêu đề riêng là Tân khắc
Thiền tông Thập ngưu đồ, do Hồ Văn Hoán soạn tập. Bản này chép những bài
vịnh của Phổ Minh thiền sư, và các bài họa của Vân Cái. Ngoài các bức
tranh chăn trâu, Hồ Văn Hoán còn cho in cả các bức tranh về "Khổ lạc
nhân duyên", mà theo lời ông, ghi trong bài tựa, cả hai loại tranh hình
như cùng có một ý nghĩa như nhau, là thuật luyện Tâm. Cuối cùng là một
bài thơ "Tổng Đề" của Hồ Văn Hoán. Bài thơ ấy như sau :
Quán
bãi ngưu đồ diệc liễu nhiên
Tái quan khổ
lạc hữu nhân duyên
Giả nhiêu bán
tánh phi Không hậu
Tất cánh viên
quang bất hiện tiền
Đã phá Thiền cơ
Tam hữu Phật
Thoát ly ác thú
phục tàng thiên
Yếu tri thử
diệc phi nan sự
Thí bả công phu
trước nhất tiên.
Bản thứ ba, gồm các bài họa tụng của 15
thiền sư về vịnh chăn trâu của Phổ Minh thiền sư. Bản này có một bài tựa
của Chu Hoằng, một bài tựa của Đô Lịch đạo nhân, một bài tựa và danh
sách các thiền sư hoa tụng của Như Niệm Không. Cuối cùng còn in riêng
mười bài về tranh trâu trắng của Cự Triệt thiền sư. Điều đáng để ý là,
trong bản này, có nhiều chữ bị mất, mà Hội Phật giáo Trung Quốc in lại
năm 1957 đành bỏ trống.
Trong phụ lục này, tôi dịch tất cả các bài
đã được kể trên. Trừ bài tựa của Hồ Văn Hoán, chỉ dịch một nửa, lược bỏ
đoạn đề cập về tranh "Khổ lạc Nhân duyên". Độc giả sẽ thấy các bài tựa
này cung cấp khá nhiều chi tiết liên quan đến tranh chăn trâu. Do đó,
tôi chỉ dịch mà không dẫn giải. Ngoài ra, tôi dịch trọn mười bài tụng
của Quách Am, mười bài vịnh của Phổ Minh, và mười bài về tranh trâu
trắng của Cự Triệt. Những bài khác lược bỏ.
Dịch mà không dẫn giải, còn một lý do khác.
Ngoài lý do, những gì cần nói, đã được tác giả của tập sách nói rất đầy
đủ, về hình thức, nội dung cũng như gốc gác của các loại tranh chăn trâu
; và tài liệu của các bài tựa được dịch cũng nói rất nhiều ; ở đây, lý
do riêng của tôi là tránh làm rối loạn một di cảo, khiến cho sai lạc bản
ý của tác giả. Vả lại, đến bây giờ, tôi vẫn không rõ những tài liệu mà
tôi dịch ở đây có phải những gì mà tác giả cần có hay không. Vì tôi chưa
có thời gian để học lại tác giả, nay thì không bao giờ có thể hỏi được
nữa.
Tôi chỉ mong việc làm này, nếu không cần
thiết theo bản ý của tác giả, thì cũng không đến nỗi làm lạc ý của tác
giả. Như thế gọi là có thể tưởng nhớ được một chút tình tri ngộ của tôi
đối với tác giả, kể từ khi cộng tác cho tạp chí Vạn Hạnh, và trong những
năm cùng dạy học tại Viện Đại Học Vạn Hạnh. Vậy, mong độc giả dành cho
Phụ lục này một vị trí khiêm nhượng trong tập sách, để khỏi phụ lòng tác
giả.
Tu Viện Quảng Hương, VII, 1972
MƯỜI BÀI TỤNG CHĂN TRÂU
Của Hòa Thượng Quách Am
TỰA
Chúng sanh vốn đã có sẵn cái nguồn suối
Chân tánh của chư Phật : nếu mê, phải chịu trôi lăn trong tam giới, nếu
ngộ, tức khắc vượt ngay ra ngoài cõi tứ sinh. Do đó, có kẻ thì thành
Phật, có hạng thì làm chúng sinh.
Các bậc hiền triết xưa, với tấm lòng thương
yêu, đã bằng mọi cách dựng lên lắm đường đi. Về Lý, thì vượt những méo
mó hay tròn đầy ; về Giáo nêu cao Đốn hoặc Tiệm. Từ thô sơ cho đến tinh
tế, từ cạn cợt cho đến sâu sắc, cuối cùng, trong một chớp mắt, đóa sen
xanh đã gợi lên nụ cười chúm chím của Đầu đà (Ca Diếp). Chánh pháp nhãn
tạng từ đó chảy cùng khắp thiên thượng nhân gian, cõi này và cõi khác.
Ai nắm được Lý của nó, thi siêu tông vượt cách, như đường chim không vết
tích. Ai chỉ nắm được Sự của nó, tất lặn lội trong vũng ngôn từ, như con
linh qui lết đuôi trong bùn lầy vậy.
Gần đây, có Thanh Cư thiền sư, ngài quán
sát căn khí của chúng sinh, theo bệnh mà cho thuốc, soạn những bức tranh
chăn trâu, tùy cơ trình bày giáo nghĩa. Từ buổi đầu, dần dần trắng, nêu
rõ lực lượng còn yếu kém. Lần hồi, đến chỗ thuần chân, biểu trưng cho
căn cơ đang tỏa dần. Cho tới lúc, người và trâu không còn thấy nữa, đó
là tiêu biểu cho yếu lý rằng Tâm và Pháp thảy đều quên hết và cũng tiêu
biểu cho giáo pháp nói rằng đã thấu suốt căn nguyên rồi vậy. Còn để lại
cái nón lá, do đó, khiến cho kẻ căn khi thấp kém ngờ vực, bậc trung và
bậc hạ phân vân. Hoặc ngờ nó rơi vào cõi hư vô, hoặc cho là nó rớt vào
cái chấp thường hữu.
Nay xét ra, ngài thiền sư phỏng theo mô
phạm của các đấng tiền hiền, rút ra từ lưng túi của mình làm mười bài
thi tụng tuyệt tác, những luồng sáng giao nhau phản ảnh. Bắt đầu từ chỗ
lạc mất, cuối cùng đến chỗ hoàn nguyên ; khéo léo phù hợp với mọi lớp
căn cơ, lòng từ xa rộng cứu cơn đói khát. Do đó, tìm tòi diệu nghĩa,
lượm lặt huyền vi, như kiếm đồ ăn cho sứa, làm mắt sáng cho loài cua
biển. Bắt đầu từ việc tìm trâu, cho đến lúc đi vào chợ, thật như là đất
bằng sóng dậy, đầu bỗng mọc thêm sừng. Tâm còn chẳng có để mà mò, thì
làm gì có trâu để phải kiếm. Đậu lại nơi chỗ vào chợ, sao mà quỷ quái
thế ? Thế là còn làm cho các ông không biết tai vạ, con cháu chẳng biết
đâu mà lường. Đây, tôi thử hoang đường soạn ra đề xướng.
I.- MẤT TRÂU
DẪN - Xưa nay đâu có mất, săn tìm
chi ? Bởi, quay lưng với Giác mà thành ra lỏng lẻo ; sấn bước vào Trần
nên mới bị mất đi. Từ đó, quê hương càng lúc càng diệu vợi, mà đường sá
lại gập ghềnh. Cái lẽ được và mất đã cháy bừng bừng ; phải và quấy mọc
lên tua tủa.
TỤNG
Mang mang bát thảo
khứ truy tầm
Thủy thoát sơn diêu lộ cánh thâm
Lực tận thần bì vô mịch xứ
Đản văn phong thụ vãn thiền ngâm
Nức lòng vạch cỏ
rong tìm
Non xa nước rộng đường chim mịt mù
Sức cùng dạ mỏi tìm mô ?
Rừng phong bóng ngả nghe hồ ve ngâm.
II.- TÌM TRÂU
DẪN - Mò kinh để thấy nghĩa, học
giáo để tìm ra tung tích. Rõ, bao khí dụng chỉ một chất vàng, hết thảy
tạo vật là chính ta cả. Chính tà khỏi lựa, chân ngụy khỏi phân. Bởi chưa
vào được cửa đó, nên mượn tiếng kêu là "thấy dấu".
TỤNG
Thủy biên lâm hạ
tích thiên đa
Phương thảo li phi kiến dã ma
Túng thị sơn thâm cánh thâm sứ
Liêu thiêu khổng tị tạc tàng tha
Dấu chân dọc bến ven
rừng
Cỏ non chằng chịt biết chừng đâu đây ?
Non kia cứ vẫn xa dầy
Trời cao mũi hẹp dấu mày được ư ?
III. - THẤY TRÂU
DẪN - Theo tiếng mà vào, ghé mắt là
thấy. Cửa sáu căn tỏ rõ không nhầm ; ngay nơi động dụng rành rành hiển
lộ. Chất mặn trong nước, chất xanh trong màu. Vén lông mày lên, là nó
chứ ai !
Hoàng li chi thượng
nhất thanh thanh
Nhật noản phong hòa ngạn liễu thanh
Chỉ thử cánh vô hồi thị xứ
Sâm sâm đầu giác họa nan thành
Vàng anh trên ngọn
líu lo
Gió reo nắng ấm bên bờ cỏ xanh
Chỗ này thôi hết chạy quanh
Đầu sừng rối rắm khó thành vẽ lên.
IV.- ĐƯỢC TRÂU
DẪN - Từ lâu, vùi lấp ngoài đồng
hoang, hôm nay đã gặp mi. Bởi cảnh đẹp nên khó lòng đuổi, đắm say cỏ non
hoài mãi không thôi. Cứng đầu còn quá lắm, tính buông lung chưa hết.
Muốn cho chịu khép mọi bề, cần cho roi vọt.
Kiệt
tận thần thông hoạch đắc cừ
Tâm cường lực tráng tốt nan trừ
Hữu thời tài đáo cao nguyên thượng
Hựu nhập yên vân thâm xứ cư
Trăm đường mới chộp
được mi
Cứng đầu hăng tiết chưa qui thuận nào
Thoảng khi dắt đến gò cao
Lại trông mây nổi dạt dào buông lung.
V.- CHĂN TRÂU
DẪN - Niệm trước vừa khởi, niệm sau
tiếp theo. Bởi đã Giác nên thành Chân. Bởi tại mê, hóa ra vọng. Chẳng
phải lo cảnh mà có, nhưng chính do tâm mà sinh. Xỏ mũi, cùm đầu, không
chần chờ gì nữa.
Tiên sách thời thời
bất li thán
Khủng y túng bộ nhập ai trần
Tương tương mục đắc thuần hòa dã
Cơ tỏa vô ức tự trục nhân
Cây roi mang sẵn kè
Ngại y tung vó theo bè trần ai
Sửa lưng, mày đó ta đây
Trói chân cho kỹ, mày quây đường nào ?
VI.- CƯỠI TRÂU VỀ NHÀ
DẪN - Đã hết cuộc can qua, đã rồi
câu được mất. Hát bài ca đồng của anh đốn củi, thổi điệu khúc quê của
chú bé con. Vắt mình trên trâu, mắt mở nhìn mây vời vợi. Kêu réo, không
quay đầu ; kéo lôi, cũng chẳng dừng bước.
Ngưu
đà lê dục hoàn gia
Khương địch thanh thanh tống vãn hà
Nhất phách nhất ca vô hạn ý
Tri âm hà tất cổ thần nha
Lưng trâu bước chậm
ta về
Sáo lên vi vút ngoài tê ráng chiều
Vừa ca vừa nhịp hiêu hiêu
Tri âm rồi khỏi ra điều nọ kia
VII. - QUÊN TRÂU CÒN NGƯỜI
DẪN - Pháp không là pháp phân hai,
mắt trâu là tông chỉ. Mượn tiếng "bẩy thỏ" để dụ cho dị danh ; lấy chữ
"dò cá" để nêu cái sai biệt. Như vàng ròng rút ra từ đống quặng ; như
trăng tỏ vén khỏi cụm mây. Một đạo hàn quang qua khỏi kiếp Uy Âm vô
thủy.
Ngưu
dĩ đắc đáo gia sơn
Ngưu dã không hề nhân dã nhàn
Hồng nhật tam can do tác mộng
Tiên thằng thông độn thảo đường gian
Lưng trâu thoắt đã
quê mình
Buông trâu mất hút mặc tình thong dong
Nắng cao còn đượm giấc nồng
Quăng roi nhà cỏ hết dùng nữa thôi
VIII. - NGƯỜI TRÂU ĐỀU QUÊN
DẪN - Buông bỏ tình phàm, thì ý
Thánh cũng không. Chỗ có Phật cũng không thèm rong chơi, chỗ không Phật
cũng không thèm ngó lại. Không vướng đầu này hay đầu nọ, không liếc xéo
nơi này hay nơi kia. Hàng trăm con chim ngậm hoa, thẹn sao là thẹn !
Tiên
sách nhân ngưu tận thuộc không
Bích thiên liêu quách tín nan thông
Hồng lô diệm thượng tranh dung tuyệt
Đáo thử phương năng hiệp tổ tông
Người, Trâu, roi vọt
đều không
Trời xanh vời vợi mù trông chốc mòng
Tuyết khoe trắng giữa than hồng
Cội nguồn quê quán tao phùng một phen
IX.- PHẢN BẢN HOÀN NGUYÊN
DẪN - Bản lai thanh tịnh, không
vướng một mảy trần. Quán sát vẽ tươi và héo của những gì là hữu tướng,
an thân trong cảnh ngưng tịch của đạo vô vi. Không đồng với huyễn hóa,
cần gì phải tu, phải trị. Nước biếc, non xanh, ngồi mà xem cuộc thành
bại.
Phản bản hoàn nguyên
dĩ phí công
Tịnh như trực hạ nhược manh lung
Am trung bất kiến am tiền vật
Thủy tự mang mang hoa tự hồng
Mắt công mò lại cội
nguồn
Trắng trong một dải ra tuồng điếc đui
Trong am không thấy cõi nào
Ngoài kia hoa thắm nước trào mênh mông
X.- VÀO CHỢ BUÔNG TAY
DẪN - Khép cánh cửa sài, một mình
một bóng, dù Thánh Hiền vạn cổ cũng không hay. Chôn vùi cái văn vẻ của
riêng ta, bỏ lại lối mòn của cổ đức. Mang bầu vào chợ, chống gậy về nhà,
hàng rượu hàng cá, dạy cho thành Phật hết.
Lộ
hung tiễn túc nhập triền lai
Phù thổ đồ hôi thiếu mãn tai
Bất dụng thần tiên chân bí quyết
Trực giao khô mộc phóng hoa khai
Lưng trần chân đất
chợ người
Cát lầm bụi vẫn ta cười say sưa
Thần tiên bí quyết cũng thừa
Cây khô thoắt đã đong đưa nhụy vàng.
ĐỀ TỤNG CỦA PHỒ MINH
THIỀN SƯ
TỰA của Phật tử Hồ
Văn Hoán.
Tân khắc Thiền tông thập ngưu đồ
Tranh chăn trâu, vốn được Thiền tông dùng
để thí dụ cho sự tu tâm chứng đạo. Mục đồng, tức là Người ; Trâu chỉ cho
Tâm. Vòng ánh sáng tròn tức là Người và Tâm đã đến chỗ thuần nhất, chứng
được đạo Bản Nhiên.
Tâm, là cái ai mà chẳng có. Có thì phải
biết cách sửa trị. Đạo, người nào lại không sẵn. Đã sẵn, tất phải làm
sao để chứng. Nhưng, lẽ đó đâu phải riêng nơi Thiền tông mới có, để thí
dụ. Bọn ta dù là theo Nho, cũng đồng với lẽ ấy. Cũng chẳng phải riêng gì
bọn Nho chúng ta mới đồng với lẽ ấy, mà mọi người trong thiên hạ thảy
đều đồng. Nói gọn lại, từ đầu đền cuối không khác nhau. Lẽ này quá rõ.
Nhưng lần hồi ta bị vật dục che lấp mất, cho nên cam phận trâu bò cũng
chẳng bằng vậy. Trâu mà còn có thể dạy nho thuần, trong khi, Tâm mà bảo
rằng không thể sửa, quả là điều chưa từng có.
TỰA của Chu
Hoằng
Kinh Di giáo nói : "Y như chăn trâu, cầm
gậy canh chừng, không để nó buông lung phạm vào lúa mạ của người ta".
Thế thì, thuyết chăn trâu bắt nguồn từ đó.
Kế tiếp theo, có Mã Tổ. Ngài hỏi Thạch Củng
: "Chú làm gì đây ?". Đáp : "Chăn trâu". Lại hỏi : "Chăn như thế nào ?".
Đáp : "Mỗi khi nó chạy a vào đồng cỏ, thì xỏ mũi kéo lui lại, thế là
người chăn giỏi".
Lại nữa, ngài Đại Qui An, vốn ở tại Qui
Sơn, có nói : "Tôi nương nơi Qui Sơn, nhưng không học Thiền Qui Sơn, mà
chỉ chăn một con trâu".
Lại nữa, ngài Bạch Vân Nghĩa Đoan hỏi vặn
Quách Công Phu rằng ? "Trâu thuần chưa ?".
Tự mình chăn, hay dạy kẻ khác chăn, đã thấy
lũ lượt có, xưa nay cũng khá nhiều, thật là rành rõi. Về sau mới có
người vẽ thành tranh. Bắt đầu từ lúc chưa chăn, cho đến lúc cả hai đều
mất hút, trình bày thành mười chặng, và trâu cũng theo thứ tự, từ đen
đến trắng, cuối cùng không còn màu trắng tinh ròng nào để mà tả nổi.
Ngài Phổ Minh lại kèm theo mỗi chặng một bài tụng.
Phổ Minh, chưa rõ gốc gác là ai. Tranh và
tụng cũng chưa rõ có phải do tay của một người hay không. Nay không bàn
chuyện đó. Chỉ xét các bức tranh, biểu tượng thì rất rõ mà ý chỉ lại sâu
sắc. Còn các bài tụng, lời gần gũi nhưng ý xa xôi. Người học cầm lấy mà
làm bản đồ, để xét lại đức của mình hầu thành đạt sự nghiệp. Cúi xuống,
xét chỗ thành tựu của mình ; ngửa lên, trông vào chỗ chưa đến để đến.
Khỏi mắc chừng được ít đã cho là đủ, sa đọa vào tính kiêu mạn tự phụ.
Như thế, giúp ích được rất nhiều. Tôi liền sao lục, cho đúc lại các bản
gỗ. Ngoài ra, có bộ tranh vẽ, từ chỗ "tìm trâu" đến chỗ "vào chợ" gồm
mười bức, đại đồng tiểu dị với bộ tranh này. Thêm nữa, cứ theo sự phân
biệt của giáo điển về thứ lớp tiến tu, có thể so sánh mà biết. Tôi cho
in phụ vào cuốn sách để tiện tham khảo. Nếu là kẻ một phen vượt lên là
vào thẳng, không mất công roi rọt, mà trâu đã trắng rõ thiên nhiên,
không phải theo thứ bậc, trong khoảnh khắc năng và sở cùng tuyệt hết,
với người đó, tranh hóa ra đồ bỏ, và tụng cũng thành lời thừa, xem qua
chắc chẳng khỏi một trận cười. Tôi không ép.
Niên hiệu Vạn lịch, năm Kỷ dậu, ngày Như
Lai khánh đản, kẻ hậu học, CHU HOẰNG, kính cẩn viết TỰA.
TỰA của Độ Lịch
Ôi chao ! Trọn cả trái đất là một con trâu
của Phổ Minh, chỗ nào còn có Phật và chúng sinh nữa ? Không cách biệt
mảy may, vốn là Như Như. Nếu nói rằng, trâu này có đen có trắng, có đực
có cái, có đói có no, chỉ là một Thể mà được phân làm hai, thì, khi đức
Thế Tôn mới sinh, chỉ trời chỉ đất, đi một vòng, mắt dòm dõ, phạm vào
lúa mạ người ta không phải ít. Tổ sư Tây đến, chỉ thẳng Tâm người, thấy
tánh thành Phật, đã ăn cỏ uống nước của người ta quá nhiều. Ba huyền
yếu, bốn liệu giản, năm vị quân thần, chín mươi sáu viên tướng, chịu hết
roi vọt, cho đến dộng chày dựng phất, hươi gậy la hét, đủ mọi cách dùng,
lông lá rụng cả, bốn vó lún dấu, để cho một cổ trâu trốn chỗ nào chả
biết. Đến chỗ này thì, lớp quan ải dày đã bị phá, thử nói, bên trên kia
còn có sự gì chăng ? Cầm phất tử vẽ viên tướng, bảo rằng : "Trong lửa
trâu gỗ cày mây trắng, trong mây ngựa đá dỡn gió xuân". Hiểu hay không
hiểu ? Xin xem các bài tụng chăn trâu, và các vần họa của chư phương ;
rút lại, có chỗ nào hơn kém hay không ?
Lâm Tế chánh tông, đời thứ 32, Độ Lịch đạo
nhân Nghiêm Đại Tham kính cẩn đề tựa.
TỰA của Như Niệm
Không
(Viết cho các bài tụng tranh chăn trâu của
Phổ Minh và phụ họa tụng của các Đại Thiền sư).
Ngài Vân Thê Liên Trì đại sư (Chu Hoằng),
soạn bản gỗ cho các bài tụng gốc của Phổ Minh, có viết Tựa nói : "chưa
biết Phổ Minh là ai". Thế thì, cũng không rõ đạo tràng của sư ở đâu vậy.
Năm tân sửu (1661), mùa đông, tôi về làng
làm việc. Năm Nhâm Dần (1662), mùa hạ, cư sĩ Đạc Lịch mang đầu mối của
Phổ Minh và các bức tranh trong chùa cũ ra cho xem, mới biết nhân duyên
ở đây. Cư sĩ đã khôi phục lại nền móng của chùa, ban đầu mời Huyền Vi
thiền sư, kế đến mời Ngài Minh Nham, chùa chiền sáng rỡ, phòng liêu dẫy
đầy, tương lai có cơ thành hang sư tử. Tôi tìm thấy các bài tụng của chư
phương, vui mừng không thể tả, bắt chước cũng họa theo, và đem tranh
cùng các bài họa tụng hiệp thành một quyển để lưu thông.
MỤC
LỤC các bài họa tụng
Văn Cốc
đại sư
Thiên Ẩn thiền sư
Phá Sơn thiền sư
Vạn Như thiền sư
Phù Thạch thiền sư
Ngọc Lâm thiền sư
Nhược Am thiền sư
Sơn Tỳ thiền sư
Huyền Vi thiền sư
Hương Tràng pháp chủ
Đạc Lịch cư sĩ
Như Niệm đạo nhân què
Vô Y đạo nhân
Mục Công đạo nhân
Cự Triệt thiền sư (phụ các bài tụng trâu trắng)
Khang Hy nguyên niên (1662), tháng mạnh thu, ngụ Bát Nhã đưng, Như
Niệm Không, kính tường.
THI
TỤNG của PhỒ MINH THIỀN SƯ
I.- CHƯA CHĂN
Sanh nanh
đầu giác tứ bào hao
Bôn
tẩu khê sơn lộ chuyển dao
Nhất
phiến hắc vân hành cốc khẩu
Thùy
tri bộ bộ phạm gia miêu
Đầu sừng
hung bạo kêu la
Ngược
xuôi rừng suối đường xa dặm ngàn
Mây
đen một dải ngoài hang
Lân la
từng bước gậm càn mạ non
II.- MỚI DẮT
Ngã hữu mang
thằng mạch tị xuyên
Nhất
hồi bôn cạnh thống gia tiên
Tùng
lai liệt tánh (khuyết ba chữ)
Do đắc
sơn đồng tận lực khiên
Dây thừng xỏ
mũi ta lôi
Một
phen bứt chạy, lằn roi nặng nề
Vốn
xưa dở tánh (.......)
Bây
giờ chú mục sẵn kề một bên
III.- CHỊU
KHÉP
Tiệm điều
tiệm phục tức bôn trì
Đồ
thủy xuyên vân bộ bộ tùy
Thủ bả
mang thằng vô thiểu hoãn
Mục
đồng chung nhật tự vong bì
Dần dà chịu
khép mọi đường
Băng
mây vượt nước dặm trường có nhau
Nắm
dây ta giữ lấy đầu
Một
ngày mệt lả ra mầu nhởn nhơ
IV.- QUAY ĐẦU
Nhật cửu
công thâm thủy chuyển đầu
Điên
cuồng tâm lực tiệm điều nhu
Sơn
đồng vị khẳng toàn tương hứa
Do bả
mang thằng thả hệ lưu
Ngày qua
tháng lại lần khân
Hung
hăng cuồng dại mấy phần chịu buông
Chú
chăn ghé mắt trông chừng
Trong
tay còn vững dây thừng chưa lơi
V. NGOAN
NGOÃN
Lục dương âm
hạ cổ khê biên
Phóng
khứ thâu lai đắc tự nhiên
Nhật
mộ bích vân phương thảo địa
Mục
đồng quy khứ bất tu khiên
Dương xanh
rủ bóng bên nguồn
Buông
đi kéo lại ra tuồng thảnh thơi
Cỏ
non, nắng quái, mây trời
Chú
chăn thả bước tay lơi sợi thừng
VI.- KHÔNG
NGẠI
Lô địa an
niêm ý tự như
Bất
lao tiên sách vĩnh vô câu
Sơn
đồng ổn tọa thanh tùng hạ
Nhất
khúc thăng bình lạc hữu dư
Giữa trời ru
giấc thong dong
Khỏi
công roi vọt, nhọc lòng kéo lôi
Cội
từng chú mục ngồi chơi
Sáo
lên vi vút nối lời vu vơ
VII. - BỎ MẶC
Liễu ngạn
xuân ba tịch chiếu trung
Đạm
yên phương thảo lục nhung nhung
Cơ xan
khát ẩm tùy thời quá
Thạch
thượng sơn đồng thùy chánh nồng
Làn xuân,
nét liễu tà dương
Khói
un cỏ biếc trông chừng dặm xa
Đói ăn
khát uống la đà
Gối
tay trên đá người ru giấc nồng
VIII. QUÊN
NHAU
Bạch ngưu
thường tại bạch vân trung
Nhân
tự vô tâm ngưu diệc đồng
Nguyệt
thấu bạch vân vân ảnh bạch
Bạch
vân minh nguyệt nhiệm tây đông
Mây trời,
trâu trắng một màu
Lòng
người thơ thẩn, lòng trâu hững hờ
Bóng
trăng qua lớp mây đưa
Mây
treo cõi bắc, trăng tà cõi đông
IX. MỘT BÓNG
Ngưu nhi vô
xứ mục đồng nhàn
Nhất
phiến cô vân bích chướng gian
Phách
thủ cao ca minh nguyệt hạ
Qui
lai do hữu nhất trùng quan
Chú chăn thư
thả không trâu
Làn
mây vời vợi trên mầu non xanh
Vỗ tay
ca, bóng trăng ngàn
Nẻo về
quê cũ tấc giang ngại gì
X.- VẮNG HẾT
Nhân ngưu
bất kiến yểu vô tung
Minh
nguyệt quan hàn vạn tượng không
Nhược
vấn kỳ trung đoan đích ý
Dã hoa
phương thảo tự tòng tòng
Người, trâu
vết tích là đâu ?
Trăng
buông lạnh lẽo một bầu hư không
Hỏi
thăm một lẽ tơ lòng
Kìa
xem cỏ nội hoa đồng, chăng nhe ?
CỰ TRIỆT
THIỀN SƯ
HỌA
TRANH TRÂU TRẮNG
I.- MẤT TRÂU
Trâu ở phía
tây, mặt hướng về tây.
Mục
đồng ở phía đông, mặt hướng về đông.
Ngưu thượng
ngưu hề, đồng thượng đồng
Ngưu
đồng bối hướng các tây đông
Tiêm
trần bất cách hà tiêu nhưỡng
Khoáng
kiếp lai kim uổng tự hoăng
Chú, trâu,
này chú nọ trâu
Chú,
trâu hai ngả hai đầu đông tây
Bụi
hồng cách một rèm mây
Thiên
thu lơ láo những ngày lang thang
Chủ nhân hỏi
trâu ở đâu ?
Mục
đồng lơ láo.
Lại có
một người từ phía tây đi đến, đưa tay chỉ về xa.
Hốt hương
sơn đồng vấn bạch ngưu
Sơn
đồng võng thác bất tri cầu
Bàng
nhân thức đắc ngưu tung tích
Chỉ
điểm sơn đồng cấp chuyển đầu
Thoắt đâu
gạn hỏi sơn đồng
Mặt
trơ mày dạn biết chừng là đâu
Có
người hay được vết trâu
Đưa
tay chỉ chú quay đầu về tây
III.- THẤY
TRÂU
Chú nhắm
phía tây mà chạy ;
thấy có
nhiều dấu chân trâu trong đồng ruộng.
Đê hối mạch
chuyển hướng khê tây (tê)
Nhất
lộ thâm đề gián thiển đề
Đoan
đích tân tri tầm cựu thức
Nhân
ngư đáo thử lưỡng vô mê
Quanh co đèo
suối về tây
Dấu
chân rải rác thưa dày chen nhau
Đường
kia nỗi nọ cơ cầu
Lần
theo vết cũ đã hầu gặp nhau
IV.- THẤY
TRÂU
Trâu trắng
nằm yên trong đồng ruộng,
đồng tử
nôm thấy, vui mừng.
Hạnh tận sơn
thôn quá thủy thôn
Hảo
trung hốt kiến bạch ngưu tôn
Hân
hân ổn bộ phương khinh khoái
Suyễn
tức sơ điều dữ tế luân (luận)
Trải bao xóm
nước làn mây
Thoắt
trông một cổ ở ngoài đồng hoang
Nhẹ
chân cất bước vội vàng
Nén
hơi kéo lại, nỗi mừng thấp cao
V.- ĐƯỢC TRÂU
Trâu trắng
từ từ đứng dậy.
Đồng tử
vui vẻ, vuốt ve lưng nó.
Bạt thiệp
khê sơn khởi đạn lao
Bạch
ngưu đốn hoặch giá di cao
Khoái
tâm cửu biệt trùng tương khế
Thiện
phủ thung dung hỉ phục thao
Rừng khe bao
quản lội trèo
Đã may
gặp gỡ già nào trọng hơn
Xa
nhau mấy nổi nguồn cơn
Thong
dong tay ướm tay nâng vỗ về
VI.- GIỮ TRÂU
Đồng tử rỗi
rãi ngồi trên tảng đá.
Trâu
trắng uống nước suối bằng thích.
Ngư thích
nhân nhàn khước sấu phì
Phong
thanh nguyệt bạch cửu vong ki
Ư
hương dã lục doanh sơn cốc
Kỉ độ
triêu huy ánh tịch huy
Mặc trâu
không nại béo gầy
Trăng
trong gió mát quên ngày đói no
Hương
rừng cỏ núi mịt mù
Buâng
khuâng nắng sớm đong đưa bóng chiều
VII.- CƯỠI
TRÂU
Bóng
chiều gác núi,
trâu
trắng về ràng,
mục đầu
vắt vẻo trên lưng,
thổi
sáo làm vui.
Phóng khoảng
kị qui thế sở hi
Liễu
ti tiên ảnh nhiệm phong huy
Sơn
đồng suy triệt vô sinh khúc
Địch
vận như huy nhập cấm vi
Nghêu ngao
lưng gối ai tày
Liễu
tơ nghiên gió thoáng đầy bóng roi
Sơn
đồng thổi khúc vui đời
Tà
dương ruổi vận vào nơi cấm đình
VIII.- QUÊN
TRÂU
Trăng sáng
trên trời,
mục
đồng vỗ tay ca hát một mình.
Bạch cổ hồn
vong vô thặng trung
Sơ
cuồng mục thụ khiếu cô phong
Sơn hà
đáo ảnh thiềm thừ chuyển
Ngọc
lộ linh linh quang ảnh trùng
Bóng trâu
vắng bặt am hao
Mục
đồng cao hứng lên gào đỉnh xa
Nước
non nghiêng, ánh trăng tà
Mà
khuya điểm trắng sương pha lạnh lùng
IX.- VẮNG HẾT
Người và
trâu đều không thấy,
chỉ có
một vòng tròn.
Lâu các
trùng trùng đạn chỉ khai
Bổn vô
dư khiếm thất ban tài
Không
truyền ngủ thập tam gia xú
Dẫn
khước nhân ngưu đại mộng hồi
Khảy tay Lầu
các chập chùng
Giàu
sang bảy báu chưa từng thiếu dư
Hỏi
chi thói Đáo hồ đồ
Giấc
mơ Nhân Ngã bây giờ hoàn không
Phụ chú :
Thiện tài Đồng tử theo lời dạy của Bồ tát Văn Thù, đã đi hỏi Đạo trải
qua năm mươi ba chỗ. Khi đến hỏi Đạo với ngài Di Lặc, trong một thoáng
gặp gỡ, Thiện Tài nhớ lại hết cả con đường dài đã trải qua, bất giác
nhìn lại hai tay đầy cả hoa trời. Sau đó, ngài Di Lặc dẫn Thiện Tài vào
lầu các Vairocona (Quang minh biến chiếu), vừa khảy móng tay, tức thì
cánh cửa mở rộng, Thiện Tài thấy mình bước vào một thế giới giao ánh
nhau trùng trùng vô tận. Thiện Tài, có nghĩa là người sinh ra cùng lúc
với bảy báu cao quí nhất, và người đó từ khi mới sinh đã là bậc sang cả
như một hoàng đế của thiên hạ.
Người chăn trâu
đến lúc này như đã bước vào Pháp giới vô tận. Từ đây trở xuống, chỉ còn
là hiện thần thông du hí tam muội mà rong chơi trong các cõi luân hồi,
như đi vào chợ mà ngao du. Ngao du là chỗ rốt ráo của Bồ tát hạnh, vì nó
tượng trưng cho ý nghĩa Vô Sở Trụ : Bồ tát không trụ sinh tử, cũng không
trụ Niết Bàn. Chúng sinh lang thang như mục đồng tìm trâu mà không thấy
vết tích. Bồ tát cũng lang thang trong trầm luân khổ hải, nhưng thong
dong như mục đồng buông tay vào chợ.
X.- VÀO
CHỢ
Đồng tử
đi trước, hướng về phía Đông
(vì là đang
đi vào cõi sinh tử) ;
trâu trắng
lẻo đẻo theo sau.
Mại
lộng nhàn nhàn bạch cổ ngưu
Nhập triền
thùy thủ tứ ngao du
Đồng lưu cửu
giới cừu phong độ
Tâm Phật
chúng sinh vô biệt cầu
Trâu
theo đủng đỉnh mua vui
Buông tay
vào chợ dạo chơi phố phường
Gió lành
chín cõi đưa sang
Này Tâm, này
Phật, này hàng Tử sinh.
Source: Tuệ
Sỹ (1990) THIỀN QUA TRANH CHĂN TRÂU, Chùa Khánh Anh, Paris, xuất bản
-- o0o --
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật ngày:
05-10-2001
Cập nhật ngày:
05-10-2001
(nguồn: http://quangduc.com)<< về trang Phật Học I>>


markdown:
ĐỂ
TRỞ THÀNH NGƯỜI PHẬT TỬ CHÂN CHÁNH
Thích Thiện Bảo
---o0o---
A. KHÁI NIỆM
TỒNG QUÁT VỀ NGƯỜI PHẬT TỬ CHÂN CHÁNH:
Khi một người biết đi Chùa, thờ Phật, lễ Phật, tụng kinh, Sám hối nghe
Chư Tăng thuyết pháp có nghĩa là người đó đã xác nhận mình là Phật tử,
nhưng từ một Phật tử để trở thành Phật tử chân chánh cần phải có những
nhân tố tích cực hơn về hai phương diện sự và lý : Sự là thực hiện những
lễ nghi đi chùa,tôn thờ, tụng kinh,lễ bái, sám hối vị giáo chủ mà mình
theo, qua hình tượng, tranh ảnh, lý là thực hiện những lời dạy ứng dụng
trong đời sống. làm cho lời dạy đó biến thành hiện thực có lợi ích cho
cá nhân, gia đình. Đó chính là góp phần làm cho Phật giáo hưng thịnh.
Đạo Phật không đòi hỏi người Phật tử phải thực hành những điều khó khăn
nhưng phải thể hiện tinh thần của Phật dạy qua đời sống, muốn thế qua
thân phải lễ lạy, miệng tụng kinh, niệm Phật, xưng tán Phật hiệu, sám
hối, ý phải thành tâm chánh niệm. Tam nghiệp thân, khẩu, ý lúc nào cũng
thanh tịnh, làm sao cho đạo đức cá nhân của mình được thăng hoa tốt đẹp.
Đó chính là một trong những phương pháp mà người Phật tử chân chánh phải
tu tập và thực hành trên bước đường đến giải thoát.
Đức Phật đã dạy Chư Tăng là những người có trách nhiệm duy trì Chánh
Pháp; còn người Phật tử tại gia có bổn phận hộ trì Chánh pháp, làm cho
Chánh pháp được mọi người nhận thấy qua đời sống của cá nhân và gia đình
thấm nhuần đạo lý Phật giáo. Đó chính là chúng ta làm tròn trách nhiệm
của người Phật tử chân chánh đối với đạo, góp phần xây dựng cuộc đời trở
nên Chân, thiện, mỹtheo tinh thần Phật giáo.
I. TẠI SAO PHẢI
THỜ PHẬT?.
1) Nguồn gốc
xuất xứ & ý nghĩa:
a/ Nguồn gốc xuất
xứ:
Khi Đức Phật còn tại thế và sau khi Phật diệt độ, để thể hiện lòng tôn
kính đức đạo sư, Phật tử có vẽ họa hình tượng Phật để thờ. Câu chuyện
truyền thuyết về Đức Phật lên cung trời Đâu Suất thuyết pháp cho thân
mẫu liên tiếp trong ba tháng. Nhà Vua Vu Điền mến mộ Phật Pháp thường
đến tinh xá hầu Phật, nay xa vắng cảm thấy nhớ Phật nên có sai họa sĩ vẽ
chân dung Ngài để chiêm ngưỡng. Sau khi Phật trở về nhà Vua có đem việc
đó bạch với Đức Phật Ngài mĩm cười và cũng bắt đầu từ đây việc thờ chân
dung Đức Phật được đệ tử Ngài tiếp nối từ đời nầy sang đời khác cho đến
ngày nay.
b/ Ý nghĩa việc
thờ Phật:
Qua câu chuyện truyền thuyết trên khởi đầu là họa chân dung, đơn thuần
chỉ là một sự nhớ thương của một người đệ tử đối với Phật và rồi dần
dầ⮠trở thành ngưỡng mộ, tôn kính, tri ân. Chúng ta nhận thấy trong xã
hội con cháu thờ phụng ông bà, cha mẹ biểu lộ lòng hiếu thảo. Nhân dân
lập đền thờ các vị anh hùng dân tộc biểu lộ lòng mến mộ gương đức hy
sinh vì dân vì nước. Điều nầy thể hiện "Cây có cội nước có nguồn, ăn
trái nhớ kẻ trồng cây" đây là thần nhân bản trong đạo lý làm người.
Cho nên người Phật tử hơn ai hết ngoài việc chọn cho mình một vị giáo
chủ để nương theo trên con đường tìm chân lý còn phải thể hiện đủ ba
phương diện: tri ân, ngưỡng mộ và tôn kính.
Thờ Phật với lòng tri ân: Người Phật tử
ngoài việc tạo tượng, đúc chuông, xây dựng chùa chiền bố thí cúng dường
tạo phước, còn phải nhận thức Đức Phật là một vị giáo chủ có những đức
tánh màchúng ta cần phải học tập noi theo để từ đó hướng bản thân mình
tiến dần đến giác ngộ giải thoát như Ngài. Qua hình ảnh đức Phật khơi
lại nguồn tâm của chúng ta, làm cho nó tỏa sáng với những đức tính từ
bi, bình đẳng.
Thờ Phật với lòng ngưỡng mộ: Người Phật tử
ngưỡng mộ Phật không có nghĩa là sùng bái,ca tụng, tôn thờ như một thần
linh ban phước, giáng họa mà chúng ta ngưỡng mộ Ngài qua những đức tánh:
Bi, Trí và Dũng ( từ bi vô ngại, trí huệ vô biên và hùng lực phi
thường). Chính ba đức tánh đặc thù nầy có hiệu năng giúp cho người
Phật tử xây dựng một con người có lòng nhân, một gia đình hạnh phúc và
hoán cải hoàn cảnh xã hội. Ngưỡng mộ Đức Phật là chúng ta lập cước cho
bản thân mình đi trên con đường Ngài đã đi.
Thờ Phật với lòng Tôn kính: Tôn kính Phật không
có nghĩa là chúng ta thần thánh hóa Đức Phật mà chúng ta tôn kính Ngài
với một niềm tin qua một con người đức hạnh cao tuyệt, đưa đường chỉ lối
cho chúng ta thăng tiến trên bước đường tâm linh. Trên tinh thần đó
người Phật tử là người thực hiện theo con đường giác ngộ của Phật, cho
nên việc tôn kính Phật ngoài mục đích tín ngưỡng chúng ta còn thể hiện
noi theo hạnh lành mà Phật đã thể hiện, trong đời sống.
2/ Nên thờ Đức
Phật hay Bồ tát nào?.
Chúng ta biết rằng các Đức Phật đều có những đức tính trọn lành, một
gương sáng mà chúng ta có thể nương nơi các Ngài để tu tập. Thờ Phật là
nương nơi đức tánh đó, chứ không phải nhờ Ngài ban ơn giáng phước, tuy
nhiên phải tùy theo tâm nguyện của mỗi người cảm nhận Đức Phật nào mà ta
cảm thấy thích. Đối với Phật giáo Bắc tông ngoài thờ Phật Thích ca, Di
Lặc, Di Đà, Dược sư...ngoài ra người Phật tử lại thường thờ các vị Bồ
tát như Quán Âm, Phổ Hiền, Địa Tạng.... cũng chính điều nầy làm cho
người Phật tử không xác định nhất quán về việc thờ Phật hay Bồ tát. Cũng
từ những lệch lạc về nhận thức tinh thần Phật giáo làm cho người Phật tử
sanh ra thờ Phật, Bồ tát một cách không còn đơn giản mà trở thành "
đa thần giáo " nơi thờ Phật, Bồ Tát chớp sáng lập loè, mất hết vẻ
tôn nghiêm . Thời đại của chúng ta là thời đại khoa học cho nên càng đơn
giản càng tốt, vì chính sự đơn giản là trang nghiêm. Chúng ta nên thờ
độc tôn Đức Phật Thích Ca là vị giáo chủ cõi Ta bà, vì hình ảnh của Ngài
gần gũi với giáo lý mà chúng ta đang thực hành, Ngài cũng được các Chùa
cả Nam Tông và Bắc Tông Phật giáo đều tôn thờ. Phải quan niệm thờ một vị
Phật là thờ tất cả Phật.
3) Thờ Phật ở
đâu cho phù hợp?.
Việc thờ Phật đối với người Phật tử là hết sức cần thiết vì ngoài biểu
lộ xác định niềm tin Tam Bảo, còn một ý nghĩa nhắc nhở chúng ta hằng
ngày. Cho nên việc thờ Phật phải ở nơi trang nghiêm,trang nghiêm không
có nghĩa là trang nghiêm cho hình ảnh Phật và Bồ tát mà trang nghiêm cho
chính bản thân chúng ta.Vì kinh Phật dạy: " trang nghiêm tự thân tức
là trang nghiêm Phật độ ". Thật vậy,trang nghiêm cho khung cảnh nơi
thờ Phật là tạo cho người Phật tử một niêm tin hỷ lạc khi lễ Phật, tụng
kinh. Như vậy, thờ Phật không nên rườm rà mà phải thờ sao cho có thẩm
mỹ, vì chính sự thẩm mỹ đó tạo nên nét đẹp trang nhã phù hợp với tinh
thần đơn giản, giải thoát của Đạo Phật.
Ngoài ra người Phật tử có thể treo hình ảnh Phật nơi phòng khách, phòng
đọc sách, phòng học... nơi mà chúng ta làm việc hằng ngày, giúp cho
chúng ta nhớ đến Phật với những hạnh lành mà mình cần phải noi theo, mỗi
khi có những chướng duyên trái ý nghịch lòng, đức Phật như một vị Thầy
bên cạnh nhắc nhở cho chúng ta từng giây từng phút.
II. TỤNG KINH, LỄ
PHẬT & NIỆM PHẬT:
1/ Nguồn gốc ý
nghĩa việc tụng kinh, lễ Phật& niệm Phật:
a) Vì sao phải
tụng kinh?.
Khi Đức Phật viên tịch khoảng ba tháng, các vị đệ tử của Phật nhận thấy
sự quan trọng của Phật còn tại thế và ý thức đến sự lâu dài những lời
dạy của Ngài nên đã vân tập về thành Vương Xá đọc lại lời dạy của Đức
Phật. Tôn giả A Nan là vị thị giả hầu cận Đức Phật nên được đại chúng đề
nghị tuyên lại lời dạy của Phật gọi là Kinh Tạng, Ưu Ba Ly đọc lại giới
luật gọi là Tạng Luật và sau nầy bàn luận thêm những điều liên quan đến
lời dạy của Phật gọi là Luận tạng. Có thể nói đây là lần kết tập đâu
tiên nhằm hệ thống hóa nền giáo lý của Đức Phật, khỏang 200 năm từ ngày
Phật nhập diệt, có nhiều lần tuyên đọc lại lời Phật mà chúng ta gọi là "kết
tập kinh điển" nhưng mãi đến khoảng năm 83 trước Tây lịch mới ghi
thành văn bản và sự trùng tuyên nầy là nguyên nhân đầu tiên đọc hoặc
tụng lời Phật dạy cho đến ngày nay.Việc tụng kinh không phải để Phật gia
hộ phù trì, làm ăn phát đạt " ăn nên làm ra " mà đọc kinh nhằm để
nhận ra nghĩa lý mầu nhiệm của kinh, để áp dụng tu tập trong đời sống.
b) Vì sao phải
lễ Phật?
Lúc đức Phật còn tại thế với phong tục Ấn Độ lúc bấy giờ, lạy là bày tỏ
lòng thành đối với các bậc đạo sư mỗi khi đến nghe Đức Phật thuyết pháp.
Vì thế cho nên Chư tăng cũng như Phật tử đều qùy ngay ngắn, chắp tay lạy
ba lạy, đầu cuối lên hai chân Đức Phật và đặt trán mình lên bàn chân
Ngài, sau đó đi quanh Phật ba vòng gọi là " nhiểu Phật ", rồi mới
ngồi xuống. Điều nầy được Đức Phật mặc nhiên chấp nhận như một người đệ
tử đối với bậc thầy khả kính, chứ không phải là một giáo điều có tính
cách bắt buộc. Sau khi Phật nhập diệt người đệ tử vẫn xem Ngài như còn
tại thế những hình thức lễ nghi và cung kính ấy vẫn được duy trì trong
hàng môn đệ của Ngài cho đến ngày nay.
Lễ Phật 3 lạy trước khi đọc lời Ngài nhằm nhớ lại xưa kia mỗi khi nghe
thuyết Pháp đều lạy như vậy. Ba lạy là tượng trưng cho Tam Bảo tại thế
gian, khi lạy phải qùy xuống, ngữa hai bàn tay ra như đang nâng hai chân
Phật và cúi lưng đạt trán mình trên hai lòng bàn tay. Lạy như vậy trong
kinh gọi là " thân tâm cung kính lễ ". Trong Phật giáo lạy Phật
cũng thể hiện, thấu rõ sự lý vô ngại, đây là quan niệm của người Phật tử
khi thờ Phật lễ Phật, thọ trì đọc tụng kinh và tọa thiền. Nếu không nhận
ra điều nầy người Phật tử dễ bị thiên chấp: làm sự bác lý, hiểu lý thì
quên sự, đây là bệnh cần phải biết để sửa đổi khi bước chân vào ngôi nhà
Phật Pháp.
Về sự có 2 cách
lạy:
a. Ngã mạn lễ: Lạy Phật mà tâm không thành, ngoài lạy nhưng trong
tâm không kính, lạy cho lấy có, đầu không sát đất, đứng lên cúi xuống
một cách cẩu thả.
b. Cầu danh lễ: Lạy để người khác thấy mình là biết lạy, nhằm cho
người khác khen mình nhưng khi không có ai thì biếng nhác, giải đải
không muốn lễ bái.
Về lý có 4 phép
lạy:
a. Phát trí thanh tịnh lễ: Người lạy Phật thấu được cảnh giới chư
Phật,lạy một vị phật là lạy tất cả Phật, lạy một lạy là lạy cả pháp giới
vì hiểu được Pháp thân Phật đều dung thông .
b. Biến nhập Pháp giới lễ: Khi người lạy Phật nhận biết quán thân
tâm của mình cùng pháp giới không rời nhau.
c. Chánh quán lễ: Lạy Phật là lạy tự tâm của chính mình, vì tất
cả chúng sanh đều có tánh giác bình đẳng như nhau: " ở thánh không
tăng ở phàm không giảm " là ý nầy. Cho nên không bị ngoài duyên Phật
bên ngoài chi phối, quên Đức Phật thật ở bên trong, người xưa thường
nói: "dĩ huyển độ chơn" (nương nơi cái giả để tìm ra cái chân
thật)
d. Thật tướng bình đẳng lễ: Lạy Phật với tâm" năng lễ sở lễ
tánh không tịch " ( người lễ và người được lễ đều vắng lặng) hay còn
gọi là phàm thánh là một không hay không khác.
Bốn cách lạy trên thuộc lý cho nên nó cao thâm, nếu không suy tư tột
cùng lý tánh thì khó có thể hiểu một cách xác đáng được.
c/ Vì sao phải
niệm Phật?
Niệm Phật là niệm hay nhớ nghĩ đến tánh giác của chính mình,phương pháp
nầy giúp cho hành giả đạt đến trạng thái định tâm, không bị phiền não
dấy khởi. Phương pháp nầy còn là hạt giống gieo vào cõi nước Cực Lạc,
sau khi thân hoại mạng chung sẽ được sanh về.
Niệm Phật được phát xuất từ một câu chuyện : "A Xà Thế là con vua Tần
Bà Sa La và Hoàng Hậu Vi Đề Hy, vì nghe lời xúi dục của Đề Bà Đạt Đa,
đoạt ngôi vua cha bắt nhốt vào ngục, không cho ăn uống để phải chết đói.
Hoàng Hậu Di Đề Hy biết vậy cho nên xin vào thăm, bà lén đắp thức ăn vào
người, để đem vào ngục cho vua ăn. A Xà thế biết được liền hạ lệnh giam
Hoàng Hậu,trong lúc cực kỳ đau khổ đó, Hoàng hậu tưởng nhớ đến Đức Phật.
Đức Phật cũng cảm nhận được tâm niệm của Hoàng Hậu nên hiện đến thuyết
Pháp nói về pháp môn niệm Phật cỏi Phật A Di Đà ở Tây phương và dạy bà
phương pháp quán Vô lượng thọ. Chính nhờ tu tập pháp môn nầy sau khi
chết Hoàng hậu được vãng sanh ".
Niệm Phật theo tinh thần của Tịnh độ tông có nhiều loại, ở đây đề cập
đến một số phương pháp:
-Trì danh niệm Phật: Hành giả chuyên tâm niệm Phật A Di Đà mỗi ngày từ
khi thức dậy trong 4 oai nghi ( đi,đứng, nằm, ngồi) cho đến lúc ngủ
không cho các tạp niệm xen vào.
-Tham cứu niệm Phật: Đây có thể nói là một câu tham thoại đầu cuả Thiền
tông,vì người niệm Phật luôn luôn quán sát, đặt câu hỏi: Niệm Phật là
ai?, niệm phật từ đâu đến?, đến rồi đi về đâu?...
-Quán tượng niệm Phật: Hành giả ngồi trước tượng Phật quán sát các tướng
tốt của Phật, nhờ chú tâm quán sát nầy mà tâm hành giả thấm nhuần lâu
ngày thành nhất tâm bất loạn.
-Quán tưởng niệm Phật: Hành giả quán tưởng đến hình ảnh đức Phật A Di
Đà, đi đứng không bị gián đoạn, lúc nào cũng đều thấy hình Phật hiện
trước mắt hành giả.
-Thật tướng niệm Phật: Hành giả niệm Phật đạt đến bản thể chơn tâm không
sanh diệt, như như bất động, không còn năng và sở (người niệm và câu
niệm) đây là phương pháp niệm Phật thuộc về "lý" còn 4 phương pháp
trên thuộc "sự " "niệm đến vô niệm mới là chơn niệm".
Trong năm phương pháp nêu trên thì hành giả niệm Phật thì người niệm
Phật chọn "trì danh niệm Phật" vì dễ thực hiện. Ngoài niệm Đức
Phật A Di Đà ra người Phật tử còn niệm Phật Thích Ca Mâu Ni, Quán thế
Âm...
d) Ý nghĩa lợi
ích của tụng kinh, lễ Phật & niệm Phật:
Ý nghĩa:
- Đọc tụng kinh để cảm nhận lời Phật dạy và thấy mình không có phước
duyên nghe chính từ kim khẩu Phật nói Pháp và cũng thông qua đọc kinh
chúng ta mới tư duy quán chiếu những lới dạy của Ngài để từ đó thực hành
tu tập. Mục đích của việc tụng kinh là để thấu hiểu những nghĩa lý thâm
sâu trong lời kinh, cho nên kinh nào cũng có thể thọ trì miễn kinh đó là
của Phật dạy và phù hợp với trình độ nhận thức của chính ta. Điểm quan
trọng là việc tụng đọc kinh là hiểu được lý kinh để cố gắng thực hiện,
sống với điều kinh nói, chứ không phải chỉ tụng cho nhiều hay ít hoặc
kinh này cao hay kinh khác thấp, kinh nầy tiêu nghiệp có phước, kinh kia
đổ nghiệp.
- Lễ Phật là lễ những đức tánh cao cả của Chư Phật, lạy cũng giúp cho
chúng ta giảm bớt đi lòng kiêu căng ngã mạn, cống cao. Lạy Ngài là mong
muốn được noi theo những đức tính từ bi hỷ xả của Phật và Bồ tát, ngoài
ra không phải vì mục đích mong Phật, Bồ Tát ban ơn gia hộ. Lễ Phật còn
là một biểu hiện tinh thần hướng thượng của người Phật tử đối với đấng
giác ngộ mà chúng ta đang hướng về để tu tập học hạnh giải thoát.
Lợi ích :
- Về Cá nhân : Lúc tụng kinh, lễ Phật tâm hành
giả đặt vào văn kinh và tượngPhậ mà mình đảnh lễ nên sáu căn (mắt,
tai, mũi, lưỡi, thân và ý) nhiếp niệm một chỗ nên thân, miệng, ý
không buông lung tạo ác nghiệp.
- Về gia đình: Trong gia đình nếu có người biết
tụng kinh,lễ Phật thì gia đình đó có một nếp sống thuần lương đạo đức do
ảnh hưởng qua lời kinh, tiếng mõ và biết lễ những bậc giác ngộ. Nếu
trong gia đình khi nghe tiếng tụng kinh,thấy người khác lễ Phật tuy
không thích cũng giảm đi sự ồn ào náo nhiệt, có một cảm mến, gia đình đó
nhờ vậy mà hoà thuận êm ấm.
- Về những người chung quanh: Trong những giờ
phút tụng kinh lễ Phật hương trầm hoa ện vào với tiếng mõ nhịp đều pha
lẫn tiếng chuông ngân có thể làm cho những người xung quanh thức tỉnh
giấc mê quay về với thực tại, khi nhìn thấy một người biết lễ bái và
tiếng kinh đi vào tai người nghe, gợi cho tâm thức người ấy một cử chỉ
hướng thượng.
Để kết luận phần nầy chúng ta hãy đọc lại lời bạc trong Khoá Hư Lục
của Trần Thái Tông nhằm thấy rõ ý nghĩa đích thực của việc tụng
kinh, ngồi thiền, niệm Phật và lễ Phật :
Lễ
Phật giả kính Phật chi đức,
Niệm Phật giả cảm Phật chi
ân,
Trì giới giả hành Phật chi
hành,
Khán kinh giả minh Phật chi
lý,
Tọa thiền giả đạt Phật chi
cảnh,
Tham thiền giả hiệp Phật
chi tâm,
Thuyết Pháp giả mãn Phật
chi ý.
Dịch nghĩa:
Lễ Phật là kính đức của Phật,
Niệm Phật là cảm ân đức cuả Phật,
Giữ giới là hành hạnh của Phật,
Xem kinh là để rõ lý của Phật ,
Tọa thiền là để đạt cảnh của Phật,
Tham thiền là để hợp cái tâm của Phật,
Thuyết pháp là để đầy đủ nguyện của Phật.
III. VẤN ĐỀ ĂN
CHAY:
V ấn đề ăn uống trong đời sống con người là
một trong những nhu cầu không thể thiếu, chính vì thế mà dân gian thường
nói: "miếng ăn là miếng tồi tàn, mất đi một miếng lộn gan lên đầu".
Thật vậy con người sống trong xã hội tranh đấu giành với nhau cũng chỉ
vì ăn mà ra. Đạo Phật không phủ định sự ăn cho nên trong kinh đức Phật
cũng khẳng định:" cơ thể do ăn mà tồn tại, do ăn mà phát triển ",
chính vì lẽ đó mà con người tạo biết bao là sát nghiệp cũng chỉ vì phục
vụ cho thân mình, lúc còn là một Thái tử có lần Ngài than:" sự sống,
sống bằng sự chết ". Qua đó chúng ta thấy rằng người Phật tử không
phải ăn chay vì "ăn kiên",hay ăn đểđổi món ăn cho ngon miệng mà
là một phương pháp tu tập quan trọng mà người thực hiện sẽ có lợi ích
cho bản thân cho gia đình và cho cộng đồng xã hội.
1) Một số quan
điểm & lợi ích củaviệc ăn chay:
Trong Phật giáo truyền thống ăn chay được
phát xuất vào lúc nào? Thời kỳ Đức Phật còn tại thế ăn chay hay ăn mặn
(? ) đó là những thắc mắc của nhiều Phật tử tại gia khi nghe hoặc thấy
trong Phật giáo tại sao có nhiều quan điểm và biểu hiện về ăn uống không
đồng nhau?. Ở nội dung của bài nầy chúng tôi chỉ đề cập đến quan điểm
lập trường ăn chay như là một phương pháp tu tập không thể thiếu được
đối với người Phật tử tại gia. Về mặt quan điểm chúng ta không phê phán
mà chỉ dẫn chứ những kinh điển của hai hệ tư tưỡng Phật giáo, nhằm giúp
cho người Phật tử nhìn đúng đắn hơn về ăn chay hầu khẳng định lập trường
tu tập của mình va xem đây là dịp cho người con Phật nuôi dưỡng lòng từ
và tránh được nhân quả nghiệp báo trong hiện tại cũng như tương lai, dựa
trên nền tảng của lời Phật dạy qua hai bộ phái chính là Nguyên Thủy và
Đại thưà Phật giáo làm cứ liệu về thuyết ăn chay của Đạo Phật.
a/ Quan điểm của
Phật giáo Nguyên thủy:
P hật giáo Nguyên thủy cho rằng chính đức
Phật cũng không đặt thành vấn đều ăn chay là tiêu chí hàng đầu vì sự
giải thoát không phải do ăn chay mà được; ăn là để có sức khoẻ để hành
đạo là chính vì thế quan niệm ăn chay không có mặt trong thời kỳ đầu của
Phật giáo.
Tất cả chư Tăng Phật giáo Nam tông ở nhiều
quốc gia như: Tích Lan, Thái Lan, Miến Điện, Campuchia, Lào ... một số
nước tu theo Phật giáo Nam tông và một số tu sĩ tu theo PG Nam tông Việt
Nam vẫn giữ truyền thống nầy. Quan niệm của Phật giáo Nguyên thủy cho
rằng, bản thân họ không sát sanh, không khích lệ người khác sát sanh,
không tùy hỷ sự sát sanh và vì thế không phạm giới sát sanh. Có lần Đề
Bà Đạt Đa đến thỉnh cầu Đức Phật ban hành cấm các vị Tỳ Kheo không được
ăn thịt cá, Đức Phật không chấp nhận Ngài nói: "Sự ăn thịt cá có thể
coi như trong sạch với ba trường hợp ( tam tịnh nhục): người ăn
không thấy, không nghe, không có lòng hoài nghi rằng con vật bị giết
riêng cho mình"; trong một đoạn kinh Amagandha Đức Phật nói với
Jivaka:" phẩm hạnh xấu xa của người làm tội bằng nhiều cách khác
nhau, còn tệ hại hơn là ăn thịt cá nhiều ".
Trong Tiểu thừa Phật giáo tư tưởng luận của
Kimura Taiken có dẫn một đoạn kinh A Hàm: " Tôi muốn sống, không muốn
chết, muốn được sung sướng không muốn đau khổ. Nếu có kẻ nào cướp đi sự
sống của tôi, tôi có vui vẻ không?. Nếu tôi không vui vẻ, thì kẻ khác
cũng không vui vẻ khi tôi cướp đi của họ sự sống và sự sung sướng ấy.
Không những thế phàm cái gì mình không ưa thích thì kẻ khác cũng không
thích..."
Qua những trích dẫn nêu trên chúng ta thấy
rằng Phật giáo Nguyên Thủy cho rằng sự bất tịnh của con người không phải
do ăn, mà nó chính là lòng tham lam, sân hận, si mê, gian xảo, kiêu
căng, tật đố....tạo thành ác nghiệp. Chính vì quan niệm như vậy cho nên
việc ăn chay hay ăm mặn là không bắt buộc, vì Đức Phật và đệ tử của Ngài
theo truyền thống sống vào sự khất thực "ăn để mà sống chứ
không phải sống để ăn".
b/ Quan điểm của
Phật giáo Đại thừa:
Trái với những quan niệm trên Phật giáo Bắc
tông cho rằng người Phật tử là người nuôi dưỡng lòng từ thì không vì một
lý do gì mà không thực hiện tinh thần từ bi của Phật trong đời sống.
Về lịch sử:
- Việc ăn chay sau khi Phật nhập Niết đạo
Phật phát triển về phương Bắc và phát triển mạnh vào thời điểm 274 - 232
( khoảng thế kỷ 13 trước Tây lịch) vào thời đại Asoka (A Dục Vương ),
một vị Hoàng đế Phật tử ăn chay trường và khuyến khích mọi người ăn
chay, nhà Vua còn ra lệnh cấm mọi hành động giết thú vật để tế lễ thần
linh, việc săn bắn trong rừng, dưới sông đều bị cấm. Ngài xây dựng nhiều
bia đá ghi khắc giới luật và lời Phật dạy, trong một bia đá có ghi "Không
nên lấy sự sống nuôi sự sống. Cho đến rơm rạ, nếu còn côn trùng trong
ấy, cũng không nên đốt ".
- Khi Phật giáo du nhập vào đất nước Trung
Hoa dưới triều đại nhà Lương (502-594 trước Tây lịch), triều đình đã ban
hành lệnh cấm tất cả các thức ăn thịt cá tổ chức tại các buổi tiệc trong
hoàng cung và yêu cầu dân chúng ăn chay, Nhà vua cũng cấm việc giết thú
vật tế lễ thần linh trong Đạo giáo( Lão giáo), cấm không được dùng những
con vật như tắc kè, rắn, hổ ...làm thuốc. Đến triều đại nhà Đường việc
ăn chay càng được triều đình cổ vũ , mãi đến triều Minh có Hoà Thượng
Vân Thê - Châu Hoằng (1565-1615) là vị xiển dương việc ăn chay một cách
mạnh mẽ, không những khuyên ăn chay mà còn khuyến khích mọi người nên
phóng sanh.
Về Kinh Đại
thừa:
Trong Kinh điển của Phật giáo Đại thừa rải
rác nhiều đoạn Đức Phật nói đến việc cấm ăn thịt :
- Kinh Lăng già (Lankavatara) "Có thể có
một số tín đồ của Ta còn mê muội sau khi Ta nhập diệt, không biết lời
dạy và sự dạy của ta vá có thể kết luận sai lầm rằng; Ta cho phép họ ăn
thịt và chính Ta cũng ăn thịt . Điều nầy hẳn là sai lầm. làm sao những
người đang an trú trong tâm từ bi, tu tập khổ hạnh và cố gắng theo con
đường Đại thưà, lại có thể bảo những người khác ăn thịt thú vật?. Qủa
thực Ta đã từng đưa ra những qui định về sự ăn, chứ không qui định về sự
ăn thịt...".
- Kinh Lăng Nghiêm : "Người tu chánh
định cốt ra khỏi trần lao, nếu tâm sát hại chẳng trừ, thì chẳng thể ra
khỏi, dẫu có nhiều trí hiện tiền, mà chẳng dứt sát hại ắt phải lạt vào
đạo qủy thần ...Các loài qủy thần kia cũng có đồ chúng, mỗi mỗi đều xưng
đã thành đạo vô thượng,sau khi ta diệt độ,trong đời mạt pháp, loại qủy
thần nầy sôi nổi trên thế gian, tự nói ăn thịt cũng đạt được đạo Bồ Đề....".
- Kinh Niết Bàn: "Này Ca Diếp, bắt đầu
từ ngày nay trở đi , Như Lai không cho phép hàng Thanh văn ăn thịt, nếu
đàn việt đem đến dâng cúng phải xem thịt ấy như con thịt mình.Như Lai
cấm tất cả các đệ tử không được ăn bất cứ thịt gì".
- Trong đoạn kinh khác, một hôm Ngài A Nan
bạch Phật:
- "Bạch đức Thế tôn, tại sao trước kia
Phật cho các đệ tử ăn "tam tịnh nhục" mà nay Ngài lại cấm
không được ăn thịt?”.
- Đức Phật nói: "Vì trình độ các
ông trong buổi sơ cơ còn thấp kém, chưa có thể lãnh thọ ...đến nay trình
độ các ông đã cao nên ta cấm tuyệt đối ăn thịt cá ".
c/
Quan điểm ăn
chay của người Tây Phương:
Hiện nay trên thế giới có hai chế độ ăn
uống: một chế độ ăn thực phẩm với rau đậu, ngũ cốc mà người Đông phương
cho rằng đó là ăn chay, còn một chế độ khác là ăn cá thịt và các thức ăn
biến chế từ cá thịt, các động vật. Khoa học đã có những công trình
nghiên cứu cho rằng các loại bệnh như: nhồi máu cơ tim, tai biến mạch
máu não, một số bệnh ung thư là do ăn nhiều thịt động vật, các chất bơ,
sửa. So sánh hai chế độ ăn uống nêu trên thì chế độ ăn thực phẩm rau,
đậu có nhiều sức khoẻ, ít bệnh tật hơn ăn thịt cá. Điều nầy đã chứng
minh cho chúng ta thấy nạn thịt bò điên tại Anh năm 1998 và thịt gà tại
Hồng Kông năm 1999, tạo nên sự khủng hoảng kéo dài cho đến ngày nay vẫn
còn là một sự ám ảnh cho nhiều quốc gia trên thế giới, nhập khẩu các
loại thịt nầy. Bà Linda Gilbert Chủ tịch Tổng giám đốc công ty Heath
Focus( Tư vấn và tiếp thị ) ở Mỹ phát biểu: " Hình như chủ nghĩa ăn
chay đang tràn ngập các quầy hàng heath food và đang trên đường đi vào
các dòng sinh hoạt chính của đời sống người dân Mỹ " và bà kết luận
: " Chiều hướng giảm thiểu hoặc chấm dứt ăn thịt sẽ tiếp tục ".
Trên thế giới ngày nay vấn đề môi trường sinh thái và các Hội bảo vệ
động vật hoang dã có khuynh hướng càng ngày càng nhiều, chứng tỏ tinh
thần tôn trọng sự sống của người Tây phương có chiều hướng phát triển;
Bác sĩ Albert Schweitzer, người đoạt giải Nobel về hoà bình đã nói: " không
giết sinh vật kể cả côn trùng, không ăn bất cứ cái gì mà trước kia đã
từng có sự sống"
2) Lợi ích của
sự ăn chay:
Ăn chay ngoài ý nghĩa là một phương pháp tu
tập nó còn ảnh hưởng về mặt đời sống, dưới đây là bản so sánh của Bác
sĩ Lê văn Cầm - Tâm Chánh ( Pháp) chúng tôi trích từ quyển
"Quan điểm về ăn chay của đạo Phật" do Tâm Diệu biên soạn nhằm
giúp qúi Phật tử so sánh trên cơ sở khoa học :
BẢNG SO SÁNH TÍNH THEO 100 GRAM MÓN ĂN
Thịt bò
Cá chiên hay
nướng
Thịt gà
nướng
Sữa tươi
Gạo lức
Gạo trắng
Trái chanh
Trái xoài
Trái cam
Đậu phụng
rang
Đường trắng
Củ cải đỏ
Cải bắp
Rau dền tươi
Đậu trắng
lớn hột
Đậu nành
Khoai lang
tây
Khoai lang
ta nướng
Cà chua tươi
18,6
24,0
22,1
3,2
7,7
7,7
0,7
26,7
1,2
1,4
2,3
21,8
43,0
2
1,9
1
16,0
12,5
3,9
3,6
1,7
0,3
0,2
44,2
0,3
0,2
0,1
0,7
4,7
77,7
79,4
13,3
17,2
10,1
23,4
99,5
9,3
5,3
62,0
19
19,1
27,9
4
0,007
0,026
0,013
0,110
0,066
0,010
0,022
0,005
0,019
0,067
0,045
0,046
0,147
0,102
0,020
8,70
1,32
3,32
0,20
0,90
0,60
0,30
2
0,62
0,43
2,55
10
8,51
1,02
0,80
0,44
Trên bảng này
số trong 4 cột đầu chỉ về Gram. Số trong cột "sắt" chỉ về Miligram. Số
trong cột sinh tố chỉ về đơn vị quốc tế
- Chất đạm thường có nhiều trong đậu nành,
đậu phộng, thịt, cá...
- Chất béo thường có nhiều trong dầu, mỡ,
bơ (Le beurre)...
- Chất ngọt thường có nhiều trong đường,
mía, các thứ trái cây chín, các loại bánh ngọt hay kẹo, mứt hoặc
cà-rem...
Hơn nữa, chúng ta còn thấy các chất vôi,
chất sắt cũng như các sinh tố A, B, C, D, E, F... và nước nữa.
Cho nên, chúng ta ăn uống hằng ngày phải
lựa chọn thế nào cho có đầy đủ chất bổ để nuôi cơ thể, thông thường thân
thể con người cân nặng khoảng 55 đến 75 kg, thì phải có từ 2.000 đến
3.000 mới đủ số nhiệt lượng (calories). Ví như một người cân nặng 60 kg,
thì phải cần dùng 60 grammes chất đạm, 360 grammes chất ngọt và 60
grammes chất béo. Bởi vì, các nhà khoa học đã chứng minh được là 1
gramme chất béo sanh được 9 đơn vị nhiệt lượng. Do vậy, chúng ta dùng
những thực phẩm kể trên, sẽ có được đơn vị nhiệt lượng như sau :
60 gr. chất đạm x 4 = 240
360 gr. chất ngọt x 4 = 1.440
60 gr. chất béo x 9 = 540
____________
Cộng chung = 2.220
Qua bản so sánh nêu trên ăn chay sẽ có
những lợi ích như sau:
-Tránh được các bệnh tật do các động vật
mang lại qua ăn mà phát sinh, như cổ nhân thường nói:
"Họa tùng khẩu xuất, bệnh tùng khẩu nhập" (họa
do miệng mà ra, bệnh do miệng mà vào) thân thể được khoẻ mạnh.
- Nuôi dưỡng tinh thần từ bi trong mỗi con
người, chính nhờ ăn chay mà các ác pháp không phát sinh tinh thần được
nhẹ nhàng trong sạch.
IV. SÁM HỐI Ý
NGHĨA & LỢI ÍCH:
1) Khái niệm về
sám hối:
Đức Phật thường ca ngợi " Ở đời có hai
hạng người đáng khen: hạng người thứ nhất là người không có lỗi, hạng
thứ hai là người có lỗi mà biết ăn năn sám hối". Ngài khẳng định một
cách qủa quyết :" Phàm còn xuống lên trong ba cõi, lăn lộn trong sáu
đường, thì không một loài nào hoàn toàn trong sach, không một ai mà
chẳng có tội ". Tất cả mọi chúng sanh trong đời sống hằng ngày không
ai là không có lỗi lầm do vô tình hoặc cố ý tạo nên. Người Phật tử là
người dám mạnh dạn nhận ra những lỗi lầm mà mình phạm phải. Trong Phật
giáo sám hối không phải là"rửa tội" hay xá tội như một số quan niệm của
các tôn giáo khác, mà đây là một hành động mạnh dạn nhận ra lỗi lầm để
rồi sau đó tự mình sửa đổi.
Phật giáo không bao giờ tin có một vị thần
thánh nào có thể xá tội hay buộc tội mà Sám hối là một phương pháp phản
tỉnh chính mình, nhằm thăng hoa tự thân cho mỗi người con Phật trên bước
đường tu nhân học Phật. Có thể xem đây là con đường chuyển hóa tam
nghiệp trong qúa trình hoàn thiện nhân cách của một con người từ273;ịa
vị phàm phu bước lên Phật qủa.
2) Sám hối là gì
?.
a/ Định nghĩa:
Tiếng Phạn gọi là Samma, Trung Hoa dịch âm là"hối qúa". Trong
kinh nói : "Sám giả, sám kỳ tiền khiên, Hối giả, hối kỳ hậu qúa"
( ăn năn lỗi trước, chừa bỏ lỗi sau).
Như vậy, Sám hối là tự mình ăn năn, hổ thẹn
những lỗi lầm trước đây đã tạo, nguyện sửa đổi không dám tái phạm những
lỗi lầm đó nửa. Nói cách khác Sám hối là "ăn năn chừa bỏ ", đây
là trọng tâm của sự sám hối. Nhưng nếu cứ thường xuyên phạm tội, rồi
thường xuyên sám hối, lại phạm tội lại sám hối, như vậy không còn ý
nghĩa và không phải là phương pháp sám hối của Phật dạy.
Sám hối có thể xem như là sự mạnh dạn ăn
năn nhận lỗi của người thế gian, khi mình làm cho người nào đó buồn
phiền tức giận, đến xin lỗi. Trong Phật giáo cũng thế, do thân hành động
sai, lời nói không khéo, ý buông lung niệm ác, nay nhận ra bộc lộ lỗi
lầm của mình, tha thiết hối lỗi quyết không tái phạm.
b/ Các
pháp sám hối : Chúng biết lỗi lầm là do tâm tạo, cho nên
cũng phải do tâm ăn năn sám hối, chính vì lẽ đó mà các vị tổ sư đã chọn
lọc một số phương pháp sám hối trên cả hai phương diện sự và lý. Bài văn
sám hối mà người Phật tử thường đọc nhất mỗi khi tác pháp sám hối:
Xưa nay đã tạo bao ác nghiệp,
Đều bởi vô thỉ tham
sân si
Từ thân miệng ý mà
sanh ra
Tất cả,nay con xin
sám hối.
Về sự sám hối:
-Tác pháp sám hối:Lập đàn
thỉnh chư Tăng chứng minh,người sám hối trình bày lỗi lầm của
mình thành khẩn ăn năn,sám hối không tái phạm nửa.
-Thủ tướng sám hối:
Người sám hối đến trước bàn thờ Phật và Bồ Tát thành tâm lễ bái từ 1
ngày, 7 ngày cho đến 49 ngày, khi nào thấy được tướng hảo của Phật và Bồ
tát hoặc hoa sen thì mới thôi.
-Hồng danh sám hối: Đây là
pháp sám hối do Bất Động pháp sư đời Tống biên sọan lấy từ 53 danh hiệu
Phật trong Kinh Ngũ Thập Tam Phật và rút 35 danh hiệu trong
kinh Quán Dược vương, Dược Thượng.Đây là nghi thức sám hối
phổ thông nhất được các Chùa Việt Nam thường dùng trong những ngày Sám
hối .
Về lý sám hối:
-Vô sanh sám hối: lý
sám hối dành cho những người có căn cơ cao, cho nên ở đây chúng ta chỉ
biết qua một pháp nầy với hai cách qúan:
- Quán tâm vô sanh: Đây là lý được rút từ
Kinh Kim Cang: " Tâm qúa khứ không thể được, tâm hiện tại không thể
được và tâm vị lai cũng không thể được". Dùng pháp quán để thấy rõ :
" Tội từ tâm sanh cũng từ tâm mà diệt ".
- Quán pháp vô sanh: Quán sát thật tướng
không sanh diệt "ở thánh không tăng ở phàm không giảm"; đây chỉ cho chơn
tâm, Phật tri kiến, Pháp thân ...Vì khi nhận được chơn tâm rồi thì các
tướng sanh diệt không còn.
Tuy có nhiều phương cách khác nhau về sám
hối nhưng người Phật tử chúng ta phải tự chọn cho mình một cách thích
hợp với mình nhất để nương nơi đó mà sám hối, miễn sao chúng ta đọc và
hiểu được nghĩa lý của việc làm thì thật sự mới có lợi ích. Trái lại,
miệng đọc mà không hiểu ý nghĩa thì chẳng được lợi lạc gì. Đây là cái tệ
trong Phật giáo hiện nay.
3/ Lợi ích của
sám hối:
Nếu người Phật tử biết sám hối nghĩa là
biết sửa đổi, tức nhiên là một người đó có tiến bộ trên con đường tu tập
sẽ được những lợi ích thiết thực trong hiện tại cũng như tương lai. Đức
Phật đã dạy trong kinh Trường A Hàm: "Ai biết sửa đổi lỗi lầm thì
người đó có tiến bộ trong giáo pháp của Như Lai" và Ngài cũng khẳng
định: "Người có lỗi không biết sửa đổi, diệt trừ nơi tự tâm, thì lỗi
ấy sẽ đến thân, như nước chảy về biển, dần dần thành sâu rộng " (
Kinh tứ thập nhị chương) . Qua đó chúng ta rút ra được những lợi ích như
sau:
·
Mọi hành động trong đời sống không bị sa vào lầm lỡ vì
chúng ta đã có ý chí cương quyết biết nhận ra lỗi lầm.
·
Phẩm giá con người được nâng cao, các hạnh lành càng ngày
càng phát triển, vì không tạo nhân xấu trong hiện tại .
·
Thân tâm luôn luôn nhẹ nhàng vì không lo âu sầu muộn.
B. BỒN PHẬN &
TRÁCH NHIỆM CỦA NGƯỜI PHẬT TỬ TẠI GIA:
I. KHÁI QUÁT BỒN
PHẬN & TRÁCH NHIỆM:
Bất cứ người nào sống trong xã hội đều phải
có trách nhiệm và bổn phận tùy theo môi trường và hoàn cảnh của từng cá
nhân mà bổn phận và trách nhiệm được thể hiện một cách khác nhau.Người
dân có bổn phận đối với quốc gia,vợ có bổn phận trách nhiệm với chồng và
ngược lại, cha mẹ có bổn phận và trách nhiệm đối với con cái và ngược
lại. Một gia đình thực sự có hạnh phúc yên vui không thể không có nghiã
vụ trách nhiệm của những thành viên trong gia đình. Một quốc gia có
những công dân làm rạng danh cho tổ quốc là nhờ vào sự đóng góp của công
dân đó có lòng yêu đất nước thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của mình
một cách thiết thực. Một nhà xã hội học đã nói: " Thân ta là một phần
tử trong xã hội,vậy mỗi việc của ta làm cũng phải giúp được sự sinh hoạt
của xã hội ". Đối với người con Phật là một phần tử trong gia đình,
quốc gia, xã hội thì trách nhiệm và bổn phận lại càng đặt cho người Phật
tử, nhằm thể hiện tinh thần của đạo Phật đi vào cuộc đời, thực sự có ích
cho cuộc đời.
1) Bổn phận người
Phật tử tại gia là gì?
a/ Bổn phận &
trách nhiệm đối với͊ tự thân:
Người Phật tử là người biết tu tập học hạnh
giải thóat cho chính mình vì thế cho nên người Phật tử chân chính là
người biết tu sửa tự thân không bị các thế lực hoàn cảnh sai sử lôi kéo
và không thể nào mặc cho dòng đời trôi chảy, như lục bình sáng trôi lên,
chiều trôi xuống, như người cưỡi ngựa không điều khiển được ngựa để nó
tự đi đâu thì đi. Chúng ta phải chiụ trách nhiệm những gì mình đã làm: "Con
người luôn luôn đối diện với chính mình và đứng trước sự cố gắng tìm
hiểu, thực hành để tiến tới chỗ hoàn thiện, đem lại sự thăng bằng và
giải thoát ". Đây là lý tưởng nhằm xác định lập trường trong tinh
thần tu tập của người con Phật về đời sống của tự thân điều nầy trong
Kinh Đại Niết Bàn đức Phật đã dạy: "Các người hãy cương quyết chú
định vào chân lý. Các người hãy lấy chân lý làm ngọn đuốc là hòn đảo
nương thân cho chính mình".
Trong hoàn cảnh xã hội ngày nay, khả năng
kiểm soát mình của con người trở nên mong manh vì bị kẹt trong hệ lụy
kinh tế xã hội... và các sự ràng buộc khác trong đời sống, muốn thoát ra
khỏi vòng đời cả một sự khó khăn vô vàn, mà người thiếu ý chí, khó có
thể làm được. Người Phật tử là người phải xây dựng cho mình một ý chí và
nghị lực mạnh mẽ, sống trong môi trường xã hội nhưng luôn luôn tu dưỡng
tự thân để hoàn thiện bản thân có an lạc, khác với người không hiểu đạo:
" Con người tự đổi mới hay đúng hơn con người luôn luôn tự mình đổi
mới lại mình trong tất cả thời ". Đó chính là nhiệm vụ trách nhiệm
của người Phật tử xây dựng bản thân và tạo cho một gia đình có hạnh phúc
như trong kinh Pháp Cú: " Hết ngày này qua ngày khác,hết giờ nọ sang
giờ kia, người thợ vàng phải công phu thế nào mới lọc được vàng ròng thì
người muốn cho thân tâm mình trở nên trở nên trong sạch cũng phải cố
gắng khó nhọc rèn luyện như theᠦquot;
b/ Bổn phận &
trách nhiệm đối với gia đình:
Người Phật tử tại gia là người thực hiện
tinh thần ứng dụng giáo lý đạo Phật trong đời sống xã hội, cho nên phải
tạo lập gia đình có hạnh phúc. Chúng ta biết rằng gia đình là tế bào của
xã hội, là tổ ấm của con người, nó là môi trường tốt để xây dựng tình
cảm yêu thương và hiểu biết . Xây dựng một gia đình hạnh phúc tức là
chúng ta đã tạo cho con người có một trái tim biết yêu thương và trách
nhiệm. Có biết bao gia đình không còn là "tổ ấm" mà trở thành địa
ngục trần gian vì thiếu chất liệu bổn phận trách nhiệm của tình yêu
thương và hiểu biết. Ở đây chúng tôi dựa vào Kinh Thiệ⮠- Sanh .
c/ Bổn phận của
cha mẹ đối với con cái:
Trong kinh Đại Bảo tích Đức Phật dạy: "
Đã là cha mẹ, ai cũng muốn đem lại sự lợi ích cho con cái,cho nên cha mẹ
hay làm những việc khó làm, hay nhẫn những điều khó nhẫn " .Vì vậy
cha mẹ phải có 5 nghĩa vụ đối với con cái:
a/ Phải giáo dục con cái tránh dữ làm
lành, để trở nên người có đức hạnh.
b/ Phải khuyên con cái gần ngưòi tốt xa
người xấu, nên làm bạn với người hiền có trí thức.
c/ Phải thương yêu,hiểu biết con cái,
giúp đỡ tạo điều kiện cho con ăn học ,nên chia sẻ và an ủi với con những
điều khó khăn trong cuộc sống.
d/ Phải dự hướng, việc hôn nhân cho con
cái.
e/ Phải cho con tham gia việc gia đình,
góp phần xây dựﮧ hạnh phúc
d/ Bổn phận của
con cái đối với cha mẹ:
Trong Kinh Tâm Địa Quán Đức Phật dạy:
Non Thái ơn cha mới sánh bằng
Biển sâu là đức mẹ
hiền nay
Dù trong một kiếp
ta lưu lại
Nói đến công kia
khó hết tầy.
Cho nên làm con đối với cha mẹ phải có 5
điều :
a/ Làm con phải hiếu thảo đối cha mẹ như
tục ngữ ông cha ta thưòng dạy:
Nếu mình hiếu với mẹ cha,
Thì con cũng hiếu
với ta khác gì,
Nếu mình ăn ở vô
nghì,
Dừng mong con hiếu
làm gì uổng công.
b/ Bổn phận làm con khi làm việc gì cũng
phải trao đổi ý kiến với cha mẹ .
c/ Bổn phận làm con phải gánh vác trách
nhiệm gia đình ,không chống đối với cha mẹ.
d/ Phải biết chia xẻ những khó khăn của
cha me,áo đáp công ơn cha mẹ khi còn hiện tiền.
e/ Khi cha mẹ đau ốm làm con phải biết
săn sóc,lo lắng thuốc thang điều trị.
e/ Bổn phận người
chồng đối với vợ:
Người chồng là trụ cột trong gia đình, làm chồng là phải biết thương yêu
vợ, chính lòng yêu thương vợ là động lực gia đình có hạnh phúc, trên
thuận dưới hoà.Vì thế cho nên trong Kinh Trường A Hàm Đức Phật dạy làm
chồng đối với vợ phải có 5 điều:
a/ Khi vợ đi hay lúc trở về, người chồng
phải biết đưa đón, lấy lễ mà đối với nhau.
Một nhà tâm lý học đã nói: " Một tình yêu đầm thắm trong một lễ độ,
tất nhiên sẽ là một gia đình hoà hợp, vui vẻ và vĩnh cửu. Một tình yêu
chỉ hướng về sự thỏa mãn nhục dục một cách sỗ sàng trên bọc trong dâu
tất nhiên không tránh khỏi nửa đường đứt gánh...".
b/ Phải sống có nề nếp, đừng vì mình làm
khổ vợ con phải hầu hạ cơm dâng nước rót.
c/ Phải biết săn sóc vợ, mua sắm áo quần
trang sức tùy theo hoàn cảnh của gia đình.
d/ Phải tin cậy giao công việc quản lý
gia đình cho vợ.
e/ Không được " một dạ hai lòng
" làm cho vợ buồn phiền sầu não.
f/ Bổn phận người
vợ đối với chồng:
Trong Kinh Tịnh Hạnh Pháp Môn đức
Phật dạy: " Cúng dường cha mẹ, lo lắng cho chồng(vợ), chăm môn con
cái cũng được gọi là tịnh hạnh".Ở đây người vợ là người " nội
tướng " trong gia đình, giá trị của người vợ trong gia dình và xã
hội không phải là sự thấp kém như một số người quan niệm, mà nó có vị
trí quan trọng trong việc xây dựng một gia đình có hạnh phúc. Chính vì
vậy Đức Phật đề cập 5 việc mà bổn phận làm vợ phải thực hiện:
a/ Người vợ phải biết kính yêu chồng,
chăm lo cho chồng khi đi cũng như khi về.
b/ Phải biết tạo hạnh phúc gia đình bằng
những bữa cơm đầm ấm khi chồng về.
c/ Người vợ phải mềm mỏng, thủy chung
giử gìn tiết hạnh, không có tính lẳng lơ.
d/ Lúc chồng nóng giận,không nên tạo
thêm bất hoà mà phải biết :khi dùn khi thẳng như Ca dao ta thường nói:
"chồng giận thì vợ bớt lời, cơm xôi bớt lữa, có đời nào khê".
g/ Bổn phận đối
với họ hàng, thân thuộc:
Kinh Vô Lượng Thọ nói: "... Anh em, họ
hàng trong ngoài của gia đình, nên kính nhau đừng nên ganh ghét nhau...
Lời nói và sắc mặc thường hoà nhã không nên chống đối nhau..." Vì
nhận thức sinh mạng con người có mặt trên cuộc đời là do sự tiếp nối
không ngừng, trong nguồn gốc nhân chủng. Cùng nguồn gốc là cùng huyết
thống trong hệ thống gia đình nội ngoại mà chúng ta gọi là "gia tộc",
tức là anh chị em, chú bác, cô dì...Đối sử với nhau cho phải đạo là
chúng ta thể hiện đạo lý làm người. Trong Kinh Thiện Sanh đề cập đến 5
điều đối với quyến thuộc:
a/ Khi dòng họ có những điều bất
trắc:máu chảuột mền" chúng ta phải biết thương xót. Phải biết giúp đỡ
nhau khi hoạn nạn.
b/ Khi thấy trong thân tộc có những
người làm điều không hợp đạo lý chúng ta phải dùng cách khuyên nhắc.
c/ Những điều bí mật riêng tư của người
trong họ hàng chúng ta phải biết bảo vệ. Đó là tinh thần vì danh dự
chung : "Xấu lá xấu nem,xấu em xấu chị".
d/ Bà con quyến thuộc phải tới lui thăm
viếng, để tạo mối thân tình cốt nhục.
e/ Phải biết chia sẻ,giúp đỡ nhau khi
gặp khó khăn thiếu hụt.
h/ Bổn phận đối
với Chư Tăng Ni :
Tăng(Ni) Bảo là một trong ba ngôi báu đồng
thời cũng là một trong "bốn ân" của người con Phật tại gia lẫn xuất gia,
vì thế cho nên để trở thành người Phật tử chân chánh điều kiện trước
tiên thực hiện những điều kiện phải có nhằm giúp cho người Phật tử hiểu
đạo,khác với người không hiểu đạo.Điều nầy cácvị Tổ Sư thường dạy khi
bước chân vào chùa "Tiên bái trụ trì, hậu bái Thích ca"( trước
nhất phải lễ vị trụ trì sau mớạy Đức Phật Thích Ca).
a/ Khi vào Chùa "kính Phật phải biết
trọng Tăng", thân cận các bậc Minh sư, những thiện hữu trí thức như lời
cổ đức thường dạy: "bạn lành nương cậy, thầy tà lánh xa".
b/ Phải cung kính theo sự hướng dẫn của
các vị minh sư, thiện hữu trí thức.
c/ Phải biết áp dụng pháp vào đời sống
tu tập để có an lạc
d/ Đến chùa là cầu học, cho nên chư Tăng
là người có thể giúp cho chúng ta hiểu thêm những điều chưa biết về giáo
pháp .
e/ Phải chọn cho mình một Pháp môn thích
hợp với căn cơ trình độ của chính mình.
Kết Luận:
Trong tổ chức của Phật giáo bao gồm tứ chúng (bốn chúng): 2
chúng xuất gia(Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni) và 2 chúng tại gia ( Thiện
nam và Tín nữ hay còn gọi là Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di). Chúng xuất gia có
bổn phận thực hành giáo pháp truyền dạy hướng dẫn cho chúng tại gia.
Chúng tại gia gần gủi chúng xuất gia học tập giáo pháp ủng hộ tứ sự (
y phục, ngọa cụ, thực phẩm, y dược) cho chúng xuất gia có điều kiện
tu hành. Tất cả bốn chúng đều là đệ tử Phật đi theo con đường Phật dạy.
Tuy nhiên do hoàn cảnh và điều kiện tu tập học hạnh giải thoát của người
tại gia còn mang nặng gánh gia đình và xã hội. Nguyên tắc giáo dục của
Đức Phật là tuỳ theo trình độ, căn cơ và hoàn cảnh mà pháp dạy có khác
nhau mà có sự sai biệt, điều nầy có lần một vị cư sĩ Trưởng thôn
Asibandhakaputta hỏi Phật : " Bạch Đức Thế Tôn vì sao với một số
người Phật thuyết pháp trọn vẹn, còn đối với một số người, Phật thuyết
Pháp không hòan toàn trọn vẹn? ".
Đức Phật trả lời: " Ví như ba thửa ruộng
tốt, trung bình và một thửa xấu .Với ba thửa ruộng ấy, người nông dân sẽ
gieo trồng thửa ruộng tốt trước tiên, sau đó đến thửa trung và sau hết
mới gieo thửa xấu. Cũng thế, Thế Tôn đối với hàng xuất gia xem như thửa
ruộng tốt,đối với tại gia là thửa ruộng trung bình v à cuối cùng là với
hàng ngoại đạo là thưả ruộng xấu. Tất cả ba hạng người kể trên đều được
Thế tôn thứ tự giáo hóa với đầy đủ thiện Pháp,với đầy đủ giáo lý giải
thoát,vì cả ba nương tựa Thế tôn như ánh sáng,như là nơi ẩn trú ,nơi che
chở " (TươngƯng bộ kinh IV Tr.315) . Qua đó người Phật tử chân chánh
là người biết sống đúng, sống hợp, sống có ích cho mình cho mọi người.
Tài liệu tham khảo:
-Nguyên Thủy
Phật giáo Tư tưởng luận của Kimura Taiken-Thích Quảng Độ dịch, Khuông
Việt ấn hành 1971.
-Phật học
Phổ Thông quyển nhất Thành Hội PG TP. HCM ấn hành 1997.
-Phật học
khái luận -Thích Chơn Thiện-Ban giáo dục Tăng Ni ấn hành 1993.
-Đạo Phật
với con người-Thích Tâm Châu -NXB Tâm Quang 1964.
-Khoá Hư lục
giảng giải-Thích Thanh Từ- TV Thường Chiếu ấn hành-1996.
-Quan điểm
về ăn chay của Đạo Phật -Tâm Diệu biên soạn.
-Người Phật
tử Chân chánh-Phúc Trung biên soạn.
-- o0o --
Trình bày: Nhị Tường
Cập nhật ngày:
05-10-2001
Cập nhật ngày:
05-10-2001
(nguồn: http://quangduc.com)<< về trang Phật Học I>>

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


markdown:
31 Đồng Xoài, P.13, Q.Tân Bình, TP.HCM
Mã SP:
Liên hệ
Ship Hàng Toàn Quốc - Nhận Hàng Giao Tiền
Hồ Chí Minh: 0988.775.661
Hồ Chí Minh: 0933.976.263
10h Sáng Tới 7h Tối
Bí Mật Đời Sống
Quận 12 - Quận Thủ Đức - Quận 9 - Quận Gò Vấp - Quận Bình Thạnh - Quận Tân Bình - Quận Tân Phú - Quận Phú Nhuận - Quận 2 - Quận 3 - Quận 10 - Quận 11 -Quận 4 - Quận 5 - Quận 6 - Quận 8 - Quận Bình Tân - Quận 7 - Huyện Củ Chi - Huyện Hóc Môn - Huyện Bình Chánh - Huyện Nhà Bè- Huyện Cần Giờ
lầu 7 Vincom Center,72 Lê Thánh Tôn, Bến Nghé, Q1, HCM
baocaosu654@gmail.com
Thông tin về Tuyết Rơi
Quy chế hoạt động của Tuyết Rơi
Hãy liên hệ với Tuyết Rơi qua email hoặc điện thoại nhé! Bạn có thể gửi thư đến văn phòng chúng tôi, hỏi chúng tôi bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến dịch vụ hoa.

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Skip to main content
Trang chủ
Ưu đãi mở thẻ mới
Đăng ký mở thẻ
Ưu đãi dành cho chủ thẻ
Ẩm thực
Món Á
Món Âu
Mua sắm
Sức khỏe & Làm đẹp
Phòng khám/ bệnh viện
Spa
Du lịch & Giải trí
Giáo dục
Ưu đãi từ VPBank
Dịch vụ thẻ
E-banking
Gửi tiết kiệm
Khách hàng ưu tiên
Vay thế chấp
Vay tín chấp
You are here
Home

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.4.7 (Unix) OpenSSL/1.0.1e PHP/5.5.6 mod_perl/2.0.8-dev Perl/v5.16.3

X-Drupal-Cache: MISS

Set-Cookie: device_type=0; expires=Wed, 17-Jan-2018 01:46:19 GMT; Max-Age=7200; path=/; domain=.uudaicanhan.vpbank.com.vn; httponly

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Language: vi

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
# VỎ CARA XOÀN NỮ64.000.000 ₫
Mã hàng: VXN06711
Tình trạng: Còn hàng
Giá có thể thay đổi tùy theo giá vàng hiện tại
[Đặt hàng](/contact)
Chất liệu: Vàng trắng
Trọng lượng: 1.83 chỉ
Mô tả: 10 xoàn 3.4ly - 2 xoàn 2.8ly
4 xoàn 2.3ly - 48 xoàn 1.5ly - 1.6ly
Mã hàng: VXN06711
Tình trạng: Còn hàng
Chất liệu: Vàng trắng
Trọng lượng: 1.83 chỉ
Mô tả: 10 xoàn 3.4ly - 2 xoàn 2.8ly
4 xoàn 2.3ly - 48 xoàn 1.5ly - 1.6ly
160 Đinh Tiên Hoàng, P. Đa Kao, Quận 1, TP HCMz
(08) 38.222.163 - (08) 38.203.341 - (08) 38.203.282 0975 289 201 ( A. Tấn ) | Fax: (84.8) 38.222.163

Cache-Control: private, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
Tại phiên họp, các thành viên Hội đồng đều nhất trí đánh giá đề tài có tính khoa học và giá trị thực tiễn cao. Hội đồng đánh giá, nghiệm thu xếp loại đề tài ở mức đạt và đưa ra kiến nghị các vấn đề nhóm thực hiện đề tài cần hoàn thiện trước khi quyết định nghiệm thu đề tài và được ứng dụng vào thực tiễn.
Đây là một trong những cơ sở để VDB sắp xếp lại cơ cấu tổ chức của Văn phòng đại diện trong giai đoạn chuyển đổi cơ cấu, mô hình hoạt động hiện nay, thông qua đó nâng cao năng lực hoạt động của đơn vị này.
Phòng NCKH và TBM – Trung tâm Đào tạo và NCKH
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
2018
2017
2016
2015
2014
2013

Cache-Control: private


markdown:
[](http://vemaybayjetairways.com/ve-may-bay-di-bac-kinh/)
![ ](http://vemaybayjetairways.com/wp-content/uploads/2016/04/du-lich-bac-kinh.jpg)
Bắc Kinh – Một trong những thành phố đông dân nhất thế giới, là thủ đô của Trung Quốc, là nền tảng phát triển kinh tế văn hóa và chính trị của quốc gia này. Mùa hè này bạn nên mua ve may bay di Bac Kinh và thực hiện chuyến đi du lịch của mình […]
Bắc Kinh – Một trong những thành phố đông dân nhất thế giới, là thủ đô của Trung Quốc, là nền tảng phát triển kinh tế văn hóa và chính trị của quốc gia này. Mùa hè này bạn nên mua ve may bay di Bac Kinh và thực hiện chuyến đi du lịch của mình […]
[…] thẻ tạm trú cho người nước ngoài (...)
[…] hạn visa Việt Nam là gì? Xin Gia hạn visa (...)
[…] tục hồ sơ xin visa Trung Quốc không (...)
[…] đến Macau thì dễ, nhưng muốn nhập (...)
[…] Vé máy bay đi Canada của Jetstar Pacific Ve (...)
Đại lý vé máy bay
[Vietjet Air](http://vemaybayvietjetair.vn/) [Đại lý vé máy bay](http://vivatrantravel.vn/) Viva Trần **Địa chỉ: 240 Nguyễn Thái Bình, P.12, Q.Tân Bình, TP.HCM** **Điện thoại: 0946 963 866**


markdown:
Máy lạnh Lg đươc người sử dụng biết đến rộng rãi, đây là dòng máy lạnh nổi tiếng về cả chất lượng và mẫu mã. Tuy nhiên khi sử dụng bất kỳ thiết bị nào cũng vậy nếu chúng ta không làm sạch, bảo dưỡng định kỳ thiết bị xuống cấp rất nhanh và tiêu hao điện năng đồng thời phát sinh một số lỗi. vậy bạn đã vệ sinh máy lạnh cho gia đình mình chưa. Và sau đây là bài viết của các chuyên gia chuyên
[vệ sinh máy lạnh Quận Bình Thạnh](http://vesinhmaylanhquanbinhthanh.com/) xin chia sẽ đến quý bạn đọc ” cách vệ sinh máy lạnh Lg”. Mời các bạn tham khảo để có cách vệ sinh riêng cho thiết bị của mình nhé! **LIÊN HỆ TỔNG ĐÀI: 0902.563.208 & 028.6273.2222** **1. Vệ sinh mặt nạ**
– Có thể tháo mặt nạ ra để vệ sinh lau rửa.
– Có thể dùng ghế đẩu hoặc thang để tháo. Tuy nhiên phải rất cẩn thận để khỏi ngã. Khi tháo ra hoặc lắp ráp lại cần thận trọng tránh rơi vỡ.
– Không dùng nước nóng quá 40oC hoặc các loại dugnng dịch dễ bay hơi như xăng, dầu, chất đánh bóng, các loại bàn chải thô nháp để vệ sinh mặt nạ.
– Chỉ nên dùng nước và khăn vải mềm để rửa. Sau khi rửa xong phải để cho khô trong bóng râm.
– Khi lắp vào cũng như khi tháo ra cần gắn mặt nạ vào đúng cách, đúng kỷ thuật và khớp với nhau.
**2. Vệ sinh định kỳ dàn nóng lạnh**
– Sau nhiều tháng làm việc, dù đã có phin lọc bụi nhưng dàn lạnh vẫn bị bám bẩn do bề mặt dàn luôn ướt rất dễ bám bẩn. Cũng do ẩm ướt nên các chất bẩn ở đây rất dễ gây ra nấm mốc, cản trở sự lưu thông không khí. Chính vì vậy, năng suất lạnh giảm, tiêu tốn điện năng tăng và còn gây ra ồn phía trong nhà do tổn thất áp suất tăng. Dàn nóng sau nhiều tháng sử dụng cũng xảy ra hiện tượng tích tụ bụi làm cho khả năng trao đổi nhiệt và lưu lượng gió giảm. Chính vì vậy phải định kỳ vệ sinh cả dàn nóng, dàn lạnh. Ở những nơi bụi bẩn phải vệ sinh thường xuyên hơn và ở những nơi không khí trong sạch có thể vệ sinh ít thường xuyên hơn. Tuy nhiên ít nhất mỗi năm phải vệ sinh một lần. Người sử dụng có thể tự kiểm tra xem đã cần vệ sinh chưa nhưng công việc vệ sinh này nhất thiết phải do thợ chuyên môn thực hiện.
**3. Vệ sinh phin lọc máy lạnh không khí Lg trong nhà**
– Trước khi làm bất kỳ công việc vệ sinh nào cho máy đều phải ngắt nguồn điện áptomát, ngắt cầu dao hoặc rút phích điện ra khỏi nguồn. Nếu máy chạy thường xuyên, nên vệ sinh phin lọc không khí trong phòng 2 tuần/ lần. Trên mặt nạ của dàn lạnh (ghi lấy gió) có nút bấm hoặc lẫy để mở mặt nạ ra. Tháo phin lọc ra bằng cách kéo trượt xuống phía dưới. Tốt nhất là dùng máy hút bụi để hút sạch bụi. Nếu dùng nước rửa phải phơi phin lọc ở bóng râm cho khô rồi mới lắp lại như cũ.
**4. Lắp đặt, thay thế phin tinh lọc không khí phòng**
– Phin lọc không khí chỉ đơn giản là lưới lọc bụi, còn phin tinh lọc không khí là loại tinh lọc các tạp chất rất mịn như khói thuốc lá, mùi hôi, nấm mốc. Trước đây chủ yếu được chế tạo từ than hoạt tính, nhưng ngày nay nhiều hợp chất hóa học được sử dụng. Phin tinh lọc không bán cùng theo máy mà phải đặt riêng, thường cứ 3 tháng phải thay thế một lần. Chúng là các tấm nhỏ được lắp lên phin lọc, chỉ chiếm một phần rất nhỏ của phin lọc, không có khả năng tái sinh hoặc rửa sạch và dùng lại như phin lọc.
**Liên hệ dịch vụ vệ sinh máy lạnh Quận Bình Thạnh**
+ Khi quý khách gặp khó khăn trong việc vệ sinh máy lạnh vui lòng gọi qua công ty để được các nhân viên kỷ thuật tư vấn miễn phí và sửa chữa kịp thời.
+ Công ty cam kết báo đúng giá, bảo hành dài hạn và xuất hóa đơn cho khách hàng nếu có nhu cầu.
+ Các chuyên gia có lời khuyên nên vệ sinh máy lạnh định kỳ cho thiết bị của mình để hoạt động tốt hơn. Thời gian lý tưởng để vệ sinh 3 đến 6 tháng một lần.
**Rất hân hạnh được làm việc với quý khách** **HOTLINE: 0902.563.208 & 028.6273.2222**

Server: cloudflare

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: __cfduid=d73a46718d2cfa3cd3b158fb8bb46213e1516143665; expires=Wed, 16-Jan-19 23:01:05 GMT; path=/; domain=.vesinhmaylanhquanbinhthanh.com; HttpOnly


markdown:
Trình duyệt web nhanh và thực tiễn không quá cầu kỳ
[](//blackhawk_web_browser.vi.downloadastro.com)
![BlackHawk Web Browser BlackHawk Web Browser](http://pic.downloadastro.com/icon/blackhawk_web_browser_64_64.png)
[Tải về](//blackhawk_web_browser.vi.downloadastro.com)
Trình duyệt nhanh và dễ dùng cho trải nghiệm duyệt web tốt hơn
[](//fastest_web_browser.vi.downloadastro.com)
![Fastest Web Browser Fastest Web Browser](http://pic.downloadastro.com/icon/fastest_web_browser_64_64.jpeg)
[Tải về](//fastest_web_browser.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Link, phiên bản 3.0
[](//web_link.vi.downloadastro.com)
![Web Link Web Link](http://images.downloadastro.com/icon/web_link_64_64.gif.pagespeed.ce.amI4wykT6s.gif)
[Tải về](//web_link.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Translator, phiên bản 8.31
[](//web_translator.vi.downloadastro.com)
![Web Translator Web Translator](http://pic.downloadastro.com/icon/web_translator_64_64.gif)
[Tải về](//web_translator.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Log Storming, phiên bản 3.2
[](//web_log_storming.vi.downloadastro.com)
![Web Log Storming Web Log Storming](http://pic.downloadastro.com/icon/web_log_storming_64_64.jpeg)
[Tải về](//web_log_storming.vi.downloadastro.com)
Tải về Copysafe Web Protection, phiên bản 4.0
[](//copysafe_web_protection.vi.downloadastro.com)
![Copysafe Web Protection Copysafe Web Protection](http://pic.downloadastro.com/icon/copysafe_web_protection_64_64.gif)
[Tải về](//copysafe_web_protection.vi.downloadastro.com)
Tải về Free Web Magazine Editor, phiên bản 1.0
[](//free_web_magazine_editor.vi.downloadastro.com)
![Free Web Magazine Editor Free Web Magazine Editor](http://images.downloadastro.com/icon/free_web_magazine_editor_64_64.jpeg.pagespeed.ce.WVmo8CxPee.jpg)
[Tải về](//free_web_magazine_editor.vi.downloadastro.com)
Tải về Adguard Web Filter, phiên bản 6.1.298
[](//adguard_web_filter.vi.downloadastro.com)
![Adguard Web Filter Adguard Web Filter](http://pic.downloadastro.com/icon/adguard_web_filter_64_64.jpeg)
[Tải về](//adguard_web_filter.vi.downloadastro.com)
Tải về Word Web-stream, phiên bản 2.1
[](//word_web-stream.vi.downloadastro.com)
![Word Web-stream Word Web-stream](http://pic.downloadastro.com/icon/word_web-stream_64_64.gif)
[Tải về](//word_web-stream.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Pictures Downloader, phiên bản 3.3
[](//web_pictures_downloader.vi.downloadastro.com)
[Tải về](//web_pictures_downloader.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Log Suite, phiên bản 9.0
[](//web_log_suite.vi.downloadastro.com)
![Web Log Suite Web Log Suite](http://pic.downloadastro.com/icon/web_log_suite_64_64.jpeg)
[Tải về](//web_log_suite.vi.downloadastro.com)
Tải về Easy Web Gallery Builder, phiên bản 2.0.0.2
[](//easy_web_gallery_builder.vi.downloadastro.com)
![Easy Web Gallery Builder Easy Web Gallery Builder](http://pic.downloadastro.com/icon/easy_web_gallery_builder_64_64.jpeg)
[Tải về](//easy_web_gallery_builder.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Site Express, phiên bản 2.7.1.000
[](//web_site_express.vi.downloadastro.com)
![Web Site Express Web Site Express](http://pic.downloadastro.com/icon/web_site_express_64_64.gif)
[Tải về](//web_site_express.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Cache Illuminator, phiên bản 5.4.1.000
[](//web_cache_illuminator.vi.downloadastro.com)
![Web Cache Illuminator Web Cache Illuminator](http://pic.downloadastro.com/icon/web_cache_illuminator_64_64.jpeg)
[Tải về](//web_cache_illuminator.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Developer for Firefox, phiên bản 0.04311342592592593
[](//web_developer.vi.downloadastro.com)
![Web Developer for Firefox Web Developer for Firefox](http://pic.downloadastro.com/icon/web_developer_64_64.png)
[Tải về](//web_developer.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Log Explorer, phiên bản 9.1
[](//web_log_explorer.vi.downloadastro.com)
![Web Log Explorer Web Log Explorer](http://pic.downloadastro.com/icon/web_log_explorer_64_64.gif)
[Tải về](//web_log_explorer.vi.downloadastro.com)
Tải về Free web counter software, phiên bản 9.0
[](//free_web_counter_software.vi.downloadastro.com)
![Free web counter software Free web counter software](http://pic.downloadastro.com/icon/free_web_counter_software_64_64.jpeg)
[Tải về](//free_web_counter_software.vi.downloadastro.com)
Tải về Web Browser Tools Package, phiên bản 3.55
[](//web_browser_tools_package.vi.downloadastro.com)
![Web Browser Tools Package Web Browser Tools Package](http://pic.downloadastro.com/icon/windows_64_64.jpg)
[Tải về](//web_browser_tools_package.vi.downloadastro.com)
Tải về Abyss Web Server X1, phiên bản 2.11.8
[](//abyss_web_server_x1.vi.downloadastro.com)
![Abyss Web Server X1 Abyss Web Server X1](http://pic.downloadastro.com/icon/abyss_web_server_x1_64_64.jpeg)
[Tải về](//abyss_web_server_x1.vi.downloadastro.com)
Tạo các nút web 2D và 3D
[](//agama_web_buttons.vi.downloadastro.com)
![Agama Web Buttons Agama Web Buttons](http://pic.downloadastro.com/icon/agama_web_buttons_64_64.gif)
[Tải về](//agama_web_buttons.vi.downloadastro.com)
Tải phần mềm và game miễn phí cho Windows
Tìm tại đây ví dụ như WinZip, Skype, Photoscape
## Các mục có liên quan
[Windows](/)> [Phần mềm web](/windows-phần_mềm_web/)> [Trình duyệt web](/windows-phần_mềm_web-trình_duyệt_web/) [Windows](/)> [Các công cụ Phát triển](/windows-các_công_cụ_phát_triển/)> [Phát triển Web](/windows-các_công_cụ_phát_triển-phát_triển_web/) [Windows](/)> [Phần mềm Học tập](/windows-phần_mềm_học_tập/)> [Phần mềm Ngôn ngữ](/windows-phần_mềm_học_tập-phần_mềm_ngôn_ngữ/) [Windows](/)> [Các công cụ Phát triển](/windows-các_công_cụ_phát_triển/)> [Phần mềm Phát triển](/windows-các_công_cụ_phát_triển-phần_mềm_phát_triển/) [Windows](/)> [Bảo mật & Chống vi-rút](/windows-bảo_mật__chống_vi-rút/)> [Phần mềm Mã hóa](/windows-bảo_mật__chống_vi-rút-phần_mềm_mã_hóa/) [Windows](/)> [Hình ảnh & Thiết kế](/windows-hình_ảnh__thiết_kế/)> [Phần mềm hoạt hình](/windows-hình_ảnh__thiết_kế-phần_mềm_hoạt_hình/) [Windows](/)> [Công cụ Mạng](/windows-công_cụ_mạng/)> [Phần mềm Mạng](/windows-công_cụ_mạng-phần_mềm_mạng/) [Windows](/)> [Các công cụ & Tiện ích](/windows-các_công_cụ__tiện_ích/)> [Các tiện ích cho Windows](/windows-các_công_cụ__tiện_ích-các_tiện_ích_cho_windows/) [Windows](/)> [Các công cụ & Tiện ích](/windows-các_công_cụ__tiện_ích/)> [Lập danh mục](/windows-các_công_cụ__tiện_ích-lập_danh_mục/) [Windows](/)> [Phần mềm web](/windows-phần_mềm_web/)> [Công cụ Trình duyệt](/windows-phần_mềm_web-công_cụ_trình_duyệt/)

Access-Control-Allow-Methods: PUT, GET, POST, DELETE, OPTIONS

Access-Control-Allow-Headers: origin, x-requested-with, content-type

Cache-Control: max-age=0, no-cache

Set-Cookie: __cfduid=d9f083dfaece0aeb49c6fee24c7a0c3d71516144773; expires=Wed, 16-Jan-19 23:19:33 GMT; path=/; domain=.downloadastro.com; HttpOnly