text:
Trang
web BuddhaSasana
Unicode
Times font
NGHỆ
THUẬT TẠO HẠNH PHÚC
THE ART OF HAPPINESS
Tác
Giả: ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA và Bác Sĩ HOWARD C. CUTLER
Dịch Giả: Tỳ kheo THÍCH TÂM QUANG
PHẦN
I
MỤC
ĐÍCH CỦA CUỘC ĐỜI
(tiếp theo)
-ooOoo-
CHƯƠNG 3
RÈN LUYỆN TÂM
CON ĐƯỜNG ĐI TỚI HẠNH PHÚC
Nhận biết trạng tình trạng tinh thần
là nhân tố hàng đầu để đạt hạnh phúc, đương nhiên việc này không phủ
nhận những nhu cầu căn bản như thực phẩm, quần áo, chỗ ở cần phải có.
Nhưng một khi những nhu cầu căn bản đã được đáp ứng, lời nhắn nhủ này
thật rõ ràng: Chúng ta không cần nhiều tiền hơn, không cần thành công
nhiều hay nổi tiếng hơn, không cần một thân hình tuyệt mỹ, hay cả đến
người bạn đường hoàn hảo - ngay bây giờ, chính lúc này, chúng ta có
tâm, hoàn toàn là trang bị căn bản mà chúng ta cần để đạt hạnh phúc
trọn vẹn.
Trình bày phương pháp hoạt động bằng
tâm, Đức Đạt Lai Lạt Ma bắt đầu: "Khi chúng ta nhắc đến 'tâm' hay
'thức', có nhiều trạng thái khác nhau. Giống như những hoàn cảnh hay
các vật thể bên ngoài, một số thật hữu ích, một số rất có hại, và một
số trung tính. Cho nên khi đề cập đến vấn đề bên ngoài, đầu tiên chúng
ta thường cố gắng nhận biết những chất khác nhau này hay chất hóa học
nào tốt để ta có thể chú ý phát trưởng, tăng trưởng và sử dụng chúng.
Những chất nào có hại thì ta loại bỏ. Cũng giống như vậy, khi chúng ta
nói về tâm, có cả hàng ngàn tư tưởng khác nhau hay "tâm" khác nhau.
Trong số ấy, một số hữu ích, những cái đó chúng ta phải nắm lấy và
nuôi dưỡng. Một số tiêu cực và có hại, những cái đó chúng ta phải cố
gắng giảm thiểu.
"Cho
nên bước đầu tìm cầu hạnh phúc là học hỏi.
Đầu tiên phải biết những xúc cảm và ứng xử tiêu cực có hại cho
chúng ta như thế nào và những xúc cảm tích cực có ích ra sao. Chúng ta
phải hiểu những cảm xúc tiêu cực này lại không chỉ là rất xấu và có
hại cho cá nhân mà còn có hại cho xã hội cũng như tương lai toàn thế
giới. Cách nhận thức như thế nâng cao quyết tâm đương đầu và khắc phục
chúng. Sau đó sẽ hiểu ra những khía cạnh có lợi của cảm xúc và ứng xử
tích cực. Một khi nhận ra điều đó, chúng ta trở nên quyết tâm nuôi
dưỡng, phát triển, và làm tăng thêm những cảm xúc tích cực dù khó khăn
đến thế nào đi nữa. Hầu như có sự tự nguyện tự phát trong lòng. Cho
nên quá trình học hỏi, phân tích những tư tưởng và xúc cảm nào có lợi
lạc và có hại, chúng ta dần dần phát triển sự quyết tâm mạnh mẽ thay
đổi cảm nghĩ: "Giờ đây chìa khóa mở cánh cửa hạnh phúc của chính tôi,
tương lai tốt đẹp của chính tôi, ở trong tầm tay tôi. Tôi không được
bỏ lỡ cơ hội đó!"
Trong Phật Giáo nguyên lý nhân quả
được chấp nhận như qui luật tự nhiên. Đứng trước thực tế, bạn phải lưu
tâm tới qui luật đó. Chẳng hạn, trong kinh nghiệm hàng ngày, nếu có
những sự việc nào đó mà bạn không thích, thì phương pháp bảo đảm tốt
nhất để việc đó không xẩy ra là phải làm cho những điều kiện nguyên
nhân thường gây rủi ro cho sự việc ấy chắc chắn không còn phát sinh
nữa. Cũng tương tự như vậy, nếu bạn muốn một sự việc hay điều đã kinh
qua xẩy ra, thì điều hợp lý phải làm là tìm và thu thập những nguyên
nhân và điều kiện có nguy cơ cho sự việc ấy.
"Việc này cũng đúng với các trạng thái
tinh thần và các kinh nghiệm. Nếu bạn ham muốn hạnh phúc, bạn phải tìm
ra nguyên nhân gây rủi ro cho điều đó, và nếu bạn không muốn đau khổ,
điều phải làm là bảo đảm không để những nguyên nhân và điều kiện gây
rủi ro cho điều đó phát sinh nữa. Đánh giá nguyên lý nhân quả rất quan
trọng.
"Giờ đây, chúng ta đã nói đến tầm quan
trọng tột bậc của nhân tố tinh thần để đạt hạnh phúc. Cho nên nhiệm vụ
kế tiếp là quan sát sự đa dạng của các trạng thái tinh thần mà chúng
ta kinh qua. Chúng ta cần phải nhận biết rõ ràng những trạng thái tinh
thần khác nhau, phân biệt và xếp loại chúng xem chúng có mang đến hạnh
phúc hay không."
"Ngài có thể cho một vài thí dụ đặc
biệt về những trạng thái tinh thần khác nhau và mô tả cách phân loại
chúng?" Tôi hỏi Ngài.
Đức Đạt Lai Lạt Ma giải thích: "Bây giờ, ví dụ, sân hận, ganh ghét,
và nóng giận vân vân ... đều có hại. Chúng ta coi chúng là những trạng
thái tiêu cực của tâm vì chúng phá vỡ hạnh phúc tinh thần của chúng
ta, một khi bạn ấp ủ cảm nghĩ sân hận hay cảm nghĩ không tốt với ai,
một khi lòng bạn tràn ngập hận thù hay cảm xúc tiêu cực, thì người
khác hình như cũng thù nghịch với bạn. Cho nên kết quả là sợ hãi nhiều
hơn, sự ức chế và lưỡng lự nhiều hơn, và cảm giác bất an. Những thứ
này phát triển, và thấy cô đơn ở giữa một thế giới bị coi là thù
nghịch. Tất cả những cảm nghĩ tiêu cực này phát triển vì cảm nghĩ thù
hận. Mặt khác những trạng thái tinh thần như ần cần tử tế, và tình
thường chắc chắn là tích cực. Chúng rất hữu dụng..."
"Tôi đúng là hiếu kỳ" Tôi cắt ngang "
Ngài nói có hàng ngàn trạng thái tâm khác biệt. Ngài có thể định nghĩa
thế nào là một người tâm lý lành mạnh hay thích ứng tốt không? Chúng
ta phải sử dụng định nghĩa này làm nguyên tắc chỉ đạo để quyết định
trạng thái tinh thần nào cần phải trau dồi và trạng thái nào cần phải
loại bỏ."
Ngài cười, rồi với nét khiêm nhường
nổi bật của Ngài, Ngài trả lời: "Là một chuyên gia tâm thần học, ông
phải có một định nghĩa hay hơn về người có tâm lý lành mạnh."
"Nhưng tôi muốn đây là quan điểm của
Ngài"
"Được, tôi coi một người có lòng trắc
ẩn, nồng nhiệt, tốt bụng là lành mạnh. Nếu bạn duy trì được cảm xúc
tình thương, lòng từ ái, thì điều gì đó tự động mở cánh cửa bên trong
bạn. Nhờ đó bạn có thể giao tiếp với người khác dễ dàng hơn nhiều. Và
tính niềm nở hầu như tạo ra sự chân thật cởi mở. Bạn sẽ thấy rằng tất
cả mọi con người đều giống bạn, cho nên bạn sẽ dễ dàng liên hệ với họ.
Điều này cho bạn tình thân hữu nghị. Rồi bạn ít cần phải che đậy sự
việc hơn, và kết quả là cảm nghĩ sợ hãi, sự nghi ngờ, và bất an tự
động bị xua tan. Ngoài ra nó cũng tạo cảm nghĩ tin cẩn đối với những
người khác. Mặt khác, thí dụ, bạn tìm được một người rất giỏi và bạn
biết rằng bạn có thể tin vào khả năng của người ấy. Nhưng nếu bạn cảm
giác người đó không tử tế, rồi bạn phải kìm nén cái gì đó. Bạn cảm
thấy "Ồ, tôi biết người đó có thể làm được việc, nhưng thực sự tôi có
thể tôi tin người ấy không?" cho nên bạn bao giờ cũng có một sự e sợ
nào đó hồ như tạo ra sự xa cách người đó.
"Cho nên, dù sao, tôi vẫn nghĩ là trau
dồi trạng thái tinh thần tích cực như ân cần và tình thương nhất định
dẫn đến tâm lý lành mạnh và hạnh phúc hơn".
KỶ LUẬT TINH THẦN
Nghe Ngài nói tôi thấy một cái gì đó
rất hấp dẫn về phương pháp để đạt hạnh phúc của Đức Đạt Lai Lạt Ma.
Điều này tuyệt đối thực tiễn và hữu lý: Nhận biết và trau dồi những
trạng thái tinh thần tích cực, nhận biết và loại bỏ những trạng thái
tinh thần tiêu cực. Mặc dù đề xuất của Ngài bắt đầu bằng cách lý giải
theo hệ thống các loại trạng thái tinh thần mà ta kinh qua lúc đầu tôi
thấy hơi vô vị, tôi dần dần bị kích thích bởi sức mạnh của sự hợp lý
và lập luận của Ngài. Và tôi thích thực tế hơn là xếp loại những trạng
thái tinh thần dựa xúc cảm, hay ham thích dựa trên trên cơ sở cmột
phán xét đạo đức nào đó bị áp đặt từ bên ngoài như " Tham là một tội
ác" hay "Sân hận là tội lỗi", Ngài xếp loại xúc cảm là tích cực hay
tiêu cực chỉ dựa trên cơ sở chúng có dẫn đến hạnh phúc cơ bản của
chúng ta hay không.
Tiếp tục đối thoại với Ngài vào buổi
chiều hôm sau, tôi hỏi "Nếu hạnh phúc đơn giản chỉ là vấn đề trau dồi
trạng thái tinh thần tích cực hơn nữa như lòng tốt và vân vân... tại
sao lại có quá nhiều người không hạnh phúc?"
"Muốn đạt được hạnh phúc chính đáng,
nó đòi hỏi phải thay đổi cách nhìn, cách suy nghĩ, và đó không phải là
một vấn đề đơn giản". Ngài nói." Cần phải áp dụng nhiều nhân tố khác
nhau từ nhiều hướng khác nhau. Bạn không nên có khái niệm, chẳng hạn
như, chỉ có một chìa khóa, một bí quyết và nếu bạn có giải pháp đúng,
mọi việc đều tốt đẹp. Nó cũng tương tự như chăm sóc thích hợp thân
thể, bạn cần nhiều thứ vitamin và chất dinh dưỡng, không phải chỉ một
hay hai. Cũng giống như thế, muốn đạt hạnh phúc, bạn cần có nhiều cách
giải quyết và nhiều phương pháp để đối phó và khắc phục một loạt trạng
thái tinh thần tiêu cực thay đổi và phức tạp. Và nếu bạn đang tìm cách
khắc phục một số cách suy nghĩ tiêu cực, thì không thể nào có thể hoàn
tất được chỉ bằng cách áp dụng một tư tưởng đặc biệt nào đó hay một
rèn tập kỹ thuật nào đó một hay hai lần. Sự thay đổi cần phải có thời
gian. Ngay cả đến thể chất thay đổi cũng cần phải có thời gian. Chẳng
hạn, khi bạn di chuyển từ vùng khí hậu này đến vùng khí hậu khác, có
thể cần thời gian mới thích nghi được với môi trường mới. Cũng như
vậy, thay đổi tâm bạn cần phải có thời gian. Có nhiều nét đặc điểm
tinh thần tiêu cực, cho nên bạn cần phải chăm chú và phản ứng từng nét
đặc điểm một. Điều này không dễ dàng. Cần phải áp dụng đi áp dụng lại
hàng loạt kỹ thuật khác nhau và có thì giờ để tự bạn quen dần với sự
thực hành. Đó là tiến trình học hỏi.
"Nhưng tôi nghĩ rằng với thời gian bạn
có thể có những sự thay đổi tích cực. Mỗi ngày, ngay khi bạn thức dạy,
bạn có thể phát triển một động cơ suy nghĩ tích cực thành thực."Tôi sẽ
sử dụng ngày hôm nay theo một đường lối tích cực hơn. Tôi không nên
phí phạm ngày hôm nay. Và buổi tối trước khi lên giường, kiểm lại xem
bạn đã làm được những gì, hãy tự hỏi "Tôi đã sử dụng ngày hôm nay theo
như đã trù tính chưa? Nếu như mọi việc diễn ra đúng, bạn nên vui mừng.
Nếu không đúng, hãy hối tiếc việc bạn đã làm và tìm ra lỗi lầm ngày
đó. Cho nên, nhờ những phương pháp như vậy, bạn có thể dần dần củng cố
khía cạnh tâm tích cực của bạn. "Giờ đây, thí dụ, trường hợp của riêng
tôi, là một nhà sư Phật Giáo, tôi tin tưởng vào Phất Giáo, và nhờ kinh
nghiệm bản thân mà tôi biết sự tu tập Phật Giáo giúp cho tôi rất
nhiều. Tuy nhiên vì thói quen, qua nhiều tiền kiếp, một số sự việc có
thể phát sinh như nóng giận và luyến ái. Cho nên bây giờ những gì tôi
cần làm trước nhất là học về giá trị tích cực của sự tu tập, rồi xấy
dựng quyết tâm, và rồi cố gắng thi hành chúng. Lúc đầu việc tiến hành
tu tập tích cực còn không đáng kể, nên ảnh hưởng tiêu cực vẫn còn
mạnh. Tuy nhiên, cuối cùng, khi bạn càng ngày càng củng cố được sự tu
tập tích cực, ứng xử tiêu cực tự động giảm thiểu. Cho nên, thực tế là
thực hành "Pháp" [*] là một cuộc chiến không ngưng ở bên trong, thay
thế tính nết hay thói quen tiêu cực trước đây bằng phản xạ tính nết
mới tích cực."
[*] Chữ Pháp có nhiều nghĩa
rộng mà không có chữ Anh nào tương đương. Chữ này thường được dùng
để nói về giáo lý hay học thuyết của Đức Phật, gồm có truyền thống
kinh điển cũng như lối sống và sự hiểu biết tinh thần do áp dụng
giáo lý. Đôi khi người Phật Tử dùng chữ này trong ý nghĩa tổng quát
hơn - có nghĩa là tu tập tinh thần hay tôn giáo trong luật tinh thần
phổ biến thông thường, hay bản chất thực sự của hiện tượng - và sử
dụng thuật ngữ Buddhadharma (Phật Pháp) để tham chiếu cụ thể
hơn về nguyên tắc và sự tu tập của Phật Đạo. Tiếng Dharma trong
tiếng Phạn bắt nguồn từ gốc từ nguyên có nghĩa là "giữ" và trong
phạm vi vấn đề này nó có nghĩa rộng hơn là hành xử hay hiểu biết
dùng để "giữ người ta lại" hay bảo vệ người ta khỏi bị khổ đau và
nguyên nhân của nó.
Tiếp tục Ngài nói: "Dù bạn đang hoạt
động nào hay sự tu tập nào, thì cũng không có gì là khó khăn nhờ sự
làm quen và rèn luyện liên tục. Nhờ rèn luyện chúng ta có thể thay
đổi, chúng ta có thể tự biến đổi. Trong phạm vi tu tập Phật Giáo, có
nhiều phương pháp giữ cho tâm bình tĩnh khi nhiều chuyện rắc rối xẩy
ra.
Nhờ tu tập lặp đi lặp lại những phương
pháp này, chúng ta có thể đi đến chỗ xáo trộn nào đó vẫn có thể xẩy ra
nhưng tác động tiêu cực vào tâm vẫn còn trên bề mặt, giống như làn
sóng nhấp nhô trên mặt biển nhưng không có tác động sâu xuống nhiều.
Mặc dù kinh nghiệm cá nhân tôi rất ít ỏi, tôi thấy nó rất đúng trong
sự tu tập của cá nhân tôi. Cho nên, khi tôi nhận được một số tin tức
bi thảm, vào lúc đó tôi có thể chứng nghiệm một vài xáo trộn trong
tâm, nhưng rồi nó cũng qua đi rất mau. Hay tôi có thể khó chịu và bực
tức, nhưng rồi nó cũng biến đi rất nhanh. Không có tác động vào tâm
khảm. Không sân hận. Việc này đạt được nhờ tu tập dần dần, không thể
chỉ qua một đêm mà thành công được". Nhất định là không. Đức Đạt Lai
Lạt Ma đã rèn tập tâm từ khi Ngài bốn tuổi.
Huân tập tâm có phương pháp - sự vun
trồng hạnh phúc, sự thay đổi đích thực nội tâm bằng cách chọn lựa và
tập trung một cách có mục đích vào trạng thái tinh thần tích cực và
chống lại trạng tinh thái thần tiêu cực - có thể thực hiện được vì
chính cấu trúc và chức năng của bộ não. Chúng ta sinh ra với bộ não
được kết nối về mặt di truyền với một số mô hình hành xử có thiên
hướng bẩm sinh chúng ta có khuynh hướng tìm cách phản ứng lại môi
trường để sinh tồn về mặt tinh thần cảm xúc và thân thể. Những tập hợp
chỉ dẫn căn bản được mã hóa trong vô số hoạt hóa mô hình tế bào thần
kinh bẩm sinh, sự phối hợp đặc biệt của tế bào não phát ra đáp ứng bất
cứ sự việc, kinh nghiệm, hay suy nghĩ nào. Nhưng kết nối trong não
không phải là tĩnh, không phải là cố định không thay đổi được. Bộ não
của chúng ta có khả năng thích ứng. Các nhà khoa học thần kinh đã
chứng minh bằng tài liệu một sự việc có thật là bộ não có thể lập mô
hình mới, những phối hợp khác hẳn của các tế bào thần kinh và thần
kinh truyền tải (hóa chất chuyển thông tin giữa những tế bào thần
kinh) đáp ứng dữ kiện mới truyền vào. Thực ra, bộ não của chúng ta dễ
uốn nắn, thay đổi, cấu hình lại kết nối cho phù hợp với tư tưởng và
kinh nghiệm mới. Do học tập, chức năng của chính tế bào thần kinh cá
nhân thay đổi, cho phép những tín hiệu điện chạy theo chúng dễ dàng
hơn. Các khoa học gia gọi khả năng thay đổi vốn có của bộ não là "
tính mềm dẻo"
Khả năng thay đổi kết nối của bộ não
để phát triển những liên hệ thần kinh mới, đã được chứng minh trong
các cuộc thí nghiệm như một thí nghiệm của các Bác Sĩ Avi Karni và
Leslie Underleider tại Viện Tấm Thần Quốc Gia. Trong cuộc thí nghiệm
này, các nhà nghiên cứu đã để các đối tượng thí nghiệm thi hành một
nhiệm vụ đơn giản về dấy thần kinh vận động, dùng bài tập gõ nhẹ ngón
tay xuống, và xem những phản ứng của các bộ phận của não liên quan đến
tác động ấy bằng máy cắt lớp não MRI. Những đối tượng thí nghiệm thực
hành bài tập ngón tay hàng ngày trong bốn tuần, càng ngày càng hữu
hiệu hơn và nhanh hơn. Cuối cùng sau giai đoạn bốn tuần, chụp cắt lớp
não được làm đi làm lại cho thấy khu vực não dính líu tới nhiệm vụ này
đã mở rộng, cho thấy thực hành đều đặn và lặp đi lặp lại một nhiệm vụ
đã tổ chức được những tế bào thần kinh mới và thay đổi mối liên hệ
thần kinh đầu tiên dính líu vào nhiệm vụ này.
Nét đặc biệt đáng chú ý này của bộ não
có vẻ là cơ sở tâm lý cho khả năng thay đổi tâm. Bằng cách vận động tư
tưởng và thực hành cách suy nghĩ mới, chúng ta có thể tái định hướng
các tế bào thần kinh và thay đổi cách hoạt động của bộ não. Đó cũng là
cơ sở cho khái niệm thay đổi bên trong bắt đầu bằng học hỏi (nhập liệu
mới ) và kéo theo kỷ luật dần dần thay thế những "tính nết tiêu cực "
(tương đương với mô hình hoạt hóa tế bào thần kinh riêng của chúng ta
bằng "tính nết tích cực" (hình thành mạch thần kinh mới). Nhu vậy,
khái niệm huân luyện tâm để đạt hạnh phúc trở thành khả năng có thể
làm được thực sự.
KỶ LUẬT ĐẠO ĐỨC
Trong lần thảo luận sau này đề cập đến
việc huân luyện tinh thần để đạt hạnh phúc, Đức Đạt Lai Lạt Ma nhân
mạnh "Tôi nghĩ rằng cách ứng xử đạo đức là một nét đặc thù khác thuộc
loại kỷ luật nội tâm dẫn đến cuộc sống hạnh phúc. Ta có thể gọi nó là
kỷ luật đạo đức. Những đại đạo sư tinh thần như Đức Phật khuyên chúng
ta thực hiện những hành động thiện và tránh vui thích những hành động
bất thiện. Liệu hành động của chúng ta là thiện hay bất thiện điều đó
tùy thuộc vào hành động hay hành vi ấy phát sinh từ một trạng thái tâm
thức có kỷ luật hay không có kỷ luật. Người ta cho rằng tâm kỷ luật
dẫn đến hạnh phúc và tâm vô kỷ luật dẫn đến đau khổ, và thực tế người
ta nói rằng đưa kỷ luật vào tâm
là bản chất giáo lý của Đức Phật.
"Khi tôi nói kỷ luật, tôi tmuốn nói
đến kỷ luật tự giác, không phải là kỷ luật do một người nào đó bên
ngoài áp đặt cho bạn. Tôi nói đến thứ kỷ luật được áp dụng để khắc
phục những đức tính tiêu cực. Một băng
đảng tội phạm có thể cần kỷ luật để ăn cướp thành công, nhưng thứ
kỷ luật ấy thật vô ích.
Đức Đạt Lai Lạt Ma ngưng lại một lúc dường như để phản ảnh tập
trung tư tưởng của Ngài. Hoặc có lẽ chỉ là Ngài tìm từ bằng tiếng Anh.
Tôi không biết. Nhưng nghĩ về cuộc đàm thoại buổi chiều hôm đó khi
Ngài ngừng lại, một cái gì đó về toàn bộ cuộc nói chuyện liên quan đến
tầm quan trọng về học tập và kỷ luật bắt đầu làm cho tôi thấy khá nhạt
nhẽo khi nó tương phản với những mục tiêu cao quý của hạnh phúc thực
sự, tăng trưởng tinh thần và sự thay đổi hoàn toàn nội tâm. Dường như
sự tìm cầu hạnh phúc bằng cách này hay cách khác là một tiến trình tự
phát.
Đưa ra vấn đề, tôi xen vào "Ngài mô tả những xúc cảm ứng xử tiêu
cực là "bất thiện" và ứng xử tích cực là "thiện". Hơn nữa, Ngài nói
tâm không được huân luyện hay vô kỷ luật nói chung đưa đến kết quả ứng
xử tiêu cực hay bất thiện, cho nên chúng ta phải học và rèn luyện mình
nhằm tăng trưởng ứng xử tích cực. Cho đến bây giờ mọi điều đều tốt
đẹp.
"Nhưng điều làm cho tôi băn khoăn là
sự xác định của Ngài về ứng xử tiêu cực hay bất thiện là những ứng xử
dẫn đến khổ đau. Và Ngài định nghĩa một ứng xử thiện dẫn đến hạnh
phúc. Ngài cũng bắt đầu với tiền đề căn bản là tất cả chúng sanh với
mong muốn tránh khổ đau và đạt hạnh phúc - sự ham thích này là bẩm
sinh; điều này không cần phải học. Vậy thì câu hỏi là: Nếu tự nhiên là
chúng ta mong muốn tránh khổ đau thì tại sao chúng ta không càng ngày
càng bị đẩy lui một cách tự nhiên bởi ứng xử tiêu cực hay bất thiện
khi trở về già? Và nếu là tự nhiên muốn có hạnh phúc thì tại sao chúng
ta không hàng ngày càng ngả về ứng xử thiện một cách tự động và tự
nhiên để rồi được hạnh phúc hơn khi đời ta tiến về phía trước? Tôi
muốn nói là nếu những ứng xử thiện tự nhiên dẫn đến hạnh phúc và chúng
ta muốn có hạnh phúc, liệu điều đó có xẩy ra như một tiến trình tự
nhiên không? Tại sao chúng ta cần nhiều đến giáo dục, huân luyện và kỷ
luật để tiến trình ấy xẩy ra?
Lắc đầu, Ngài Đạt Lai Lạt Ma trả lời "
Ngay cả đến trong những điều kiện thông thường, trong đời sống hàng
ngày của chúng ta, chúng ta coi giáo dục là một nhân tố rất quan trọng
để bảo đảm một cuộc sống thành công và hạnh phúc. Và kiến thức không
thể có được một cách tự nhiên. Chúng ta phải rèn luyện, chúng ta phải
trải qua một loại chương trình huân luyện có hệ thống và vân vân.. Và
chúng ta coi giáo dục và huân luyện thông thường này là hết sức khó,
nếu không tại sao các học sinh lại cần đến nhiều kỳ nghỉ như vậy? Tuy
nhiên chúng ta biết loại giáo dục đó rất quan trọng nhằm bảo đảm một
cuộc sống thành công và hạnh phúc.
"Cũng giống như vậy, muốn làm việc
thiện cũng không đến một cách tự nhiên mà chúng ta phải có ý thức rèn
luyện để hướng tới nó. Đúng vậy, nhất là trong xã hội hiện đại, bởi vì
có một khuynh hướng tin rằng vấn đề việc thiện và bất thiện - làm gì
và không nên làm gì - được coi là trong phạm vi hoạt động của tôn
giáo. Theo truyền thống tôn giáo được coi là có trách nhiệm của tôn
giáo qui định cách ứng xử nào là thiện và bất thiện. Tuy nhiên trong
xã hội ngày này, tôn giáo đã mất uy tín và ảnh hưởng của nó ở một mức
nào đó. Và đồng thời, không có sự lựa chọn nào, như đạo lý thế tục
xuất hiện để thay thế vào. Cho nên dường như ít có sự lưu tâm đến sự
cần thiết phải có lối sống thiện. Chính vì điều này mà tôi nghĩ rằng
chúng ta cần phải gắng sức nhiều và có ý thức làm việc tiến tới đạt
loại kiến thức này. Thí dụ, mặc dù cá nhân tôi tin tưởng bản chất con
người chúng ta căn bản là hòa nhã và giàu lòng thương, nhưng tôi cảm
thấy không đủ vì bản chất tiềm ẩn của chúng ta,
chúng ta cũng phải phát triển sự đánh giá
cao và tỉnh thức về sự thật đó. Và thay đổi cách nhận thức chính mình,
nhờ học tập và hiểu biết, có thể có tác động thực sự vào cách chúng ta
tương tác với những người khác và cách chúng ta sống hàng ngày ".
Vờ không đồng ý để nêu ra vấn đề, tôi
phản kháng " Tuy nhiên Ngài đã sử dụng sự tương đồng của hệ thống giáo
dục và rèn luyện lý thuyết thông thường. Điều đó là một việc. Nhưng
nếu Ngài nói chuyện về cách ứng xử nào đó gọi là thiện hay tích cực,
dẫn đến hạnh phúc, và những ứng xử khác dẫn đến khổ đau thì tại sao
phải học nhiều đến thế mới nhận biết ra chúng và phải rèn luyện quá
nhiều mới thực hiện được cách ứng xử tích cực và loại bỏ ứng xử tiêu
cực? Tôi muốn nói là nếu bạn đưa tay vào lửa, bạn sẽ bị bỏng. Bạn rụt
tay lại, bạn đã biết cách ứng xử này dẫn đến khổ đau. Bạn đâu cần học
hay rèn luyện nhiều mới biết đừng đụng vào lửa nữa.
"Vậy thì, tại sao tất cả những cách
ứng xử hay cảm xúc dẫn đến khổ đau lại không như vậy? Chẳng hạn, Ngài
cho rằng nóng giận và sân hận rõ ràng là những cảm xúc tiêu cực và
cuối cùng dẫn đến khổ đau. Nhưng tại sao ta phải được giáo dục về
những hậu quả có hại của nóng giận và sân hận để loại bỏ chúng? Vì
nóng giận trực tiếp gây ra cảm xúc khó chịu cho con người, chắc chắn
là dễ cảm thấy trực tiếp cái khó chịu ấy, tại sao ta không tự nhiên và
tự động tránh nó trong tương lai?
Khi Đức Đạt Lai Lạt Ma chú ý nghe
những lập luận của tôi, đôi mắt thông minh của Ngài như mở rộng ra,
như thể Ngài hơi ngạc nhiên, hoặc thậm chí thích thú về tính ngấy thơ
trong câu hỏi của tôi. Rồi với một chuỗi cười lớn, đầy thiện chí Ngài
nói:
"Khi bạn nói về kiến thức dẫn đến tự
do hay giải pháp của một vấn đề, bạn phải hiểu rằng có nhiều mức độ
khác nhau. Thí dụ, con người ở vào Thời Đại Đồ Đá không biết nấu thịt
nhưng vẫn có nhu cầu sinh học về ăn, cho nên họ ăn giống như thú
hoang. Khi con người tiến bộ, họ học cách nấu và nêm các loại gia vị
khác nhau làm cho đồ ăn ngon hơn và làm thành nhiều món. Và ngay cả
thời đại ngày nay, nếu chúng ta bị bệnh đặc biệt nào đó và nhờ kiến
thức chúng ta biết được loại đồ ăn nào không tốt cho chúng ta, thì dù
chúng ta thích ăn món đó, nhưng chúng ta cũng tự kiềm chế không ăn.
Cho nên rõ ràng là mức độ kiến thức càng tinh vi thì chúng ta sẽ đương
đầu với thế giới tự nhiên càng hiệu quả.
"Bạn cần có khả năng xét đoán hậu quả
trong tương lai gần và xa về cách ứng xử của bạn và cân nhắc cả hai.
Thí dụ, khắc phục nóng giận, mặc dù thú vật cũng chứng nghiệm nóng
giận, nhưng chúng không biết nóng giận là tai hại. Tuy nhiên con người
ở một mức độ khác, khác ở chỗ bạn có sự tự ý thức để bạn ngẫm nghĩ và
quan sát khi nóng giận phát sinh, nó làm hại bạn. Cho nên bạn có sự
phán xét nóng giận là tiêu cực. Bạn cần phải biết suy luận. Cho nên
không phải là đơn giản như đưatay vào lửa, và để rồi bị bỏng, và để
rồi biết không bao giờ làm điều đó trong tương lai nữa. Học vân và
kiến thức về những gì dẫn đến hạnh phúc và những gì gây khổ đau càng
tinh vi thì bạn sẽ có nhiều kết quả hơn trong việc đạt hạnh phúc. Cho
nên, chính vì điều đó tôi nghĩ rằng giáo dục và kiến thức là rất quyết
định." Tôi cho là Ngài cảm thấy tôi vẫn phản kháng khái niệm về giáo
dục đơn giản là một phương cách để thay đổi nội tâm, Ngài nhận xét "
Một vấn đề trong xã hội hiện nay là thái độ của chúng ta hướng về giáo
dục như thể nó chỉ làm cho bạn tài giỏi hơn. Đôi khi dường như những
người ít học, ít tinh vi hơn về đào tạo giáo dục, thì họ lại càng chất
phác và ngay thật hơn. Mặc dù xã hội chúng ta không nhân mạnh vào việc
này, nhưng việc sử dụng kiến thức và giáo dục lại quan trọng nhất là
giúp chúng ta hiểu rõ tầm quan trọng của việc làm các hành động thiện
và đưa kỷ luật vào tâm chúng ta. Sử dụng thích hợp trí thông minh và
kiến thức sẽ đem lại sự thay đổi từ bên trong để phát triển lòng tốt".
CHƯƠNG 4
GIÀNH LẠI TÌNH TRẠNG
HẠNH PHÚC BẨM SINH
BẢN CHẤT CƠ BẢN CỦA CHÚNG TA
Giờ đây, chúng ta được làm người để
tìm cầu hạnh phúc. Rõ ràng là cảm giác yêu thương, tình cảm, gần gũi,
và từ bi mang lại hạnh phúc, tôi tin là mỗi người trong chúng ta có cơ
sở để có hạnh phúc, để đi vào trạng thái tâm trìu mến và từ bi, những
trạng thái mang đến hạnh phúc, Đức Đạt Lai Lạt Ma khẳng định."Thật ra,
đó là một trong những niềm tin chủ yếu của tôi mà chúng ta vốn có
không chỉ là khả năng từ bi mà tôi tin là bản chất căn bản tiềm ẩn
trong con người là tính hòa nhã"
Niềm tin đó của Ngài dựa vào cái gì?
"Học thuyết Phật Giáo về "Phật Tánh"
cung cấp một số điểm về niềm tin này là bản chất cơ bản của tất cả
chúng sinh thực chất là hiền hòa và không gây gỗ." Nhưng ta có thể
tiếp nhận quan điểm ấy mà không cần phải dùng đến học thuyết Phật Giáo
về Phật Tánh." Niềm tin của tôi còn dựa vào những điểm khác. Tôi nghĩ
rằng vấn đề tình cảm hay từ bi của con người không phải chỉ là vấn đề
tôn giáo, nó còn là một nhân tố cần thiết cho đời sống từng ngày của
con người
"Cho nên, trước hết nếu chúng ta nhìn
vào chính mô hình cuộc sống từ lúc tuổi nhỏ đến lúc chết, chúng ta có
thể thấy cách chúng ta được cơ bản nuôi dưỡng là tình cảm của người
khác. Nó bắt đầu ngay lúc mới sinh. Sau khi sinh ra, hành động thực sự
đầu tiên của chúng ta là bú mẹ hay sữa của người nào đó. Đó là một
hành động của tình cảm, của tình thương. Không có hành động đó chúng
ta không thể tồn tại. Điều ấy thật rõ ràng. Hành động ấy không thể
thực hiện được nếu không có cảm giác yêu mến lẫn nhau. Từ phía đứa
trẻ, nếu không có cảm giác tình cảm, không có ràng buộc gì với người
cho sữa thì đứa trẻ có thể không bú sữa. Và nếu không có tình cảm về
phần người mẹ, hay người nào khác, sữa không tự nhiên có được. Cho
nên, đó là cách sống. Đó là thực tế.
"Rồi, cấu trúc thân thể dường như phù
hợp hơn đối với cảm giác tình yêu thương và từ bi. Chúng ta dều thấy
tình trạng bình tĩnh, tình cảm, lành mạnh có tác dụng tốt cho sức khỏe
và hạnh phúc thể chất. Ngược lại, những cảm giác thất vọng, sợ hãi,
bồn chồn và nóng giận có thể hủy hoại sức khỏe của chúng ta.
"Trong
triết học Phật Giáo, "Phật Tánh" nói đến bản chất tiềm ẩn, căn bản, và
tinh tế nhất của tâm. Trạng thái tâm này, hiện hữu ở mọi con người,
hoàn toàn không bị hư hoại bởi cảm xúc hay tư tưởng tiêu cực.
"Chúng ta cũng có thể thấy sức khỏe
cảm xúc của chúng ta được nâng cao bởi cảm giác tình cảm. Muốn hiểu
việc này, chúng ta chỉ cần nghĩ xem chúng ta cảm thấy ra sao khi những
người khác tỏ ra nhiệt tình và tình cảm với chúng ta. Hoặc hãy quan
sát cảm giác tình cảm hay thái độ của chính mình đã tác động một cách
tự động và tụ nhiên ảnh hưởng đến bên trong chúng ta ra sao, chúng làm
cho chúng ta cảm thấy ra sao. Những xúc cảm hiền hòa và ứng xử tích
cực đi kèm với chúng ta dẫn đến gia đình và đời sống cộng đồng hạnh
phúc hơn.
"Cho nên tôi nghĩ rằng chúng ta có thể
kết luận bản chất cơ bản của con người là tính hòa nhã Và nếu đúng như
vậy, nó làm cho tất cả có ý nghĩa hơn khi có lối sống phù hợp hơn với
bản chất căn bản hòa nhã của con người chúng ta".
"Nếu bản chất cốt lõi là hòa nhã và
tình thương, Tôi hỏi "Tôi chỉ băn khoăn làm sao Ngài có thể giải thích
tất cả những xung đột và cách ứng xử hung hăng chung quanh chúng ta "
Đức Đạt Lai Lạt Ma gật đầu tư lự một lúc rồi trả lời " Đương nhiên
chúng ta không thể bỏ qua sự thực là luôn luôn có những mâu thuẫn và
căng thẳng, không chỉ trong phạm vi tâm trí cá nhân mà còn trong phạm
vi gia đình, khi chúng ta tác động qua lại với người khác, và ở mức xã
hội, mức quốc gia, và mức toàn cầu. Cho nên nhìn vào đây, một số người
kết luận bản tính con người căn bản là hung hăng. Họ có thể chỉ vào
lịch sử con người đem so sánh với các loài có vú khác, ứng xử của con
người hung hãn hơn nhiều. Hay, họ có thể nói, "Tuy tình thương là một
phần của tâm, nhưng nóng giận cũng là một phần của tâm. Chúng đồng đều
là một phần bản tính của chúng ta, cả hai ít nhiều đều ở cùng một mức
độ"."'Tuy nhiên, nhoài người về phía trước, ra sức một cách tỉnh táo,
Ngài quả quyết "Tôi vẫn vững
tâm bản tính con người chủ yếu là tình thương, hòa nhã. Đó là nét đặc
thù trội hơn hẳn trong bản tính con người."
Nóng giận, bạo lực, và hung hãn có thể phát sinh, tôi nghĩ nhưng điều
đó chỉ là phụ, hay ở bề ngoài nhiều hơn,về một ý nghĩa nào đó chúng
phát sinh khi chúng ta nản lòng trong cố gắng muốn giành được tình yêu
và tình cảm. Chúng không phải là phần bản tính căn bản tiềm ẩn của
chúng ta.
"Cho nên mặc dầu sự gây hân có thể xẩy
ra, nhưng tôi tin là những xung đột này không nhất thiết vì bản tính
con người mà đúng hơn là kết quả của tri thức con người - trí thông
minh con người mất quân bình, sử dụng sai trí thông minh của chúng ta,
khả năng sáng tạo của chúng ta. Bây giờ hãy nhìn vào sự tiến hóa của
loài người, tôi nghĩ rằng nếu đem so sánh với một số thú vật khác, thể
chất của chúng ta có lẽ rất yếu. Nhưng vì sự phát triển của trí thông
minh con người, chúng ta đã có thể sử dụng nhiều dụng cụ và khám phá
ra nhiều phương pháp để chiến thắng những hoàn cảnh môi sinh có hại.
Khi xã hội loài người và điều kiện môi sinh càng ngày càng trở nên
phức tạp, vấn đề này đòi hỏi trí thông minh và khả năng nhận thức của
chúng ta đóng một vai trò to lớn hơn để đáp ứng được những đòi hỏi
không ngưng của môi trường phức tạp. Cho nên, tôi tin tiềm ẩn hay bản
tính cơ bản hay tiềm ẩn của chúng ta là tính hòa nhã và trí thông minh
là cái phát triển sau. Và tôi nghĩ rằng nếu khả năng con người, trí
thông minh con người, phát triển theo chiều hướng không quân bình,
không được cân bằng bằng tình thương, thì nó sẽ trở thành phá hoại. Nó
sẽ dẫn đến thảm họa.
"Nhưng, tôi nghĩ rằng điều quan trọng
là phải công nhận rằng nếu những xung đột của con người gây ra do sử
dụng sai lầm trí thông minh thì chúng ta cũng có thể dùng trí thông
minh để tìm ra cách thức và phương tiện để khắc phục những xung đột
ấy. Khi trí thông minh con người và lòng tốt hay tình cảm con người
được sử dụng cùng với nhau, tất cả những hành động của con người trở
thành xấy dựng. Khi chúng ta phối hợp một trái tim nồng hậu với kiến
thức và giáo dục, chúng ta sẽ biết tôn trọng quan điểm và quyền của
người khác. Điều này trở thành cơ sở cho tinh thần hòa giải nhằm khắc
phục sự gây hân và giải quyết những vụ xung đột của chúng ta.
Đức Đạt Lai Lạt Ma ngưng lại và nhìn vào đồng hồ của Ngài."Cho nên,
Ngài kết luận, dù cho bạo lực nhiều đến đâu hay bao nhiều điều tồi tệ
mà ta phải chịu đựng, tôi tin là giải pháp tối hậu cho những xung đột,
cả bên trong lẫn bên ngoài, nằm trong sự quay về của bản tính cơ bản
hay tiềm ẩn của con người, đó là hòa nhã và tình thương
Lại nhìn vào đồng hồ, Ngài bắt đầu
cười một cách rất thân mật " Vậy, chúng ta ngưng tại đây, quả là một
ngày dài!". Ngài xỏ lại đôi giầy Ngài đã cởi ra trong lúc đàm thoại,
và trở về phòng.
VẤN ĐÈ BẢN TÍNH CON NGƯỜI
Trên vài thập kỷ qua, quan điểm của
Đức Đạt Lai Lạt Ma về bản tính từ bi tiềm ẩn của con người dường như
tiến bộ rất chậm tại Phương Tây, mặc dầu đã có sự tranh đấu. Khái niệm
về cách ứng xử của con người chủ yếu là ích kỷ, cơ bản là tìm kiếm cho
chính mình, đã ăn sâu vào tư tưởng Tây Phương. Tư tưởng ấy không chỉ
chúng ta vốn ích kỷ mà còn hung hăng và thù nghịch là một phần bản
tính căn bản con người đã ngự trị văn hóa chúng ta nhiều thế kỷ. Đương
nhiên, theo lịch sử có rất nhiều người có quan điểm đối nghịch. Chẳng
hạn, vào giữa thế kỷ thứ 17, David Hume viết rất nhiều về "lòng nhân
từ tự nhiên" của con người. Và vào thế kỷ sau, ngay chính Charles
Darwin cho rằng " bản năng đồng cảm" là của loài người. Nhưng vì một
lý do nào đó, quan điểm bi quan hơn về nhân tính đã bén rễ trong nền
văn hóa của chúng ta, ít nhất từ thế kỷ thứ 17, dưới ảnh hưởng của các
triết gia như Thomas Hobbes, người đã có một quan điểm khá tối tăm về
loài người. ông hình dung loài người như là hung bạo, tranh đua, luôn
luôn trong xung đột, và chỉ quan tâm đến quyền lợi bản thân. Hobbes
nổi tiếng coi nhẹ bất cứ khái niệm nào về lòng tốt căn bản của con
người, một lần bị bắt gặp đang cho tiền cho một người ăn xin tại hè
phố. Khi được hỏi về sự bốc đồng rộng lượng đó, ông nói "Không phải
tôi làm như vậy để giúp đõ hắn, tôi làm vậy là để giảm bớt khổ đau của
tôi khi nhìn thấy sự nghèo nàn của người đó".
Tương tự như vậy, vào đầu thế kỷ này,
George Santayana, một triết gia sinh ra tại Tây Ban Nha, viết rằng
những thôi thúc hào phóng, giúp đỡ, trong thời gian người ta tồn tại,
thường là rất yếu, phù du, và không vững vàng trong bản tính của loài
người nhưng, "chỉ cần phanh
phui một chút dưới bề mặt đó bạn sẽ thấy một con người tàn bạo, cố
chấp, hết sức ích kỷ ." Bất
hạnh thay, khoa học và tâm lý học Tây Phương chộp lấy khái niệm đó,
thừa nhận thậm chí khuyến khích quan điểm ích kỷ ấy. Ngay trong những
ngày đầu của khoa học tâm lý hiện đại, đã có sự thừa nhận cơ bản chung
tiềm ẩn là tất cả các động cơ thúc đẩy của con người chủ yếu là ích
kỷ, hoàn toàn dựa vào quyền lợi bản thân.
Sau khi hoàn toàn chấp nhận tính ích
kỷ chủ yếu của chúng ta là một tiền đề, một số khoa học gia lỗi lạc
hơn trăm năm qua đã tăng thêm niềm tin vào điều này về bản tính thực
chất hung hăng của con người. Freud nói rằng "khuynh hướng hung hăng
là một thiên hướng trước tiên, tự tồn tại và bản năng." Ở cuối thế kỷ
này, hai nhà văn, Robert Ardrey và Konrad Lorenz, nhìn vào kiểu hoạt
động sinh vật ở một số loài ăn thịt sống, kết luận con người căn bản
cũng là loài ăn thịt sống, có ham muốn bẩm sinh hay bản năng tranh
giành lãnh thổ.
Tuy nhiên trong những năm gần đây, xu
thế có vẻ chống lại quan điểm hết sức bi quan về nhân loại tỏ ra gần
hơn với quan điểm của Đức Đạt Lai Lạt Ma về bản tính tiềm ẩn của chúng
ta là hòa nhã và tình thương. Trên hai hay ba thập niên qua, đã có đến
hàng trăm nghiên cứu khoa học cho thấy tính hung hăng không nhất thiết
là bẩm sinh và cách cư xủ bạo lực bị ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố về
sinh học, xã hội, địa dư và môi trường. Có lẽ báo cáo bao quát nhất về
nghiên cứu mới nhất được tổng kết trong bản Tuyên Bố Seville 1986 về
Bạo Lực do 20 khoa học gia đứng hàng đầu trên khắp thế giới soạn thảo
và ký. Đương nhiên trong tuyên bố này họ thừa nhận cách cư xử bạo lực
đang xẩy ra, nhưng họ khẳng định
là theo khoa học khi nói rằng chúng ta kế
thừa khuynh hướng để gây chiến tranh và bạo lực là sai. Cách cư xử ấy
không phải do di truyền đặt vào bản tính con người.
Họ nói rằng dù chúng ta có bộ máy thần kinh bạo hành thì cách cư xử ấy
cũng không tự động hoạt động. Không có gì trong sinh lý học thần kinh
bắt buộc chúng ta bạo hành. Khảo sát vấn đề bản tính căn bản của con
người, hầu hết các nhà nghiên cứu trong lãnh vực này hiện cảm thấy cơ
bản là chúng ta có tiềm năng phát triển thành người hòa nhã, chu đáo
hay bạo lực, hung hăng, khuynh hướng hành động được nhân mạnh nhiều
vào vấn đề huân luyện.
Những nhà nghiên cứu đương đại nay đã
bắt bẻ không chỉ khái niệm về tính hung hãn bẩm sinh của con người, mà
cả khái niệm con người bẩm sinh vị kỷ và ích kỷ cũng bị công kích.
Những người điều tra nghiên cứu như C. Daniel Batson hay Nancy
Eisenberg của Đại Học Tiểu Bang Arizona đã tiến hành nhiều cuộc nghiên
cứu trong những năm vừa qua cho thấy con người có khuynh hướng về cách
đối xử vị tha. Một số nhà khoa học như Tiến sĩ xã hội học Linda Wilson
cũng tìm cách khám phá tại sao điều này lại như vậy. Đức tính vị tha
theo lý thuyết của bà là một phần bản năng sinh tồn - hết sức đối lập
với lý thuyết của những nhà tư tưởng trước đây cho rằng thái độ thù
nghịch và hung hãn là tiêu chuẩn xác nhận bản năng sinh tồn của chúng
ta. Nhìn vào trên hàng trăm thảm họa tự nhiên, Tiến sĩ Wilson tìm thấy
một mẫu hình mạnh mẽ về lòng vị tha trong số những nạn nhân thảm họa
dường như là một phần của tiến trình khôi phục. Bà thấy rằng cùng nhau
làm việc giúp đỡ lẫn nhau có khuynh hướng tránh các khó khăn tâm lý
sau này có thể xẩy ra do chân thương.
Khuynh hướng liên kết chặt chẽ với
những người khác, hành động vì phúc lợi của người khác cũng như cho
chính mình, đã ăn sâu trong bản tính con người, được tôi luyện trong
quá khứ xa xăm khi người ta cùng liên kết lại và trở thành thành viên
của một nhóm có cơ may sống sót cao hơn. Nhu cầu thiết lập quan hệ xã
hội chặt chẽ vẫn còn dai dẳng cho đến ngày nay. Trong những cuộc
nghiên cứu, như trong cuộc nghiên cứu của Tiến Sĩ Larry Scherwitz,
khảo sát những nhân tố rủi ro về bệnh động mạch vành tim, cho thấy
những người thích nổi bật (những người thường nhắc mình bằng cách dùng
những đại từ như "Tôi", và "của tôi" trong các cuộc phỏng vấn) dễ bị
bệnh động mạch vành nhiều hơn, cả khi những cách đối xử đe dọa sức
khỏe được kiềm chế. Các nhà khoa học khám phá ra rằng những người ít
có mối liên hệ xã hội, dường như bị kém sức khỏe yếu, mức độ bất hạnh
phúc cao hơn, và dễ bị căng thẳng hơn.
Chìa tay giúp đỡ người khác có thể là
cần thiết cho bản tính chúng ta cũng như giao tiếp. Ta có thể làm một
sự so sánh với sự phát triển ngôn ngữ, giống như khả năng có tình
thương và lòng vị tha, là một trong những nét đẹp của loài người.
Những khu vực đặc biệt của bộ não dành riêng cho tiềm lực về ngôn ngữ.
Nếu chúng ta được đặt vào hoàn cảnh môi trường phù hợp, tức là, một xã
hội biết nói, thì những nơi kín đáo của não bắt đầu phát triển và hoàn
thiện và khả năng về ngôn ngữ tăng trưởng. Cũng giống như vậy, tất cả
ai cũng được phú cho "hạt giống của tình thương". Khi được đặt vào
hoàn cảnh thích hợp - ở nhà, hay ở ngoài xã hội nói chung, và sau đó
nhờ vào những cố gắng rõ rệt của mình - "hạt giống" ấy sẽ thăng hoa.
Với khái niệm ấy trong tâm, các nhà nghiên cứu hiện đang tìm cách khám
phá ra những hoàn cảnh môi sinh tốt nhất để hạt giống quan tâm và tình
thương chín muồi nơi con cái. Họ đã nhận biết một số nhân tố: có những
bậc cha mẹ có thể điều hòa được cảm xúc, làm gương về cách đối xử chu
đáo, dạy bảo giới hạn về tư cách đạo đức của con cái, truyền đạt cho
chúng hiểu trách nhiệm về tư cách của chúng, và dùng lý luận để giúp
con cái hướng sự lưu tâm tới các trạng thái cảm xúc hay những hậu quả
về cách đối xử của chúng đối với người khác.
Nhìn lại sự thừa nhận cơ bản của chúng
ta về bản tính tiềm ẩn của con người, từ bản tính thù nghịch đến có
ích, có thể mở ra nhiều khả năng. Nếu chúng ta bắt đầu bằng việc thừa
nhận mô hình tư lợi trong tất cả các cách ứng xử của con người, thì
một đứa trẻ nhỏ có thể là một thí dụ hoàn hảo làm "bằng chứng" cho lý
thuyết này. Sanh ra, đứa trẻ hình như đã được lập trình việc duy nhất
trong tâm chúng: thỏa mãn nhu cầu của chính chúng, đồ ăn, tiện
nghi vật chất và vân vân...Nhưng nếu chúng ta không theo sự ích kỷ căn
bản này, một búc tranh hoàn toàn mới sẽ hiện ra. Chúng ta có thể dễ
dàng nói đứa trẻ này sanh ra đã được lập trình cho một điều duy nhất:
có khả năng và mục đích là đem
lạc thú và niềm vui đến cho người khác.
Chỉ cần quan sát một đứa trẻ khỏe mạnh, rất khó có thể chối bỏ bản
tính hiền hòa tiềm ẩn của con người. Từ ưu thế mới này, chúng ta có
thể tán thành khả năng mang niềm vui cho người khác, người chăm sóc,
là bẩm sinh. Thí dụ, ở đứa trẻ sơ sinh,khứu giác phát triển chỉ bằng 5
phần trăm của người lớn, và vị giác phát triển rất ít. Nhưng ở các trẻ
sơ sanh cái tồn tại ở những giác quan đó hướng về mùi và vị của sữa
mẹ. Việc cho con bú không những cung cấp dinh dưỡng cho đứa trẻ, mà
còn làm giảm căng thẳng cở ngực. Cho nên chúng ta cũng có thể nói đứa
trẻ sinh ra với khả năng bẩm sinh đem lạc thú cho người mẹ bằng cách
giảm thiểu sự căng thẳng của nhũ hoa.
Về mặt sinh học, đứa trẻ sanh được lập
trình là để nhận biết và phản ứng trước các gương mặt, chỉ có một số
ít người không tìm thấy niềm vui đích thực khi thấy trẻ nhỏ ngấy thơ
nhìn vào mắt họ, và mỉm cười. Một số nhà dân tộc học đã đề ra lý
thuyết về điều này, cho rằng khi một đứa trẻ mỉm cười với người chăm
sóc nó hay nhìn thẳng vào mắt người này thì đứa trẻ đó đang theo đuổi
" kế hoạch sinh học" sâu xa theo bản năng, "đưa ra" cách ứng xử quan
tâm, hòa nhã, dịu dàng từ người chăm sóc nó, người đó cũng đang tuân
hành snhiệm vụ bản năng bắt buộc tự nhiên. Vì có thêm nhiều nhà điều
tra nghiên cứu phấn đấu khám phá một cách khách quan bản tính của con
người, khái niệm đứa trẻ ít có tính ích kỷ, một bộ máy ăn và ngủ, đang
phải nhường chỗ cho cách nhìn nhận một con người ra đời với bộ máy bẩm
sinh là để làm vừa lòng người khác, chỉ cần đến điều kiện môi trường
thích hợp để cho "hạt giống tình thương" tiềm ẩn và tự nhiên được nẩy
mầm và phát triển.
Một khi chúng ta kết luận bản tính căn
bản của nhân loại là tình thương hơn là hung hăng, mối quan hệ với thế
giới chung quanh chúng ta thay đổi tức khắc. Nhìn những người khác như
căn bản là thương yêu thay vì thù nghịch và ích kỷ giúp chúng ta bớt
căng thẳng, tin tưởng, sống thoải mái, làm chúng ta hạnh phúc hơn.
SUY NGẪM VỀ MỤC ĐÍCH CUỘC ĐỜI
Khi Đức Đạt Lai Lạt Ma ngồi ở sa mạc
Arizona tuần này, nghiên cứu bản tính con người và quan sát tâm con
người với sự xem xét kỹ lưỡng của một khoa học gia, một sự thật đơn
giản dường như lóe lên và sáng tỏ mọi bàn cãi:
mục đích cuộc đời là hạnh phúc.
Cấu nói đơn giản này có thể sử dụng như một công cụ có sức mạnh giúp
chúng ta vượt qua khó khăn trong cuộc sống hàng ngày. Từ viễn cảnh ấy,
nhiệm vụ của chúng ta là loại bỏ những điều dẫn đến khổ đau và tích
lũy những điều dẫn đến hạnh phúc. Phương pháp, thực hành hàng ngày này
dẫn đến tăng dần dần ý thức và hiểu biết của chúng ta về những gì thực
sự dẫn đến hạnh phúc và những gì không dẫn tới hạnh phúc.
Khi đời sống trở nên quá phức tạp và
chúng ta cảm thấy không chịu nổi, thường là rất hữu ích nếu chúng ta
dừng lại và nhớ lại toàn bộ mục đích, toàn bộ mục tiêu của chúng ta.
Khi đương đầu với cảm giác trì trệ và bối rối, bỏ một giờ hay một buổi
chiều, thậm chí vài ngày chỉ nghĩ xem điều đó thực sự đem hạnh phúc sẽ
giúp ích cho chúng ta nhiều, và rồi thì sắp đặt lại sự ưu tiên trên cơ
sở đó. Việc này sẽ đem cuộc sống của chúng ta trở lại khung cảnh thích
hợp có một cái triển vọng mới, và giúp chúng ta nên đi hướng nào.
Thỉnh thoảng chúng ta phải đương đầu
với những quyết định then chốt có thể ảnh hưởng suốt cuộc đời. Chẳng
han ch úng ta quyết định lập gia đình, có con, hay theo một môn học để
trở thành luật sư, nghệ sĩ, hay thợ điện. Quyết tâm mạnh mẽ để đạt
được hạnh phúc - biết những nhân tố dẫn đến hạnh phúc và làm những
bước tích cực để xấy dựng một cuộc sống hạnh phúc hơn - đúng là một
quyết định như vậy. - Chỗ ngoặt hướng tới hạnh phúc vì một mục tiêu có
giá trị và quyết định có ý thức tìm cầu hạnh phúc theo một cách thức
có hệ thống có thể thay đổi sâu xa phần còn lại cuộc đời của chúng ta.
Sự hiểu biết về những nhân tố sẽ dẫn
đến hạnh phúc của Đức Đạt Lai Lạt Ma dựa vào suốt cuộc đời quan sát
tâm có phương pháp của Ngài, khảo sát bản chất thân phận con người, và
điều tra nghiên cứu những sự việc này trong khuôn khổ mà Đức Phật lần
đầu tiên thiết lập từ trên 25 thế kỷ qua. Và từ quá trình này, Đức Đạt
Lai Lạt Ma đã đi đến kết luận rõ ràng về những hoạt động và tư tưởng
nào có giá trị nhất. Ngài tóm tắt niềm tin cuả Ngài vào những lời nói
sau có thể dùng làm sự suy ngẫm.
Đôi khi gặp những bạn cũ, nó nhắc nhở cho tôi thời gian qua mau như
thế nào. Và điều này cũng làm cho tôi băn khoăn tự hỏi liệu chúng ta
có sử dụng thì giờ đứng đắn hay không. Sử dụng đứng đắn thì giờ rất
quan trọng. Trong khi chúng ta có thân xác này, và nhất là bộ óc con
người hết sức đáng ngạc nhiên này, tôi nghĩ rằng mỗi phút là thứ gì
quý báu. Cuộc sống từng ngày quá nhiều hy vọng, mặc dù không có gì bảo
đảm cho tương lai. Không có gì bảo đảm là ngày mai cũng vào giờ này
chúng ta vẫn ở đây. Nhưng chúng ta vẫn làm việc vì điều đó hoàn toàn
trên cơ sở hy vọng. Cho nên chúng ta cần phải sử dụng thì giờ hữu hiệu
nhất. Tôi tin rằng sử dụng đúng thì giờ là như thế này: nếu bạn có thể
phục vụ người khác, những chúng sinh khác. Nếu không, ít nhất hãy kiềm
chế đừng làm hại chúng, tôi nghĩ đó là toàn bộ căn cứ triết lý của
tôi.
"Cho nên, hãy suy ngẫm về những gì có
giá trị thực sự cho đời sống, những gì đem ý nghĩa cho đời sống, và
hãy đặt sự ưu tiên trên cơ sở ấy. Mục tiêu cuộc sống cần phải tích
cực. Chúng ta sinh ra không phải có mục đích gây rắc rối làm hại người
khác. Để đời sống chúng ta có giá trị, tôi nghĩ rằng chúng ta phải
phát triển những đức tính tốt căn bản của con người - nhiệt tình, tử
tế và từ bi. Rồi đời sống của chúng ta sẽ trở nên có ý nghĩa và an lạc
hơn - hạnh phúc hơn.
-ooOoo-
Ðầu
trang |
Mục
lục | 1.1 | 1.2
| 2.1
| 2.2 | 3.1 | 3.2
| 4.1 | 4.2 | 5.0
Chân thành cám ơn Thượng
tọa Thích Tâm Quang đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 05-2003)
[Trở
về trang Thư Mục]
last updated: 22-05-2003

markdown:
|
||
||
|
|
|
NGHỆ
THUẬT TẠO HẠNH PHÚC
Tác
Giả: ĐỨC ĐẠT LAI LẠT MA và Bác Sĩ HOWARD C. CUTLER
PHẦN I
MỤC
(tiếp theo)
-ooOoo-
CHƯƠNG 3
RÈN LUYỆN TÂM
ĐỂ CÓ HẠNH
PHÚC
CON ĐƯỜNG ĐI TỚI HẠNH PHÚC
Nhận biết trạng tình trạng tinh thần là nhân tố hàng đầu để đạt hạnh phúc, đương nhiên việc này không phủ nhận những nhu cầu căn bản như thực phẩm, quần áo, chỗ ở cần phải có. Nhưng một khi những nhu cầu căn bản đã được đáp ứng, lời nhắn nhủ này thật rõ ràng: Chúng ta không cần nhiều tiền hơn, không cần thành công nhiều hay nổi tiếng hơn, không cần một thân hình tuyệt mỹ, hay cả đến người bạn đường hoàn hảo - ngay bây giờ, chính lúc này, chúng ta có tâm, hoàn toàn là trang bị căn bản mà chúng ta cần để đạt hạnh phúc trọn vẹn.
Trình bày phương pháp hoạt động bằng tâm, Đức Đạt Lai Lạt Ma bắt đầu: "Khi chúng ta nhắc đến 'tâm' hay 'thức', có nhiều trạng thái khác nhau. Giống như những hoàn cảnh hay các vật thể bên ngoài, một số thật hữu ích, một số rất có hại, và một số trung tính. Cho nên khi đề cập đến vấn đề bên ngoài, đầu tiên chúng ta thường cố gắng nhận biết những chất khác nhau này hay chất hóa học nào tốt để ta có thể chú ý phát trưởng, tăng trưởng và sử dụng chúng. Những chất nào có hại thì ta loại bỏ. Cũng giống như vậy, khi chúng ta nói về tâm, có cả hàng ngàn tư tưởng khác nhau hay "tâm" khác nhau. Trong số ấy, một số hữu ích, những cái đó chúng ta phải nắm lấy và nuôi dưỡng. Một số tiêu cực và có hại, những cái đó chúng ta phải cố gắng giảm thiểu.
"
Trong Phật Giáo nguyên lý nhân quả được chấp nhận như qui luật tự nhiên. Đứng trước thực tế, bạn phải lưu tâm tới qui luật đó. Chẳng hạn, trong kinh nghiệm hàng ngày, nếu có những sự việc nào đó mà bạn không thích, thì phương pháp bảo đảm tốt nhất để việc đó không xẩy ra là phải làm cho những điều kiện nguyên nhân thường gây rủi ro cho sự việc ấy chắc chắn không còn phát sinh nữa. Cũng tương tự như vậy, nếu bạn muốn một sự việc hay điều đã kinh qua xẩy ra, thì điều hợp lý phải làm là tìm và thu thập những nguyên nhân và điều kiện có nguy cơ cho sự việc ấy.
"Việc này cũng đúng với các trạng thái tinh thần và các kinh nghiệm. Nếu bạn ham muốn hạnh phúc, bạn phải tìm ra nguyên nhân gây rủi ro cho điều đó, và nếu bạn không muốn đau khổ, điều phải làm là bảo đảm không để những nguyên nhân và điều kiện gây rủi ro cho điều đó phát sinh nữa. Đánh giá nguyên lý nhân quả rất quan trọng.
"Giờ đây, chúng ta đã nói đến tầm quan trọng tột bậc của nhân tố tinh thần để đạt hạnh phúc. Cho nên nhiệm vụ kế tiếp là quan sát sự đa dạng của các trạng thái tinh thần mà chúng ta kinh qua. Chúng ta cần phải nhận biết rõ ràng những trạng thái tinh thần khác nhau, phân biệt và xếp loại chúng xem chúng có mang đến hạnh phúc hay không."
"Ngài có thể cho một vài thí dụ đặc biệt về những trạng thái tinh thần khác nhau và mô tả cách phân loại chúng?" Tôi hỏi Ngài.
Đức Đạt Lai Lạt Ma giải thích: "Bây giờ, ví dụ, sân hận, ganh ghét, và nóng giận vân vân ... đều có hại. Chúng ta coi chúng là những trạng thái tiêu cực của tâm vì chúng phá vỡ hạnh phúc tinh thần của chúng ta, một khi bạn ấp ủ cảm nghĩ sân hận hay cảm nghĩ không tốt với ai, một khi lòng bạn tràn ngập hận thù hay cảm xúc tiêu cực, thì người khác hình như cũng thù nghịch với bạn. Cho nên kết quả là sợ hãi nhiều hơn, sự ức chế và lưỡng lự nhiều hơn, và cảm giác bất an. Những thứ này phát triển, và thấy cô đơn ở giữa một thế giới bị coi là thù nghịch. Tất cả những cảm nghĩ tiêu cực này phát triển vì cảm nghĩ thù hận. Mặt khác những trạng thái tinh thần như ần cần tử tế, và tình thường chắc chắn là tích cực. Chúng rất hữu dụng..."
"Tôi đúng là hiếu kỳ" Tôi cắt ngang " Ngài nói có hàng ngàn trạng thái tâm khác biệt. Ngài có thể định nghĩa thế nào là một người tâm lý lành mạnh hay thích ứng tốt không? Chúng ta phải sử dụng định nghĩa này làm nguyên tắc chỉ đạo để quyết định trạng thái tinh thần nào cần phải trau dồi và trạng thái nào cần phải loại bỏ."
Ngài cười, rồi với nét khiêm nhường nổi bật của Ngài, Ngài trả lời: "Là một chuyên gia tâm thần học, ông phải có một định nghĩa hay hơn về người có tâm lý lành mạnh."
"Nhưng tôi muốn đây là quan điểm của Ngài"
"Được, tôi coi một người có lòng trắc ẩn, nồng nhiệt, tốt bụng là lành mạnh. Nếu bạn duy trì được cảm xúc tình thương, lòng từ ái, thì điều gì đó tự động mở cánh cửa bên trong bạn. Nhờ đó bạn có thể giao tiếp với người khác dễ dàng hơn nhiều. Và tính niềm nở hầu như tạo ra sự chân thật cởi mở. Bạn sẽ thấy rằng tất cả mọi con người đều giống bạn, cho nên bạn sẽ dễ dàng liên hệ với họ. Điều này cho bạn tình thân hữu nghị. Rồi bạn ít cần phải che đậy sự việc hơn, và kết quả là cảm nghĩ sợ hãi, sự nghi ngờ, và bất an tự động bị xua tan. Ngoài ra nó cũng tạo cảm nghĩ tin cẩn đối với những người khác. Mặt khác, thí dụ, bạn tìm được một người rất giỏi và bạn biết rằng bạn có thể tin vào khả năng của người ấy. Nhưng nếu bạn cảm giác người đó không tử tế, rồi bạn phải kìm nén cái gì đó. Bạn cảm thấy "Ồ, tôi biết người đó có thể làm được việc, nhưng thực sự tôi có thể tôi tin người ấy không?" cho nên bạn bao giờ cũng có một sự e sợ nào đó hồ như tạo ra sự xa cách người đó.
"Cho nên, dù sao, tôi vẫn nghĩ là trau dồi trạng thái tinh thần tích cực như ân cần và tình thương nhất định dẫn đến tâm lý lành mạnh và hạnh phúc hơn".
KỶ LUẬT TINH THẦN
Nghe Ngài nói tôi thấy một cái gì đó rất hấp dẫn về phương pháp để đạt hạnh phúc của Đức Đạt Lai Lạt Ma. Điều này tuyệt đối thực tiễn và hữu lý: Nhận biết và trau dồi những trạng thái tinh thần tích cực, nhận biết và loại bỏ những trạng thái tinh thần tiêu cực. Mặc dù đề xuất của Ngài bắt đầu bằng cách lý giải theo hệ thống các loại trạng thái tinh thần mà ta kinh qua lúc đầu tôi thấy hơi vô vị, tôi dần dần bị kích thích bởi sức mạnh của sự hợp lý và lập luận của Ngài. Và tôi thích thực tế hơn là xếp loại những trạng thái tinh thần dựa xúc cảm, hay ham thích dựa trên trên cơ sở cmột phán xét đạo đức nào đó bị áp đặt từ bên ngoài như " Tham là một tội ác" hay "Sân hận là tội lỗi", Ngài xếp loại xúc cảm là tích cực hay tiêu cực chỉ dựa trên cơ sở chúng có dẫn đến hạnh phúc cơ bản của chúng ta hay không.
Tiếp tục đối thoại với Ngài vào buổi chiều hôm sau, tôi hỏi "Nếu hạnh phúc đơn giản chỉ là vấn đề trau dồi trạng thái tinh thần tích cực hơn nữa như lòng tốt và vân vân... tại sao lại có quá nhiều người không hạnh phúc?"
"Muốn đạt được hạnh phúc chính đáng, nó đòi hỏi phải thay đổi cách nhìn, cách suy nghĩ, và đó không phải là một vấn đề đơn giản". Ngài nói." Cần phải áp dụng nhiều nhân tố khác nhau từ nhiều hướng khác nhau. Bạn không nên có khái niệm, chẳng hạn như, chỉ có một chìa khóa, một bí quyết và nếu bạn có giải pháp đúng, mọi việc đều tốt đẹp. Nó cũng tương tự như chăm sóc thích hợp thân thể, bạn cần nhiều thứ vitamin và chất dinh dưỡng, không phải chỉ một hay hai. Cũng giống như thế, muốn đạt hạnh phúc, bạn cần có nhiều cách giải quyết và nhiều phương pháp để đối phó và khắc phục một loạt trạng thái tinh thần tiêu cực thay đổi và phức tạp. Và nếu bạn đang tìm cách khắc phục một số cách suy nghĩ tiêu cực, thì không thể nào có thể hoàn tất được chỉ bằng cách áp dụng một tư tưởng đặc biệt nào đó hay một rèn tập kỹ thuật nào đó một hay hai lần. Sự thay đổi cần phải có thời gian. Ngay cả đến thể chất thay đổi cũng cần phải có thời gian. Chẳng hạn, khi bạn di chuyển từ vùng khí hậu này đến vùng khí hậu khác, có thể cần thời gian mới thích nghi được với môi trường mới. Cũng như vậy, thay đổi tâm bạn cần phải có thời gian. Có nhiều nét đặc điểm tinh thần tiêu cực, cho nên bạn cần phải chăm chú và phản ứng từng nét đặc điểm một. Điều này không dễ dàng. Cần phải áp dụng đi áp dụng lại hàng loạt kỹ thuật khác nhau và có thì giờ để tự bạn quen dần với sự thực hành. Đó là tiến trình học hỏi.
"Nhưng tôi nghĩ rằng với thời gian bạn có thể có những sự thay đổi tích cực. Mỗi ngày, ngay khi bạn thức dạy, bạn có thể phát triển một động cơ suy nghĩ tích cực thành thực."Tôi sẽ sử dụng ngày hôm nay theo một đường lối tích cực hơn. Tôi không nên phí phạm ngày hôm nay. Và buổi tối trước khi lên giường, kiểm lại xem bạn đã làm được những gì, hãy tự hỏi "Tôi đã sử dụng ngày hôm nay theo như đã trù tính chưa? Nếu như mọi việc diễn ra đúng, bạn nên vui mừng. Nếu không đúng, hãy hối tiếc việc bạn đã làm và tìm ra lỗi lầm ngày đó. Cho nên, nhờ những phương pháp như vậy, bạn có thể dần dần củng cố khía cạnh tâm tích cực của bạn. "Giờ đây, thí dụ, trường hợp của riêng tôi, là một nhà sư Phật Giáo, tôi tin tưởng vào Phất Giáo, và nhờ kinh nghiệm bản thân mà tôi biết sự tu tập Phật Giáo giúp cho tôi rất nhiều. Tuy nhiên vì thói quen, qua nhiều tiền kiếp, một số sự việc có thể phát sinh như nóng giận và luyến ái. Cho nên bây giờ những gì tôi cần làm trước nhất là học về giá trị tích cực của sự tu tập, rồi xấy dựng quyết tâm, và rồi cố gắng thi hành chúng. Lúc đầu việc tiến hành tu tập tích cực còn không đáng kể, nên ảnh hưởng tiêu cực vẫn còn mạnh. Tuy nhiên, cuối cùng, khi bạn càng ngày càng củng cố được sự tu tập tích cực, ứng xử tiêu cực tự động giảm thiểu. Cho nên, thực tế là thực hành "Pháp" [*] là một cuộc chiến không ngưng ở bên trong, thay thế tính nết hay thói quen tiêu cực trước đây bằng phản xạ tính nết mới tích cực."
[*]
Tiếp tục Ngài nói: "Dù bạn đang hoạt động nào hay sự tu tập nào, thì cũng không có gì là khó khăn nhờ sự làm quen và rèn luyện liên tục. Nhờ rèn luyện chúng ta có thể thay đổi, chúng ta có thể tự biến đổi. Trong phạm vi tu tập Phật Giáo, có nhiều phương pháp giữ cho tâm bình tĩnh khi nhiều chuyện rắc rối xẩy ra.
Nhờ tu tập lặp đi lặp lại những phương pháp này, chúng ta có thể đi đến chỗ xáo trộn nào đó vẫn có thể xẩy ra nhưng tác động tiêu cực vào tâm vẫn còn trên bề mặt, giống như làn sóng nhấp nhô trên mặt biển nhưng không có tác động sâu xuống nhiều. Mặc dù kinh nghiệm cá nhân tôi rất ít ỏi, tôi thấy nó rất đúng trong sự tu tập của cá nhân tôi. Cho nên, khi tôi nhận được một số tin tức bi thảm, vào lúc đó tôi có thể chứng nghiệm một vài xáo trộn trong tâm, nhưng rồi nó cũng qua đi rất mau. Hay tôi có thể khó chịu và bực tức, nhưng rồi nó cũng biến đi rất nhanh. Không có tác động vào tâm khảm. Không sân hận. Việc này đạt được nhờ tu tập dần dần, không thể chỉ qua một đêm mà thành công được". Nhất định là không. Đức Đạt Lai Lạt Ma đã rèn tập tâm từ khi Ngài bốn tuổi.
Huân tập tâm có phương pháp - sự vun trồng hạnh phúc, sự thay đổi đích thực nội tâm bằng cách chọn lựa và tập trung một cách có mục đích vào trạng thái tinh thần tích cực và chống lại trạng tinh thái thần tiêu cực - có thể thực hiện được vì chính cấu trúc và chức năng của bộ não. Chúng ta sinh ra với bộ não được kết nối về mặt di truyền với một số mô hình hành xử có thiên hướng bẩm sinh chúng ta có khuynh hướng tìm cách phản ứng lại môi trường để sinh tồn về mặt tinh thần cảm xúc và thân thể. Những tập hợp chỉ dẫn căn bản được mã hóa trong vô số hoạt hóa mô hình tế bào thần kinh bẩm sinh, sự phối hợp đặc biệt của tế bào não phát ra đáp ứng bất cứ sự việc, kinh nghiệm, hay suy nghĩ nào. Nhưng kết nối trong não không phải là tĩnh, không phải là cố định không thay đổi được. Bộ não của chúng ta có khả năng thích ứng. Các nhà khoa học thần kinh đã chứng minh bằng tài liệu một sự việc có thật là bộ não có thể lập mô hình mới, những phối hợp khác hẳn của các tế bào thần kinh và thần kinh truyền tải (hóa chất chuyển thông tin giữa những tế bào thần kinh) đáp ứng dữ kiện mới truyền vào. Thực ra, bộ não của chúng ta dễ uốn nắn, thay đổi, cấu hình lại kết nối cho phù hợp với tư tưởng và kinh nghiệm mới. Do học tập, chức năng của chính tế bào thần kinh cá nhân thay đổi, cho phép những tín hiệu điện chạy theo chúng dễ dàng hơn. Các khoa học gia gọi khả năng thay đổi vốn có của bộ não là " tính mềm dẻo"
Khả năng thay đổi kết nối của bộ não để phát triển những liên hệ thần kinh mới, đã được chứng minh trong các cuộc thí nghiệm như một thí nghiệm của các Bác Sĩ Avi Karni và Leslie Underleider tại Viện Tấm Thần Quốc Gia. Trong cuộc thí nghiệm này, các nhà nghiên cứu đã để các đối tượng thí nghiệm thi hành một nhiệm vụ đơn giản về dấy thần kinh vận động, dùng bài tập gõ nhẹ ngón tay xuống, và xem những phản ứng của các bộ phận của não liên quan đến tác động ấy bằng máy cắt lớp não MRI. Những đối tượng thí nghiệm thực hành bài tập ngón tay hàng ngày trong bốn tuần, càng ngày càng hữu hiệu hơn và nhanh hơn. Cuối cùng sau giai đoạn bốn tuần, chụp cắt lớp não được làm đi làm lại cho thấy khu vực não dính líu tới nhiệm vụ này đã mở rộng, cho thấy thực hành đều đặn và lặp đi lặp lại một nhiệm vụ đã tổ chức được những tế bào thần kinh mới và thay đổi mối liên hệ thần kinh đầu tiên dính líu vào nhiệm vụ này.
Nét đặc biệt đáng chú ý này của bộ não có vẻ là cơ sở tâm lý cho khả năng thay đổi tâm. Bằng cách vận động tư tưởng và thực hành cách suy nghĩ mới, chúng ta có thể tái định hướng các tế bào thần kinh và thay đổi cách hoạt động của bộ não. Đó cũng là cơ sở cho khái niệm thay đổi bên trong bắt đầu bằng học hỏi (nhập liệu mới ) và kéo theo kỷ luật dần dần thay thế những "tính nết tiêu cực " (tương đương với mô hình hoạt hóa tế bào thần kinh riêng của chúng ta bằng "tính nết tích cực" (hình thành mạch thần kinh mới). Nhu vậy, khái niệm huân luyện tâm để đạt hạnh phúc trở thành khả năng có thể làm được thực sự.
KỶ LUẬT ĐẠO ĐỨC
Trong lần thảo luận sau này đề cập đến
việc huân luyện tinh thần để đạt hạnh phúc, Đức Đạt Lai Lạt Ma nhân
mạnh "Tôi nghĩ rằng cách ứng xử đạo đức là một nét đặc thù khác thuộc
loại kỷ luật nội tâm dẫn đến cuộc sống hạnh phúc. Ta có thể gọi nó là
kỷ luật đạo đức. Những đại đạo sư tinh thần như Đức Phật khuyên chúng
ta thực hiện những hành động thiện và tránh vui thích những hành động
bất thiện. Liệu hành động của chúng ta là thiện hay bất thiện điều đó
tùy thuộc vào hành động hay hành vi ấy phát sinh từ một trạng thái tâm
thức có kỷ luật hay không có kỷ luật. Người ta cho rằng tâm kỷ luật
dẫn đến hạnh phúc và tâm vô kỷ luật dẫn đến đau khổ, và thực tế người
ta nói rằng đưa
"Khi tôi nói kỷ luật, tôi tmuốn nói đến kỷ luật tự giác, không phải là kỷ luật do một người nào đó bên ngoài áp đặt cho bạn. Tôi nói đến thứ kỷ luật được áp dụng để khắc phục những đức tính tiêu cực. Một băng
đảng tội phạm có thể cần kỷ luật để ăn cướp thành công, nhưng thứ kỷ luật ấy thật vô ích.
Đức Đạt Lai Lạt Ma ngưng lại một lúc dường như để phản ảnh tập trung tư tưởng của Ngài. Hoặc có lẽ chỉ là Ngài tìm từ bằng tiếng Anh. Tôi không biết. Nhưng nghĩ về cuộc đàm thoại buổi chiều hôm đó khi Ngài ngừng lại, một cái gì đó về toàn bộ cuộc nói chuyện liên quan đến tầm quan trọng về học tập và kỷ luật bắt đầu làm cho tôi thấy khá nhạt nhẽo khi nó tương phản với những mục tiêu cao quý của hạnh phúc thực sự, tăng trưởng tinh thần và sự thay đổi hoàn toàn nội tâm. Dường như sự tìm cầu hạnh phúc bằng cách này hay cách khác là một tiến trình tự phát.
Đưa ra vấn đề, tôi xen vào "Ngài mô tả những xúc cảm ứng xử tiêu cực là "bất thiện" và ứng xử tích cực là "thiện". Hơn nữa, Ngài nói tâm không được huân luyện hay vô kỷ luật nói chung đưa đến kết quả ứng xử tiêu cực hay bất thiện, cho nên chúng ta phải học và rèn luyện mình nhằm tăng trưởng ứng xử tích cực. Cho đến bây giờ mọi điều đều tốt đẹp.
"Nhưng điều làm cho tôi băn khoăn là sự xác định của Ngài về ứng xử tiêu cực hay bất thiện là những ứng xử dẫn đến khổ đau. Và Ngài định nghĩa một ứng xử thiện dẫn đến hạnh phúc. Ngài cũng bắt đầu với tiền đề căn bản là tất cả chúng sanh với mong muốn tránh khổ đau và đạt hạnh phúc - sự ham thích này là bẩm sinh; điều này không cần phải học. Vậy thì câu hỏi là: Nếu tự nhiên là chúng ta mong muốn tránh khổ đau thì tại sao chúng ta không càng ngày càng bị đẩy lui một cách tự nhiên bởi ứng xử tiêu cực hay bất thiện khi trở về già? Và nếu là tự nhiên muốn có hạnh phúc thì tại sao chúng ta không hàng ngày càng ngả về ứng xử thiện một cách tự động và tự nhiên để rồi được hạnh phúc hơn khi đời ta tiến về phía trước? Tôi muốn nói là nếu những ứng xử thiện tự nhiên dẫn đến hạnh phúc và chúng ta muốn có hạnh phúc, liệu điều đó có xẩy ra như một tiến trình tự nhiên không? Tại sao chúng ta cần nhiều đến giáo dục, huân luyện và kỷ luật để tiến trình ấy xẩy ra?
Lắc đầu, Ngài Đạt Lai Lạt Ma trả lời " Ngay cả đến trong những điều kiện thông thường, trong đời sống hàng ngày của chúng ta, chúng ta coi giáo dục là một nhân tố rất quan trọng để bảo đảm một cuộc sống thành công và hạnh phúc. Và kiến thức không thể có được một cách tự nhiên. Chúng ta phải rèn luyện, chúng ta phải trải qua một loại chương trình huân luyện có hệ thống và vân vân.. Và chúng ta coi giáo dục và huân luyện thông thường này là hết sức khó, nếu không tại sao các học sinh lại cần đến nhiều kỳ nghỉ như vậy? Tuy nhiên chúng ta biết loại giáo dục đó rất quan trọng nhằm bảo đảm một cuộc sống thành công và hạnh phúc.
"Cũng giống như vậy, muốn làm việc
thiện cũng không đến một cách tự nhiên mà chúng ta phải có ý thức rèn
luyện để hướng tới nó. Đúng vậy, nhất là trong xã hội hiện đại, bởi vì
có một khuynh hướng tin rằng vấn đề việc thiện và bất thiện - làm gì
và không nên làm gì - được coi là trong phạm vi hoạt động của tôn
giáo. Theo truyền thống tôn giáo được coi là có trách nhiệm của tôn
giáo qui định cách ứng xử nào là thiện và bất thiện. Tuy nhiên trong
xã hội ngày này, tôn giáo đã mất uy tín và ảnh hưởng của nó ở một mức
nào đó. Và đồng thời, không có sự lựa chọn nào, như đạo lý thế tục
xuất hiện để thay thế vào. Cho nên dường như ít có sự lưu tâm đến sự
cần thiết phải có lối sống thiện. Chính vì điều này mà tôi nghĩ rằng
chúng ta cần phải gắng sức nhiều và có ý thức làm việc tiến tới đạt
loại kiến thức này. Thí dụ, mặc dù cá nhân tôi tin tưởng bản chất con
người chúng ta căn bản là hòa nhã và giàu lòng thương, nhưng tôi cảm
thấy không đủ vì bản chất tiềm ẩn của chúng ta,
Vờ không đồng ý để nêu ra vấn đề, tôi phản kháng " Tuy nhiên Ngài đã sử dụng sự tương đồng của hệ thống giáo dục và rèn luyện lý thuyết thông thường. Điều đó là một việc. Nhưng nếu Ngài nói chuyện về cách ứng xử nào đó gọi là thiện hay tích cực, dẫn đến hạnh phúc, và những ứng xử khác dẫn đến khổ đau thì tại sao phải học nhiều đến thế mới nhận biết ra chúng và phải rèn luyện quá nhiều mới thực hiện được cách ứng xử tích cực và loại bỏ ứng xử tiêu cực? Tôi muốn nói là nếu bạn đưa tay vào lửa, bạn sẽ bị bỏng. Bạn rụt tay lại, bạn đã biết cách ứng xử này dẫn đến khổ đau. Bạn đâu cần học hay rèn luyện nhiều mới biết đừng đụng vào lửa nữa.
"Vậy thì, tại sao tất cả những cách ứng xử hay cảm xúc dẫn đến khổ đau lại không như vậy? Chẳng hạn, Ngài cho rằng nóng giận và sân hận rõ ràng là những cảm xúc tiêu cực và cuối cùng dẫn đến khổ đau. Nhưng tại sao ta phải được giáo dục về những hậu quả có hại của nóng giận và sân hận để loại bỏ chúng? Vì nóng giận trực tiếp gây ra cảm xúc khó chịu cho con người, chắc chắn là dễ cảm thấy trực tiếp cái khó chịu ấy, tại sao ta không tự nhiên và tự động tránh nó trong tương lai?
Khi Đức Đạt Lai Lạt Ma chú ý nghe những lập luận của tôi, đôi mắt thông minh của Ngài như mở rộng ra, như thể Ngài hơi ngạc nhiên, hoặc thậm chí thích thú về tính ngấy thơ trong câu hỏi của tôi. Rồi với một chuỗi cười lớn, đầy thiện chí Ngài nói:
"Khi bạn nói về kiến thức dẫn đến tự do hay giải pháp của một vấn đề, bạn phải hiểu rằng có nhiều mức độ khác nhau. Thí dụ, con người ở vào Thời Đại Đồ Đá không biết nấu thịt nhưng vẫn có nhu cầu sinh học về ăn, cho nên họ ăn giống như thú hoang. Khi con người tiến bộ, họ học cách nấu và nêm các loại gia vị khác nhau làm cho đồ ăn ngon hơn và làm thành nhiều món. Và ngay cả thời đại ngày nay, nếu chúng ta bị bệnh đặc biệt nào đó và nhờ kiến thức chúng ta biết được loại đồ ăn nào không tốt cho chúng ta, thì dù chúng ta thích ăn món đó, nhưng chúng ta cũng tự kiềm chế không ăn. Cho nên rõ ràng là mức độ kiến thức càng tinh vi thì chúng ta sẽ đương đầu với thế giới tự nhiên càng hiệu quả.
"Bạn cần có khả năng xét đoán hậu quả trong tương lai gần và xa về cách ứng xử của bạn và cân nhắc cả hai. Thí dụ, khắc phục nóng giận, mặc dù thú vật cũng chứng nghiệm nóng giận, nhưng chúng không biết nóng giận là tai hại. Tuy nhiên con người ở một mức độ khác, khác ở chỗ bạn có sự tự ý thức để bạn ngẫm nghĩ và quan sát khi nóng giận phát sinh, nó làm hại bạn. Cho nên bạn có sự phán xét nóng giận là tiêu cực. Bạn cần phải biết suy luận. Cho nên không phải là đơn giản như đưatay vào lửa, và để rồi bị bỏng, và để rồi biết không bao giờ làm điều đó trong tương lai nữa. Học vân và kiến thức về những gì dẫn đến hạnh phúc và những gì gây khổ đau càng tinh vi thì bạn sẽ có nhiều kết quả hơn trong việc đạt hạnh phúc. Cho nên, chính vì điều đó tôi nghĩ rằng giáo dục và kiến thức là rất quyết định." Tôi cho là Ngài cảm thấy tôi vẫn phản kháng khái niệm về giáo dục đơn giản là một phương cách để thay đổi nội tâm, Ngài nhận xét " Một vấn đề trong xã hội hiện nay là thái độ của chúng ta hướng về giáo dục như thể nó chỉ làm cho bạn tài giỏi hơn. Đôi khi dường như những người ít học, ít tinh vi hơn về đào tạo giáo dục, thì họ lại càng chất phác và ngay thật hơn. Mặc dù xã hội chúng ta không nhân mạnh vào việc này, nhưng việc sử dụng kiến thức và giáo dục lại quan trọng nhất là giúp chúng ta hiểu rõ tầm quan trọng của việc làm các hành động thiện và đưa kỷ luật vào tâm chúng ta. Sử dụng thích hợp trí thông minh và kiến thức sẽ đem lại sự thay đổi từ bên trong để phát triển lòng tốt".
-ooOoo-
CHƯƠNG 4
GIÀNH LẠI TÌNH TRẠNG HẠNH PHÚC BẨM SINH
BẢN CHẤT CƠ BẢN CỦA CHÚNG TA
Giờ đây, chúng ta được làm người để tìm cầu hạnh phúc. Rõ ràng là cảm giác yêu thương, tình cảm, gần gũi, và từ bi mang lại hạnh phúc, tôi tin là mỗi người trong chúng ta có cơ sở để có hạnh phúc, để đi vào trạng thái tâm trìu mến và từ bi, những trạng thái mang đến hạnh phúc, Đức Đạt Lai Lạt Ma khẳng định."Thật ra, đó là một trong những niềm tin chủ yếu của tôi mà chúng ta vốn có không chỉ là khả năng từ bi mà tôi tin là bản chất căn bản tiềm ẩn trong con người là tính hòa nhã"
Niềm tin đó của Ngài dựa vào cái gì?
"Học thuyết Phật Giáo về "Phật Tánh" cung cấp một số điểm về niềm tin này là bản chất cơ bản của tất cả chúng sinh thực chất là hiền hòa và không gây gỗ." Nhưng ta có thể tiếp nhận quan điểm ấy mà không cần phải dùng đến học thuyết Phật Giáo về Phật Tánh." Niềm tin của tôi còn dựa vào những điểm khác. Tôi nghĩ rằng vấn đề tình cảm hay từ bi của con người không phải chỉ là vấn đề tôn giáo, nó còn là một nhân tố cần thiết cho đời sống từng ngày của con người
"Cho nên, trước hết nếu chúng ta nhìn vào chính mô hình cuộc sống từ lúc tuổi nhỏ đến lúc chết, chúng ta có thể thấy cách chúng ta được cơ bản nuôi dưỡng là tình cảm của người khác. Nó bắt đầu ngay lúc mới sinh. Sau khi sinh ra, hành động thực sự đầu tiên của chúng ta là bú mẹ hay sữa của người nào đó. Đó là một hành động của tình cảm, của tình thương. Không có hành động đó chúng ta không thể tồn tại. Điều ấy thật rõ ràng. Hành động ấy không thể thực hiện được nếu không có cảm giác yêu mến lẫn nhau. Từ phía đứa trẻ, nếu không có cảm giác tình cảm, không có ràng buộc gì với người cho sữa thì đứa trẻ có thể không bú sữa. Và nếu không có tình cảm về phần người mẹ, hay người nào khác, sữa không tự nhiên có được. Cho nên, đó là cách sống. Đó là thực tế.
"Rồi, cấu trúc thân thể dường như phù hợp hơn đối với cảm giác tình yêu thương và từ bi. Chúng ta dều thấy tình trạng bình tĩnh, tình cảm, lành mạnh có tác dụng tốt cho sức khỏe và hạnh phúc thể chất. Ngược lại, những cảm giác thất vọng, sợ hãi, bồn chồn và nóng giận có thể hủy hoại sức khỏe của chúng ta.
"
"Chúng ta cũng có thể thấy sức khỏe cảm xúc của chúng ta được nâng cao bởi cảm giác tình cảm. Muốn hiểu việc này, chúng ta chỉ cần nghĩ xem chúng ta cảm thấy ra sao khi những người khác tỏ ra nhiệt tình và tình cảm với chúng ta. Hoặc hãy quan sát cảm giác tình cảm hay thái độ của chính mình đã tác động một cách tự động và tụ nhiên ảnh hưởng đến bên trong chúng ta ra sao, chúng làm cho chúng ta cảm thấy ra sao. Những xúc cảm hiền hòa và ứng xử tích cực đi kèm với chúng ta dẫn đến gia đình và đời sống cộng đồng hạnh phúc hơn.
"Cho nên tôi nghĩ rằng chúng ta có thể kết luận bản chất cơ bản của con người là tính hòa nhã Và nếu đúng như vậy, nó làm cho tất cả có ý nghĩa hơn khi có lối sống phù hợp hơn với bản chất căn bản hòa nhã của con người chúng ta".
"Nếu bản chất cốt lõi là hòa nhã và tình thương, Tôi hỏi "Tôi chỉ băn khoăn làm sao Ngài có thể giải thích tất cả những xung đột và cách ứng xử hung hăng chung quanh chúng ta "
Đức Đạt Lai Lạt Ma gật đầu tư lự một lúc rồi trả lời " Đương nhiên
chúng ta không thể bỏ qua sự thực là luôn luôn có những mâu thuẫn và
căng thẳng, không chỉ trong phạm vi tâm trí cá nhân mà còn trong phạm
vi gia đình, khi chúng ta tác động qua lại với người khác, và ở mức xã
hội, mức quốc gia, và mức toàn cầu. Cho nên nhìn vào đây, một số người
kết luận bản tính con người căn bản là hung hăng. Họ có thể chỉ vào
lịch sử con người đem so sánh với các loài có vú khác, ứng xử của con
người hung hãn hơn nhiều. Hay, họ có thể nói, "Tuy tình thương là một
phần của tâm, nhưng nóng giận cũng là một phần của tâm. Chúng đồng đều
là một phần bản tính của chúng ta, cả hai ít nhiều đều ở cùng một mức
độ"."'Tuy nhiên, nhoài người về phía trước, ra sức một cách tỉnh táo,
Ngài quả quyết "
"Cho nên mặc dầu sự gây hân có thể xẩy ra, nhưng tôi tin là những xung đột này không nhất thiết vì bản tính con người mà đúng hơn là kết quả của tri thức con người - trí thông minh con người mất quân bình, sử dụng sai trí thông minh của chúng ta, khả năng sáng tạo của chúng ta. Bây giờ hãy nhìn vào sự tiến hóa của loài người, tôi nghĩ rằng nếu đem so sánh với một số thú vật khác, thể chất của chúng ta có lẽ rất yếu. Nhưng vì sự phát triển của trí thông minh con người, chúng ta đã có thể sử dụng nhiều dụng cụ và khám phá ra nhiều phương pháp để chiến thắng những hoàn cảnh môi sinh có hại. Khi xã hội loài người và điều kiện môi sinh càng ngày càng trở nên phức tạp, vấn đề này đòi hỏi trí thông minh và khả năng nhận thức của chúng ta đóng một vai trò to lớn hơn để đáp ứng được những đòi hỏi không ngưng của môi trường phức tạp. Cho nên, tôi tin tiềm ẩn hay bản tính cơ bản hay tiềm ẩn của chúng ta là tính hòa nhã và trí thông minh là cái phát triển sau. Và tôi nghĩ rằng nếu khả năng con người, trí thông minh con người, phát triển theo chiều hướng không quân bình, không được cân bằng bằng tình thương, thì nó sẽ trở thành phá hoại. Nó sẽ dẫn đến thảm họa.
"Nhưng, tôi nghĩ rằng điều quan trọng là phải công nhận rằng nếu những xung đột của con người gây ra do sử dụng sai lầm trí thông minh thì chúng ta cũng có thể dùng trí thông minh để tìm ra cách thức và phương tiện để khắc phục những xung đột ấy. Khi trí thông minh con người và lòng tốt hay tình cảm con người được sử dụng cùng với nhau, tất cả những hành động của con người trở thành xấy dựng. Khi chúng ta phối hợp một trái tim nồng hậu với kiến thức và giáo dục, chúng ta sẽ biết tôn trọng quan điểm và quyền của người khác. Điều này trở thành cơ sở cho tinh thần hòa giải nhằm khắc phục sự gây hân và giải quyết những vụ xung đột của chúng ta.
Đức Đạt Lai Lạt Ma ngưng lại và nhìn vào đồng hồ của Ngài."Cho nên, Ngài kết luận, dù cho bạo lực nhiều đến đâu hay bao nhiều điều tồi tệ mà ta phải chịu đựng, tôi tin là giải pháp tối hậu cho những xung đột, cả bên trong lẫn bên ngoài, nằm trong sự quay về của bản tính cơ bản hay tiềm ẩn của con người, đó là hòa nhã và tình thương
Lại nhìn vào đồng hồ, Ngài bắt đầu cười một cách rất thân mật " Vậy, chúng ta ngưng tại đây, quả là một ngày dài!". Ngài xỏ lại đôi giầy Ngài đã cởi ra trong lúc đàm thoại, và trở về phòng.
VẤN ĐÈ BẢN TÍNH CON NGƯỜI
Trên vài thập kỷ qua, quan điểm của Đức Đạt Lai Lạt Ma về bản tính từ bi tiềm ẩn của con người dường như tiến bộ rất chậm tại Phương Tây, mặc dầu đã có sự tranh đấu. Khái niệm về cách ứng xử của con người chủ yếu là ích kỷ, cơ bản là tìm kiếm cho chính mình, đã ăn sâu vào tư tưởng Tây Phương. Tư tưởng ấy không chỉ chúng ta vốn ích kỷ mà còn hung hăng và thù nghịch là một phần bản tính căn bản con người đã ngự trị văn hóa chúng ta nhiều thế kỷ. Đương nhiên, theo lịch sử có rất nhiều người có quan điểm đối nghịch. Chẳng hạn, vào giữa thế kỷ thứ 17, David Hume viết rất nhiều về "lòng nhân từ tự nhiên" của con người. Và vào thế kỷ sau, ngay chính Charles Darwin cho rằng " bản năng đồng cảm" là của loài người. Nhưng vì một lý do nào đó, quan điểm bi quan hơn về nhân tính đã bén rễ trong nền văn hóa của chúng ta, ít nhất từ thế kỷ thứ 17, dưới ảnh hưởng của các triết gia như Thomas Hobbes, người đã có một quan điểm khá tối tăm về loài người. ông hình dung loài người như là hung bạo, tranh đua, luôn luôn trong xung đột, và chỉ quan tâm đến quyền lợi bản thân. Hobbes nổi tiếng coi nhẹ bất cứ khái niệm nào về lòng tốt căn bản của con người, một lần bị bắt gặp đang cho tiền cho một người ăn xin tại hè phố. Khi được hỏi về sự bốc đồng rộng lượng đó, ông nói "Không phải tôi làm như vậy để giúp đõ hắn, tôi làm vậy là để giảm bớt khổ đau của tôi khi nhìn thấy sự nghèo nàn của người đó".
Tương tự như vậy, vào đầu thế kỷ này,
George Santayana, một triết gia sinh ra tại Tây Ban Nha, viết rằng
những thôi thúc hào phóng, giúp đỡ, trong thời gian người ta tồn tại,
thường là rất yếu, phù du, và không vững vàng trong bản tính của loài
người nhưng, "
Sau khi hoàn toàn chấp nhận tính ích kỷ chủ yếu của chúng ta là một tiền đề, một số khoa học gia lỗi lạc hơn trăm năm qua đã tăng thêm niềm tin vào điều này về bản tính thực chất hung hăng của con người. Freud nói rằng "khuynh hướng hung hăng là một thiên hướng trước tiên, tự tồn tại và bản năng." Ở cuối thế kỷ này, hai nhà văn, Robert Ardrey và Konrad Lorenz, nhìn vào kiểu hoạt động sinh vật ở một số loài ăn thịt sống, kết luận con người căn bản cũng là loài ăn thịt sống, có ham muốn bẩm sinh hay bản năng tranh giành lãnh thổ.
Tuy nhiên trong những năm gần đây, xu
thế có vẻ chống lại quan điểm hết sức bi quan về nhân loại tỏ ra gần
hơn với quan điểm của Đức Đạt Lai Lạt Ma về bản tính tiềm ẩn của chúng
ta là hòa nhã và tình thương. Trên hai hay ba thập niên qua, đã có đến
hàng trăm nghiên cứu khoa học cho thấy tính hung hăng không nhất thiết
là bẩm sinh và cách cư xủ bạo lực bị ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố về
sinh học, xã hội, địa dư và môi trường. Có lẽ báo cáo bao quát nhất về
nghiên cứu mới nhất được tổng kết trong bản Tuyên Bố Seville 1986 về
Bạo Lực do 20 khoa học gia đứng hàng đầu trên khắp thế giới soạn thảo
và ký. Đương nhiên trong tuyên bố này họ thừa nhận cách cư xử bạo lực
đang xẩy ra, nhưng họ khẳng định
Những nhà nghiên cứu đương đại nay đã bắt bẻ không chỉ khái niệm về tính hung hãn bẩm sinh của con người, mà cả khái niệm con người bẩm sinh vị kỷ và ích kỷ cũng bị công kích. Những người điều tra nghiên cứu như C. Daniel Batson hay Nancy Eisenberg của Đại Học Tiểu Bang Arizona đã tiến hành nhiều cuộc nghiên cứu trong những năm vừa qua cho thấy con người có khuynh hướng về cách đối xử vị tha. Một số nhà khoa học như Tiến sĩ xã hội học Linda Wilson cũng tìm cách khám phá tại sao điều này lại như vậy. Đức tính vị tha theo lý thuyết của bà là một phần bản năng sinh tồn - hết sức đối lập với lý thuyết của những nhà tư tưởng trước đây cho rằng thái độ thù nghịch và hung hãn là tiêu chuẩn xác nhận bản năng sinh tồn của chúng ta. Nhìn vào trên hàng trăm thảm họa tự nhiên, Tiến sĩ Wilson tìm thấy một mẫu hình mạnh mẽ về lòng vị tha trong số những nạn nhân thảm họa dường như là một phần của tiến trình khôi phục. Bà thấy rằng cùng nhau làm việc giúp đỡ lẫn nhau có khuynh hướng tránh các khó khăn tâm lý sau này có thể xẩy ra do chân thương.
Khuynh hướng liên kết chặt chẽ với những người khác, hành động vì phúc lợi của người khác cũng như cho chính mình, đã ăn sâu trong bản tính con người, được tôi luyện trong quá khứ xa xăm khi người ta cùng liên kết lại và trở thành thành viên của một nhóm có cơ may sống sót cao hơn. Nhu cầu thiết lập quan hệ xã hội chặt chẽ vẫn còn dai dẳng cho đến ngày nay. Trong những cuộc nghiên cứu, như trong cuộc nghiên cứu của Tiến Sĩ Larry Scherwitz, khảo sát những nhân tố rủi ro về bệnh động mạch vành tim, cho thấy những người thích nổi bật (những người thường nhắc mình bằng cách dùng những đại từ như "Tôi", và "của tôi" trong các cuộc phỏng vấn) dễ bị bệnh động mạch vành nhiều hơn, cả khi những cách đối xử đe dọa sức khỏe được kiềm chế. Các nhà khoa học khám phá ra rằng những người ít có mối liên hệ xã hội, dường như bị kém sức khỏe yếu, mức độ bất hạnh phúc cao hơn, và dễ bị căng thẳng hơn.
Chìa tay giúp đỡ người khác có thể là cần thiết cho bản tính chúng ta cũng như giao tiếp. Ta có thể làm một sự so sánh với sự phát triển ngôn ngữ, giống như khả năng có tình thương và lòng vị tha, là một trong những nét đẹp của loài người. Những khu vực đặc biệt của bộ não dành riêng cho tiềm lực về ngôn ngữ. Nếu chúng ta được đặt vào hoàn cảnh môi trường phù hợp, tức là, một xã hội biết nói, thì những nơi kín đáo của não bắt đầu phát triển và hoàn thiện và khả năng về ngôn ngữ tăng trưởng. Cũng giống như vậy, tất cả ai cũng được phú cho "hạt giống của tình thương". Khi được đặt vào hoàn cảnh thích hợp - ở nhà, hay ở ngoài xã hội nói chung, và sau đó nhờ vào những cố gắng rõ rệt của mình - "hạt giống" ấy sẽ thăng hoa. Với khái niệm ấy trong tâm, các nhà nghiên cứu hiện đang tìm cách khám phá ra những hoàn cảnh môi sinh tốt nhất để hạt giống quan tâm và tình thương chín muồi nơi con cái. Họ đã nhận biết một số nhân tố: có những bậc cha mẹ có thể điều hòa được cảm xúc, làm gương về cách đối xử chu đáo, dạy bảo giới hạn về tư cách đạo đức của con cái, truyền đạt cho chúng hiểu trách nhiệm về tư cách của chúng, và dùng lý luận để giúp con cái hướng sự lưu tâm tới các trạng thái cảm xúc hay những hậu quả về cách đối xử của chúng đối với người khác.
Nhìn lại sự thừa nhận cơ bản của chúng
ta về bản tính tiềm ẩn của con người, từ bản tính thù nghịch đến có
ích, có thể mở ra nhiều khả năng. Nếu chúng ta bắt đầu bằng việc thừa
nhận mô hình tư lợi trong tất cả các cách ứng xử của con người, thì
một đứa trẻ nhỏ có thể là một thí dụ hoàn hảo làm "bằng chứng" cho lý
thuyết này. Sanh ra, đứa trẻ hình như đã được lập trình việc duy nhất
trong tâm chúng:
Về mặt sinh học, đứa trẻ sanh được lập trình là để nhận biết và phản ứng trước các gương mặt, chỉ có một số ít người không tìm thấy niềm vui đích thực khi thấy trẻ nhỏ ngấy thơ nhìn vào mắt họ, và mỉm cười. Một số nhà dân tộc học đã đề ra lý thuyết về điều này, cho rằng khi một đứa trẻ mỉm cười với người chăm sóc nó hay nhìn thẳng vào mắt người này thì đứa trẻ đó đang theo đuổi " kế hoạch sinh học" sâu xa theo bản năng, "đưa ra" cách ứng xử quan tâm, hòa nhã, dịu dàng từ người chăm sóc nó, người đó cũng đang tuân hành snhiệm vụ bản năng bắt buộc tự nhiên. Vì có thêm nhiều nhà điều tra nghiên cứu phấn đấu khám phá một cách khách quan bản tính của con người, khái niệm đứa trẻ ít có tính ích kỷ, một bộ máy ăn và ngủ, đang phải nhường chỗ cho cách nhìn nhận một con người ra đời với bộ máy bẩm sinh là để làm vừa lòng người khác, chỉ cần đến điều kiện môi trường thích hợp để cho "hạt giống tình thương" tiềm ẩn và tự nhiên được nẩy mầm và phát triển.
Một khi chúng ta kết luận bản tính căn bản của nhân loại là tình thương hơn là hung hăng, mối quan hệ với thế giới chung quanh chúng ta thay đổi tức khắc. Nhìn những người khác như căn bản là thương yêu thay vì thù nghịch và ích kỷ giúp chúng ta bớt căng thẳng, tin tưởng, sống thoải mái, làm chúng ta hạnh phúc hơn.
SUY NGẪM VỀ MỤC ĐÍCH CUỘC ĐỜI
Khi Đức Đạt Lai Lạt Ma ngồi ở sa mạc
Arizona tuần này, nghiên cứu bản tính con người và quan sát tâm con
người với sự xem xét kỹ lưỡng của một khoa học gia, một sự thật đơn
giản dường như lóe lên và sáng tỏ mọi bàn cãi:
Khi đời sống trở nên quá phức tạp và chúng ta cảm thấy không chịu nổi, thường là rất hữu ích nếu chúng ta dừng lại và nhớ lại toàn bộ mục đích, toàn bộ mục tiêu của chúng ta. Khi đương đầu với cảm giác trì trệ và bối rối, bỏ một giờ hay một buổi chiều, thậm chí vài ngày chỉ nghĩ xem điều đó thực sự đem hạnh phúc sẽ giúp ích cho chúng ta nhiều, và rồi thì sắp đặt lại sự ưu tiên trên cơ sở đó. Việc này sẽ đem cuộc sống của chúng ta trở lại khung cảnh thích hợp có một cái triển vọng mới, và giúp chúng ta nên đi hướng nào.
Thỉnh thoảng chúng ta phải đương đầu với những quyết định then chốt có thể ảnh hưởng suốt cuộc đời. Chẳng han ch úng ta quyết định lập gia đình, có con, hay theo một môn học để trở thành luật sư, nghệ sĩ, hay thợ điện. Quyết tâm mạnh mẽ để đạt được hạnh phúc - biết những nhân tố dẫn đến hạnh phúc và làm những bước tích cực để xấy dựng một cuộc sống hạnh phúc hơn - đúng là một quyết định như vậy. - Chỗ ngoặt hướng tới hạnh phúc vì một mục tiêu có giá trị và quyết định có ý thức tìm cầu hạnh phúc theo một cách thức có hệ thống có thể thay đổi sâu xa phần còn lại cuộc đời của chúng ta.
Sự hiểu biết về những nhân tố sẽ dẫn đến hạnh phúc của Đức Đạt Lai Lạt Ma dựa vào suốt cuộc đời quan sát tâm có phương pháp của Ngài, khảo sát bản chất thân phận con người, và điều tra nghiên cứu những sự việc này trong khuôn khổ mà Đức Phật lần đầu tiên thiết lập từ trên 25 thế kỷ qua. Và từ quá trình này, Đức Đạt Lai Lạt Ma đã đi đến kết luận rõ ràng về những hoạt động và tư tưởng nào có giá trị nhất. Ngài tóm tắt niềm tin cuả Ngài vào những lời nói sau có thể dùng làm sự suy ngẫm.
Đôi khi gặp những bạn cũ, nó nhắc nhở cho tôi thời gian qua mau như thế nào. Và điều này cũng làm cho tôi băn khoăn tự hỏi liệu chúng ta có sử dụng thì giờ đứng đắn hay không. Sử dụng đứng đắn thì giờ rất quan trọng. Trong khi chúng ta có thân xác này, và nhất là bộ óc con người hết sức đáng ngạc nhiên này, tôi nghĩ rằng mỗi phút là thứ gì quý báu. Cuộc sống từng ngày quá nhiều hy vọng, mặc dù không có gì bảo đảm cho tương lai. Không có gì bảo đảm là ngày mai cũng vào giờ này chúng ta vẫn ở đây. Nhưng chúng ta vẫn làm việc vì điều đó hoàn toàn trên cơ sở hy vọng. Cho nên chúng ta cần phải sử dụng thì giờ hữu hiệu nhất. Tôi tin rằng sử dụng đúng thì giờ là như thế này: nếu bạn có thể phục vụ người khác, những chúng sinh khác. Nếu không, ít nhất hãy kiềm chế đừng làm hại chúng, tôi nghĩ đó là toàn bộ căn cứ triết lý của tôi.
"Cho nên, hãy suy ngẫm về những gì có giá trị thực sự cho đời sống, những gì đem ý nghĩa cho đời sống, và hãy đặt sự ưu tiên trên cơ sở ấy. Mục tiêu cuộc sống cần phải tích cực. Chúng ta sinh ra không phải có mục đích gây rắc rối làm hại người khác. Để đời sống chúng ta có giá trị, tôi nghĩ rằng chúng ta phải phát triển những đức tính tốt căn bản của con người - nhiệt tình, tử tế và từ bi. Rồi đời sống của chúng ta sẽ trở nên có ý nghĩa và an lạc hơn - hạnh phúc hơn.
-ooOoo-
*Chân thành cám ơn Thượng
tọa Thích Tâm Quang đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 05-2003)* **[ Trở
về trang Thư Mục]
**

X-Cache: MISS

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

cache-control: public, max-age=86400

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes


text:
Ra đời từ năm 1960 và cho đến tận 30 năm sau du lịch Việt Nam vẫn chưa được nhiều người biết tới. Tuy nhiên, 18 năm sau, du lịch Việt Nam đã đón được 4,2 triệu khách, thu nhập du lịch đạt gần 4 tỷ đô, đứng vị trí thứ 5 trong số các nước ASEAN nếu xét về lượng khách quốc tế và thu nhập du lịch. Chưa xứng tiềm năng Tuy...
Khác với mọi năm, hè năm nay khách du lịch có xu hướng đi theo nhóm, đoàn, nhiều người đi du lịch cùng với gia đình hoặc các công ty thì tổ chức cho cán bộ công nhân viên nghỉ mát cùng với gia đình. Do thị trường Thái Lan bất ổn nên nhiều người chuyển hướng đi du lịch nội địa, sẵn sàng...
“Nếu chỉ dựa vào những con số thì năm 2010 ngành du lịch Việt Nam mới chỉ đạt mục tiêu đề ra mà chưa phải là kết quả đáng mừng. Cái cần phải nhìn, cần phải trân trọng là con số mà ngành đã thu lại được cho đất nước là bao nhiêu, tạo được bao nhiêu công ăn việc làm cho xã hội”. ...
(Doanh nhân) Không chỉ là địa danh nổi tiếng của du lịch thế giới, Nam Phi còn đặc biệt hơn trong năm nay bởi sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh World Cup 2010 đang đến gần. Nhiều doanh nghiệp nhanh tay thiết kế tour đến địa danh này, nhưng hiệu quả vẫn là câu hỏi lớn. Soccer City là nơi sẽ diễn ra trận chung kết WC 2010 Đến...
(NHN) Đến Sapa những ngày này, du khách không khỏi ngạc nhiên bởi một Sapa rất khác. Vẫn duy trì một vẻ đẹp rất riêng của vùng núi cao 1600m với đặc điểm của khí hậu ôn đới, Sapa đang trở thành một thị trấn du lịch sầm uất với nhiều dịch vụ rất chuyên nghiệp…đến mức người ta không khỏi nghi ngại “sự...
Để cảm nhận được hết sự hùng vĩ của thiên nhiên vịnh Hạ Long và khám phá hết những vách núi với vô vàn những mỏm, ghềnh tuyệt đẹp thì cách tốt nhất là chèo thuyền kayak. Trên thực tế, du lịch chèo thuyền kayak đã xuất hiện ở vịnh Hạ Long từ những năm đầu của thập kỷ 90, thế kỷ 20. Lúc đầu, chèo...
LÊ THUÝ HẠNH - Micronet Online Corporation
By Tim Russell Newcomers to the country often ask me why they never see any destination marketing for Vietnam. You know the kind of thing – the successful Amazing Thailand or Malaysia – Truly Asia campaigns, which, by combining memorable slogans with consistent messages and inviting images, have firmly established those countries’ ‘brands’ in the minds of travellers. Currently, no such campaigns exist, or have ever existed,...
các hãng bia, bên cạnh việc đẩy mạnh quảng bá, tiếp thị trên kênh truyền thông thì kênh phân phối có thể nói là một yếu tố sống còn. Thất bại của Laser...Hiệp Béo

markdown:
![](http://www.emotino.com/data/gallery/fullsize/untitled-4_2314.jpg)
![](http://www.emotino.com/data/gallery/fullsize/untitled-4_2314.jpg)
Ra đời từ năm 1960 và cho đến tận 30 năm sau du lịch Việt Nam vẫn chưa được nhiều người biết tới. Tuy nhiên, 18 năm sau, du lịch Việt Nam đã đón được 4,2 triệu khách, thu nhập du lịch đạt gần 4 tỷ đô, đứng vị trí thứ 5 trong số các nước ASEAN nếu xét về lượng khách quốc tế và thu nhập du lịch. Chưa xứng tiềm năng Tuy...
Khác với mọi năm, hè năm nay khách du lịch có xu hướng đi theo nhóm, đoàn, nhiều người đi du lịch cùng với gia đình hoặc các công ty thì tổ chức cho cán bộ công nhân viên nghỉ mát cùng với gia đình. Do thị trường Thái Lan bất ổn nên nhiều người chuyển hướng đi du lịch nội địa, sẵn sàng...
“Nếu chỉ dựa vào những con số thì năm 2010 ngành du lịch Việt Nam mới chỉ đạt mục tiêu đề ra mà chưa phải là kết quả đáng mừng. Cái cần phải nhìn, cần phải trân trọng là con số mà ngành đã thu lại được cho đất nước là bao nhiêu, tạo được bao nhiêu công ăn việc làm cho xã hội”. ...
(Doanh nhân) Không chỉ là địa danh nổi tiếng của du lịch thế giới, Nam Phi còn đặc biệt hơn trong năm nay bởi sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh World Cup 2010 đang đến gần. Nhiều doanh nghiệp nhanh tay thiết kế tour đến địa danh này, nhưng hiệu quả vẫn là câu hỏi lớn. Soccer City là nơi sẽ diễn ra trận chung kết WC 2010 Đến...
(NHN) Đến Sapa những ngày này, du khách không khỏi ngạc nhiên bởi một Sapa rất khác. Vẫn duy trì một vẻ đẹp rất riêng của vùng núi cao 1600m với đặc điểm của khí hậu ôn đới, Sapa đang trở thành một thị trấn du lịch sầm uất với nhiều dịch vụ rất chuyên nghiệp…đến mức người ta không khỏi nghi ngại “sự...
Để cảm nhận được hết sự hùng vĩ của thiên nhiên vịnh Hạ Long và khám phá hết những vách núi với vô vàn những mỏm, ghềnh tuyệt đẹp thì cách tốt nhất là chèo thuyền kayak. Trên thực tế, du lịch chèo thuyền kayak đã xuất hiện ở vịnh Hạ Long từ những năm đầu của thập kỷ 90, thế kỷ 20. Lúc đầu, chèo...
[LÊ THUÝ HẠNH](bai-viet/lethuyhanh/ca-nhan) - [Micronet Online Corporation](bai-viet/lethuyhanh/to-chuc)
By Tim Russell Newcomers to the country often ask me why they never see any destination marketing for Vietnam. You know the kind of thing – the successful Amazing Thailand or Malaysia – Truly Asia campaigns, which, by combining memorable slogans with consistent messages and inviting images, have firmly established those countries’ ‘brands’ in the minds of travellers. Currently, no such campaigns exist, or have ever existed,...
các hãng bia, bên cạnh việc đẩy mạnh quảng bá, tiếp thị trên kênh truyền thông thì kênh phân phối có thể nói là một yếu tố sống còn. Thất bại của Laser...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: tcounter=counted; expires=Mon, 20-May-2013 09:26:12 GMT

Connection: close

Server: Apache/2.2.23 (CentOS)

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Lớp dân vũ quốc tế »
8g30 – 10g30 chủ nhật hàng tuần tại ATY ĐB
Tạo đam mê, phát triển não phải, giải phóng năng lượng thừa
100,000 VND/ 1 buổi
khai giảng 12/2/2012
THÔNG BÁO KHAI GIẢNG LỚP TƯ DUY LOGIC TOÁN HỌC CƠ BẢN
Sau đợt tổng kiểm tra và trả kết quả của chỉ số IPEC, có lẽ không chỉ các em mà từ các phụ huynh cũng đã cảm nhận được phần nào những ước mơ, những điều còn yếu trong những thông số quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của các em.Chi tiết... »
Dân vũ – Cần đam mê và sự nghiêm túc
Đi suốt một mùa hè huấn luyện, hầu như chiến sĩ nào, chương trình nào cũng đều yêu thích dân vũ. Và cho tới thời điểm này, dân vũ đã dần trở thành một cụm từ quen thuộc và gần như phổ biến rộng khắp. Nhớ những ngày HKQĐ năm 2008 2009, khi đó dânChi tiết... »
Thư cảm ơn từ đại gia đình ATY
Kính gửi quí phụ huynh và các chiến sĩ của đại gia đình ATY! Như vậy là một mùa hè 2012 đã qua với biết bao kỉ niệm, hơn 20 chương trình đã diễn ra với thời gian gần 3 tháng . Và đó cũng là thời gian gian đánh dấu sự trưởng thành củaChi tiết... »

markdown:
### Lớp dân vũ quốc tế »
8g30 – 10g30 chủ nhật hàng tuần tại ATY ĐB
Tạo đam mê, phát triển não phải, giải phóng năng lượng thừa
100,000 VND/ 1 buổi
khai giảng 12/2/2012
[THÔNG BÁO KHAI GIẢNG LỚP TƯ DUY LOGIC TOÁN HỌC CƠ BẢN](http://www.hockiquandoi.vn/thong-bao-khai-giang-lop-tu-duy-logic-toan-hoc-co-ban/)
Sau đợt tổng kiểm tra và trả kết quả của chỉ số IPEC, có lẽ không chỉ các em mà từ các phụ huynh cũng đã cảm nhận được phần nào những ước mơ, những điều còn yếu trong những thông số quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của các em.
[Chi tiết... »](http://www.hockiquandoi.vn/thong-bao-khai-giang-lop-tu-duy-logic-toan-hoc-co-ban/)
[Dân vũ – Cần đam mê và sự nghiêm túc](http://www.hockiquandoi.vn/dan-vu-can-dam-me-va-su-nghiem-tuc/)
Đi suốt một mùa hè huấn luyện, hầu như chiến sĩ nào, chương trình nào cũng đều yêu thích dân vũ. Và cho tới thời điểm này, dân vũ đã dần trở thành một cụm từ quen thuộc và gần như phổ biến rộng khắp. Nhớ những ngày HKQĐ năm 2008 2009, khi đó dân
[Chi tiết... »](http://www.hockiquandoi.vn/dan-vu-can-dam-me-va-su-nghiem-tuc/)
[Thư cảm ơn từ đại gia đình ATY](http://www.hockiquandoi.vn/11319/)
Kính gửi quí phụ huynh và các chiến sĩ của đại gia đình ATY! Như vậy là một mùa hè 2012 đã qua với biết bao kỉ niệm, hơn 20 chương trình đã diễn ra với thời gian gần 3 tháng . Và đó cũng là thời gian gian đánh dấu sự trưởng thành của
[Chi tiết... »](http://www.hockiquandoi.vn/11319/)

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, max-age=0

Content-Encoding-handler: hce


text:
Giới thiệu chung
Bộ máy tổ chức
Ban lãnh đạo Công ty
Sơ đồ điều hành công ty
Lĩnh vực hoạt động
Công trình thi công
Dự án đầu tư
Quan hệ cổ đông
Quy chế quản trị nội bộ
Báo cáo thường niên
Báo cáo tài chính định kỳ
Các vấn đề liên quan
Tin tức sự kiện
Tin công ty
Văn bản pháp luật
Luật
Nghị định
Quyết định
Thông tư
Chỉ thị
Công văn
Tiêu chẩn xây dựng
Liên hệ
Công ty thành viên
Licogi 18.1
Licogi 18.3
Licogi 18.5
Licogi 18.6
Licogi 18.7
C.ty CP XD An Bình - Licogi 18.8
Công ty CP DL Sơn Long
Tuyển dụng
Nhận tin từ Licogi 18
Đăng ký
Hỗ trợ trực tuyến
Email : minhhieu@licogi18.com.vn
0983 050 078
Các đơn vị thành viên
Các công ty liên kết
Trang chủ
TIN TỨC NỔI BẬT
Báo cáo tài chính hợp nhất Q1/2013
(08/05/2013)
Báo cáo tài chính quí I năm 2013
(17/04/2013)
Báo cáo thường niên năm 2012
(15/04/2013)
Công ty LICOGI-18 tổ chức thành công Đại hội cổ đông thường niên năm 2013
(29/03/2013)
Nghị quyết Đại hội cổ đông năm 2013
(22/03/2013)
Thông báo tổ chức Đại hội cổ đông thường niên năm 2013
(05/03/2013)
BÁO CÁO TÀI CHÍNH NĂM 2012 - ĐÃ KIỂM TOÁN
(28/02/2013)
Báo cáo tài chính quí IV năm 2012 ( Công ty mẹ)
(05/02/2013)
Công trình thi công
Xem tiếp
Danh mục các hợp đồng có giá trị lớn t...
(26/10/2012)
Danh mục một số hợp đồng đạt huy chươn...
(30/08/2012)
Danh mục một số hợp đồng đạt huy chương vàng chất lượng
Ký kết thành công hợp đồng xây dựng th...
(26/04/2010)
Ngày 08 tháng 4 năm 2010 Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng số 18 đã ký kết thàn
Công trình" Trung tâm giao dịch và văn...
(30/03/2010)
Một số nét chính và công tác chuẩn bị cho thi công công trình...
Đàm phán hợp đồng thầu phụ thi công th...
(30/03/2010)
Một số nét chính về thuỷ điện Nậm Mức...
Một số máy móc, thiết bị hiện có của C...
(26/05/2008)
Hiện nay Công ty LICOGI18 đang sở hữu một số máy móc, thiết bị phục vụ thi công
Thuỷ điện Sơn La
(09/12/2009)
Một ngày sẽ là bình thường với 24 giờ lặng lẽ trôi nhưng là những giây phút quý
Công trường thuỷ điện Bắc Hà
(09/12/2009)
Phóng sự ảnh thi công trên công trường Bắc Hà
Dự án đầu tư
Xem tiếp
Toà nhà dịch vụ văn phòng, thương mạ...
(22/03/2010)
Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng số 18.1
Chung cư cao tầng các khu CN
(11/12/2009)
Dự án Khu chung cư cao tầng và nhà ở cho cán bộ công nhân các khu Công nghiệp –
Dự án khu đô thị mới Sơn Đồng
(11/12/2009)
Khu đô thị mới Sơn Đồng là khu đô thị phát triển đồng bộ, hoàn chỉnh đảm bảo các
Khu đô thị mới Thịnh Liệt
(11/12/2009)
Dự án Khu đô thị mới Thịnh Liệt - Quận Hoàng Mai - Hà Nội do Tổng côn
Dự án BOT quốc lộ 2
(11/12/2009)
Với mục tiêu đa dạng hoá ngành nghề sản xuất kinh doanh, Công ty LICOGI-18 không
Khu đô thị cầu Sến
(11/12/2009)
Dự án Khu đô thị Cầu Sến do Công ty LICOGI-18 làm chủ đầu tư theo Quyết định số
Tin công ty
Xem tiếp
Công ty LICOGI-18 tổ chức thành công Đ...
(29/03/2013)
Tình hình thi công công trình " Nhà há...
(09/01/2013)
Hội nghị kiểm điểm tập thể và cá nhân ...
(21/12/2012)
Sơ kết công tác xây dựng Đảng 6 tháng ...
(17/07/2012)
Ngày 16/7 Đảng uỷ Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng số 18 tổ chức Hội nghị sơ kết công tác xây dựng Đảng 6 tháng đầu năm và phương h
Quan hệ cổ đông
Xem tiếp
Báo cáo tài chính hợp nhất Q1/2013
(08/05/2013)
Báo cáo tài chính quí I năm 2013
(17/04/2013)
Báo cáo thường niên năm 2012
(15/04/2013)
Quyết định của HĐQT Công ty về việc : ...
(27/03/2013)
Tin tức sự kiện
Xem tiếp
Sức ép 10 loại thuế, phí 'đè nặng' ôtô...
(20/03/2012)
Sức ép 10 loại thuế, phí 'đè nặng' ôtô VN
Tỷ lệ đất dành cho nhà xã hội tại Hà N...
(13/02/2012)
Tỷ lệ đất dành cho nhà xã hội tại Hà Nội tăng nhanh
Hà Nội: Đề xuất giao chủ trì việc di d...
(30/01/2012)
Hà Nội: Đề xuất giao chủ trì việc di dời trụ sở bộ, ngành ra khỏi nội đô
Nhiều hội thảo về kiến trúc trong năm ...
(30/01/2012)
Nhiều hội thảo về kiến trúc trong năm 2012
Thời tiết
(Theo
www.nchmf.gov.vn
)
Ngoại tệ
(Theo
www.vnexpress.net
)
Giá vàng
(Theo
tuoitre.com.vn
)
Quảng cáo
Thống kê
Trực tuyến : 4
Lượt truy cập: 459986
Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng số 18
Trụ sở: Số 471 Nguyễn Trãi - Phường Thanh Xuân Nam - Quận Thanh Xuân - Hà Nội
Điện thoại: (04) 38540401 Fax: (04) 38545721 Email:
info@licogi18.com.vn
Website:
www.licogi18.com.vn
Designed by Đoàn Thanh Niên cơ quan Công ty
dep 24h
,
anh nude

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
http://kinhmungmaria.com/audio2
“Chân lý của Đức Kitô, mà Chúa Thánh Thần dạy chúng ta và ban cho chúng ta, phải mãi mãi và hoàn toàn ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của chúng ta.”
Lạy Chúa Thánh Thần, xin hãy đến canh tân đời sống chúng con và canh tân bộ mặt thế giới này. Xin giúp con trở thành thần dân tốt, thần dân có trách nhiệm trong vương quốc Giáo hội Công Giáo mà Chúa đã khai sinh qua các thánh Tông Đồ. Amen.
Mẹ chúc lành cho các con, đưa các con vào Vương-quốc của Cha Hằng-hữu.
Ðức Maria, Mẹ Thiên Chúa! Vâng ! Thật thế ! Bởi vì : “ Người phụ nữ mình khoác áo mặt trời, chân đạp mặt trăng, đầu đội triều thiên mười hai ngôi sao ….” (Kh 12,1-6).