markdown:
# Động đất và sóng thần Tōhoku 2011
|Động đất và sóng thần Tōhoku 2011|
|
|![]()
[UTC](/wiki/UTC)(14:46 [UTC+9](/wiki/UTC%2B9)) [[1]](#cite_note-Asahi-ERI-Takashi-1) [M](/wiki/Thang_%C4%91%E1%BB%99_l%E1%BB%9Bn_m%C3%B4_men) W [[2]](#cite_note-USGS9.0-2) [Chấn tâm](/wiki/Ch%E1%BA%A5n_t%C3%A2m) [38°19′19″B 142°22′08″Đ / 38.322°B 142.369°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011¶ms=38.322_N_142.369_E_type:event_scale:50000000) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [38°19′19″B 142°22′08″Đ / 38.322°B 142.369°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011¶ms=38.322_N_142.369_E_type:event_scale:50000000) ![ Nhật Bản](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/23px-Flag_of_Japan.svg.png)
![ Nhật Bản](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/23px-Flag_of_Japan.svg.png)
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)(chủ yếu) [Vành đai lửa Thái Bình Dương](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_l%E1%BB%ADa_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng)(sóng thần) [[3]](#cite_note-3)
Lũ lụt, sạt lở, cháy nổ, sập nhà cửa và thiệt hại cơ sở hạ tầng,
[sự cố hạt nhân](/wiki/S%E1%BB%B1_c%E1%BB%91_nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_Fukushima_I). *g* [mét](/wiki/M%C3%A9t) W) W) [[4]](#cite_note-Template:2011_T.C5.8Dhoku_earthquake_and_tsunami_casualties_NPA-4) [[5]](#cite_note-Template:2011_T.C5.8Dhoku_earthquake_and_tsunami_casualties_NPA-JP-5)
6.152 người bị thương
[[4]](#cite_note-Template:2011_T.C5.8Dhoku_earthquake_and_tsunami_casualties_NPA-4) [[5]](#cite_note-Template:2011_T.C5.8Dhoku_earthquake_and_tsunami_casualties_NPA-JP-5)
và 2.572 người mất tích
[[4]](#cite_note-Template:2011_T.C5.8Dhoku_earthquake_and_tsunami_casualties_NPA-4) [[5]](#cite_note-Template:2011_T.C5.8Dhoku_earthquake_and_tsunami_casualties_NPA-JP-5) [[6]](#cite_note-6) **Động đất và sóng thần Tōhoku 2011** (東日本大震災 *Higashi Nihon Daishinsai,*) là một trận [[7]](#cite_note-JMA1-7)tạm dịch: Đông Nhật Bản Đại Chấn tai [động đất](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t)mạnh 9,0 [M](/wiki/Thang_%C4%91%E1%BB%99_l%E1%BB%9Bn_m%C3%B4_men)ngoài khơi W [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)xảy ra lúc 05:46 [UTC](/wiki/UTC)(14:46 [giờ địa phương](/wiki/UTC%2B9)) vào ngày 11 tháng 3 năm 2011. [[8]](#cite_note-autogenerated1-8) [[9]](#cite_note-New_Scientist-9) Trận động đất có vị trí [[10]](#cite_note-USGS-10) [tâm chấn](/wiki/T%C3%A2m_ch%E1%BA%A5n)nằm cách ngoài khơi bờ biển phía Đông [bán đảo Oshika](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Oshika), [Tōhoku](/wiki/T%C5%8Dhoku)72 kilômét (45 mi) tại độ sâu 32 kilômét (20 dặm). [[11]](#cite_note-11) [[12]](#cite_note-BBC1-12) [Cơ quan Khí tượng Nhật Bản](/wiki/C%C6%A1_quan_Kh%C3%AD_t%C6%B0%E1%BB%A3ng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)ghi nhận cường độ mạnh nhất của thảm họa ở [mức 7](/wiki/Thang_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5n_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n#C.C3.A1c_c.E1.BA.A5p_trong_th.C3.A1ng_JMA) tại miền Bắc tỉnh [[13]](#cite_note-jma-13) [Miyagi](/wiki/Miyagi), mức 6 tại các [[14]](#cite_note-sankei-14) [tỉnh khác](/wiki/T%E1%BB%89nh_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)và mức 5 tại [Tōkyō](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D).
Trận động đất đã gây ra
[sóng thần](/wiki/S%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n) lan dọc bờ biển [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) của Nhật Bản và ít nhất 20 quốc gia, bao gồm cả bờ biển phía Tây của [Bắc](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) và [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9). [[15]](#cite_note-autogenerated2-15) [[16]](#cite_note-autogenerated3-16) Sóng thần cao đến 38,9 m đã đánh vào Nhật Bản chỉ vài phút sau động đất, [17] tại một vài nơi sóng thần tiến vào đất liền 10 km (6 mi). [[18]](#cite_note-38-meter-18) [[19]](#cite_note-roland_buerk-19) [Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t_Qu%E1%BB%91c_gia_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) đã chính thức xác nhận có 15.893 người thiệt mạng, 6.152 người bị thương và 2.572 người mất tích tại 18 tỉnh của Nhật Bản và hơn 125.000 công trình nhà ở bị hư hại hoặc phá hủy hoàn toàn. Trận động đất và sóng thần đã gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng tại quốc gia này, bao gồm những hư hỏng nặng nề về đường bộ và đường sắt cũng như gây cháy nổ tại nhiều khu vực, kèm theo một con đập bị vỡ. [20] [[19]](#cite_note-roland_buerk-19) Khoảng 4,4 triệu hộ gia đình rơi vào tình trạng mất điện và 1,5 triệu hộ bị mất nước. [[21]](#cite_note-21) Nhiều nhà máy phát điện đã ngưng hoạt động, và ít nhất 3 vụ nổ lò phản ứng do rò rỉ khí hydro đã xảy ra tại nhà chứa các lò phản ứng khi hệ thống làm mát bị hỏng hoàn toàn. Ngày 18 tháng 3, ông [[22]](#cite_note-waterfoodheat-22) [Yukiya Amano](/w/index.php?title=Yukiya_Amano&action=edit&redlink=1), người đứng đầu [Cơ quan Nguyên tử Quốc tế](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)đã cho biết cuộc khủng hoảng này "cực kì nghiêm trọng". Mọi cư dân trong phạm vi bán kính 20 km (12 mi) từ [[23]](#cite_note-23) [nhà máy điện hạt nhân Fukushima I](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n_Fukushima_I)và 10 km (6 mi) từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima II đã phải sơ tán. Ngoài ra, chính quyền [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)khuyến cáo công dân của họ phải di tản cách các nhà máy điện 80 km (50 mi). [[24]](#cite_note-usevac-24)
Theo các ghi chép về cường độ động đất, đây là
[trận động đất mạnh nhất từng xảy ra ở Nhật Bản](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_%E1%BB%9F_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) và là một trong năm trận động đất mạnh nhất thế giới từ khi các thiết bị ghi nhận được sử dụng từ năm 1900. [[25]](#cite_note-USGS1-25) [[26]](#cite_note-26) Đây được cho là sự va đập [27] [kiến tạo](/wiki/M%E1%BA%A3ng_ki%E1%BA%BFn_t%E1%BA%A1o)lớn nhất giữa [Bắc Mỹ](/wiki/M%E1%BA%A3ng_B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9)và [Thái Bình Dương](/wiki/M%E1%BA%A3ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng)trong 1.200 năm. Thủ tướng Nhật Bản [[28]](#cite_note-28) [Naoto Kan](/wiki/Naoto_Kan)tuyên bố: "Trong vòng 65 năm từ sau [Thế chiến thứ II](/wiki/Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_th%E1%BB%A9_II), đây là cuộc khủng hoảng khó khăn và gay go nhất mà Nhật Bản phải đối mặt." Trận động đất đã di chuyển đảo [[29]](#cite_note-29) [Honshu](/wiki/Honshu)2,4 m về phía Đông và làm lệch trục Trái Đất khoảng 10 cm. [[30]](#cite_note-DW-30) Ước tính thiệt hại lúc đầu tại những nơi bị ảnh hưởng của Nhật Bản vào khoảng từ 14,5 đến 34,6 tỉ [[31]](#cite_note-NYTimes-Changng.C3.A0y_13_th.C3.A1ng_3_n.C4.83m_2011-31) [USD](/wiki/USD). Ngày 14 tháng 3, [[32]](#cite_note-32) [Ngân hàng Nhật Bản](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)đã rót 15.000 tỉ [¥](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt)(183 tỉ USD) vào hệ thống ngân hàng để giảm thiểu ảnh hưởng thị trường tài chính. Ngày 21 tháng 3, [[33]](#cite_note-33) [Ngân hàng Thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)ước tính thiệt hại lên vào khoảng 122 đến 235 tỉ USD. Chính phủ Nhật Bản cho biết tổn thất do động đất và sóng thần tàn phá miền Đông Bắc có thể lên đến 309 tỉ USD. Đây là kỉ lục thế giới về thiệt hại do thiên tai gây ra. [[34]](#cite_note-34) [[35]](#cite_note-35) [[36]](#cite_note-36)
## Mục lục
[1 Động đất](#.C4.90.E1.BB.99ng_.C4.91.E1.BA.A5t) [2 Sóng thần](#S.C3.B3ng_th.E1.BA.A7n) [3 Thảm họa](#Th.E1.BA.A3m_h.E1.BB.8Da) [4 Phản ứng của Nhật Bản](#Ph.E1.BA.A3n_.E1.BB.A9ng_c.E1.BB.A7a_Nh.E1.BA.ADt_B.E1.BA.A3n) [5 Phản ứng quốc tế](#Ph.E1.BA.A3n_.E1.BB.A9ng_qu.E1.BB.91c_t.E1.BA.BF) [6 Phạm vi truyền thông](#Ph.E1.BA.A1m_vi_truy.E1.BB.81n_th.C3.B4ng) [7 Phản ứng của giới nghiên cứu khoa học](#Ph.E1.BA.A3n_.E1.BB.A9ng_c.E1.BB.A7a_gi.E1.BB.9Bi_nghi.C3.AAn_c.E1.BB.A9u_khoa_h.E1.BB.8Dc) [8 Hình ảnh](#H.C3.ACnh_.E1.BA.A3nh) [9 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [10 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [11 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Động đất[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=1)]
### Nguyên nhân[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=2)]
Dịch chuyển của
[mảng kiến tạo](/wiki/M%E1%BA%A3ng_ki%E1%BA%BFn_t%E1%BA%A1o) [Thái Bình Dương](/wiki/M%E1%BA%A3ng_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) và [mảng Bắc Mỹ](/wiki/M%E1%BA%A3ng_B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) tại [rãnh](/wiki/R%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng) [Nhật Bản](/wiki/R%C3%A3nh_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) với tốc độ 8 [cm](/wiki/Xentim%C3%A9t)/ [năm](/wiki/N%C4%83m) qua quãng thời gian lâu dài đạt một mức độ đủ lớn làm đứt gãy liên kết giữa hai mảng này dẫn đến sự trượt lên nhau của hai mảng. Mảng Thái Bình Dương đâm xuống phía dưới, mảng Bắc Mỹ trượt lên trên. Kết quả là sự sụt lở và sự trồi lên của đáy biến tạo nên động đất và sóng thần.
### Diễn biến[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=3)]
Trước đó vào ngày 9/3 ở khu vực này đã có trận động đất 7,2 thang độ lớn mô men và 3 dư chấn có độ lớn trên 6,0; và nhiều chấn động có độ lớn trên 5 trong ngày 10/3. Một phút trước khi ảnh hưởng của động đất được cảm nhận ở
[Tokyo](/wiki/Tokyo), hệ thống [cảnh báo sớm động đất](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_c%E1%BA%A3nh_b%C3%A1o_s%E1%BB%9Bm_%C4%91%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_(Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)&action=edit&redlink=1) được liên kết từ hơn 1.200 [địa chấn kế](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5n_k%E1%BA%BF) ở Nhật Bản đã gởi tín hiệu cảnh báo lên trên truyền hình về nguy hiểm của trận động đất đến hàng triệu người. Điều này là có thể vì [sóng S](/wiki/S%C3%B3ng_S), truyền với tốc độ 4 km/s, mất khoảng 90 giây trên quãng đường 373 km đến Tokyo. Cảnh báo sớm từ [JMA](/wiki/JMA) được tin là đã cứu sống nhiều người.
Trận động đất xảy ra phía Tây
[Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), cách phía Đông của thành phố [Sendai](/wiki/Sendai), [Honshu](/wiki/Honshu), Nhật Bản 130 km. Tâm chấn cách [Tokyo](/wiki/Tokyo) 373 kilômét (232 dặm). Dư chấn có độ lớn 7,1thang độ lớn mô men xảy ra sau chấn động chính 40 phút. Có hơn 40 dư chấn có độ lớn từ 5 thang độ lớn mô men trở lên được ghi nhận chỉ trong vài giờ sau chấn động chính.
Ban đầu
[Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Kh%E1%BA%A3o_s%C3%A1t_%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_Hoa_K%E1%BB%B3) báo độ lớn trận động đất là 7,9 nhưng sau đó hiệu chỉnh lại là 8,8 và 8,9 [Mw](/wiki/Thang_%C4%91%E1%BB%99_l%E1%BB%9Bn_m%C3%B4_men). [JMA](/wiki/JMA) đánh giá rằng các dư chấn của trận động đất này rất mạnh, tính đến thời điểm 12 giờ ngày 16 tháng 3 năm 2011 số dư chấn lớn hơn 7,0 là 3, và số dư chấn lớn hơn 6,0 là 48. Dư chấn đã xảy ra trên phạm vi rộng thuộc địa phận bờ biển các tỉnh Iwate, Miyagi, Fukushima, và Ibaraki.
### Tác động địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=4)]
Theo Viện Địa chất và Núi lửa Quốc gia của
[Ý](/wiki/%C3%9D), sức mạnh to lớn của trận động đất đã di chuyển trục [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) khoảng 25 cm (9,8 in). Sự sai lệch này đã dẫn đến một số thay đổi nhỏ của hành tinh, bao gồm cả độ dài của một ngày và độ nghiêng về phía xích đạo của [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t). Do sự phân phối lại [37] [khối lượng Trái Đất](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), tốc độ quay của [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t)tăng lên, một ngày bị rút ngắn lại 1,8 micro giây.
Báo cáo của Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ cho biết đảo
[Honshu](/wiki/Honshu), hòn đảo chính của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), đã dịch chuyển 5 m về phía Đông, làm Nhật Bản gần thêm với Hoa Kỳ. Nhà nghiên cứu Lucy Jones nói về dữ liệu chính xác như sau: "Người Nhật có thông tin chính xác nhất thế giới về địa chấn. Đây là trận động đất với độ lớn áp đảo nhất từng được ghi nhận."
Shinmoedake, một ngọn núi lửa ở
[Kyushu](/wiki/Kyushu), đã phun trào hai ngày sau trận động đất. Ngọn núi lửa này đã phun trào lần cuối vào tháng 1 năm 2011. Vẫn chưa xác định được lần phun trào mới đây có liên quan đến trận động đất hay không.
### Năng lượng[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=5)]
Trận động đất đã giải phóng một
[năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) bề mặt 1,9±0,5×10 17 jun, được phân tán bằng năng lượng rung lắc và sóng thần, gần gấp đôi năng lượng giải phóng bề mặt của trận [động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_D%C6%B0%C6%A1ng_2004) đã giết chết 230000 người (26,3 megaton). "Nếu chúng ta có thể chỉ khai thác năng lượng (bề mặt) từ trận động đất này, nó sẽ cung cấp [điện](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n) cho thành phố cỡ [Los Angeles](/wiki/Los_Angeles) trong một năm", McNutt nói trong một cuộc phỏng vấn. Tổng năng lượng được giải phóng, cũng được biết như tại thời điểm địa chấn (M 0) là hơn 200000 lần năng lượng bề mặt và được tính toán bởi USGS ở 3,9×10 22 jun. Năng lượng này tương đương với 9.320 [giga](/wiki/T%E1%BB%B7) [ton](/wiki/T%E1%BA%A5n) [TNT](/wiki/Trinitrotoluen), thấp hơn một chút động đất Ấn Độ dương 2004 (9560 gigaton hay 4,0×10 22 jun) hoặc xấp xỉ 600 triệu lần năng lượng của bom [hiroshima](/wiki/Hiroshima). Viện nghiên cứu quốc gia cho khoa học Trái Đất và phòng chống thiên tai Nhật Bản (NIED) đã tính toán một tải trọng động đất (PGA) ở 2,99 g (29.33 m/s²). Ghi nhận riêng lẻ lớn nhất trong Nhật Bản là 2,7 g tại tỉnh Miyagi, 75 km từ tâm chấn; ghi chép cao nhất trong khu vực đô thị Tokyo là 0,16 g.
## Sóng thần[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=6)]
Trận động đất tạo ra
[sóng thần](/wiki/S%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n) dọc bờ biển phía [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) và hơn 20 quốc gia khác như [New Zealand](/wiki/New_Zealand), [Australia](/wiki/Australia), [Nga](/wiki/Nga), [Guam](/wiki/Guam), [Philippines](/wiki/Philippines), [Indonesia](/wiki/Indonesia), [Papua New Guinea](/wiki/Papua_New_Guinea), [Nauru](/wiki/Nauru), [Hawaii](/wiki/Hawaii), [quần đảo Bắc Mariana](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_B%E1%BA%AFc_Mariana) ( [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)), [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan); Bắc, Trung và Nam Mỹ như [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [México](/wiki/M%C3%A9xico), [Nicaragua](/wiki/Nicaragua), [Costa Rica](/wiki/Costa_Rica) và [Peru](/wiki/Peru).
Trận động đất xảy ra vận động trồi lên từ 5 đến 8 mét của lớp địa chất trải dài 180 km dưới đáy biển, ở vị trí ngoài khơi cách bờ biển Đông Tōhoku 60 km. Kết quả là một cơn sóng thần lớn tiêu hủy mọi thứ dọc theo bờ biển Thái Bình Dương của quần đảo phía Bắc Nhật Bản, gây thiệt hại hàng ngàn sinh mạng và tàn phá toàn bộ các tỉnh trong khu vực bị ảnh hưởng. Sóng thần lan truyền khắp Thái Bình Dương, hành động cảnh báo cũng như sơ tán diễn ra nhanh chóng ở nhiều nước có chung biên giới bờ biển Thái Bình Dương, gồm Bắc và Nam Mỹ, từ Alaska đến Chile. Tuy nhiên, dù sóng thần có ảnh hưởng lên nhiều vùng trong những khu vực trên nhưng chỉ gây ra tác động tương đối nhỏ. Vùng bờ biển Thái Bình Dương của Chile là là nơi cách xa Nhật Bản nhất, vào khoảng 17.000 km, chỉ chịu ảnh hưởng sóng thần cao 2 m. Trong khi tại
[Tarō](/w/index.php?title=Tar%C5%8D&action=edit&redlink=1), [Iwate](/wiki/Iwate), sóng thần ước tính cao đến 37,9 mét. Sóng thần cao 10 m được quan sát ở [sân bay Sendai](/wiki/S%C3%A2n_bay_Sendai), gần bờ biển của [tỉnh Miyagi](/wiki/T%E1%BB%89nh_Miyagi).
Giữa: Tính toán thời gian sóng thần chạm bờ biển các nơi ở Thái Bình Dương
Phải: Hình ảnh mô phỏng sự truyền năng lượng thành sóng thần
（※：Hình do
[NOAA](/w/index.php?title=NOAA&action=edit&redlink=1)cung cấp）
### Tại Nhật Bản[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=7)]
### Nơi khác quanh Thái Bình Dương[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=8)]
Ngay sau trận động đất,
[Trung tâm Cảnh Báo Sóng thần Thái Bình Dương](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_C%E1%BA%A3nh_B%C3%A1o_S%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) ( [PTWC](/w/index.php?title=PTWC&action=edit&redlink=1)) lập tức đưa tin về khả năng sóng thần và cảnh báo các khu vực ở Thái Bình Dương. Vào 07:30 [UTC](/wiki/UTC), [PTWC](/w/index.php?title=PTWC&action=edit&redlink=1) đưa ra cảnh báo sóng thần trên diện rộng bao phủ toàn Thái Bình Dương. [[38]](#cite_note-38) [[39]](#cite_note-39) [Trung tâm Cảnh báo Sóng thần Bờ Tây và Alaska](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_C%E1%BA%A3nh_b%C3%A1o_S%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_B%E1%BB%9D_T%C3%A2y_v%C3%A0_Alaska&action=edit&redlink=1) của Hoa Kỳ đã phát động cảnh báo sóng thần đối với các vùng ven biển gần như toàn bộ bang [California](/wiki/California), toàn bang [Oregon](/wiki/Oregon) và phần phía Tây của bang [Alaska](/wiki/Alaska), đồng thời dự báo sóng thần đổ bộ tại bờ biển Thái Bình Dương của Alaska cùng toàn bang [Washington](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Washington), [British Columbia](/wiki/British_Columbia), [Canada](/wiki/Canada). [[40]](#cite_note-noaa6-40) Tại tiểu bang California và Oregon, sóng thần lên đến 2,4 m đánh vào một số khu vực, làm hư hại cầu cảng và bến cảng, gây thiệt hại hơn 10 triệu [41] [USD](/wiki/USD). [[42]](#cite_note-42) Tại [[43]](#cite_note-43) [Hawaii](/wiki/Hawaii), ước tính riêng thiệt hại cho cơ sở hạ tầng công cộng khoảng 3 triệu [USD](/wiki/USD), cùng thiệt hại tài sản cá nhân ước tính khoảng hàng chục triệu [USD](/wiki/USD). Sóng thần cao 1 m đổ bộ vào đảo [[44]](#cite_note-Hawaii_Star_1-44) [Vancouver](/wiki/Vancouver)ở [Canada](/wiki/Canada). [[41]](#cite_note-bctsunami-41)
## Thảm họa[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=9)]
Thạm họa do động đất và sóng thần Tōhoku gây ra đối được người Nhật gọi chung là Đại thảm họa động đất Đông Nhật Bản (
[ja:東日本大震災](https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%9D%B1%E6%97%A5%E6%9C%AC%E5%A4%A7%E9%9C%87%E7%81%BD)). Trận động đất và sóng thần đã gây mức thương vong nặng nề. Hơn 12 nghìn người đã được xác nhận là bị thiệt mạng. Trận động đất và sóng thần gây ra nhiều thiệt hại ở mức độ và quy mô rất lớn, chủ yếu là từ sóng thần. Những đoạn phim quay cảnh thị trấn bị ảnh hưởng tồi tệ nhất cho thấy không gì hơn là những đống gạch vụn, và hầu như không có kết cấu nào còn đứng vững được. Ước tính chi phí của thiệt hại cũng vào hàng chục tỷ [45] [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9), thậm chí [Ngân hàng Thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)dự tính có thể lên đến 235 tỉ. Những hình chụp trước và sau trận động đất từ vệ tinh cho thấy thiệt hại rộng lớn tại những vùng bị tàn phá. [[46]](#cite_note-46) Mặc dù Nhật Bản đã đầu tư khoảng hàng tỷ [[47]](#cite_note-47) [USD](/wiki/USD)vào hệ thống đê chắn sóng thần chạy dài ít nhất 40% trong 34.751 km (21.593 dặm) đường bờ biển quốc gia, với độ cao lên đến 12 m, nhưng sóng thần chỉ đơn giản tràn qua đỉnh của một số đê chắn và làm đổ đê. [[48]](#cite_note-48)
### Thương vong[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=10)] [Cơ quan Cảnh sát Quốc gia](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) Nhật Bản đã xác nhận số người thiệt mạng lên đến 15.893 người, 6.152 người bị thương và 2.572 người mất tích tại 18 tỉnh. [[49]](#cite_note-TBS1-49)
Tổ chức
[Cứu Trẻ em](/w/index.php?title=C%E1%BB%A9u_Tr%E1%BA%BB_em&action=edit&redlink=1) đưa nguồn tin có khoảng 100.000 trẻ em đã phải từ bỏ khỏi nhà cửa hư hại, trong số đó có những đứa trẻ bị tách rời khỏi gia đình do trận động đất xảy ra vào ngày học trong tuần. [[50]](#cite_note-50)
Ngày 14 tháng 3, hãng thông tấn Kyodo đưa tin 2.000 thi thể nạn nhân đã được tìm thấy dọc bờ biển tỉnh
[Miyagi](/wiki/Miyagi). [[51]](#cite_note-51)
Có nguồn tin tức về bốn chuyến tàu chở một lượng hành khách chưa xác định đã biến mất ở vùng ven biển trong cơn sóng thần.
Một trong những chiếc tàu thuộc tuyến Sensaki đã được tìm thấy vào buổi sáng trong tình trạng trật đường ray. Toàn bộ hành khách đều được trực thăng cảnh sát cứu sống. [52] Sau đó, tạp chí Der Spiegel đăng tải thông tin về 5 chuyến tàu mất tích tại tỉnh [[53]](#cite_note-53) [Miyagi](/wiki/Miyagi)đã được tìm thấy, tất cả hành khách đều an toàn. Mặc dù nguồn tin này có thể không xác nhận được từ phía địa phương. [[54]](#cite_note-54)
Ngày 11 tháng 3, dịch vụ tìm người qua mạng của
[Haiti](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Haiti_2010), [Chile](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Chile_2010), và [Christchurch, New Zealand](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Christchurch_2011), đã thu thập thông tin về những người sống sót và vị trí của họ. [[55]](#cite_note-55) Dịch vụ tìm kiếm người thân phi lợi nhuận [56] [NOKR](/w/index.php?title=NOKR&action=edit&redlink=1)đang hỗ trợ chính phủ Nhật Bản trong việc tìm những thân nhân mất tích hoặc đã chết của người dân. [[57]](#cite_note-57)
### Thiệt hại ở nhà máy điện hạt nhân[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=11)]
Các nhà máy điện hạt nhân Fukushima I, Fukushima II, Onagawa và Tōkai với tổng cộng 11 lò phản ứng, đã tự ngưng hoạt động sau trận động đất.
Nhà máy điện hạt nhân Higashidōri, cũng trên bờ biển phía Đông Bắc, đã tạm ngưng để kiểm tra chu kỳ hoạt động. Làm mát là công việc cần thiết để giảm bớt nhiệt lượng phân rã trong nhiều ngày sau khi nhà máy đã ngưng hoạt động. Quá trình làm mát được trang bị [58] [máy phát điện diesel](/w/index.php?title=M%C3%A1y_ph%C3%A1t_%C4%91i%E1%BB%87n_diesel&action=edit&redlink=1)khẩn cấp, như trong trường hợp của [nhà máy tái chế nhiên liệu hạt nhân](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_m%C3%A1y_t%C3%A1i_ch%E1%BA%BF_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Rokkasho. Sóng thần tại Fukushima I và II đã vượt qua đê chắn đồng thời phá hủy hệ thống máy phát điện diesel dự phòng, dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng tạo nên hai vụ nổ lớn tại nhà máy Fukushima I gây rò rỉ phóng xạ. Hơn 200.000 người đã được sơ tán. [[59]](#cite_note-nei-20110311-59) Ngày 16 tháng 3, báo cáo cho biết những cơn gió tích cực đã thổi các phân tử phóng xạ từ các sự cố ra biển, giảm thiểu những hiệu ứng tiêu cực. [[60]](#cite_note-60) Trước nguy cơ lớn từ các nhà máy, máy bay trực thăng đã cố đổ nước vào nhà máy Fukushima I trong nỗ lực làm mát các lò phản ứng. [[61]](#cite_note-61) [[62]](#cite_note-62)
Ngày 15 tháng ba,
[Günther Oettinger](/w/index.php?title=G%C3%BCnther_Oettinger&action=edit&redlink=1), ủy viên hội đồng năng lượng châu Âu người Đức, trong một tuyên bố tại [Nghị viện châu Âu](/wiki/Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n_ch%C3%A2u_%C3%82u) đã gọi thảm họa hạt nhân là "ngày tận thế". Ông cho biết từ này là sự lựa chọn đặc biệt chính đáng nhất, và Tokyo đã gần như mất quyền kiểm soát tình huống tại các nhà máy điện Fukushima. [[63]](#cite_note-63)
Chính phủ
[Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) và [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) đã khuyên công dân của họ xem xét việc rời khỏi Nhật. Mỹ và [Úc](/wiki/%C3%9Ac) cũng khuyên nên ở cách nhà máy Fukushima I 80 km (50 dặm). Các nhà chức trách tại [Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) và Úc đề nghị công dân của họ rời Tokyo. [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89) và [Na Uy](/wiki/Na_Uy) khuyên công dân của họ rời khỏi Nhật Bản. [[64]](#cite_note-64) [[65]](#cite_note-65) [[66]](#cite_note-66)
#### Nhà máy điện Fukushima I và II[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=12)]
Nhật Bản tuyên bố tình trạng khẩn cấp sau sự hư hỏng của hệ thống làm mát ở
[nhà máy điện hạt nhân Fukushima I](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n_Fukushima_I), dẫn đến việc di tản của người dân sống gần đó. [67] [[68]](#cite_note-guardianng.C3.A0y_11_th.C3.A1ng_3_n.C4.83m_2011-68) Các quan chức của [[69]](#cite_note-BBC3-69) [Cơ quan An toàn Hạt nhân và Công nghiệp Nhật Bản](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_An_to%C3%A0n_H%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n_v%C3%A0_C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1)báo cáo rằng mức độ [phóng xạ](/wiki/Ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1)bên trong nhà máy lên tới 1.000 lần mức bình thường, và mức độ phóng xạ bên ngoài nhà máy gấp 8 lần mức bình thường. [[70]](#cite_note-70) Sau đó, tình trạng khẩn cấp cũng đã được tuyên bố ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima II khoảng (cách khoảng 11 km về phía Nam). [[71]](#cite_note-71) Điều này đã nâng tổng số [[72]](#cite_note-72) [lò phản ứng](/wiki/L%C3%B2_ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n)có vấn đề lên 6, hai trong số đó ( [[73]](#cite_note-73) [lò phản ứng](/wiki/L%C3%B2_ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n)1 và 3) tại nhà máy Fukushima I có hiện tượng [nóng chảy hạt nhân](/wiki/N%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n)gây rò rỉ phóng xạ. [[74]](#cite_note-autogenerated6-74) [[75]](#cite_note-75)
Ngày 12 tháng 3, một vụ nổ lớn với nguyên do được quy cho sự tích tụ
[khí hydro](/wiki/Kh%C3%AD_hydro) đã thổi bay mái và tường ngoài nhà chứa lò phản ứng số 1, giải phóng một đám mây lớn bụi và hơi nước, nhưng lò phản ứng chính vẫn không bị hư hỏng trong vụ nổ. [[76]](#cite_note-76) [[77]](#cite_note-77)
Ngày 13 tháng 3 (
[JST](/wiki/JST)), chính quyền Nhật thừa nhân lò phản ứng số 1 và số 3 có hiện tượng [nóng chảy hạt nhân](/wiki/N%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n) bên trong do nhiệt độ cao. [[78]](#cite_note-78) [[79]](#cite_note-79) [Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Nhật Bản](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) thông báo rằng [sự cố Fukushima](/wiki/S%E1%BB%B1_c%E1%BB%91_nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_Fukushima_I) được đánh giá ở mức 4 trên mức từ 0-7 của [Thang Sự cố Hạt nhân ''Quốc tế''](/w/index.php?title=Thang_S%E1%BB%B1_c%E1%BB%91_H%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n_%27%27Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF%27%27&action=edit&redlink=1) (INES), mức độ nghiêm trọng chỉ thua sự cố [80] [nhà máy điện hạt nhân](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n) [Đảo Ba Dặm](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Ba_D%E1%BA%B7m&action=edit&redlink=1)của [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Cơ quan an toàn hạt nhân ASN của Pháp cho rằng [[81]](#cite_note-81) [tai nạn](/wiki/S%E1%BB%B1_c%E1%BB%91_nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_Fukushima_I)xảy ra có thể được xếp loại 5 hoặc 6, điều này có nghĩa là mức độ nghiêm trọng chỉ có thể bằng hoặc thâm chí là hơn sự cố [Đảo Ba Dặm](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Ba_D%E1%BA%B7m&action=edit&redlink=1). Ngày 18 tháng 3, Cơ quan an toàn hạt nhân Nhật Bản nâng mức độ nghiêm trọng lên mức 5. [[82]](#cite_note-82) [[83]](#cite_note-83)
Ngày 14 tháng 3, sau 11 giờ (
[JST](/wiki/JST)), một vụ nổ xảy khác xảy ra tại lò phản ứng số 3 của nhà máy Fukushima I. Bức tường bên ngoài của tòa nhà bị sụp đổ. Phát ngôn viên của chính phủ cho biết lò phản ứng không bị hư hỏng. [84] Sau 16 giờ 30 cùng ngày ( [[85]](#cite_note-CNN-explosion2-85) [JST](/wiki/JST)), Cơ quan An toàn Hạt nhân và Công nghiệp Nhật Bản thông báo đã xảy ra vụ nổ. Người dân địa phương được các nhà chức trách khuyến cáo ở nhà cho đến khi tình hình phóng xạ của môi trường được làm sạch hoàn toàn. Không giống như 5 lò phản ứng khác, lò phản ứng số 3 vận hành bằng [[86]](#cite_note-86) [urani](/wiki/Urani)và oxit [plutoni](/wiki/Plutoni)hỗn hợp (hay nhiên liệu MOX hỗn hợp), khiến nó có khả năng nguy hiểm hơn dựa trên các hiệu ứng [neutron](/wiki/Neutron)do phản ứng plutoni gây ra, bên cạnh đó là những tác động gây [ung thư](/wiki/Ung_th%C6%B0)trong trường hợp [phóng xạ](/wiki/Ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1)được thải ra môi trường. [[87]](#cite_note-87) [[88]](#cite_note-88) [[89]](#cite_note-89) [Công ty Điện lực Tokyo](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_%C4%90i%E1%BB%87n_l%E1%BB%B1c_Tokyo&action=edit&redlink=1)( [TEPCO](/w/index.php?title=TEPCO&action=edit&redlink=1)) đang nỗ lực giảm áp suất trong các nhà máy bằng cách thải hơi nước ô nhiễm trong các lò phản ứng vào [khí quyển](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n). Theo Tomoko Murakami, nhóm [năng lượng hạt nhân](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n)tại Viện Kinh tế Năng lượng Nhật Bản, điều này sẽ không dẫn đến việc phát phóng xạ đáng kể. Những cư dân sống trong bán kính 20 km từ nhà máy Fukushima I cùng các cư dân trong phạm vi 3 km từ nhà máy Fukushima II đều được sơ tán. [[90]](#cite_note-90) [[91]](#cite_note-91) [[92]](#cite_note-Fukushima-ng.C3.A0y_11_th.C3.A1ng_3_n.C4.83m_2011-92) [[93]](#cite_note-TEPCO-7AM-93)
Ngoài ra, trước đó đã có báo cáo rằng các thanh nhiên liệu của lò phản ứng số 2 tại nhà máy Fukushima I nhô ra khỏi nước hoàn toàn, và tình trạng tan chảy của những thanh nhiên liệu cùng với nguy cơ tổn thương mạch lò phản ứng không loại trừ khả năng gây rò rỉ phóng xạ.
Tính đến ngày 14 tháng 3, khoảng 160 người đã tiếp xúc với phóng xạ ở mức độ nguy hiểm gần các nhà máy điện hạt nhân. Một nhân viên nhà máy đã thiệt mạng, 8 người khác bị thương. [94] Thêm 11 nhân viên khác bị thương khi lò phản ứng số 3 phát nổ. [[95]](#cite_note-95) Nhiều người đã bị phơi nhiễm phóng xạ. [[96]](#cite_note-96) [[97]](#cite_note-97)
Ngày 15 tháng 3, lúc 06:10 (
[JST](/wiki/JST)), một vụ nổ xảy ra tại lò phản ứng số 2 của nhà máy Fukushima I. Bên ngoài nhà máy đã phát hiện mức phóng xạ "vượt quá giới hạn cho phép". Theo Công ty Điện lực Tokyo, nhà chịu trách điều hành của nhà máy, mức phóng xạ lúc 08:31 ( [98] [JST](/wiki/JST)) đã tăng lên đến 8,217 [millisievert](/wiki/Millisievert)( [mSv](/w/index.php?title=MSv&action=edit&redlink=1))/giờ. Một vụ nổ thứ tư tại lò phản ứng số 4 gây rung chuyển khu vực nhà máy Fukushima I vào cùng ngày. [[99]](#cite_note-99) Mức phóng xạ đo được gần lò phản ứng là 400 [[100]](#cite_note-100) [mSv](/w/index.php?title=MSv&action=edit&redlink=1)/giờ, [[101]](#cite_note-400_mSv-101) trong khi 100 [[102]](#cite_note-400_mSv_CNN-102) [mSv](/w/index.php?title=MSv&action=edit&redlink=1)/năm được coi là mức độ an toàn. [[74]](#cite_note-autogenerated6-74)
Khi tiến hành nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu, trên đường quay lại
[hàng không mẫu hạm](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_m%E1%BA%ABu_h%E1%BA%A1m) neo ngoài khơi 160 km (99 dặm), một đội cứu trợ của [Hải quân Mỹ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_M%E1%BB%B9) đã phải di chuyển khỏi khu vực gần đó sau khi [máy bay trực thăng](/wiki/M%C3%A1y_bay_tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng) của họ dò ra mức phóng xạ. Chỉ trong thời gian khoảng một giờ, máy bay hấp thụ lượng bức xạ nền mặt đất tương đương trong một tháng. [[103]](#cite_note-103) [[104]](#cite_note-104)
Ngày 15 tháng 3, mức phóng xạ ở Tokyo lên đến 20 lần mức bình thường. Mức cao nhất trong vùng
[Kanto](/wiki/Kanto) gấp 40 lần mức bình thường tại [Saitama](/wiki/Saitama) nhưng sau đó giảm dần đến 10 lần mức bình thường. Các quan chức địa phương bảo đảm với công chúng rằng đây không phải là mức đe dọa sức khỏe con người. [[105]](#cite_note-105) [[106]](#cite_note-106)
Trưa ngày 15 tháng 3 (
[JST](/wiki/JST)), Nhật Bản đình chỉ mọi hoạt động tại nhà máy Fukushima I sau khi sự gia mức độ tăng phóng xạ đã khiến cho những công nhân ở lại nhà máy có thể đối mặt với nguy hiểm. Tuy nhiên, công nhân đã trở lại khoảng một giờ sau đó sau khi mức phóng xạ giảm. [107] Tính đến ngày 16 tháng 3, năm công nhân nhà máy đã chết và 22 người khác bị thương. Hai người khác được báo cáo mất tích. [[74]](#cite_note-autogenerated6-74) Chính phủ đã nâng mức độ phơi nhiễm phóng xạ theo an toàn tiêu chuẩn quốc gia từ 100 lên 250 [[108]](#cite_note-108) [mSv](/w/index.php?title=MSv&action=edit&redlink=1)/năm. Do đó, công nhân nhà máy có thể tiếp tục làm việc. [[109]](#cite_note-109)
Sáng ngày 16 tháng 3, phóng xạ
[Cesi](/wiki/Cesi) với 58 [Bq](/w/index.php?title=Bq&action=edit&redlink=1)/kg nước và [Iot](/wiki/Iot) với 177 [Bq](/w/index.php?title=Bq&action=edit&redlink=1)/kg nước đã được phát hiện trong nước máy ở thành phố [Fukushima](/wiki/Fukushima). Ngày 19 tháng 3, chính phủ Nhật Bản thông báo rằng phóng xạ [110] [Iot](/wiki/Iot)được phát hiện trong nước máy lấy mẫu ngày 18 tháng 3 tại [Toshigi](/w/index.php?title=Toshigi&action=edit&redlink=1), [Gunma](/wiki/Gunma), [Tokyo](/wiki/Tokyo), [Chiba](/wiki/Chiba), [Saitama](/wiki/Saitama), và [Niigata](/wiki/Niigata); phóng xạ Cesi tại [Tochigi](/wiki/Tochigi)và [Gunma](/wiki/Gunma). Nhưng tất cả chỉ trong giới hạn cho phép của đất nước. [[111]](#cite_note-111) [[112]](#cite_note-112)
#### Nhà máy điện Onagawa[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=13)]
Hãng thông tấn
[Kyodo News](/wiki/Kyodo_News) cho biết đã có vụ cháy ở phần *tuabin* của nhà máy điện Onagawa sau trận động đất. [[59]](#cite_note-nei-20110311-59) Ngọn lửa phát ra trong nhà chứa các [113] *tuabin*, nằm cách biệt với các lò phản ứng của nhà máy và đã nhanh chóng được dập tắt. [[68]](#cite_note-guardianng.C3.A0y_11_th.C3.A1ng_3_n.C4.83m_2011-68) [[114]](#cite_note-Australian-114)
Ngày 13 tháng 3,
[Công ty Điện lực Tokyo](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_%C4%90i%E1%BB%87n_l%E1%BB%B1c_Tokyo&action=edit&redlink=1) (TEPCO) thông báo tình trạng báo động ở mức thấp nhất do chỉ số phóng xạ hiện thời đã vượt quá mức cho phép trong khu vực nhà máy. [115] [[116]](#cite_note-116) TEPCO khẳng định điều này là do phóng xạ từ sự cố nhà máy điện Fukushima I chứ không phải từ nhà máy Onagawa phát ra. [[117]](#cite_note-117) [[118]](#cite_note-118)
#### Nhà máy điện Tōkai[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=14)]
Lò phản ứng số 2 tại nhà máy điện hạt nhân Tōkai đã tự ngưng hoạt động.
Ngày 14 tháng 3, đã có báo cáo rằng một máy bơm hệ thống làm mát cho lò phản ứng này đã ngưng làm việc. [58] Tuy nhiên, [[119]](#cite_note-119) [Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Nhật Bản](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1)cho biết có một máy bơm hoạt động dự phòng duy trì hệ thống làm mát, nhưng hai trong số ba [máy phát điện diesel](/w/index.php?title=M%C3%A1y_ph%C3%A1t_%C4%91i%E1%BB%87n_diesel&action=edit&redlink=1)để chạy hệ thống làm mát đã ngưng hoạt động. [[120]](#cite_note-120)
### Cảng[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=15)]
Tất cả các cảng của Nhật Bản phải đóng cửa một thời gian ngắn sau trận động đất, mặc dù những cảng ở Tokyo và phía Nam đã sớm hoạt động trở lại. Các cảng phía Đông Bắc của
[Hachinohe](/wiki/Hachinohe), [Sendai](/wiki/Sendai), [Ishinomaki](/w/index.php?title=Ishinomaki&action=edit&redlink=1) và [Onahama](/w/index.php?title=Onahama&action=edit&redlink=1) đã bị phá hủy. Trong khi đó cảng Chiba (phục vụ ngành công nghiệp dầu khí) và cảng hàng hóa lớn thứ 9 của Nhật Bản tại Kashima cũng bị ảnh hưởng nhẹ. Các cảng ở [Hitachinaka](/w/index.php?title=Hitachinaka&action=edit&redlink=1), [Hitachi](/wiki/Hitachi), [Soma](/wiki/Soma), [Shiogama](/w/index.php?title=Shiogama&action=edit&redlink=1), [Kesennuma](/w/index.php?title=Kesennuma&action=edit&redlink=1), [Ofunato](/w/index.php?title=Ofunato&action=edit&redlink=1), [Kamashi](/w/index.php?title=Kamashi&action=edit&redlink=1) và [Miyako](/w/index.php?title=Miyako&action=edit&redlink=1) cũng bị hư hỏng và được dự kiến sẽ phải ngưng hoạt động hàng tuần. [[121]](#cite_note-121) [Cảng Tokyo](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Tokyo&action=edit&redlink=1) bị hư hại nhẹ, trận động đất làm khói bốc lên từ một tòa nhà tại đó và một phần của cảng bị ngập nước, hòa lẫn với đất bùn ở bãi giữ xe công viên Disneyland Tokyo. [[122]](#cite_note-CNA0-122) [[123]](#cite_note-CNA1-123)
### Vỡ đập[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=16)]
Đập thủy lợi Fujinuma ở thành phố
[Sukagawa](/w/index.php?title=Sukagawa&action=edit&redlink=1) bị vỡ, gây ra lũ lụt và cuốn trôi nhà cửa. [124] Tám người mất tích và bốn thi thể được phát hiện vào buổi sáng hôm sau. [[125]](#cite_note-125) [[126]](#cite_note-126) [[127]](#cite_note-127) Được biết, một số người dân địa phương đã cố gắng sửa chữa rò rỉ của đập trước khi nó hoàn toàn bị hư hại. [[128]](#cite_note-128) Ngày 12 tháng 3, 252 đập nước đã được kiểm tra, trong đó phát hiện 6 đập lớn đã có vết nứt nông ở phía trên. Các hồ chứa dạng [[129]](#cite_note-129) [đập bê tông trọng lực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADp_b%C3%AA_t%C3%B4ng_tr%E1%BB%8Dng_l%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)bị nghiêng không đáng kể. Tất cả các đập bị hư hại vẫn đang hoạt động không có sự cố. Bốn đập trong khu vực động đất chưa thể tiếp cận được. Khi giao thông thông thoáng trở lại, các chuyên gia sẽ được cử đến để tiến hành điều tra. [[130]](#cite_note-130)
### Nước[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=17)]
Ngay sau khi tai họa xảy ra, có báo cáo ít nhất 1,5 triệu hộ gia đình bị mất nước.
[[22]](#cite_note-waterfoodheat-22) Đến ngày 21 tháng 3, con số này đã giảm xuống còn 1,04 triệu hộ. [131] [[132]](#cite_note-Reuters_figures-132)
### Điện[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=18)]
Theo Công ty Điện lực Tōhoku, khoảng 4,4 triệu hộ gia đình ở vùng Đông Bắc Nhật Bản bị mất điện.
Một số nhà máy điện thông thường và nhà máy điện hạt nhân đã ngừng hoạt động sau trận động đất. Ngày 14 tháng 3, việc cắt điện được tiến hành do tình trạng thiếu điện do trận động đất gây ra. [133] Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO), với khả năng cung cấp điện thông thường khoảng 40 GW điện, thông báo rằng hiện chỉ có thể phân phối khoảng 30 GW. Điều này do 40% lượng điện sử dụng tại vùng Tokyo mở rộng là từ các lò phản ứng ở tỉnh [[134]](#cite_note-134) [Niigata](/wiki/Niigata)và [Fukushima](/wiki/Fukushima)cung cấp. Các lò phản ứng tại [[135]](#cite_note-135) [nhà máy điện Fukushima I](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n_Fukushima_I)và II đã tự ngưng hoạt động ngay sau khi cơn động đất đầu tiên xảy ra và đã bị hư hỏng nặng do động đất và đợt sóng thần đến liền sau đó. Việc cắt điện ba giờ mỗi ngày dự kiến sẽ kéo dài đến cuối tháng 4 tại [Tokyo](/wiki/Tokyo)và các tỉnh [Kanagawa](/wiki/Kanagawa), [Shizuoka](/wiki/Shizuoka), [Yamanashi](/wiki/Yamanashi), [Chiba](/wiki/Chiba), [Ibaraki](/wiki/Ibaraki), [Saitama](/wiki/Saitama), [Tochigi](/wiki/Tochigi), [Gunma](/wiki/Gunma). Việc những người dân tự nguyện giảm sử dụng điện tại vùng [[136]](#cite_note-136) [Kanto](/wiki/Kanto)đã giúp giảm bớt tần suất và thời lượng cúp điện dự tính. [[137]](#cite_note-137)
Công ty điện lực Tōhoku (TEP) hiện không thể cung cấp thêm điện cho vùng Kanto, vì các nhà máy điện của TEP cũng bị hư hại trong trận động đất. Công ty Điện lực Kansai (Kepco) không thể chia sẻ điện, bởi vì hệ thống của Kepco hoạt động ở tần số 60 Hz, trong khi đó hệ thống của TEPCO và TEP vận hành ở tần số 50 Hz. Điều này là do sự phát triển cơ sở hạ tầng và công nghiệp vào đầu những năm 1880 đã khiến Nhật Bản không có mạng điện quốc gia thống nhất.
Hai trạm biến áp, một ở tỉnh [138] [Shizuoka](/wiki/Shizuoka)và một ở [Nagano](/wiki/Nagano), có thể thay đổi các tần số và chuyển điện từ Kansai để đến Kanto và Tōhoku, nhưng khả năng thực hiện việc này chỉ giới hạn đến 1 GW. Với sự thiệt hại của nhiều nhà máy điện, có thể mất hàng năm để miền Đông Nhật Bản phục hồi lại mức sản xuất điện trước đây. [[139]](#cite_note-139)
### Dầu, than và khí đốt[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=19)]
Nhà máy lọc dầu Cosmo với công suất 220.000 thùng mỗi ngày
đã bốc cháy sau trận động đất tại Ichihara, tỉnh [140] [Chiba](/wiki/Chiba), phía Đông [Tokyo](/wiki/Tokyo). Trong khi đó, các nhà máy khác phải tạm ngưng sản xuất do thiếu điện và an toàn hạn chế. [[141]](#cite_note-141) [[142]](#cite_note-142) Ngày 14 tháng 3, tại [[143]](#cite_note-143) [Sendai](/wiki/Sendai), một nhà máy lọc dầu với công suất 145.000 thùng mỗi ngày thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí lớn nhất Nhật Bản, [JX Nippon Oil & Energy](/w/index.php?title=JX_Nippon_Oil_%26_Energy&action=edit&redlink=1)cũng bốc cháy sau trận động đất. Trong khi các quan chức của [[140]](#cite_note-Fernandez-140) [JX Nippon Oil & Energy](/w/index.php?title=JX_Nippon_Oil_%26_Energy&action=edit&redlink=1)mong muốn dập tắt đám cháy thì cảnh báo sóng thần đã kìm hãm những nỗ lực đó vì mọi công nhân đã đi sơ tán. [[140]](#cite_note-Fernandez-140) [[144]](#cite_note-144)
Một nhà phân tích ước tính rằng tiêu thụ các loại dầu có thể tăng đến 300.000 thùng mỗi ngày, vì phải hỗ trợ nhiên liệu đốt hóa thạch cho các nhà máy điện dự phòng để bù lại sự thiếu hụt 11 GW công suất điện hạt nhân của Nhật Bản.
[[145]](#cite_note-145) [[146]](#cite_note-146)
Vị thế tự túc xăng dầu của
[Sendai](/wiki/Sendai) đã bị phá hủy hoàn toàn, và nguồn cung cấp bị tạm hoãn lại cho đến ít nhất một tháng. [[147]](#cite_note-147)
Ba tàu chở than đã bị sóng thần làm hư hại tại các bến cảng của Nhật Bản.
[[148]](#cite_note-148)
### Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=20)]
Mạng lưới giao thông của Nhật Bản bị gián đoạn nghiêm trọng. Nhiều đoạn đường cao tốc Tōhoku hoạt động ở miền Bắc Nhật Bản đã bị hư hại.
Tất cả các dịch vụ đường sắt bị hoãn lại ở Tokyo, với ước tính khoảng 20.000 người mắc kẹt tại các trạm chính trên toàn thành phố. [149] Phải mất hàng giờ sau trận động đất, vài dịch vụ đường sắt mới được nối lại. [[150]](#cite_note-150) Hầu hết các đường tàu ở Tokyo hoạt động trở lại ngay ngày hôm sau (12 tháng 3). [[151]](#cite_note-151) 20.000 du khách mắc kẹt qua đêm 11-12 tháng 3 trong công viên Tokyo Disneyland. [[152]](#cite_note-152) [[153]](#cite_note-153)
Một đợt sóng thần đã làm ngập
[sân bay Sendai](/wiki/S%C3%A2n_bay_Sendai) khoảng 1 giờ sau khi trận động đất đầu tiên xảy ra. [154] [Sân bay Narita](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Narita)và [Haneda](/wiki/S%C3%A2n_bay_Haneda)đều ngưng hoạt động sau khi trận động đất. Trong khoảng 24 giờ, hầu hết các chuyến bay đều chuyển hướng tới sân bay khác. Mười máy bay chở khách đến [Haneda](/wiki/S%C3%A2n_bay_Haneda)được chuyển hướng đến gần [căn cứ không quân Yokota](/w/index.php?title=C%C4%83n_c%E1%BB%A9_kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Yokota&action=edit&redlink=1)(Hoa Kỳ). [[155]](#cite_note-155)
Nhiều dịch vụ đường sắt khác xung quanh Nhật Bản cũng bị hoãn lại. Công ty đường sắt Đông Nhật Bản đình chỉ tất cả các hoạt động trong cả ngày.
Bốn chuyến tàu trên các tuyến đường ven biển bị mất tích. Trong số đó có một chuyến tàu bốn toa thuộc tuyến [156] [Senseki](/w/index.php?title=Senseki&action=edit&redlink=1)đã được tìm thấy trong tình trạng trật đường ray. Tất cả hành khách đều được giải cứu trước 8 giờ sáng ( [JST](/wiki/JST)) hôm sau. [[157]](#cite_note-157)
Ở trong và ngoài Tokyo, hệ thống tàu cao tốc Shinkansen không có chuyến nào bị trật đường ray, nhưng hoạt động của hệ thống này vẫn bị đình chỉ.
Tuyến đường cao tốc Tōkaidō Shinkansen hoạt động trở lại vào cuối ngày nhưng có hạn chế, và trở lại lịch trình thông thường vào ngày hôm sau. Trong khi tuyến Jōetsu và Nagano Shinkansen trở lại hoạt động vào cuối ngày 12 tháng 3. Tuy nhiên, tuyến Tōhoku Shinkansen vẫn phải ngưng vận hành do thiệt hại nặng nề về đường dây. Tình trạng của các tuyến đường sắt tại những vùng khó tiếp cận vẫn chưa xác định được. [123] Ngày 15 tháng 3, hoạt động của tuyến Tōhoku Shinkansen đã phục hồi một phần, phục vụ một chuyến khứ hồi mỗi giờ giữa Tokyo và Nasu-Shiobara. [[158]](#cite_note-158) [[159]](#cite_note-159)
### Truyền thông[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=21)]
Dịch vụ điện thoại di động và điện thoại cố định bị gián đoạn chủ yếu trong khu vực bị ảnh hưởng.
Tại những nơi cơ sở hạ tầng cơ bản vẫn còn, các dịch vụ [160] [Internet](/wiki/Internet)phần lớn không bị tác động mặc dù trận động đất đã làm hư hỏng vài phần của hệ thống cáp ngầm dưới biển được lắp đặt tại khu vực bị ảnh hưởng. Các hệ thống này có thể định tuyến lại xung quanh các phân đoạn bị hư hỏng vào liên kết dự phòng. [[161]](#cite_note-161) Tại Nhật Bản, ban đầu chỉ có một vài trang web không thể truy cập được. [[162]](#cite_note-162) Một số nhà cung cấp điểm truy cập không dây (Wifi hotspot) đã phản ứng với trận động đất bằng cách cung cấp đường truyền miễn phí qua mạng của họ. [[163]](#cite_note-computerworld-163) [[163]](#cite_note-computerworld-163)
### Trung tâm vũ trụ[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=22)] [Cơ quan Vũ trụ ''Nhật Bản''](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_V%C5%A9_tr%E1%BB%A5_%27%27Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n%27%27&action=edit&redlink=1) (JAXA) đã sơ tán [Trung tâm Vũ trụ Tsukuba](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_V%C5%A9_tr%E1%BB%A5_Tsukuba&action=edit&redlink=1) thuộc tỉnh [Ibaraki](/wiki/Ibaraki). Trung tâm Vũ trụ Tsukuba đã đóng cửa cùng một số thiệt hại được báo cáo. Trung tâm này là trụ sở của một phòng điều khiển đóng vai trò là một bộ phận của [Trạm Vũ trụ Quốc tế](/wiki/Tr%E1%BA%A1m_V%C5%A9_tr%E1%BB%A5_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (ISS). [[164]](#cite_note-164) [[165]](#cite_note-165)
### Ảnh hưởng kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=23)]
Cơn chấn động lập tức có tác động mạnh mẽ lên những doanh nghiệp như
[Toyota](/wiki/Toyota), [Nissan](/wiki/Nissan) và [Honda](/wiki/Honda). Các tập đoàn này đều phải ngừng toàn bộ hoạt động sản xuất tự động đến 14 tháng 3. [[166]](#cite_note-166)
Ngày 14 tháng 3, với nỗ lực nhằm duy trì sự ổn định thị trường tài chính,
[[167]](#cite_note-167) [Ngân hàng Nhật Bản](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) đã tiếp thêm 15 tỉ ¥ vào thị trường tiền tệ để đảm bảo ổn định tài chính trong bối cảnh cổ phiếu sụt giảm và nguy cơ tín dụng gia tăng. Sau khi Ngân hàng Nhật Bản thiết lập một nguồn lực đặc biệt khẩn cấp để đảm bảo khả năng thanh toán cho những hậu quả của thiên tai, thống đốc Masaaki Shirakawa và hội đồng quản trị của [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) cũng mở rộng chương trình mua [trái phiếu chính phủ](/wiki/Tr%C3%A1i_phi%E1%BA%BFu_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) cho các quỹ giao dịch trao đổi với số tiền là 10 triệu ¥. Những người đứng đầu Ngân hàng Nhật Bản cho biết sẽ tiếp tục bơm tiền mặt khi cần thiết. [[168]](#cite_note-168)
Tổng thư ký nội các Yukio Edano cho biết chính phủ Nhật Bản sẽ triệu tập vào ngày 13 tháng 3 để đánh giá những tác động kinh tế của thảm họa.
Ông cũng nói với đài [169] [NHK](/wiki/NHK)rằng khoảng 200 tỉ ¥ còn trong ngân sách dành cho [tài khóa](/wiki/T%C3%A0i_kh%C3%B3a)hợp nhất (kết thúc vào ngày 31 tháng 3) sẽ được sử dụng để tài trợ cho các nỗ lực hồi phục tức thời. Các biện pháp bổ sung cũng có thể làm tổn thương [nợ công](/wiki/N%E1%BB%A3_c%C3%B4ng)của Nhật Bản (hiện đang đứng cao nhất thế giới). Điều này có thể gây ảnh hưởng xấu đến nhu cầu [trái phiếu chính phủ](/wiki/Tr%C3%A1i_phi%E1%BA%BFu_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7). [[170]](#cite_note-bloombergspendingplan-170)
Các nhà phân tích kinh tế khẳng định rằng, cuối cùng thì các thảm họa sẽ cải thiện nền kinh tế của Nhật Bản, với cơ hội việc làm gia tăng dựa trên những nỗ lực phục hồi nền kinh tế. JPMorgan Chase đưa ra phân tích dựa trên trận
[động đất San Francisco 1989](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_San_Francisco_1989&action=edit&redlink=1) và [động đất Northridge 1994](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Northridge_1994&action=edit&redlink=1), với nội dung chỉ ra rằng những thảm họa tự nhiên "sau cùng sẽ thực sự làm tăng sản xuất". Một nhà phân tích của tổ chức tài chính châu Âu [Société Générale](/wiki/Soci%C3%A9t%C3%A9_G%C3%A9n%C3%A9rale) đưa ra dự đoán rằng nền [kinh tế Nhật Bản](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) sẽ suy giảm vào tháng 3 nhưng sẽ hồi sinh mạnh mẽ ở những tháng tiếp theo. Sau trận [động đất Kobe 1995](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Kobe_1995), sản lượng công nghiệp giảm 2,6%, nhưng tăng 2,2% vào tháng sau đó, và 1% nữa trong tháng tiếp theo. Kinh tế Nhật Bản sau đó tăng tốc đáng kể suốt hai năm liền, và cao hơn tỉ lệ tăng trưởng trước đây. Cũng có nhiều người khẳng định rằng điều này có hại cho nền kinh tế, và các phân tích trên lại trở thành con mồi cho những tranh cãi về mặt tích cực dựa trên mặt tiêu cực của thảm họa này. [171] [[172]](#cite_note-172)
Như một hậu quả trực tiếp của trận động đất, chỉ số
[Nikkei](/wiki/Nikkei_225) của thị trường cổ phiếu Nhật Bản đã trượt 5% [giao dịch kì hạn](/w/index.php?title=Giao_d%E1%BB%8Bch_k%C3%AC_h%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) trong phiên [giao dịch sau thị trường](/w/index.php?title=Giao_d%E1%BB%8Bch_sau_th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1). [[173]](#cite_note-Reuters-173) [Ngân hàng Nhật Bản](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) cho biết sẽ làm hết sức mình để đảm bảo ổn định [thị trường tài chính](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_t%C3%A0i_ch%C3%ADnh). [[174]](#cite_note-174)
Các
[thị trường chứng khoán](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n) khác trên thế giới cũng bị ảnh hưởng. Chỉ số [DAX](/wiki/DAX) của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) giảm 1,2% và rơi xuống còn 6.978 điểm trong vòng vài phút. [[175]](#cite_note-175) [Chỉ số Hằng Sinh](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_H%E1%BA%B1ng_Sinh&action=edit&redlink=1) của [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) đã giảm 1,8%, trong khi chỉ số [Kospi](/w/index.php?title=Kospi&action=edit&redlink=1) của [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) trượt xuống 1,3%. Đến cuối giao dịch ngày thứ sáu, chỉ số MSCI chấu Á Thái Bình Dương đã giảm xuống 1,8%. [176] Các chỉ số thị trường chứng khoán chính của [[177]](#cite_note-177) [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)tăng từ 0,5% đến 0,7%. Giá dầu cũng giảm do hậu quả của việc đóng cửa nhà máy lọc dầu Nhật Bản, không kể bạo lực đang diễn ra tại Libya và các cuộc biểu tình dự kiến ở [[178]](#cite_note-178) [Ả Rập Saudi](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Saudi). Tại Hồng Kông, bộ trưởng tài chính [[179]](#cite_note-179) [Tằng Tuấn Hoa](/w/index.php?title=T%E1%BA%B1ng_Tu%E1%BA%A5n_Hoa&action=edit&redlink=1)đã cảnh báo các nhà đầu tư "tuyệt đối cẩn trọng" vì trận động đất có thể có tác động ngắn hạn trên từng thị trường chứng khoán địa phương. [[180]](#cite_note-180)
## Phản ứng của Nhật Bản[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=24)]
### Chính phủ[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=25)] [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Naoto Kan](/wiki/Naoto_Kan) công bố chính phủ đã huy động [Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_Ph%C3%B2ng_v%E1%BB%87_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) đến những vùng chịu thảm họa động đất khác nhau. Ông yêu cầu công chúng Nhật Bản bình tĩnh hành động đồng thời theo dõi nhiều thể loại phương tiện truyền thông để cập nhật tin tức. [181] [[181]](#cite_note-bl-181) Ông cũng cho biết nhiều nhà máy điện hạt nhân đã tự ngưng hoạt động để ngăn ngừa thiệt hại và rò rỉ phóng xạ. [[182]](#cite_note-nk-182) [[181]](#cite_note-bl-181) [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Naoto Kan](/wiki/Naoto_Kan)còn thành lập một bộ chỉ huy khẩn cấp đại diện ông dàn xếp những phản ứng của chính quyền. [[182]](#cite_note-nk-182)
Những khu tạm trú đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước uống, thực phẩm, chăn màn và tiện nghi tắm rửa, trong khi chính phủ đang cố sắp xếp những thứ thiếu yếu gửi đến nơi cần thiết sớm nhất có thể, từ những vùng khác nhau của Nhật Bản và từ nước ngoài.
Nhiệt độ giảm do sự hư hỏng đường dây điện và khí đốt gây ra những vấn đề nan giải hơn tại các nơi tạm trú. [183] Tính đến ngày 17 tháng 3, 336.521 người Nhật đã được di dời khỏi nhà cửa để sang định cư ở những nơi khác, trong đó bao gồm 2.367 khu tạm trú. [[184]](#cite_note-nhk-english-stream-184) [[185]](#cite_note-185)
Nhật đã cử một đội tìm kiếm và cứu hộ khẩn cấp đến
[New Zealand](/wiki/New_Zealand) để hỗ trợ khi trận [động đất Christchurch 2011](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Christchurch_2011) xảy ra. [[186]](#cite_note-186)
### Công dân[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=26)]
Phóng viên trên đài
[NBC](/wiki/NBC) của Mỹ bày tỏ: "Đạo đức xã hội Nhật Bản thật đáng kinh ngạc. Không hề có bất cứ đề cập nào liên quan đến cướp bóc hay bạo lực. Tất cả mọi người đều xếp hàng chờ đợi đến lượt vào cửa hàng. Nhân viên cửa hàng rất lịch sự và tử tế." Thái độ này được cho rằng có nguồn gốc từ sự kiên trì và nhẫn nại của người Nhật. [187] [[188]](#cite_note-188) [[189]](#cite_note-189) [[190]](#cite_note-190)
Một phóng viên tờ nhật báo
*Globe and Mail* của [Canada](/wiki/Canada) viết: "Khi những thảm họa xảy ra liên tiếp chất chồng lên nhau, người Nhật đã thể hiện sự tuân thủ theo chỉ dẫn của chính quyền, đó cũng là khát vọng của quốc gia mong muốn thấy được công dân vẫn cư xử đúng mực trong bất kì tình huống nào." Việc không có nạn cướp bóc và rối loạn xảy ra không chỉ do tính nhẫn nại của người Nhật, mà còn do pháp luật khuyến khích sự lương thiện, do sự hiện diện của lực lượng cảnh sát đông đảo và do ba phe cánh lớn của tổ chức tội phạm [191] [Yakuza](/wiki/Yakuza)thay phiên tuần tra lãnh địa. [[192]](#cite_note-beam20110316-192)
Tuy nhiên, một số người chịu thiệt hại bởi trận động đất bắt đầu đặt nghi vấn về những nỗ lực của chính phủ trong việc cung cấp thực phẩm, quần áo, điện, nhiệt, và các dịch vụ điện thoại.
Chánh văn phòng nội các [193] [Yukio Edano](/w/index.php?title=Yukio_Edano&action=edit&redlink=1)sau đó đã nói: "Do nhận thức chậm trễ, lẽ ra chúng ta đã có thể tiến hành sớm hơn nữa việc đánh giá tình hình và phối hợp tất cả thông tin lại để đưa ra tin tức nhanh hơn." [[194]](#cite_note-194)
Mười ngày sau trận động đất, bắt đầu xuất hiện báo cáo về các sự cố cướp bóc và trộm cắp tại những khu vực chịu ảnh hưởng của trận động đất và sóng thần. Tính đến ngày 20 tháng 3, công anh tỉnh
[Miyagi](/wiki/Miyagi) đã có thống kê về 250 vụ trộm cắp, với lượng hàng hóa trị giá 4,9 triệu ¥ bị đánh cắp từ các cửa hàng và 5,8 triệu ¥ tiền mặt. Các nhân chứng cho biết kẻ trộm ăn cắp tiền mặt và sổ tiết kiệm từ những ngôi nhà bị hư hại, cướp bóc hàng hóa từ các cửa hàng và dùng ống siphon dẫn nhiên liệu từ các xe bị bỏ rơi hoặc bị hỏng. [[195]](#cite_note-195) [[196]](#cite_note-196) [[197]](#cite_note-197)
### Yakuza[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=27) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=27)] [Yakuza](/wiki/Yakuza) - những tổ chức xã hội đen người Nhật - là những người đầu tiên gửi hàng cứu trợ đến cho các nạn nhân. [[198]](#cite_note-198)
## Phản ứng quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=28) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=28)]
### Yêu cầu trợ giúp[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=29) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=29)]
Nhiều đội cứu hộ đặc biệt đã được cử đến Nhật Bản từ những quốc gia như
[Anh](/wiki/Anh), [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [New Zealand](/wiki/New_Zealand) và [Úc](/wiki/%C3%9Ac); [[199]](#cite_note-199) [[200]](#cite_note-autogenerated7-200) [Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản](/w/index.php?title=C%C6%A1_quan_V%C5%A9_tr%E1%BB%A5_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) ( [JAXA](/wiki/JAXA)) yêu cầu tổ chức đặc quyền của [Cơ quan Vũ trụ châu Âu](/wiki/C%C6%A1_quan_V%C5%A9_tr%E1%BB%A5_ch%C3%A2u_%C3%82u) cho vệ tinh nhanh chóng truyền hình ảnh các vùng gặp thiên tai đến những tổ chức cứu trợ. [[201]](#cite_note-201)
### Sự quan tâm của thế giới[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=30) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=30)]
Nhật Bản đã nhận được những thông điệp chia buồn và lời yêu cầu được trợ giúp từ một loạt các nhà lãnh đạo quốc tế. Ngày 19 tháng 3,
[Bộ Ngoại giao Nhật Bản](/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) cho biết có 128 quốc gia và 33 tổ chức quốc tế đã cung cấp hỗ trợ cho Nhật Bản. [[132]](#cite_note-Reuters_figures-132) [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) cũng rất sẵn sàng đưa ra trợ giúp; chủ tịch [Hội đồng châu Âu](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%A2u_%C3%82u), ông [Herman Van Rompuy](/wiki/Herman_Van_Rompuy) đã nói: "Một trận động đất đủ cường độ làm lắc lư trục Trái Đất, một đợt sóng thần khổng lồ và tình trạng khẩn cấp của những nhà máy điện hạt nhân. Bất cứ thứ gì trong số kể trên đều là một tấn thảm kịch. Hàng ngàn người chết đã khiến thảm kịch trở thành thảm họa." Hai mươi quốc gia thành viên đã đề nghị hỗ trợ thông qua Cơ chế Bảo vệ Dân sự của châu Âu. [202] [[203]](#cite_note-203) [New Zealand](/wiki/New_Zealand) đã gửi một đội cứu hộ mà trong ba tuần trước đó đã tìm kiếm các tòa nhà sau trận [động đất tại Christchurch](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_Christchurch_2011), và 15 tấn dụng cụ cứu trợ. [[204]](#cite_note-204) [Úc](/wiki/%C3%9Ac) đã gửi tàu khu trục [HMAS Sydney](/w/index.php?title=HMAS_Sydney_(FFG_03)&action=edit&redlink=1) và tàu đổ bộ hạng nặng [HMAS](/w/index.php?title=HMAS_Tobruk_(L_50)&action=edit&redlink=1)chở máy bay trực thăng, các đội kỹ sư và y tế của *Tobruk* [Lục quân Úc](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_%C3%9Ac). [[205]](#cite_note-205) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) đã di chuyển một số tàu hải quân đến gần Nhật Bản với mục đích cứu trợ, kể cả [hàng không mẫu hạm](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_m%E1%BA%ABu_h%E1%BA%A1m) *. Ronald Reagan* [[206]](#cite_note-206) [[207]](#cite_note-207) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)gửi các chuyên gia cứu hộ từ [Technisches Hilfswerk](/w/index.php?title=Technisches_Hilfswerk&action=edit&redlink=1). [[208]](#cite_note-208) [Anh](/wiki/Anh)cũng gửi 70 nhân viên cứu hộ đến Nhật Bản, kể cả hai chó cứu hộ, một đội hỗ trợ y tế và 11 tấn dụng cụ cứu hộ. [[209]](#cite_note-209) [[210]](#cite_note-210) [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)cử 5 nhân viên cứu hộ và 2 chó cứu hộ đến Nhật Bản, và thêm sau đó là 102 nhân viên cứu hộ. [[211]](#cite_note-211) [[212]](#cite_note-212)
Nhật Bản cũng yêu cầu công ty
[khí đốt](/wiki/Kh%C3%AD_%C4%91%E1%BB%91t) [Gazprom](/wiki/Gazprom) của chính phủ [Nga](/wiki/Nga) thêm khí đốt, và công ty đang tìm cách đưa hai thuyền chở 150.000 tấn khí đốt hiện đang trong hợp đồng đến Nhật Bản. [[213]](#cite_note-autogenerated5-213) Giới chức Nga cho biết sẽ gửi một chiếc máy bay trực thăng [214] [Mi-26](/wiki/Mi-26)cùng với 50 nhân viên cứu hộ để tìm kiếm những người sống sót, và hứa sẽ hỗ trợ thêm. [[215]](#cite_note-215) [Iran](/wiki/Iran)cũng đưa một đội cứu trợ của Hội Lưỡi liềm Đỏ Iran đến Nhật Bản [[216]](#cite_note-216) [[217]](#cite_note-217)
Tổng thống Trung Hoa Dân quốc
[Mã Anh Cửu](/wiki/M%C3%A3_Anh_C%E1%BB%ADu) yêu cầu chính phủ trợ giúp Nhật Bản 100 triệu Tân Đài tệ (khoảng 3,3 triệu [USD](/wiki/USD)). Một đội cứu hộ gồm 28 người cũng đã đến Nhật Bản vào ngày 14 tháng 3. Thêm vào đó, một đội y tế cũng sẵn sàng đi đến Nhật Bản. [[218]](#cite_note-218) Một số tổ chức chính phủ và từ thiện khác cũng đã quyên góp để hỗ trợ Nhật Bản. [219] [[220]](#cite_note-220) [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) đã gửi 167.000 [USD](/wiki/USD) để hỗ trợ Nhật Bản, cùng với một đội cứu hộ gồm 15 người. Thủ tướng [213] [Campuchia](/wiki/Campuchia) [Hun Sen](/wiki/Hun_Sen)đề nghị chính phủ gửi 100.000 [USD](/wiki/USD)cho Nhật Bản. [[221]](#cite_note-221) [Malaysia](/wiki/Malaysia)gửi một đội cứu hộ, cùng với các bác sĩ và phụ tá y tế. [[222]](#cite_note-222) [[223]](#cite_note-223) [Singapore](/wiki/Singapore)gửi một đội cứu hộ. [[224]](#cite_note-224) [Afghanistan](/wiki/Afghanistan)tặng Nhật Bản 50.000 [USD](/wiki/USD); một con số đáng kể trong khi nước này đang phục hồi sau chiến tranh. [[225]](#cite_note-225) [Bộ Ngoại giao Việt Nam](/wiki/B%E1%BB%99_Ngo%E1%BA%A1i_giao_(Vi%E1%BB%87t_Nam))tuyên bố [chính phủ Việt Nam](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam)đã quyết định trợ giúp nhân dân Nhật Bản 200.000 [USD](/wiki/USD)để góp phần khắc phục hậu quả Ngày 14 tháng 3, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản đã thiết lập kênh thông tin hỗ trợ các gia đình Việt Nam có người thân sống và làm việc tại các vùng bị ảnh hưởng động đất và sóng thần. [[226]](#cite_note-226) Cùng ngày, [[227]](#cite_note-227) [Hội Chữ thập đỏ Việt Nam](/wiki/H%E1%BB%99i_Ch%E1%BB%AF_th%E1%BA%ADp_%C4%91%E1%BB%8F_Vi%E1%BB%87t_Nam)cũng hưởng ứng số tiền 50.000 [USD](/wiki/USD)thông qua hội Chữ thập đỏ Nhật Bản [[228]](#cite_note-228) [Sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima](/wiki/S%E1%BB%B1_c%E1%BB%91_nh%C3%A0_m%C3%A1y_%C4%91i%E1%BB%87n_Fukushima_I) đưa vấn đề năng lượng hạt nhân ra trực tiếp trước quốc tế, gây một cuộc biểu tình chống hạt nhân của 50.000 người tại thành phố [Stuttgart](/wiki/Stuttgart) của [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), đồng thời khiến một cuộc hội thảo về nhà máy hạt nhân tại [Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) bị hủy bỏ. [[229]](#cite_note-229)
Trung Quốc là một trong những quốc gia góp phần chính trong hoạt động cứu trợ tại Nhật Bản, mặc dù đã gặp phải khủng hoảng trong cuộc động đất gần đây. Ngày 15 tháng 3, trong khi từng bước điều chỉnh mức phóng xạ trên bờ biển quốc gia do phải đối mặt với khủng hoảng nhà máy điện Fukushima, Trung Quốc đã chính thức bắt đầu sơ tán công dân của mình ra khỏi các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất ở Nhật Bản.
Ngày 16 tháng 3, Pháp cũng đã chính thức bắt đầu di tản các công dân của mình từ các khu vực ảnh hưởng nặng nề nhất, đồng thời gửi máy bay để hỗ trợ công dân của mình rút khỏi Nhật Bản. [230] [[231]](#cite_note-231) Phản ứng với nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ, chính phủ [[232]](#cite_note-232) [Áo](/wiki/%C3%81o)đã chuyển đại sứ quán từ [Tokyo](/wiki/Tokyo)đến [Osaka](/wiki/Osaka)với khoảng cách 400 km (250 dặm). [[233]](#cite_note-233)
Ở nhiều nước, chính phủ và các chiến dịch viện trợ tư nhân đã được tổ chức để cung cấp tiền và hỗ trợ cho các nạn nhân và nhân dân Nhật Bản. Các trang web mua bán xã hội đã phát động chiến dịch gây quỹ trực tuyến, thu về hàng triệu đô la cho các tổ chức cứu trợ hoạt động tại Nhật Bản.
[[234]](#cite_note-234) [Quân đội Hoa Kỳ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) tổ chức [chiến dịch Tomodachi](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Tomodachi) nhằm mục tiêu hỗ trợ và mục tiêu nhân đạo đối với Nhật Bản. [[235]](#cite_note-JapanTsunamiZurf-235)
## Phạm vi truyền thông[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=31) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=31)] [NHK](/wiki/NHK), đài truyền hình chính quốc gia và vệ tinh vô tuyến của Nhật ngưng phát sóng các chương trình truyền hình thông thường để đưa tin liên tục về tình hình đang diễn ra. Nhiều đài phát sóng khác khắp nước Nhật đều không ngừng đưa tin. Bắt đầu từ ngày 12 tháng 3 năm 2011, trang web các đài vô tuyến [236] *Ustream Asia*phát sóng trực thông tin trực tiếp từ đài [NHK](/wiki/NHK), từ hệ thống phát sóng Tokyo, đài [Fuji TV](/wiki/Fuji_TV), [TV Asahi](/wiki/TV_Asahi), [TV Kanagawa](/w/index.php?title=TV_Kanagawa&action=edit&redlink=1)và [CNN](/wiki/CNN)trên [internet](/wiki/Internet). [[237]](#cite_note-237) *YokosoNews*, một trang web phát sóng trực tuyến tại Nhật Bản, ưu tiên đưa những tin mới nhất từ các đài tin tức của Nhật thông qua việc dịch lại nội dung bằng tiếng Anh theo thời điểm hiện tại. Báo Yomiuri Shimbun (Tokyo) cho biết "việc phối hợp các hoạt động cứu trợ tại những vùng thiên tai dự kiến sẽ làm tăng cường quan hệ Nhật-Mỹ." [[238]](#cite_note-238) [[239]](#cite_note-239)
Các phương tiện truyền thông nước khác, chẳng hạn như đài
[CNN](/wiki/CNN), được cho là đã gieo thông tin hoang mang, phóng đại hơn, và đôi khi đưa tin về phạm vi thiệt hại của trận động đất không chính xác so với các phương tiện truyền thông Nhật Bản. Những báo cáo gieo hoang mang và không chính xác trong phương tiện truyền thông nước ngoài được quy là nguyên nhân gây ra nhiều sự lo lắng và căng thẳng hơn đối với cộng đồng người Nhật hiện đang sinh sống ở hải ngoại. [[240]](#cite_note-240) [[241]](#cite_note-241)
## Phản ứng của giới nghiên cứu khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=32) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=32)]
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=33) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=33)]
-
Một đoạn bờ biển [Tohoku](/wiki/Tohoku)bị tàn phá.
-
Khói bốc lên ở
[Tokyo](/wiki/Tokyo).
-
-
-
Anten trên [Tháp Tokyo](/wiki/Th%C3%A1p_Tokyo)bị cong nhẹ sau trận động đất.
-
Một ngôi nhà Nhật trôi dạt trên
[Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng).
-
-
-
-
-
-
-
-
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=34) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=34)] [^](#cite_ref-Asahi-ERI-Takashi_1-0) [“震災の揺れは６分間 キラーパルス少なく 東大地震研”](http://web.archive.org/20110321001319/www.asahi.com/science/update/0317/TKY201103170129.html)(bằng tiếng Nhật). Asahi.com. Ngày 17 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.asahi.com/science/update/0317/TKY201103170129.html)lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-USGS9.0_2-0) [USGS analysis as of ngày 12 tháng 3 năm 2011](http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/neic_c0001xgp_wmt.php) **Victoria Kim (ngày 21 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-3) [“Japan damage could reach $235 billion, World Bank estimates”](http://www.latimes.com/business/la-fgw-japan-quake-world-bank-20110322,0,3799976.story). *Los Angeles Times*. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** **ă** **â** [“Damage Situation and Police Countermeasures associated with 2011Tohoku district – off the Pacific Ocean Earthquake”](http://www.npa.go.jp/archive/keibi/biki/higaijokyo_e.pdf)(PDF). Japanese National Police Agency. Ngày 20 tháng 3 năm 2011, 09:00 JST. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Template:2011_T.C5.8Dhoku_earthquake_and_tsunami_casualties_NPA” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^
**a** **ă** **â** [“平成23年(2011年)東北地方太平洋沖地震の被害状況と警察措置”](http://www.npa.go.jp/archive/keibi/biki/higaijokyo.pdf)(PDF). Japanese National Police Agency. Ngày 20 tháng 3 năm 2011, 09:00 JST. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-6) [“Damage Situation and Police Countermeasures associated with 2011Tohoku district – off the Pacific Ocean Earthquake”](http://www.npa.go.jp/archive/keibi/biki/higaijokyo_e.pdf)(PDF). Japanese National Police Agency. Ngày 17 tháng 3 năm 2011, 10:00 JST. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **気象庁 Japan Meteorological Agency.** [^](#cite_ref-JMA1_7-0) [“平成23年3月11日14時46分頃の三陸沖の地震について（第２報） 気象庁 | 平成２３年報道発表資料”](http://www.jma.go.jp/jma/press/1103/11c/201103111620.html). JMA. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-autogenerated1_8-0) [“Magnitude 9.0 – Near The East Coast Of Honshu, Japan”](http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/). United States Geological Survey (USGS). Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Reilly, Michael (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-New_Scientist_9-0) [“Japan's quake updated to magnitude 9.0”](http://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2011/03/powerful-japan-quake-sparks-ts.html). *. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [New Scientist](/w/index.php?title=New_Scientist&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-USGS_10-0) [“New USGS number puts Japan quake at 4th largest”](http://www.cbsnews.com/stories/2011/03/14/501364/main20043126.shtml). *. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011.* [CBS News](/w/index.php?title=CBS_News&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-11) [11 tháng 3 năm 2011-1352998.php “Séisme et tsunami dévastateurs: plus de 1000 morts et disparus au Japon” [Devastating quake and tsunami: more than 1000 deaths and many more missing in Japan]](http://www.leparisien.fr/tsunami-pacifique/seisme-et-tsunami-devastateurs-plus-de-1000-morts-et-disparus-au-japon-ngày). *(bằng tiếng Pháp). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011.* [Le Parisien](/w/index.php?title=Le_Parisien&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-BBC1_12-0) [“Tsunami hits north-eastern Japan after massive quake”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12709598). *(bằng tiếng Anh). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [BBC News](/wiki/BBC_News) [^](#cite_ref-jma_13-0) [“Japan Meteorological Agency | Earthquake Information”](http://www.jma.go.jp/en/quake/20110311150154391-111446.html). Jma.go.jp. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-sankei_14-0) [“東北を中心に震度7の地震 宮城県で4・2メートルの津波 建物も流される”](http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110311/dst11031114530002-n1.htm). *MSN産経ニュース*(bằng tiếng Nhật). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-autogenerated2_15-0) [“TSUNAMI BULLETIN NUMBER 003”](http://www.weather.gov/ptwc/text.php?id=pacific.2011.03.11.073000)(bằng tiếng Anh). Pacific Tsunami Warning Center/NOAA/NWS. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. **By the CNN Wire Staff (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-autogenerated3_16-0) [“Tsunami warnings issued for at least 20 countries after quake — CNN.com”](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/11/tsunami.warning/index.html)(bằng tiếng Anh). Edition.cnn.com. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-autogenerated4_17-0) [“PTWC warnings complete list”](http://www.weather.gov/ptwc/text.php?id=pacific.2011.03.11.103059)(bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-38-meter_18-0) [“38-meter-high tsunami triggered by March 11 quake: survey”](http://english.kyodonews.jp/news/2011/04/82888.html). Kyodo News. Ngày 3 tháng 4 năm 2011.
- ^
**a** [Roland Buerk (ngày 11 tháng 3 năm 2011).](#cite_ref-roland_buerk_19-1) **ă** [“Japan earthquake: Tsunami hits north-east”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12709598). BBC. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “roland_buerk” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-20) [“Japan earthquake live blog: Death toll rises amid widespread destruction”](http://news.blogs.cnn.com/2011/03/12/japan-earthquake-live-blog-death-toll-rises-amid-widespread-destruction/). *CNN (blog)*(bằng tiếng Anh) (TimeWarner). Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. **Saira Syed –** [^](#cite_ref-21) ["Japan quake: Infrastructure damage will delay recovery"](http://www.bbc.co.uk/news/business-12756379)– ngày 16 tháng 3 năm 2011 – *BBC News*– Retrieved ngày 18 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** [NPR Staff and Wires (ngày 14 tháng 3 năm 2011).](#cite_ref-waterfoodheat_22-1) **ă** [“Millions Of Stricken Japanese Lack Water, Food, Heat”](http://www.npr.org/2011/03/14/134527591/millions-of-stricken-japanese-lack-water-food-heat). [NPR](/w/index.php?title=NPR&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011.
Nearly 1.5 million households had gone without water since the quake struck.Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “waterfoodheat” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-23) [“IAEA chief says Japan's crisis extremely serious”](http://www.hindustantimes.com/News-Feed/restofasia/IAEA-chief-says-Japan-s-crisis-extremely-serious/Article1-674806.aspx). Hindustan Times. Ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-usevac_24-0) [“US breaks with Japan over power plant warnings”](http://news.yahoo.com/s/ap/20110316/ap_on_re_us/us_us_japan_white_house_1). Associated Press. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2011. [^](#cite_ref-USGS1_25-0) [“Magnitude 8.9 – NEAR THE EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 2011 March 11 05:46:23 UTC”](http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/recenteqsww/Quakes/usc0001xgp.php)(bằng tiếng Anh). [United States Geological Survey](/wiki/United_States_Geological_Survey)(USGS). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-26) [“8.9 Earthquake in Japan, Tsunami Warning to Russia, Taiwan and South East Asia”](http://www.theworldreporter.com/2011/03/89-earthquake-in-japan-tsunami-warning.html)(bằng tiếng Anh). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-3news_27-0) [“Japan quake – 7th largest in recorded history”](http://www.3news.co.nz/Japan-quake---7th-largest-in-recorded-history/tabid/417/articleID/201998/Default.aspx)(bằng tiếng Anh). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-28) [12 tháng 3 năm 2011/japan-quake-death-toll-nears-500-radioactive-gas-released-from-reactors.html “Deaths in Japan Earthquake Top 500; Nuclear Fuel May Be Melting at Reactor”](http://www.bloomberg.com/news/ngày)(bằng tiếng Anh). Bloomberg News. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-29) [“Japanese PM: 'Toughest' crisis since World War II”](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/13/japan.quake/index.html?iref=NS1). CNN. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011.. Tháng 3 năm 2011.
|tựa đề=trống hay bị thiếu (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#citation_missing_title)) [^](#cite_ref-DW_30-0) [“Quake shifted Japan by over two meters”](http://www.dw-world.de/dw/article/0,,14909967,00.html). *. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011.* [Deutsche Welle](/wiki/Deutsche_Welle) **Chang, Kenneth (ngày 13 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-NYTimes-Changng.C3.A0y_13_th.C3.A1ng_3_n.C4.83m_2011_31-0) [“Quake Moves Japan Closer to U.S. and Alters Earth's Spin”](http://www.nytimes.com/2011/03/14/world/asia/14seismic.html). *The New York Times*. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. **Molly Hennessy-Fiske (ngày 13 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-32) [“Japan earthquake: Insurance cost for quake alone pegged at $35 billion, AIR says”](http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fgw-japan-quake-insurance-20110314,0,866931.story). *Los Angeles Times*. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Uranaka, Taiga; Kwon, Ki Joon (ngày 14 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-33) [“New explosion shakes stricken Japanese nuclear plant”](http://www.webcitation.org/5xD9XGJub). Reuters. [Bản gốc](http://news.yahoo.com/s/nm/20110314/wl_nm/us_japan_quake)lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. **Victoria Kim (ngày 21 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-34) [“Japan damage could reach $235 billion, World Bank estimates”](http://www.latimes.com/business/la-fgw-japan-quake-world-bank-20110322,0,3799976.story). *Los Angeles Times*. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-35) [“Japan disaster likely to be world's costliest – Yahoo! News”](http://news.yahoo.com/s/ap/20110323/ap_on_bi_ge/as_japan_earthquake_economy). News.yahoo.com. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2011. **Zhang, Bo.** [^](#cite_ref-36) [“Top 5 Most Expensive Natural Disasters in History”](http://www.accuweather.com/blogs/news/story/47459/top-5-most-expensive-natural-d.asp). *AccuWeather.com*. News & Video. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2011. **Chai, Carmen (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-Chai_37-0) [“Japan's quake shifts earth's axis by 25 centimetres”](http://www.webcitation.org/5x95t0CLU). *(* [Montreal Gazette](/w/index.php?title=The_Gazette_(Montreal)&action=edit&redlink=1) [Postmedia News](/w/index.php?title=Postmedia_News&action=edit&redlink=1)). [Bản gốc](http://www.montrealgazette.com/news/Japan+quake+shifts+earth+axis+centimetres/4426356/story.html)lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-38) [“Evacuate all coastal areas immediately, Hawaii Civil Defense says”](http://www.staradvertiser.com/news/breaking/117783848.html). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-39) [“Text of PTWC Pacific-wide tsunami warning”](http://www.prh.noaa.gov/hnl/tsunami_msgs/HEBTSUPAC.201103110932). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-noaa6_40-0) [“Tsunami Warning and Advisory #7 issued 03/11/2011 at 3:39 am PST”](http://wcatwc.arh.noaa.gov/2011/03/11/lhvpd9/07/messagelhvpd9-07.htm). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [“B.C. tsunami threat passes”](http://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/story/2011/03/11/tsunami-warnings-bc.html?ref=rss). CBC.ca. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “bctsunami” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-42) [Tsunami Damages Santa Cruz, Crescent City Harbors](http://www.ksbw.com/r/27160527/detail.html), KSBW, ngày 11 tháng 3 năm 2011 **Helen Jung and Jeff Manning, "Waves bring destruction to Oregon's south coast",** [^](#cite_ref-43) *The Oregonian*, ngày 12 tháng 3 năm 2011, p. 1+ **Nakaso, Dan (ngày 14 tháng 3 năm 2011)** [^](#cite_ref-Hawaii_Star_1_44-0) [Tsunami damage estimate for Hawaii now tens of millions](http://www.staradvertiser.com/news/breaking/117965429.html) *Star Advertiser*, Retrieved ngày 15 tháng 3 năm 2011 [^](#cite_ref-45) [“film shown by BBC showing only rubble where there were buildings”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12727879). BBC News. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-46) [“Before-and-after satellite photographs of devastated regions”](https://picasaweb.google.com/118079222830783600944/Japan#). Google. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-47) [“animated images showing undamaged places become damaged”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12731781). BBC. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. **Onishi, Norimitsu (ngày 13 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-48) [“Seawalls Offered Little Protection Against Tsunami's Crushing Waves”](http://www.nytimes.com/2011/03/14/world/asia/14seawalls.html). *The New York Times*. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-TBS1_49-0) [“Live report and update”](http://www.ustream.tv/channel/tbstv). *News*. [Tokyo Broadcasting System](/wiki/Tokyo_Broadcasting_System)(TBS). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. **McCurry, Justin (ngày 15 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-50) [“Japan earthquake: 100,000 children displaced, says charity”](http://www.webcitation.org/5xD8JCtef). *.* [The Guardian](/wiki/The_Guardian) [Bản gốc](http://www.guardian.co.uk/world/2011/mar/15/japan-earthquake-children-displaced-charity)lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-51) [Some 2,000 bodies found on quake-hit Miyagi's coastal areas.](http://web.archive.org/web/20110315135428/http://english.kyodonews.jp/news/2011/03/77575.html)kyodonews. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011. **By the CNN Wire Staff (ngày 22 tháng 5 năm 1960).** [^](#cite_ref-autogenerated8_52-0) [“Widespread destruction from Japan earthquake, tsunamis – CNN.com”](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/11/japan.quake/index.html?hpt=T1). Edition.cnn.com. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-53) [“脱線のＪＲ仙石線車内から、県警ヘリで９人救出: 社会: YOMIURI ONLINE（読売新聞）”](http://web.archive.org/web/20110313103953/http://www.yomiuri.co.jp/national/news/20110312-OYT1T00215.htm)(bằng tiếng Nhật). JP: Yomiuri. [Bản gốc](http://www.yomiuri.co.jp/national/news/20110312-OYT1T00215.htm)lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-54) [“Japan im Zeichen der Katastrophe”](http://www.spiegel.de/panorama/0,1518,750472,00.html). *. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011.* [Der Speigel](/w/index.php?title=Der_Speigel&action=edit&redlink=1) **Shinde, Jayesh (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-55) [“Google Person Finder for Japan Earthquake/Tsunami launched”](http://www.pcworld.in/news/google-person-finder-japan-earthquaketsunami-launched-46662011). *. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [PC World](/w/index.php?title=PC_World_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-56) [“Person finder”](http://japan.person-finder.appspot.com/?lang=en). Appspot., [“Person Finder: 2011 Japan Earthquake”](http://japan.person-finder.appspot.com/?lang=ja)(bằng tiếng Nhật). [^](#cite_ref-57) [“Massive quake, tsunami slams Japan List Your Emergency Contacts find Family”](http://www.prlog.org/11368072-massive-quake-tsunami-slams-japan-list-your-emergency-contacts-find-family.html).
- ^
**a** **ă** [“Japan earthquake: Evacuations ordered as fears grow of radiation leak at nuclear plant; News.com.au”](http://www.news.com.au/newstest2/archive-old-assets/japan-earthquake-evacuations-ordered-as-fears-grow-of-radiation-leak-at-nuclear-plant/story-e6frfkyi-1226020473244). *News*. AU. 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011.
According to the industry ministry, a total of 11 nuclear reactors automatically shut down at the Onagawa plant, the Fukushima No. 1 and No. 2 plants and the Tokai No. 2 plant after the strongest recorded earthquake in the country's history
- ^
**a** **ă** [“Japan initiates emergency protocol after earthquake”](http://www.neimagazine.com/story.asp?sectioncode=132&storyCode=2059127). Nuclear Engineering International. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-60) [“Japan's nuclear fears intensify at two Fukushima power stations”](http://www.guardian.co.uk/world/2011/mar/13/japan-nuclear-plants-fukushima-earthquake). The Guardian. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-61) [“Wunder Blog: Weather Underground”](http://www.wunderground.com/blog/JeffMasters/comment.html?entrynum=1765). Wunderground.com. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-62) [“Helicopters dump water on nuclear plant in Japan”](http://www.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/16/japan.nuclear.reactors/). CNN. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-63) [“World news Australia: Blasts escalate Japan's nuclear crisis”](http://www.sbs.com.au/news/article/1500862/Blasts-escalate-Japan%27s-nuclear-crisis). Sbs.com.au. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. **Aaron Sheldrick and Stuart Biggs (ngày 17 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-64) [17 tháng 3 năm 2011/u-k-urges-citizens-to-consider-leaving-tokyo-as-foreign-pessimism-climbs.html “Concerns Among Foreigners in Tokyo Grow as UK, U.S. Urge People to Leave”](http://www.bloomberg.com/news/ngày). Bloomberg. [^](#cite_ref-65) [“Japan earthquake: Foreign evacuations increase”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12775329). BBC News. Ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-66) [“Germany asks its nationals in Tokyo to leave Japan”](http://www.hindustantimes.com/Germany-asks-its-nationals-in-Tokyo-to-leave-Japan/Article1-674495.aspx). Hindustan Times. Ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-TWR_67-0) [“Fear of Nuclear Radiation Leak Aftermath Japan Earthquake”](http://www.theworldreporter.com/2011/03/fear-of-nuclear-radiation-leak.html). *The World Reporter*. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [“Japan Declares 'Nuclear Emergency' after Quake”](http://www.guardian.co.uk/world/2011/mar/11/japan-declares-nuclear-emergency-quake). *. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [The Guardian](/wiki/The_Guardian) [^](#cite_ref-BBC3_69-0) [“Japan Tsunami”](http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12307698). *. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [BBC News](/wiki/BBC_News) [^](#cite_ref-70) [“Radioactive Material May Have Leaked from Japanese Reactor”](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/11/japan.nuclear/index.html). *. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [CNN International](/w/index.php?title=CNN_International&action=edit&redlink=1) **Hiroko Tabuchi, Matthew L. Wald:** [^](#cite_ref-71) [Partial Meltdowns Presumed at Crippled Reactors](http://www.nytimes.com/2011/03/14/world/asia/14nuclear.html?_r=1&ref=world). The Washington Post, ngày 13 tháng 3 năm 2011 **Chico Harlan:** [^](#cite_ref-72) [Japan quake: With two natural disasters and a nuclear emergency, recovery begins](http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/03/12/AR2011031201452.html?hpid%3Dtopnews). *The Washington Post*, ngày 12 tháng 3 năm 2011, retrieved ngày 13 tháng 3 năm 2011 **Rik Myslewski:** [^](#cite_ref-73) [Sixth Japanese nuclear reactor loses cooling](http://www.theregister.co.uk/2011/03/13/japanese_nuclear_site_update/). *The Register*, ngày 13 tháng 3 năm 2011, retrieved ngày 13 tháng 3 năm 2011
- ^
**a** **ă** **â** [“Workers briefly abandon Japan plant after radiation surge”](http://www.moneycontrol.com/news/world-news/workers-briefly-abandon-japan-plant-after-radiation-surge_529861.html). Moneycontrol.com. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. **CNN Wire Staff:** [^](#cite_ref-75) [Japanese authorities rush to save lives, avert nuclear crisis](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/12/japan.quake/index.html). *CNN*, ngày 13 tháng 3 năm 2011, retrieved ngày 13 tháng 3 năm 2011 [^](#cite_ref-76) [“Workers scramble to cool reactors; official says 2nd blast possible”](http://www.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/13/japan.nuclear.reactors/index.html?hpt=T1). CNN. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-77) [“WRAPUP 10-Explosion at Japan's quake-hit nuclear plant — media”](http://www.reuters.com/article/2011/03/12/japan-quake-idUSL3E7EC07M20110312). Reuters. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-78) [“Japanese authorities rush to save lives, avert nuclear crisis”](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/12/japan.quake/index.html). CNN. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-79) [“New explosion at Japanese reactor releases radioactive material”](http://latino.foxnews.com/latino/news/2011/03/15/new-explosion-japanese-reactor-releases-radioactive-material/). Fox News Latino. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-80) [“Image of Japanese Tsunami Gets Shocking; asked IAEA for help”](http://www.theworldreporter.com/2011/03/image-of-japanese-tsunami-gets-shocking.html). *The World Reporter*. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. **Maeda, Risa (ngày 12 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-81) [“Japan rates quake less serious than 3 Mile Island, Chernobyl”](http://www.reuters.com/article/2011/03/12/us-japan-quake-rating-idUSTRE72B2FR20110312). *Reuters*. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-82) [“French nuclear agency rates Japan accident 5 or 6”](http://uk.reuters.com/article/2011/03/14/us-japan-quake-nuclear-france-idUKTRE72D6PR20110314). Reuters. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-83) [“Frantic Repairs Go On at Plant as Japan Raises Severity of Crisis”](http://www.nytimes.com/2011/03/19/world/asia/19japan.html?_r=1&pagewanted=1). *New York Times*. Ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-84) [“Second Blast at Quake Hit Japanese Nuclear Plant”](http://www.theworldreporter.com/2011/03/second-blast-nuclear-plant-quake-hit.html). The World Reporter. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-CNN-explosion2_85-0) [“Explosion in building at Japanese nuclear reactor”](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/13/japan.quake.explosion/). CNN News. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-86) [“6 injured in another Fukushima nuclear plant blast”](http://web.archive.org/20110314055228/www3.nhk.or.jp/daily/english/14_26.html). *NHK*. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www3.nhk.or.jp/daily/english/14_26.html)lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-87) [“Radio New Zealand: News: World: Warning of another possible explosion at nuclear plant”](http://www.radionz.co.nz/news/world/70430/warning-of-another-possible-explosion-at-nuclear-plant). *radionz.co.nz*. 2011 [last update]. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011.
plutonKiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Digges, Charles (2011 [last update]).** [^](#cite_ref-88) [“Japan floods overheating reactor with sea water while 140,000 evacuate area as more coolant breakdowns spread – Bellona”](http://www.bellona.org/articles/articles_2011/japan_floods_reactor). *bellona.org*. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011.
mixed uranium and plutonium oxide, or MOX fuel, since September.Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-89) [“Japan nuclear plant faces new threat | World news | guardian.co.uk”](http://www.guardian.co.uk/world/2011/mar/13/japan-second-nuclear-reactor-threat-fukushima). *(* [The Guardian](/wiki/The_Guardian) [London](/w/index.php?title=London,_England&action=edit&redlink=1): [GMG](/w/index.php?title=Guardian_Media_Group&action=edit&redlink=1)). Tháng 3 năm 2011. [ISSN](/wiki/ISSN) [0261-3077](//www.worldcat.org/issn/0261-3077). [OCLC](/wiki/OCLC) [60623878](//www.worldcat.org/oclc/60623878). Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-90) [“Earthquakes Put Japan's Nuclear Reactors on Red Alert”](http://www.foxnews.com/scitech/2011/03/11/earthquakes-japans-nuclear-reactors-red-alert/#ixzz1GKMyIhWs). *. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011.* [FoxNews.com](/w/index.php?title=FoxNews.com&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-91) [“Japan quake power plant”](http://news.yahoo.com/s/ap/20110311/ap_on_re_as/as_japan_quake_power_plant_4). *News*(Yahoo!). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-Fukushima-ng.C3.A0y_11_th.C3.A1ng_3_n.C4.83m_2011_92-0) [“District Name evacuation instruction: City Ookuma (夫沢District 1, District 2夫沢, District 3夫沢,小入野, Kazuhisa Hiroshi) Futabachō (Hosoya, Koriyama, Niiyama, Shimozyou, Yamada, Hamano)”](http://wwwcms.pref.fukushima.jp/)(bằng tiếng Nhật). Fukushima Prefecture. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-TEPCO-7AM_93-0) [“Impact to TEPCO's Facilities due to Miyagiken-Oki Earthquake (as of 7 am)”](http://www.tepco.co.jp/en/press/corp-com/release/11031211-e.html). *News*(TEPCO). 14 tháng 9 năm 2017. [^](#cite_ref-94) [“Reuters; Nuclear fuel rods fully exposed at Japan reactor – Jiji”](http://www.reuters.com/article/2011/03/14/japan-quake-rods-idUSTKB00733720110314). Reuters.com. Ngày 9 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. **Ben Cubby (ngày 14 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-95) [“New quake shakes Japan as battle waged against nuclear meltdown”](http://www.smh.com.au/environment/new-quake-shakes-japan-as-battle-waged-against-nuclear-meltdown-20110313-1bt30.html). Sydney Morning Herald. [^](#cite_ref-96) [“Meltdown alert at Japan reactor”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12733393). BBC News. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-97) [Nuclear and Industrial Safety Agency](http://www.nisa.meti.go.jp/english/files/en20110314-1.pdf)Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-98) [“Blast heard at Fukushima's No. 2 reactor: gov't”](http://www.webcitation.org/5xDCwagDP). *. Ngày 15 tháng 3 năm 2011.* [Kyodo News](/wiki/Kyodo_News) [Bản gốc](http://english.kyodonews.jp/news/2011/03/77992.html)lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-99) [“Radiation fears after Japan blast”](http://www.bbc.co.uk/news/world-12740843). BBC News. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-100) [15 tháng 3 năm 2011/japan-s-stricken-nuclear-power-plant-rocked-by-blasts-fire.html “Japan’s Stricken Nuclear Power Plant Rocked by Blasts, Fire”](http://www.businessweek.com/news/ngày). Businessweek. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-400_mSv_101-0) [“放射線、福島原発で４００ミリシーベルト＝「人体に影響及ぼす可能性」－官房長官”](http://www.jiji.com/jc/c?g=soc_30&k=2011031500479). *. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. Đã định rõ hơn một tham số trong* [jiji press](/w/index.php?title=Jiji_press&action=edit&redlink=1)
|work=và
|newspaper=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)) [^](#cite_ref-400_mSv_CNN_102-0) [“Radiation levels spike at Japanese nuclear plant”](http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/14/japan.nuclear.reactors/index.html?hpt=T1). *. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. Đã định rõ hơn một tham số trong* [CNN](/wiki/CNN)
|work=và
|newspaper=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)) **Richard Black.** [^](#cite_ref-103) [“Meltdown alert at Japan reactor, 12;07 GMT ngày 14 tháng 3 năm 2011”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12733393). BBC. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. **This story was written by U.S. 7th Fleet Public Affiars.** [^](#cite_ref-104) [“Seventh Fleet Repositions Ships after Contamination Detected”](http://www.navy.mil/search/display.asp?story_id=59065). Navy.mil. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-105) [“Radiation levels spike in Tokyo; capital still safe, Ishihara says”](https://archive.is/DKYf). The Japan Times=ngày 17 tháng 3 năm 2010. [Bản gốc](http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20110316a2.html)lưu trữ ngày 2 tháng 8 năm 2012. [^](#cite_ref-106) [“Radiation poses only slight risk to nervous Tokyo: experts”](http://www.reuters.com/article/2011/03/16/us-japan-quake-health-idUSTRE72E9DL20110316). Reuters. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-107) [“Japan abandons stricken nuke plant over radiation”](http://news.yahoo.com/s/ap/20110316/ap_on_bi_ge/as_japan_earthquake). Associated Press. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-108) [“Last Defense at Troubled Reactors: 50 Japanese Workers”](http://www.post-gazette.com/pg/11075/1132302-82.stm). Pittsburgh Post-Gazette. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-109) [“Nuclear Crisis: Rising Radiation Levels Halt Work at Fukushima Plant”](http://abcnews.go.com/International/japan-nuclear-crisis-rising-radiation-levels-halt-fukushima/story?id=13146516). ABC News. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-110) [“asahi.com（朝日新聞社）：福島市内の水道水から放射性物質検出 国の基準は下回る – 東日本大震災”](http://www.asahi.com/special/10005/TKY201103160286.html). *Asahi Shimbun*(bằng tiếng Nhật). Japan. Ngày 3 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-111) [“１都５県の水道水から放射性物質、国基準下回る: 科学”](http://web.archive.org/web/20110322025626/http://www.yomiuri.co.jp/science/news/20110319-OYT1T00743.htm). *Yomiuri Shimbun*. Japan. Ngày 19 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.yomiuri.co.jp/science/news/20110319-OYT1T00743.htm)lưu trữ ngày 22 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-112) [“水道水 制限値を全国で下回る”](http://web.archive.org/20110322023649/www3.nhk.or.jp/news/html/20110319/k10014787301000.html). NHKニュース. [Bản gốc](http://www3.nhk.or.jp/news/html/20110319/k10014787301000.html)lưu trữ ngày 22 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2011. **Mogi, Chikako (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-113) [“Fire at Tohoku Elec Onagawa nuclear plant -Kyodo | Reuters”](http://www.reuters.com/article/2011/03/11/quake-japan-nuclear-idUSLHE7E801E20110311). Reuters. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|year=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-Australian_114-0) [“Fire at nuclear power plant extinguished”](http://www.theaustralian.com.au/fire-at-nuclear-power-plant-others-shut-down/story-fn84naht-1226020092352). *The Australian*. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-115) [“IAEA update on Japan Earthquake”](http://www.iaea.org/newscenter/news/tsunamiupdate01.html). *iaea.org*. 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-116) [“IAEA update on Japan Earthquake”](http://www.iaea.org/newscenter/news/tsunamiupdate01.html). *iaea.org*. Ngày 13 tháng 3 năm 2011, 13:35 CET. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011.
Japanese authorities have also informed the IAEA that the first (i.e., lowest) state of emergency at the Onagawa nuclear power plant has been reported by Tohoku Electric Power Company. The authorities have informed the IAEA that the three reactor units at the Onagawa nuclear power plant are under control. As defined in Article 10 of Japan's Act on Special Measures Concerning Nuclear Emergency Preparedness, the alert was declared as a consequence of radioactivity readings exceeding allowed levels in the area surrounding the plant. Japanese authorities are investigating the source of radiation.Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Chico Harlan, Steven Mufson:** [^](#cite_ref-117) [Japanese nuclear plants' operator scrambles to avert meltdowns](http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/03/12/AR2011031205493.html?hpid=topnews). *, ngày 11 tháng 3 năm 2011* [The Washington Post](/wiki/The_Washington_Post) [^](#cite_ref-118) [“Sea water injected into troubled Fukushima power plant | The Manila Bulletin Newspaper Online”](http://www.mb.com.ph/articles/309172/sea-water-injected-troubled-fukushima-power-plant). *mb.com.ph*. 2011 [last update]. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011.
Meanwhile, radiation monitored at the Onagawa nuclear power plant in Miyagi Prefecture on the Pacific coast shot up on Sunday, Tohoku Electric Power Co. said, adding that it was likely caused by radioactive substances let out at the troubled Fukushima No. 1 nuclear power plant in Fukushima Prefecture.Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-119) [“Cooling system pump stops at Tokai No.2 plant-Kyodo; Energy & Oil; Reuters”](http://af.reuters.com/article/energyOilNews/idAFTKG00708120110313). *af.reuters.com*. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Takenaka, Kiyoshi (ngày 13 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-120) [“Tokai No.2 nuke plant cooling process working – operator | Reuters”](http://uk.reuters.com/article/2011/03/13/uk-japan-quake-tokai-idUKTRE72C2RL20110313). *uk.reuters.com*. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011.
Japan Atomic Power said Monday that the cooling process was working at its Tokai No.2 nuclear power plant's reactor although two of the three diesel power generators used for cooling were out of order.
[^](#cite_ref-121) [“Status of Japanese ports 5 days after devastating quake and tsunami”](http://www.mb.com.ph/articles/309623/status-japanese-ports-5-days-after-devastating-quake-and-tsunami). Reuters. Ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-CNA0_122-0) [“Tokyo Disneyland hit by liquefaction after quake”](http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/1115810/1/.html). [MediaCorp Channel NewsAsia](/w/index.php?title=MediaCorp_Channel_NewsAsia&action=edit&redlink=1). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [“Japan issues top tsunami warning after major quake”](http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/1115777/1/.html). MediaCorp Channel NewsAsia. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-The_Gulf_Today_124-0) [“Japan's Afternoon of Horror”](http://www.webcitation.org/5xA4lpQXu). *. Ngày 12 tháng 3 năm 2011.* [The Gulf Today](/w/index.php?title=The_Gulf_Today&action=edit&redlink=1) [Bản gốc](http://gulftoday.ae/portal/067b285e-6644-4460-b882-f3e809f3b3e7.aspx)lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-125) [“1,500 dead or missing after huge earthquake, tsunami”](http://www.webcitation.org/5x9zfmVEh). *. Ngày 13 tháng 3 năm 2011.* [Asahi Shimbun](/wiki/Asahi_Shimbun) [Bản gốc](http://www.asahi.com/english/TKY201103120289.html)lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-126) [“Dam Breaks In Northeast Japan, Washes Away Homes”](http://www.arabtimesonline.com/NewsDetails/tabid/96/smid/414/ArticleID/166581/reftab/149/t/Dam-breaks-in-northeast-Japan-washes-away-homes/Default.aspx). Arab Times. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. **Azuma, Kita (ngày 12 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-127) [“Pacific Ocean coast Earthquake”](http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110312/dst11031205010058-n1.htm)(bằng tiếng Nhật). MSN. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-128) [“5 buildings collapsing dam outflow Hukushima Sukagawa”](http://web.archive.org/20110316151322/www.kahoku.co.jp/news/2011/03/20110313t63033.htm)(bằng tiếng Nhật). Fukushima News. Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.kahoku.co.jp/news/2011/03/20110313t63033.htm)lưu trữ ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-129) [“Lupo Fujinuma Sukagawa dam collapsed eight people missing”](http://web.archive.org/20110314083649/www.kahoku.co.jp/news/2011/03/20110312t63012.htm)(bằng tiếng Nhật). Fukushima News. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.kahoku.co.jp/news/2011/03/20110312t63012.htm)lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-130) [“A quick report on Japanese Dams after the Earthquake”](http://www.chincold.org.cn/dams/NewsEvents/webinfo/2011/03/1299639147955756.htm). Chinese National Committee on Large Dams. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. **Uranaka, Taiga; Kwon, Ki Joon (ngày 14 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-131) [“Quake-hit Japan battles to avert radiation leak”](http://www.webcitation.org/5xCDDo9CW). Reuters. [Bản gốc](http://nz.news.yahoo.com/a/-/newshome/9010969/quake-hit-japan-battles-to-avert-radiation-leak/)lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** [Nomiyama, Chiz (ngày 21 tháng 3 năm 2011).](#cite_ref-Reuters_figures_132-1) **ă** [“Factbox: Japan disaster in figures”](http://www.webcitation.org/5xLOSexvL). *Reuters*. [Bản gốc](http://www.reuters.com/article/2011/03/21/us-japan-quake-numbers-idUSTRE72K0YJ20110321)lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-133) [“People near Japan nuke plant told to leave”](http://web.archive.org/web/20110901042334/au.news.yahoo.com/world/a/-/world/8997743/people-near-japan-nuke-plant-told-to-leave/). *News*. AU: Yahoo!. [Bản gốc](http://au.news.yahoo.com/world/a/-/world/8997743/people-near-japan-nuke-plant-told-to-leave/)lưu trữ ngày 1 tháng 9 năm 2011. [^](#cite_ref-134) [“Power Outage To Deal Further Blows To Industrial Output”](http://e.nikkei.com/e/fr/tnks/Nni20110313D13JFF08.htm). Nikkei.com. Ngày 14 tháng 3 năm 2011, 04:34. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-135) [“東京電力ホームページ – エネルギーの最適サービスを通じてゆたかで快適な環境の実現に貢献します -”](http://www.tepco.co.jp/index-j.html)(bằng tiếng Nhật). Tokyo Electric Power Company. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-136) [“News”](http://www.nikkansports.com/general/news/f-gn-tp0-20110313-748042.html). Nikkan Sports. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Joe, Melinda, "** [^](#cite_ref-137) [Kanto area works on energy conservation](https://archive.is/20120715055413/search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fs20110317a3.html)", *, ngày 17 tháng 3 năm 2011, p. 11.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1) **http:** [^](#cite_ref-138) [A legacy from the 1800s leaves Tokyo facing blackouts.](http://www.itworld.com/business/140626/legacy-1800s-leaves-tokyo-facing-blackouts)itworld. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2011. **Hongo, Jun, "** [^](#cite_ref-139) [One certainty in the crisis: Power will be at a premium](https://archive.is/20120715133838/search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20110316a6.html)", *, ngày 16 tháng 3 năm 2011, p. 2.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1)
- ^
**a** **ă** [Fernandez, Clarence (ngày 14 tháng 3 năm 2011).](#cite_ref-Fernandez_140-2) **â** [“Japan's shipping, energy sectors begin march back from quake”](http://www.webcitation.org/5xAvhzbD4). Reuters. [Bản gốc](http://www.reuters.com/article/2011/03/14/us-japan-commodities-idUSTRE72D1X320110314)lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Fernandez” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Fernandez” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
[^](#cite_ref-141) [Japan earthquake causes oil refinery inferno](http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/8375497/Japan-earthquake-causes-oil-refinery-inferno.html)Daily Telegraph, London, ngày 11 tháng 3 năm 2011 [^](#cite_ref-142) [Fires, safety checks take out Japanese refineries](http://www.argusmedia.com/pages/NewsBody.aspx?menu=yes&id=743808&print=yes) *Argus Media*, ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập: ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-143) [Japanese refiners try to offset shortages](http://www.argusmedia.com/pages/NewsBody.aspx?menu=yes&id=743987&print=yes) *Argus Media*, ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập: ngày 18 tháng 3 năm 2011. **Tsukimori, Osamu; Negishi, Mayumi (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-144) [“JX refinery fire seen originated from shipping facility”](http://www.webcitation.org/5xAvN97ku). *.* [Reuters](/wiki/Reuters) [Bản gốc](http://www.reuters.com/article/2011/03/12/refinery-operations-jx-fire-idUSTKG00706520110312)lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-145) [Analysis - Oil markets adjust to Japan’s disaster](http://www.argusmedia.com/pages/NewsBody.aspx?menu=yes&id=744156&print=yes) *Argus Media*, ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập: ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-146) [Japan quake begins to impact LNG trade](http://www.argusmedia.com/pages/NewsBody.aspx?menu=yes&id=744031&print=yes) *Argus Media*, ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập: ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-147) [Tsunami Disaster: "Japan’s Sendai says LNG Infrastructure Badly Damaged"](http://www.argusmedia.com/pages/NewsBody.aspx?id=744173&menu=yes) *Argus Media*, ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập: ngày 18 tháng 3 năm 2011. **Wainwright, Dale.** [^](#cite_ref-148) [NYK bulker trio damaged](http://www.tradewinds.no/casualties/article578092.ece) *ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập: ngày 18 tháng 3 năm 2011.* [Tradewinds.no](/w/index.php?title=TradeWinds_(b%C3%A1o)&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-mailonline_149-0) [“Fears of massive death toll as ten-metre tall tsunami races across Pacific after sixth largest earthquake in history hits Japan”](http://www.dailymail.co.uk/news/article-1365229/Japan-earthquake-tsunami-Fears-massive-death-toll.html). Daily Mail. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-150) [NHK](/wiki/NHK)News, 23:30 JST [^](#cite_ref-151) [“Many Rail Services In Tokyo Suspended After Quake”](http://e.nikkei.com/e/fr/tnks/Nni20110311D11JF318.htm). NIKKEI. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-152) [Associated Press](/wiki/Associated_Press), "When Tokyo's clockwork trains stopped ticking", *, ngày 13 tháng 3 năm 2011, p. 3.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-153) [Kyodo News](/wiki/Kyodo_News), "Disney reality check for the stuck", *, ngày 13 tháng 3 năm 2011, p. 3.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-AVH1_154-0) [“News: Tsunami rolls through Pacific, Sendai Airport under water, Tokyo Narita closed, Pacific region airports endangered”](http://avherald.com/h?article=43928907&opt=0). Avherald.com. Ngày 6 tháng 7 năm 2001. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-155) [Kyodo News](/wiki/Kyodo_News), "USS Reagan on way", *, ngày 13 tháng 3 năm 2011, p. 2.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-156) [“JR東日本：列車運行情報”](http://traininfo.jreast.co.jp/train_info/service.aspx)(bằng tiếng Nhật). Traininfo.jreast.co.jp. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-157) [“脱線のＪＲ仙石線車内から、県警ヘリで９人救出: 社会: YOMIURI ONLINE（読売新聞）”](http://web.archive.org/web/20110315083201/http://www.yomiuri.co.jp/national/news/20110312-OYT1T00215.htm?from=main2)(bằng tiếng Nhật). Yomiuri.co.jp. [Bản gốc](http://www.yomiuri.co.jp/national/news/20110312-OYT1T00215.htm?from=main2)lưu trữ ngày 15 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-158) [“asahi.com（朝日新聞社）：東北新幹線、早期復旧は困難 栃木以北の状況把握難航 – 社会”](http://web.archive.org/20110314004435/www.asahi.com/national/update/0312/TKY201103120550.html)(bằng tiếng Nhật). Asahi.com. [Bản gốc](http://www.asahi.com/national/update/0312/TKY201103120550.html)lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-159) [“asahi.com（朝日新聞社）：東北新幹線、東京―那須塩原で再開 各停、１時間に１本”](http://web.archive.org/20110318193115/www.asahi.com/national/update/0315/TKY201103150121.html)(bằng tiếng Nhật). Asahi.com. Ngày 15 tháng 3 năm 2001. [Bản gốc](http://www.asahi.com/national/update/0315/TKY201103150121.html)lưu trữ ngày 18 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-160) [12 tháng 3 năm 2011/rest-of-world/28683249_1_trains-phone-lines-tokyo “Tokyo phone lines jammed, trains stop”](http://articles.timesofindia.indiatimes.com/ngày). Times of India. Ngày 12 tháng 3 năm 2011.
The temblor shook buildings in the capital, left millions of homes across Japan without electricity, shut down the mobile phone network and severely disrupted landline phone service.
[^](#cite_ref-161) [“In Japan, Many Undersea Cables Are Damaged: Broadband News and Analysis «”](http://gigaom.com/broadband/in-japan-many-under-sea-cables-are-damaged/). Gigaom.com. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011. **Cowie, James (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-162) [“Japan Quake – Renesys Blog”](http://www.renesys.com/blog/2011/03/japan-quake.shtml). Renesys.com. Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [“Japan's phone networks remain severely disrupted”](http://www.computerworld.com/s/article/9214261/Japan_s_phone_networks_remain_severely_disrupted). *Computerworld*. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “computerworld” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
**Malik, Tariq (ngày 12 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-164) [“Quake forces closure of Japanese space center”](http://www.msnbc.msn.com/id/42038724/ns/technology_and_science-space/). [msnbc.com](/w/index.php?title=Msnbc.com&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-165) [“asahi.com（朝日新聞社）：茨城の宇宙機構施設が損傷 「きぼう」一部管制できず – サイエンス”](http://web.archive.org/20110318041026/www.asahi.com/science/update/0316/TKY201103160235.html)(bằng tiếng Nhật). Asahi.com. [Bản gốc](http://www.asahi.com/science/update/0316/TKY201103160235.html)lưu trữ ngày 18 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-166) [“Toyota, other automakers to suspend production at all domestic plants”](http://www.webcitation.org/5x9RsDbNC). *(Tokyo). Ngày 13 tháng 3 năm 2011.* [Mainichi Daily News](/wiki/Mainichi_Shimbun) [Bản gốc](http://mdn.mainichi.jp/mdnnews/business/news/20110313p2g00m0bu012000c.html)lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Kihara, Leika; Ishiguro, Rie (ngày 14 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-167) [“BOJ offers record 7 trillion yen to soothe markets”](http://www.reuters.com/article/2011/03/14/us-japan-economy-boj-idUSTRE72D02J20110314). *. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011.* [Reuters](/wiki/Reuters) **Christopher Anstey and Mayumi Otsuma (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-168) [11 tháng 3 năm 2011/kan-mobilizes-forces-central-bank-pledges-liquidity-after-japanese-quake.html “BOJ Pledges Support on Japan Earthquake; Toyota Halts Output”](http://www.bloomberg.com/news/ngày). *. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011.* [Bloomberg News](/w/index.php?title=Bloomberg_News&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-169) [“Japan says quake impact on economy 'considerable'”](http://www.webcitation.org/5x9QWwOTi). [Agence France-Presse](/wiki/Agence_France-Presse). Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jsV8XkEX5GVEjzyQE_qZfJ7mBU1A?docId=CNG.c24b36c3fa9ebaf6a82bf3e95df9eca3.a1)lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Anstey, Christopher.** [^](#cite_ref-bloombergspendingplan_170-0) [12 tháng 3 năm 2011/japan-faces-another-leg-down-in-its-fiscal-health-after-quake.html “Japan Plans Spending Package as Quake Slams World's Most Indebted Economy”](http://www.bloomberg.com/news/ngày). Bloomberg. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Wiseman, Paul; Rugaber, Christopher S. (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-economicrecovery_171-0) [“Quake and tsunami a blow to fragile Japan economyR”](http://www.webcitation.org/5x7Ey8HeV). *. Associated Press.* [San Francisco Chronicle](/w/index.php?title=San_Francisco_Chronicle&action=edit&redlink=1) [Bản gốc](http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2011/03/11/national/a115446S86.DTL&ao=all)lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-172) [“Japan's Tsunami- The Broken Window Fallacy Returns | XChange – The NBR Blog | Nightly Business Report”](http://www.pbs.org/nbr/blog/2011/03/japan_tsunami_economy.html). PBS. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. **Reuters 10:05 am GMT 11 Mar 2011 Comments.** [^](#cite_ref-Reuters_173-0) [“Japan earthquake: market reaction”](http://www.telegraph.co.uk/finance/markets/8375674/Japan-earthquake-market-reaction.html). Telegraph. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-174) [11 tháng 3 năm 2011 “BOJ to Work to Ensure Financial Market Stability”](http://www.marketwatch.com/story/boj-to-work-to-ensure-financial-market-stability-ngày). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-175) [“Erdbeben Japan: Riesige Flutwelle spült Trümmer übers Land”](http://www.zeit.de/gesellschaft/zeitgeschehen/2011-03/japan-erdbeben-tsunami). *(bằng tiếng Đức). Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [Zeit](/w/index.php?title=Die_Zeit&action=edit&redlink=1)Online [^](#cite_ref-176) [“Japan earthquake hits global markets”](http://www.telegraph.co.uk/finance/markets/8376330/Japan-earthquake-hits-global-markets.html). The Telegraph. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-177) [11 tháng 3 năm 2011/roubini-says-earthquake-is-worst-thing-at-worst-time-for-japan-economy.html “Roubini Says Earthquake Is 'Worst Thing' at Worst Time for Japan Economy”](http://www.bloomberg.com/news/ngày). Bloomberg. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. **Bharatwaj, Shanthi (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-178) [“Stocks rebound after Japan earthquake”](http://www.thestreet.com/_yahoo/story/11040546/1/stock-market-story-march-11.html?cm_ven=YAHOO&cm_cat=FREE&cm_ite=NA). *The Street*. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-179) [“Oil prices drop after Japan quake”](http://www.rte.ie/news/2011/0311/oil-business.html). Raidió Teilifís Éireann. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-180) [“FS warns of quake impact on shares”](http://rthk.hk/rthk/news/elocal/news.htm?elocal&20110312&56&740229). RTHK. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [Christopher Anstey (ngày 11 tháng 3 năm 2011).](#cite_ref-bl_181-2) **â** [11 tháng 3 năm 2011/kan-mobilizes-forces-central-bank-pledges-liquidity-after-japanese-quake.html “Kan Mobilizes Forces, BOJ Pledges Liquidity After Quake”](http://www.bloomberg.com/news/ngày).
- ^
**a** [Nikkei Inc. (ngày 11 tháng 3 năm 2011).](#cite_ref-nk_182-1) **ă** [“Govt Takes Emergency Steps, Kan Asks People To Stay Calm”](http://e.nikkei.com/e/fr/tnks/Nni20110311D11JF296.htm). Nikkei.com. [^](#cite_ref-183) [“After Japan's quake and tsunami, freezing weather threatens relief efforts”](http://www.guardian.co.uk/world/2011/mar/16/japan-quake-tsunami-freezing-temperatures-relief). *. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011.* [The Guardian](/wiki/The_Guardian) **Lỗi chú thích: Thẻ** [^](#cite_ref-nhk-english-stream_184-0)
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
nhk-english-stream
[^](#cite_ref-185) [NHK](/wiki/NHK), 17 Mar, 04:01 am. Evacuees by prefecture: Miyagi- 205,418, Fukushima- 64,040, Iwate- 44,433, Yamagata- 2,217, Aomori- 371, Akita- 40, Ibaragi- 12,347, Chiba- 1,010, Tochigi- 1,696, Gunma- 63, Saitama- 107, Niigata- 3,200, Nagano- 1,579. [^](#cite_ref-186) [“Japanese rescue team in NZ heads home”](http://web.archive.org/web/20110316002510/http://bigpondnews.com/articles/World/2011/03/12/Japanese_rescue_team_in_NZ_heads_home_588071.html). BigPond News. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.fijitimes.com/story.aspx?id=168197)lưu trữ ngày 16 tháng 3 năm 2011. **Cubbison, Gene (ngày 15 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-187) [“Japan's Resilience: Recipe for Recovery”](http://www.nbcsandiego.com/news/local/Japans-Resilience-Recipe-for-Recovery--118044299.html). *NBC San Diego*(NBCUniversal). Truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-188) [“U.S. troops exposed to radiation”](http://web.archive.org/web/20110317133809/http://www.freep.com/article/20110316/NEWS07/103160416/U-S-troops-exposed-radiation). Detroit Free Press. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2011. **Lloyd, Mike (ngày 16 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-189) [“Japanese remain calm while dealing with quake aftermath”](http://www.news1130.com/news/world/article/198193--japanese-remain-calm-while-dealing-with-quake-aftermath). National Post. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-190) [“Crushed, but true to law of 'gaman'”](http://www.theaustralian.com.au/crushed-but-true-to-law-of-gaman/story-fn84naht-1226022079002). *The Australian*. Ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2011. **MacKinnon, Mark (ngày 15 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-191) [“National stoicism helps Japan manage disaster recovery”](http://www.theglobeandmail.com/news/world/asia-pacific/national-stoicism-helps-japan-manage-disaster-recovery/article1940630/). *The Globe and Mail*. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011. **Beam, Christopher (ngày 16 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-beam20110316_192-0) [“Stop, Thief! Thank You.”](http://www.slate.com/id/2288514/pagenum/all/). Slate. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2011. **Magnier, Mark; Demick, Barbara (ngày 18 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-193) [“Japan earthquake: Residents of Japan's quake region wonder where the government is”](http://www.webcitation.org/5xHqCvdCM). *Los Angeles Times*. [Bản gốc](http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-japan-quake-slow-aid-20110319,0,7633226,full.story)lưu trữ ngày 18 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-194) [“A week after quake, Japan's leader vows to rebuild”](http://www.webcitation.org/5xHy55HOD). Associated Press. Ngày 19 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5gI6DCsmEuRwI3Y1Z1Otl4akQ-2GA?docId=c3827c1a078c46d9ab4451ed41d8641e)lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-195) [Agence France-Presse](/wiki/Agence_France-Presse)và [Jiji Press](/w/index.php?title=Jiji_Press&action=edit&redlink=1), "Desperation tests crime taboo", *, ngày 21 tháng 3 năm 2011, p. 2.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-196) [Jiji Press](/w/index.php?title=Jiji_Press&action=edit&redlink=1), "Thieves, looters targeting Miyagi's quake-hit stores", *, ngày 21 tháng 3 năm 2011, p. 2.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1) **Allen, Nick (ngày 21 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-197) [“Japan earthquake: Looting reported by desperate survivors”](http://www.webcitation.org/5xMHawuzX). *.* [The Daily Telegraph](/wiki/The_Daily_Telegraph) [Bản gốc](http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/japan-earthquake-and-tsunami-in/8395153/Japan-earthquake-Looting-reported-by-desperate-survivors.html)lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2011. **Terril Yue Jones (25/3/2011).** [^](#cite_ref-198) [“Yakuza among first with relief supplies in Japan”](http://www.reuters.com/article/2011/03/25/us-yakuza-idUSTRE72O6TF20110325). [Reuters](/wiki/Reuters). Truy cập 29/3/2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Nebehay, Stephanie (ngày 11 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-199) [“Japan requests foreign rescue teams, UN says”](http://www.reuters.com/article/2011/03/11/us-japan-quake-aid-refile-idUSTRE72A71320110311). *. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011.* [Reuters](/wiki/Reuters) [^](#cite_ref-autogenerated7_200-0) [“Japan earthquake: Aid request to the UK”](http://www.bbc.co.uk/news/uk-12721827). *BBC News*. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-201) [“Disaster Charter – Earthquake in Japan”](http://www.disasterscharter.org/web/charter/activation_details?p_r_p_1415474252_assetId=ACT-359). Disasterscharter.org. Ngày 28 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. **Channel 4 News (ngày 16 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-202) [“Japan live blog: Nuclear crisis”](http://www.channel4.com/news/japan-live-blog-nuclear-crisis). Channel 4. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-203) [“The European Union's response to the earthquake and the nuclear plant situation in Japan”](http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=MEMO/11/166). Europa. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-204) [“New Zealand USAR team arrive in Japan”](http://www.3news.co.nz/New-Zealand-USAR-team-arrive-in-Japan/tabid/423/articleID/202316/Default.aspx). 3 News. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-205) [“Australia sending ships to Japan”](http://web.archive.org/web/20110706102900/http://www.canberratimes.com.au/news/national/national/general/australia-sending-ships-to-japan/2102571.aspx). Canberra Times. Ngày 14 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.canberratimes.com.au/news/national/national/general/australia-sending-ships-to-japan/2102571.aspx)lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|archivedate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **King, Laura, Mark Magnier and Barbara Demick, "Japan Faces Soaring Number Of Feared Dead",** [^](#cite_ref-206) *, ngày 13 tháng 3 năm 2011.* [Los Angeles Times](/wiki/Los_Angeles_Times) [^](#cite_ref-207) [“Obama: Japan earthquake potentially 'catastrophic'”](http://www.msnbc.msn.com/id/42027612/ns/politics-white_house/). *msnbc.com*. Ngày 11 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-208) [“Erdbeben in Japan – Angst vor der Kernschmelze – Panorama – sueddeutsche.de”](http://www.sueddeutsche.de/panorama/erdbeben-zehn-meter-tsunami-trifft-japans-kueste-1.1070525). [Süddeutsche Zeitung](/wiki/S%C3%BCddeutsche_Zeitung). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-209) [“UK sends 70 rescuers”](http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-lincolnshire-12722395). [^](#cite_ref-210) [“UK team joins quake rescue efforts”](http://www.google.com/hostednews/ukpress/article/ALeqM5izaUCCDHCquPEiQ1dT0iy9J9XjkQ?docId=N0452131299987335060A). [^](#cite_ref-211) [“South Korea Sends Rescue Team, Search Dogs To Quake-Hit Japan”](http://www.bernama.com/bernama/v5/newsworld.php?id=570529). Bernama. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-212) [“S. Korea to send 102-member team of rescue workers to Japan”](http://english.yonhapnews.co.kr/national/2011/03/13/93/0301000000AEN20110313006100315F.HTML). yonhapnews.co.kr. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [“International aid pours in for Japan”](http://news.xinhuanet.com/english2010/video/2011-03/13/c_13776019.htm). Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-214) [“Japan asks Russia for more energy after quake”](http://web.archive.org/web/20110313182920/http://www.straitstimes.com/BreakingNews/World/Story/STIStory_644703.html). Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [Bản gốc](http://www.straitstimes.com/BreakingNews/World/Story/STIStory_644703.html)lưu trữ ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-215) [“Russia to send additional rescuers to quake-hit Japan – Emergencies Ministry”](http://en.rian.ru/world/20110313/162984848.html). Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-216) [Fars News Agency:: Iranian Red Crescent to Send Survey Team to Japan](http://web.archive.org/web/20110816185120/http://english.farsnews.com/newstext.php?nn=8912220490) [^](#cite_ref-217) [PressTV - Iran offers to aid Japan quake victims](http://www.presstv.ir/detail/169343.html) [^](#cite_ref-218) [“因應日本宮城縣災情擴大，中華民國政府捐贈日本政府新台幣一億元協助賑災，並呼籲國內各界踴躍捐輸。”](http://www.mofa.gov.tw/webapp/content.asp?cuItem=51001&mp=1)(bằng tiếng Trung). Ministry of Foreign Affairs of the Republic of China (Taiwan). Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-219) [馳援日本震災 台搜救隊出發](http://www.cna.com.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=FirstNews&ID=201103140011)，Central News Agency, 3/14/2011. [^](#cite_ref-220) [我捐1億賑災 37萬網友祈福](http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/33245239/IssueID/20110313)，Apple Daily, 3/13/2011。 [^](#cite_ref-221) [“Cambodia expresses deep sympathy to Japan over massive quake”](http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90851/7317427.html). Ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-222) [“Malaysia sends rescue team to Japan”](http://english.peopledaily.com.cn/90001/90777/90851/7317437.html). *People's Daily Online*. Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-223) [“Mercy Malaysia Deploys Four-Person Team to Tokyo”](http://www.mercy.org.my/1103141017%C2%BBMERCY_Malaysia_Deploys_Four-Person_Team_to_Tokyo.aspx)(Thông cáo báo chí). Malaysian Medical Relief Society (Mercy Malaysia). Ngày 13 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-224) [“Singapore sends rescue team to Japan”](http://news.asiaone.com/News/AsiaOne%2BNews/Singapore/Story/A1Story20110312-267719.html). *AsiaOne*(Singapore Press Holdings). Ngày 12 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-225) [Factbox: Aid and rescue offers for Japan quake | Reuters](http://www.reuters.com/article/2011/03/14/us-japan-quake-aid-factbox-idUSTRE72D1NE20110314?pageNumber=2) [^](#cite_ref-226) [“Việt Nam trợ giúp nhân dân Nhật Bản 200.000 USD”](http://baodientu.chinhphu.vn/Home/Viet-Nam-tro-giup-nhan-dan-Nhat-Ban-200000-USD/20113/68990.vgp)(Thông cáo báo chí). Hà Thu. 13/3/2011. Truy cập 14/3/2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-227) [“Đại sứ quán VN thiết lập kênh hỗ trợ tại Nhật Bản”](http://www.vietnamplus.vn/Home/Dai-su-quan-VN-thiet-lap-kenh-ho-tro-tai-Nhat-Ban/20113/81416.vnplus)(Thông cáo báo chí). Nguồn: TTXVN/vietnamplus. 14/3/2011. Truy cập 14/3/2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
[“Đại sứ quán thiết lập đường dây nóng để công dân Việt Nam liên hệ”](http://www.vietnamembassy-japan.org/vi/nr070521165843/nr070813162342/ns110314084948)(Thông cáo báo chí). Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản. 14/3/2011. Truy cập 13/4/2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-228) [“Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam hỗ trợ ban đầu cho các nạn nhân bị thiên tai tại Nhật Bản 50.000 đô-la Mỹ”](http://www.redcross.org.vn/redcross/vn/home/InfoDetail.jsp?area=1&cat=299&ID=10232)(Thông cáo báo chí). Quỳnh Anh. 14/3/2011. Truy cập 14/3/2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=, |accessdate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Stuart, Becky (ngày 14 tháng 3 năm 2011).** [^](#cite_ref-229) [“Nuclear power comes under attack; solar stocks increase”](http://www.pv-magazine.com/news/details/beitrag/nuclear-power-comes-under-attack-solar-stocks-increase_100002437/). *pv magazine*. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-230) [“China evacuates citizens from Japan quake areas”](http://web.archive.org/web/20110317002612/http://news.yahoo.com/s/nm/20110315/wl_nm/us_japan_quake_china). Yahoo!. [Bản gốc](http://www.reuters.com/article/2011/03/15/japan-quake-china-idUSTOE72E01N20110315)lưu trữ 17/3/2011. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|archivedate=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-231) [“Japan earthquake: Anger over Fukushima evacuation plan”](http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12763273). BBC. [^](#cite_ref-232) [“Japan earthquake and tsunami: UN predicts nuclear plume could hit US by Friday | Mail Online”](http://www.dailymail.co.uk/news/article-1366920/Japan-earthquake-tsunami-Governments-tell-citizens-leave-toxic-radiation-zone.html). *The Daily Mail*. London. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2011. **Joe McDonald.** [^](#cite_ref-233) [“China activating plans to evacuate citizens from Japan”](http://www.washingtontimes.com/news/2011/mar/15/china-activating-plans-to-evacuate-citizens-from-j). *The Washington Times*. [^](#cite_ref-234) [“After Japan's Earthquake, Daily Deals became a Useful Tool for Daily Giving.”](http://web.archive.org/web/20110319151318/http://blog.pinggers.com/2011/03/after-japan%E2%80%99s-earthquake-daily-deals-became-a-useful-tool-for-daily-giving/). Pinggers Blog [Bản mẫu:Inconsistent citations](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Inconsistent_citations&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-JapanTsunamiZurf_235-0) [“http://web.archive.org/web/20110703113058/http://aircraft.zurf.info/article/japan-tsunami-and-nuclear-disaster-timeline-events”](http://aircraft.zurf.info/article/japan-tsunami-and-nuclear-disaster-timeline-events). *Zurf Military Aircraft*. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-236) [NHK](/wiki/NHK)News, 14:40 JST. [^](#cite_ref-237) [“Ustream Asia、民放TV各局の東北地方太平洋沖地震報道番組を同時配信 -INTERNET Watch”](http://internet.watch.impress.co.jp/docs/news/20110312_432721.html)(bằng tiếng Nhật). **Pinola, Melanie.** [^](#cite_ref-238) [Listen to Live Coverage from Japan In English from YokosoNews](http://lifehacker.com/#!5781316/listen-to-live-coverage-from-japan-in-english-from-yokosonews), "lifehacker", ngày 13 tháng 3 năm 2011, Retrieved ngày 17 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-239) [“Japan-U.S. relief efforts expanding”](http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/T110319003100.htm). *The Daily Yomiuri*(Japan). 20 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2011. Đã định rõ hơn một tham số trong
|work=và
|newspaper=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#redundant_parameters)) **Brasor, Philip, "** [^](#cite_ref-240) [Local broadcasters remain calm during the quake crisis](https://archive.is/20120716184937/search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fd20110320pb.html)", *, ngày 20 tháng 3 năm 2011, p. 9.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1) **Johnston, Eric, "** [^](#cite_ref-241) [Foreign media take flak for fanning fears](https://archive.is/20120717000120/search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20110321f1.html)", *, ngày 21 tháng 3 năm 2011, p. 3.* [Japan Times](/w/index.php?title=Japan_Times&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=35) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=35)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|Wikinews có tin tức ngoại ngữ liên quan đến bài:
|
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&veaction=edit§ion=36) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t_v%C3%A0_s%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n_T%C5%8Dhoku_2011&action=edit§ion=36)] [Nhật Bản dọn đống đổ nát khổng lồ sau sóng thần](http://vnexpress.net/gl/the-gioi/chia-se-cung-nuoc-nhat/2012/02/nhat-ban-don-dong-do-nat-khong-lo-sau-song-than/) [Nhật Bản - Một năm sau thảm họa kép](http://vnexpress.net/nhat-ban-mot-nam-sau-tham-hoa-kep/topic-9474.html), loạt bài trên VnExpress, 8/2/2012 [Những hình ảnh không thể quên trong thảm họa Nhật Bản](http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/chia-se-cung-nuoc--nhat/nhung-hinh-anh-khong-the-quen-trong-tham-hoa-nhat-ban-2225160.html), VnExpress, 9/2/2012 [Hình ảnh nước Nhật Bản dần hồi phục sau 3 năm hứng chịu thiên tai](http://www.samurai.edu.vn/tin-tuc-du-hoc-557/hinh-anh-nuoc-nhat-ban-dan-hoi-phuc-sau-3-nam-hung-chiu-thien-tai-) [Nhật Bản tái sinh kỳ diệu sau 3 năm động đất - sóng thần](http://ione.vnexpress.net/tin-tuc/nhip-song/nhat-ban-tai-sinh-ky-dieu-sau-3-nam-dong-dat-song-than-2962467.html), VnExpress, 12/3/2014 [Cuộc sống hồi sinh của cô bé sống sót trong thảm họa sóng thần](http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/cuoc-song-do-day/cuoc-song-hoi-sinh-cua-co-be-song-sot-trong-tham-hoa-song-than-3156126.html), VnExpress, 11/3/2015 [4 năm sau thảm họa Fukushima: Các lò hạt nhân vẫn đóng cửa](http://www.voatiengviet.com/content/bon-nam-sau-tham-hoa-fukushima-cac-lo-phan-ung-hat-nhan-van-dong/2675646.html), VOA, 12/3/2015
- Video
[Toàn cảnh động đất và sóng thần Tōhoku 2011](http://v.youku.com/v_show/id_XMjUzNTU1NTY0.html) [Cảnh nhìn từ dưới đất khi sóng thần tràn vào thành phố](http://www.youtube.com/watch?v=S35Q5-XPLo0) [Cảng khi sóng thần bắt đầu đánh vào](http://www.youtube.com/watch?v=iHAgB4Md5IE) [Sóng thần quay tại cảng biển](http://www.youtube.com/watch?v=zY2HPT7obWE) [Sau khi sóng thần tràn qua](http://www.youtube.com/watch?v=NeBqDk2YeOE) [Nhà máy hạt nhân Fukushima No.1 bị nổ](http://www.youtube.com/watch?v=Fa58Yjcnkq8)
|
|
|
|
|
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1053 miss, cp1053 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)