text:
10 khuyến cáo sức khỏe cho người cao tuổi
Nếu luống tuổi, để có thật nhiều điều tốt đẹp cho sức khỏe, cần ăn uống tốt hơn, tập thể dục đều đặn, theo dõi cân nặng, kiểm tra sức khỏe thường xuyên và bỏ hút thuốc lá.
Nếu luống tuổi, để có thật nhiều điều tốt đẹp cho sức khỏe, cần ăn uống tốt hơn, tập thể dục đều đặn, theo dõi cân nặng, kiểm tra sức khỏe thường xuyên và bỏ hút thuốc lá. Hiệp hội Lão khoa Hoa Kỳ đưa ra 10 khuyến cáo khỏe mạnh đầu năm mới cho người cao tuổi để giúp mục tiêu sống khỏe mạnh của người lớn tuổi trở thành hiện thực.
1. Ăn trái cây, rau, ngũ cốc, cá, sữa ít chất béo và chất béo lành mạnh
Người luống tuổi vẫn cần thực phẩm lành mạnh nhưng ít calo. Ăn ít nhất 5 phần trái cây và rau quả hằng ngày. Chọn nhiều loại với màu sắc xanh đậm, màu vàng sáng, màu cam như cải bó xôi, rau xanh collard, cà rốt, cam, dưa đỏ. Và bao gồm các loại hạt, đậu trong thực đơn hằng ngày. Chọn thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, gạo nâu, mì ống. Chọn các loại thịt ít béo hơn như thịt gà hoặc gà tây. Loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi và cá ngừ, chứa các acid béo omega-3 nhiều nhất và do đó có lợi ích nhất. Đối với người cao tuổi, ăn ít nhất 2 bữa (suất) cá giàu acid béo omega-3/ tuần được khuyến khích. Khối lượng một suất cá là 99g. Bổ sung các nguồn canxi và vitamin D để giúp giữ xương chắc khỏe. Hằng ngày hai lần ăn sữa, sữa chua, phô mai là một cách tốt để có được các chất dinh dưỡng. Sử dụng chất béo lành mạnh, chẳng hạn như dầu ôliu và dầu canola, thay vì dùng bơ hoặc mỡ lợn. Sử dụng các loại thảo mộc và gia vị để thêm hương vị khi nấu ăn, làm giảm sự cần thiết phải thêm muối hoặc chất béo.
2. Bổ sung các loại vitamin cần thiết
Tham khảo ý kiến bác sĩ về bất kỳ vấn đề dinh dưỡng nào, có thể cần bổ sung các loại vitamin không cần kê toa. Đặc biệt, chú ý bổ sung các vitamin nhóm B, vitamin A. Trong đó, chú ý người cao tuổi cần bổ sung đủ vitamin C và D, do thiếu hụt 2 vitamin này dễ phát triển nguy cơ bệnh tim mạch. Liều vitamin C là 75mg cho phụ nữ và 90mg cho nam giới mỗi ngày. Các loại thực phẩm có vitamin C phong phú như cam, dâu tây, dưa hấu, bông cải xanh, cải bruxen, cà chua, súp lơ và cải bắp.
Khuyến cáo gợi ý rằng, để duy trì mức độ lành mạnh, hầu hết người lớn cần trung bình 1.000 - 2.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin D mỗi ngày. Ánh sáng mặt trời là nguồn gốc tự nhiên mạnh mẽ nhất cho vitamin D. Chỉ cần khoảng 10 phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mùa hè có thể cung cấp 3.000-5.000IU vitamin D.
3. Tăng cường vận động
Hoạt động thể chất vẫn có thể an toàn và lành mạnh cho người cao tuổi - thậm chí nếu có bệnh tim, đái tháo đường, viêm khớp. Trong thực tế, nhiều người trong những tình trạng bệnh lý vừa nêu cho thấy cải thiện tốt hơn với các hoạt động thể chất từ nhẹ đến trung bình. Các bài tập như: thể dục nhịp điệu, đi bộ cũng có thể giúp kiểm soát tốt cân nặng, xây dựng cơ bắp và xương mạnh khỏe, cải thiện sự thăng bằng, tư thế và tâm trạng.
4. Kiểm tra sức khỏe đều đặn
Nên sắp xếp tối thiểu một lần kiểm tra sức khỏe hằng năm để thảo luận về sức khỏe và bất kỳ thay đổi nào so với trước đây. Kiểm tra sàng lọc có thể bao gồm kiểm tra thị lực, thính giác và các bất thường khác như ung thư vú, ung thư đại tràng hoặc loãng xương. Tại mỗi lần kiểm tra, hãy nói chuyện với bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang dùng và có hay không vẫn cần dùng chúng. Tìm hiểu xem có thể cần chủng ngừa vắc-xin cần thiết nào không?
5. Hạn chế rượu bia
Uống quá nhiều có thể cảm thấy trầm cảm, làm tăng nguy cơ té ngã, gây khó ngủ, tương tác với các loại thuốc đang dùng và có thể đóng góp vào vấn đề sức khỏe khác. Một phần uống 354ml bia (khoảng 1 lon bia), hay 148ml rượu vang, hay 45ml rượu mạnh. Các giới hạn tối đa được khuyến cáo cho những người đàn ông lớn tuổi là 14 phần uống mỗi tuần và cho phụ nữ lớn tuổi là 7 phần uống mỗi tuần.
6. Bảo vệ chống té ngã
Một trong 3 người lớn tuổi té ngã mỗi năm - và té ngã là một nguyên nhân hàng đầu của thương tích và tử vong ở người lớn tuổi. Các bài tập như đi bộ hay tập với một dụng cụ tập đàn hồi có thể làm tăng sức mạnh cơ bắp, cân bằng, tăng tính linh hoạt và giúp tránh té ngã. Hỏi bác sĩ để kiểm tra các loại thuốc đang dùng có tác dụng phụ dễ gây té ngã không? Loại bỏ các vật dụng nguy hiểm trong nhà dễ gây té ngã, giống như tấm thảm trơn. Gắn các thanh vịn trong bồn tắm hoặc nhà vệ sinh và cài đặt thêm đèn ban đêm để dễ dàng đi lại.
7. Cung cấp cho não một bài tập luyện riêng
Càng sử dụng tâm trí sẽ càng tốt hơn cho não làm việc: đọc sách, làm câu đố ô chữ... Hãy thử Sudoku. Tham gia một câu lạc bộ cầu nối hay một nhóm thảo luận tại thư viện địa phương hoặc trung tâm chuyên cho người già. Hoặc gia nhập một khóa học tại trường cộng đồng địa phương - các lớp học miễn phí cho người cao tuổi.
8. Bỏ hút thuốc lá
Hút thuốc lá làm tăng gấp đôi nguy cơ phát triển bệnh tim mạch so với người không hút thuốc? Không bao giờ là quá muộn để bỏ thuốc lá. Người luống tuổi vẫn có thể làm giảm nguy cơ của nhiều vấn đề sức khỏe, hít thở dễ dàng hơn, có nhiều năng lượng hơn và ngủ tốt hơn nếu bỏ thuốc lá. Ngoài ra, hãy hỏi bác sĩ để được giúp đỡ. Đừng đánh mất niềm hy vọng nếu không thể bỏ hút thuốc lá trong quá khứ. Tính trung bình, người hút thuốc thử bỏ thuốc lá khoảng 4 lần trước khi họ bỏ thuốc lá thành công.
9. Nói ra khi cảm thấy xuống sức hay lo âu
Khoảng 1 trong 5 người lớn tuổi bị trầm cảm hoặc lo âu. Một số dấu hiệu có thể có của trầm cảm kéo dài bao gồm buồn bã, mệt mỏi, biếng ăn hoặc giảm niềm vui trong sinh hoạt hằng ngày. Có thể có khó ngủ, lo lắng, khó chịu và muốn được ở một mình. Nếu có bất cứ các dấu hiệu vừa nêu trong hơn 2 tuần, hãy nói chuyện với bác sĩ và tiếp cận với bạn bè và gia đình để được hỗ trợ.
10. Ngủ đủ giấc
Người cao tuổi cũng cần ngủ ít nhất là 7-8 tiếng một đêm. Tránh ngủ vào ban ngày có thể sẽ giúp ngủ tốt vào buổi tối. Một lịch ngủ thường xuyên sẽ giúp đồng bộ hóa chu kỳ giấc ngủ/thức. Đi ngủ mỗi đêm và thức dậy mỗi buổi sáng cùng một mốc giờ. Làm cho phòng ngủ thành một nơi riêng tư. Dành cho giấc ngủ sự thân mật và các hoạt động yên tĩnh như thiền và đọc sách. Giữ phòng mát mẻ, tối và yên tĩnh. Nệm nằm phải thoải mái.
Để có một sức khỏe tốt, người lớn tuổi nên thực hiện các khuyến cáo vừa nêu, nhằm giúp có một cuộc sống chất lượng và lâu dài như mong muốn.
1. Ăn trái cây, rau, ngũ cốc, cá, sữa ít chất béo và chất béo lành mạnh
Người luống tuổi vẫn cần thực phẩm lành mạnh nhưng ít calo. Ăn ít nhất 5 phần trái cây và rau quả hằng ngày. Chọn nhiều loại với màu sắc xanh đậm, màu vàng sáng, màu cam như cải bó xôi, rau xanh collard, cà rốt, cam, dưa đỏ. Và bao gồm các loại hạt, đậu trong thực đơn hằng ngày. Chọn thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, gạo nâu, mì ống. Chọn các loại thịt ít béo hơn như thịt gà hoặc gà tây. Loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi và cá ngừ, chứa các acid béo omega-3 nhiều nhất và do đó có lợi ích nhất. Đối với người cao tuổi, ăn ít nhất 2 bữa (suất) cá giàu acid béo omega-3/ tuần được khuyến khích. Khối lượng một suất cá là 99g. Bổ sung các nguồn canxi và vitamin D để giúp giữ xương chắc khỏe. Hằng ngày hai lần ăn sữa, sữa chua, phô mai là một cách tốt để có được các chất dinh dưỡng. Sử dụng chất béo lành mạnh, chẳng hạn như dầu ôliu và dầu canola, thay vì dùng bơ hoặc mỡ lợn. Sử dụng các loại thảo mộc và gia vị để thêm hương vị khi nấu ăn, làm giảm sự cần thiết phải thêm muối hoặc chất béo.
2. Bổ sung các loại vitamin cần thiết
Tham khảo ý kiến bác sĩ về bất kỳ vấn đề dinh dưỡng nào, có thể cần bổ sung các loại vitamin không cần kê toa. Đặc biệt, chú ý bổ sung các vitamin nhóm B, vitamin A. Trong đó, chú ý người cao tuổi cần bổ sung đủ vitamin C và D, do thiếu hụt 2 vitamin này dễ phát triển nguy cơ bệnh tim mạch. Liều vitamin C là 75mg cho phụ nữ và 90mg cho nam giới mỗi ngày. Các loại thực phẩm có vitamin C phong phú như cam, dâu tây, dưa hấu, bông cải xanh, cải bruxen, cà chua, súp lơ và cải bắp.
Khuyến cáo gợi ý rằng, để duy trì mức độ lành mạnh, hầu hết người lớn cần trung bình 1.000 - 2.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin D mỗi ngày. Ánh sáng mặt trời là nguồn gốc tự nhiên mạnh mẽ nhất cho vitamin D. Chỉ cần khoảng 10 phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mùa hè có thể cung cấp 3.000-5.000IU vitamin D.
3. Tăng cường vận động
Hoạt động thể chất vẫn có thể an toàn và lành mạnh cho người cao tuổi - thậm chí nếu có bệnh tim, đái tháo đường, viêm khớp. Trong thực tế, nhiều người trong những tình trạng bệnh lý vừa nêu cho thấy cải thiện tốt hơn với các hoạt động thể chất từ nhẹ đến trung bình. Các bài tập như: thể dục nhịp điệu, đi bộ cũng có thể giúp kiểm soát tốt cân nặng, xây dựng cơ bắp và xương mạnh khỏe, cải thiện sự thăng bằng, tư thế và tâm trạng.
4. Kiểm tra sức khỏe đều đặn
Nên sắp xếp tối thiểu một lần kiểm tra sức khỏe hằng năm để thảo luận về sức khỏe và bất kỳ thay đổi nào so với trước đây. Kiểm tra sàng lọc có thể bao gồm kiểm tra thị lực, thính giác và các bất thường khác như ung thư vú, ung thư đại tràng hoặc loãng xương. Tại mỗi lần kiểm tra, hãy nói chuyện với bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang dùng và có hay không vẫn cần dùng chúng. Tìm hiểu xem có thể cần chủng ngừa vắc-xin cần thiết nào không?
5. Hạn chế rượu bia
Uống quá nhiều có thể cảm thấy trầm cảm, làm tăng nguy cơ té ngã, gây khó ngủ, tương tác với các loại thuốc đang dùng và có thể đóng góp vào vấn đề sức khỏe khác. Một phần uống 354ml bia (khoảng 1 lon bia), hay 148ml rượu vang, hay 45ml rượu mạnh. Các giới hạn tối đa được khuyến cáo cho những người đàn ông lớn tuổi là 14 phần uống mỗi tuần và cho phụ nữ lớn tuổi là 7 phần uống mỗi tuần.
6. Bảo vệ chống té ngã
Một trong 3 người lớn tuổi té ngã mỗi năm - và té ngã là một nguyên nhân hàng đầu của thương tích và tử vong ở người lớn tuổi. Các bài tập như đi bộ hay tập với một dụng cụ tập đàn hồi có thể làm tăng sức mạnh cơ bắp, cân bằng, tăng tính linh hoạt và giúp tránh té ngã. Hỏi bác sĩ để kiểm tra các loại thuốc đang dùng có tác dụng phụ dễ gây té ngã không? Loại bỏ các vật dụng nguy hiểm trong nhà dễ gây té ngã, giống như tấm thảm trơn. Gắn các thanh vịn trong bồn tắm hoặc nhà vệ sinh và cài đặt thêm đèn ban đêm để dễ dàng đi lại.
7. Cung cấp cho não một bài tập luyện riêng
Càng sử dụng tâm trí sẽ càng tốt hơn cho não làm việc: đọc sách, làm câu đố ô chữ... Hãy thử Sudoku. Tham gia một câu lạc bộ cầu nối hay một nhóm thảo luận tại thư viện địa phương hoặc trung tâm chuyên cho người già. Hoặc gia nhập một khóa học tại trường cộng đồng địa phương - các lớp học miễn phí cho người cao tuổi.
8. Bỏ hút thuốc lá
Hút thuốc lá làm tăng gấp đôi nguy cơ phát triển bệnh tim mạch so với người không hút thuốc? Không bao giờ là quá muộn để bỏ thuốc lá. Người luống tuổi vẫn có thể làm giảm nguy cơ của nhiều vấn đề sức khỏe, hít thở dễ dàng hơn, có nhiều năng lượng hơn và ngủ tốt hơn nếu bỏ thuốc lá. Ngoài ra, hãy hỏi bác sĩ để được giúp đỡ. Đừng đánh mất niềm hy vọng nếu không thể bỏ hút thuốc lá trong quá khứ. Tính trung bình, người hút thuốc thử bỏ thuốc lá khoảng 4 lần trước khi họ bỏ thuốc lá thành công.
9. Nói ra khi cảm thấy xuống sức hay lo âu
Khoảng 1 trong 5 người lớn tuổi bị trầm cảm hoặc lo âu. Một số dấu hiệu có thể có của trầm cảm kéo dài bao gồm buồn bã, mệt mỏi, biếng ăn hoặc giảm niềm vui trong sinh hoạt hằng ngày. Có thể có khó ngủ, lo lắng, khó chịu và muốn được ở một mình. Nếu có bất cứ các dấu hiệu vừa nêu trong hơn 2 tuần, hãy nói chuyện với bác sĩ và tiếp cận với bạn bè và gia đình để được hỗ trợ.
10. Ngủ đủ giấc
Người cao tuổi cũng cần ngủ ít nhất là 7-8 tiếng một đêm. Tránh ngủ vào ban ngày có thể sẽ giúp ngủ tốt vào buổi tối. Một lịch ngủ thường xuyên sẽ giúp đồng bộ hóa chu kỳ giấc ngủ/thức. Đi ngủ mỗi đêm và thức dậy mỗi buổi sáng cùng một mốc giờ. Làm cho phòng ngủ thành một nơi riêng tư. Dành cho giấc ngủ sự thân mật và các hoạt động yên tĩnh như thiền và đọc sách. Giữ phòng mát mẻ, tối và yên tĩnh. Nệm nằm phải thoải mái.
Để có một sức khỏe tốt, người lớn tuổi nên thực hiện các khuyến cáo vừa nêu, nhằm giúp có một cuộc sống chất lượng và lâu dài như mong muốn.
Theo Sức Khỏe Đời Sống

markdown:
# 10 khuyến cáo sức khỏe cho người cao tuổi
Nếu luống tuổi, để có thật nhiều điều tốt đẹp cho sức khỏe, cần ăn uống tốt hơn, tập thể dục đều đặn, theo dõi cân nặng, kiểm tra sức khỏe thường xuyên và bỏ hút thuốc lá.
![10 khuyến cáo sức khỏe cho người cao tuổi Hoạt động thể chất an toàn và lành mạnh cho người cao tuổi. Ảnh: Trần Minh](https://image.tienphong.vn/665x449/Uploaded/huyquang/2016_12_26/2_WAET.jpg)
Nếu luống tuổi, để có thật nhiều điều tốt đẹp cho sức khỏe, cần ăn uống tốt hơn, tập thể dục đều đặn, theo dõi cân nặng, kiểm tra sức khỏe thường xuyên và bỏ hút thuốc lá. Hiệp hội Lão khoa Hoa Kỳ đưa ra 10 khuyến cáo khỏe mạnh đầu năm mới cho người cao tuổi để giúp mục tiêu sống khỏe mạnh của người lớn tuổi trở thành hiện thực.
Người luống tuổi vẫn cần thực phẩm lành mạnh nhưng ít calo. Ăn ít nhất 5 phần trái cây và rau quả hằng ngày. Chọn nhiều loại với màu sắc xanh đậm, màu vàng sáng, màu cam như cải bó xôi, rau xanh collard, cà rốt, cam, dưa đỏ. Và bao gồm các loại hạt, đậu trong thực đơn hằng ngày. Chọn thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, gạo nâu, mì ống. Chọn các loại thịt ít béo hơn như thịt gà hoặc gà tây. Loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi và cá ngừ, chứa các acid béo omega-3 nhiều nhất và do đó có lợi ích nhất. Đối với người cao tuổi, ăn ít nhất 2 bữa (suất) cá giàu acid béo omega-3/ tuần được khuyến khích. Khối lượng một suất cá là 99g. Bổ sung các nguồn canxi và vitamin D để giúp giữ xương chắc khỏe. Hằng ngày hai lần ăn sữa, sữa chua, phô mai là một cách tốt để có được các chất dinh dưỡng. Sử dụng chất béo lành mạnh, chẳng hạn như dầu ôliu và dầu canola, thay vì dùng bơ hoặc mỡ lợn. Sử dụng các loại thảo mộc và gia vị để thêm hương vị khi nấu ăn, làm giảm sự cần thiết phải thêm muối hoặc chất béo.
Tham khảo ý kiến bác sĩ về bất kỳ vấn đề dinh dưỡng nào, có thể cần bổ sung các loại vitamin không cần kê toa. Đặc biệt, chú ý bổ sung các vitamin nhóm B, vitamin A. Trong đó, chú ý người cao tuổi cần bổ sung đủ vitamin C và D, do thiếu hụt 2 vitamin này dễ phát triển nguy cơ bệnh tim mạch. Liều vitamin C là 75mg cho phụ nữ và 90mg cho nam giới mỗi ngày. Các loại thực phẩm có vitamin C phong phú như cam, dâu tây, dưa hấu, bông cải xanh, cải bruxen, cà chua, súp lơ và cải bắp.
Khuyến cáo gợi ý rằng, để duy trì mức độ lành mạnh, hầu hết người lớn cần trung bình 1.000 - 2.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin D mỗi ngày. Ánh sáng mặt trời là nguồn gốc tự nhiên mạnh mẽ nhất cho vitamin D. Chỉ cần khoảng 10 phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mùa hè có thể cung cấp 3.000-5.000IU vitamin D.
Hoạt động thể chất vẫn có thể an toàn và lành mạnh cho người cao tuổi - thậm chí nếu có bệnh tim, đái tháo đường, viêm khớp. Trong thực tế, nhiều người trong những tình trạng bệnh lý vừa nêu cho thấy cải thiện tốt hơn với các hoạt động thể chất từ nhẹ đến trung bình. Các bài tập như: thể dục nhịp điệu, đi bộ cũng có thể giúp kiểm soát tốt cân nặng, xây dựng cơ bắp và xương mạnh khỏe, cải thiện sự thăng bằng, tư thế và tâm trạng.
Nên sắp xếp tối thiểu một lần kiểm tra sức khỏe hằng năm để thảo luận về sức khỏe và bất kỳ thay đổi nào so với trước đây. Kiểm tra sàng lọc có thể bao gồm kiểm tra thị lực, thính giác và các bất thường khác như ung thư vú, ung thư đại tràng hoặc loãng xương. Tại mỗi lần kiểm tra, hãy nói chuyện với bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang dùng và có hay không vẫn cần dùng chúng. Tìm hiểu xem có thể cần chủng ngừa vắc-xin cần thiết nào không?
Uống quá nhiều có thể cảm thấy trầm cảm, làm tăng nguy cơ té ngã, gây khó ngủ, tương tác với các loại thuốc đang dùng và có thể đóng góp vào vấn đề sức khỏe khác. Một phần uống 354ml bia (khoảng 1 lon bia), hay 148ml rượu vang, hay 45ml rượu mạnh. Các giới hạn tối đa được khuyến cáo cho những người đàn ông lớn tuổi là 14 phần uống mỗi tuần và cho phụ nữ lớn tuổi là 7 phần uống mỗi tuần.
Một trong 3 người lớn tuổi té ngã mỗi năm - và té ngã là một nguyên nhân hàng đầu của thương tích và tử vong ở người lớn tuổi. Các bài tập như đi bộ hay tập với một dụng cụ tập đàn hồi có thể làm tăng sức mạnh cơ bắp, cân bằng, tăng tính linh hoạt và giúp tránh té ngã. Hỏi bác sĩ để kiểm tra các loại thuốc đang dùng có tác dụng phụ dễ gây té ngã không? Loại bỏ các vật dụng nguy hiểm trong nhà dễ gây té ngã, giống như tấm thảm trơn. Gắn các thanh vịn trong bồn tắm hoặc nhà vệ sinh và cài đặt thêm đèn ban đêm để dễ dàng đi lại.
Càng sử dụng tâm trí sẽ càng tốt hơn cho não làm việc: đọc sách, làm câu đố ô chữ... Hãy thử Sudoku. Tham gia một câu lạc bộ cầu nối hay một nhóm thảo luận tại thư viện địa phương hoặc trung tâm chuyên cho người già. Hoặc gia nhập một khóa học tại trường cộng đồng địa phương - các lớp học miễn phí cho người cao tuổi.
Hút thuốc lá làm tăng gấp đôi nguy cơ phát triển bệnh tim mạch so với người không hút thuốc? Không bao giờ là quá muộn để bỏ thuốc lá. Người luống tuổi vẫn có thể làm giảm nguy cơ của nhiều vấn đề sức khỏe, hít thở dễ dàng hơn, có nhiều năng lượng hơn và ngủ tốt hơn nếu bỏ thuốc lá. Ngoài ra, hãy hỏi bác sĩ để được giúp đỡ. Đừng đánh mất niềm hy vọng nếu không thể bỏ hút thuốc lá trong quá khứ. Tính trung bình, người hút thuốc thử bỏ thuốc lá khoảng 4 lần trước khi họ bỏ thuốc lá thành công.
Khoảng 1 trong 5 người lớn tuổi bị trầm cảm hoặc lo âu. Một số dấu hiệu có thể có của trầm cảm kéo dài bao gồm buồn bã, mệt mỏi, biếng ăn hoặc giảm niềm vui trong sinh hoạt hằng ngày. Có thể có khó ngủ, lo lắng, khó chịu và muốn được ở một mình. Nếu có bất cứ các dấu hiệu vừa nêu trong hơn 2 tuần, hãy nói chuyện với bác sĩ và tiếp cận với bạn bè và gia đình để được hỗ trợ.
Người cao tuổi cũng cần ngủ ít nhất là 7-8 tiếng một đêm. Tránh ngủ vào ban ngày có thể sẽ giúp ngủ tốt vào buổi tối. Một lịch ngủ thường xuyên sẽ giúp đồng bộ hóa chu kỳ giấc ngủ/thức. Đi ngủ mỗi đêm và thức dậy mỗi buổi sáng cùng một mốc giờ. Làm cho phòng ngủ thành một nơi riêng tư. Dành cho giấc ngủ sự thân mật và các hoạt động yên tĩnh như thiền và đọc sách. Giữ phòng mát mẻ, tối và yên tĩnh. Nệm nằm phải thoải mái.
Để có một sức khỏe tốt, người lớn tuổi nên thực hiện các khuyến cáo vừa nêu, nhằm giúp có một cuộc sống chất lượng và lâu dài như mong muốn.
**1. Ăn trái cây, rau, ngũ cốc, cá, sữa ít chất béo và chất béo lành mạnh**
Người luống tuổi vẫn cần thực phẩm lành mạnh nhưng ít calo. Ăn ít nhất 5 phần trái cây và rau quả hằng ngày. Chọn nhiều loại với màu sắc xanh đậm, màu vàng sáng, màu cam như cải bó xôi, rau xanh collard, cà rốt, cam, dưa đỏ. Và bao gồm các loại hạt, đậu trong thực đơn hằng ngày. Chọn thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, gạo nâu, mì ống. Chọn các loại thịt ít béo hơn như thịt gà hoặc gà tây. Loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi và cá ngừ, chứa các acid béo omega-3 nhiều nhất và do đó có lợi ích nhất. Đối với người cao tuổi, ăn ít nhất 2 bữa (suất) cá giàu acid béo omega-3/ tuần được khuyến khích. Khối lượng một suất cá là 99g. Bổ sung các nguồn canxi và vitamin D để giúp giữ xương chắc khỏe. Hằng ngày hai lần ăn sữa, sữa chua, phô mai là một cách tốt để có được các chất dinh dưỡng. Sử dụng chất béo lành mạnh, chẳng hạn như dầu ôliu và dầu canola, thay vì dùng bơ hoặc mỡ lợn. Sử dụng các loại thảo mộc và gia vị để thêm hương vị khi nấu ăn, làm giảm sự cần thiết phải thêm muối hoặc chất béo.
**2. Bổ sung các loại vitamin cần thiết**
Tham khảo ý kiến bác sĩ về bất kỳ vấn đề dinh dưỡng nào, có thể cần bổ sung các loại vitamin không cần kê toa. Đặc biệt, chú ý bổ sung các vitamin nhóm B, vitamin A. Trong đó, chú ý người cao tuổi cần bổ sung đủ vitamin C và D, do thiếu hụt 2 vitamin này dễ phát triển nguy cơ bệnh tim mạch. Liều vitamin C là 75mg cho phụ nữ và 90mg cho nam giới mỗi ngày. Các loại thực phẩm có vitamin C phong phú như cam, dâu tây, dưa hấu, bông cải xanh, cải bruxen, cà chua, súp lơ và cải bắp.
Khuyến cáo gợi ý rằng, để duy trì mức độ lành mạnh, hầu hết người lớn cần trung bình 1.000 - 2.000 đơn vị quốc tế (IU) vitamin D mỗi ngày. Ánh sáng mặt trời là nguồn gốc tự nhiên mạnh mẽ nhất cho vitamin D. Chỉ cần khoảng 10 phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mùa hè có thể cung cấp 3.000-5.000IU vitamin D.
**3. Tăng cường vận động**
Hoạt động thể chất vẫn có thể an toàn và lành mạnh cho người cao tuổi - thậm chí nếu có bệnh tim, đái tháo đường, viêm khớp. Trong thực tế, nhiều người trong những tình trạng bệnh lý vừa nêu cho thấy cải thiện tốt hơn với các hoạt động thể chất từ nhẹ đến trung bình. Các bài tập như: thể dục nhịp điệu, đi bộ cũng có thể giúp kiểm soát tốt cân nặng, xây dựng cơ bắp và xương mạnh khỏe, cải thiện sự thăng bằng, tư thế và tâm trạng.
4. Kiểm tra sức khỏe đều đặn
4. Kiểm tra sức khỏe đều đặn
Nên sắp xếp tối thiểu một lần kiểm tra sức khỏe hằng năm để thảo luận về sức khỏe và bất kỳ thay đổi nào so với trước đây. Kiểm tra sàng lọc có thể bao gồm kiểm tra thị lực, thính giác và các bất thường khác như ung thư vú, ung thư đại tràng hoặc loãng xương. Tại mỗi lần kiểm tra, hãy nói chuyện với bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang dùng và có hay không vẫn cần dùng chúng. Tìm hiểu xem có thể cần chủng ngừa vắc-xin cần thiết nào không?
**5. Hạn chế rượu bia**
Uống quá nhiều có thể cảm thấy trầm cảm, làm tăng nguy cơ té ngã, gây khó ngủ, tương tác với các loại thuốc đang dùng và có thể đóng góp vào vấn đề sức khỏe khác. Một phần uống 354ml bia (khoảng 1 lon bia), hay 148ml rượu vang, hay 45ml rượu mạnh. Các giới hạn tối đa được khuyến cáo cho những người đàn ông lớn tuổi là 14 phần uống mỗi tuần và cho phụ nữ lớn tuổi là 7 phần uống mỗi tuần.
**6. Bảo vệ chống té ngã**
Một trong 3 người lớn tuổi té ngã mỗi năm - và té ngã là một nguyên nhân hàng đầu của thương tích và tử vong ở người lớn tuổi. Các bài tập như đi bộ hay tập với một dụng cụ tập đàn hồi có thể làm tăng sức mạnh cơ bắp, cân bằng, tăng tính linh hoạt và giúp tránh té ngã. Hỏi bác sĩ để kiểm tra các loại thuốc đang dùng có tác dụng phụ dễ gây té ngã không? Loại bỏ các vật dụng nguy hiểm trong nhà dễ gây té ngã, giống như tấm thảm trơn. Gắn các thanh vịn trong bồn tắm hoặc nhà vệ sinh và cài đặt thêm đèn ban đêm để dễ dàng đi lại.
**7. Cung cấp cho não một bài tập luyện riêng**
Càng sử dụng tâm trí sẽ càng tốt hơn cho não làm việc: đọc sách, làm câu đố ô chữ... Hãy thử Sudoku. Tham gia một câu lạc bộ cầu nối hay một nhóm thảo luận tại thư viện địa phương hoặc trung tâm chuyên cho người già. Hoặc gia nhập một khóa học tại trường cộng đồng địa phương - các lớp học miễn phí cho người cao tuổi.
**8. Bỏ hút thuốc lá**
Hút thuốc lá làm tăng gấp đôi nguy cơ phát triển bệnh tim mạch so với người không hút thuốc? Không bao giờ là quá muộn để bỏ thuốc lá. Người luống tuổi vẫn có thể làm giảm nguy cơ của nhiều vấn đề sức khỏe, hít thở dễ dàng hơn, có nhiều năng lượng hơn và ngủ tốt hơn nếu bỏ thuốc lá. Ngoài ra, hãy hỏi bác sĩ để được giúp đỡ. Đừng đánh mất niềm hy vọng nếu không thể bỏ hút thuốc lá trong quá khứ. Tính trung bình, người hút thuốc thử bỏ thuốc lá khoảng 4 lần trước khi họ bỏ thuốc lá thành công.
**9. Nói ra khi cảm thấy xuống sức hay lo âu**
Khoảng 1 trong 5 người lớn tuổi bị trầm cảm hoặc lo âu. Một số dấu hiệu có thể có của trầm cảm kéo dài bao gồm buồn bã, mệt mỏi, biếng ăn hoặc giảm niềm vui trong sinh hoạt hằng ngày. Có thể có khó ngủ, lo lắng, khó chịu và muốn được ở một mình. Nếu có bất cứ các dấu hiệu vừa nêu trong hơn 2 tuần, hãy nói chuyện với bác sĩ và tiếp cận với bạn bè và gia đình để được hỗ trợ.
**10. Ngủ đủ giấc**
Người cao tuổi cũng cần ngủ ít nhất là 7-8 tiếng một đêm. Tránh ngủ vào ban ngày có thể sẽ giúp ngủ tốt vào buổi tối. Một lịch ngủ thường xuyên sẽ giúp đồng bộ hóa chu kỳ giấc ngủ/thức. Đi ngủ mỗi đêm và thức dậy mỗi buổi sáng cùng một mốc giờ. Làm cho phòng ngủ thành một nơi riêng tư. Dành cho giấc ngủ sự thân mật và các hoạt động yên tĩnh như thiền và đọc sách. Giữ phòng mát mẻ, tối và yên tĩnh. Nệm nằm phải thoải mái.
Để có một sức khỏe tốt, người lớn tuổi nên thực hiện các khuyến cáo vừa nêu, nhằm giúp có một cuộc sống chất lượng và lâu dài như mong muốn.
Theo Sức Khỏe Đời Sống
### Video đang được xem nhiều
![](https://images.tienphong.vn/web/App_Themes/img/article-page/videocameraclassic.png)
## Cùng chuyên mục
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/nhung-dau-hieu-som-cua-ung-thu-tuyen-tuy-1217762.tpo)
![ Những dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy](https://image3.tienphong.vn/170x102/Uploaded/trangthu/2017_12_14/ulcers_image_LXQI.jpg)
## Những dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/troi-lanh-nguoi-bi-hen-suyen-dai-ky-nhung-thuc-pham-gi-1219266.tpo)
![ Trời lạnh, người bị hen suyễn "đại kỵ" những thực phẩm gì?](https://image3.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_13/tai_xuong_1__APJT.jpg)
## Trời lạnh, người bị hen suyễn "đại kỵ" những thực phẩm gì?
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/ngung-tieu-thu-8-loai-sua-nhiem-khuan-nhap-vao-viet-nam-1219579.tpo)
![ Ngừng tiêu thụ 8 loại sữa nhiễm khuẩn nhập vào Việt Nam](https://image3.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_12_14/uong_sua_tuoi_khong_duong_co_map_khong_TAOI.jpg)
## Ngừng tiêu thụ 8 loại sữa nhiễm khuẩn nhập vào Việt Nam
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/gai-xinh-muon-giau-nhanh-khong-bi-roi-bay-moi-la-1218785.tpo)
![ Gái xinh muốn giàu nhanh không bị “rơi bẫy” mới lạ](https://image3.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_12/cuoc_dung_do_bat_ngo_QPVV_ZYHK.jpg)
## Gái xinh muốn giàu nhanh không bị “rơi bẫy” mới lạ
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/can-canh-quy-trinh-ngam-ca-bang-thuoc-tay-giun-dong-vat-1219405.tpo)
## Cận cảnh quy trình ngâm cá bằng... thuốc tẩy giun động vật
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/hang-loat-co-so-che-bien-ca-kho-su-dung-chat-cam-doc-hai-1219403.tpo)
## Hàng loạt cơ sở chế biến cá khô sử dụng chất cấm độc hại
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/thay-vi-om-han-hay-dao-ho-chon-ga-so-khanh-va-vui-ve-song-tiep-1216415.tpo)
![ Thay vì ôm hận, hãy “đào hố” chôn gã Sở Khanh và vui vẻ sống tiếp](https://image3.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_07/1411124567_gai_lang_choi_d_RFGO.jpg)
## Thay vì ôm hận, hãy “đào hố” chôn gã Sở Khanh và vui vẻ sống tiếp
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/yoga-va-tang-truong-chieu-cao-o-tre-em-1219251.tpo)
![ Yoga và tăng trưởng chiều cao ở trẻ em](https://image3.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_12_13/Yoga1_CPWQ.jpg)
## Yoga và tăng trưởng chiều cao ở trẻ em
[Xem thêm](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/) **Khỏe 360**

X-Frame-Options: DENY

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type


text:
Những ai hay ăn trứng gà nên biết 10 điều không ngờ sau
10 bí mật về trứng gà dưới đây sẽ thay đổi quan niệm và cách chế biến của các chúng ta về thực phẩm phổ biến này.
1. Đừng dại bỏ đi lòng đỏ trứng
Lòng đỏ trứng rất giàu protein cùng các acid béo không bão hòa đơn, lecithin, vitamin A, vitamin B1, canxi, kẽm và nhiều chất dinh dưỡng khác.
Sở hữu giá trị dinh dưỡng vượt xa lòng trắng, lòng đỏ được coi là phần dinh dưỡng cốt cốt lõi của trứng gà.
Bởi vậy, muốn hấp thu dinh dưỡng trọn vẹn từ loại thực phẩm này, chúng ta không nên bỏ qua lòng đỏ trứng.
2. Ăn quá nhiều - lợi bất cập hại
Mặc dù được coi là loại thực phẩm bổ dưỡng, nhưng cũng chính bởi sở hữu nhiều chất dinh dưỡng, việc ăn quá nhiều trứng gà sẽ dễ dẫn tới béo phì, tăng gánh nặng cho gan và thận.
Để ăn trứng một cách an toàn, người bình thường chỉ nên ăn không quá 4 quả/tuần. Những người thường xuyên làm việc nặng nhọc hoặc tập thể hình cũng chỉ nên ăn nhiều nhất 7 quả trứng/ tuần.
Lưu ý: Thời điểm tốt nhất để ăn trứng là buổi sáng. Lúc này, trứng sẽ phát huy tối đa công dụng, đồng thời cung cấp năng lượng cần thiết để chúng ta bắt đầu một ngày làm việc mới.
3. Nói không với ăn trứng sống
Trên thực tế, trứng sống không chỉ khó tiêu hóa mà còn chứa một số chất bất lợi cho việc hấp thụ protein và biotin (Vitamin H hay vitaminB7).
Chưa dừng lại ở đó, việc ăn trứng sống cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn thực phẩm, dễ bị nhiễm khuẩn hoặc mắc các bệnh về đường tiêu hóa. Do đó, chúng ta chỉ nên ăn trứng đã được nấu chín, không nên ăn trứng sống.
4. Chú ý thời gian chế biến trứng
Món trứng luộc "lý tưởng" chỉ nên được nấu trong khoảng 5-6phút và luộc bằng lửa nhỏ. Trứng luộc quá lâu sẽ bị xơ cứng, protein bị biến chất gây ảnh hưởng tới tiêu hóa và hấp thụ.
Tương tự như vậy, trứng rán trong thời gian quá lâu cũng sẽ bị cứng, mất hương vị và gây trở ngại cho quá trình tiêu hóa – hấp thu.
5. Muốn bảo quản trứng tốt, hãy chú ý nhiệt độ
Nhiệt độ thích phòng thích hợp để bảo quản trứng là 20 – 30 độ C. Nếu buộc phải dùng tủ lạnh để bảo quản trứng, chúng ta cũng không nên giữ trứng quá 1 tuần.
Nếu muốn bảo quản trứng gà lâu hơn, ta cần lau sạch trứng, thoa dầu thực vật, gói trứng vào 2 - 3 lớp giấy báo hoặc hộp carton rồi cho vào ngăn mát tủ lạnh. Thực hiện đủ các bước này, trứng có thể bảo quản được từ 5-6 tuần.
Khi đã bảo quản trứng gà trong tủ lạnh, ta không nên cho trứng ra bên ngoài và để ở nhiệt độ thường quá lâu. Sau khi lấy trứng ra khỏi tủ lạnh, bạn nên sử dụng ngay trong vòng 2 tiếng để đảm bảo độ tươi ngon và thành phần dinh dưỡng.
6. Trứng gà không phải "thần dược" chữa thiếu sắt
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trứng khá giàu sắt, nhưng hàm lượng chất sắt trong loại thực phẩm này lại rất khó để hấp thụ.
Nguyên nhân nằm ở chỗ: trong lòng đỏ trứng có chứa "Phosvitin"– chất ức chế hấp thu sắt của cơ thể. Bởi vậy, tỷ lệ hấp thu hàm lượng sắt trong trứng chỉ ở mức 3%.
Vì vậy, đối với những người bị thiếu sắt, chúng ta không nên lầm tưởng và sử dụng trứng như một loại thuốc bổ sung hàm lượng vi chất thiếu hụt này.
7. Màu sắc của vỏ trứng không quyết định chất lượng
Màu của vỏ trứng được tạo thành bởi một chất có tên "Porphyrin".Chất này chủ yếu do di truyền của giống gà quyết định, không liên quan tới hàm lượng dinh dưỡng.
Bởi vậy, trong quá trình chọn trứng, chúng ta không nên quá chú trọng vào màu sắc của vỏ ngoài.
8. Đừng phân biệt trứng gà thả vườn với trứng gà công nghiệp
Nhiều người thường tin rằng: trứng của loại gà được nuôi thả vườn tốt hơn so với trứng gà công nghiệp. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng đã khẳng định quan niệm này hoàn toàn sai lầm.
Theo đó, thành phần protein cũng như, canxi, kẽm, đồng, mangan trong trứng gà thả vườn chỉ nhiều hơn một chút so với gà công nghiệp.
Tuy nhiên, các loại chất béo, vitamin A, vitamin B2, niacin, selen của loại trứng gà này lại hơi ít so với gà công nghiệp.
Trên thực tế, hàm lượng dinh dưỡng trong trứng của hai loại gà này không có sự khác biệt nhiều. Vì thế, khi chọn trứng gà, gốc gác thả vườn hay nuôi công nghiệp không phải là yếu tố quyết định chất lượng.
9. Trứng gà và sữa đậu nành - không hẳn là "xung khắc"
Nhiều người thường cho rằng trứng gà và sữa đậu nành là hai món ăn kiêng kỵ, bởi trứng gà giàu protein, còn đậu nành ức chế hấp thu protein.
Trên thực tế, đậu nành có chứa chất gây cản trở việc cơ thể hấp thu protein. Tuy nhiên, sau khi trải qua tác động của nhiệt độ trong quá trình chế biến, chất này sẽ bị phá vỡ và không còn tác dụng ức chế hấp thu protein.
Nếu chất này chưa bị phá vỡ, thì dù kết hợp đậu nành với bất cứ loại thực phẩm nào, việc hấp thu protein của cơ thể đều sẽ bị ảnh hưởng.
Do đó, trứng gà và đậu nành không hoàn toàn là hai thực phẩm kiêng kỵ. Chỉ cần chế biến kỹ đậu nành, ta hoàn toàn có thể kết hợp hai món ăn này cùng nhau.
10. Ăn trứng cũng có thể dị ứng
Mặc dù là một loại thực phẩm tương đối "lành tính", nhưng trứng gà vẫn không thể ăn một cách tùy tiện.
Một công trình nghiên cứu thực phẩm ở Trung Quốc tiến hành trên trẻ em từ 3-12 tuổi đã cho thấy: 8,4% trẻ em bị dị ứng với thức phẩm, trong đó số trường hợp bị dị ứng với trứng chiếm tới hơn một nửa.
Bên cạnh đó, những thực phẩm dễ gây dị ứng còn có hải sản và sữa tươi. Vì thế đối với những người thuộc thể trạng dễ dị ứng, ta nên hạn chế cho họ ăn trứng gà.
Theo Tri thức trẻ

markdown:
# Những ai hay ăn trứng gà nên biết 10 điều không ngờ sau
10 bí mật về trứng gà dưới đây sẽ thay đổi quan niệm và cách chế biến của các chúng ta về thực phẩm phổ biến này.
![Những ai hay ăn trứng gà nên biết 10 điều không ngờ sau Ảnh minh họa: Internet](https://image2.tienphong.vn/665x449/Uploaded/lethuy/2016_12_29/trung_ga_EHXB.jpg)
**1. Đừng dại bỏ đi lòng đỏ trứng**
Lòng đỏ trứng rất giàu protein cùng các acid béo không bão hòa đơn, lecithin, vitamin A, vitamin B1, canxi, kẽm và nhiều chất dinh dưỡng khác.
Sở hữu giá trị dinh dưỡng vượt xa lòng trắng, lòng đỏ được coi là phần dinh dưỡng cốt cốt lõi của trứng gà.
Bởi vậy, muốn hấp thu dinh dưỡng trọn vẹn từ loại thực phẩm này, chúng ta không nên bỏ qua lòng đỏ trứng.
**2. Ăn quá nhiều - lợi bất cập hại**
Mặc dù được coi là loại thực phẩm bổ dưỡng, nhưng cũng chính bởi sở hữu nhiều chất dinh dưỡng, việc ăn quá nhiều trứng gà sẽ dễ dẫn tới béo phì, tăng gánh nặng cho gan và thận.
Để ăn trứng một cách an toàn, người bình thường chỉ nên ăn không quá 4 quả/tuần. Những người thường xuyên làm việc nặng nhọc hoặc tập thể hình cũng chỉ nên ăn nhiều nhất 7 quả trứng/ tuần.
Lưu ý: Thời điểm tốt nhất để ăn trứng là buổi sáng. Lúc này, trứng sẽ phát huy tối đa công dụng, đồng thời cung cấp năng lượng cần thiết để chúng ta bắt đầu một ngày làm việc mới.
**3. Nói không với ăn trứng sống**
Trên thực tế, trứng sống không chỉ khó tiêu hóa mà còn chứa một số chất bất lợi cho việc hấp thụ protein và biotin (Vitamin H hay vitaminB7).
Chưa dừng lại ở đó, việc ăn trứng sống cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn thực phẩm, dễ bị nhiễm khuẩn hoặc mắc các bệnh về đường tiêu hóa. Do đó, chúng ta chỉ nên ăn trứng đã được nấu chín, không nên ăn trứng sống.
**4. Chú ý thời gian chế biến trứng**
Món trứng luộc "lý tưởng" chỉ nên được nấu trong khoảng 5-6phút và luộc bằng lửa nhỏ. Trứng luộc quá lâu sẽ bị xơ cứng, protein bị biến chất gây ảnh hưởng tới tiêu hóa và hấp thụ.
Tương tự như vậy, trứng rán trong thời gian quá lâu cũng sẽ bị cứng, mất hương vị và gây trở ngại cho quá trình tiêu hóa – hấp thu.
**5. Muốn bảo quản trứng tốt, hãy chú ý nhiệt độ**
Nhiệt độ thích phòng thích hợp để bảo quản trứng là 20 – 30 độ C. Nếu buộc phải dùng tủ lạnh để bảo quản trứng, chúng ta cũng không nên giữ trứng quá 1 tuần.
Nếu muốn bảo quản trứng gà lâu hơn, ta cần lau sạch trứng, thoa dầu thực vật, gói trứng vào 2 - 3 lớp giấy báo hoặc hộp carton rồi cho vào ngăn mát tủ lạnh. Thực hiện đủ các bước này, trứng có thể bảo quản được từ 5-6 tuần.
Khi đã bảo quản trứng gà trong tủ lạnh, ta không nên cho trứng ra bên ngoài và để ở nhiệt độ thường quá lâu. Sau khi lấy trứng ra khỏi tủ lạnh, bạn nên sử dụng ngay trong vòng 2 tiếng để đảm bảo độ tươi ngon và thành phần dinh dưỡng.
**6. Trứng gà không phải "thần dược" chữa thiếu sắt**
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trứng khá giàu sắt, nhưng hàm lượng chất sắt trong loại thực phẩm này lại rất khó để hấp thụ.
Nguyên nhân nằm ở chỗ: trong lòng đỏ trứng có chứa "Phosvitin"– chất ức chế hấp thu sắt của cơ thể. Bởi vậy, tỷ lệ hấp thu hàm lượng sắt trong trứng chỉ ở mức 3%.
Vì vậy, đối với những người bị thiếu sắt, chúng ta không nên lầm tưởng và sử dụng trứng như một loại thuốc bổ sung hàm lượng vi chất thiếu hụt này.
**7. Màu sắc của vỏ trứng không quyết định chất lượng**
Màu của vỏ trứng được tạo thành bởi một chất có tên "Porphyrin".Chất này chủ yếu do di truyền của giống gà quyết định, không liên quan tới hàm lượng dinh dưỡng.
Bởi vậy, trong quá trình chọn trứng, chúng ta không nên quá chú trọng vào màu sắc của vỏ ngoài.
**8. Đừng phân biệt trứng gà thả vườn với trứng gà công nghiệp**
Nhiều người thường tin rằng: trứng của loại gà được nuôi thả vườn tốt hơn so với trứng gà công nghiệp. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng đã khẳng định quan niệm này hoàn toàn sai lầm.
Theo đó, thành phần protein cũng như, canxi, kẽm, đồng, mangan trong trứng gà thả vườn chỉ nhiều hơn một chút so với gà công nghiệp.
Tuy nhiên, các loại chất béo, vitamin A, vitamin B2, niacin, selen của loại trứng gà này lại hơi ít so với gà công nghiệp.
Trên thực tế, hàm lượng dinh dưỡng trong trứng của hai loại gà này không có sự khác biệt nhiều. Vì thế, khi chọn trứng gà, gốc gác thả vườn hay nuôi công nghiệp không phải là yếu tố quyết định chất lượng.
**9. Trứng gà và sữa đậu nành - không hẳn là "xung khắc"**
Nhiều người thường cho rằng trứng gà và sữa đậu nành là hai món ăn kiêng kỵ, bởi trứng gà giàu protein, còn đậu nành ức chế hấp thu protein.
Trên thực tế, đậu nành có chứa chất gây cản trở việc cơ thể hấp thu protein. Tuy nhiên, sau khi trải qua tác động của nhiệt độ trong quá trình chế biến, chất này sẽ bị phá vỡ và không còn tác dụng ức chế hấp thu protein.
![ Nếu được chế biến kỹ, đậu nành hoàn toàn có thể kết hợp cùng trứng gà. (Ảnh minh họa).](https://image.tienphong.vn/w665/uploaded/lethuy/2016_12_29/photo-3-1482984785471.jpeg)
*Nếu được chế biến kỹ, đậu nành hoàn toàn có thể kết hợp cùng trứng gà. (Ảnh minh họa).*
Nếu chất này chưa bị phá vỡ, thì dù kết hợp đậu nành với bất cứ loại thực phẩm nào, việc hấp thu protein của cơ thể đều sẽ bị ảnh hưởng.
Do đó, trứng gà và đậu nành không hoàn toàn là hai thực phẩm kiêng kỵ. Chỉ cần chế biến kỹ đậu nành, ta hoàn toàn có thể kết hợp hai món ăn này cùng nhau.
**10. Ăn trứng cũng có thể dị ứng**
Mặc dù là một loại thực phẩm tương đối "lành tính", nhưng trứng gà vẫn không thể ăn một cách tùy tiện.
Một công trình nghiên cứu thực phẩm ở Trung Quốc tiến hành trên trẻ em từ 3-12 tuổi đã cho thấy: 8,4% trẻ em bị dị ứng với thức phẩm, trong đó số trường hợp bị dị ứng với trứng chiếm tới hơn một nửa.
Bên cạnh đó, những thực phẩm dễ gây dị ứng còn có hải sản và sữa tươi. Vì thế đối với những người thuộc thể trạng dễ dị ứng, ta nên hạn chế cho họ ăn trứng gà.
Theo Tri thức trẻ
### Video đang được xem nhiều
![](https://images.tienphong.vn/web/App_Themes/img/article-page/videocameraclassic.png)
## Cùng chuyên mục
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/nhung-dau-hieu-som-cua-ung-thu-tuyen-tuy-1217762.tpo)
![ Những dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy](https://image2.tienphong.vn/170x102/Uploaded/trangthu/2017_12_14/ulcers_image_LXQI.jpg)
## Những dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/troi-lanh-nguoi-bi-hen-suyen-dai-ky-nhung-thuc-pham-gi-1219266.tpo)
![ Trời lạnh, người bị hen suyễn "đại kỵ" những thực phẩm gì?](https://image2.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_13/tai_xuong_1__APJT.jpg)
## Trời lạnh, người bị hen suyễn "đại kỵ" những thực phẩm gì?
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/ngung-tieu-thu-8-loai-sua-nhiem-khuan-nhap-vao-viet-nam-1219579.tpo)
![ Ngừng tiêu thụ 8 loại sữa nhiễm khuẩn nhập vào Việt Nam](https://image2.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_12_14/uong_sua_tuoi_khong_duong_co_map_khong_TAOI.jpg)
## Ngừng tiêu thụ 8 loại sữa nhiễm khuẩn nhập vào Việt Nam
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/gai-xinh-muon-giau-nhanh-khong-bi-roi-bay-moi-la-1218785.tpo)
![ Gái xinh muốn giàu nhanh không bị “rơi bẫy” mới lạ](https://image2.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_12/cuoc_dung_do_bat_ngo_QPVV_ZYHK.jpg)
## Gái xinh muốn giàu nhanh không bị “rơi bẫy” mới lạ
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/can-canh-quy-trinh-ngam-ca-bang-thuoc-tay-giun-dong-vat-1219405.tpo)
## Cận cảnh quy trình ngâm cá bằng... thuốc tẩy giun động vật
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/hang-loat-co-so-che-bien-ca-kho-su-dung-chat-cam-doc-hai-1219403.tpo)
## Hàng loạt cơ sở chế biến cá khô sử dụng chất cấm độc hại
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/thay-vi-om-han-hay-dao-ho-chon-ga-so-khanh-va-vui-ve-song-tiep-1216415.tpo)
![ Thay vì ôm hận, hãy “đào hố” chôn gã Sở Khanh và vui vẻ sống tiếp](https://image2.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_07/1411124567_gai_lang_choi_d_RFGO.jpg)
## Thay vì ôm hận, hãy “đào hố” chôn gã Sở Khanh và vui vẻ sống tiếp
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/yoga-va-tang-truong-chieu-cao-o-tre-em-1219251.tpo)
![ Yoga và tăng trưởng chiều cao ở trẻ em](https://image2.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_12_13/Yoga1_CPWQ.jpg)
## Yoga và tăng trưởng chiều cao ở trẻ em
[Xem thêm](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/) **Khỏe 360**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Cache-Control: private

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff


text:
Những dấu hiệu nhận biết gan không khỏe
Nhiều người gặp vấn đề đối với gan nhưng vẫn không nhận thức được các nguy cơ cho đến khi vấn đề thực sự trầm trọng. Vậy làm thế nào để biết liệu gan có đang bị tổn thương gì không?
Các loại bệnh về gan phổ biến như Viêm gan B, Viêm gan C, Gan nhiễm mỡ không do bia rượu…
Viêm gan C gây nhiễm trùng mãn tính ở hầu hết những người mắc bệnh này và có tỷ lệ nhiễm bệnh cao gấp 10 lần so với HIV, nhưng nhiều người không được xét nghiệm vì họ không nhận ra rằng họ đang có nguy cơ mắc bệnh.
Bệnh gan nhiễm mỡ không do bia rượu thường có yếu tố nguy cơ là do béo phì và tiểu đường tuýp 2, bệnh này có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai vào bất kỳ lúc nào trong đời. Có những người bị bệnh nhưng không hề có dấu hiệu nguy cơ mắc bệnh.
Vậy làm thế nào để biết được gan có đang gặp vấn đề gì không để tiến hành sàng lọc sớm phát hiện bệnh. Những dấu hiệu dưới đây sẽ nói cho bạn biết đã đến lúc cần gặp bác sỹ.
1. Phân có màu nhạt: Bất cứ lúc nào phân có sự thay đổi đáng kể, cần thông báo với bác sỹ chuyên khoa. Bệnh nhân có thể thấy xấu hổ khi nhắc đến điều này nhưng nó thật sự rất quan trọng nhằm giúp các bác sỹ nhận định những gì đang xảy ra trong cơ thể chúng ta. Phân nhạt màu thường chỉ ra đường mật bị tắc do bệnh gan cơ bản.
2. Vàng da: Nếu bạn nhận thấy da hoặc vùng trắng ở mắt vàng hơn bình thường, hãy tìm gặp bác sỹ ngay. Vàng da phổ biến ở trẻ sơ sinh nhưng với mức độ nhẹ, còn đối với người lớn thì cần được điều trị. Việc đổi sang màu vàng là do sự hình thành bilirubin trong máu, sản phẩm của sự phân hủy tế bào hồng cầu. Khi gan không thể làm sạch được bilirubin khỏi hệ thống cơ thể, nó sẽ tích tụ và gây ra vàng da.
3. Không có cảm giác thèm ăn và buồn nôn: Triệu chứng này có thể đi cùng với việc giảm cân và có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề về sức khoẻ, một số bệnh nghiêm trọng và những bệnh khác có thể điều trị dễ dàng. Những thay đổi trong cảm giác thèm ăn, giảm cân đột ngột không giải thích được, và buồn nôn dai dẳng cần được đánh giá bởi bác sỹ chuyên khoa nhằm sàng lọc bệnh gan hoặc các bệnh khác.
4. Mệt mỏi và/hoặc suy nhược: Tuy có cảm giác ngủ ngon mỗi đêm nhưng vẫn có cảm giác mệt mỏi, suy nhược. Dấu hiệu này chỉ ra nhiều vấn đề về sức khoẻ và bệnh gan là một trong số đó. Cần đi kiểm tra sức khoẻ sớm nếu bị mệt mỏi mà không biết lý do là gì.
5. Ngứa da: Không ai biết lý do chắc chắn tại sao bệnh gan có thể gây ra ngứa ngáy khó chịu, nhưng thường là nó đi kèm với tắc nghẽn mật, do việc hình thành một chất hóa học trong mật tích tụ vào máu khi chức năng gan bị suy giảm.
7. Sưng/Lưu giữ chất dịch: Có nhiều lý do đối với việc giữ nước (phù), và bệnh gan là một trong nhiều chẩn đoán nên được xem xét nếu bị sưng đột ngột ở chân hoặc bụng.
Bệnh gan thường có thể được điều trị, và chẩn đoán sớm có thể giúp giảm thiểu tổn thương gan lâu dài. Khi tổn thương gan nhẹ, cơ thể thậm chí có thể thay thế các tế bào gan bị tổn thương bằng các tế bào mới, phục hồi tổn thương theo thời gian. Tuy nhiên, nếu tổn thương nghiêm trọng và kéo dài, tình trạng xơ gan có thể xảy ra, đây là tình trạng bệnh rất nghiêm trọng khi có quá nhiều tế bào gan khỏe mạnh bị thay thế bằng mô sẹo và chức năng gan bị tổn thương đáng kể.
Nếu bị bệnh gan, bạn có thể chữa trị đạt kết quả tốt nhất khi được chẩn đoán sớm, vì vậy cần gặp bác sỹ nếu có các dấu hiệu nào kể trên và yêu cầu bác sỹ đánh giá và làm giảm nguy cơ bệnh gan. Hiện nay không có văcxin phòng viêm gan C, còn viêm gan A và B có thể được ngăn ngừa bằng cách tiêm chúng đúng lịch.
Nếu đang mắc bệnh hoặc vừa hồi phục bệnh gan, nên kiêng rượu, ăn uống lành mạnh, duy trì uống thuốc và chất bổ sung theo đơn, và tập thể dục đều đặn có thể giúp gan phục hồi.
Theo Dân trí

markdown:
# Những dấu hiệu nhận biết gan không khỏe
Nhiều người gặp vấn đề đối với gan nhưng vẫn không nhận thức được các nguy cơ cho đến khi vấn đề thực sự trầm trọng. Vậy làm thế nào để biết liệu gan có đang bị tổn thương gì không?
![Những dấu hiệu nhận biết gan không khỏe Những dấu hiệu nhận biết gan không khỏe](https://image.tienphong.vn/665x449/Uploaded/huyquang/2017_10_09/1_IAMP.jpg)
Các loại bệnh về gan phổ biến như Viêm gan B, Viêm gan C, Gan nhiễm mỡ không do bia rượu…
Viêm gan C gây nhiễm trùng mãn tính ở hầu hết những người mắc bệnh này và có tỷ lệ nhiễm bệnh cao gấp 10 lần so với HIV, nhưng nhiều người không được xét nghiệm vì họ không nhận ra rằng họ đang có nguy cơ mắc bệnh.
Bệnh gan nhiễm mỡ không do bia rượu thường có yếu tố nguy cơ là do béo phì và tiểu đường tuýp 2, bệnh này có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai vào bất kỳ lúc nào trong đời. Có những người bị bệnh nhưng không hề có dấu hiệu nguy cơ mắc bệnh.
Vậy làm thế nào để biết được gan có đang gặp vấn đề gì không để tiến hành sàng lọc sớm phát hiện bệnh. Những dấu hiệu dưới đây sẽ nói cho bạn biết đã đến lúc cần gặp bác sỹ.
**1. Phân có màu nhạt: **Bất cứ lúc nào phân có sự thay đổi đáng kể, cần thông báo với bác sỹ chuyên khoa. Bệnh nhân có thể thấy xấu hổ khi nhắc đến điều này nhưng nó thật sự rất quan trọng nhằm giúp các bác sỹ nhận định những gì đang xảy ra trong cơ thể chúng ta. Phân nhạt màu thường chỉ ra đường mật bị tắc do bệnh gan cơ bản. **2. Vàng da: **Nếu bạn nhận thấy da hoặc vùng trắng ở mắt vàng hơn bình thường, hãy tìm gặp bác sỹ ngay. Vàng da phổ biến ở trẻ sơ sinh nhưng với mức độ nhẹ, còn đối với người lớn thì cần được điều trị. Việc đổi sang màu vàng là do sự hình thành bilirubin trong máu, sản phẩm của sự phân hủy tế bào hồng cầu. Khi gan không thể làm sạch được bilirubin khỏi hệ thống cơ thể, nó sẽ tích tụ và gây ra vàng da. **3. Không có cảm giác thèm ăn và buồn nôn:** Triệu chứng này có thể đi cùng với việc giảm cân và có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề về sức khoẻ, một số bệnh nghiêm trọng và những bệnh khác có thể điều trị dễ dàng. Những thay đổi trong cảm giác thèm ăn, giảm cân đột ngột không giải thích được, và buồn nôn dai dẳng cần được đánh giá bởi bác sỹ chuyên khoa nhằm sàng lọc bệnh gan hoặc các bệnh khác. **4. Mệt mỏi và/hoặc suy nhược: **Tuy có cảm giác ngủ ngon mỗi đêm nhưng vẫn có cảm giác mệt mỏi, suy nhược. Dấu hiệu này chỉ ra nhiều vấn đề về sức khoẻ và bệnh gan là một trong số đó. Cần đi kiểm tra sức khoẻ sớm nếu bị mệt mỏi mà không biết lý do là gì. **5. Ngứa da: **Không ai biết lý do chắc chắn tại sao bệnh gan có thể gây ra ngứa ngáy khó chịu, nhưng thường là nó đi kèm với tắc nghẽn mật, do việc hình thành một chất hóa học trong mật tích tụ vào máu khi chức năng gan bị suy giảm. **7. Sưng/Lưu giữ chất dịch:** Có nhiều lý do đối với việc giữ nước (phù), và bệnh gan là một trong nhiều chẩn đoán nên được xem xét nếu bị sưng đột ngột ở chân hoặc bụng.
Bệnh gan thường có thể được điều trị, và chẩn đoán sớm có thể giúp giảm thiểu tổn thương gan lâu dài. Khi tổn thương gan nhẹ, cơ thể thậm chí có thể thay thế các tế bào gan bị tổn thương bằng các tế bào mới, phục hồi tổn thương theo thời gian. Tuy nhiên, nếu tổn thương nghiêm trọng và kéo dài, tình trạng xơ gan có thể xảy ra, đây là tình trạng bệnh rất nghiêm trọng khi có quá nhiều tế bào gan khỏe mạnh bị thay thế bằng mô sẹo và chức năng gan bị tổn thương đáng kể.
Nếu bị bệnh gan, bạn có thể chữa trị đạt kết quả tốt nhất khi được chẩn đoán sớm, vì vậy cần gặp bác sỹ nếu có các dấu hiệu nào kể trên và yêu cầu bác sỹ đánh giá và làm giảm nguy cơ bệnh gan. Hiện nay không có văcxin phòng viêm gan C, còn viêm gan A và B có thể được ngăn ngừa bằng cách tiêm chúng đúng lịch.
Nếu đang mắc bệnh hoặc vừa hồi phục bệnh gan, nên kiêng rượu, ăn uống lành mạnh, duy trì uống thuốc và chất bổ sung theo đơn, và tập thể dục đều đặn có thể giúp gan phục hồi.
Theo Dân trí
### Video đang được xem nhiều
![](https://images.tienphong.vn/web/App_Themes/img/article-page/videocameraclassic.png)
## Cùng chuyên mục
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/nhung-dau-hieu-som-cua-ung-thu-tuyen-tuy-1217762.tpo)
![ Những dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/trangthu/2017_12_14/ulcers_image_LXQI.jpg)
## Những dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/troi-lanh-nguoi-bi-hen-suyen-dai-ky-nhung-thuc-pham-gi-1219266.tpo)
![ Trời lạnh, người bị hen suyễn "đại kỵ" những thực phẩm gì?](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_13/tai_xuong_1__APJT.jpg)
## Trời lạnh, người bị hen suyễn "đại kỵ" những thực phẩm gì?
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/ngung-tieu-thu-8-loai-sua-nhiem-khuan-nhap-vao-viet-nam-1219579.tpo)
![ Ngừng tiêu thụ 8 loại sữa nhiễm khuẩn nhập vào Việt Nam](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/baogiay002/2017_12_14/uong_sua_tuoi_khong_duong_co_map_khong_TAOI.jpg)
## Ngừng tiêu thụ 8 loại sữa nhiễm khuẩn nhập vào Việt Nam
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/gai-xinh-muon-giau-nhanh-khong-bi-roi-bay-moi-la-1218785.tpo)
![ Gái xinh muốn giàu nhanh không bị “rơi bẫy” mới lạ](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_12/cuoc_dung_do_bat_ngo_QPVV_ZYHK.jpg)
## Gái xinh muốn giàu nhanh không bị “rơi bẫy” mới lạ
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/can-canh-quy-trinh-ngam-ca-bang-thuoc-tay-giun-dong-vat-1219405.tpo)
## Cận cảnh quy trình ngâm cá bằng... thuốc tẩy giun động vật
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/hang-loat-co-so-che-bien-ca-kho-su-dung-chat-cam-doc-hai-1219403.tpo)
## Hàng loạt cơ sở chế biến cá khô sử dụng chất cấm độc hại
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/thay-vi-om-han-hay-dao-ho-chon-ga-so-khanh-va-vui-ve-song-tiep-1216415.tpo)
![ Thay vì ôm hận, hãy “đào hố” chôn gã Sở Khanh và vui vẻ sống tiếp](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/lethuy/2017_12_07/1411124567_gai_lang_choi_d_RFGO.jpg)
## Thay vì ôm hận, hãy “đào hố” chôn gã Sở Khanh và vui vẻ sống tiếp
[](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/yoga-va-tang-truong-chieu-cao-o-tre-em-1219251.tpo)
![ Yoga và tăng trưởng chiều cao ở trẻ em](https://image.tienphong.vn/170x102/Uploaded/huyquang/2017_12_13/Yoga1_CPWQ.jpg)
## Yoga và tăng trưởng chiều cao ở trẻ em
[Xem thêm](https://khoe360.tienphong.vn/gia-dinh-suc-khoe/) **Khỏe 360**


text:
“Giải thiêng” gắn liền với nhu cầu nhận thức lại, nghĩa là đánh giá lại một hiện tượng nào đó trên cơ sở phân tích, bàn luận một cách khoa học, nghiêm túc. Nếu đáng “giải thiêng” thì phải “giải thiêng” chứ không thể nói ngược, xóa bỏ tính thiêng của thần tượng đã được lịch sử khẳng định. Gần đây có một vài văn nghệ sĩ có dụng ý không hay là “hạ bệ” (cũng là giải thiêng) Anh hùng Võ Thị Sáu, một thần tượng của ngay kẻ thù là thực dân Pháp và tay sai. Thế là “nói ngược” để gây chú ý. Mấy năm trước rộ lên “phong trào” viết về cải cách ruộng đất, nhất là trong tiểu thuyết. Đó là chủ đề đáng viết vì là một ký ức lịch sử. Nhưng cái đáng bàn là lẽ ra phải phân tích cái được cái mất, cái hạn chế, cái tích cực, bài học và ý nghĩa lịch sử, ý nghĩa nhân văn… thì có tác giả lại thích thú đi sâu vào cái sai lầm, cái bi tạo ra cảm giác nặng nề về ý nghĩa cách mạng của cuộc cải cách lịch sử này. Trước đó, nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đã “giải thiêng” Hoàng đế Quang Trung, chung quanh chuyện này đã tạo ra tranh luận: Đọc văn phải khác đọc sử. Sẽ chẳng đi đến đâu nếu không có cái nhìn chung, nhất quán. Nhà văn có quyền hư cấu nhưng chỉ nên hư cấu trên nền sự thật, nghĩa là Quang Trung là anh hùng thì có thể tưởng tượng thêm những tính cách mới nhưng vẫn phải để người đọc thấy đó là anh hùng Quang Trung. Ngược lại, hư cấu ít mà lại “giải thiêng” làm méo mó thần tượng thì cũng là đáng trách. Trường hợp Nguyễn Huy Thiệp là như vậy, dĩ nhiên ta vẫn khẳng định ông là nhà văn tài năng. Gần đây hơn, Nguyễn Quang Thân trong “Hội thề” cũng đi vào “lối mòn” cũ khi xây dựng thần tượng Lê Lợi với những “tiểu khí” nhỏ nhen, thô lỗ, cuồng sát… còn Nguyễn Trãi lại quá yếu đuối, nhu nhược. Trong khi đó tướng giặc xâm lược lại có vẻ nghĩa hiệp và hào hiệp… Thật không đúng với lịch sử! Tác dụng giáo dục của văn chương liệu có còn khi có những chi tiết như thế trong văn học. Từ góc nhìn này ta thấy Võ Thị Hảo trong “Giàn thiêu” cũng sai sót khi “giải thiêng” nhân vật huyền thoại Từ Đạo Hạnh vốn đã được tôn thờ trong tâm thức dân gian.
Bi kịch lịch sử luôn là đề tài hấp dẫn, mời gọi những cách lý giải mới, nhưng không nên “nói khác” lịch sử. Gần đây, hình tượng Anh hùng Nguyễn Trãi cùng vụ án Lệ Chi viên hay được khai thác, tiếc rằng có tác giả mải mê theo mô-típ “giải thiêng” làm sai lệch cách hiểu đã ổn định. Đó là trường hợp cuốn “Vạn Xuân” miêu tả Nguyễn Trãi làm tình rất bản năng với một gái làng chơi. Bản năng tính dục thì ai cũng có, nên có thể hư cấu nhưng với “gái làng chơi” là khó chấp nhận, lại theo kiểu “hùng hổ” như “xé xác một con chim non” thì quả không đúng với con người Nguyễn Trãi đại nhân, đại trí với tầm văn hóa đi trước thời đại. Tương tự, trong “Trở về Lệ Chi viên” miêu tả một Nguyễn Trãi tầm thường với chuyện giường chiếu, một Thị Lộ xảo quyệt, đầy ham hố dục tính, lăng nhăng… thì là những chuyện “phản lịch sử”…
Phần lớn nguyên nhân những sai sót trên là thuộc về quan niệm chứ không phải kỹ thuật hay tri thức. Sẽ là khoa học, là chân lý và công lý như chỉ “giải thiêng” những nhân vật lịch sử nào bị nhìn nhận sai lệch, bản chất là xấu nhưng lại được đánh giá là tốt, rồi vạch ra công tội rõ ràng. Hẳn nhiên văn học khác sử học, một là nghệ thuật hình tượng, một là số liệu, dữ liệu. Nhưng giữa văn và sử có một nét chung, văn học là khoa học về con người, mà lịch sử, xét đến cùng cũng là con người. Chân lý nghệ thuật không đồng nhất nhưng thống nhất với chân lý lịch sử, thống nhất ở chỗ đều lấy con người làm mẫu số chung. Làm méo mó lịch sử, tức là làm méo mó con người, và ngược lại! Trung thực với lịch sử là trung thực với con người, nhất là với các vĩ nhân thì thật đáng kính, đáng trọng vì họ đã trở thành một biểu tượng văn hóa. Làm tổn thương biểu tượng cũng là làm tổn thương bạn đọc!
NGUYÊN THANH

markdown:
“Giải thiêng” gắn liền với nhu cầu nhận thức lại, nghĩa là đánh giá lại một hiện tượng nào đó trên cơ sở phân tích, bàn luận một cách khoa học, nghiêm túc. Nếu đáng “giải thiêng” thì phải “giải thiêng” chứ không thể nói ngược, xóa bỏ tính thiêng của thần tượng đã được lịch sử khẳng định. Gần đây có một vài văn nghệ sĩ có dụng ý không hay là “hạ bệ” (cũng là giải thiêng) Anh hùng Võ Thị Sáu, một thần tượng của ngay kẻ thù là thực dân Pháp và tay sai. Thế là “nói ngược” để gây chú ý. Mấy năm trước rộ lên “phong trào” viết về cải cách ruộng đất, nhất là trong tiểu thuyết. Đó là chủ đề đáng viết vì là một ký ức lịch sử. Nhưng cái đáng bàn là lẽ ra phải phân tích cái được cái mất, cái hạn chế, cái tích cực, bài học và ý nghĩa lịch sử, ý nghĩa nhân văn… thì có tác giả lại thích thú đi sâu vào cái sai lầm, cái bi tạo ra cảm giác nặng nề về ý nghĩa cách mạng của cuộc cải cách lịch sử này. Trước đó, nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đã “giải thiêng” Hoàng đế Quang Trung, chung quanh chuyện này đã tạo ra tranh luận: Đọc văn phải khác đọc sử. Sẽ chẳng đi đến đâu nếu không có cái nhìn chung, nhất quán. Nhà văn có quyền hư cấu nhưng chỉ nên hư cấu trên nền sự thật, nghĩa là Quang Trung là anh hùng thì có thể tưởng tượng thêm những tính cách mới nhưng vẫn phải để người đọc thấy đó là anh hùng Quang Trung. Ngược lại, hư cấu ít mà lại “giải thiêng” làm méo mó thần tượng thì cũng là đáng trách. Trường hợp Nguyễn Huy Thiệp là như vậy, dĩ nhiên ta vẫn khẳng định ông là nhà văn tài năng. Gần đây hơn, Nguyễn Quang Thân trong “Hội thề” cũng đi vào “lối mòn” cũ khi xây dựng thần tượng Lê Lợi với những “tiểu khí” nhỏ nhen, thô lỗ, cuồng sát… còn Nguyễn Trãi lại quá yếu đuối, nhu nhược. Trong khi đó tướng giặc xâm lược lại có vẻ nghĩa hiệp và hào hiệp… Thật không đúng với lịch sử! Tác dụng giáo dục của văn chương liệu có còn khi có những chi tiết như thế trong văn học. Từ góc nhìn này ta thấy Võ Thị Hảo trong “Giàn thiêu” cũng sai sót khi “giải thiêng” nhân vật huyền thoại Từ Đạo Hạnh vốn đã được tôn thờ trong tâm thức dân gian.
Bi kịch lịch sử luôn là đề tài hấp dẫn, mời gọi những cách lý giải mới, nhưng không nên “nói khác” lịch sử. Gần đây, hình tượng Anh hùng Nguyễn Trãi cùng vụ án Lệ Chi viên hay được khai thác, tiếc rằng có tác giả mải mê theo mô-típ “giải thiêng” làm sai lệch cách hiểu đã ổn định. Đó là trường hợp cuốn “Vạn Xuân” miêu tả Nguyễn Trãi làm tình rất bản năng với một gái làng chơi. Bản năng tính dục thì ai cũng có, nên có thể hư cấu nhưng với “gái làng chơi” là khó chấp nhận, lại theo kiểu “hùng hổ” như “xé xác một con chim non” thì quả không đúng với con người Nguyễn Trãi đại nhân, đại trí với tầm văn hóa đi trước thời đại. Tương tự, trong “Trở về Lệ Chi viên” miêu tả một Nguyễn Trãi tầm thường với chuyện giường chiếu, một Thị Lộ xảo quyệt, đầy ham hố dục tính, lăng nhăng… thì là những chuyện “phản lịch sử”…
Phần lớn nguyên nhân những sai sót trên là thuộc về quan niệm chứ không phải kỹ thuật hay tri thức. Sẽ là khoa học, là chân lý và công lý như chỉ “giải thiêng” những nhân vật lịch sử nào bị nhìn nhận sai lệch, bản chất là xấu nhưng lại được đánh giá là tốt, rồi vạch ra công tội rõ ràng. Hẳn nhiên văn học khác sử học, một là nghệ thuật hình tượng, một là số liệu, dữ liệu. Nhưng giữa văn và sử có một nét chung, văn học là khoa học về con người, mà lịch sử, xét đến cùng cũng là con người. Chân lý nghệ thuật không đồng nhất nhưng thống nhất với chân lý lịch sử, thống nhất ở chỗ đều lấy con người làm mẫu số chung. Làm méo mó lịch sử, tức là làm méo mó con người, và ngược lại! Trung thực với lịch sử là trung thực với con người, nhất là với các vĩ nhân thì thật đáng kính, đáng trọng vì họ đã trở thành một biểu tượng văn hóa. Làm tổn thương biểu tượng cũng là làm tổn thương bạn đọc!
**NGUYÊN THANH**

Vary: Accept-Encoding

Pragma: no-cache


text:
Copyright 2004-2017 Eva.vn, all rights reserved. Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H. Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội. Tel: (84-24) 73 00 24 24 hoặc (84-24) 3512 1806 - Fax: (84-24) 3512 1804. Chi nhánh: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, Phường 4, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh. Tel: (84-28) 73 00 24 24 hoặc (84-28) 3848 9845 - Fax: (84-28) 3848 6519. Giấy phép số: 351/GP-TTĐT ngày cấp 5/2/2015. SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG TP HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm trang tin: Nguyễn Thị Hồng Yến
HOTLINE: 0903 288 624

X-CacheDebug-7: Starting wrote cachefile /home/meva/cache/quickcache/all/75/qcc-756e05e0aa7b1190cedea3c218c27974

X-CacheDebug-8: quickcache_filewrite wrote cachefile /home/meva/cache/quickcache/all/75/qcc-756e05e0aa7b1190cedea3c218c27974

X-CacheDebug-1: Cache scriptkey is set to /index.php

X-CacheDebug-2: Cache varkey is set to GET=a:3:{s:13:"SERVER_REGION";s:2:"US";s:8:"PROTOCOL";s:5:"https";s:7:"web_url";s:33:"chim-pha-o-han-quoc-c73e1830.html";}

X-CacheDebug-5: Callback happened

X-CacheDebug-6: Writing cached data to storage

X-CacheDebug-3: Cachekey is set to 756e05e0aa7b1190cedea3c218c27974

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-CacheDebug-4: No (valid) cachedata for 756e05e0aa7b1190cedea3c218c27974

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

X-CacheDebug-10: Successfully wrote cachefile /home/meva/cache/quickcache/all/75/qcc-756e05e0aa7b1190cedea3c218c27974

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Chúng tôi rất cảm thông với mất mát của bạn và chi nhánh Ngân Hàng Thành Viên phụ trách tài khoản Gói Dịch Vụ Meed sẽ sẵn lòng giúp bạn xác định các bước cần làm.
Chúng tôi rất cảm thông với mất mát của bạn và chi nhánh Ngân Hàng Thành Viên phụ trách tài khoản Gói Dịch Vụ Meed sẽ sẵn lòng giúp bạn xác định các bước cần làm.

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Server: nginx

Set-Cookie: username=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/

X-Cache: Miss from cloudfront