text:
Trần Văn Thanh
Trần Văn Thanh (sinh ngày 25 tháng 10 năm 1953), là một Thiếu tướng Công an Việt Nam. Ông từng là Giám đốc Công an và Trưởng ban Pháp chế Hội đồng Nhân dân TP. Đà Nẵng, Đại biểu Quốc hội khóa X, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Đà Nẵng khóa X, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần - Bộ Công an, Chánh Thanh tra Bộ Công an.
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Trần Văn Thanh tham gia cách mạng và gia nhập lực lượng vũ trang an ninh từ năm 1968. Năm 1975 ông là Đội trưởng Bảo vệ chính trị thuộc Công an tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng. Từ tháng 9 năm 1986, Trần Văn Thanh là Phó trưởng Công an thành phố Đà Nẵng, năm 1992 trở thành Trưởng Công an TP. Đà Nẵng kiêm Phó Giám đốc Công an tỉnh QN-ĐN.
Từ tháng 3 năm 1994, Trần Văn Thanh là Tỉnh ủy viên tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng khóa XV, XVI, và XVII. Năm 1997 ông trở thành Giám đốc Công an thành phố Đà Nẵng kiêm Trưởng ban Pháp chế Hội đồng Nhân dân TP. Cùng năm đó, ông trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa X (1997-2002) và là Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng.
Năm 2001, là Giám đốc Công an thành phố, Trần Văn Thanh chỉ đạo Công an thành phố Đà Nẵng điều tra việc Phạm Minh Thông rút ruột Cầu Sông Hàn, một vụ án tham nhũng gây chấn động Đà Nẵng được cho là có liên quan đến Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP Đà Nẵng lúc đó là Nguyễn Bá Thanh.[1] Tại tòa Phạm Minh Thông khai đã dùng tiền "tham ô" được để "đi quà biếu một số cá nhân và tập thể", và đi "chúc tết" một số người nào đó, nhưng đó là những ai thì không bao giờ được làm sáng tỏ.[2][3][4][5][6]
Sau vụ Cầu Sông Hàn, ông Trần Văn Thanh bị điều động về công tác tại Bộ Công an tại Hà Nội làm chuyên viên cao cấp phụ trách miền Trung và Tây Nguyên. Tháng 3 năm 2002, ông là Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Bộ Công an, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần - Bộ Công an, Chánh Thanh tra Bộ Công an. Năm 2006 ông được phong quân hàm cấp tướng và là Chánh Thanh tra Bộ Công an.
Bị khởi tố gây tranh cãi[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 2007, tướng Trần Văn Thanh bị Công an TP Đà Nẵng truy tố vì hành vi cùng với trung tá Dương Ngọc Tiến và cựu thiếu tá Đinh Công Sắt "phát tán Công văn số 73 và 77 của Viện Kiểm sát Nhân dân TP Đà Nẵng ở nhiều địa điểm ngay trước bầu cử Quốc hội khóa XII; viết nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo tập trung vào một số vụ án tại TP Đà Nẵng có liên quan đến trách nhiệm của lãnh đạo địa phương này, nhưng chưa được giải quyết".[7]
Theo RFA, Công văn số 73 và 77 của Viện KSND TP Đà Nẵng có nội dung báo cáo về việc Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh đã nhận hối lộ của Phạm Minh Thông số tiền 4,4 tỉ đồng trong các công trình xây dựng Cầu Sông Hàn và đường Bắc Nam ở Đà Nẵng.[1]
Ngày 20 tháng 7 năm 2009, mặc dù ông Trần Văn Thanh bị tai biến và có hai bệnh viện của công an đã xác nhận là tướng Thanh không đủ sức khỏe để dự phiên tòa, nhưng vị thiếu tướng công an vẫn bị đưa đến tòa tại nhà hát Trưng Vương trên xe cứu thương trong tình trạng hôn mê, thở ôxy và phải truyền dịch, để kiểm tra sức khỏe trước khi đưa ra tòa.[1] Do không qua được lần kiểm tra sức khỏe, Tòa án Nhân dân TP Đà Nẵng đã xử vắng mặt bị cáo Trần Văn Thanh 18 tháng tù treo vì tội "Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân".[7]
Ở phiên phúc thẩm, Viện Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng (Viện Phúc thẩm II) thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã kháng nghị Tòa phúc thẩm Đà Nẵng tuyên ông Trần Văn Thanh không phạm tội và đình chỉ vụ án với bị cáo này.[8][9] Như vậy, ngay cả cơ quan buộc tội (Viện Kiểm Sát) cũng cho là bị cáo vô tội, nhưng chánh án Trần Mẫn vẫn tuyên án thiếu tướng Trần Văn Thanh có tội,[1] dù không có bằng chứng nhưng vẫn nhất quyết cho rằng ông Trần Văn Thanh là "người cầm đầu, đã chủ động hướng dẫn các bị cáo". Thay vì tuyên vô tội như kháng nghị của Viện Phúc thẩm II, tòa chỉ giảm án xuống 12 tháng tù treo vì bị cáo có nhân thân tốt.[10]
Được minh oan vô tội[sửa | sửa mã nguồn]
Giám đốc thẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Ngày 29 tháng 12 năm 2010, Báo Quân đội Nhân dân Việt Nam đưa tin Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã ra kháng nghị giám đốc thẩm yêu cầu đình chỉ vụ án đối với ông Trần Văn Thanh và tuyên bố ông vô tội với lý do không đủ căn cứ kết luận ông Thanh phạm tội.[11]
Trước đó, trong phiên xử phúc thầm, Viện Phúc thẩm II thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao cũng đã từng kháng nghị tuyên ông Trần Văn Thanh không phạm tội và đình chỉ vụ án với bị cáo, tuy nhiên Tòa phúc thẩm Đà Nẵng đã không chấp nhận.[12]
Phải tới phiên tòa phúc thẩm xét xử lại ngày 22-06-2012, TAND Tối cao tại Đà Nẵng mới chấp nhận kháng nghị của Viện KSND tối cao, tuyên miễn tội, đình chỉ vụ án đối với ông Trần Văn Thanh. Tòa kết luận: ông Trần Văn Thanh bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội "Lợi dụng quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích của công dân" (theo điểm 2, khoản 2 điều 258 BLHS) là đúng. Tuy nhiên, đây là loại tội phạm ít nghiêm trọng, đồng thời theo luật đã hết thời hạn truy cứu trách nhiệm hình sự.[13]
Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]
Ông Cù Huy Hà Vũ cho rằng ông Trần Văn Thanh "là viên tướng chống tham nhũng", và phiên toà xử tướng công an Trần Văn Thanh "là hành vi trả thù đối với việc chống tham nhũng,"[14]"mang hàm ý đe dọa người dân, đe dọa những người chống tham nhũng."[15]
Theo ông Đỗ Xuân Hiền, nguyên Trưởng ban Kinh tế Đà Nẵng, huyện ủy thường vụ Đà Nẵng, một người có liên quan trong vụ án tướng công an Trần Văn Thanh thì "Chánh án Trần Mẫn là em ruột bà Trần Thị Thủy. Bà Trần Thị Thủy là vợ ông Nguyễn Văn Chi, ông Nguyễn Văn Chi là uỷ viên Bộ chính trị, kiêm Trưởng ban Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Đảng là bạn thân của ông Nguyễn Bá Thanh".[16]
Khen thưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Trong quá trình chiến đấu và công tác, Thiếu tướng Trần Văn Thanh đã được tặng thưởng:
- Huân chương Kháng chiến hạng Nhất;
- Huân chương Chiến công hạng Nhất;
- Huân chương Lao động hạng Ba;
- Huy chương Giải phóng hạng Nhất;
- Huy chương Vì An ninh Tổ quốc.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Tiểu sử, Danh sách Huân chương: Kỷ Yếu Đảng Bộ Quảng Nam (1930-2010) của Ban Tuyên giáo tỉnh Quảng Nam (Trang 767 - 768).
- ^ a ă â b Hai ông Thanh và chuyện chống tham nhũng (phần 2)
- ^ Công trình xây dựng cầu sông Hàn đã bị rút ruột như thế nào?
- ^ Nhiều chi phí không chứng từ khi xây cầu quay sông Hàn
- ^ Hoãn phiên tòa xét xử Phạm Minh Thông
- ^ Sau 2 lần "tạm hoãn", duy nhất Phạm Minh Thông bị đề nghị án tù giam
- ^ Bị sự cố ngừng quay ngay sau khi đưa vào hoạt động, sau đó lại gặp sự cố lần 2
- ^ a ă QĐND: Nguyên Chánh thanh tra Bộ công an được kháng nghị vô tội
- ^ Ông Trần Văn Thanh được kháng nghị vô tội
- ^ Xử phúc thẩm Thiếu tướng Trần Văn Thanh: VKS bảo vô tội, tòa bảo có tội!
- ^ “Cựu tướng công an được kháng nghị vô tội”. BBC tiếng Việt. 30 tháng 12, 2010. Truy cập 30 tháng 12, 2010.
- ^ http://qdnd.vn/QDNDSite/vi-VN/61/43/4/42/42/134137/Default.aspx
- ^ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
BBC_ti.E1.BA.BFng_Vi.E1.BB.87t
- ^ “Đình chỉ vụ án đối với ông Trần Văn Thanh”. Tienphong. 23 tháng 6 năm 2012.
- ^ Phiên toà xử vắng mặt ông Trần Văn Thanh
- ^ Chánh Án Toà Đà Nẵng học luật ở đâu?
- ^ Tham nhũng, tố tham nhũng ai có tội?

markdown:
# Trần Văn Thanh
**Trần Văn Thanh** (sinh ngày [25 tháng 10](/wiki/25_th%C3%A1ng_10) năm [1953](/wiki/1953)), là một [Thiếu tướng](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Công an](/wiki/C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Ông từng là Giám đốc Công an và Trưởng ban Pháp chế Hội đồng Nhân dân TP. [Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng), [Đại biểu Quốc hội](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_bi%E1%BB%83u_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) khóa X, Trưởng đoàn [Đại biểu Quốc hội](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_bi%E1%BB%83u_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) TP. Đà Nẵng khóa X, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần - [Bộ Công an](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%B4ng_an_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), Chánh Thanh tra Bộ Công an.
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&action=edit§ion=1)]
Trần Văn Thanh tham gia
[cách mạng](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng) và gia nhập lực lượng vũ trang an ninh từ năm 1968. Năm 1975 ông là Đội trưởng Bảo vệ chính trị thuộc Công an tỉnh [Quảng Nam-Đà Nẵng](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam-%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng). Từ tháng 9 năm 1986, Trần Văn Thanh là Phó trưởng Công an thành phố Đà Nẵng, năm 1992 trở thành Trưởng Công an TP. Đà Nẵng kiêm Phó Giám đốc Công an tỉnh QN-ĐN.
Từ tháng 3 năm 1994, Trần Văn Thanh là Tỉnh ủy viên
[tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh) [Quảng Nam-Đà Nẵng](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam-%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng) khóa XV, XVI, và XVII. Năm 1997 ông trở thành [Giám đốc](/wiki/T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1m_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%91i%E1%BB%81u_h%C3%A0nh) [Công an](/wiki/C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t) [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) [Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng) kiêm Trưởng ban Pháp chế Hội đồng Nhân dân TP. Cùng năm đó, ông trúng cử [Đại biểu Quốc hội](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_bi%E1%BB%83u_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) khóa X ( [1997](/wiki/1997)- [2002](/wiki/2002)) và là Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng.
Năm 2001, là
[Giám đốc](/wiki/T%E1%BB%95ng_gi%C3%A1m_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%91i%E1%BB%81u_h%C3%A0nh) [Công an](/wiki/C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t) thành phố, Trần Văn Thanh chỉ đạo Công an thành phố Đà Nẵng điều tra việc [Phạm Minh Thông](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Minh_Th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) rút ruột [Cầu Sông Hàn](/wiki/C%E1%BA%A7u_S%C3%B4ng_H%C3%A0n), một vụ án [tham nhũng](/wiki/Tham_nh%C5%A9ng) gây chấn động [Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng) được cho là có liên quan đến Chủ tịch Ủy ban Nhân dân TP Đà Nẵng lúc đó là [Nguyễn Bá Thanh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_B%C3%A1_Thanh). Tại tòa Phạm Minh Thông khai đã dùng tiền "tham ô" được để "đi quà biếu một số cá nhân và tập thể", và đi "chúc tết" một số người nào đó, nhưng đó là những ai thì không bao giờ được làm sáng tỏ. [1] [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4) [[5]](#cite_note-5) [[6]](#cite_note-6)
Sau vụ
[Cầu Sông Hàn](/wiki/C%E1%BA%A7u_S%C3%B4ng_H%C3%A0n), ông Trần Văn Thanh bị điều động về công tác tại Bộ Công an tại Hà Nội làm chuyên viên cao cấp phụ trách [miền Trung](/wiki/Mi%E1%BB%81n_Trung) và [Tây Nguyên](/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn). Tháng 3 năm 2002, ông là Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Bộ Công an, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần - Bộ Công an, Chánh Thanh tra Bộ Công an. Năm 2006 ông được phong quân hàm cấp tướng và là Chánh Thanh tra [Bộ Công an](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%B4ng_an_(Vi%E1%BB%87t_Nam)).
## Bị khởi tố gây tranh cãi[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&action=edit§ion=2)]
Năm 2007, tướng Trần Văn Thanh bị Công an TP Đà Nẵng truy tố vì hành vi cùng với trung tá
[Dương Ngọc Tiến](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_Ng%E1%BB%8Dc_Ti%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) và cựu thiếu tá Đinh Công Sắt "phát tán Công văn số 73 và 77 của Viện Kiểm sát Nhân dân TP Đà Nẵng ở nhiều địa điểm ngay trước bầu cử Quốc hội khóa XII; viết nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo tập trung vào một số vụ án tại TP Đà Nẵng có liên quan đến trách nhiệm của lãnh đạo địa phương này, nhưng chưa được giải quyết". [[7]](#cite_note-qdnd.vn-7)
Theo
[RFA](/wiki/%C4%90%C3%A0i_%C3%81_Ch%C3%A2u_T%E1%BB%B1_do), Công văn số 73 và 77 của Viện KSND TP Đà Nẵng có nội dung báo cáo về việc Bí thư Thành ủy Đà Nẵng [Nguyễn Bá Thanh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_B%C3%A1_Thanh) đã nhận hối lộ của [Phạm Minh Thông](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Minh_Th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) số tiền 4,4 tỉ đồng trong các công trình xây dựng [Cầu Sông Hàn](/wiki/C%E1%BA%A7u_S%C3%B4ng_H%C3%A0n) và đường Bắc Nam ở Đà Nẵng. [[1]](#cite_note-2OT1-1)
Ngày 20
[tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y) năm [2009](/wiki/2009), mặc dù ông Trần Văn Thanh bị tai biến và có hai [bệnh viện](/wiki/B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n) của [công an](/wiki/C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t) đã xác nhận là tướng Thanh không đủ sức khỏe để dự phiên tòa, nhưng vị thiếu tướng công an vẫn bị đưa đến tòa tại nhà hát Trưng Vương trên xe cứu thương trong tình trạng hôn mê, thở ôxy và phải truyền dịch, để kiểm tra sức khỏe trước khi đưa ra tòa. Do không qua được lần kiểm tra sức khỏe, Tòa án Nhân dân TP Đà Nẵng đã xử vắng mặt bị cáo Trần Văn Thanh 18 tháng tù treo vì tội "Lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân". [1] [[7]](#cite_note-qdnd.vn-7)
Ở phiên phúc thẩm, Viện Thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng (Viện Phúc thẩm II) thuộc
[Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao](/wiki/Vi%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%83m_s%C3%A1t_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_T%E1%BB%91i_cao_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) đã kháng nghị Tòa phúc thẩm Đà Nẵng tuyên ông Trần Văn Thanh không phạm tội và đình chỉ vụ án với bị cáo này. [[8]](#cite_note-8) Như vậy, ngay cả cơ quan buộc tội (Viện Kiểm Sát) cũng cho là bị cáo vô tội, nhưng chánh án [9] [Trần Mẫn](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_M%E1%BA%ABn)vẫn tuyên án thiếu tướng Trần Văn Thanh có tội, dù không có bằng chứng nhưng vẫn nhất quyết cho rằng ông Trần Văn Thanh là "người cầm đầu, đã chủ động hướng dẫn các bị cáo". Thay vì tuyên vô tội như kháng nghị của Viện Phúc thẩm II, tòa chỉ giảm án xuống 12 tháng tù treo vì bị cáo có nhân thân tốt. [[1]](#cite_note-2OT1-1) [[10]](#cite_note-10)
## Được minh oan vô tội[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&action=edit§ion=3)]
## Giám đốc thẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&action=edit§ion=4)]
Ngày 29 tháng 12 năm 2010, Báo Quân đội Nhân dân Việt Nam đưa tin
[Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao](/wiki/Vi%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%83m_s%C3%A1t_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_T%E1%BB%91i_cao_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) đã ra kháng nghị giám đốc thẩm yêu cầu đình chỉ vụ án đối với ông Trần Văn Thanh và tuyên bố ông vô tội với lý do không đủ căn cứ kết luận ông Thanh phạm tội. [[11]](#cite_note-11)
Trước đó, trong phiên xử phúc thầm, Viện Phúc thẩm II thuộc
[Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao](/wiki/Vi%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%83m_s%C3%A1t_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_T%E1%BB%91i_cao_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) cũng đã từng kháng nghị tuyên ông Trần Văn Thanh không phạm tội và đình chỉ vụ án với bị cáo, tuy nhiên Tòa phúc thẩm Đà Nẵng đã không chấp nhận. [[12]](#cite_note-BBC_ti.E1.BA.BFng_Vi.E1.BB.87t-12)
Phải tới phiên tòa phúc thẩm xét xử lại ngày 22-06-2012, TAND Tối cao tại Đà Nẵng mới chấp nhận kháng nghị của Viện KSND tối cao, tuyên miễn tội, đình chỉ vụ án đối với ông Trần Văn Thanh. Tòa kết luận: ông Trần Văn Thanh bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội "Lợi dụng quyền tự do dân chủ, xâm phạm lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích của công dân" (theo điểm 2, khoản 2 điều 258 BLHS) là đúng. Tuy nhiên, đây là loại tội phạm ít nghiêm trọng, đồng thời theo luật đã hết thời hạn truy cứu trách nhiệm hình sự.
[[13]](#cite_note-13)
## Nhận xét[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&action=edit§ion=5)]
Ông
[Cù Huy Hà Vũ](/wiki/C%C3%B9_Huy_H%C3%A0_V%C5%A9) cho rằng ông Trần Văn Thanh *"là viên tướng chống tham nhũng"*, và phiên toà xử tướng công an Trần Văn Thanh *"là hành vi trả thù đối với việc chống tham nhũng,"* [[14]](#cite_note-rfa2-14) *"mang hàm ý đe dọa người dân, đe dọa những người chống tham nhũng."* [[15]](#cite_note-rfa1-15)
Theo ông Đỗ Xuân Hiền, nguyên Trưởng ban Kinh tế Đà Nẵng, huyện ủy thường vụ Đà Nẵng, một người có liên quan trong vụ án tướng công an Trần Văn Thanh thì
*"Chánh án Trần Mẫn là em ruột bà Trần Thị Thủy. Bà Trần Thị Thủy là vợ ông Nguyễn Văn Chi, ông Nguyễn Văn Chi là uỷ viên Bộ chính trị, kiêm Trưởng ban Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Đảng là bạn thân của ông Nguyễn Bá Thanh"*. [[16]](#cite_note-aicotoi-16)
## Khen thưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&action=edit§ion=6)]
Trong quá trình chiến đấu và công tác, Thiếu tướng Trần Văn Thanh đã được tặng thưởng:
[Huân chương Kháng chiến](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Kh%C3%A1ng_chi%E1%BA%BFn)hạng Nhất; [Huân chương Chiến công](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Chi%E1%BA%BFn_c%C3%B4ng)hạng Nhất; [Huân chương Lao động](/wiki/Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng)hạng Ba;
- Huy chương Giải phóng hạng Nhất;
- Huy chương Vì An ninh Tổ quốc.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Thanh&action=edit§ion=7)] [Tiểu sử](/wiki/Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD), Danh sách [Huân chương](/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1): **Kỷ Yếu Đảng Bộ Quảng Nam**(1930-2010) của **Ban Tuyên giáo tỉnh Quảng Nam**(Trang 767 - 768).
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Hai ông Thanh và chuyện chống tham nhũng (phần 2)](http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/Two-men-of-the-same-name-and-stories-about-anti-corruption-part2-12142009132117.html) [^](#cite_ref-2) [Công trình xây dựng cầu sông Hàn đã bị rút ruột như thế nào?](http://vietnamnet.vn/xahoi/phapluat/2003/5/12981/) [^](#cite_ref-3) [Nhiều chi phí không chứng từ khi xây cầu quay sông Hàn](http://vnexpress.net/Vietnam/Phap-luat/2004/04/3B9D17DE/) [^](#cite_ref-4) [Hoãn phiên tòa xét xử Phạm Minh Thông](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=26052&ChannelID=6) [^](#cite_ref-5) [Sau 2 lần "tạm hoãn", duy nhất Phạm Minh Thông bị đề nghị án tù giam](http://vnexpress.net/Vietnam/Phap-luat/2004/04/3B9D1864/) [^](#cite_ref-6) [Bị sự cố ngừng quay ngay sau khi đưa vào hoạt động, sau đó lại gặp sự cố lần 2](http://vietnamnet.vn/xahoi/2007/07/717176/)
- ^
**a** **ă** [QĐND: Nguyên Chánh thanh tra Bộ công an được kháng nghị vô tội](http://qdnd.vn/QDNDSite/vi-VN/61/43/4/42/42/134137/Default.aspx) [^](#cite_ref-8) [Ông Trần Văn Thanh được kháng nghị vô tội](http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=335757&ChannelID=6) [^](#cite_ref-PLTP_9-0) [Xử phúc thẩm Thiếu tướng Trần Văn Thanh: VKS bảo vô tội, tòa bảo có tội!](http://www.phapluattp.vn/20091207113720872p1063c1016/xu-phuc-tham-thieu-tuong-tran-van-thanh-vks-bao-vo-toi-toa-bao-co-toi.htm) [^](#cite_ref-10) [“Cựu tướng công an được kháng nghị vô tội”](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2010/12/101230_tranvanthanh_acquitted.shtml). BBC tiếng Việt. 30 tháng 12, 2010. Truy cập 30 tháng 12, 2010. [^](#cite_ref-11) [http://qdnd.vn/QDNDSite/vi-VN/61/43/4/42/42/134137/Default.aspx](http://qdnd.vn/QDNDSite/vi-VN/61/43/4/42/42/134137/Default.aspx) [^](#cite_ref-BBC_ti.E1.BA.BFng_Vi.E1.BB.87t_0) **Lỗi chú thích: Thẻ**
<ref>sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên
BBC_ti.E1.BA.BFng_Vi.E1.BB.87t
[^](#cite_ref-13) [“Đình chỉ vụ án đối với ông Trần Văn Thanh”](http://www.tienphong.vn/Phap-Luat/582107/Dinh-chi-vu-an-doi-voi-ong-Tran-Van-Thanh-tpp.html). Tienphong. 23 tháng 6 năm 2012. [^](#cite_ref-rfa2_14-0) [Phiên toà xử vắng mặt ông Trần Văn Thanh](http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/Absentee-got-eighteen-month-suspended-sentence-in-the-so-called-illegal-court-%20says-lawyer-08092009105202.html) [^](#cite_ref-rfa1_15-0) [Chánh Án Toà Đà Nẵng học luật ở đâu?](http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/Attornet-at-law-explains-why-judge-seriously-violated-indictee-rights-08032009171446.html) [^](#cite_ref-aicotoi_16-0) [Tham nhũng, tố tham nhũng ai có tội?](http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/The-Court-of-Corruption-and-anti-corruption-in-Danang-City-12152009173450.html)

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Triết học Trung Quốc
Mục lục
Hoàn cảnh ra đời triết học Trung hoa cổ, trung đại[sửa | sửa mã nguồn]
Thời Tam đại có các triều đại nhà Hạ, Thương và Tây Chu[sửa | sửa mã nguồn]
Căn cứ vào các văn bản cổ và các di vật khảo cổ được tìm thấy thì triều đại nhà Hạ ra đời vào khoảng thế kỷ XXI tr.CN. Đây là nhà nước đầu tiên của thời kỳ xã hội cổ đại ở Trung Hoa.
Về tình hình kinh tế - xã hội, thời đại này người Hạ đạ biết chế tạo, sử dụng những công cụ, vũ khí bằng đồng và có dấu hiệu xuất hiện văn tự.
Khoảng nữa đầu thế kỷ XVII tr.CN, Thành Thang - người đứng đầu bộ tộc Thương đã lật đổ vua Kiệt nhà Hạ, lập nên nhà Thương đặt đô ở đất Bạc (thuộc tỉnh Hà Nam bây giờ). Đến thế kỷ XIV tr.CN, Bàn Canh dời đô về đất Ân (thuộc huyện An Dương, Hà Nam ngày nay). Vì vậy nhà Thương còn gọi là nhà Ân.
Vào thời nhà Thương, trình độ sản xuất còn thấp, công cụ sản xuất còn lạc hậu (đồ sắt chưa phổ biến). Về văn hoá đã phát minh ra chữ viết, đã quan sát được sự vận hành của Mặt Trăng, các vì sao, tính chu kỳ lên xuống của nước sông, làm ra âm lịch, lịch mùa dựa trên "can" và "chi". Về tư tưởng, con người ở thời nhà Thương đã bước vào giai đoạn thờ tổ tiên thay cho tín ngưỡng Tô tem giáo.
Khoảng thế kỷ XI tr.CN, Chu Vũ Vương – con trai Chu Văn Vương đã diệt vua Trụ nhà Thương, lập nên nhà Chu, đóng đô ở Thiểm Tây ngày nay, phía tây nước Chu, gọi là Tây Chu, đưa chế độ nô lệ ở Trung Hoa lên đỉnh cao. Hình thái kinh tế - xã hội thời Tây Chu có những đặc điểm cơ bản sau:
- Nhà Chu thực hiện chế độ quốc hữu về tư liệu sản xuất (ruộng đất) và sức lao động. Về nguyên tắc, ruộng đất và mọi thành viên đều thuộc quyền quản lý của vua nhà Chu.
- Trong xã hội có sự phân chia thành hai hạng người, đó là quân tử (quý tộc) và tiểu nhân (kẻ hèn).
- Sự phân công lao động, chia tách xã hội lần thứ nhất chưa triệt để.
- Về tư tưởng có sự gắn chặt giữa thần quyền và thế quyền.
Thời Xuân Thu - Chiến Quốc[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là thời kỳ chuyển biến từ chế độ chiếm hữu nô lệ sang chế độ phong kiến, còn gọi là thời Đông Chu, do Chu Bình Vương dời đô về phía Đông (Lạc Dương, Hà Nam ngày nay).
- Thời Xuân Thu (khoảng 770 – 475 tr.CN).
- Thời Chiến Quốc (475 – 221 tr.CN):
- Về lực lượng sản xuất: Đồ sắt phát triển khá phổ biến, kỹ thuật canh tác phát triển. Nền sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp phát triển mạnh mẽ. Sự phân công lao động và chuyên môn hoá sản xuất ngày càng cao. Sự phát triển của lực lượng sản xuất, của kinh tế đã có tác động mạnh đến hình thức sở hữu ruộng đất, kết cấu và địa vị kinh tế của các giai tầng trong xã hội.
- Về chính trị: Thời Xuân Thu, mệnh lệnh của Thiên tử nhà Chu không còn được tuân thủ, trật tự lễ nghĩa, kỷ cương xã hội bị đảo lộn, đạo đức suy đồi. Sự tranh giành địa vị xã hội của các thế lực cátcứ đã đẩy xã hội Trung Hoa cổ đại vào tình trạng chiến tranh khốc liệt liên miên. Đây chính là điều kiện lịch sử đòi hỏi giải thể chế độ thị tộc nhà Chu, hình thành xã hội phong kiến; đòi hỏi giải thể nhà nước của chế độ gia trưởng, xây dựng nhà nước phong kiến nhằm giải phóng lực lượng sản xuất, mở đường cho xã hội phát triển. Sự biến chuyển sôi động đó của thời đại đã đặt ra và làm xuất hiện những tụ điểm, những trung tâm các "kẻ sĩ" luôn tranh luận về trật tự xã hội cũ và đề ra những hình mẫu của một xã hội tương lai. Lịch sử gọi thời kỳ này là thời kỳ "Bách gia chư tử" (trăm nhà trăm thầy), "Bách gia minh tranh" (trăm nhà đua tiếng). Chính trong quá trình ấy đã sản sinh các tư tưởng lớn và hình thành nên các trường phái triết học khá hoàn chỉnh.
Đặc điểm của triết học Trung Hoa cổ, trung đại[sửa | sửa mã nguồn]
Thứ nhất là nền triết học nhấn mạnh tinh thần nhân văn. Trong tư tưởng triết học Trung Hoa cổ, trung đại, tư tưởng liên quan đến con người như triết học nhân sinh, triết học đạo đức, triết học chính trị, triết học lịch sử phát triển, còn triết học tự nhiên có phần mờ nhạt.
Thứ hai là chính trị đạo đức, các triết gia Trung Hoa đều tập trung vào lĩnh vực luân lý đạo đức, xem việc thực hành đạo đức như là hoạt động thực tiễn căn bản nhất của một đời người, đặt lên vị trí thứ nhất của sinh hoạt xã hội.
Thứ ba là nhấn mạnh sự hài hoà, thống nhất giữa tự nhiên và xã hội. Các nhà triết học nhấn mạnh sự hài hoà, thống nhất giữa các mặt đối lập, coi trọng tính đồng nhất của các mối liên hệ tương hỗ của các khái niệm, coi việc điều hoà các mâu thuẫn là mục tiêu cuối cùng để giải quyết các vấn đề.
Thứ tư là tư duy trực giác. Đặc điểm nổi bật của phương thức tư duy triết học cổ, trung đại Trung Hoa là nhận thức trực giác, tức là có trong sự cảm nhận hay thể nghiệm. Cảm nhận tức là đặt mình giữa đối tượng, tiến hành giao tiếp lý trí, ta và vật ăn khớp, khơi vậy linh cảm, quán xuyến nhiều chiều trong chốc lát, từ đó mà nắm bản thể trừu tượng. Phương thức tư duy trực giác đặc biệt coi trọng tác dụng của cái tâm, coi tâm là gốc rễ của nhận thức, "lấy tâm để bao quát vật".

markdown:
# Triết học Trung Quốc
|
|![]()
|
|Bài hoặc đoạn này cần được
Xin hãy giúp
|
|![]()
|
|Thông tin trong bài này hoặc đoạn này không
Xin bạn hãy
## Mục lục
## Hoàn cảnh ra đời triết học Trung hoa cổ, trung đại[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=1)]
### Thời Tam đại có các triều đại nhà Hạ, Thương và Tây Chu[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=2)]
Căn cứ vào các văn bản cổ và các di vật khảo cổ được tìm thấy thì triều đại nhà Hạ ra đời vào khoảng thế kỷ XXI tr.CN. Đây là nhà nước đầu tiên của thời kỳ xã hội cổ đại ở Trung Hoa.
Về tình hình kinh tế - xã hội, thời đại này người Hạ đạ biết chế tạo, sử dụng những công cụ, vũ khí bằng đồng và có dấu hiệu xuất hiện văn tự.
Khoảng nữa đầu thế kỷ XVII tr.CN, Thành Thang - người đứng đầu bộ tộc Thương đã lật đổ vua Kiệt nhà Hạ, lập nên nhà Thương đặt đô ở đất Bạc (thuộc tỉnh Hà Nam bây giờ). Đến thế kỷ XIV tr.CN, Bàn Canh dời đô về đất Ân (thuộc huyện An Dương, Hà Nam ngày nay). Vì vậy nhà Thương còn gọi là nhà Ân.
Vào thời nhà Thương, trình độ sản xuất còn thấp, công cụ sản xuất còn lạc hậu (đồ sắt chưa phổ biến). Về văn hoá đã phát minh ra chữ viết, đã quan sát được sự vận hành của Mặt Trăng, các vì sao, tính chu kỳ lên xuống của nước sông, làm ra âm lịch, lịch mùa dựa trên "can" và "chi". Về tư tưởng, con người ở thời nhà Thương đã bước vào giai đoạn thờ tổ tiên thay cho tín ngưỡng
[Tô tem giáo](/w/index.php?title=T%C3%B4_tem_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1).
Khoảng thế kỷ XI tr.CN, Chu Vũ Vương – con trai Chu Văn Vương đã diệt vua Trụ nhà Thương, lập nên nhà Chu, đóng đô ở Thiểm Tây ngày nay, phía tây nước Chu, gọi là Tây Chu, đưa chế độ nô lệ ở Trung Hoa lên đỉnh cao. Hình thái kinh tế - xã hội thời Tây Chu có những đặc điểm cơ bản sau:
- Nhà Chu thực hiện chế độ quốc hữu về tư liệu sản xuất (ruộng đất) và sức lao động. Về nguyên tắc, ruộng đất và mọi thành viên đều thuộc quyền quản lý của vua nhà Chu.
- Trong xã hội có sự phân chia thành hai hạng người, đó là quân tử (quý tộc) và tiểu nhân (kẻ hèn).
- Sự phân công lao động, chia tách xã hội lần thứ nhất chưa triệt để.
- Về tư tưởng có sự gắn chặt giữa thần quyền và thế quyền.
### Thời Xuân Thu - Chiến Quốc[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=3)]
Đây là thời kỳ chuyển biến từ chế độ chiếm hữu nô lệ sang chế độ phong kiến, còn gọi là thời Đông Chu, do Chu Bình Vương dời đô về phía Đông (Lạc Dương, Hà Nam ngày nay).
- Thời Xuân Thu (khoảng 770 – 475 tr.CN).
- Thời Chiến Quốc (475 – 221 tr.CN):
- Về lực lượng sản xuất: Đồ sắt phát triển khá phổ biến, kỹ thuật canh tác phát triển. Nền sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp phát triển mạnh mẽ. Sự phân công lao động và chuyên môn hoá sản xuất ngày càng cao. Sự phát triển của lực lượng sản xuất, của kinh tế đã có tác động mạnh đến hình thức sở hữu ruộng đất, kết cấu và địa vị kinh tế của các giai tầng trong xã hội.
- Về chính trị: Thời Xuân Thu, mệnh lệnh của Thiên tử nhà Chu không còn được tuân thủ, trật tự lễ nghĩa, kỷ cương xã hội bị đảo lộn, đạo đức suy đồi. Sự tranh giành địa vị xã hội của các thế lực cátcứ đã đẩy xã hội Trung Hoa cổ đại vào tình trạng chiến tranh khốc liệt liên miên. Đây chính là điều kiện lịch sử đòi hỏi giải thể chế độ thị tộc nhà Chu, hình thành xã hội phong kiến; đòi hỏi giải thể nhà nước của chế độ gia trưởng, xây dựng nhà nước phong kiến nhằm giải phóng lực lượng sản xuất, mở đường cho xã hội phát triển. Sự biến chuyển sôi động đó của thời đại đã đặt ra và làm xuất hiện những tụ điểm, những trung tâm các "kẻ sĩ" luôn tranh luận về trật tự xã hội cũ và đề ra những hình mẫu của một xã hội tương lai. Lịch sử gọi thời kỳ này là thời kỳ "Bách gia chư tử" (trăm nhà trăm thầy), "Bách gia minh tranh" (trăm nhà đua tiếng). Chính trong quá trình ấy đã sản sinh các tư tưởng lớn và hình thành nên các trường phái triết học khá hoàn chỉnh.
## Đặc điểm của triết học
[Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) cổ, trung đại[ [sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit§ion=4)]
Thứ nhất là nền triết học nhấn mạnh tinh thần nhân văn. Trong tư tưởng triết học Trung Hoa cổ, trung đại, tư tưởng liên quan đến con người như triết học nhân sinh, triết học đạo đức, triết học chính trị, triết học lịch sử phát triển, còn triết học tự nhiên có phần mờ nhạt.
Thứ hai là chính trị đạo đức, các triết gia Trung Hoa đều tập trung vào lĩnh vực luân lý đạo đức, xem việc thực hành đạo đức như là hoạt động thực tiễn căn bản nhất của một đời người, đặt lên vị trí thứ nhất của sinh hoạt xã hội.
Thứ ba là nhấn mạnh sự hài hoà, thống nhất giữa tự nhiên và xã hội. Các nhà triết học nhấn mạnh sự hài hoà, thống nhất giữa các mặt đối lập, coi trọng tính đồng nhất của các mối liên hệ tương hỗ của các khái niệm, coi việc điều hoà các mâu thuẫn là mục tiêu cuối cùng để giải quyết các vấn đề.
Thứ tư là tư duy trực giác. Đặc điểm nổi bật của phương thức tư duy triết học cổ, trung đại Trung Hoa là nhận thức trực giác, tức là có trong sự cảm nhận hay thể nghiệm. Cảm nhận tức là đặt mình giữa đối tượng, tiến hành giao tiếp lý trí, ta và vật ăn khớp, khơi vậy linh cảm, quán xuyến nhiều chiều trong chốc lát, từ đó mà nắm bản thể trừu tượng. Phương thức tư duy trực giác đặc biệt coi trọng tác dụng của cái tâm, coi tâm là gốc rễ của nhận thức, "lấy tâm để bao quát vật".

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=23-May-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Wed, 24 Jun 2015 00:00:00 GMT


text:
Vanuatu
Vanuatu, tên chính thức Cộng hòa Vanuatu, là đảo quốc gồm nhóm quần đảo vùng Melanesia, tây nam Thái Bình Dương. Quần đảo này nằm phía đông Úc cách 1.750 km, phía đông bắc Nouvelle-Calédonie cách 500 km, phía tây Fiji, và phía nam quần đảo Solomon.
Trước năm 1980, Vanuatu có tên là New Hebrides thuộc sự đồng trị của cả hai nước Anh và Pháp. Người Việt thời đó gọi Vanuatu là Tân Đảo vì thực dân Pháp thường mộ phu chân đăng ở Đông Dương để đi khai phá và canh tác đồn điền ở đó.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Theo chứng tích khảo cổ thì con người có mặt trên đảo Vanuatu từ khoảng 1300 năm trước Công nguyên.
Năm 1606, người Tây Ban Nha dưới sự chỉ huy của Luis Váez de Torres và Pedro Fernández de Quirós đến đảo thám hiểm và cho rằng Vanuatu là một phần của lục địa châu Úc. Mãi đến thế kỷ 18 sau chuyến hải hành thứ hai của nhà thám hiểm người Anh James Cook và đảo được đặt tên "New Hebrides" người châu Âu mới đến định cư vùng đảo.
Trong thời gian ngắn ngủi sau năm 1879, đảo Efate thành lập thể chế cộng hòa dưới tên "Franceville" với đặc điểm là quốc gia độc lập đầu tiên với quyền đầu phiếu phổ thông không phân biệt sắc tộc hay giới tính. Tuy nhiên riêng người da trắng được nhậm chức. Năm 1887, đảo được đặt dưới quyền cai trị quân đội của hai nước Anh và Pháp. Về sau được xác định thông qua nghị định thư năm 1914, chính thức phê chuẩn năm 1923.
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, quần đảo New Hebrides được hưởng thể chế sau này đưa đến quyền tự trị năm 1975. Từ đó những bất đồng giữa cộng đồng Anh ngữ (đa số) và cộng đồng Pháp ngữ lại gia tăng. Việc tạm ngừng đấu tranh cho phép thông qua một dự án hiến pháp. Tháng 11 năm 1979, đảng thuộc cộng đồng Anh ngữ giành thắng lợi trong cuộc tuyển cử, Mục sư Walter Lini trở thành Thủ tướng. Cộng đồng Pháp ngữ ở hai đảo Espíritu Santo và Tanna dự định tiến hành li khai. Một lực lượng gồm đội quân của Anh và Pháp phải can thiệp nhằm ngăn cản ý định li khai. Độc lập được tuyên bố ngày 30 tháng 7 năm 1980. Quần đảo New Hebrides đổi tên thành Cộng hòa Vanuatu. Georges Ati Sokomanu được bầu làm Tổng thống.
Năm 1983, đảng của Walter Lini đắc cử. Năm 1984, Sokomanu phải đương đầu với Lini, từ chức và tái đắc cử. Năm 1987, Lini lại giành thắng lợi trong cuộc bầu cử. Tháng 9 năm 1991, Lini rút khỏi chính trường và Maxime Carlot Korman thuộc cộng đồng Pháp ngữ trở thành Thủ tướng. Năm 1994, Jean-Marc Leyé được bầu làm Tổng thống. Năm 1999, John Bani giữ chức Tổng thống và bổ nhiệm Donald Kalpokas vào chức Thủ tướng.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Vanuatu là một quần đảo san hô và núi lửa gồm 83 đảo lớn nhỏ, thuộc quần đảo Melanesia, gồm một quần đảo trải dài từ Bắc đến Nam trên 850 km ở Tây Nam Thái Bình Dương, nằm về phía Đông Bắc New Caledonia. Khoảng 75% diện tích đất đai bao phủ bởi các khu rừng nhiệt đới. Tabwemasana là đỉnh núi cao nhất (1.879 m) thuộc đảo Espíritu Santo (4.860 km2), đảo lớn nhất của quần đảo này. Nhiều ngọn núi lửa thuộc quần đảo này nằm trong "vành đai lửa Thái Bình Dương" hiện vẫn còn hoạt động, nhất là đảo Tanna, Ambrym, Aoba và Gaua.
Hai đảo Matthew và Hunter còn trong vòng tranh chấp với Nouvelle-Calédonie. Trong tổng số đó có 14 đảo với diện tích hơn 100 km² là:
Đa số những hải đảo là núi non, địa chất phún thạch của những ngọn núi lửa xưa với khí hậu nhiệt đới và bán nhiệt đới. Vũ lượng tại Vanuatu tính trung bình là 2.360 mm nhưng có năm lên đến 4.000 mm ở những đảo miền bắc.
Có vài ngọn núi lửa còn hoạt động tại Vanuatu như ngọn Lopevi. Thiên tai địa chấn và núi lửa thường đe dọa quần đảo. Ngọn núi cao nhất Vanuatu là đỉnh Tabwemasana, đo được 1879 m trên đảo Espiritu Santo.
Thành phố lớn nhất là thủ đô Port Vila trên đảo Efate. Thị trấn thứ nhì là Luganville trên đảo Espiritu Santo.
Vanuatu được công nhận là vùng địa sinh thái đặc biệt (distinct terrestial ecoregion) thuộc phân khu sinh thái (ecozone) Australasia.
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Vuanuatu nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới. Thời tiết ôn hòa nhờ gió mậu dịch thổi theo hướng Đông Nam. Mùa khô từ tháng 5 đến tháng 10, mùa mưa từ tháng 11 đến tháng 4, lượng mưa trung bình tương đối cao.
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Kể từ năm 1994, Vanuatu được chia thành sáu tỉnh (province). Tên của sáu tỉnh thì ghép từ tên những đảo phụ thuộc.
- Malampa (MALakula, AMbrym, PAama)
- Penama (PENntecost, Ambae, MAewo)
- Sanma (SANto, MAlo)
- Shefa (nhóm SHepherds, EFAte)
- Tafea (Tanna, Aniwa, Futuna, Erromango, Aneityum)
- Torba (TORres, BAnks)
Mỗi tỉnh là đơn vị tự trị với hội đồng tỉnh do cư dân bầu lên. Hội đồng này có quyền thu thuế địa phương và quyết định ngân sách hàng tỉnh cùng những nghị luật. Chủ tịch Hội đồng do chính các thành viên bầu ra, lại có thư ký trợ lý do Ủy ban Công chức (Public Service Commission) bổ nhiệm.
Ngành hành pháp có hành pháp viên (executive officer) do phủ Thủ tướng bổ nhiệm.
Ở cấp tỉnh cũng có vị tổng thống tỉnh bang (provincial president) thuộc cử tri đoàn để bầu ra tổng thống Vanuatu.
Dưới cấp tỉnh là xã (municipality), tương đương với một đảo một. Xã có hội đồng xã và xã trưởng do cư dân bầu nên.
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Vanuatu là một nước dân chủ nghị viện. Đứng đầu là Tổng thống với nhiệm kỳ năm năm nắm vai trò lễ nghi. Cử tri đoàn gồm các đại biểu quốc hội và tổng thống tỉnh bang bỏ phiếu bầu tổng thống toàn quốc.
Thủ tướng điều hành chính phủ thì do Quốc hội bầu nếu đạt được hơn nửa số phiếu của ¾ đại biểu. Thủ tướng có nhiệm vụ lập nội các, tức hội đồng bộ trưởng để điều hành ngành hành pháp Vanuatu.
Quốc hội Vanuatu là viện lập pháp đơn viện (unicameral) với 52 đại biểu nhiệm kỳ bốn năm do cử tri trực tiếp bầu ra. Quốc hội có thể tự giải tán hay do lệnh Tổng thống với sự cố vấn của Thủ tướng. Song song với Quốc hội là Hội đồng tộc trưởng Malvatu Mauri để cố vấn chính phủ trong những lãnh vực văn hóa và ngôn ngữ Vanuatu.
Các Đảng chính trị chính: Vanuaaku Pati, Đảng thống nhất Dân tộc (NUP) và một số đảng khác.
Đối ngoại[sửa | sửa mã nguồn]
Vanuatu theo đuổi chính sách đối ngoại hòa bình, không liên kết, chống vũ khí hạt nhân. Đến nay, Vanuatu có quan hệ ngoại giao với 74 nước. Vanuatu có quan hệ hợp tác kinh tế và văn hóa chặt chẽ với Úc, New Zealand và EU và Nam Thái Bình Dương. Hiện nay, Vanuatu cũng đang chú trọng phát triển quan hệ với nhiều nước khác, đặc biệt là các nước lớn cung cấp nhiều viện trợ như Trung Quốc, Mỹ và các nước láng giềng khu vực.
Vanuatu là thành viên Liên Hợp Quốc (1981), Khối thịnh vượng chung (Common Wealth), Phong trào không liên kết (1983), Cộng đồng Pháp ngữ (ACCT), Ngân hàng thế giới WB, Quỹ tiền tệ quốc tế IMF, Diễn đàn các nước Nam Thái Bình Dương (SPF)...
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Vanuatu có nền kinh tế còn chưa phát triển, chủ yếu là nông nghiệp với quy mô nhỏ, công nghiệp còn khiêm tốn; ngoài ra còn một số ngành khác như đánh bắt hải sản, khai khoáng và du lịch. Tốc độ tăng GDP trung bình khoảng 2,9%. Vanuatu nhập khẩu nhiều máy móc, phương tiện vận tải, thực phẩm, dầu mỏ, hoá chất trong khi xuất khẩu khiêm tốn chủ yếu là cùi dừa, ca cao, thịt bò, gỗ. Bạn hàng và cũng là nước cung cấp viện trợ chính là Úc, Anh, Pháp, Liên minh châu Âu (EU), Nhật bản, New Zealand. Nhập khẩu của Vanuatu từ Úc chiếm khoảng 40% - 50%, New Zealand: 11%, New Caledonia: 8%, Nhật: 10%, Fiji và Pháp: 6%. Thu nhập bình quân đầu người của Vanuatu đạt 2442 USD năm 2008 (số liệu của IMF).[1]
Nhân khẩu học[sửa | sửa mã nguồn]
Dân số Vanuatu hiện nay là 205,754 người. Bao gồm các sắc tộc chính: Người Vanuatu (94%), người châu Âu (4%), người gốc Micronesians, Polynesians; người Hoa và người Việt (2%). Người Người Vanuatu (94%), người gốc Micronesians, Polynesians nói tiếng Bislama; người châu Âu, người Hoa và người Việt nói tiếng Anh và tiếng Pháp.
Các tôn giáo chính có: Giáo hội Trưởng Lão (Cơ Đốc) 36.7%, Anh giáo 15%, Công giáo 15%, tín ngưỡng bản địa 7.6%, các tôn giáo khác.
Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Với dân số khoảng 221.000 người (thống kê 2006), Vanuatu tự hào có 113 ngôn ngữ khác nhau đại hình thành tại vô số đại phương ở những hòn đảo xa xôi. Điều này đã biến quốc đảo này là một trong những nước có nền văn hóa đa dạng nhất trên thế giới.
Sự đa dạng là kết quả của hơn 3.000 năm tích tụ từ các dân tộc khác nhau về quốc đảo này đôi khi dẫn đến sự xung đột sắc tộc, tan biến văn hóa và đánh mất đi giá trị truyền thống gốc của nó. Thực phẩm, động vật là những vật quan trọng nhất của đảo vì nó là nguồn cung cấp thức ăn cho người dân và trong đó loài lợn là con vật quan trọng. Xét về khía cạnh sống lợn là con vật linh thiêng nhất cho cuộc sống người dân Vanuatu vì nó không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm, chất dinh dưỡng mà là nền tảng của đời sống nghi thức, biểu tượng của sự giàu có và quyền lực được xác lập từ bấy lâu nay.
Nhịp sống hiện đại đã không làm xáo trộn nét đặc trưng của một nghi thức sống trong gia đình. Mọi khía cạnh của cuộc sống được tổ chức và biểu hiện dưới hình thái của một qui trình sống được tổ chức trong một đại gia tộc mà ở đó con số người thân có thể lên đến hàng trăm người. Mối quan hệ hiếu thảo được bảo tồn và còn lưu giữ nhiều tập tục cổ xưa cắt bao qui đầu khởi sinh cho một sinh linh bé bỏng… và các người chết là một việc người đó được về với tổ tiên vì thế mà được cho là việc làm tối thượng. Nghệ thuật tại quốc đảo này thật đa dạng và biểu cảm dưới nhiều hinh thức khác nhau như từ việc trang trí đồ trang sức, trang trí thân người bởi hình xăm, các mặt nạ, mũ nón, chạm khắc… rất quan trọng đại diện tiêu biểu cho một làng nào đó.
Với xã hội hiện đại, tại quốc đảo nền kinh tế nông nghiệp vẫn là chủ yếu. Họ trồng các loại cây thực phẩm như khoai lang, khoai, sắn, trái cây theo mùa… Với diện tích rừng bị thu hẹp để lấy đất làm nông nghiệp, săn bắt thú hình như không còn phổ biến như xưa và thay vào đó là nuôi động vật, loài lợn là quan trọng là chỗ dựa cho nền kinh tế không chỉ là cung cấp thực phẩm mà là thể hiện sự đẳng cấp giàu có của mình. Văn hóa sống vẫn được bảo tồn và gìn giữ như là một phần của nghi thức cuộc sống. Trên một số hòn đảo, bà mẹ trả tiền để các bác sĩ cắt bao qui đầu trẻ em, các bé trai được đưa vào bụi rậm một tuần, đôi khi cả tháng… có một vài bộ tộc vẫn còn khỏa thân nhưng không như xưa, cánh đàn ông có vỏ bọc dương vật trong khi các phụ nữ vẫn để đôi ngực trần của mình tự nhiên.
Dấu ấn văn hóa Pháp
Giành chủ quyền từ tay thực dân Pháp vào đầu những năm 1980, Vanuatu là đất nước thuộc thế giới thứ ba ở quần đảo Nam Thái Bình Dương. Dấu ấn văn hóa Pháp vẫn in đậm trên những con phố và đặc biệt là thủ đô Port Vila, đồng thời là thành phố lớn nhất trên đảo Efate.
Port Vila nằm trải dài quanh vịnh Vila. Đứng trên cảng, sẽ thấy một khung cảnh tuyệt mỹ, xa xa là những hòn đảo nhô lên giữa đại dương xanh thẳm. Văn hóa Pháp hòa quyện với văn hóa truyền thống của người bản xứ NiVan tạo nên nét độc đáo cho vùng đất này. Những con phố đông đúc, những khu chợ sầm uất ở thủ đô Port Vila nằm dọc theo bến cảng, nơi có nhiều thuyền đang neo đậu.
Hầu hết cư dân ở đây đều đi bộ, chỉ một số ít đi lại bằng xe ô tô (loại xe tải). Những chiếc xe này luôn chật ních người và sẽ phải kinh ngạc về luật giao thông đường bộ ở đây.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Chính phủ Vanuatu
- Vanuatu tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)
- Vanuatu tại Từ điển bách khoa Việt Nam

markdown:
# Vanuatu
|Ripablik blong Vanuatu
|
République du Vanuatu
Republic of Vanuatu
Cộng hòa Vanuatu
|
|
![]()
|Quốc kỳ||Huy hiệu|
|Khẩu hiệu|
|
|Long God Yumi Stanap
(
|Quốc ca|
|
|
(
|Hành chính|
|Chính phủ||
|[Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng)
•
[Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) [Iolu Johnson Abil](/w/index.php?title=Iolu_Johnson_Abil&action=edit&redlink=1) [Sato Kilman](/w/index.php?title=Sato_Kilman&action=edit&redlink=1) [Tiếng Bislama](/wiki/Bislama), [Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)và [Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) [Port Vila](/wiki/Port_Vila) [200) 17°45′N, 168°18′Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Vanuatu¶ms=17_45_S_168_18_E_type:country(12) [hạng 155](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [30 tháng 7](/wiki/30_th%C3%A1ng_7)năm [1980](/wiki/1980) [hạng 183](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BB%91_d%C3%A2n)) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [hạng 118](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87)
)
[VUV] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.vu](/wiki/.vu) **Vanuatu**, tên chính thức **Cộng hòa Vanuatu**, là đảo quốc gồm nhóm [quần đảo](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o) vùng [Melanesia](/wiki/Melanesia), tây nam [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng). Quần đảo này nằm phía đông [Úc](/wiki/%C3%9Ac) cách 1.750 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t), phía đông bắc [Nouvelle-Calédonie](/wiki/Nouvelle-Cal%C3%A9donie) cách 500 km, phía tây [Fiji](/wiki/Fiji), và phía nam [quần đảo Solomon](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon).
Trước năm 1980, Vanuatu có tên là
**New Hebrides** thuộc sự [đồng trị](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) của cả hai nước [Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). [Người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) thời đó gọi Vanuatu là **Tân Đảo** vì [thực dân Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_Ph%C3%A1p) thường mộ phu [chân đăng](/wiki/Ch%C3%A2n_%C4%91%C4%83ng) ở [Đông Dương](/wiki/Li%C3%AAn_bang_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) để đi khai phá và canh tác đồn điền ở đó.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=1)]
Theo chứng tích khảo cổ thì con người có mặt trên đảo Vanuatu từ khoảng 1300 năm trước
[Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn).
Năm
[1606](/wiki/1606), [người Tây Ban Nha](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%A2y_Ban_Nha) dưới sự chỉ huy của [Luis Váez de Torres](/w/index.php?title=Luis_V%C3%A1ez_de_Torres&action=edit&redlink=1) và [Pedro Fernández de Quirós](/w/index.php?title=Pedro_Fern%C3%A1ndez_de_Quir%C3%B3s&action=edit&redlink=1) đến đảo thám hiểm và cho rằng Vanuatu là một phần của lục địa [châu Úc](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%9Ac). Mãi đến thế kỷ 18 sau chuyến hải hành thứ hai của nhà thám hiểm [người Anh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anh) [James Cook](/wiki/James_Cook) và đảo được đặt tên "New Hebrides" người [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) mới đến định cư vùng đảo.
Trong thời gian ngắn ngủi sau năm 1879, đảo
[Efate](/wiki/Efate) thành lập thể chế cộng hòa dưới tên "Franceville" với đặc điểm là quốc gia độc lập đầu tiên với [quyền đầu phiếu phổ thông](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A7u_phi%E1%BA%BFu_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) không phân biệt sắc tộc hay giới tính. Tuy nhiên riêng người da trắng được nhậm chức. Năm 1887, đảo được đặt dưới quyền cai trị quân đội của hai nước [Anh](/wiki/Anh) và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Về sau được xác định thông qua nghị định thư năm 1914, chính thức phê chuẩn năm 1923.
Sau
[chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), quần đảo [New Hebrides](/wiki/T%C3%A2n_Hebrides) được hưởng thể chế sau này đưa đến quyền tự trị năm 1975. Từ đó những bất đồng giữa cộng đồng [Anh ngữ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) (đa số) và [cộng đồng Pháp ngữ](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Ph%C3%A1p_ng%E1%BB%AF) lại gia tăng. Việc tạm ngừng đấu tranh cho phép thông qua một dự án hiến pháp. Tháng 11 năm 1979, đảng thuộc cộng đồng Anh ngữ giành thắng lợi trong cuộc tuyển cử, [Mục sư](/wiki/M%E1%BB%A5c_s%C6%B0) [Walter Lini](/w/index.php?title=Walter_Lini&action=edit&redlink=1) trở thành Thủ tướng. Cộng đồng Pháp ngữ ở hai đảo [Espíritu Santo](/w/index.php?title=Esp%C3%ADritu_Santo&action=edit&redlink=1) và [Tanna](/wiki/Tanna) dự định tiến hành li khai. Một lực lượng gồm đội quân của Anh và Pháp phải can thiệp nhằm ngăn cản ý định li khai. Độc lập được tuyên bố ngày [30 tháng 7](/wiki/30_th%C3%A1ng_7) năm [1980](/wiki/1980). Quần đảo New Hebrides đổi tên thành Cộng hòa Vanuatu. [Georges Ati Sokomanu](/w/index.php?title=Georges_Ati_Sokomanu&action=edit&redlink=1) được bầu làm Tổng thống.
Năm 1983, đảng của Walter Lini đắc cử. Năm 1984, Sokomanu phải đương đầu với Lini, từ chức và tái đắc cử. Năm 1987, Lini lại giành thắng lợi trong cuộc bầu cử. Tháng 9 năm 1991, Lini rút khỏi chính trường và
[Maxime Carlot Korman](/w/index.php?title=Maxime_Carlot_Korman&action=edit&redlink=1) thuộc cộng đồng Pháp ngữ trở thành Thủ tướng. Năm 1994, [Jean-Marc Leyé](/w/index.php?title=Jean-Marc_Ley%C3%A9&action=edit&redlink=1) được bầu làm Tổng thống. Năm 1999, [John Bani](/w/index.php?title=John_Bani&action=edit&redlink=1) giữ chức Tổng thống và bổ nhiệm Donald Kalpokas vào chức Thủ tướng.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=2)]
Vanuatu là một quần đảo
[san hô](/wiki/San_h%C3%B4) và [núi lửa](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa) gồm 83 đảo lớn nhỏ, thuộc quần đảo [Melanesia](/wiki/Melanesia), gồm một quần đảo trải dài từ Bắc đến Nam trên 850 km ở Tây Nam [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), nằm về phía Đông Bắc [New Caledonia](/wiki/Nouvelle-Cal%C3%A9donie). Khoảng 75% diện tích đất đai bao phủ bởi các khu rừng nhiệt đới. [Tabwemasana](/w/index.php?title=Tabwemasana&action=edit&redlink=1) là đỉnh núi cao nhất (1.879 m) thuộc [đảo Espíritu Santo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Esp%C3%ADritu_Santo&action=edit&redlink=1) (4.860 km2), đảo lớn nhất của quần đảo này. Nhiều ngọn núi lửa thuộc quần đảo này nằm trong "vành đai lửa Thái Bình Dương" hiện vẫn còn hoạt động, nhất là đảo [Tanna](/wiki/Tanna), [Ambrym](/wiki/Ambrym), [Aoba](/w/index.php?title=Aoba&action=edit&redlink=1) và [Gaua](/w/index.php?title=Gaua&action=edit&redlink=1).
Hai đảo Matthew và Hunter còn trong vòng tranh chấp với
[Nouvelle-Calédonie](/wiki/Nouvelle-Cal%C3%A9donie). Trong tổng số đó có 14 đảo với diện tích hơn 100 km² là:
|Hạng theo diện tích||Tên đảo||Diện tích|
|1||
|[Malakula](/wiki/Malakula) [Efate](/wiki/Efate) [Erromango](/wiki/Erromango) [Ambrym](/wiki/Ambrym) [Tanna](/wiki/Tanna)
Đa số những hải đảo là núi non, địa chất
[phún thạch](/w/index.php?title=Ph%C3%BAn_th%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) của những ngọn núi lửa xưa với khí hậu [nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) và [bán nhiệt đới](/wiki/C%E1%BA%ADn_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi). Vũ lượng tại Vanuatu tính trung bình là 2.360 mm nhưng có năm lên đến 4.000 mm ở những đảo miền bắc.
Có vài ngọn núi lửa còn hoạt động tại Vanuatu như ngọn
[Lopevi](/w/index.php?title=Lopevi&action=edit&redlink=1). Thiên tai [địa chấn](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t) và núi lửa thường đe dọa quần đảo. Ngọn núi cao nhất Vanuatu là đỉnh [Tabwemasana](/w/index.php?title=Tabwemasana&action=edit&redlink=1), đo được 1879 m trên đảo Espiritu Santo.
Thành phố lớn nhất là thủ đô
[Port Vila](/wiki/Port_Vila) trên đảo Efate. Thị trấn thứ nhì là [Luganville](/w/index.php?title=Luganville&action=edit&redlink=1) trên đảo [Espiritu Santo](/wiki/Espiritu_Santo).
Vanuatu được công nhận là vùng địa sinh thái đặc biệt (
*distinct terrestial ecoregion*) thuộc [phân khu sinh thái](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_khu_sinh_th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) (ecozone) [Australasia](/wiki/Australasia).
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=3)]
Vuanuatu nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới. Thời tiết ôn hòa nhờ gió mậu dịch thổi theo hướng Đông Nam. Mùa khô từ tháng 5 đến tháng 10, mùa mưa từ tháng 11 đến tháng 4, lượng mưa trung bình tương đối cao.
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=4)]
Kể từ năm 1994, Vanuatu được chia thành sáu tỉnh (
*province*). Tên của sáu tỉnh thì ghép từ tên những đảo phụ thuộc. [Malampa](/w/index.php?title=Malampa&action=edit&redlink=1)(MALakula, AMbrym, PAama) [Penama](/w/index.php?title=Penama&action=edit&redlink=1)(PENntecost, Ambae, MAewo) [Sanma](/w/index.php?title=Sanma&action=edit&redlink=1)(SANto, MAlo) [Shefa](/w/index.php?title=Shefa&action=edit&redlink=1)(nhóm SHepherds, EFAte) [Tafea](/w/index.php?title=Tafea&action=edit&redlink=1)(Tanna, Aniwa, Futuna, Erromango, Aneityum) [Torba](/w/index.php?title=Torba&action=edit&redlink=1)(TORres, BAnks)
Mỗi tỉnh là đơn vị tự trị với hội đồng tỉnh do cư dân bầu lên. Hội đồng này có quyền thu
[thuế](/wiki/Thu%E1%BA%BF) địa phương và quyết định [ngân sách](/wiki/Ng%C3%A2n_s%C3%A1ch) hàng tỉnh cùng những nghị luật. Chủ tịch Hội đồng do chính các thành viên bầu ra, lại có thư ký trợ lý do Ủy ban Công chức ( *Public Service Commission*) bổ nhiệm.
Ngành
[hành pháp](/wiki/Quy%E1%BB%81n_h%C3%A0nh_ph%C3%A1p) có hành pháp viên ( *executive officer*) do phủ [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) bổ nhiệm.
Ở cấp
[tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh) cũng có vị tổng thống tỉnh bang ( *provincial president*) thuộc cử tri đoàn để bầu ra [tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng) Vanuatu.
Dưới cấp tỉnh là
[xã](/wiki/X%C3%A3) ( *municipality*), tương đương với một [đảo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o) một. Xã có hội đồng xã và xã trưởng do cư dân bầu nên.
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=5)]
Vanuatu là một nước
[dân chủ nghị viện](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n). Đứng đầu là Tổng thống với nhiệm kỳ năm năm nắm vai trò lễ nghi. Cử tri đoàn gồm các đại biểu quốc hội và tổng thống tỉnh bang bỏ phiếu bầu tổng thống toàn quốc.
Thủ tướng điều hành chính phủ thì do Quốc hội bầu nếu đạt được hơn nửa số phiếu của ¾ đại biểu. Thủ tướng có nhiệm vụ lập nội các, tức hội đồng bộ trưởng để điều hành ngành hành pháp Vanuatu.
Quốc hội Vanuatu là viện lập pháp đơn viện (
*unicameral*) với 52 đại biểu nhiệm kỳ bốn năm do cử tri trực tiếp bầu ra. Quốc hội có thể tự giải tán hay do lệnh Tổng thống với sự cố vấn của Thủ tướng. Song song với Quốc hội là Hội đồng tộc trưởng *Malvatu Mauri* để cố vấn [chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) trong những lãnh vực [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) và [ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) Vanuatu.
Các Đảng chính trị chính: Vanuaaku Pati, Đảng thống nhất Dân tộc (NUP) và một số đảng khác.
## Đối ngoại[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=6)]
Vanuatu theo đuổi chính sách đối ngoại hòa bình, không liên kết, chống
[vũ khí hạt nhân](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n). Đến nay, Vanuatu có quan hệ ngoại giao với 74 nước. Vanuatu có quan hệ hợp tác [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) và [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) chặt chẽ với [Úc](/wiki/%C3%9Ac), [New Zealand](/wiki/New_Zealand) và [EU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) và Nam [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng). Hiện nay, Vanuatu cũng đang chú trọng phát triển quan hệ với nhiều nước khác, đặc biệt là các nước lớn cung cấp nhiều viện trợ như [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và các nước láng giềng khu vực.
Vanuatu là thành viên
[Liên Hợp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) (1981), [Khối thịnh vượng chung](/wiki/Kh%E1%BB%91i_Th%E1%BB%8Bnh_v%C6%B0%E1%BB%A3ng_chung_Anh) (Common Wealth), [Phong trào không liên kết](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_kh%C3%B4ng_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt) (1983), [Cộng đồng Pháp ngữ](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Ph%C3%A1p_ng%E1%BB%AF) (ACCT), [Ngân hàng thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [WB](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), [Quỹ tiền tệ quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) [IMF](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF), [Diễn đàn các nước Nam Thái Bình Dương](/w/index.php?title=Di%E1%BB%85n_%C4%91%C3%A0n_c%C3%A1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Nam_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) ( [SPF](/w/index.php?title=SPF&action=edit&redlink=1))...
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=7)]
Vanuatu có nền
[kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) còn chưa phát triển, chủ yếu là [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) với quy mô nhỏ, [công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) còn khiêm tốn; ngoài ra còn một số ngành khác như đánh bắt hải sản, khai khoáng và [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch). Tốc độ tăng [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) trung bình khoảng 2,9%. Vanuatu nhập khẩu nhiều máy móc, phương tiện vận tải, [thực phẩm](/wiki/Th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m), [dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F), hoá chất trong khi xuất khẩu khiêm tốn chủ yếu là cùi dừa, [ca cao](/wiki/Cacao), [thịt bò](/wiki/Th%E1%BB%8Bt_b%C3%B2), [gỗ](/wiki/G%E1%BB%97). Bạn hàng và cũng là nước cung cấp viện trợ chính là [Úc](/wiki/%C3%9Ac), [Anh](/wiki/Anh), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) ( [EU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u)), [Nhật bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [New Zealand](/wiki/New_Zealand). Nhập khẩu của Vanuatu từ [Úc](/wiki/%C3%9Ac) chiếm khoảng 40% - 50%, [New Zealand](/wiki/New_Zealand): 11%, [New Caledonia](/wiki/Nouvelle-Cal%C3%A9donie): 8%, [Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n): 10%, [Fiji](/wiki/Fiji) và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p): 6%. Thu nhập bình quân đầu người của Vanuatu đạt 2442 USD năm 2008 (số liệu của [IMF](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)). [[1]](#cite_note-1)
## Nhân khẩu học[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=8)]
Dân số Vanuatu hiện nay là 205,754 người. Bao gồm các sắc tộc chính:
[Người Vanuatu](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vanuatu&action=edit&redlink=1) (94%), người [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) (4%), người gốc [Micronesians](/w/index.php?title=Micronesians&action=edit&redlink=1), [Polynesians](/w/index.php?title=Polynesians&action=edit&redlink=1); [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) và [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) (2%). Người [Người Vanuatu](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vanuatu&action=edit&redlink=1) (94%), người gốc [Micronesians](/w/index.php?title=Micronesians&action=edit&redlink=1), [Polynesians](/w/index.php?title=Polynesians&action=edit&redlink=1) nói [tiếng Bislama](/wiki/Bislama); [người châu Âu](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1), [người Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa) và [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) nói [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) và [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p).
Các tôn giáo chính có:
[Giáo hội Trưởng Lão (Cơ Đốc)](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Nhi%E1%BB%87m) 36.7%, [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) 15%, [Công giáo](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) 15%, tín ngưỡng bản địa 7.6%, các [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o) khác.
## Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=9)]
Với dân số khoảng 221.000 người (thống kê 2006), Vanuatu tự hào có 113 ngôn ngữ khác nhau đại hình thành tại vô số đại phương ở những hòn đảo xa xôi. Điều này đã biến quốc đảo này là một trong những nước có nền văn hóa đa dạng nhất trên thế giới.
Sự đa dạng là kết quả của hơn 3.000 năm tích tụ từ các dân tộc khác nhau về quốc đảo này đôi khi dẫn đến sự xung đột sắc tộc, tan biến văn hóa và đánh mất đi giá trị truyền thống gốc của nó. Thực phẩm, động vật là những vật quan trọng nhất của đảo vì nó là nguồn cung cấp thức ăn cho người dân và trong đó loài lợn là con vật quan trọng. Xét về khía cạnh sống
[lợn](/wiki/Chi_L%E1%BB%A3n) là con vật linh thiêng nhất cho cuộc sống người dân Vanuatu vì nó không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm, chất dinh dưỡng mà là nền tảng của đời sống nghi thức, biểu tượng của sự giàu có và quyền lực được xác lập từ bấy lâu nay.
Nhịp sống hiện đại đã không làm xáo trộn nét đặc trưng của một nghi thức sống trong gia đình. Mọi khía cạnh của cuộc sống được tổ chức và biểu hiện dưới hình thái của một qui trình sống được tổ chức trong một đại gia tộc mà ở đó con số người thân có thể lên đến hàng trăm người. Mối quan hệ hiếu thảo được bảo tồn và còn lưu giữ nhiều tập tục cổ xưa cắt bao qui đầu khởi sinh cho một sinh linh bé bỏng… và các người chết là một việc người đó được về với tổ tiên vì thế mà được cho là việc làm tối thượng.
[Nghệ thuật](/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) tại quốc đảo này thật đa dạng và biểu cảm dưới nhiều hinh thức khác nhau như từ việc trang trí đồ [trang sức](/wiki/Trang_s%E1%BB%A9c), trang trí thân người bởi hình xăm, các [mặt nạ](/wiki/M%E1%BA%B7t_n%E1%BA%A1), mũ nón, chạm khắc… rất quan trọng đại diện tiêu biểu cho một làng nào đó.
Với
[xã hội](/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i) hiện đại, tại quốc đảo nền [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF) [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) vẫn là chủ yếu. Họ trồng các loại cây thực phẩm như [khoai lang](/wiki/Khoai_lang), [khoai](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_gi%E1%BB%91ng_khoai_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam), [sắn](/wiki/S%E1%BA%AFn), trái cây theo mùa… Với diện tích rừng bị thu hẹp để lấy đất làm [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), săn bắt thú hình như không còn phổ biến như xưa và thay vào đó là nuôi [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt), loài lợn là quan trọng là chỗ dựa cho nền kinh tế không chỉ là cung cấp thực phẩm mà là thể hiện sự đẳng cấp giàu có của mình. [Văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) sống vẫn được bảo tồn và gìn giữ như là một phần của nghi thức cuộc sống. Trên một số hòn đảo, bà mẹ trả tiền để các bác sĩ cắt bao qui đầu trẻ em, các bé trai được đưa vào bụi rậm một tuần, đôi khi cả tháng… có một vài bộ tộc vẫn còn khỏa thân nhưng không như xưa, cánh đàn ông có vỏ bọc [dương vật](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_v%E1%BA%ADt) trong khi các [phụ nữ](/wiki/Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF) vẫn để đôi ngực trần của mình tự nhiên. **Dấu ấn văn hóa Pháp**
Giành chủ quyền từ tay
[thực dân Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_Ph%C3%A1p) vào đầu những năm 1980, Vanuatu là đất nước thuộc [thế giới thứ ba](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_ba) ở quần đảo Nam Thái Bình Dương. Dấu ấn [văn hóa Pháp](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) vẫn in đậm trên những con phố và đặc biệt là thủ đô [Port Vila](/wiki/Port_Vila), đồng thời là thành phố lớn nhất trên đảo [Efate](/wiki/Efate).
Port Vila nằm trải dài quanh
[vịnh Vila](/w/index.php?title=V%E1%BB%8Bnh_Vila&action=edit&redlink=1). Đứng trên cảng, sẽ thấy một khung cảnh tuyệt mỹ, xa xa là những hòn đảo nhô lên giữa đại dương xanh thẳm. Văn hóa Pháp hòa quyện với văn hóa truyền thống của người bản xứ NiVan tạo nên nét độc đáo cho vùng đất này. Những con phố đông đúc, những khu chợ sầm uất ở thủ đô Port Vila nằm dọc theo bến cảng, nơi có nhiều thuyền đang neo đậu.
Hầu hết cư dân ở đây đều đi bộ, chỉ một số ít đi lại bằng xe ô tô (loại xe tải). Những chiếc xe này luôn chật ních người và sẽ phải kinh ngạc về luật giao thông đường bộ ở đây.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=10)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Vanuatu&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vanuatu&action=edit§ion=11)]
|
|![]()
[Vanuatu](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vanuatu?uselang=vi) [Chính phủ Vanuatu](http://www.governmentofvanuatu.gov.vu/) [Vanuatu](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/623102)tại [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)** [Vanuatu](http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn/noidung/tudien/Lists/GiaiNghia/View_Detail.aspx?ItemID=3398)tại [Từ điển bách khoa Việt Nam](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_b%C3%A1ch_khoa_Vi%E1%BB%87t_Nam)
|
|
|
|
|
|
|Thành viên||
|* · * · Vanuatu · *Thành viên liên minh.
|
|
|Bộ phận của
|
và
lãnh thổ khác
1 Thường được tính thuộc về
|
|
Vanuatu |Lãnh thổ
|
và vùng tự trị
|
|

X-Cache: cp1055 hit (4), cp1055 frontend miss (0)