text:
Xin chào quý khách!
Đăng nhập
Đăng ký
Đăng nhập
Tên dùng
Mật khẩu:
Quên mật khẩu?
Remember me
Lịch
Cho Mobile
Giai Phẩm Quán
G TAL
Đê Tiện Bảng
Hướng dẫn
Thi Ẩm Lâu
›
Tửu Lầu
›
Phiếm Luận Đường
« Trở lại
1
2
3
4
5
6
Tiếp theo »
Tiến tới một nền cộng hoà văn chương
Chủ đề ngẫu nhiên:
Mỗi tuần 1 câu đố ...
-
Hồ Yên Dung
Đánh giá chủ đề:
0 Votes - 0 Average
1
2
3
4
5
Thread Modes
Tiến tới một nền cộng hoà văn chương
lanhdien
gió qua miền tối sáng...
Bài viết: 2,337
Chủ đề: 167
Tham Gia: Nov 2010
Điểm danh tiếng:
61
Số lần cảm ơn 9271
Nhận 13536 thx/2266 bài
Ngân Lượng:
65,950.09Lượng
#1
07-09-2012, 06:12 PM
Tiến tới một nền cộng hoà văn chương
Nguyễn Hưng Quốc
Nhìn hàng chữ "Cộng hoà văn chương thế kỷ 21" trên bìa tạp chí Việt số 5 vừa qua, rất nhiều người ngạc nhiên và không ít người phẫn nộ. Thư và email gửi tới tấp về toà soạn. Chỉ để hỏi, tại sao, một chữ:õ "cộng hoà". Dường như, với hầu hết độc giả, hàng chữ ấy chỉ gợi nhớ đến những khái niệm đầy màu sắc chính trị như "Việt Nam cộng hoà" hay "Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Ít ai nhớ đến khái niệm "cộng hoà" trong tư tưởng của Plato, triết gia cổ đại Hy Lạp cách đây hơn hai ngàn năm, người để lại tác phẩm Cộng hoà (Republic) nổi tiếng. Cũng ít ai nhớ là khái niệm "cộng hoà văn chương" đã được một triết gia người Pháp, Pierre Bayle (1647-1706) dùng để đặt tên cho một tạp chí xuất bản từ năm 1684 đến 1687: "Tin tức từ nước cộng hoà văn chương" (Nouvelles de la republique des lettres);[1] sau đó, từ năm 1997, được Saul Bellow, nhà văn Hoa Kỳ đoạt giải Nobel văn chương năm 1976, dùng lại trong một tạp chí văn học do ông cùng với Keith Botsford làm đồng chủ bút: News from the Republic of Letters.[2] Ngoài ra, cái tên "cộng hoà văn chương" ấy cũng lại được dùng để đặt tên cho một tờ báo khác, tại Paris, vào năm 1994: République Internationale des Lettres.[3] Chỉ cần nhớ đến các chi tiết vừa kể, hẳn người ta sẽ thấy ngay khái niệm "cộng hoà văn chương" trên bìa tạp chí Việt không phải là một thứ mưu đồ "lập quốc" nhảm nhí. Mà đơn giản chỉ là một thái độ.
Một thái độ thẳng thắn và dứt khoát trước những sự nhếch nhác và thảm hại đầy tính chất đình làng trong cung cách sinh hoạt cũng như trong quan hệ giữa những người cầm bút Việt Nam lâu nay. Đã có nhiều người nói và phê phán những sự nhếch nhác và thảm hại ấy.[4] Nhưng theo tôi, tất cả những sự nhếch nhác và thảm hại ấy không xuất phát từ cá tính của những con người cụ thể mà chủ yếu xuất phát từ một thứ văn hoá văn học lạc hậu: văn hoá làng. Có thể nói số phận văn học Việt Nam gắn chặt với một chữ: chữ "làng". Làng văn và làng thơ. Chữ "làng" ấy, nghe thì rất thân thương, nhưng chính vì vẻ thân thương như thế, người ta dễ quên nó là một khái niệm cũ. Không những cũ, nó còn lỗi thời. Không những lỗi thời, nó còn có hại: nó khiến chúng ta lẫn lộn giữa kỷ niệm và hiện thực, từ đó, buộc chặt tâm hồn của chúng ta vào những hình ảnh đã hoá thạch trong quá khứ, làm chúng ta mất hẳn khả năng thích nghi và thay đổi. Hậu quả là, bước sang thế kỷ 21, sinh hoạt văn học Việt Nam, từ trong lẫn ngoài nước, vẫn thấp thoáng hình ảnh của những sinh hoạt làng xã ngày xưa.
Thì cũng thói quen dị ứng với mọi cái mới. Thì cũng tâm lý chiếu trên chiếu dưới. Thì cũng những cung cách hào lý, ở những người ít nhiều thành công và thành danh; cung cách trương tuần, ở những kẻ bất tài và nhiều tham vọng; cung cách thằng mõ, ở tuyệt đại đa số những kẻ chỉ có một đam mê duy nhất: lặp lại không mệt mỏi những điều ai cũng biết. Thì cũng một thứ văn hoá: văn hoá làng.
Văn hoá làng trước hết là một thứ văn hoá nông nghiệp. Trung tâm của văn hoá nông nghiệp là một thứ mỹ học nông nghiệp, trong đó, thứ nhất, ưu thế thuộc về những gì liên quan đến đồng quê: từ một cánh đồng đến một con đê, từ một bờ ao đến một giếng nước, từ một đàn cò trắng đến một bầy trâu chầm chậm về chuồng, tất cả đều dễ dàng gợi lên ấn tượng là nên thơ; trong khi những gì thuộc về đời sống đô thị và công nghiệp, từ một nhà máy đến một xa lộ, từ một cột đèn đến những sợi dây điện... đều dễ gợi cảm giác ngược lại, là thô nhám, sần sùi, và nặng chất văn xuôi. Thứ hai, trong mỹ học nông nghiệp, ưu thế cũng thuộc hẳn về cảm tính. Người ta sáng tác theo cảm tính, đã đành. Người ta viết phê bình và lý luận cũng một cách đầy cảm tính. Với người Việt Nam, cái đẹp nếu không đồng nghĩa thì ít nhất cũng nằm bên này biên giới của cảm tính. Làm thơ hay viết văn thiên về kinh nghiệm nhận thức quá: không hay. Nặng về kỹ thuật quá: không hay. Viết văn rõ ràng và khúc chiết quá: không hay. Phong cách có tính hàn lâm quá: không hay. Kiến thức bay mùi sách vở quá: không hay. Đặc điểm thứ ba của mỹ học nông nghiệp là ưu thế của truyền thống, theo đó, những thành tựu trong quá khứ, từ phú đời Hán đến thơ đời Đường, từ từ đời Tống đến tiểu thuyết đời Minh và Thanh, từ thơ lục bát của Nguyễn Du đến thơ thất ngôn bát cú của bà huyện Thanh Quan; hay "hiện đại" hơn một chút, từ thơ của Baudelaire đến truyện của Leon Tolstoi... đều là những điển phạm, những khuôn vàng thước ngọc mà mọi người phải noi theo. Tầm vóc của người cầm bút được đo lường không phải ở sức sáng tạo mà chủ yếu ở sự học tập và vận dụng những quan điểm thẩm mỹ đã có từ trước. Việc nhớ nhiều và sử dụng nhuần nhuyễn điển cố và điển phạm được xem là dấu hiệu không những của sự uyên bác mà còn của tài năng. Được biểu dương nhất, trong thơ văn, là những gì thể hiện được cái chung của xã hội: xưa, trong thời trung đại, từ cuối thế kỷ 19 trở về trước, đó là đạo và chí; sau, trong hai thập niên đầu của thế kỷ 20, là "hồn nước"; trong các thập niên kế tiếp, là tâm tình của thời đại. Người nào thể hiện được những cái chung ấy một cách sắc nét nhất, gây ấn tượng mạnh nhất và gợi cảm nhất, người nào nói được tiếng nói tiêu biểu nhất cho cái chung, người ấy sẽ được xem là những nhà thơ hay những nhà văn lớn.
Nói một cách vắn tắt, mỹ học nông nghiệp, tự bản chất, đối lập với tính hiện đại vốn đặt nền tảng trên lý tính, trên ý thức về chủ thể tính và trên truyền thống phản-truyền thống, từ đó, nó cũng đối lập với cả văn chương hiểu theo nghĩa hiện đại, như một nỗ lực sáng tạo, một khát vọng tìm kiếm cái mới, chinh phục cái lạ và đồng thời cũng là một công cuộc thám hiểm mải miết vào những cõi riêng tây của con người. Nói cách khác, mỹ học nông nghiệp là thứ mỹ học tiền-hiện đại và đáng kể hơn, tiền-văn chương: nó là thứ mỹ học dân gian, của ca dao và cổ tích, nơi văn hoá truyền khẩu lấn át văn hoá in ấn, nơi khái niệm "tác phẩm" vẫn còn được xem là cái gì trôi nổi lềnh bềnh trong ký ức tập thể chứ chưa tượng hình thành những văn bản cụ thể và cố định; cuối cùng, cũng là nơi cái gọi là bản sắc dân tộc hoàn toàn đè bẹp lên bản sắc cá nhân.
Văn hoá làng còn là văn hoá của hội hè. Văn hoá hội hè thực chất là thứ văn hoá nghiệp dư, trong đó, người ta cầm bút theo cảm hứng chứ không theo một kỷ luật nào nhất định, hơn nữa, mục tiêu của việc cầm bút phần lớn có tính chất thù tạc, chỉ cốt để tìm vui và để làm vừa lòng nhau chứ không phải để tìm cái đẹp hay cái thật. Chuyện viết hay hay viết dở đôi khi không phải là điều quan trọng. Chưa có ai bị trục xuất ra khỏi "làng" vì sự bất tài. Người ta chỉ đồng loã với nhau để tìm cách trục xuất những ai làm cho họ mất "vui". Hậu quả dễ thấy nhất của hiện tượng ấy là tính chất bè phái trong sinh hoạt văn học. Văn học Việt Nam không có trường phái mà chỉ có bè phái. Yếu tố chính tạo nên trường phái là sự đồng thuận chung quanh một số quan điểm thẩm mỹ cũng như phương pháp sáng tác. Yếu tố chính tạo nên bè phái là những yếu tố nằm ngoài văn học: tinh thần địa phương, tinh thần cầu lợi hoặc, phổ biến hơn, tinh thần bầy đàn.
Chính tinh thần bầy đàn đó đã làm nẩy nở, trong văn hoá hội hè, một thứ ý thức về tôn ti trật tự như là một thứ "đạo đức học" của tính chất bè phái, vừa biện chính vừa củng cố hiện tượng bè phái. Đó là thứ tôn ti hoàn toàn phi văn chương, thậm chí, phản văn chương. Giới cầm bút, ở những nơi khác, được phân biệt theo tầm vóc lớn hay nhỏ, theo mức độ sáng tạo nhiều hay ít; ở Việt Nam, được phân biệt, thứ nhất, theo tiêu chuẩn địa vị xã hội: nếu "lập ngôn" bao giờ cũng đứng sau "lập công" và "lập đức" thì cái "ngôn" của những kẻ đã có "công" và có "đức" (dù là huyền thoại) bao giờ cũng có thế giá cao hơn hẳn cái "ngôn" của những kẻ khác; và thứ hai, theo tuổi tác: người nào lớn tuổi và cầm bút trước, người đó là nhà văn đàn anh; người nào ra đời muộn và cầm bút sau trở thành nhà văn đàn em. Với những cách phân bậc như thế, thứ nhất, khả năng viết lách trở thành một yếu tố thứ yếu và phụ thuộc; và thứ hai, nỗ lực cách tân của thế hệ trẻ nếu không bị xem như một sự nổi loạn thì ít nhất cũng là một sự bất kính. Như thế, từ phạm trù mỹ học, nó bị đẩy vào phạm trù chính trị hoặc phạm trù đạo đức. Thực chất đó là những cách bảo vệ gian lận ưu thế của những người có quyền và những người đi trước.
Thế giới văn chương Việt Nam là một cái làng. Không những thế, lại là một cái làng thuộc địa. Mà tinh thần thuộc địa chủ yếu là tinh thần tự xem mình là kẻ ở ngoài rìa; tự cách ly mình với các trung tâm quyền lực và văn minh để có ảo tưởng là mình không bị đồng hoá. Trong tinh thần như thế, người ta dễ có khuynh hướng xem chính sự lạc hậu của mình như một thứ bản sắc độc đáo, một biểu hiện của tinh thần độc lập, một hình thức phản kháng đầy quật cường. Hậu quả là văn chương biến thành một bộ lạc, khép kín và cô lập, ở đó, người ta cắt đứt mọi mối quan hệ với thế giới bên ngoài, không thèm biết người khác đang làm gì, cứ cắm cúi và mê mải đi theo những vết chân trâu trên những con đường làng quen thuộc cũ. Để có thể an tâm sống mãi trong cái bộ lạc khép kín và cô lập của mình, người ta tự tạo nên một bảng giá trị mới, có thể gọi là bảng giá trị thuộc địa hoặc hậu thuộc địa, đại khái kiểu "Việt Nam mình... thì khác". Văn chương của người ta sao mà trí tuệ quá, sắc sảo quá, sao nặng trĩu những tư tưởng siêu hình? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác. Văn chương của người ta sao mà táo bạo và dữ dội quá? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác. Văn chương của người ta sao hết lao vào cuộc phiêu lưu này thì lại nhảy vào cuộc thử nghiệm khác, lúc nào cũng mới mẻ, cũng sôi nổi, cũng hừng hực lửa? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác.
Theo tôi, ở vào thời điểm đầu thế kỷ mới, thời đại hoàn cầu (global age) như hiện nay, khi xu hướng hoàn cầu hoá đang biến cả thế giới dần dần thành một cái làng, nói như Marshall McLuhan, ngay từ năm 1962, làng-hoàn-cầu,[5] và biến mọi cái làng thành một thế giới thu nhỏ, quan điểm Việt-Nam-mình-thì-khác là một ảo tưởng và một sự phản động cần phải đập vỡ. Theo tôi, đã đến lúc giới cầm bút Việt Nam phải thoát ra khỏi tâm lý hậu thuộc địa và cùng với nó, chủ nghĩa bộ lạc (tribalism). Đã đến lúc không ai có quyền tự xem mình như một thứ ngoại lệ của thế giới. Đã đến lúc văn học Việt Nam phải vượt qua khỏi giới hạn của những luỹ tre và những chiếc cổng làng với những hương ước tủn mủn, cũ kỹ và những đám hào mục tầm nhìn không vượt qua khỏi những cái đầu gà và những cái phao câu.
Đã đến lúc văn học Việt Nam phải trở thành một nền cộng hoà.
Sự khác nhau giữa ý niệm "làng" và ý niệm "cộng hoà" chủ yếu là sự khác nhau trong ý thức về bản chất của sinh hoạt văn học. Cũng có thể nói là sự khác nhau về "thể chế" sinh hoạt văn học cũng như văn hoá của văn học. Một sự khác biệt triệt để.
Tinh thần cộng hoà trước hết là thứ tinh thần chuyên nghiệp. Khái niệm "chuyên nghiệp" tôi dùng ở đây không phải theo nghĩa kinh tế. Sống được bằng ngòi bút hay không, không phải là điều quan trọng. Thậm chí, trong tình hình Việt Nam hiện nay, khi thị hiếu của quần chúng nói chung khá thấp, việc sống bằng nghề cầm bút có khi là một sự nguy hiểm: người ta rất dễ trở thành rẻ tiền. Tính chất "chuyên nghiệp" tôi dùng ở đây chủ yếu nhấn mạnh vào hai khía cạnh: tay nghề và ý thức. Về tay nghề, một cây bút gọi là chuyên nghiệp nhất định phải là kẻ rất tự giác về những kỹ năng và kỹ thuật căn bản trong công việc viết lách chứ không phải chỉ là kẻ hoàn toàn cậy vào năng khiếu hay cảm hứng. Về ý thức, một cây bút chuyên nghiệp là kẻ chỉ muốn lập sự nghiệp bằng chính sáng tác của mình. Sáng tác là phương tiện duy nhất để người ta khẳng định tư cách nhà văn / nhà thơ / nhà viết kịch / nhà phê bình lý luận của mình. Sáng tác là thứ visa để người ta bước vào cửa khẩu văn chương. Người ta sẽ trở thành một kẻ gian lận nếu muốn tồn tại trong thế giới văn chương mà không phải tốn công đầu tư công sức vào sáng tác. Sau nữa, với tư cách một người cầm bút thực sự, tham vọng lớn nhất mà người ta nhắm tới là biến mỗi tác phẩm thành một công trình nghệ thuật hoàn hảo chứ không đơn giản chỉ là công cụ cho một thứ gì khác, dù là những lý tưởng thật đẹp hay những biến động thật lớn trong lịch sử. Cuối cùng, một ý thức chuyên nghiệp không cho phép người ta lẫn lộn văn chương và những gì phi văn chương ngay cả với tư cách là độc giả. Ôn lại các biến động văn học lớn nhỏ ở hải ngoại từ hơn hai mươi năm qua, chúng ta dễ dàng phát hiện tính chất nhẹ dạ trong những con người làm văn học nghiệp dư khi đối diện với những tác phẩm mang nhiều ý nghĩa chính trị, đặc biệt những tác phẩm có nội dung tố cáo những tội ác dưới chế độ cộng sản, từ thơ Nguyễn Chí Thiện đến thơ Khoa Hữu; từ Ly thân đến Đêm giữa ban ngày, và gần đây nhất, Chuyện kể năm 2000.
Là thế giới của những người chuyên nghiệp, nền cộng hoà văn chương loại trừ tính chất phong trào, một ám ảnh dai dẳng trong sinh hoạt văn học Việt Nam, ít nhất là từ năm 1945 đến nay. Nền tảng của mọi phong trào là tinh thần tập thể trong khi văn học cũng như nghệ thuật nói chung chủ yếu lại là một trò chơi mang tính cá nhân cao độ, ở đó, một bài thơ hay có thể chấp cả hàng triệu bài thơ dở, một cái riêng độc đáo có giá trị bằng triệu cái "điển hình" chung chung và sơ lược. Những người chạy đuổi theo các phong trào thường sung sướng với những con số thống kê về số lượng tác phẩm cũng như số lượng ấn bản của mỗi tác phẩm, trong khi chỉ cần đọc lại các tờ báo cũ, chúng ta dễ dàng nhận ra ngay những con số ấy hoàn toàn vô nghĩa: có những giai đoạn, sách báo được in ào ạt, nhưng cuối cùng, chỉ cần năm mười năm trôi qua, không có gì còn lại cả; trong khi, ngược lại, có những giai đoạn chỉ có năm mười cuốn sách được xuất bản nhưng đó lại là những kiệt tác: giai đoạn ấy bỗng có vẻ tấp nập và ồn ào hẳn. Một sự thật cực kỳ đơn giản: lịch sử văn học được tạo nên bởi những tác phẩm còn lại chứ không phải bởi những cuốn sách hay những tờ báo đã được in ra hay bán được.
Loại trừ tính chất phong trào, nhưng một nền cộng hoà văn chương, tự bản chất, là một thế giới dân chủ. Tính chất dân chủ ấy thể hiện đầu tiên ở các khía cạnh: đề tài, chất liệu, thể loại và ngôn ngữ. Trước đây, trong nền văn học cổ điển cũng như văn học lãng mạn chủ nghĩa, người ta có thói quen thiên vị một số đề tài và một số chất liệu: những gì gắn liền với thiên nhiên thường dễ được xem là đẹp hơn những gì gắn với kỹ thuật; những gì nhẹ nhàng hoặc mờ ảo dễ được xem là có nhiều chất thơ hơn những gì nặng nề và rõ ràng. Trong nền văn học hiện thực chủ nghĩa cũng như "hiện thực xã hội chủ nghĩa", người ta lại có khuynh hướng thiên vị những đề tài và những chất liệu gắn liền với đời sống chính trị của cả một dân tộc hoặc ít nhất của một cộng đồng đông đảo, hoặc một địa phương hoặc một giai cấp, hơn là những gì gắn liền với đời sống cá nhân và tâm linh. Những sự thiên vị ấy nếu không phải xuất phát từ, thì cũng dẫn đến, sự lẫn lộn giữa cái diễn đạt và cái được diễn đạt, giữa phong cách và đề tài, giữa nghệ thuật và hiện thực, giữa bài-thơ-về-con-cóc và bản thân con cóc. Trong nền cộng hoà văn chương, ngược lại, mọi đề tài đều được phép và mọi chất liệu đều bình đẳng với nhau: ngay chính sự phân biệt giữa cái gọi là chất thơ và chất văn xuôi trong đối tượng được miêu tả cũng trở thành vô nghĩa; tầm vóc lớn hay nhỏ của đề tài lại càng vô nghĩa hơn nữa. Người ta có thể viết về bất cứ đề tài gì và có thể sử dụng bất cứ chất liệu gì chỉ với một điều kiện duy nhất: viết thật hay. Về phương diện ngôn ngữ và thể loại cũng thế. Không có sự phân biệt giữa bình dân và cao cấp. Bất cứ ngôn ngữ và bất cứ thể loại nào cũng có thể trở thành ngôn ngữ và thể loại nghệ thuật khi, với tài năng sáng tạo của người cầm bút, nó thực sự mang tính nghệ thuật. Riêng trong phạm vi ngôn ngữ, tính chất dân chủ vừa nêu càng ngày càng mở rộng, dung hợp cả những yếu tố phi ngôn ngữ như trong thơ cụ thể hoặc thơ hình hoạ trước kia cũng như trong các sáng tác hypertext gần đây.
Nhưng tính chất dân chủ trong nền cộng hoà văn chương thể hiện rõ nhất là trong mối quan hệ giữa tác giả và độc giả. Theo Roland Barthes, trong cuốn S/Z, văn bản có thể được chia ra làm hai loại: một, văn bản khả độc (lisible/readerly), chủ yếu dựa trên các quy ước quen thuộc về thể loại và văn hoá, có cấu trúc giống với những tác phẩm đã được viết trước đó, bởi vậy, có tính chất khả đoán, rất dễ dàng cho việc diễn dịch và cảm nhận; hai, văn bản khả tác (scriptible/writerly) thường mang nhiều yếu tố thử nghiệm, vượt ra ngoài khuôn sáo, bởi vậy, rất dễ làm người đọc có cảm tưởng là khó hiểu. Với loại văn bản khả độc, người đọc chỉ cần đọc, một cách thụ động, như một người tiêu dùng, với hai khả năng lựa chọn: chấp nhận hoặc bác bỏ. Với loại văn bản khả tác, người đọc phải tích cực tham gia vào quá trình tạo nghĩa, như một người sản xuất hoặc như một đồng tác giả. Theo Roland Barthes, phần lớn các tác phẩm cổ điển mang tính chất khả độc trong khi phần lớn các tác phẩm hiện đại đều mang tính chất khả tác.[6] Bước vào các tác phẩm văn học hiện đại, người đọc như lạc vào một thế giới đa nguyên, có thật nhiều lối đi và không có lối đi nào thực sự là lối đi chính cả. Tính chất đa nguyên và tính chất khả tác ấy càng rõ rệt trong loại văn học hypertext vừa mới manh nha trong mấy năm vừa qua và không chừng sẽ là một trong các thể loại văn học chính trong thể kỷ 21. Đó là thể loại văn học được thực hiện bằng các phương tiện điện tử, ở đó, các văn bản là những liên mạng đa tâm (multicentered) và phi tuyến tính (non-linear) mà người đọc có thể bắt đầu và kết thúc ở bất cứ điểm nào họ muốn, thậm chí, có thể chọn bất cứ cách đọc nào họ thích. Có điều, như Michael Joyce đã nhấn mạnh, những sự lựa chọn ấy có thể làm thay đổi hẳn bản chất của những gì họ đọc.[7]
Biểu hiện sâu sắc nhất của tính chất dân chủ trong cộng hoà văn chương là thái độ của cả người viết lẫn người đọc đối với những cái thường được gọi là điển phạm. Trước đây hầu như mọi người đều tin là có một cái đẹp "vượt thời gian" và "vượt không gian" nào đó mà người ta có thể sử dụng như một quy phạm để sáng tác và như một thước đo để đánh giá văn học. Cha ông chúng ta, trong suốt cả hàng ngàn năm, tin tưởng một cách chân thành là cái đẹp ấy đã được kết tinh trong văn học Trung Hoa. Khen ai, người ta cũng đều lấy văn học Trung Hoa làm chuẩn: "Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán..." Nhưng chính Cao Bá Quát, người được khen là làm phú hay hơn các nhà văn đời Hán, khi lấy văn học Trung Hoa làm chuẩn, đã không dám xem loại thơ văn viết bằng chữ Nôm ở Việt Nam là văn học.[8] Sau này, kể từ thập niên 30 của thế kỷ 20, tiếp xúc với văn học phương Tây, người ta lại biến ngay một số thành tựu trong văn học phương Tây, đặc biệt là phương Tây ở thế kỷ 19, thành một thứ điển phạm, theo đó, thơ, muốn hay, phải dạt dào tình tứ như thơ lãng mạn Pháp, và truyện, muốn hay, phải giống truyện của Honoré de Balzac và của Leon Tolstoi.
Cho đến tận cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, mỗi lần mơ đến tác phẩm lớn, dường như người Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi ám ảnh của Chiến tranh và hoà bình. Ít ai chú ý Chiến tranh và hoà bình chủ yếu là tác phẩm lớn của thế kỷ 19 hơn là của thế kỷ 20. Xem Chiến tranh và hoà bình như thứ chuẩn mực muôn đời của văn chương, người ta cứ bị buộc chặt hoài vào loại đề tài chính trị và xã hội; vào phương pháp sáng tác hiện thực lỗi thời của thế kỷ 19; và vào phong cách mang tính chất sử thi, muốn bao quát toàn bộ diện mạo của cả một giai đoạn lịch sử rộng lớn, như một biểu hiện của cái nhìn đại tự sự (grand narrative) của thời hiện đại chủ nghĩa[9] vốn đã thuộc về quá khứ, đã xa.
Trong thời đại ngày nay, một mặt, do ảnh hưởng của xu hướng hoàn cầu hoá, mặt khác, do ảnh hưởng của các trào lưu phê bình hậu cấu trúc luận hay giải cơ cấu, người ta biết, thứ nhất, trong văn học thế giới có vô số điển phạm khác nhau chứ không phải chỉ có một số mẫu mực như trong văn học Trung Hoa, văn học Pháp hay văn học Nga trước đây; thứ hai, những cái gọi là điển phạm thực chất chỉ là sản phẩm của lịch sử và của văn hoá, có thể thay đổi theo thời gian. Nhận thức thứ nhất dẫn đến một thứ chủ nghĩa đa văn hoá trong văn học, trong khi nhận thức thứ hai dẫn đến phản-duy bản luận (anti-foundationalism), một quan niệm cho những nguyên tắc căn bản trong đạo đức cũng như nhận thức luận của con người xuất phát từ thực tiễn xã hội hơn là từ một luật lệ phổ quát và vĩnh cửu nào đó. Từ quan niệm đa văn hoá, người cầm bút thoát khỏi sự sùng bái có tính chất tín ngưỡng đối với một điển phạm nhất định, từ đó, có thể dung hợp mọi thử nghiệm từ mọi vùng đất khác nhau trên thế giới. Chỉ với thái độ như thế, người ta mới có thể tiến hành những cuộc giao lưu thực sự, hiểu theo nghĩa: một, giữa những người đồng thời (ngược lại, chỉ có nghĩa là học tập hay mô phỏng một chiều và thụ động), hai, một cách chọn lọc (trong đó ưu tiên bao giờ cũng dành cho những giá trị còn sức sống chứ không phải là những giá trị đã hoá thạch từ xưa); và ba, trong ý hướng sáng tạo (mục tiêu nhắm tới là tạo nên một cái gì mới chứ không phải chỉ là một sự lặp lại). Từ quan niệm phản-duy bản, người cầm bút có thể sáng tác với tâm thế không chấp nhận bất cứ cái gì là điển phạm, và như vậy, hắn sẽ sáng tác trong tư thế của kẻ đang trên đường tìm kiếm cho chính mình một điển phạm chưa từng có. Sáng tác không còn là cách tìm kiếm chi tiết để lấp đầy một câu chuyện hay tìm kiếm câu chữ để lấp đầy một bài thơ trong đó cái gọi là "câu chuyện" hay "bài thơ" đã có một định nghĩa cố định với những đặc điểm cấu trúc cũng như mỹ học đã được nhìn nhận. Sáng tác, ngược lại, trở thành một cuộc thử nghiệm những cách viết mới để từ đó làm nảy sinh những khả tính mới cho chính cái ý niệm gọi là thơ hay truyện.
Một nền cộng hoà văn chương, do đó, thực chất là cộng hoà của những kẻ muốn thăm dò và thử nghiệm tất cả những khả tính của văn chương và của ngôn ngữ; những người không bao giờ chịu tin vào bất cứ một định nghĩa nào gọi là chung quyết về văn chương cũng như về ngôn ngữ. Nói cách khác, một nền cộng hoà văn chương bao giờ cũng là một cái gì đó đang trong tiến trình hình thành.
17.5.2000
_________________________
[1]Về Pierre Bayle có thể xem website:
http://www.orst.edu/instruct/ph1302/phil...bayle.html
[2]News From the Republic of Letters ra mỗi năm bốn số. Mỗi số phát hành khoảng 2000 cuốn. Ðịa chỉ: 120 Cushing Avenua, Boston, Ma 02125, USA. Ðịa chỉ trên internet: htp://www.bu.edu/trl/credits.html.
[3]Homepage:
http://www.republique-des-lettres.com/
[4]Ví dụ bài "Bệnh hoang tưởng" của Nguyễn Mộng Giác trên Văn Học số 76 (8.1992), tr. 22-26; bài "Hãy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn nghệ minh hoạ" của Nguyễn Minh Châu trên báo Văn Nghệ số 49-50 (5.12.1987); bài "Cái hèn của người cầm bút" của Phạm Xuân Nguyên trên Sông Hương số 31 (5&6.1988), tr. 55-58. Ðược viết không phải bởi cảm hứng phê phán nhưng lại cung cấp rất nhiều chi tiết sinh động về sự nhếch nhác và thảm hại trong sinh hoạt văn học Việt Nam là các cuốn hồi ký Cát bụi chân ai và Chiều chiều của Tô Hoài; Chân dung và đối thoại của Trần Ðăng Khoa.
[5]Xem cuốn The Gutenberg Galaxy của Marshall McLuhan, do Toronto University Press xuất bản tại Toronto năm 1962.
[6]Roland Barthes (1974), S/Z, bản dịch từ tiếng Pháp của Richard Miller, Richard Howard viết tựa, Hill and Wang xuất bản tại New York, đặc biệt các trang 4-5.
[7]Michael Joyce (1997), "Nonce Upon Some Times: Rereading Hypertext Fiction", Modern Fiction Studies 43.3; tr. 579-597 (Tôi đọc theo ấn bản điện tử lưu hành trong Muse Project).
[8]Trong lời tựa Cao Bá Quát viết cho cuốn Hoa Tiên của Nguyễn Huy Tự, Cao Bá Quát viết: "Than ôi! Lấy quốc ngữ [tức chữ Nôm] mà làm văn chương thì ta chưa dám". Xem Thơ chữ Hán Cao Bá Quát, nxb Văn Học, Hà Nội, 1976, tr. 350.
[9]Xem cuốn La condition postmoderne: rapport sur le savoir của Jean-Francois Lyotard, Editions de Minuit xuất bản tại Paris năm 1979; bản dịch tiếng Anh The Postmodern Condition: A Report om Knowledge của Geoff Bennington và Brian Massumi, University of Minnesota Press xuất bản năm 1984. Về khái niệm "đại tự sự" có thể xem thêm bài viết "Viết: từ hiện đại đến hậu hiện đại" của Hoàng Ngọc-Tuấn trên tạp chí Việt số 5 (đầu năm 2000), tr. 108-110.
Bên kia thung lũng tôi là núi
Ngó xuống nhân gian vực thẳm buồn.
ღღღღღTài sản của
lanhdien
(
View All Items
)
ღღღღღ
Website
Find
Reply
Đã cảm
hothiethoa
,
kanguru
«
Bài trước
|
Bài tiếp
»
Có thể liên quan đến chủ đề
Chủ đề:
Tác giả
Trả lời:
Xem:
Bài mới nhất
Âm nhạc một thời - Ảo giác Trịnh Công Sơn (Tác giảLê Hữu)
lanhdien
7
1,856
14-06-2013, 07:11 PM
Bài mới nhất
:
lanhdien
Những chuyện bi hài đằng sau việc trả tiền cho… thơ
Biển xanh
0
779
18-01-2013, 11:16 AM
Bài mới nhất
:
Biển xanh
Vợ, người tình và hồng nhan tri kỷ trong con mắt Đê Tiện Hội ra sao?
lanhdien
26
9,578
18-01-2013, 10:11 AM
Bài mới nhất
:
Phở
Tùy Bút _ Một thể loại văn chương
Ngạo
0
2,093
15-12-2012, 10:32 PM
Bài mới nhất
:
Ngạo
Đê Tiện Chí Dị
lanhdien
7
1,916
07-11-2012, 01:56 PM
Bài mới nhất
:
thangdiennhat
Xem ở phiên bản có thể in
Theo dõi chủ đề này
Chuyển nhanh:
Tin nhắn cá nhân
Trang cá nhân
Ai đang online ?
Tìm kiếm
Trang chủ diễn đàn
Đại nghĩa sảnh
-- Cáo thị
-- Mật thất
-- Nghị sự
Tửu Lầu
-- Thi Ẩm Lâu
---- Tàng thi viện
---- Dịch thi viên
-- Tác Văn Lâu
---- Tàng thư viện
-- Trà Dư Tửu Hậu
---- Thời Báo Lá Chuối
---- Túc cầu giáo
-- Phiếm Luận Đường
---- Cafe Phiếm Luận Đường
-- Ảnh phòng
-- Ca kỹ phòng
---- Clip Vui
---- Điện Ảnh Phòng
---- Hòa Âm Lâu
Hậu Viên
-- Luyện võ trường
-- Khu công nghệ cao
-- Thông Ngữ Viện
-- Đại Phong Môn
User(s) browsing this thread: 1 Guest(s)
Liên hệ
Thi Ẩm Lâu
Lên trên
Bản rút gọn
Tin RSS
Thời gian hiện tại :
24-10-2016, 10:25 AM
Mã nguồn bởi
MyBB
, © 2002-2016
MyBB Group
.Theme design by
Thi Ẩm Lầu
.
Cùng Webmaster:
Access
:
Tổng hợp Access
|
Access World
|
Trang Tin
Thi ẩm lâu
|
Ảnh Viện
|
Trang tin
|
Tiếu Viên
|
Phim
|
Nhạc
||
Thành viên
|
Lưu Trữ chat box
|
Funny
|
Truyện
|
Cung Hoàng Đạo
|
Trang tin
|
Lời Nhạc
|
Nhà hàng Sông Thơ
|
Tổng hợp
Linear Mode
Threaded Mode

markdown:
07-09-2012, 06:12 PM
Tiến tới một nền cộng hoà văn chương
Nguyễn Hưng Quốc
Nhìn hàng chữ "Cộng hoà văn chương thế kỷ 21" trên bìa tạp chí Việt số 5 vừa qua, rất nhiều người ngạc nhiên và không ít người phẫn nộ. Thư và email gửi tới tấp về toà soạn. Chỉ để hỏi, tại sao, một chữ:õ "cộng hoà". Dường như, với hầu hết độc giả, hàng chữ ấy chỉ gợi nhớ đến những khái niệm đầy màu sắc chính trị như "Việt Nam cộng hoà" hay "Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Ít ai nhớ đến khái niệm "cộng hoà" trong tư tưởng của Plato, triết gia cổ đại Hy Lạp cách đây hơn hai ngàn năm, người để lại tác phẩm Cộng hoà (Republic) nổi tiếng. Cũng ít ai nhớ là khái niệm "cộng hoà văn chương" đã được một triết gia người Pháp, Pierre Bayle (1647-1706) dùng để đặt tên cho một tạp chí xuất bản từ năm 1684 đến 1687: "Tin tức từ nước cộng hoà văn chương" (Nouvelles de la republique des lettres);[1] sau đó, từ năm 1997, được Saul Bellow, nhà văn Hoa Kỳ đoạt giải Nobel văn chương năm 1976, dùng lại trong một tạp chí văn học do ông cùng với Keith Botsford làm đồng chủ bút: News from the Republic of Letters.[2] Ngoài ra, cái tên "cộng hoà văn chương" ấy cũng lại được dùng để đặt tên cho một tờ báo khác, tại Paris, vào năm 1994: République Internationale des Lettres.[3] Chỉ cần nhớ đến các chi tiết vừa kể, hẳn người ta sẽ thấy ngay khái niệm "cộng hoà văn chương" trên bìa tạp chí Việt không phải là một thứ mưu đồ "lập quốc" nhảm nhí. Mà đơn giản chỉ là một thái độ.
Một thái độ thẳng thắn và dứt khoát trước những sự nhếch nhác và thảm hại đầy tính chất đình làng trong cung cách sinh hoạt cũng như trong quan hệ giữa những người cầm bút Việt Nam lâu nay. Đã có nhiều người nói và phê phán những sự nhếch nhác và thảm hại ấy.[4] Nhưng theo tôi, tất cả những sự nhếch nhác và thảm hại ấy không xuất phát từ cá tính của những con người cụ thể mà chủ yếu xuất phát từ một thứ văn hoá văn học lạc hậu: văn hoá làng. Có thể nói số phận văn học Việt Nam gắn chặt với một chữ: chữ "làng". Làng văn và làng thơ. Chữ "làng" ấy, nghe thì rất thân thương, nhưng chính vì vẻ thân thương như thế, người ta dễ quên nó là một khái niệm cũ. Không những cũ, nó còn lỗi thời. Không những lỗi thời, nó còn có hại: nó khiến chúng ta lẫn lộn giữa kỷ niệm và hiện thực, từ đó, buộc chặt tâm hồn của chúng ta vào những hình ảnh đã hoá thạch trong quá khứ, làm chúng ta mất hẳn khả năng thích nghi và thay đổi. Hậu quả là, bước sang thế kỷ 21, sinh hoạt văn học Việt Nam, từ trong lẫn ngoài nước, vẫn thấp thoáng hình ảnh của những sinh hoạt làng xã ngày xưa.
Thì cũng thói quen dị ứng với mọi cái mới. Thì cũng tâm lý chiếu trên chiếu dưới. Thì cũng những cung cách hào lý, ở những người ít nhiều thành công và thành danh; cung cách trương tuần, ở những kẻ bất tài và nhiều tham vọng; cung cách thằng mõ, ở tuyệt đại đa số những kẻ chỉ có một đam mê duy nhất: lặp lại không mệt mỏi những điều ai cũng biết. Thì cũng một thứ văn hoá: văn hoá làng.
Văn hoá làng trước hết là một thứ văn hoá nông nghiệp. Trung tâm của văn hoá nông nghiệp là một thứ mỹ học nông nghiệp, trong đó, thứ nhất, ưu thế thuộc về những gì liên quan đến đồng quê: từ một cánh đồng đến một con đê, từ một bờ ao đến một giếng nước, từ một đàn cò trắng đến một bầy trâu chầm chậm về chuồng, tất cả đều dễ dàng gợi lên ấn tượng là nên thơ; trong khi những gì thuộc về đời sống đô thị và công nghiệp, từ một nhà máy đến một xa lộ, từ một cột đèn đến những sợi dây điện... đều dễ gợi cảm giác ngược lại, là thô nhám, sần sùi, và nặng chất văn xuôi. Thứ hai, trong mỹ học nông nghiệp, ưu thế cũng thuộc hẳn về cảm tính. Người ta sáng tác theo cảm tính, đã đành. Người ta viết phê bình và lý luận cũng một cách đầy cảm tính. Với người Việt Nam, cái đẹp nếu không đồng nghĩa thì ít nhất cũng nằm bên này biên giới của cảm tính. Làm thơ hay viết văn thiên về kinh nghiệm nhận thức quá: không hay. Nặng về kỹ thuật quá: không hay. Viết văn rõ ràng và khúc chiết quá: không hay. Phong cách có tính hàn lâm quá: không hay. Kiến thức bay mùi sách vở quá: không hay. Đặc điểm thứ ba của mỹ học nông nghiệp là ưu thế của truyền thống, theo đó, những thành tựu trong quá khứ, từ phú đời Hán đến thơ đời Đường, từ từ đời Tống đến tiểu thuyết đời Minh và Thanh, từ thơ lục bát của Nguyễn Du đến thơ thất ngôn bát cú của bà huyện Thanh Quan; hay "hiện đại" hơn một chút, từ thơ của Baudelaire đến truyện của Leon Tolstoi... đều là những điển phạm, những khuôn vàng thước ngọc mà mọi người phải noi theo. Tầm vóc của người cầm bút được đo lường không phải ở sức sáng tạo mà chủ yếu ở sự học tập và vận dụng những quan điểm thẩm mỹ đã có từ trước. Việc nhớ nhiều và sử dụng nhuần nhuyễn điển cố và điển phạm được xem là dấu hiệu không những của sự uyên bác mà còn của tài năng. Được biểu dương nhất, trong thơ văn, là những gì thể hiện được cái chung của xã hội: xưa, trong thời trung đại, từ cuối thế kỷ 19 trở về trước, đó là đạo và chí; sau, trong hai thập niên đầu của thế kỷ 20, là "hồn nước"; trong các thập niên kế tiếp, là tâm tình của thời đại. Người nào thể hiện được những cái chung ấy một cách sắc nét nhất, gây ấn tượng mạnh nhất và gợi cảm nhất, người nào nói được tiếng nói tiêu biểu nhất cho cái chung, người ấy sẽ được xem là những nhà thơ hay những nhà văn lớn.
Nói một cách vắn tắt, mỹ học nông nghiệp, tự bản chất, đối lập với tính hiện đại vốn đặt nền tảng trên lý tính, trên ý thức về chủ thể tính và trên truyền thống phản-truyền thống, từ đó, nó cũng đối lập với cả văn chương hiểu theo nghĩa hiện đại, như một nỗ lực sáng tạo, một khát vọng tìm kiếm cái mới, chinh phục cái lạ và đồng thời cũng là một công cuộc thám hiểm mải miết vào những cõi riêng tây của con người. Nói cách khác, mỹ học nông nghiệp là thứ mỹ học tiền-hiện đại và đáng kể hơn, tiền-văn chương: nó là thứ mỹ học dân gian, của ca dao và cổ tích, nơi văn hoá truyền khẩu lấn át văn hoá in ấn, nơi khái niệm "tác phẩm" vẫn còn được xem là cái gì trôi nổi lềnh bềnh trong ký ức tập thể chứ chưa tượng hình thành những văn bản cụ thể và cố định; cuối cùng, cũng là nơi cái gọi là bản sắc dân tộc hoàn toàn đè bẹp lên bản sắc cá nhân.
Văn hoá làng còn là văn hoá của hội hè. Văn hoá hội hè thực chất là thứ văn hoá nghiệp dư, trong đó, người ta cầm bút theo cảm hứng chứ không theo một kỷ luật nào nhất định, hơn nữa, mục tiêu của việc cầm bút phần lớn có tính chất thù tạc, chỉ cốt để tìm vui và để làm vừa lòng nhau chứ không phải để tìm cái đẹp hay cái thật. Chuyện viết hay hay viết dở đôi khi không phải là điều quan trọng. Chưa có ai bị trục xuất ra khỏi "làng" vì sự bất tài. Người ta chỉ đồng loã với nhau để tìm cách trục xuất những ai làm cho họ mất "vui". Hậu quả dễ thấy nhất của hiện tượng ấy là tính chất bè phái trong sinh hoạt văn học. Văn học Việt Nam không có trường phái mà chỉ có bè phái. Yếu tố chính tạo nên trường phái là sự đồng thuận chung quanh một số quan điểm thẩm mỹ cũng như phương pháp sáng tác. Yếu tố chính tạo nên bè phái là những yếu tố nằm ngoài văn học: tinh thần địa phương, tinh thần cầu lợi hoặc, phổ biến hơn, tinh thần bầy đàn.
Chính tinh thần bầy đàn đó đã làm nẩy nở, trong văn hoá hội hè, một thứ ý thức về tôn ti trật tự như là một thứ "đạo đức học" của tính chất bè phái, vừa biện chính vừa củng cố hiện tượng bè phái. Đó là thứ tôn ti hoàn toàn phi văn chương, thậm chí, phản văn chương. Giới cầm bút, ở những nơi khác, được phân biệt theo tầm vóc lớn hay nhỏ, theo mức độ sáng tạo nhiều hay ít; ở Việt Nam, được phân biệt, thứ nhất, theo tiêu chuẩn địa vị xã hội: nếu "lập ngôn" bao giờ cũng đứng sau "lập công" và "lập đức" thì cái "ngôn" của những kẻ đã có "công" và có "đức" (dù là huyền thoại) bao giờ cũng có thế giá cao hơn hẳn cái "ngôn" của những kẻ khác; và thứ hai, theo tuổi tác: người nào lớn tuổi và cầm bút trước, người đó là nhà văn đàn anh; người nào ra đời muộn và cầm bút sau trở thành nhà văn đàn em. Với những cách phân bậc như thế, thứ nhất, khả năng viết lách trở thành một yếu tố thứ yếu và phụ thuộc; và thứ hai, nỗ lực cách tân của thế hệ trẻ nếu không bị xem như một sự nổi loạn thì ít nhất cũng là một sự bất kính. Như thế, từ phạm trù mỹ học, nó bị đẩy vào phạm trù chính trị hoặc phạm trù đạo đức. Thực chất đó là những cách bảo vệ gian lận ưu thế của những người có quyền và những người đi trước.
Thế giới văn chương Việt Nam là một cái làng. Không những thế, lại là một cái làng thuộc địa. Mà tinh thần thuộc địa chủ yếu là tinh thần tự xem mình là kẻ ở ngoài rìa; tự cách ly mình với các trung tâm quyền lực và văn minh để có ảo tưởng là mình không bị đồng hoá. Trong tinh thần như thế, người ta dễ có khuynh hướng xem chính sự lạc hậu của mình như một thứ bản sắc độc đáo, một biểu hiện của tinh thần độc lập, một hình thức phản kháng đầy quật cường. Hậu quả là văn chương biến thành một bộ lạc, khép kín và cô lập, ở đó, người ta cắt đứt mọi mối quan hệ với thế giới bên ngoài, không thèm biết người khác đang làm gì, cứ cắm cúi và mê mải đi theo những vết chân trâu trên những con đường làng quen thuộc cũ. Để có thể an tâm sống mãi trong cái bộ lạc khép kín và cô lập của mình, người ta tự tạo nên một bảng giá trị mới, có thể gọi là bảng giá trị thuộc địa hoặc hậu thuộc địa, đại khái kiểu "Việt Nam mình... thì khác". Văn chương của người ta sao mà trí tuệ quá, sắc sảo quá, sao nặng trĩu những tư tưởng siêu hình? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác. Văn chương của người ta sao mà táo bạo và dữ dội quá? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác. Văn chương của người ta sao hết lao vào cuộc phiêu lưu này thì lại nhảy vào cuộc thử nghiệm khác, lúc nào cũng mới mẻ, cũng sôi nổi, cũng hừng hực lửa? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác.
Theo tôi, ở vào thời điểm đầu thế kỷ mới, thời đại hoàn cầu (global age) như hiện nay, khi xu hướng hoàn cầu hoá đang biến cả thế giới dần dần thành một cái làng, nói như Marshall McLuhan, ngay từ năm 1962, làng-hoàn-cầu,[5] và biến mọi cái làng thành một thế giới thu nhỏ, quan điểm Việt-Nam-mình-thì-khác là một ảo tưởng và một sự phản động cần phải đập vỡ. Theo tôi, đã đến lúc giới cầm bút Việt Nam phải thoát ra khỏi tâm lý hậu thuộc địa và cùng với nó, chủ nghĩa bộ lạc (tribalism). Đã đến lúc không ai có quyền tự xem mình như một thứ ngoại lệ của thế giới. Đã đến lúc văn học Việt Nam phải vượt qua khỏi giới hạn của những luỹ tre và những chiếc cổng làng với những hương ước tủn mủn, cũ kỹ và những đám hào mục tầm nhìn không vượt qua khỏi những cái đầu gà và những cái phao câu.
Đã đến lúc văn học Việt Nam phải trở thành một nền cộng hoà.
Sự khác nhau giữa ý niệm "làng" và ý niệm "cộng hoà" chủ yếu là sự khác nhau trong ý thức về bản chất của sinh hoạt văn học. Cũng có thể nói là sự khác nhau về "thể chế" sinh hoạt văn học cũng như văn hoá của văn học. Một sự khác biệt triệt để.
Tinh thần cộng hoà trước hết là thứ tinh thần chuyên nghiệp. Khái niệm "chuyên nghiệp" tôi dùng ở đây không phải theo nghĩa kinh tế. Sống được bằng ngòi bút hay không, không phải là điều quan trọng. Thậm chí, trong tình hình Việt Nam hiện nay, khi thị hiếu của quần chúng nói chung khá thấp, việc sống bằng nghề cầm bút có khi là một sự nguy hiểm: người ta rất dễ trở thành rẻ tiền. Tính chất "chuyên nghiệp" tôi dùng ở đây chủ yếu nhấn mạnh vào hai khía cạnh: tay nghề và ý thức. Về tay nghề, một cây bút gọi là chuyên nghiệp nhất định phải là kẻ rất tự giác về những kỹ năng và kỹ thuật căn bản trong công việc viết lách chứ không phải chỉ là kẻ hoàn toàn cậy vào năng khiếu hay cảm hứng. Về ý thức, một cây bút chuyên nghiệp là kẻ chỉ muốn lập sự nghiệp bằng chính sáng tác của mình. Sáng tác là phương tiện duy nhất để người ta khẳng định tư cách nhà văn / nhà thơ / nhà viết kịch / nhà phê bình lý luận của mình. Sáng tác là thứ visa để người ta bước vào cửa khẩu văn chương. Người ta sẽ trở thành một kẻ gian lận nếu muốn tồn tại trong thế giới văn chương mà không phải tốn công đầu tư công sức vào sáng tác. Sau nữa, với tư cách một người cầm bút thực sự, tham vọng lớn nhất mà người ta nhắm tới là biến mỗi tác phẩm thành một công trình nghệ thuật hoàn hảo chứ không đơn giản chỉ là công cụ cho một thứ gì khác, dù là những lý tưởng thật đẹp hay những biến động thật lớn trong lịch sử. Cuối cùng, một ý thức chuyên nghiệp không cho phép người ta lẫn lộn văn chương và những gì phi văn chương ngay cả với tư cách là độc giả. Ôn lại các biến động văn học lớn nhỏ ở hải ngoại từ hơn hai mươi năm qua, chúng ta dễ dàng phát hiện tính chất nhẹ dạ trong những con người làm văn học nghiệp dư khi đối diện với những tác phẩm mang nhiều ý nghĩa chính trị, đặc biệt những tác phẩm có nội dung tố cáo những tội ác dưới chế độ cộng sản, từ thơ Nguyễn Chí Thiện đến thơ Khoa Hữu; từ Ly thân đến Đêm giữa ban ngày, và gần đây nhất, Chuyện kể năm 2000.
Là thế giới của những người chuyên nghiệp, nền cộng hoà văn chương loại trừ tính chất phong trào, một ám ảnh dai dẳng trong sinh hoạt văn học Việt Nam, ít nhất là từ năm 1945 đến nay. Nền tảng của mọi phong trào là tinh thần tập thể trong khi văn học cũng như nghệ thuật nói chung chủ yếu lại là một trò chơi mang tính cá nhân cao độ, ở đó, một bài thơ hay có thể chấp cả hàng triệu bài thơ dở, một cái riêng độc đáo có giá trị bằng triệu cái "điển hình" chung chung và sơ lược. Những người chạy đuổi theo các phong trào thường sung sướng với những con số thống kê về số lượng tác phẩm cũng như số lượng ấn bản của mỗi tác phẩm, trong khi chỉ cần đọc lại các tờ báo cũ, chúng ta dễ dàng nhận ra ngay những con số ấy hoàn toàn vô nghĩa: có những giai đoạn, sách báo được in ào ạt, nhưng cuối cùng, chỉ cần năm mười năm trôi qua, không có gì còn lại cả; trong khi, ngược lại, có những giai đoạn chỉ có năm mười cuốn sách được xuất bản nhưng đó lại là những kiệt tác: giai đoạn ấy bỗng có vẻ tấp nập và ồn ào hẳn. Một sự thật cực kỳ đơn giản: lịch sử văn học được tạo nên bởi những tác phẩm còn lại chứ không phải bởi những cuốn sách hay những tờ báo đã được in ra hay bán được.
Loại trừ tính chất phong trào, nhưng một nền cộng hoà văn chương, tự bản chất, là một thế giới dân chủ. Tính chất dân chủ ấy thể hiện đầu tiên ở các khía cạnh: đề tài, chất liệu, thể loại và ngôn ngữ. Trước đây, trong nền văn học cổ điển cũng như văn học lãng mạn chủ nghĩa, người ta có thói quen thiên vị một số đề tài và một số chất liệu: những gì gắn liền với thiên nhiên thường dễ được xem là đẹp hơn những gì gắn với kỹ thuật; những gì nhẹ nhàng hoặc mờ ảo dễ được xem là có nhiều chất thơ hơn những gì nặng nề và rõ ràng. Trong nền văn học hiện thực chủ nghĩa cũng như "hiện thực xã hội chủ nghĩa", người ta lại có khuynh hướng thiên vị những đề tài và những chất liệu gắn liền với đời sống chính trị của cả một dân tộc hoặc ít nhất của một cộng đồng đông đảo, hoặc một địa phương hoặc một giai cấp, hơn là những gì gắn liền với đời sống cá nhân và tâm linh. Những sự thiên vị ấy nếu không phải xuất phát từ, thì cũng dẫn đến, sự lẫn lộn giữa cái diễn đạt và cái được diễn đạt, giữa phong cách và đề tài, giữa nghệ thuật và hiện thực, giữa bài-thơ-về-con-cóc và bản thân con cóc. Trong nền cộng hoà văn chương, ngược lại, mọi đề tài đều được phép và mọi chất liệu đều bình đẳng với nhau: ngay chính sự phân biệt giữa cái gọi là chất thơ và chất văn xuôi trong đối tượng được miêu tả cũng trở thành vô nghĩa; tầm vóc lớn hay nhỏ của đề tài lại càng vô nghĩa hơn nữa. Người ta có thể viết về bất cứ đề tài gì và có thể sử dụng bất cứ chất liệu gì chỉ với một điều kiện duy nhất: viết thật hay. Về phương diện ngôn ngữ và thể loại cũng thế. Không có sự phân biệt giữa bình dân và cao cấp. Bất cứ ngôn ngữ và bất cứ thể loại nào cũng có thể trở thành ngôn ngữ và thể loại nghệ thuật khi, với tài năng sáng tạo của người cầm bút, nó thực sự mang tính nghệ thuật. Riêng trong phạm vi ngôn ngữ, tính chất dân chủ vừa nêu càng ngày càng mở rộng, dung hợp cả những yếu tố phi ngôn ngữ như trong thơ cụ thể hoặc thơ hình hoạ trước kia cũng như trong các sáng tác hypertext gần đây.
Nhưng tính chất dân chủ trong nền cộng hoà văn chương thể hiện rõ nhất là trong mối quan hệ giữa tác giả và độc giả. Theo Roland Barthes, trong cuốn S/Z, văn bản có thể được chia ra làm hai loại: một, văn bản khả độc (lisible/readerly), chủ yếu dựa trên các quy ước quen thuộc về thể loại và văn hoá, có cấu trúc giống với những tác phẩm đã được viết trước đó, bởi vậy, có tính chất khả đoán, rất dễ dàng cho việc diễn dịch và cảm nhận; hai, văn bản khả tác (scriptible/writerly) thường mang nhiều yếu tố thử nghiệm, vượt ra ngoài khuôn sáo, bởi vậy, rất dễ làm người đọc có cảm tưởng là khó hiểu. Với loại văn bản khả độc, người đọc chỉ cần đọc, một cách thụ động, như một người tiêu dùng, với hai khả năng lựa chọn: chấp nhận hoặc bác bỏ. Với loại văn bản khả tác, người đọc phải tích cực tham gia vào quá trình tạo nghĩa, như một người sản xuất hoặc như một đồng tác giả. Theo Roland Barthes, phần lớn các tác phẩm cổ điển mang tính chất khả độc trong khi phần lớn các tác phẩm hiện đại đều mang tính chất khả tác.[6] Bước vào các tác phẩm văn học hiện đại, người đọc như lạc vào một thế giới đa nguyên, có thật nhiều lối đi và không có lối đi nào thực sự là lối đi chính cả. Tính chất đa nguyên và tính chất khả tác ấy càng rõ rệt trong loại văn học hypertext vừa mới manh nha trong mấy năm vừa qua và không chừng sẽ là một trong các thể loại văn học chính trong thể kỷ 21. Đó là thể loại văn học được thực hiện bằng các phương tiện điện tử, ở đó, các văn bản là những liên mạng đa tâm (multicentered) và phi tuyến tính (non-linear) mà người đọc có thể bắt đầu và kết thúc ở bất cứ điểm nào họ muốn, thậm chí, có thể chọn bất cứ cách đọc nào họ thích. Có điều, như Michael Joyce đã nhấn mạnh, những sự lựa chọn ấy có thể làm thay đổi hẳn bản chất của những gì họ đọc.[7]
Biểu hiện sâu sắc nhất của tính chất dân chủ trong cộng hoà văn chương là thái độ của cả người viết lẫn người đọc đối với những cái thường được gọi là điển phạm. Trước đây hầu như mọi người đều tin là có một cái đẹp "vượt thời gian" và "vượt không gian" nào đó mà người ta có thể sử dụng như một quy phạm để sáng tác và như một thước đo để đánh giá văn học. Cha ông chúng ta, trong suốt cả hàng ngàn năm, tin tưởng một cách chân thành là cái đẹp ấy đã được kết tinh trong văn học Trung Hoa. Khen ai, người ta cũng đều lấy văn học Trung Hoa làm chuẩn: "Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán..." Nhưng chính Cao Bá Quát, người được khen là làm phú hay hơn các nhà văn đời Hán, khi lấy văn học Trung Hoa làm chuẩn, đã không dám xem loại thơ văn viết bằng chữ Nôm ở Việt Nam là văn học.[8] Sau này, kể từ thập niên 30 của thế kỷ 20, tiếp xúc với văn học phương Tây, người ta lại biến ngay một số thành tựu trong văn học phương Tây, đặc biệt là phương Tây ở thế kỷ 19, thành một thứ điển phạm, theo đó, thơ, muốn hay, phải dạt dào tình tứ như thơ lãng mạn Pháp, và truyện, muốn hay, phải giống truyện của Honoré de Balzac và của Leon Tolstoi.
Cho đến tận cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, mỗi lần mơ đến tác phẩm lớn, dường như người Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi ám ảnh của Chiến tranh và hoà bình. Ít ai chú ý Chiến tranh và hoà bình chủ yếu là tác phẩm lớn của thế kỷ 19 hơn là của thế kỷ 20. Xem Chiến tranh và hoà bình như thứ chuẩn mực muôn đời của văn chương, người ta cứ bị buộc chặt hoài vào loại đề tài chính trị và xã hội; vào phương pháp sáng tác hiện thực lỗi thời của thế kỷ 19; và vào phong cách mang tính chất sử thi, muốn bao quát toàn bộ diện mạo của cả một giai đoạn lịch sử rộng lớn, như một biểu hiện của cái nhìn đại tự sự (grand narrative) của thời hiện đại chủ nghĩa[9] vốn đã thuộc về quá khứ, đã xa.
Trong thời đại ngày nay, một mặt, do ảnh hưởng của xu hướng hoàn cầu hoá, mặt khác, do ảnh hưởng của các trào lưu phê bình hậu cấu trúc luận hay giải cơ cấu, người ta biết, thứ nhất, trong văn học thế giới có vô số điển phạm khác nhau chứ không phải chỉ có một số mẫu mực như trong văn học Trung Hoa, văn học Pháp hay văn học Nga trước đây; thứ hai, những cái gọi là điển phạm thực chất chỉ là sản phẩm của lịch sử và của văn hoá, có thể thay đổi theo thời gian. Nhận thức thứ nhất dẫn đến một thứ chủ nghĩa đa văn hoá trong văn học, trong khi nhận thức thứ hai dẫn đến phản-duy bản luận (anti-foundationalism), một quan niệm cho những nguyên tắc căn bản trong đạo đức cũng như nhận thức luận của con người xuất phát từ thực tiễn xã hội hơn là từ một luật lệ phổ quát và vĩnh cửu nào đó. Từ quan niệm đa văn hoá, người cầm bút thoát khỏi sự sùng bái có tính chất tín ngưỡng đối với một điển phạm nhất định, từ đó, có thể dung hợp mọi thử nghiệm từ mọi vùng đất khác nhau trên thế giới. Chỉ với thái độ như thế, người ta mới có thể tiến hành những cuộc giao lưu thực sự, hiểu theo nghĩa: một, giữa những người đồng thời (ngược lại, chỉ có nghĩa là học tập hay mô phỏng một chiều và thụ động), hai, một cách chọn lọc (trong đó ưu tiên bao giờ cũng dành cho những giá trị còn sức sống chứ không phải là những giá trị đã hoá thạch từ xưa); và ba, trong ý hướng sáng tạo (mục tiêu nhắm tới là tạo nên một cái gì mới chứ không phải chỉ là một sự lặp lại). Từ quan niệm phản-duy bản, người cầm bút có thể sáng tác với tâm thế không chấp nhận bất cứ cái gì là điển phạm, và như vậy, hắn sẽ sáng tác trong tư thế của kẻ đang trên đường tìm kiếm cho chính mình một điển phạm chưa từng có. Sáng tác không còn là cách tìm kiếm chi tiết để lấp đầy một câu chuyện hay tìm kiếm câu chữ để lấp đầy một bài thơ trong đó cái gọi là "câu chuyện" hay "bài thơ" đã có một định nghĩa cố định với những đặc điểm cấu trúc cũng như mỹ học đã được nhìn nhận. Sáng tác, ngược lại, trở thành một cuộc thử nghiệm những cách viết mới để từ đó làm nảy sinh những khả tính mới cho chính cái ý niệm gọi là thơ hay truyện.
Một nền cộng hoà văn chương, do đó, thực chất là cộng hoà của những kẻ muốn thăm dò và thử nghiệm tất cả những khả tính của văn chương và của ngôn ngữ; những người không bao giờ chịu tin vào bất cứ một định nghĩa nào gọi là chung quyết về văn chương cũng như về ngôn ngữ. Nói cách khác, một nền cộng hoà văn chương bao giờ cũng là một cái gì đó đang trong tiến trình hình thành.
17.5.2000
_________________________
[1]Về Pierre Bayle có thể xem website:
[2]News From the Republic of Letters ra mỗi năm bốn số. Mỗi số phát hành khoảng 2000 cuốn. Ðịa chỉ: 120 Cushing Avenua, Boston, Ma 02125, USA. Ðịa chỉ trên internet: htp://www.bu.edu/trl/credits.html.
[3]Homepage:
[4]Ví dụ bài "Bệnh hoang tưởng" của Nguyễn Mộng Giác trên Văn Học số 76 (8.1992), tr. 22-26; bài "Hãy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn nghệ minh hoạ" của Nguyễn Minh Châu trên báo Văn Nghệ số 49-50 (5.12.1987); bài "Cái hèn của người cầm bút" của Phạm Xuân Nguyên trên Sông Hương số 31 (5&6.1988), tr. 55-58. Ðược viết không phải bởi cảm hứng phê phán nhưng lại cung cấp rất nhiều chi tiết sinh động về sự nhếch nhác và thảm hại trong sinh hoạt văn học Việt Nam là các cuốn hồi ký Cát bụi chân ai và Chiều chiều của Tô Hoài; Chân dung và đối thoại của Trần Ðăng Khoa.
[5]Xem cuốn The Gutenberg Galaxy của Marshall McLuhan, do Toronto University Press xuất bản tại Toronto năm 1962.
[6]Roland Barthes (1974), S/Z, bản dịch từ tiếng Pháp của Richard Miller, Richard Howard viết tựa, Hill and Wang xuất bản tại New York, đặc biệt các trang 4-5.
[7]Michael Joyce (1997), "Nonce Upon Some Times: Rereading Hypertext Fiction", Modern Fiction Studies 43.3; tr. 579-597 (Tôi đọc theo ấn bản điện tử lưu hành trong Muse Project).
[8]Trong lời tựa Cao Bá Quát viết cho cuốn Hoa Tiên của Nguyễn Huy Tự, Cao Bá Quát viết: "Than ôi! Lấy quốc ngữ [tức chữ Nôm] mà làm văn chương thì ta chưa dám". Xem Thơ chữ Hán Cao Bá Quát, nxb Văn Học, Hà Nội, 1976, tr. 350.
[9]Xem cuốn La condition postmoderne: rapport sur le savoir của Jean-Francois Lyotard, Editions de Minuit xuất bản tại Paris năm 1979; bản dịch tiếng Anh The Postmodern Condition: A Report om Knowledge của Geoff Bennington và Brian Massumi, University of Minnesota Press xuất bản năm 1984. Về khái niệm "đại tự sự" có thể xem thêm bài viết "Viết: từ hiện đại đến hậu hiện đại" của Hoàng Ngọc-Tuấn trên tạp chí Việt số 5 (đầu năm 2000), tr. 108-110.
Nguyễn Hưng Quốc
Nhìn hàng chữ "Cộng hoà văn chương thế kỷ 21" trên bìa tạp chí Việt số 5 vừa qua, rất nhiều người ngạc nhiên và không ít người phẫn nộ. Thư và email gửi tới tấp về toà soạn. Chỉ để hỏi, tại sao, một chữ:õ "cộng hoà". Dường như, với hầu hết độc giả, hàng chữ ấy chỉ gợi nhớ đến những khái niệm đầy màu sắc chính trị như "Việt Nam cộng hoà" hay "Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Ít ai nhớ đến khái niệm "cộng hoà" trong tư tưởng của Plato, triết gia cổ đại Hy Lạp cách đây hơn hai ngàn năm, người để lại tác phẩm Cộng hoà (Republic) nổi tiếng. Cũng ít ai nhớ là khái niệm "cộng hoà văn chương" đã được một triết gia người Pháp, Pierre Bayle (1647-1706) dùng để đặt tên cho một tạp chí xuất bản từ năm 1684 đến 1687: "Tin tức từ nước cộng hoà văn chương" (Nouvelles de la republique des lettres);[1] sau đó, từ năm 1997, được Saul Bellow, nhà văn Hoa Kỳ đoạt giải Nobel văn chương năm 1976, dùng lại trong một tạp chí văn học do ông cùng với Keith Botsford làm đồng chủ bút: News from the Republic of Letters.[2] Ngoài ra, cái tên "cộng hoà văn chương" ấy cũng lại được dùng để đặt tên cho một tờ báo khác, tại Paris, vào năm 1994: République Internationale des Lettres.[3] Chỉ cần nhớ đến các chi tiết vừa kể, hẳn người ta sẽ thấy ngay khái niệm "cộng hoà văn chương" trên bìa tạp chí Việt không phải là một thứ mưu đồ "lập quốc" nhảm nhí. Mà đơn giản chỉ là một thái độ.
Một thái độ thẳng thắn và dứt khoát trước những sự nhếch nhác và thảm hại đầy tính chất đình làng trong cung cách sinh hoạt cũng như trong quan hệ giữa những người cầm bút Việt Nam lâu nay. Đã có nhiều người nói và phê phán những sự nhếch nhác và thảm hại ấy.[4] Nhưng theo tôi, tất cả những sự nhếch nhác và thảm hại ấy không xuất phát từ cá tính của những con người cụ thể mà chủ yếu xuất phát từ một thứ văn hoá văn học lạc hậu: văn hoá làng. Có thể nói số phận văn học Việt Nam gắn chặt với một chữ: chữ "làng". Làng văn và làng thơ. Chữ "làng" ấy, nghe thì rất thân thương, nhưng chính vì vẻ thân thương như thế, người ta dễ quên nó là một khái niệm cũ. Không những cũ, nó còn lỗi thời. Không những lỗi thời, nó còn có hại: nó khiến chúng ta lẫn lộn giữa kỷ niệm và hiện thực, từ đó, buộc chặt tâm hồn của chúng ta vào những hình ảnh đã hoá thạch trong quá khứ, làm chúng ta mất hẳn khả năng thích nghi và thay đổi. Hậu quả là, bước sang thế kỷ 21, sinh hoạt văn học Việt Nam, từ trong lẫn ngoài nước, vẫn thấp thoáng hình ảnh của những sinh hoạt làng xã ngày xưa.
Thì cũng thói quen dị ứng với mọi cái mới. Thì cũng tâm lý chiếu trên chiếu dưới. Thì cũng những cung cách hào lý, ở những người ít nhiều thành công và thành danh; cung cách trương tuần, ở những kẻ bất tài và nhiều tham vọng; cung cách thằng mõ, ở tuyệt đại đa số những kẻ chỉ có một đam mê duy nhất: lặp lại không mệt mỏi những điều ai cũng biết. Thì cũng một thứ văn hoá: văn hoá làng.
Văn hoá làng trước hết là một thứ văn hoá nông nghiệp. Trung tâm của văn hoá nông nghiệp là một thứ mỹ học nông nghiệp, trong đó, thứ nhất, ưu thế thuộc về những gì liên quan đến đồng quê: từ một cánh đồng đến một con đê, từ một bờ ao đến một giếng nước, từ một đàn cò trắng đến một bầy trâu chầm chậm về chuồng, tất cả đều dễ dàng gợi lên ấn tượng là nên thơ; trong khi những gì thuộc về đời sống đô thị và công nghiệp, từ một nhà máy đến một xa lộ, từ một cột đèn đến những sợi dây điện... đều dễ gợi cảm giác ngược lại, là thô nhám, sần sùi, và nặng chất văn xuôi. Thứ hai, trong mỹ học nông nghiệp, ưu thế cũng thuộc hẳn về cảm tính. Người ta sáng tác theo cảm tính, đã đành. Người ta viết phê bình và lý luận cũng một cách đầy cảm tính. Với người Việt Nam, cái đẹp nếu không đồng nghĩa thì ít nhất cũng nằm bên này biên giới của cảm tính. Làm thơ hay viết văn thiên về kinh nghiệm nhận thức quá: không hay. Nặng về kỹ thuật quá: không hay. Viết văn rõ ràng và khúc chiết quá: không hay. Phong cách có tính hàn lâm quá: không hay. Kiến thức bay mùi sách vở quá: không hay. Đặc điểm thứ ba của mỹ học nông nghiệp là ưu thế của truyền thống, theo đó, những thành tựu trong quá khứ, từ phú đời Hán đến thơ đời Đường, từ từ đời Tống đến tiểu thuyết đời Minh và Thanh, từ thơ lục bát của Nguyễn Du đến thơ thất ngôn bát cú của bà huyện Thanh Quan; hay "hiện đại" hơn một chút, từ thơ của Baudelaire đến truyện của Leon Tolstoi... đều là những điển phạm, những khuôn vàng thước ngọc mà mọi người phải noi theo. Tầm vóc của người cầm bút được đo lường không phải ở sức sáng tạo mà chủ yếu ở sự học tập và vận dụng những quan điểm thẩm mỹ đã có từ trước. Việc nhớ nhiều và sử dụng nhuần nhuyễn điển cố và điển phạm được xem là dấu hiệu không những của sự uyên bác mà còn của tài năng. Được biểu dương nhất, trong thơ văn, là những gì thể hiện được cái chung của xã hội: xưa, trong thời trung đại, từ cuối thế kỷ 19 trở về trước, đó là đạo và chí; sau, trong hai thập niên đầu của thế kỷ 20, là "hồn nước"; trong các thập niên kế tiếp, là tâm tình của thời đại. Người nào thể hiện được những cái chung ấy một cách sắc nét nhất, gây ấn tượng mạnh nhất và gợi cảm nhất, người nào nói được tiếng nói tiêu biểu nhất cho cái chung, người ấy sẽ được xem là những nhà thơ hay những nhà văn lớn.
Nói một cách vắn tắt, mỹ học nông nghiệp, tự bản chất, đối lập với tính hiện đại vốn đặt nền tảng trên lý tính, trên ý thức về chủ thể tính và trên truyền thống phản-truyền thống, từ đó, nó cũng đối lập với cả văn chương hiểu theo nghĩa hiện đại, như một nỗ lực sáng tạo, một khát vọng tìm kiếm cái mới, chinh phục cái lạ và đồng thời cũng là một công cuộc thám hiểm mải miết vào những cõi riêng tây của con người. Nói cách khác, mỹ học nông nghiệp là thứ mỹ học tiền-hiện đại và đáng kể hơn, tiền-văn chương: nó là thứ mỹ học dân gian, của ca dao và cổ tích, nơi văn hoá truyền khẩu lấn át văn hoá in ấn, nơi khái niệm "tác phẩm" vẫn còn được xem là cái gì trôi nổi lềnh bềnh trong ký ức tập thể chứ chưa tượng hình thành những văn bản cụ thể và cố định; cuối cùng, cũng là nơi cái gọi là bản sắc dân tộc hoàn toàn đè bẹp lên bản sắc cá nhân.
Văn hoá làng còn là văn hoá của hội hè. Văn hoá hội hè thực chất là thứ văn hoá nghiệp dư, trong đó, người ta cầm bút theo cảm hứng chứ không theo một kỷ luật nào nhất định, hơn nữa, mục tiêu của việc cầm bút phần lớn có tính chất thù tạc, chỉ cốt để tìm vui và để làm vừa lòng nhau chứ không phải để tìm cái đẹp hay cái thật. Chuyện viết hay hay viết dở đôi khi không phải là điều quan trọng. Chưa có ai bị trục xuất ra khỏi "làng" vì sự bất tài. Người ta chỉ đồng loã với nhau để tìm cách trục xuất những ai làm cho họ mất "vui". Hậu quả dễ thấy nhất của hiện tượng ấy là tính chất bè phái trong sinh hoạt văn học. Văn học Việt Nam không có trường phái mà chỉ có bè phái. Yếu tố chính tạo nên trường phái là sự đồng thuận chung quanh một số quan điểm thẩm mỹ cũng như phương pháp sáng tác. Yếu tố chính tạo nên bè phái là những yếu tố nằm ngoài văn học: tinh thần địa phương, tinh thần cầu lợi hoặc, phổ biến hơn, tinh thần bầy đàn.
Chính tinh thần bầy đàn đó đã làm nẩy nở, trong văn hoá hội hè, một thứ ý thức về tôn ti trật tự như là một thứ "đạo đức học" của tính chất bè phái, vừa biện chính vừa củng cố hiện tượng bè phái. Đó là thứ tôn ti hoàn toàn phi văn chương, thậm chí, phản văn chương. Giới cầm bút, ở những nơi khác, được phân biệt theo tầm vóc lớn hay nhỏ, theo mức độ sáng tạo nhiều hay ít; ở Việt Nam, được phân biệt, thứ nhất, theo tiêu chuẩn địa vị xã hội: nếu "lập ngôn" bao giờ cũng đứng sau "lập công" và "lập đức" thì cái "ngôn" của những kẻ đã có "công" và có "đức" (dù là huyền thoại) bao giờ cũng có thế giá cao hơn hẳn cái "ngôn" của những kẻ khác; và thứ hai, theo tuổi tác: người nào lớn tuổi và cầm bút trước, người đó là nhà văn đàn anh; người nào ra đời muộn và cầm bút sau trở thành nhà văn đàn em. Với những cách phân bậc như thế, thứ nhất, khả năng viết lách trở thành một yếu tố thứ yếu và phụ thuộc; và thứ hai, nỗ lực cách tân của thế hệ trẻ nếu không bị xem như một sự nổi loạn thì ít nhất cũng là một sự bất kính. Như thế, từ phạm trù mỹ học, nó bị đẩy vào phạm trù chính trị hoặc phạm trù đạo đức. Thực chất đó là những cách bảo vệ gian lận ưu thế của những người có quyền và những người đi trước.
Thế giới văn chương Việt Nam là một cái làng. Không những thế, lại là một cái làng thuộc địa. Mà tinh thần thuộc địa chủ yếu là tinh thần tự xem mình là kẻ ở ngoài rìa; tự cách ly mình với các trung tâm quyền lực và văn minh để có ảo tưởng là mình không bị đồng hoá. Trong tinh thần như thế, người ta dễ có khuynh hướng xem chính sự lạc hậu của mình như một thứ bản sắc độc đáo, một biểu hiện của tinh thần độc lập, một hình thức phản kháng đầy quật cường. Hậu quả là văn chương biến thành một bộ lạc, khép kín và cô lập, ở đó, người ta cắt đứt mọi mối quan hệ với thế giới bên ngoài, không thèm biết người khác đang làm gì, cứ cắm cúi và mê mải đi theo những vết chân trâu trên những con đường làng quen thuộc cũ. Để có thể an tâm sống mãi trong cái bộ lạc khép kín và cô lập của mình, người ta tự tạo nên một bảng giá trị mới, có thể gọi là bảng giá trị thuộc địa hoặc hậu thuộc địa, đại khái kiểu "Việt Nam mình... thì khác". Văn chương của người ta sao mà trí tuệ quá, sắc sảo quá, sao nặng trĩu những tư tưởng siêu hình? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác. Văn chương của người ta sao mà táo bạo và dữ dội quá? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác. Văn chương của người ta sao hết lao vào cuộc phiêu lưu này thì lại nhảy vào cuộc thử nghiệm khác, lúc nào cũng mới mẻ, cũng sôi nổi, cũng hừng hực lửa? Ừ, thì cũng hay; nhưng Việt Nam mình thì... khác.
Theo tôi, ở vào thời điểm đầu thế kỷ mới, thời đại hoàn cầu (global age) như hiện nay, khi xu hướng hoàn cầu hoá đang biến cả thế giới dần dần thành một cái làng, nói như Marshall McLuhan, ngay từ năm 1962, làng-hoàn-cầu,[5] và biến mọi cái làng thành một thế giới thu nhỏ, quan điểm Việt-Nam-mình-thì-khác là một ảo tưởng và một sự phản động cần phải đập vỡ. Theo tôi, đã đến lúc giới cầm bút Việt Nam phải thoát ra khỏi tâm lý hậu thuộc địa và cùng với nó, chủ nghĩa bộ lạc (tribalism). Đã đến lúc không ai có quyền tự xem mình như một thứ ngoại lệ của thế giới. Đã đến lúc văn học Việt Nam phải vượt qua khỏi giới hạn của những luỹ tre và những chiếc cổng làng với những hương ước tủn mủn, cũ kỹ và những đám hào mục tầm nhìn không vượt qua khỏi những cái đầu gà và những cái phao câu.
Đã đến lúc văn học Việt Nam phải trở thành một nền cộng hoà.
Sự khác nhau giữa ý niệm "làng" và ý niệm "cộng hoà" chủ yếu là sự khác nhau trong ý thức về bản chất của sinh hoạt văn học. Cũng có thể nói là sự khác nhau về "thể chế" sinh hoạt văn học cũng như văn hoá của văn học. Một sự khác biệt triệt để.
Tinh thần cộng hoà trước hết là thứ tinh thần chuyên nghiệp. Khái niệm "chuyên nghiệp" tôi dùng ở đây không phải theo nghĩa kinh tế. Sống được bằng ngòi bút hay không, không phải là điều quan trọng. Thậm chí, trong tình hình Việt Nam hiện nay, khi thị hiếu của quần chúng nói chung khá thấp, việc sống bằng nghề cầm bút có khi là một sự nguy hiểm: người ta rất dễ trở thành rẻ tiền. Tính chất "chuyên nghiệp" tôi dùng ở đây chủ yếu nhấn mạnh vào hai khía cạnh: tay nghề và ý thức. Về tay nghề, một cây bút gọi là chuyên nghiệp nhất định phải là kẻ rất tự giác về những kỹ năng và kỹ thuật căn bản trong công việc viết lách chứ không phải chỉ là kẻ hoàn toàn cậy vào năng khiếu hay cảm hứng. Về ý thức, một cây bút chuyên nghiệp là kẻ chỉ muốn lập sự nghiệp bằng chính sáng tác của mình. Sáng tác là phương tiện duy nhất để người ta khẳng định tư cách nhà văn / nhà thơ / nhà viết kịch / nhà phê bình lý luận của mình. Sáng tác là thứ visa để người ta bước vào cửa khẩu văn chương. Người ta sẽ trở thành một kẻ gian lận nếu muốn tồn tại trong thế giới văn chương mà không phải tốn công đầu tư công sức vào sáng tác. Sau nữa, với tư cách một người cầm bút thực sự, tham vọng lớn nhất mà người ta nhắm tới là biến mỗi tác phẩm thành một công trình nghệ thuật hoàn hảo chứ không đơn giản chỉ là công cụ cho một thứ gì khác, dù là những lý tưởng thật đẹp hay những biến động thật lớn trong lịch sử. Cuối cùng, một ý thức chuyên nghiệp không cho phép người ta lẫn lộn văn chương và những gì phi văn chương ngay cả với tư cách là độc giả. Ôn lại các biến động văn học lớn nhỏ ở hải ngoại từ hơn hai mươi năm qua, chúng ta dễ dàng phát hiện tính chất nhẹ dạ trong những con người làm văn học nghiệp dư khi đối diện với những tác phẩm mang nhiều ý nghĩa chính trị, đặc biệt những tác phẩm có nội dung tố cáo những tội ác dưới chế độ cộng sản, từ thơ Nguyễn Chí Thiện đến thơ Khoa Hữu; từ Ly thân đến Đêm giữa ban ngày, và gần đây nhất, Chuyện kể năm 2000.
Là thế giới của những người chuyên nghiệp, nền cộng hoà văn chương loại trừ tính chất phong trào, một ám ảnh dai dẳng trong sinh hoạt văn học Việt Nam, ít nhất là từ năm 1945 đến nay. Nền tảng của mọi phong trào là tinh thần tập thể trong khi văn học cũng như nghệ thuật nói chung chủ yếu lại là một trò chơi mang tính cá nhân cao độ, ở đó, một bài thơ hay có thể chấp cả hàng triệu bài thơ dở, một cái riêng độc đáo có giá trị bằng triệu cái "điển hình" chung chung và sơ lược. Những người chạy đuổi theo các phong trào thường sung sướng với những con số thống kê về số lượng tác phẩm cũng như số lượng ấn bản của mỗi tác phẩm, trong khi chỉ cần đọc lại các tờ báo cũ, chúng ta dễ dàng nhận ra ngay những con số ấy hoàn toàn vô nghĩa: có những giai đoạn, sách báo được in ào ạt, nhưng cuối cùng, chỉ cần năm mười năm trôi qua, không có gì còn lại cả; trong khi, ngược lại, có những giai đoạn chỉ có năm mười cuốn sách được xuất bản nhưng đó lại là những kiệt tác: giai đoạn ấy bỗng có vẻ tấp nập và ồn ào hẳn. Một sự thật cực kỳ đơn giản: lịch sử văn học được tạo nên bởi những tác phẩm còn lại chứ không phải bởi những cuốn sách hay những tờ báo đã được in ra hay bán được.
Loại trừ tính chất phong trào, nhưng một nền cộng hoà văn chương, tự bản chất, là một thế giới dân chủ. Tính chất dân chủ ấy thể hiện đầu tiên ở các khía cạnh: đề tài, chất liệu, thể loại và ngôn ngữ. Trước đây, trong nền văn học cổ điển cũng như văn học lãng mạn chủ nghĩa, người ta có thói quen thiên vị một số đề tài và một số chất liệu: những gì gắn liền với thiên nhiên thường dễ được xem là đẹp hơn những gì gắn với kỹ thuật; những gì nhẹ nhàng hoặc mờ ảo dễ được xem là có nhiều chất thơ hơn những gì nặng nề và rõ ràng. Trong nền văn học hiện thực chủ nghĩa cũng như "hiện thực xã hội chủ nghĩa", người ta lại có khuynh hướng thiên vị những đề tài và những chất liệu gắn liền với đời sống chính trị của cả một dân tộc hoặc ít nhất của một cộng đồng đông đảo, hoặc một địa phương hoặc một giai cấp, hơn là những gì gắn liền với đời sống cá nhân và tâm linh. Những sự thiên vị ấy nếu không phải xuất phát từ, thì cũng dẫn đến, sự lẫn lộn giữa cái diễn đạt và cái được diễn đạt, giữa phong cách và đề tài, giữa nghệ thuật và hiện thực, giữa bài-thơ-về-con-cóc và bản thân con cóc. Trong nền cộng hoà văn chương, ngược lại, mọi đề tài đều được phép và mọi chất liệu đều bình đẳng với nhau: ngay chính sự phân biệt giữa cái gọi là chất thơ và chất văn xuôi trong đối tượng được miêu tả cũng trở thành vô nghĩa; tầm vóc lớn hay nhỏ của đề tài lại càng vô nghĩa hơn nữa. Người ta có thể viết về bất cứ đề tài gì và có thể sử dụng bất cứ chất liệu gì chỉ với một điều kiện duy nhất: viết thật hay. Về phương diện ngôn ngữ và thể loại cũng thế. Không có sự phân biệt giữa bình dân và cao cấp. Bất cứ ngôn ngữ và bất cứ thể loại nào cũng có thể trở thành ngôn ngữ và thể loại nghệ thuật khi, với tài năng sáng tạo của người cầm bút, nó thực sự mang tính nghệ thuật. Riêng trong phạm vi ngôn ngữ, tính chất dân chủ vừa nêu càng ngày càng mở rộng, dung hợp cả những yếu tố phi ngôn ngữ như trong thơ cụ thể hoặc thơ hình hoạ trước kia cũng như trong các sáng tác hypertext gần đây.
Nhưng tính chất dân chủ trong nền cộng hoà văn chương thể hiện rõ nhất là trong mối quan hệ giữa tác giả và độc giả. Theo Roland Barthes, trong cuốn S/Z, văn bản có thể được chia ra làm hai loại: một, văn bản khả độc (lisible/readerly), chủ yếu dựa trên các quy ước quen thuộc về thể loại và văn hoá, có cấu trúc giống với những tác phẩm đã được viết trước đó, bởi vậy, có tính chất khả đoán, rất dễ dàng cho việc diễn dịch và cảm nhận; hai, văn bản khả tác (scriptible/writerly) thường mang nhiều yếu tố thử nghiệm, vượt ra ngoài khuôn sáo, bởi vậy, rất dễ làm người đọc có cảm tưởng là khó hiểu. Với loại văn bản khả độc, người đọc chỉ cần đọc, một cách thụ động, như một người tiêu dùng, với hai khả năng lựa chọn: chấp nhận hoặc bác bỏ. Với loại văn bản khả tác, người đọc phải tích cực tham gia vào quá trình tạo nghĩa, như một người sản xuất hoặc như một đồng tác giả. Theo Roland Barthes, phần lớn các tác phẩm cổ điển mang tính chất khả độc trong khi phần lớn các tác phẩm hiện đại đều mang tính chất khả tác.[6] Bước vào các tác phẩm văn học hiện đại, người đọc như lạc vào một thế giới đa nguyên, có thật nhiều lối đi và không có lối đi nào thực sự là lối đi chính cả. Tính chất đa nguyên và tính chất khả tác ấy càng rõ rệt trong loại văn học hypertext vừa mới manh nha trong mấy năm vừa qua và không chừng sẽ là một trong các thể loại văn học chính trong thể kỷ 21. Đó là thể loại văn học được thực hiện bằng các phương tiện điện tử, ở đó, các văn bản là những liên mạng đa tâm (multicentered) và phi tuyến tính (non-linear) mà người đọc có thể bắt đầu và kết thúc ở bất cứ điểm nào họ muốn, thậm chí, có thể chọn bất cứ cách đọc nào họ thích. Có điều, như Michael Joyce đã nhấn mạnh, những sự lựa chọn ấy có thể làm thay đổi hẳn bản chất của những gì họ đọc.[7]
Biểu hiện sâu sắc nhất của tính chất dân chủ trong cộng hoà văn chương là thái độ của cả người viết lẫn người đọc đối với những cái thường được gọi là điển phạm. Trước đây hầu như mọi người đều tin là có một cái đẹp "vượt thời gian" và "vượt không gian" nào đó mà người ta có thể sử dụng như một quy phạm để sáng tác và như một thước đo để đánh giá văn học. Cha ông chúng ta, trong suốt cả hàng ngàn năm, tin tưởng một cách chân thành là cái đẹp ấy đã được kết tinh trong văn học Trung Hoa. Khen ai, người ta cũng đều lấy văn học Trung Hoa làm chuẩn: "Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán..." Nhưng chính Cao Bá Quát, người được khen là làm phú hay hơn các nhà văn đời Hán, khi lấy văn học Trung Hoa làm chuẩn, đã không dám xem loại thơ văn viết bằng chữ Nôm ở Việt Nam là văn học.[8] Sau này, kể từ thập niên 30 của thế kỷ 20, tiếp xúc với văn học phương Tây, người ta lại biến ngay một số thành tựu trong văn học phương Tây, đặc biệt là phương Tây ở thế kỷ 19, thành một thứ điển phạm, theo đó, thơ, muốn hay, phải dạt dào tình tứ như thơ lãng mạn Pháp, và truyện, muốn hay, phải giống truyện của Honoré de Balzac và của Leon Tolstoi.
Cho đến tận cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, mỗi lần mơ đến tác phẩm lớn, dường như người Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi ám ảnh của Chiến tranh và hoà bình. Ít ai chú ý Chiến tranh và hoà bình chủ yếu là tác phẩm lớn của thế kỷ 19 hơn là của thế kỷ 20. Xem Chiến tranh và hoà bình như thứ chuẩn mực muôn đời của văn chương, người ta cứ bị buộc chặt hoài vào loại đề tài chính trị và xã hội; vào phương pháp sáng tác hiện thực lỗi thời của thế kỷ 19; và vào phong cách mang tính chất sử thi, muốn bao quát toàn bộ diện mạo của cả một giai đoạn lịch sử rộng lớn, như một biểu hiện của cái nhìn đại tự sự (grand narrative) của thời hiện đại chủ nghĩa[9] vốn đã thuộc về quá khứ, đã xa.
Trong thời đại ngày nay, một mặt, do ảnh hưởng của xu hướng hoàn cầu hoá, mặt khác, do ảnh hưởng của các trào lưu phê bình hậu cấu trúc luận hay giải cơ cấu, người ta biết, thứ nhất, trong văn học thế giới có vô số điển phạm khác nhau chứ không phải chỉ có một số mẫu mực như trong văn học Trung Hoa, văn học Pháp hay văn học Nga trước đây; thứ hai, những cái gọi là điển phạm thực chất chỉ là sản phẩm của lịch sử và của văn hoá, có thể thay đổi theo thời gian. Nhận thức thứ nhất dẫn đến một thứ chủ nghĩa đa văn hoá trong văn học, trong khi nhận thức thứ hai dẫn đến phản-duy bản luận (anti-foundationalism), một quan niệm cho những nguyên tắc căn bản trong đạo đức cũng như nhận thức luận của con người xuất phát từ thực tiễn xã hội hơn là từ một luật lệ phổ quát và vĩnh cửu nào đó. Từ quan niệm đa văn hoá, người cầm bút thoát khỏi sự sùng bái có tính chất tín ngưỡng đối với một điển phạm nhất định, từ đó, có thể dung hợp mọi thử nghiệm từ mọi vùng đất khác nhau trên thế giới. Chỉ với thái độ như thế, người ta mới có thể tiến hành những cuộc giao lưu thực sự, hiểu theo nghĩa: một, giữa những người đồng thời (ngược lại, chỉ có nghĩa là học tập hay mô phỏng một chiều và thụ động), hai, một cách chọn lọc (trong đó ưu tiên bao giờ cũng dành cho những giá trị còn sức sống chứ không phải là những giá trị đã hoá thạch từ xưa); và ba, trong ý hướng sáng tạo (mục tiêu nhắm tới là tạo nên một cái gì mới chứ không phải chỉ là một sự lặp lại). Từ quan niệm phản-duy bản, người cầm bút có thể sáng tác với tâm thế không chấp nhận bất cứ cái gì là điển phạm, và như vậy, hắn sẽ sáng tác trong tư thế của kẻ đang trên đường tìm kiếm cho chính mình một điển phạm chưa từng có. Sáng tác không còn là cách tìm kiếm chi tiết để lấp đầy một câu chuyện hay tìm kiếm câu chữ để lấp đầy một bài thơ trong đó cái gọi là "câu chuyện" hay "bài thơ" đã có một định nghĩa cố định với những đặc điểm cấu trúc cũng như mỹ học đã được nhìn nhận. Sáng tác, ngược lại, trở thành một cuộc thử nghiệm những cách viết mới để từ đó làm nảy sinh những khả tính mới cho chính cái ý niệm gọi là thơ hay truyện.
Một nền cộng hoà văn chương, do đó, thực chất là cộng hoà của những kẻ muốn thăm dò và thử nghiệm tất cả những khả tính của văn chương và của ngôn ngữ; những người không bao giờ chịu tin vào bất cứ một định nghĩa nào gọi là chung quyết về văn chương cũng như về ngôn ngữ. Nói cách khác, một nền cộng hoà văn chương bao giờ cũng là một cái gì đó đang trong tiến trình hình thành.
17.5.2000
_________________________
[1]Về Pierre Bayle có thể xem website:
[http://www.orst.edu/instruct/ph1302/phil...bayle.html](http://www.orst.edu/instruct/ph1302/philosophers/bayle.html)
[2]News From the Republic of Letters ra mỗi năm bốn số. Mỗi số phát hành khoảng 2000 cuốn. Ðịa chỉ: 120 Cushing Avenua, Boston, Ma 02125, USA. Ðịa chỉ trên internet: htp://www.bu.edu/trl/credits.html.
[3]Homepage:
[http://www.republique-des-lettres.com/](http://www.republique-des-lettres.com/)
[4]Ví dụ bài "Bệnh hoang tưởng" của Nguyễn Mộng Giác trên Văn Học số 76 (8.1992), tr. 22-26; bài "Hãy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn nghệ minh hoạ" của Nguyễn Minh Châu trên báo Văn Nghệ số 49-50 (5.12.1987); bài "Cái hèn của người cầm bút" của Phạm Xuân Nguyên trên Sông Hương số 31 (5&6.1988), tr. 55-58. Ðược viết không phải bởi cảm hứng phê phán nhưng lại cung cấp rất nhiều chi tiết sinh động về sự nhếch nhác và thảm hại trong sinh hoạt văn học Việt Nam là các cuốn hồi ký Cát bụi chân ai và Chiều chiều của Tô Hoài; Chân dung và đối thoại của Trần Ðăng Khoa.
[5]Xem cuốn The Gutenberg Galaxy của Marshall McLuhan, do Toronto University Press xuất bản tại Toronto năm 1962.
[6]Roland Barthes (1974), S/Z, bản dịch từ tiếng Pháp của Richard Miller, Richard Howard viết tựa, Hill and Wang xuất bản tại New York, đặc biệt các trang 4-5.
[7]Michael Joyce (1997), "Nonce Upon Some Times: Rereading Hypertext Fiction", Modern Fiction Studies 43.3; tr. 579-597 (Tôi đọc theo ấn bản điện tử lưu hành trong Muse Project).
[8]Trong lời tựa Cao Bá Quát viết cho cuốn Hoa Tiên của Nguyễn Huy Tự, Cao Bá Quát viết: "Than ôi! Lấy quốc ngữ [tức chữ Nôm] mà làm văn chương thì ta chưa dám". Xem Thơ chữ Hán Cao Bá Quát, nxb Văn Học, Hà Nội, 1976, tr. 350.
[9]Xem cuốn La condition postmoderne: rapport sur le savoir của Jean-Francois Lyotard, Editions de Minuit xuất bản tại Paris năm 1979; bản dịch tiếng Anh The Postmodern Condition: A Report om Knowledge của Geoff Bennington và Brian Massumi, University of Minnesota Press xuất bản năm 1984. Về khái niệm "đại tự sự" có thể xem thêm bài viết "Viết: từ hiện đại đến hậu hiện đại" của Hoàng Ngọc-Tuấn trên tạp chí Việt số 5 (đầu năm 2000), tr. 108-110.
Bên kia thung lũng tôi là núi
Ngó xuống nhân gian vực thẳm buồn.
Ngó xuống nhân gian vực thẳm buồn.

WARC-Truncated: length

Server: nginx admin


text:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
TRA CỨU THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
VĂN BẢN GỐC
Điều 87 Nghị định 34/2016/NĐ-CP
X
Từ khoá: Số Hiệu, Tiêu đề hoặc Nội dung ngắn gọn của Văn Bản...
Thành Viên
THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ******
VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒAĐộc lập - Tự do - Hạnh phúc********
Số: 74-TTG-VG
Hà Nội, ngày 28 tháng 07 năm 1964
CHỈ THỊ
VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ VÀ TƯ TƯỞNG, BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN VÀ TĂNG CƯỜNG CÁC PHƯƠNG TIỆN LÀM VIỆC,PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU ĐỐI VỚI CÁN BỘ KHOA HỌC KỸ THUẬT
Miền Bắc nước ta đang quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ trung tâm là công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, xây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội. Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa là cả một quá trình cách mạng kỹ thuật, từng bước cải tiến và trang bị kỹ thuật mới cho các ngành kinh tế quốc dân. Một trong những nhân tố quan trọng để thực hiện quá trình cách mạng đó, là phải có một đội ngũ công nhân lành nghề và cán bộ khoa học kỹ thuật thành thạo có giác ngộ xã hội chủ nghĩa cao.
Xuất phát từ những yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng nói trên, Đảng và Chính phủ đã chú ý đào tạo, bồi dưỡng được một đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật ngày càng đông đảo và từng bước đã có những chính sách, chế độ cụ thể nhằm tạo điều kiện cho anh chị em phát huy tài năng phục vụ công cuộc cách mạng. Trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thống nhất nước nhà, nhiệm vụ của những người làm công tác khoa học kỹ thuật là phải ra sức học tập, nâng cao trình độ tư tưởng và nghề nghiệp, cố gắng đem hết tài năng để góp phần giải quyết tốt những vấn đề khoa học, kỹ thuật do thực tiễn đề ra.
Để giúp đỡ cán bộ khoa học kỹ thuật làm tròn được nhiệm vụ của mình, song song với việc tăng cường giáo dục chính trị, nâng cao quan điểm phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân, cần phải tổ chức thực hiện tốt các chính sách, chế độ của Đảng và Nhà nước đã ban hành, đồng thời nghiên cứu bổ sung một số chính sách, chế độ mới, nhằm tạo thêm điều kiện cho cán bộ khoa học kỹ thuật phát huy đầy đủ nhất khả năng của mình, cống hiến nhiều hơn nữa cho sự nghiệp xây dựng nước nhà, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị các cấp, các ngành, các cơ quan đoàn thể chủ ý thực hiện một số điểm dưới đây:
1. Tích cực bồi dưỡng về chính trị và tư tưởng cho cán bộ khoa học kỹ thuật.
Việc giáo dục chính trị, tư tưởng, đối với cán bộ khoa học kỹ thuật là công việc thường xuyên phải được các cấp, các ngành và các đoàn thể coi trọng.
Cần tổ chức việc học tập một cách có hệ thống chủ nghĩa Mác – Lê-nin, đường lối và những chính sách lớn của Đảng và Nhà nước cho cán bộ khoa học kỹ thuật. Hình thức học phải thích hợp với hoàn cảnh của anh chị em. Nội dung học phải thiết thực và gắn liền với thực tế đời sống miền Bắc, với sự nghiệp nghiên cứu khoa học ở Việt Nam. Cần chú ý hướng dẫn anh chị em biết vận dụng một cách sáng tạo những nghị quyết, chỉ thị lớn của Đảng và Nhà nước vào công tác nghiên cứu, sáng chế, phát minh khoa học, kỹ thuật. Đối với các kế hoạch ngắn hạn và dài hạn của Nhà nước, các cơ quan có sử dụng cán bộ khoa học kỹ thuật cần tổ chức một cách thiết thực cho anh chị em nghiên cứu những vấn đề lớn của kế hoạch ấy, nhằm thấm nhuần chủ trương của Đảng và Nhà nước, phát huy sáng kiến, đóng góp nhiều nhất vào việc thực hiện các chủ trương, kế hoạch đó.
2. Sử dụng hợp lý và đúng đắn ngành nghề, đồng thời có biện pháp nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ khoa học kỹ thuật.
Để phát huy tài năng, trí tuệ của cán bộ khoa học kỹ thuật, song song với việc giáo dục chính trị tư tưởng, cần sử dụng anh chị em đúng ngành nghề của mỗi người. Hiện nay việc quản lý và sử dụng cán bộ khoa học kỹ thuật còn có chỗ chưa hợp lý. Ủy ban Khoa học Nhà nước cùng với các ngành liên quan cần tiến hành điều tra tình hình, phân phối và sử dụng đúng đắn cán bộ khoa học kỹ thuật, kiến nghị với Chính phủ điều chỉnh những trường hợp sử dụng không đúng ngành nghề, đồng thời kiến nghị những biện pháp nhằm sử dụng hợp lý cán bộ khoa học kỹ thuật, tạo điều kiện cho anh chị em phát triển được khả năng chuyên môn, cống hiến được nhiều nhất cho sự nghiệp công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa nước nhà.
Đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật của ta mỗi ngày được tăng cường, nhiều người đã tỏ ra có triển vọng tốt. Một số ít đã có những công trình nghiên cứu có giá trị. Đã đến lúc chúng ta cần nghiên cứu và ban hành chế độ nghiên cứu sinh, thực tập sinh khoa học trong nước và có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cao hơn trình độ đại học, đào tạo chuyên gia cao cấp, kỹ sư trưởng, công trình sư. Song song với việc ban hành chế độ nghiên cứu sinh, thực tập sinh, cần nghiên cứu tiêu chuẩn hóa cán bộ khoa học kỹ thuật, xác nhận trình độ những người làm công tác giảng dạy ở các trường đại học, những người làm công tác nghiên cứu ở các Viện khoa học, công nhận trình độ những người trước đây chưa qua thi cử nhưng đã làm công tác khoa học kỹ thuật lâu năm, có những sáng kiến, phát minh, có công trình nghiên cứu có giá trị. Đây là những vấn đề rất mới đối với chúng ta. Ủy ban Khoa học Nhà nước có trách nhiệm cùng với Bộ Giáo dục nghiên cứu trình Hội đồng Chính phủ xét và quyết định, sau đó tổ chức làm thí điểm, và từng bước thi hành ở những ngành có điều kiện thực hiện.
Cần có chế độ khuyến khích cán bộ khoa học kỹ thuật viết là dịch sách, viết và dịch những bài, những cuốn sách có chất lượng tốt, có tác dụng thiết thực; cần tổ chức cho cán bộ khoa học kỹ thuật đi tham quan nghiên cứu ở trong nước và ở ngoài nước, đi tham dự các cuộc hội nghị quốc tế, các cuộc triển lãm khoa học kỹ thuật.
3. Chấp hành đầy đủ, đúng đắn các chính sách, chế độ đã có đối với cán bộ khoa học kỹ thuật, đồng thời nghiên cứu bổ sung một số chính sách, chế độ phù hợp với khả năng của Nhà nước và hoàn cảnh chung của miền Bắc nước ta hiện nay.
Nhà nước đã ban hành một số chính sách, chế độ đối với cán bộ khoa học kỹ thuật. Các cấp, các ngành, các đoàn thể cần chú ý thường xuyên theo dõi và kiểm điểm việc thực hiện. Những nơi chấp hành chưa tốt cần kịp thời sửa chữa.
Đi đôi với việc chấp hành các chính sách, chế độ đã có, cần nghiên cứu bổ sung một số chính sách, chế độ cụ thể nhằm đáp ứng một số yêu cầu của công tác nghiên cứu và hoạt động khoa học kỹ thuật:
a) Về phương tiện nghiên cứu, hoạt động khoa học kỹ thuật.
Ủy ban Khoa học Nhà nước cùng với các ngành liên quan cần soát lại việc sử dụng các thiết bị, phương tiện và cơ sở nghiên cứu khoa học, có kế hoạch phân phối lại hoặc kiến nghị với Chính phủ phân phối lại cho phù hợp với yêu cầu của từng ngành, đồng thời kiến nghị với Chính phủ kế hoạch tăng cường những phương tiện và thiết bị cho những nơi cần thiết.
Ở những nơi có nhiều cán bộ khoa học kỹ thuật công tác, cần tổ chức phòng đọc sách hoặc tủ sách khoa học kỹ thuật. Hàng năm có kinh phí mua thêm sách báo và tạp chí khoa học kỹ thuật cần thiết cho việc nghiên cứu khoa học của cơ quan, xí nghiệp.
Thư viện khoa học cần được tăng thêm sách báo, nhất là những sách và tạp chí khoa học kỹ thuật của nước ngoài, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nhiều cán bộ khoa học kỹ thuật đọc sách.
b) Bước đầu giải quyết một số chế độ cụ thể nhằm giúp cho cán bộ khoa học kỹ thuật có điều kiện làm việc tốt hơn.
Trong điều kiện hiện nay của miền Bắc, các chế độ đối với cán bộ khoa học kỹ thuật nhằm chủ yếu giải quyết những phương tiện làm việc để anh chị em có thể phát triển tài năng, cống hiến thật nhiều cho công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế. Các cơ quan sử dụng cán bộ khoa học kỹ thuật, tùy theo điều kiện và hoàn cảnh cụ thể hết sức cố gắng bố trí cho anh chị em làm việc ở những nơi tương đối yên tĩnh, thích hợp với công tác nghiên cứu, có những tiện nghi cần thiết; giúp đỡ những anh chị em ở xa nơi làm việc, hoặc cần đi lại nhiều, mua sắm phương tiện đi lại như xe đạp, xe máy.
Trước mắt, cần thi hành những chế độ cụ thể đó đối với những cán bộ từ đại học trở lên đang làm công tác khoa học kỹ thuật, rồi dần dần mở rộng tới các cán bộ khoa học kỹ thuật khác. Đối với các cán bộ khoa học xã hội, Ủy ban Khoa học Nhà nước cùng với Bộ Giáo dục, Bộ Lao động và Bộ Nội vụ thảo luận việc thi hành các chế độ đó và có công văn hướng dẫn việc thực hiện sau khi trình Thủ tướng Chính phủ xét.
Ủy ban Khoa học Nhà nước cùng với các Bộ có liên quan cần nghiên cứu nhằm cải tiến hoặc bổ sung các chế độ bồi dưỡng vật chất đối với cán bộ khoa học kỹ thuật làm việc ở những nơi khó khăn, nguy hiểm, có hại đến sức khỏe, như ở hầm lò, ở phòng thí nghiệm có khí độc, có bụi độc, v.v...
Để làm tốt các việc trên đây, thủ trưởng các cơ quan, xí nghiệp ở các cấp, các ngành từ trung ương đến cơ sở, cần tăng cường lãnh đạo công tác khoa học kỹ thuật, và phối hợp với tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên lao động, ra sức thực hiện tốt từng bước chỉ thị này. Các cấp, các ngành cần động viên cán bộ khoa học kỹ thuật hăng hái phấn khởi vươn lên, nâng cao tinh thần trách nhiệm đối với Tổ quốc và nhân dân, tăng cường đoàn kết, ra sức công tác và học tập để phục vụ cách mạng được nhiều hơn nữa.
Ủy ban Khoa học Nhà nước, Bộ Lao động, Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục, Bộ Tài chính cùng với Tổng Công đoàn cần thi hành mọi biện pháp thích hợp trong phạm vi trách nhiệm của mình nhằm thực hiện đầy đủ và nghiêm chỉnh chỉ thị này.
TM. HỘI ĐỒNG CHÍNH PHỦTHỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ Phạm Văn Đồng
Bạn Chưa Đăng Nhập Thành Viên!
Vì chưa Đăng Nhập nên Bạn chỉ xem được Thuộc tính của văn bản.
Bạn chưa xem được Hiệu lực của Văn bản,
Văn bản liên quan, Văn bản thay thế, Văn bản gốc, Văn
bản tiếng Anh,...
Nếu chưa là Thành Viên, mời Bạn Đăng ký Thành viên
tại đây
Tải Văn bản tiếng Việt
Tải Văn bản gốc
Bạn Đang Đăng Nhập Thành Viên Free!
Vì Đăng Nhập Thành Viên Free nên Bạn chỉ xem được
Thuộc tính và Nội dung của văn bản.
Bạn chưa xem được Nội dung toàn văn, Hiệu lực của Văn bản, Văn bản liên quan, Văn bản thay thế,
Văn bản gốc, Văn bản tiếng Anh,...
Nếu muốn làm Thành Viên Basic / Pro, mời Bạn Chuyển
Đổi loại Thành Viên
tại đây.
Bạn Đang Đăng Nhập Thành Viên Basic!
Vì Đăng Nhập Thành Viên Basic nên Bạn chỉ xem
được Thuộc tính, Nội dung của văn bản, Nội dung toàn
văn, Hiệu lực của Văn bản, Văn bản
liên quan, Văn bản thay thế,
Văn bản gốc.
Bạn chưa xem được Văn bản tiếng Anh, ...
Nếu muốn làm Thành Viên Pro, mời Bạn Chuyển Đổi
loại Thành Viên
tại đây.
Chú thích:
Rà chuột vào nội dụng văn bản để sử dụng.
<Nội dung> = Nội dung thay
thế tương ứng;
<Nội dung> =
Không có nội dung thay thế tương ứng;
<Nội dung> = Không có
nội dung bị thay thế tương ứng;
<Nội dung> = Nội dung được sửa đổi, bổ
sung.
Click trái để xem cụ thể từng nội dung cần so sánh
và cố định bảng so sánh.
Click phải để xem những nội dung sửa đổi, bổ sung.
Double click để xem tất cả nội dung không có thay
thế tương ứng.
Tắt so sánh [X] để
trở về trạng thái rà chuột ban đầu.
THƯ VIỆN PHÁP LUẬT có liên kết cung cấp dịch vụ tại các Báo điện tử sau:
Họ & Tên:
Email:
Điện thoại:
Nội dung:
Tên truy cập:
Mật khẩu cũ:
Mật khẩu mới:
E-mail:
Email người nhận:
Tiêu đề Email:
Nội dung:
Email nhận thông báo:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Tue, 24-Oct-2017 03:42:18 GMT; path=/

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Connection: close


text:
service@urhome.com.vn
Địa chỉ : số 18 ngõ 277 Quan Hoa, quận Cầu Giay, Hà Nội
Điện thoại : 0432535299
Hotline : 0901 408 515
service@urhome.com.vn
Địa chỉ : số 18 ngõ 277 Quan Hoa, quận Cầu Giay, Hà Nội
Điện thoại : 0432535299
Hotline : 0901 408 515

markdown:
**service@urhome.com.vn**
Địa chỉ : số 18 ngõ 277 Quan Hoa, quận Cầu Giay, Hà Nội
Điện thoại : 0432535299
Hotline : 0901 408 515
**service@urhome.com.vn**
Địa chỉ : số 18 ngõ 277 Quan Hoa, quận Cầu Giay, Hà Nội
Điện thoại : 0432535299
Hotline : 0901 408 515

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Accept-Encoding


text:
Đầu tháng 11, Công ty TNHH Gamuda Land công bố chính sách bán hàng ưu đãi cuối năm dành cho khách hàng mua nhà tại Dự án Celadon City Tân Phú. Theo đó, khách hàng đặt cọc mua nhà từ ngày 16/10 đến 31/10/2015 sẽ được nhận ngay combo điện máy cao cấp dành cho gia đình, trị giá lên đến 110 triệu đồng, bao gồm tivi, tủ lạnh, máy giặt, máy lạnh, dàn âm thanh, sofa… Đặc biệt, để chốt người mua ngay trong ngày mở bán, STDA miền Nam, đơn vị phân phối còn tặng thêm cho khách 1 điện thoại iphone 6S trị giá 20 triệu đồng.
Cũng trong tháng 11, CTCP Đầu tư - Phát triển đô thị Thăng Long, chủ đầu tư Dự án Sun Square cũng thông báo chương trình khuyến mại cho khách hàng đặt cọc mua nhà trong thời gian từ ngày 1/11 đến ngày 29/11/2015. Cụ thể, tất cả các khách hàng đặt cọc mua căn hộ tại Dự án Sun Square sẽ được nhận phiếu bốc thăm trúng thưởng, với các phần thưởng là Tivi LCD 50", tủ lạnh, điều hòa, lò vi sóng, gói nội thất bếp và chiết khấu trực tiếp 0,5% khi khách hàng mua căn A3, A5, đồng thời chiết khấu ngay 5% khi khách hàng mua tầng 3.
Bên cạnh các chương trình quà tặng, để tăng thêm độ hấp dẫn của các đợt mở bán cuối năm, chủ đầu tư còn đưa ra các chính sách “lạ”.
Cụ thể, CapitalLand công bố chính sách, ngoài việc chiết khấu 5% dành cho nhóm mua tổng cộng 5 căn hộ thuộc bất kỳ các dự án nào của Công ty, gồm The Vista, Vista Verde, PARCSpring, The Krista (TP. HCM), Mulberry Lane (Hà Nội), người mua nhà còn có cơ hội nhận được chuyến du lịch tới 1 trong 20 quốc gia có sự hiện diện của Tập đoàn CapitaLand ở châu Âu (như các nước Anh, Pháp, Đức, Bỉ, Tây Ban Nha…) và ở châu Á (như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Thái Lan…), đồng thời được nhận thêm các phần quà khác như vali du lịch, hỗ trợ cho vay tại các ngân hàng đối tác của CapitalLand.
Chương trình tặng kèm các chuyến du lịch hấp dẫn cũng được 2 tên tuổi lớn khác là Sun Group và Vingroup áp dụng cho khách hàng đặt cọc và ký hợp đồng mua nhà tại các dự án do doanh nghiệp đầu tư.
Cụ thể, với Sun Group, ngay khi hoàn tất ký hợp đồng mua Dự án Premier Village Phu Quoc Resort, người mua được tham gia chương trình “trải nghiệm tuyệt tác cùng Sun Group” với tổng giá trị giải thưởng lên tới 250 triệu đồng. Khách hàng được hưởng trọn gói du lịch 6 ngày 5 đêm tại Mỹ cho 2 người, trải nghiệm 1 đêm tại biệt thự Hibiscus, Frangipani, Ixora - thuộc khu nghỉ dưỡng sang trọng Intercontinental Danang, hoặc nghỉ 2 đêm tại biệt thự Premier Village Danang Resort.
Còn đối với Vingroup, người mua biệt thự Dự án Vinpearl Paradise Villas, sẽ được nhận 85% lợi nhuận từ chương trình cho thuê, không thấp hơn 10% giá trị biệt thự 1 năm trong thời gian 10 năm liên tiếp. Chủ sở hữu cũng được tặng 150 đêm nghỉ trong vòng 10 năm, áp dụng tại hệ thống biệt thự biển nghỉ dưỡng của Vinpearl trên toàn quốc.
Ngoài ra, các chương trình thanh toán, phối hợp với ngân hàng để hỗ trợ tín dụng lãi suất ưu đãi cho khách cũng được nhiều chủ đầu tư áp dụng. Cụ thể, trong buổi mở bán đợt cuối giai đoạn 2 Dự án The GoldView, đơn vị phát triển dự án TNR Holdings công bố gói hỗ trợ vay vốn cho khách hàng mua nhà với 2 gói tài chính ưu đãi là vay ưu đãi lãi suất 0% trong 12 tháng đầu tiên hoặc vay ưu đãi lãi suất 3,99%/năm trong 18 tháng đầu tiên, với hạn mức vay lên đến 80% giá trị căn hộ, ân hạn nợ gốc 24 tháng.
Gamuda Land cũng phối hợp với 3 ngân hàng là Hong Leong Bank, VIB Bank, PVcom Bank để hỗ trợ vay đối với khách hàng có nhu cầu. Theo đó, khách hàng có thể được hỗ trợ vay 80% giá trị căn hộ với lãi suất 5,99%/năm. Công ty Kusto Home cũng có chương trình thanh toán 30% giá trị căn hộ Diamond Island được nhận nhà, còn lại 70% khách hàng được trả chậm trong 36 tháng với lãi suất 0%.
Những ai có nhu cầu vay vốn mua căn hộ sẽ được hỗ trợ 100% lãi vay trong 2 năm đầu tiên, đồng thời còn được nhận phần hoàn tiền lên đến 10% cho lần thanh toán đầu tiên. Liên minh G5 cũng áp dụng chính sách hỗ trợ tài chính đối với các căn hộ Imperia Garden, như thanh toán sớm 100% giá trị hợp đồng với 2 lựa chọn là nhận chiết khấu 8% tổng giá trị căn hộ hoặc lãi suất 0% trong 16 tháng.
Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.
Nhập bình luận tại đây

markdown:
Đầu tháng 11, Công ty TNHH Gamuda Land công bố chính sách bán hàng ưu đãi cuối năm dành cho khách hàng mua nhà tại Dự án Celadon City Tân Phú. Theo đó, khách hàng đặt cọc mua nhà từ ngày 16/10 đến 31/10/2015 sẽ được nhận ngay combo điện máy cao cấp dành cho gia đình, trị giá lên đến 110 triệu đồng, bao gồm tivi, tủ lạnh, máy giặt, máy lạnh, dàn âm thanh, sofa… Đặc biệt, để chốt người mua ngay trong ngày mở bán, STDA miền Nam, đơn vị phân phối còn tặng thêm cho khách 1 điện thoại iphone 6S trị giá 20 triệu đồng.
Cũng trong tháng 11, CTCP Đầu tư - Phát triển đô thị Thăng Long, chủ đầu tư Dự án Sun Square cũng thông báo chương trình khuyến mại cho khách hàng đặt cọc mua nhà trong thời gian từ ngày 1/11 đến ngày 29/11/2015. Cụ thể, tất cả các khách hàng đặt cọc mua căn hộ tại Dự án Sun Square sẽ được nhận phiếu bốc thăm trúng thưởng, với các phần thưởng là Tivi LCD 50", tủ lạnh, điều hòa, lò vi sóng, gói nội thất bếp và chiết khấu trực tiếp 0,5% khi khách hàng mua căn A3, A5, đồng thời chiết khấu ngay 5% khi khách hàng mua tầng 3.
Bên cạnh các chương trình quà tặng, để tăng thêm độ hấp dẫn của các đợt mở bán cuối năm, chủ đầu tư còn đưa ra các chính sách “lạ”.
Cụ thể, CapitalLand công bố chính sách, ngoài việc chiết khấu 5% dành cho nhóm mua tổng cộng 5 căn hộ thuộc bất kỳ các dự án nào của Công ty, gồm The Vista, Vista Verde, PARCSpring, The Krista (TP. HCM), Mulberry Lane (Hà Nội), người mua nhà còn có cơ hội nhận được chuyến du lịch tới 1 trong 20 quốc gia có sự hiện diện của Tập đoàn CapitaLand ở châu Âu (như các nước Anh, Pháp, Đức, Bỉ, Tây Ban Nha…) và ở châu Á (như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Thái Lan…), đồng thời được nhận thêm các phần quà khác như vali du lịch, hỗ trợ cho vay tại các ngân hàng đối tác của CapitalLand.
Chương trình tặng kèm các chuyến du lịch hấp dẫn cũng được 2 tên tuổi lớn khác là Sun Group và Vingroup áp dụng cho khách hàng đặt cọc và ký hợp đồng mua nhà tại các dự án do doanh nghiệp đầu tư.
Cụ thể, với Sun Group, ngay khi hoàn tất ký hợp đồng mua Dự án Premier Village Phu Quoc Resort, người mua được tham gia chương trình “trải nghiệm tuyệt tác cùng Sun Group” với tổng giá trị giải thưởng lên tới 250 triệu đồng. Khách hàng được hưởng trọn gói du lịch 6 ngày 5 đêm tại Mỹ cho 2 người, trải nghiệm 1 đêm tại biệt thự Hibiscus, Frangipani, Ixora - thuộc khu nghỉ dưỡng sang trọng Intercontinental Danang, hoặc nghỉ 2 đêm tại biệt thự Premier Village Danang Resort.
Còn đối với Vingroup, người mua biệt thự Dự án Vinpearl Paradise Villas, sẽ được nhận 85% lợi nhuận từ chương trình cho thuê, không thấp hơn 10% giá trị biệt thự 1 năm trong thời gian 10 năm liên tiếp. Chủ sở hữu cũng được tặng 150 đêm nghỉ trong vòng 10 năm, áp dụng tại hệ thống biệt thự biển nghỉ dưỡng của Vinpearl trên toàn quốc.
Ngoài ra, các chương trình thanh toán, phối hợp với ngân hàng để hỗ trợ tín dụng lãi suất ưu đãi cho khách cũng được nhiều chủ đầu tư áp dụng. Cụ thể, trong buổi mở bán đợt cuối giai đoạn 2 Dự án The GoldView, đơn vị phát triển dự án TNR Holdings công bố gói hỗ trợ vay vốn cho khách hàng mua nhà với 2 gói tài chính ưu đãi là vay ưu đãi lãi suất 0% trong 12 tháng đầu tiên hoặc vay ưu đãi lãi suất 3,99%/năm trong 18 tháng đầu tiên, với hạn mức vay lên đến 80% giá trị căn hộ, ân hạn nợ gốc 24 tháng.
Gamuda Land cũng phối hợp với 3 ngân hàng là Hong Leong Bank, VIB Bank, PVcom Bank để hỗ trợ vay đối với khách hàng có nhu cầu. Theo đó, khách hàng có thể được hỗ trợ vay 80% giá trị căn hộ với lãi suất 5,99%/năm. Công ty Kusto Home cũng có chương trình thanh toán 30% giá trị căn hộ Diamond Island được nhận nhà, còn lại 70% khách hàng được trả chậm trong 36 tháng với lãi suất 0%.
Những ai có nhu cầu vay vốn mua căn hộ sẽ được hỗ trợ 100% lãi vay trong 2 năm đầu tiên, đồng thời còn được nhận phần hoàn tiền lên đến 10% cho lần thanh toán đầu tiên. Liên minh G5 cũng áp dụng chính sách hỗ trợ tài chính đối với các căn hộ Imperia Garden, như thanh toán sớm 100% giá trị hợp đồng với 2 lựa chọn là nhận chiết khấu 8% tổng giá trị căn hộ hoặc lãi suất 0% trong 16 tháng.
**Hotline Báo Đầu tư Bất động sản: 0966.43.45.46**Email:dautubatdongsan.vir@gmail.com
Bài viết chưa có bình luận nào. Bạn nên dùng tiếng Việt có dấu khi bình luận.
Nhập bình luận tại đây

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=MFHNAA1-IMlIt9tzmMcUDwOf0paKA0W3c9cfsUXLj_mDNyIXRteuXKtqyUUPZrR39nOnj_51ZB1ynarmgL-n8lCsLHU-wiNTr1PW8PJtsd8kVE5HLcq-bM-b50A94Wu-Jb2TwjEkt03wWHVd0ZEh6g2; domain=tinnhanhchungkhoan.vn; expires=Sun, 01-Jan-2017 14:11:06 GMT; path=/; HttpOnly

X-Cache: MISS from xCache11-02


text:
Latitude-Precision
Elitebook - Zbook
ThinkPad
Chúng tôi không chạy theo giá rẻ để cung cấp những sản phẩm kém chất lượng
Theo dõi chúng tôi trên:
Chúng tôi nhận cung cấp các loại máy tính chính hãng của Lenvo - IBM. Đảm bảo máy mới, đẹp, tình trạng hoạt động tốt. Giá hữu nghị.
Nói đến máy chơi game nhiều người nhớ ngay đến thương hiệu AlienWare. Với biểu tượng quái vật nổi bật. Alienware đã đem đến cho người dùng đặc biết là Game thủ một trải nghiệm tuyệt vời trên những cỗ máy cực khủng
Giá bán : 38,000,000 VNĐ
Tóm tắt cấu hình: M6800: i7 4800MQ - 32GB - SSD 256GB - SSHD 1T - K3100M 17.3" Full HD - 9Cell
Thương hiệu: Dell
Trong kho: Hết hàng
Bảo hành: 36 Tháng

Server: Apache

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Content-Type: text/html


text:
(Toquoc) – Trưa 3/9, thuyền phó tàu Hoàng Phúc 18 - Nguyễn Thành Trung (46 tuổi, quê Rạch Giá, Kiên Giang) đã được đưa đến Bệnh viện Quân y 175 TP.HCM bằng trực thăng để tiếp tục điều trị trong tình trạng hôn mê sâu.
Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ của 12 chuyên khoa Bệnh viện Quân y 175 đã lập tức thực hiện ngay tất cả các kỹ thuật cận lâm sàng chỉ trong vòng 30 phút. Tất cả vào cuộc với tốc độ khẩn trương và nhanh nhất để có thể hy vọng cứu sống thuyền phó tàu Hoàng Phúc 18.
Theo thông tin ban đầu, vào lúc khoảng 19 giờ ngày 1/9, tàu Hoàng Phúc 18 chở vật liệu xây dựng đã cập đảo Trường Sa để chuyển đá xuống. Trong lúc đứng chỉ đạo chuyển đá xuống, bất ngờ thuyền phó Nguyễn Thành Trung bị trượt chân rơi từ khoang tàu xuống độ cao hơn 3m, nạn nhân bị đập đầu xuống đá gây nên tình trạng chấn thương sọ não rất nặng.
Ngay sau khi thuyền phó tàu Nguyễn Thành Trung bị nạn, mọi người đã đưa nạn nhân vào trạm xá trên đảo Trường Sa để cấp cứu. Đến khoảng 20 giờ cùng ngày nạn nhân vẫn còn tỉnh, nhưng sau đó ý thức giảm dần, điểm Glasgow tụt xuống còn khoảng 7, 8 điểm. Các bác sĩ ở trạm xá tiến hành chụp X.quang thì phát hiện nạn nhân bị vỡ lún xương sọ và tổn thương nặng ở não.
Điều trị hồi sức tích cực đối với thuyền phó tàu Hoàng Phúc 18 (ảnh: G.Thanh)
TS.BS Bùi Anh Tuấn, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, cho biết qua tiến hành chụp CT, siêu âm cũng như làm các xét nghiệm, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị chấn thương sọ não mở mức độ nặng, lún xương sọ vùng đỉnh, máu tụ ngoài và dưới màng cứng, dập não xuất huyết và phù hão ở mức độ nặng.
“Hiện thuyền phó Nguyễn Thành Trung đang được hồi sức tích cực với chế độ đặc biệt. Bệnh nhân tiếp tục được truyền tiểu cầu, huyết tương tươi, tiều cầu máy và theo dõi hồi sức tích cực. Các bác sĩ cũng đang theo dõi tràn dịch ở ổ bụng và tình trạng vỡ bàng quang. Bệnh viện tập trung tất cả trí lực và thuốc men hiện đại nhất có thể để cứu chữa bệnh nhân” - TS.BS Bùi Anh Tuấn, nói.
“Tuy nhiên, hiện tình trạng sức khỏe của bệnh nhân vẫn tiếp tục diễn biến xấu dần. Chỉ số Glasgow xuống chỉ còn 3 điểm, đồng tử 2 bên là 4 li. Khả năng sống sót dành cho những bệnh nhân có chỉ số hôn mê thấp như vậy là gần như không thể”, TS.BS Bùi Anh Tuấn, cho biết thêm.
G.Thanh
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
© Báo điện tử Tổ Quốc được thành lập ngày 01/9/2006
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
Giấy phép hoạt động Báo điện tử số 220/GP-BTTTT do
Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 29/04/2016 (cấp mới)
Tổng Biên tập: NGUYỄN THANH LIÊM
Toà soạn: Số 20 ngõ 2, phố Hoa Lư, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Điện thoại: 043 9745846/47 (máy lẻ 402) /043 9742817
Văn phòng TP HCM: Lầu 3, tòa nhà Vụ Công tác phía Nam, VP Quốc hội
Số 54 - 56 Nguyễn Văn Trỗi, P.15, Quận Phú Nhuận, TP HCM
Điện thoại: 083.7270808
E-mail : toasoan@toquoc.gov.vn
Liên hệ quảng cáo : Hotline: 01222333555

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=LHMwR26du2OrNtMmZk9PwFj0ZV5feCRldora4vStVdnoLkT7HYOo4ROCiUl1YRFNdBhv2RmTqHeNvZl-Mv7po1UDwFgrnsvwwdYad0AzpMDZXCsIev_58VKuE7wTUAmrJkOVm2FxT1uku7bs5nLuPg2; domain=toquoc.vn; expires=Sun, 01-Jan-2017 14:13:53 GMT; path=/; HttpOnly


text:
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
© Báo điện tử Tổ Quốc được thành lập ngày 01/9/2006
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
Giấy phép hoạt động Báo điện tử số 220/GP-BTTTT do
Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 29/04/2016 (cấp mới)
Tổng Biên tập: NGUYỄN THANH LIÊM
Toà soạn: Số 20 ngõ 2, phố Hoa Lư, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Điện thoại: 043 9745846/47 (máy lẻ 402) /043 9742817
Văn phòng TP HCM: Lầu 3, tòa nhà Vụ Công tác phía Nam, VP Quốc hội
Số 54 - 56 Nguyễn Văn Trỗi, P.15, Quận Phú Nhuận, TP HCM
Điện thoại: 083.7270808
E-mail : toasoan@toquoc.gov.vn
Liên hệ quảng cáo : Hotline: 01222333555

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=F3mIS-hGJi8Hude1bWwIj-Z6A5LmZ6FXLVwHE2tPDl8jfC0vkvgnAUsqlNRhIWjAEi15tt24WCBhwzUL22rnRm1XrEL8RLW2hJyCRRvpf3iRosw2CtUKOR5c5trkj9I60jeLnBjr8lxFMf_3K98upw2; domain=toquoc.vn; expires=Sun, 01-Jan-2017 14:17:22 GMT; path=/; HttpOnly

X-Cache: MISS from cache13