Waranggana ya iku pawongan sing pagawéyané nembang gendhing-gendhing ing pagelaran wayang. Waranggana mbantu dhalang kanthi nembangaké lelagon miturut carita utawa lakon wayang. Ing donya padhalangan utawa karawitan, waranggana uga diwastani pesindhèn utawa swarawati.

Tembung waranggana ing basa Kawi Jawa, kadadéan saka tembung wara sing tegesé wong wadon lan tembung anggana sing tegesé dhéwé. Kala biyèn waranggana iku wong wadon sing cacahé mung siji ing tengahé para niyaga sing padatan lanang kabèh. Nanging, ing jaman saiki cacahé waranggana ing pagelaran wayang purwa bisa papat nganti pitu, gumantung rerembugané dhalang lan wong sing nanggap.

Sarat dadi Waranggana

Waranggana ora wuta wirama, tegesé nalika nembang kudu bisa trep karo wirama sing kapimpin déning pengendhang minangka pamurba irama.

Waranggana ora wuta laras, tegesé ora éntuk mbléro.

Waranggana wajib mangertèni gendhing-gendhing, kaya ta lancaran, ketawang, ladrang, ayak-ayak, srepeg, lan wujud gendhing liyané.

Cathetan suku:

Budaya Jawa