Hammurabi (basa Akkadia, saking tembung Ammu "sedhèrèk kakung pehak rama", lan Rāpi "satunggiling pangusada"); punika raja angka enem saking Dinasti Babilonia pisanan (mréntah taun 1792-1750 SM), lan panjenenganipun mungel ugi Amraphel, raja saking Sinoar miturut Alkitab (Purwaning Dumadi 14:1).

Hammurabi mimpin wadyabalanipun nyerang Akkadia, Elam, Larsa, Mari lan Summeria, saéngga ndadosaken Kakaisaran Babilonia mèh sami agengipun kaliyan Karajan Mesir kuna saandhaping Pirngon Menes, ingkang manunggalaken Mesir langkung saking sèwu taun sadèrèngipun.

Piagam Hammurabi 
Sanadyan Hammurabi kathah sanget nglampahi peperangan naklukaken Karajan sanès, naming panjenenganipun langkung misuwur amargi ing wekdal pamaréntahanipun dipundamel kodhe resmi (angger-angger kaserat) pisanan ingkang kacathet ing donya, ingkang dipunsebat minangka Piagam Hammurabi (Codex Hammurabi).

Ing taun 1901, arkeolog Prancis nemokaken piagam kasebat nalika ngedhuk saandhaping reruntuhan tilas kutha kuna Susa, Babilonia. Piagam Hammurabi kasebat kaukir ing sainggiling tugelan watu ingkang sampun dipunratakaken mawi aksara paku (cuneiform). Piagam kasebat sadaya wonten 282 angger, nanging wonten 32 angger ing antawisipun ingkang kapecah lan awrat dipunwaos. Isinipun punika pangaturan dhumateng tumindak durjana tinentu lan ganjaranipun. Sapérangan conto isi, antawisipun:
 Satunggiling tiyang ingkang boten saged ngrumat saluran toyanipun bakal dipunsuwun kanggé mbayar karugèn tangga ingkang tanahipun kebanjiran
 Pemuka agama wanita saged dipunobong gesang-gesang manawi mlebet griya panggung (umum) tanpa idin
 Satunggiling randha saged marisi sapérangan saking bandha garwanipun ingkang sami agengipun kaliyan pérangan ingkang dipunwarisi déning putra kakungipun
 Satunggiling dhukun ingkang pasienipun tilar donya nalika saweg dipunoperasi saged kècalan tanganipun (dipuntigas)
 Satunggiling tiyang ingkang gadhah utang saged bébas saking utangipun kanthi maringaken èstri utawi putra/putrinipun dhumateng tiyang ingkang motangi kanggé wekdal tigang taun
Sapunika, Piagam Hammurabi sampun dipunsimpen lan dipunpamèraken kanggé khalayak ramé ing Museum Louvre ing Paris, Prancis.

Teges wigatos 
Hammurabi sasanèsipun wujud raja, punika ugi satunggiling pamimpin agami masarakat Babilonia. Kanthi makaten, Piagam Hammurabi wujud satunggiling aturan resmi ingkang dipunlampahaken déning masarakat lan pamaréntahan Babilonia. Dipunkinten bilih rumiyin angger-angger ingkang dipunterbitaken dipundamel dados piagam (kanthi wangun prasasti) lan dipunpamèraken dhumateng khalayak ramé supados pikantuk panyarujukan.Dados angger-angger sanès dipundamel déning pamaréntah kémawon supados selaras kaliyan gagasanipun piyambak. Ing salebeting pangertosan punika, Piagam Hammurabi saged dipunanggep minangka pamandhega saking sistem angger-angger resmi kados ingkang sapunika lumampah ing masarakat modhèren.

Réferènsi 
 Yenne, Bill. 100 Pria Pengukir Sajarah Dunia, Hal 12-13. Alih basa: Didik Djunaedi. PT. Pustaka Delapratasa, 2002.
 Van De Mieroop, Marc. A History of the Ancient Near East. Blackwell Publishing: Malden, 2005. ISBN 0-631-22552-8
 Babylonian Law. Britannica, 1911.

Babilonia
Artikel mawa basa krama