Monumèn Kapal Silem yaiku museum  sing ana ing dalem kapal selam sing ana ing kutha Surabaya minangka tanda kejayaan maritim Indonesia. Monumen Kapal Selam, utawa biasane disebut Monkasel, ya iku museum kapal selam sing ana ing Embong Kaliasin, Genteng, Surabaya. Ana ing tengah kutha Surabaya, mlebu ing Jalan Pemuda, sembrono mlebu menyang Plaza Surabaya. Malah, ana akses langsung saka menyang mal menyang ndalem monumen iki. Monumen iki sesungguhe kapal selam KRI Pasopati 410, sing salah siji armada Angkatan Laut Republik Indonesia sing dihasilake saka Uni Soviet ing taun 1952. Kapal selam iki saiki pernah terlibat ing Pertempuran Laut Aru kang bertujuan kanggo nglepasake Irian Barat saka pendhudhukan Belanda.

Monumen iki saiki wis hasil saka transformasi kapal selam sing dirobya saka Rusia ing taun 1952, kanthi panjang saka 76 meter. Monumen iki jadi destinasi wisata sing ngetokaké edukatif banget ing kutha pahlawan iki, lan biasane didatangi déning para wisatawan, kanthi akeh nalika sakancan dina minggu. Para pengunjung bisa njajalake kapal selam sing wis dirobah menyang museum sing apik, ngerti sejarah peran kapal selam iki ing Pertempuran Laut Aru, lan nampa pengalaman sing apik kanggo muter-puter ing interior kapal selam. Nggawe kanthi suasana sing ngenalin lan ngagetake, Monumen Kapal Selam nyéngsulaké kesempatan sing apik kanggo nambah pengetahuan lan nyebut poko ing warisan sejarah kutha Surabaya.

Sejarah 
Sejarah Kapal Silem iki yaiku nyata sing ana ing zaman kang lampah pernah digunakake nalika njajahake kemerdekaan Negara Indonesia. Kapal iki jenengé KRI Pasopati-410, sing nduweni corak Whiskey Class. Kapal iki dirancang ing Negara Ruslan ing taun 1952 lan dimulai tanggal 29 Januari 1962, kapal iki nduweni tugas kanggo ngeringanaken Angkatan Laut NKRI. Bobot kapal iki yaiku 1300 ton lan duwé panjang kapal yaiku 77x6,3 meter. Kapal iki dhuwe laju mesin 13,6 Knot nalika ana ing atas segara. Kapal iki uga dhuwe  fasilitas  sing dilengkapi 7 meter torpedo uap gas karo total sekitar 12 torpedo.

Lokasi 
Lokasi wisata iki ora adoh saka pusat kutha surabaya. Kanggo mlaku menyang tempat wisata iki, bisa nggunakake angkutan umum kaya kereta utawa bis, utawa bisa nggunakake kendaraan pribadi kaya mobil utawa motor. Yen datang menyang tempat wisata iki nggunakake kereta, saka pintu belakang Stasiun Gubeng,  cukup mlaku kurang lewat 100 meter. Nanging yen nggunakake angkutan umum kaya bis saka terminal Bungurasih utawa bis sing ana ing kutha Surabaya, rute THR-Gubeng uga bisa dipilih.

Tiket 

Harga masuk menyang Kapal Silem iki bakal kena biaya kurang lewat 15.000 kanggo siji wong, ana ing cekak iki wis termasuk ndeleng sejarah kapal iki lan layanané. Tiket masuk menyang objèk wisata iki sangat terjangkau kanggo para pengunjung. Kanggo merasakaké Monumen Kapal Selam (Monkasel), sampeyan hanya butuh ndelengi Rp15.000,00. Harga tiket masuk sing murah iki nyedhiyakaké Monkasel minangka pilihan sing hemat kanggo ngisi waktu liburan utawa nggolèki wèh amargi kabèh sejarah kapal selam lan perané ing sejarah Indonesia.

Monkasel uga amat ramah sajroning jam operasionalé. Tempat wisata iki buka kanggo umum saben dina. Sampeyan bisa nglakuaké pengalaman ing Monkasel saka saben dina, nggawèni fleksibilitas kanggo para pengunjung kanggo njalukake kunjungane sajroning wong kapan wae. Para pengunjung bisa menikmati pengalaman ing Monkasel tanpa batas, minangka museum iki buka saka jam 08.00 nganti jam 21.00 WIB. Mawa jam operasional kang luwih panjang kaya iki, sampeyan duwe waktu sing apik kanggo ngleluakake saben sudut ing Monkasel, mlebu maraturan edukatif, lan mlebu marabèh manfaat saka kunjungan sampeyan.

Operasional 
Waktu buka wisata iki dibuka kanggo umum lan bakal dibuka saben dina. Monumen Kapal Selam Surabaya nggawa jam operasional sing luwih saka, sing menehi kesempatan kanggo para pengunjung kanggo njelajah lan nampa pesona museum iki saben dina. Museum iki buka setiap dina, sajroning taun kabeh.

Para pengunjung sing pengin nglancari petualangan sejarah ing Monkasel bisa datang sajroning dina, nalika museum dibuka jam 08.00 WIB. Saat matahari terbit, pengunjung bakal duwe kesempatan kanggo nglancari kabeh sisi kapal selam lan nglacak informasi sejarahé.

Para pengunjung sing duwe jadwal sing padet sajroning siang utawa sing pengin menikmati suasana sing beda, uga bisa mlebu menyang Monkasel sajroning sore sajroning wengi. Museum iki tetep buka sajroning jam 21.00 WIB, sing menehi kesempatan kanggo pengunjung kanggo nglancari museum sajroning tembung lampu museum menehi warna sing beda lan apik.

Fasilitas 
Fasilitas ing tempat iki yaiku lintasan jogging, mushala, kolam renang kang husus kanggo bocah-bocah, musik langsung, warung mangan, kafe, lan ana video Rama sing bakal ndamel tontonan babagan gimana sejarah lan didamel KRI Pasopati 410 iki. Monumen Kapal Selam Surabaya (Monkasel) duwe fasilitas-fasilitas kanggo nggarapake kunjungan para pengunjung makin nyaman lan asyik. Ing menyang Monkasel, sampeyan bakal nemokaké area pameran sing nyerat sejarah kapal selam, peranané ing perang, lan perjalanan KRI Pasopati 410. Ana sawetara area interaktif kanggo nyedhiyakaké metode pangeling lan menyenangkan kanggo pengunjung. Sanalika, fasilitas kanggo nglembagaké barang lan parkir sing cukup nyediakaké ana ing sekitar Monkasel. Kanggo sing pengin nggawe oleh-oleh utawa nyoba hidangan lokal, ana toko suvenir lan warung kopi ing kompleks Monkasel. Kabeh fasilitas iki direncanakaké kanggo mastiin para pengunjung bisa merasakaké pengalaman sing lengkap nalika mengunjungi Monumen Kapal Selam Surabaya.

Peresmian
Ing tanggal 12 Oktober 2021, Komandan Angkatan Laut (Kasal) Republik Indonesia, Laksamana TNI Yudo Margono, resmi ngrasmikaké Monumen Kapal Selam KRI Nanggala 402 ing Surabaya. Peresmian iki minangka momèn sing penting ing sejarah Indonesia, amarga KRI Nanggala 402 yaiku salah siji kapal selam sing paling bersejarah ing Angkatan Laut Republik Indonesia.

Monumen iki, sing ana ing halaman Museum Kapal Selam Surabaya, ngringkesi sejarah perjalanan KRI Nanggala 402 lan ngabungkus penghormatan marang kabeh awak kapal sing uga berjuang kanthi penuh pengabdian. Kapal selam iki njalani insiden tragis ing perairan Bali sajroning taun 2021, lan peresmian monumen iki minangka penghormatan sing sangat layak kanggo wong-wong sing tewas sajroning insiden iku.

Monumen Kapal Selam KRI Nanggala 402 ora cuma jadi tempat bersejarah sing penting, nanging uga jadi tempat kanggo nyinggahi jasa-jasa prajurit Angkatan Laut. Monumen iki jadi tanda pengingat babagan dedikasi lan pengorbanan para prajurit sing njaga kedaulatan lan keselamatan negara. Diharapaké supaya monumen iki bakal jadi tempat sing menginspirasi lan ngedolake para pengunjung kanggo mlebu ati lan mlayakake peran Angkatan Laut Republik Indonesia ing ngrampungake keamanan lan kedaulatan negara.

Daftar pustaka
Desmawati, Iska, Alifa Adany, and Cillysa Astine Java. "Studi awal makrozoobentos di kawasan wisata sungai kalimas, Monumen Kapal Selam Surabaya." Jurnal Sains dan Seni ITS 8.2 (2020): E19-E22.
Efendi, Moch Nur, A. A. N. A. Kumbara, and IB Ketut Surya. "Strategi pengembangan monumen kapal selam sebagai daya tarik wisata di Kota Surabaya." J. Master Pariwisata 3.2 (2017): 302-312.

Rujukan

Papan wisata ing Jawa Wétan
WikiPlesir