Basa Kutay (Ind: Bahasa Kutai) ya iku basa kang kegolong basa Malayik (basa Malayuwangsa) atawa carabasa Melayu lan dituturaken karong wong Kutai ning Provinsi Kalimantan Wétan. Miturut Monografi Daerah Kabupatén Kutai (1968:2). Tembung “kutay” asalé sing basa Cina kho dan thai kang tegesé nagara gedhé. Miturut pangira-irané, ana ing urip padinan wong Kalimantan Wétan iku nganggo basa Melayu minangka basa antara atawa lingua franca. Basa melayu ngembang ning Kutay toli (Ind: Kutai toli) diwanuh minangka basa Kutai. Nganti saiki durung bisa dikira-kira kapan basa Melayu awit dienggo ning wewengkon iki amarga durung ana panalitèn atawa pituduh bab iku. Basa iki uga kanggo basa kandhawara (Ind: komunikasi) antaraning wong Banjar, Dayak, Kutay lan wong anyar ning Tênggarong lan ulu Mahakam (Ind: hulu Mahakam) (Fudiat et.al, 1978:17). Miturut Ethnologue, basa Kutay ana rong carabasa yaiku carabasa Kutay Tênggarong lan carabasa Kotah Bangun (Ind: Kota Bangun).

Penelitan jaman Welanda 

Penelitian bab basa Kutai wis ana sing awit jaman Welanda. Ya iku ana CA. Mees kang wis nulis disertasi dumasar sastra tulis Kutai sesirahé De Kroniek van Koetei. Disertasi iki ngemot pratélan tembung basa Kutai. Disertasi iku ditinjau déning W. Kern. TBG (1937). H. Witkamp ning karangané Een Bezoek aan eenige Oudheden in Koetei TNAG (1914) ngrembug dhialek Muara Ancalung lan nyatet 75 tembung dhialék iku. Ning karangané kang séjén De Kedang Rantau (OBomeo) TNAG (1928) Witkamp ngrembug gegayutan antara dhialék Bendang lan dhialék Pantun. S.C. Knappert nulis Beschrijving van de Onderafdeeling Koetei kemot ning BKI 58 (1905). Ning gancarané iku, liyané nulis basa-basa, Witkamp ngrembug sedurungé ana keding bahas dhialèk Melayu Kutai lan pratélan tembung basa Jawa ning basa Kutai.

Conto tembung

Rujukan 

Basa Melayu
Basa ing Indonésia
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2