Trulek Jawa (Vanellus macropterus) inggih punika salah satunggaling manuk langka ingkang namung dumunung (endemik) ing Jawa. Manuk saking suku Charadriidae punika nalika taun 1994 naté dipunnyatakaken sampun cures (Extinct) déning IUCN, nanging wiwit taun 2000 statusipun dipunrevisi dados Kritis. Éwadéné makaten, dumugi sapunika kawontenanipun jinis punika taksih misterius amargi boten wonten bukti fotografi utawi spésimèn énggal ingkang kapanggih. Dumugi sapunika ingkang saged kapanggih kanthi resmi ing Indonesia namung spésimèn awétanipun ing Museum Zoologi, Cibinong.

Manuk punika kacathet kawontenanipun nalika taun 1940 ing delta Ci Tarum. Amargi déréng dipunadani survei ulang sadaya habitatipun saha taksih wonten laporan-laporan kawontenan jinis punika saking penduduk, IUCN boten wantun netepaken bilih jinis punika kalebet jinis ingkang cures.

Ciri
Ukuran badan sedheng, antawis 28 cm. Wulunipun awerni coklat semu klawu kanthi sirah cemeng. Punggung lan dhadha coklat semu klawu, weteng cemeng, tungging pethak. Wulu-wulu suwiwi miber cemeng, buntut pethak kanthi garis subterminal cemeng amba. wonten "taji" cemeng ing pérangan lengkung suwiwi. Iris coklat, cucukipun cemeng, suthang ijo semu kuning utawi orange. Setunggal ingkang khas saking manuk punika inggih gelambir awerni pethak semu kuning ing nginggil cucukipun.

Gesangipun kanthi pasangan ing padhang sesuketan kabikak ing pasisir lèr Jawa Barat lan pasisir kidul Jawa Wétan. Manuk endemik punika gesang saking nedha ing antawisipun kumbang air, siput, larva gegremet, lan wijen-wijenan toya. Manuk punika asring wonten ing tlatah ingkang kathah toyanipun, kados ta pinggiran kali, muara kali, lan rawa) ananing boten remen kaliyan toya. Trulek Jawa asring katingal saweg wonten papan ingkang kirang toya ing antawising lahan teles kados ta, pang tetuwuhan, wewatunan, saha sesuketan.

Sapérangan wewengkon ingkang kalaporaken dados papan dunungipun:
 alas Sawangan, Petungkriyono, Pekalongan (Jawa Tengah); pungkasan katingal anatawis taun 2001 déning Tim Community Forestry Pekalongan.
 alas Gunung Ungaran (Jawa Tengah).
 Taman Nasional Meru Betiri, Jember (Jawa Wétan).
 Lumajang (Jawa Wétan); ing mriki penduduk sakanan kiringipun nyukani nama "Plirik" lan nganggep minangka manuk keramat amargi wonten motif ingkang kados  keris ing suwiwinipun.
 Pegunungan Halimun (Jawa Barat).

Cathetan suku
 Trulek Jawa
 BirdLife International (2006). Vanellus macropterus. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 11 May 2006. Database entry includes justification for why this species is critically endangere
 [www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/144134/0; ndobos.com/2006/12/01/trulek-jawa/ Trulek Jawa]
 Database Burung Teancam Punah - Burung Indonesia

Manuk
Manuk ing Indonesia
Vanellinae