Gunung Batur minangka sawijining gunung geni aktif ing Kacamatan Kintamani, Kabupatèn Bangli, Bali, Indonésia. Dumunung ing sisih kulon-loré Gunung Agung, gunung iki duwé kaldera kanthi ukuran 13,8 x 10 km lan minangka salah siji kang gedhé dhéwé lan paling éndah ing donya (van Bemmelen, 1949). Galengan kaldera dhuwuré watara 1267 m-2152 m (pucuk G. Abang). Sajeroning kaldera I kawangun kaldera II kang awangun bunder kanthi garis tengah kurang luwih 7 km. Dhasar kaldera II dumunung antara 120 – 300 m luwih cendhèk saka Undak Kintamani (dhasar Kaldera I). Ing jeronè kaldera mau ana tlaga kang awangun bulan sabit kang manggoni sisih kidul-wétan lan dawané watara 7,5 km, amba maksimum 2,5 km, ubengé watara 22 km lan jembaré watara 16 km2 kang diarani Tlaga Batur. Kaldera Gunung Batur kira-kira kawangun déning loro jeblugan gedhé, 29.300 lan 20.150 taun kapungkur .

Gunung Batur dumadi saka telu kerucut gunung geni kanthi kawah: Batur I, Batur II lan Batur III.

Jeblugan 
Gunung Batur wis makaping kaping njeblug. Kagiatan jeblugan G. Batur kang kacathet sajeroning sajarah diwiwiti taun 1804 lan jeblugan pungkasan kadadè taun 2000. Wiwit taun 1804 nganti 2005, Gunung Batur wis njeblug ping 26  lan gedhé dhéwé kadadèn tanggal 2 Agustus naganti 21 September 1926. Jeblugan Gunung Batur iku nggawé ilèn wlahar panas kang nimbun Désa Batur lan Pura Ulun Danu Batur.

Désa Batur kang anyar, diwangun manèh ing pinggir kaldera sisih kidul Kintamani. Pura Ulun Danu diwangun manèh, nganti saiki isih misuwur minangka pura kang paling éndah ing Bali. Pura iki dipersembahaké kanggo ngurmati "Dewi Danu" yaiku dewi panguwasa banyu, kaya déné pura kang ana ing Tlaga Bratan uga dipersembahaké kanggo muja "Dewi Danu".

Objek Wisata 

Kawasan Gunung Batur misuwur minangka obyek wisata andalan Kabupatèn Bangli. Miturut carita sajeroning Lontar Susana Bali, Gunung Batur minangka pucuking Gunung Mahameru kang dipindahaké Bathara Pasupati kanggo didadèkaké istanané Betari Danuh. Ing ing sajeroning wektu tartamtu, kabèh umat Hindhu saka laladan ing Bali teka menyang Batur ngaturaké Suwinih kanggo ngusir bencana ama kang nerjang ladang tetuwuhan. Kanthi ngaturaké suminih iki kawasan gunung Batur dadi laladan kang subur.

Laladan kang bisa ditonjolaké minangka obyek wisata yaiku kawah, kaldera lan tlaga. Ana ilèn banyu sajeroning lemah kang ngilèkaké banyu Tlaga Batur, kang muncul dadi sumber banyu ing sawatara panggonan ing Bali lan dianggep "Tirta Suci"

Wisata budaya kang ana ing kawasan Gunung Batur yaiku Trunyan. Sanajan kabèh sing ndunungi Trunyan nganut agama Hindhu kaya lumrahé masarakat Bali, nanging wong Trunyan ngakoni yèn Hindhu Trunyan minangka Hindhu asli warisan karajan Majapahit. Ing sisih lor Trunyan ana kuban, yaiku pesaréyan désa, ing pasaréan mau jenazah ora dikuburaké utawa diobong, nanging didèlèh ing ngisor wit sawisé upacara kepatèn kang rumit. Papan pasaréan iki dikebaki déning balung-balung, lan bisa uga kita temokaké mayit kang isih anyar.

Deleng uga 
 Pratélan gunung ing Indonésia

Rujukan 

Batur
Batur
Batur
Batur
Géologi