Sinusitis minangka lelara peradhangan ing dhaèrah sinus. Sinus minangka rongga kothong sing ana ing balung pipi (maxillary), ing bagean ngisor bathuk (frontal), bagean mburi rongga irung (sphenoid) sarta antaraning irung lan matang (ethnoid). Nalika sinus bengkak, cuwèran ora bisa lumebu lan metu ing rongga kasebut sakèngga kadadean kabuntetan lan abuh.

Jalaran 
Bedané karo pilek biasa ya kuwi pilek minangka kahanan irung kabuntetan  lendhir lan amung kadadean 7-10 dina. Kanéka déné sinusitis kadadean ing wektu kang luwih suwé lan pratandha sing ditandhang luwih abot.

Ana pirang-pirang perkara kang bisa njalari kadadean lelara iki ya kuwi:

 Infèksi sinusitis saka virus mbebayani, baktèri lan jamur.
 Wujud anatomi pawongan mawa bolongan sinusé luwih cilik sakèngga agawé lendhir angèl kawetu.
 Ananing alergèn, keluk, polusi, serbuk sari lan bledug kang lumebu bolongan irung.

Jinis 
Lelara iki dipara miturut suwéné ya kuwi:

 Sinusitis akut. Jinis iki suwéné udakara 2-4 minggu.
 Sinusitis subakut. Jinis iki bisa kalangsung 4-12 minggu.
 Sinusitis kronis. Jinis infeksi iki bisa luwih saka 12 minggu lan ing kahanan tartamtu bisa pirang-pirang sasi lan mataun-taun.
 Sinusitis kumatan. jinis iki minangka jinis infèksi sinus ing kadadean pirang-pirang ing setaun.

Pratandha 
Ana pirang-pirang patandha nalika kena lelara iki ya kuwi:

Pratandha utama 

 Rasa nyeri ing sinus (rongga rai)
 Buntet ing bolongan irung
 Irung ngetokaké lendhir kenthel werna kuning kaijonan
 Ganggunan pakaryan irung minangka pangambu

Pratandha tambahan 

 Mumet
 Watuk
 Kekeselen
 Nyeri ing kuping

Prathandha nalika wis komplikasi 

 Bengkak ing mripat
 Pasawangan burem
 Rasa kaku ing buri guli
 Pamudhunan kasadharan
 Radhang gurung

Dhiagnosis 

Dhokter racaké mrèksa panandhang saperlu nindakaké dhiagnosis kaya ta:

Èndhoskopi irung 
Sawijining tabung tipis lan flèksibel kanthi cahya serat optik dilebokaké lewat bolongan irung kanggo ndelok struktur lan kahanan ing irung.

Studi pancitraan 
Panggunanan MRI utawa CT Scan bisa ndelengi struktur sinus lan aréa irung kanthi setiti.

Kultur irung lan sinus 
Tès laboratorium umumé ora dibutuhaké kanggo ndhiagnosis sinusitis akut ananging nalika kahanan ora sansaya apik, kultur jaringan ngrewangi mangertèni jalarané kaya ta baktèri.

Tès alergi 
Menawa dicubriyani tuwuhing sinusitis akut amarga alèrgim dhokter bisa mènèhi pramayoga tès kulit alergi.

Nangani 
Sinusitis minangka lelara kang bisa kumat kapan waé mliginé nalika ana faktor pamicuné. Pramila manawa ngasakaké pratandha, kagiyatan kang bisa dilakokaké ya kuwi:

 Migunakaké obat semprot irung (saliné nasal spray)
 Migunakaké minyak èsènsial kanthi cara ditètèsaké ing banyu panas lan ambegan ing dhuwuré nganti irung krasa plong.
 Pijet akuprèsur
 Ngombé wedang saka godhogan jaè lan kunir.

Nyegah 
Kagiyatan kanggo nyegah lekara iki ya kuwi:

 Njaga karesikan awak lan papan
 Resiki omah saka bledug
 Pigunakaké pelembab ruwangan
 Ngombé banyu putih kanthi cukup
 Pasthèkaké leren kanthi cukup 
 Ora ngrokok
 Ngadohi pawongan kang nandhang pilek
 Nglakoni imunisasi flu miturut jadwal.

Kapustakan 

Lelara
Lelara ambegan
Manungsa