Ing Wikipédia iki, pranala basa kapernah ing pérangan ndhuwur kaca nuli ing sisihing irah-irahan artikel. Menyang ndhuwur.
Golèk
Golèk
Gawé akun
Mlebu log
Piranti pribadi
Gawé akun
Mlebu log
Kaca pambesut kang metu log sinaoni candhaké
Pasumbang
Parembugan
Pratélaning isi
lih menyang wilah sisih
dhelikaké
Wiwitan
1Ringkesan
2Conto tèks carita
3Cathetan pada
4Buda Mahayana
5Umur
6Pratélan pustaka
7Uga delengen
Toggle the table of contents
Kuñjarakarna
3 basa
हिन्दी
Bahasa Indonesia
Bahasa Melayu
Besut pranala
Artikel
Parembugan
Jawa
Waca
Besut
Besut sumber
Deleng sajarah
Piranti
Piranti
lih menyang wilah sisih
dhelikaké
Laku
Waca
Besut
Besut sumber
Deleng sajarah
Umum
Pranala mréné
Owahan magepokan
Unggah
Kaca mirunggan
Pranala permanèn
Katerangan kaca
Nyitir kaca iki
URL cekak
Wiji Wikidata
Cithak/kirim
Gawé buku
Undhuh dadi PDF
Vèrsi cithak
Ing proyèk liya
Wikimedia Commons
Saka Wikipédia Jawa, bauwarna mardika basa Jawa
Naskah nipah Kuñjarakarna sing saiki disimpen ing pabukon Univèrsitas Leiden lan nduwé jeneng Codex Orientalis 2266, kaca 1 verso.
Kuñjarakarna iku sawijining tèks gancaran Jawa Kuna sing nyritakaké raseksa Kunjarakarna kang kepéngin ngruwat dadi manungsa. Dhèwèké banjur ngadhep Bathara Wairocana, pangulune Dhyani Buda. Sang Bathara akon Kunjarakarna supaya nonton dhisik kaanan neraka. Ing kono raseksa mau dikatonaké déning Bathara Yamadipati kang nontonake sakabèhing pasiksan.
Pungkasané Kunjarakarna ngadhep Wairocana lan nampa piwulang. Sabanjuré bisa dadi manungsa kang éndah ing rupa.
Ringkesan[besut | besut sumber]
Sawijining dina, Kuñjarakarna agentur tapa ing gunung Mahameru supaya ing kalairan sabanjuré bisa tumitis dadi manungsa sing rupané bagus. Mula dhèwèké mara sowan marang Wairocana utawi sang Buda.
Banjur dhèwèké olèh niliki neraka, papané bathara Yama. Ing kono dhèwèké olèh kabar yèn kancané, sang Purnawijaya bakal tilar donya ing wektu pirang dina manèh lan arwahé bakal dipilara lan disiksa ing neraka.
Banjur Kunjarakarna mara ngadhep Wairocana lan nyuwun dispènsasi. Wusanané dhèwèké pareng ngandhani Purnawijaya bab iki. Purnawijaya kagèt yèn diajak mèlu ndheleng neraka. Banjur dhèwèké bali menyang bumi lan pamitan karo bojoné.
Wusanané dhèwèké tilar donya tenan, nanging mung disiksa sepuluh dina waé lan ora atusan taun. Banjur dhèwèké olèh bali menyang bumi manèh. Carita iki bubar karo adegan sang Kunjarakarna yasa tapa karo Purnawijaya ing imbangé gunung Mahameru.
Piwulang carita: sok sapa sing ngrungokaké lan ngerti prakara dharma, dhèwèké bakal slamet.
Conto tèks carita[besut | besut sumber]
Jawa Kuna[1]
Jarwa
tan asuwé ring awan, Ora suwé ing dalan
dhateng ta ya ring bumipata<l>a, hana ta ya srijati dumilah sadakala lonya sêndriya, sêndriya ngaranya, sôlih ing mata tumingal, hana ta babahan kapanggiha denira sang Kuñjarakarna, inebnya tambaga, lereganya salaka, tuwin ku<ñ>cinya mas, banjur teka ta ya ing Bumi Patala[2]. Banjur ana ta uwit srijati sing murub terus. Kandhelé saindriya. Tegesé saindriya itu sapandhelengé mata. Saliyané iku sang Kuñjarakarna weruh ana lawang, panèlé saka tembaga, lorogané saka pirak lan kunciné saka emas.
ta<m>bak lalénya w<e>si, ikang hawan sad<e>pa saroh lonya, temboké saka wesi, dalané ambané sadhepa lan saroh
inurap rinata-rata ginomaya ring tahining le<m>bu kanya, diurapi lan diratan-ratani tinja sapi perawan wadon
tinaneman ta ya handong bang, kayu puring, kayu masedhang asinang, winoran asep dupa, mrabuk arum ambunika sinawuran kembang ura, pinujan kembang pupungon, diwèhi tuwuhan andong abang, puring lan wit-witan sing nedheng akembang wangi. Ambuné iki awor asep dupa, wangi mrebuk lan disawuri kembang ura. Kembang-kembang sing lagi mekar dicaosaké dadi sajèn pupujan,
ya ta matanyan maruhun-ruhunan ikang watek papa kabèh winalingnya mulané wong sing dosa padha mara disik-disikan. Kabèh pikirané padha salah,
dalan maring swarga ri hidhepnya dikira dalané menyang sorga.
Cathetan pada[besut | besut sumber]
↑ Tèks dijupuk saka Van der Molen (1983:148). Pasang aksara tèks iku éjaan kritis.
↑ Bumi ngisor utawa neraka
Buda Mahayana[besut | besut sumber]
Kitab iki ngandhut piwulang Buda Mahayana. Piwulang iki tinatah ing relief ing Candhi Jago. Durung ana ahli sing bisa mesthèkaké sapa kang ngarang carita iki.
Umur[besut | besut sumber]
Sawetara ahli filologi nanggepi umur kitab iki kanthi béda. Kern ngira yèn kitab iki saka Jawa Kulon lan saka abad kaping 14. Déné Pigeud nganggep yèn Kunjarakarna iki luwih enom tinimbang abad iku. Déné Zoetmulder nganggep yèn naskah iki saka jaman Majapait.
Pratélan pustaka[besut | besut sumber]
Kodhe basa ora trep. (ing basa Walanda) J.H.C. Kern, 1901, Kuñjarakarna, Amsterdam
Kodhe basa ora trep. (ing basa Walanda) W. van der Molen, 1983, Javaanse tekstkritiek, Leiden:KITLV. VKI 102
Uga delengen[besut | besut sumber]
Sang Hyang Kamahayanikan
Kakawin Kuñjarakarna
Carita Purnawijaya
Dijupuk saka "https://jv.wikipedia.org/w/index.php?title=Kuñjarakarna&oldid=1628312"
Kategori:
Artikel mawa pranala njaba basa Walanda
Sastra Jawa Kuna
Tèks Buddhis
Kaca iki pungkasan diowah nalika 10.33, 3 Maret 2023.
Tèks iki cumepak kanthi Lisènsi Atribusi-DumSaèmper Creative Commons; paugeran tambahan bokmanawa uga lumaku. Wacaa Paugeran Panganggo kanggo rerincèné.