Senja di Jakarta ya iku novèl kang rampung dianggit déning Mochtar Lubis ing sasi Maret 1957, nalika dhèwèké didadèkaké tahanan omah papréntahan Orde Lama. Novèl iki mauné nganggo sesirah "Yang Terindjak dan Melawan". Ing taun 1967, Senja di Jakarta diangkat ing pilem kelir amba déning sutradhara Nico Pelamonia saka Tuti Mutia Film Production tanpa ana owah-owahan sesirah. Pilem iku nambah banjaran novèl Indonésia, kalebu Senja di Jakarta, kinarya wujud reproduksi sastra kang ora ndelokaké tataran pawiyatan masarakat.

Wiwitan kababar 

Nalika taun 1961, Mochtar teka ing parepatan internasional Tel Aviv, undhangan saka International Press Institute (IPI), sarana nggawa serat novèl Senja di Jakarta. Cipta ripta iku banjur dipertal ing basa Inggris déning Claire Holt nganggo sesirah "Twilight in Jakarta" lan kababar ing Penerbit Hutchinson & Co taun 1963. Setaun sabanjuré, novèl iki kababar ing basa Walanda déning P.H. Fruithof nganggo sesirah "Schemer over Djakarta". Ing Malaysia, Senja di Jakarta kababar nganggo basa Malayu lan sesirah "Sendja di Djakarta" taun 1965 déning Pustaka Antara kang papane ing Kuala Lumpur. Novèl iki uga kababar ing basa Itali, Spanyol, Koréa Kidul, lan Jepang. Nalika taun 1970, novèl kang diserat Mochtar iku nembé kababar ing basa Indonésia déning Badan Penerbit Indonésia Raya lan cithakan kapindho déning Pustaka Jaya ing taun 1981. Novèl iki kababar manèh déning Yayasan Obor Indonesia (YOI) ing taun 1992.

Isi 
Isine novèl ana wolu pérangan, kang ngemot panguripan ing kutha Jakarta saka sasi Mèi tekan Dhésèmber. Ing pungkasan crita, Mochtar mènèhi titimangsa Jakarta, 7 Maret 1957, nanging kang dadi critané yaiku kahanan sosial-naya Jakarta ing taun 1950-an. Kahanan Jakarta wektu kuwi digambaraké akèh wong sugih saya sugih lan kang mlarat saya mlarat. Liré mangkono, panguripan ing Jakarta saya rusuh, korupsi kang ngambra-ambra, lan tumidak kriminal kang kedadèn saben dinané.

Sanajan carita iki nyeritakaké babagan kuripan ing Jakarta, ning saupama sing maca novèl iki kanthi saksama, mula apa sing diceritakaké ing novèl iki bisa mènèhi kekuatan kang bisa mbentuk lan nyurung kauripan kang wong kang sugih, ora duwe, intelèktual, lan uga wong-wong kang bedhol désa menyang kutha.

Uga delengen 
 Mochtar Lubis
 Sapardi Djoko Damono

Rujukan

Kapustakan 

Buku

 
 
 
 
 

Jurnal

Pranala jaba 
 Biografi Mochtar Lubis.
 Maca Mochtar Lubis, Maca Naya Indonésia.
 Mochtar Lubis kang Mrèngkèli Papréntahan.

Sastra Indonésia