Banggaladésa utawa Bangladèsh iku nagara ing bawana Asia. Sing ndunungi cacahé kira-kira ana 147.365.352 jiwa lan jembaré nagara ana 144.000 km2. Nagara iki dunungé ana ing tlatah Asia Kidul sing wewatesan karo India ing sisih kulon, lor lan wétan, Myanmar ing sisih kidul-wétan, lan Lempongan Benggala ing sisih kidul. Bangladesh, bebarengan karo Benggala Kulon ing India, mbentuk kawasan etno-linguistik Banggala. Bangladesh (বাংলাদেশ) kanthi lèterlek tegesé "Nagara Banggala". Kutha krajan lan kutha gedhé dhéwé ing Bangladesh ya iku Dhaka.

Tapel wates Bangladesh dikukuhaké liwat pamisahan India ing taun 1947. Nagara iki wiwitané minangka swiwi wétan saka Pakistan (Pakistan Wétan) sing kapisah saka swiwi kulon 1.600 kilomèter adohé. Diskriminasi pulitik, basa, lan ékonomi nuwuhaké perpecahan antara kaloro sayap, sing pungkasané njeblugaké perang kamardikan taun 1971 lan madegé nagara Bangladesh.

Pamérangan administratif 
Bangladesh kapérang dadi pitung divisi (bibhag) sing dijenengi miturut jeneng kutha krajané: Barisal (বরিশাল), Chittagong (চট্টগ্রাম), Dhaka (ঢাকা), Khulna (খুলনা), Rajshahi (রাজশাহী), Sylhet (সিলেট), dan Rangpur (রংপুর).

Divisi kapérang manèh dadi dhistrik (zila). Ana watara 64 dhistrik ing Bangladesh. Saben dhistrik kapérang dadi upazila (sub dhistrik) utawa thana (stasiun pulisi). Saben stasiun pulisi, kajaba sing ana ing laladan metropolitan, dipérang manèh dadi sawatara kesatuan. Kesatuan-kesatuan iki dumadi saka akèh désa-désa. Ing wewengkon metropolitan, stasiun pulisi kapérang dadi ward, sing dipérang manèh dadi mahallas. Ora ana pejabat kapilih ing tingkat divisi, dhistrik utawa upazila, lan papréntahan mung dumadi saka pejabat pamaréntah. Pamilihan langsung sing milih ketua lan sawatara anggota dianakaké ing saben kesatuan (utawa ward).
Dhaka iku minangka kutha krajana lan kutha gedhé dhéwé ing Bangladesh. Kutha utama liyané ya iku Chittagong, Khulna, Rajshahi, Sylhet, Barisal, Bogra, Comilla, Mymensingh lan Rangpur. Ing kutha-kutha mau dianakaké pamilihan walikutha, lan ing munisipalitas liyané milih ketua. Walikutha lan ketua duwé mangsa kalungguhan limang taun.

Géografi lan iklim 

Bangladesh dumunung ing Delta Kali Gangga-Kali Brahmaputra. Delta iki kadhapur déning patemon Kali Gangga (jeneng saenggon Padma utawa Pôdda), Brahmaputra (Jamuna utawa Jomuna), Meghna, lan anak-anak kali sing mili saka Himalaya. Tanah aluvial sing dienepaké déning kali-kali iku nyiptakaké dharatan sing subur.

Sapérangan gedhé Bangladesh dumunung ana ing 12 mèter sangisoré lumahing sagara, lan diprecaya watara 50% lemah bakal banjir yèn lumahing sagara mundhak nganti 1 m.

Rujukan

Pranala njaba 

 Portal papréntahan resmi Pamaréntah Bangladesh
  Parlemen Bangladesh 
 
 Bangladesh  pada UCB Libraries GovPubs
 
 Banglapedia, Ensiklopedia Nasional Bangladesh
 Profil Nagara FAO: Bangladesh
 Bangladesh National News Agency (BSS)

Banggaladésa