Sumber: Informasi babagan Plague of Cyprian utamane saka Wikipedia (Plague of Cyprian) lan saka artikel: The Plague of Cyprian: A revised view of the origin and spread of a 3rd-c. CE pandemic lan Solving the Mystery of an Ancient Roman Plague.
Wewelak Siprian minangka pandemi sing nandhang Kakaisaran Romawi antara taun 249 lan 262 Masehi. Jeneng modern iki mèngeti St. Cyprian, Uskup Carthage, sing nyekseni lan njlèntrèhaké pageblug. Sumber kontemporer nuduhake manawa wabah kasebut asale saka Ethiopia. Agen penyebab penyakit iki ora dingerteni, nanging sing dicurigai kalebu cacar, influenza pandemi, lan demam hemorrhagic virus (filovirus) kaya virus Ebola. Wewelak iki dianggep nyebabake kekurangan tenaga kerja kanggo produksi pangan lan tentara Romawi, sing ngrusak kekaisaran nalika Krisis Abad Katelu.
Pontius saka Kartago nulis babagan pageblug ing kuthane:
Sawisé iku ana wewelak nggegirisi, lan karusakan gedhe banget saka penyakit sengit nyerbu ing kasuksesan saben omah saka populasi gumeter, mbeta mati dina karo serangan tiba -tiba akeh wong; saben wong saka omahe dhewe-dhewe. Kabeh padha dheg-dhegan, mlayu, nyingkiri tular, kanthi ora adil ngetokna bebaya marang kanca-kancane dhewe, kaya-kaya yen ora ana wong sing mesthi mati saka pageblug bisa nyegah pati dhewe. Sauntara iku, ing kutha iki, ora ana mayat maneh, nanging bangkai wong akeh (…) Ora ana wong sing gumeter nalika ngelingi kedadeyan sing padha.
Pontius saka Carthage
Life of Cyprian
Korban tiwas nggegirisi. Seksi sawise saksi menehi kesaksian kanthi dramatis, yen ora akurat, depopulasi kasebut minangka akibat saka pageblug. Ing puncak wabah epidemi, 5,000 wong tiwas saben dina ing Roma mung. Kita duwe laporan sing akurat banget saka Paus Dionysius saka Alexandria. Petungan kasebut nuduhake yen populasi kutha kasebut mudhun saka 500.000 dadi 190.000 (dening 62%). Ora kabeh pati iki minangka akibat saka pageblug. Paus Dionysius nyerat manawa ana uga perang lan paceklik sing nggegirisi ing wektu iki.(ref.) Nanging sing paling awon yaiku pageblug, "Bencana sing luwih nggegirisi tinimbang nggegirisi, lan luwih nandhang sangsara tinimbang kasusahan."
Zosimus nglaporake manawa luwih saka setengah saka pasukan Romawi mati amarga penyakit kasebut:
Nalika Sapor nelukake kabeh wilayah Timur, wabah nyerang pasukan Valerian, njupuk mayoritas. (…) Wewelak numpes kutha-kutha lan désa-désa lan ngrusak apa waé sing isih ana ing manungsa; Ora ana pageblug ing jaman biyen sing ngrusak uripe manungsa.
Zosimus
New History, I.20 and I.21, transl. Ridley 2017
Cyprian kanthi jelas nggambarake gejala wabah kasebut ing karangane.
Siksa iki, sing saiki weteng, anteng menyang efflux pancet, discharge kekuatan badan; sing geni asalé saka sumsum ferments menyang tatu ing tenggorokan; sing usus gonjang-ganjing kanthi mutah- mutah sing terus-terusan; yen mripate murub karo getih sing disuntikake; sing ing sawetara kasus sikil utawa sawetara bagéan saka perangan awak lagi dijupuk mati dening contagion saka putrefaction diseased; bilih saking kekirangan ingkang njalari kekirangan lan kecalan raga, lampahipun kemawon, utawi kablok pangrungu, utawi paningal dados peteng; - iku salutary minangka bukti iman.
St. Cyprian
De Mortalitate
Akun Cyprian penting banget kanggo pemahaman babagan penyakit kasebut. Gejala kasebut kalebu diare, lemes, inflamasi ing tenggorokan lan mata, muntah, lan infeksi abot ing perangan awak; banjur ana kekirangan, pangrungu, lan wuta. Penyakit kasebut ditondoi kanthi wiwitan akut. Para ilmuwan ora ngerti patogen endi sing tanggung jawab kanggo Wewelak Cyprian. Kolera, typhus, lan campak ana ing wilayah kamungkinan, nanging saben masalah sing ora bisa diatasi. Wujud hemoragik saka cacar uga bisa nyathet sawetara fitur sing diterangake dening Cyprian, nanging ora ana sumber sing njlèntrèhaké ruam ing saindhenging awak sing minangka ciri khas cacar. Pungkasan, anggota awak lan kelemahan permanen saka penyakit kasebut ora cocog karo cacar. Wewelak bubonic lan pneumonic uga ora cocog karo patologi. Nanging, miturut pendapatku, gejala penyakit sing diterangake ing ndhuwur cocog banget karo bentuk wabah liyane: septicemic lan pharyngeal. Dadi pranyata Wewelak Cyprian ora liya mung wabah wabah! Para ilmuwan ora bisa ngerteni iki amarga sejarah epidemi iki ora duwe cathetan babagan rong bentuk penyakit wabah sing paling umum, yaiku bubonic lan pneumonic. Wujud-wujud kasebut mesthine uga wis ana ing jamane, nanging deskripsine durung ana nganti saiki. Bisa uga kanthi sengaja dibusak saka babad kanggo ndhelikake misteri ing mburi pandemik wabah gedhe.
Lakune penyakite medeni. Kesan iki dikonfirmasi dening saksi mata Afrika Lor liyane, wong Kristen sing ora adoh saka bunderan Cyprian, sing nandheske penyakit sing ora pati ngerti, nulis: "Apa kita ora weruh bencana saka sawetara jinis pageblug sing durung dingerteni sing disebabake dening penyakit sing ngamuk lan suwe?". Wewelak Cyprian ora mung epidemi liyane. Iku soko qualitatively anyar. Pandemi kasebut nyebabake kacilakan ing endi-endi, ing pemukiman gedhe lan cilik, ing njero kekaisaran. Wiwit ing musim gugur lan suda ing mangsa panas sabanjure, iki mbalikke distribusi musiman sing biasa ing Kekaisaran Romawi. pageblug iki sembarang - iku matèni preduli saka umur, jinis, utawa stasiun. Penyakit iki nyerang saben omah. Salah sawijining penulis sejarah nglaporake manawa penyakit kasebut ditularake liwat sandhangan utawa mung kanthi ndeleng. Nanging Orosius nyalahake hawa morose sing nyebar ing kekaisaran.
Ing Roma, uga, nalika pamaréntahan Gallus lan Volusianus, sing nggantèkaké penganiaya sing umuré cendhak Decius, pageblug kapitu teka saka peracunan udhara. Iki nyebabake pageblug sing nyebar ing kabeh wilayah Kekaisaran Romawi saka wetan nganti kulon, ora mung mateni meh kabeh manungsa lan sapi, nanging uga "racun tlaga lan ngrusak pangonan".
Paulus Orosius
History against the Pagans, 7.27.10
Kacilakan
Ing taun 261 utawa 262 Masehi, lindhu kanthi pusat gempa ana ing Anatolia Kidul-Kulon nyerang wilayah sing amba ing sekitar Segara Mediterania. Guncangan kasebut ngrusak kutha Romawi Efesus ing Anatolia. Kutha iki uga nyebabake karusakan gedhe ing kutha Kirene ing Libya, ing ngendi reruntuhan Romawi nyedhiyakake bukti-bukti arkeologi babagan karusakan. Kutha iki dirusak nganti dibangun maneh kanthi jeneng anyar Claudiopolis.(ref.) Roma uga kena pengaruh.
Ing konsul Gallienus lan Fausianus, ing tengah-tengah bencana perang, uga ana lindhu sing nggegirisi lan pepeteng nganti pirang-pirang dina. Kajaba iku, keprungu swara gludhug, ora kaya gludhug Jupiter, nanging kaya -kaya bumi gumuruh. Lan dening lindhu, akeh bangunan padha diuntal munggah bebarengan karo pedunungé, lan akeh wong mati amarga wedi. Bencana iki, pancen paling awon ing kutha-kutha ing Asia; Nanging Roma uga gonjang-ganjing lan Libya uga gonjang-ganjing. Ing pirang-pirang panggonan bumi yawned mbukak, lan banyu asin katon ing fissures. Akeh kutha malah kebanjiran segara. Mulane sih-rahmat para dewa digoleki kanthi konsultasi karo Buku Sibylline, lan miturut dhawuhe, kurban kanggo Jupiter Salutaris. Awitdene pageblug kang gedhe banget uga ana ing Roma lan ing kutha-kutha Akhea, nganti sedina limang ewu wong mati merga penyakit kang padha.
Trebellius Pollio
The Historia Augusta – The Two Gallieni, V.2
Kita weruh manawa iki ora mung lindhu biasa. Laporan kasebut nyathet yen akeh kutha sing kebanjiran ing segara, bisa uga tsunami. Ana uga pepeteng sing misterius nganti pirang-pirang dina. Lan sing paling menarik, sepisan maneh kita nemoni pola sing padha ing ngendi pas lindhu gedhe, wabah wis muncul!
Ukuran gambar (px) 2833 (W) x 1981 (H)
Saka layang Dionysius, kita uga sinau manawa ana anomali cuaca sing signifikan nalika iku.
Nanging kali sing ngumbah kutha, kadhangkala katon luwih garing tinimbang ara-ara samun. (…) Kadhangkala, uga, wis dadi overflowed, sing wis banjir kabeh negara; dalan-dalan lan pategalan-pategalan katon kaya banjir, sing kedadéan ing jamané Nuh.
Paus Dionysius saka Alexandria
dipetik ing Eusebius’ Ecclesiastical History, VII.21
Kencan saka Wewelak
Buku Kyle Harper "The Fate of Rome" sing diterbitake ing 2017 minangka siji-sijine panaliten lengkap babagan wabah wabah sing penting iki. Argumentasi Harper babagan asal-usul lan wiwitan penyakit iki gumantung utamane ing rong layang Paus Dionysius sing dikutip ing "Sejarah Gereja" Eusebius - layang kanggo Uskup Hierax lan layang kanggo para sadulur ing Mesir.(ref.) Harper nganggep loro huruf kasebut minangka bukti paling awal kanggo Wewelak Cyprian. Adhedhasar rong serat kasebut, Harper ngaku manawa pandhemen kasebut pecah ing taun 249 Masehi ing Mesir lan cepet nyebar ing kekaisaran, tekan Roma ing taun 251 Masehi.
Tanggal surat-surat Dionysius marang Hierax lan sedulur-sedulur ing Mesir, ora pati jelas tinimbang sing diwenehake Harper. Ing dating loro aksara iki, Harper nderek Strobel, glossing liwat kabeh diskusi ilmiah (ndeleng kolom 6 saka sisih tengen ing tabel). Akeh sarjana sadurunge lan sawise Strobel bener-bener setuju yen rong huruf kasebut kudu ditulis luwih cepet, lan manggonake meh bebarengan ing taun 261-263 Masehi. Kencan kaya ngono ngrusak kronologi epidemi Harper.
Tanggalan surat sing cocog ing Eusebius "Ecclesiastical History"
Referensi pisanan babagan pageblug ing Alexandria katon ing "Sejarah Gereja" Eusebius ing layang Paskah kanggo sedulur Dometius lan Didymus (ora kasebut dening Harper), sing ing publikasi anyar kasebut tanggal taun 259 Masehi. Iki ndadékaké kesimpulan sing ora ana bukti sing apik kanggo wabah awal wabah ing 249 AD ing Alexandria. Miturut buku Eusebius, wabah utama penyakit kasebut katon mung meh sedasa taun kepungkur. Ing rong surat liyane sing dibahas ing ndhuwur - ditujokake kanggo "Hierax, uskup Mesir" lan "para sedulur ing Mesir", lan ditulis ing mburi antarane 261 lan 263 AD - Dionysius banjur sesambat liwat pestilences ngengkel utawa sukses lan mundhut sanget wong ing Alexandria.
Paulus Orosius (ca 380 - ca 420 AD) iku sawijining imam, sejarawan lan teolog Romawi. Bukunipun, "History Against the Pagans", fokus ing sajarah bangsa pagan wiwit wiwitan nganti jaman Orosius urip. Buku iki minangka salah sawijining sumber informasi utama babagan jaman kuna nganti Renaissance. Orosius minangka tokoh sing duwe pengaruh banget ing panyebaran informasi lan rasionalisasi studi sejarah; metodologi kang banget dipengaruhi sejarawan mengko. Miturut Orosius, Wewelak Siprus wiwit antara 254 lan 256 Masehi.
Ing taun 1007 sawise ngadegake Kutha [Roma, yaiku 254 AD], Gallus Hostilianus ngrebut tahta minangka kaisar kaping 26 sawise Augustus, lan kanthi angel nyekel tahta kasebut sajrone rong taun karo putrane, Volusianus. Dendam kanggo nglanggar jeneng Kristen nyebar lan, ing ngendi undhang-undhang Decius kanggo ngrusak pasamuwan-pasamuwan nyebar, ing panggonan-panggonan kasebut ana pageblug penyakit sing luar biasa. Meh ora ana provinsi Romawi, ora ana kutha, ora ana omah, sing ora dicekel dening pageblug umum lan sepi. Gallus lan Volusianus, sing misuwur amarga wabah iki, tiwas nalika nindakake perang sipil nglawan Aemilianus.
Paulus Orosius
History against the Pagans, 7.21.4–6, transl. Deferrari 1964
Miturut Orosius, wabah kasebut pecah nalika pamaréntahan Gallus lan Volusianus rong taun. Sawetara penulis nambahake manawa sawetara wilayah ngalami wabah wabah sing terus-terusan. Philostratus saka Athena nulis manawa wabah kasebut suwene 15 taun.(ref.)
Wewelak Cyprian pecah udakara 419 taun sadurunge lindhu kuat ing jaman Wewelak Justinianik. Iki minangka bedo gedhe saka siklus reset 676 taun sing kita goleki. Nanging, miturut mitos Aztec babagan Five Suns, bencana gedhe kadhangkala uga ana ing tengah-tengah periode iki. Mula, kita kudu nemokake bencana gedhe sadurunge sing nandhang sangsara manungsa kanggo ndeleng manawa kedadeyan kasebut sacara siklus. Wewelak Cyprian didhisiki dening rong epidemi gedhe lan misuwur. Salah sawijine yaiku Wabah Antonine (165–180 M), sing mateni sawetara yuta wong ing Kakaisaran Romawi. Iki minangka epidemi cacar lan ora ana gandhengane karo bencana alam. Sing liyane yaiku Wewelak Athena (ca 430 SM), sing, ternyata, bertepatan karo lindhu kuat. Wewelak Athena pecah kira-kira 683 taun sadurunge Wewelak Siprian. Dadi ing kene mung beda 1% saka siklus 676 taun. Mulane, iku worth kanggo njupuk dipikir cedhak epidemi iki.
Wewelak Athena
Sumber: Aku nulis bagean ing Wewelak Athena adhedhasar buku kasebut „The History of the Peloponnesian War” ditulis dening sejarawan Yunani kuna Thucydides (ca 460 SM - ca 400 SM). Kabeh kuotasi teka saka buku iki. Sawetara informasi liyane teka saka Wikipedia (Plague of Athens).
Wewelak Athena iku sawijining epidemi sing ngrusak negara kutha Athena ing Yunani kuna nalika taun 430 SM, nalika taun kapindho Perang Peloponnesia. Wewelak kasebut minangka kedadeyan sing ora dikarepake sing nyebabake salah sawijining korban jiwa paling gedhe sing direkam ing sejarah Yunani kuno. Sebagéan gedhé Mediterania wétan uga kena pengaruh epidemi, nanging informasi saka wilayah liya kurang. Wewelak kasebut bali kaping pindho, ing taun 429 SM lan ing mangsa 427/426 SM. Udakara 30 patogen sing beda-beda wis disaranake para ilmuwan amarga bisa nyebabake wabah kasebut.
Plague in an Ancient City dening Michiel Sweerts
Ndeleng gambar ing ukuran lengkap: 2100 x 1459 piksel
pageblug iku mung salah siji saka acara catastrophic ing periode sing. Thucydides nyerat bilih nalika Perang Peloponnesia 27 taun, bumi ugi angker dening kekeringan nggegirisi lan lindhu ingkang kuat.
Ana lindhu ing ombone unparalleled lan panganiaya; grahana srengéngé dumadi kanthi frekuensi sing ora kacathet ing sajarah sadurungé; ana kahanan garing lan kurang banyu ing macem-macem panggonan lan paceklik consequent, lan kunjungan paling camitous lan awfully fatal, Wewelak.
Thucydides
The History of the Peloponnesian War
Nalika Thucydides nulis babagan gelombang kapindho wabah kasebut, dheweke kanthi tegas nyatakake yen akeh lindhu sing kedadeyan bebarengan karo wabah kasebut. Ana uga tsunami sing dikenal minangka tsunami Teluk Malian taun 426 SM.(ref.)
Wewelak kaping pindho nyerang wong Atena; (…) Kunjungan kaping pindho ora kurang saka setahun, sing pisanan ditindakake rong taun; (…) Ing wektu sing padha, akeh lindhu ing Athena, Euboea, lan Boeotia, utamane ing Orchomenus (...) Ing wektu sing padha lindhu iki umum banget, segara ing Orobiae, ing Euboea, mundur saka garis kasebut. saka pesisir, bali ing gelombang gedhe lan nyerang bagean gedhe saka kutha, lan mundur ninggalake sawetara isih ing banyu; supaya kang maune dharatan saiki dadi segara; pedunung sing padha tiwas amarga ora bisa munggah ing papan sing luwih dhuwur ing wektune.
Thucydides
The History of the Peloponnesian War
Saka tembung sing luwih lanjut saka penulis kronik kasebut, jelas yen Wewelak Athena, sing beda karo jenenge, dudu masalah mung siji kutha, nanging kedadeyan ing wilayah sing wiyar.
Punika ngandika sing wis bejat metu ing akeh panggonan sadurunge, ing tetanggan Lemnos lan liya; nanging pageblug kang kaya mangkono iku ora kena dielingi. Sanadyan para dokter ing wiwitan ora mbiyantu; ora ngerti cara nambani sing bener, nanging dheweke paling sering mati, amarga dheweke paling sering nemoni wong lara. (…)
Penyakit iki diarani wiwit ing sisih kidul Mesir ing Ethiopia; saka iku banjur mudhun menyang Mesir lan Libia, lan sawisé nyebar ing sapérangan gedhé karajan Persia, dumadakan tiba ing Athena.
Thucydides
The History of the Peloponnesian War, transl. Crawley and GBF
Penyakit iki wiwit ing Ethiopia, persis kaya Wewelak Justinian lan Cyprian. Banjur ngliwati Mesir lan Libya (istilah iki banjur digunakake kanggo njlèntrèhaké kabèh wilayah Maghreb, sing dikuwasani wektu iku déning Kakaisaran Carataginian). Epidemi uga nyebar menyang tlatah Persia sing wiyar - sawijining kekaisaran, sing nalika iku tekan wates Yunani. Mangkono, wabah kasebut mesthi kena pengaruh meh kabeh wilayah Mediterania. Iki nyebabake kacilakan paling gedhe ing Athena, amarga kapadhetan pedunung ing kutha kasebut. Sayange, ora ana akun sing isih urip babagan kematian ing papan liya.
Tukidides nandheske yen penyakit iki luwih elek tinimbang sing sadurunge dikenal. Infeksi kasebut gampang ditularake menyang wong liya liwat kontak sing cedhak. Narasi Thucydides kanthi cetha nuduhake risiko tambah ing antarane para pengasuh. Banjur penulis sejarah kanthi lengkap nggambarake gejala wabah kasebut.
Wong sing sehat ujug-ujug diserang dening panas banget ing sirah, lan abang lan inflamasi ing mripat. Bagian njero, kayata tenggorokan utawa ilat, wis dadi getih lan ngetokake ambegan sing ora wajar lan fetid. Gejala kasebut diterusake kanthi wahing lan serak, banjur rasa nyeri kasebut cepet tekan dhadha, lan nyebabake batuk sing keras. Nalika tetep ing weteng, iku nandhang iritasi; lan discharges saka empedu saka saben jinis disebut dening dokter banjur, diiringi dening sangsara gedhe banget. Ing sawetara kasus, retching ora efektif, nyebabake spasme kasar, sing ing sawetara kasus mandek sakcepete sawise, ing liyane akeh mengko. Ing njaba awak ora panas banget yen disentuh, utawa katon pucet, nanging abrit, lincah, lan pecah dadi pustules lan borok cilik. Nanging ing njero awak diobong supaya pasien ora bisa nanggung nganggo sandhangan utawa linen sanajan deskripsi sing paling entheng; padha luwih seneng wuda. Padha bakal paling seneng kanggo uncalan piyambak menyang banyu kadhemen; kaya sing ditindakake dening sawetara wong sing lara sing ora digatekake, sing nyemplungake banyu udan ing rasa ngelak sing ora bisa dipateni.; ewadene ora ana bedane apa ngombe sethithik utawa akeh. Kajaba iku, rasa sengsara amarga ora bisa ngaso utawa turu ora mandheg nyiksa dheweke. Sauntara iku, awak ora kelangan kekuwatane, sajrone penyakit kasebut ing dhuwur, nanging kanthi nggumunake nahan karusakan; Dadi nalika pasien mati amarga inflamasi internal, umume ing dina kapitu utawa kaping wolu, dheweke isih duwe kekuwatan. Nanging yen dheweke ngliwati tahap iki, lan penyakit kasebut mudhun menyang usus, nyebabake ulcerasi sing kuat lan diiringi diare sing abot., iki nyebabake kekirangan sing umume fatal. Kanggo penyakit pisanan dumunung ing sirah, mlayu saka ing kono liwat kabeh awak, lan sanajan ora mbuktekaken mortal, iku isih ninggalake tandha ing extremities; amarga penyakit kasebut kena pengaruh ing bagian intim, driji lan driji sikil, lan akeh sing ilang, sawetara uga ilang mata. Liyane padha dicekel karo kabeh mundhut saka memori sawise Recovery pisanan, lan padha ora pangling salah siji utawa kanca-kanca. (…) Dadi, yen kita ngliwati macem-macem kasus tartamtu sing akeh lan aneh, mula ciri umum penyakit kasebut.
Thucydides
The History of the Peloponnesian War
Sejarawan wis suwe nyoba ngenali penyakit sing ana ing mburi Wewelak Athena. Sacara tradisional, penyakit kasebut dianggep minangka penyakit wabah ing pirang-pirang wujud, nanging saiki para sarjana ngusulake panjelasan alternatif. Iki kalebu typhus, cacar, campak, lan sindrom kejut beracun. Ebola utawa demam hemorrhagic virus sing gegandhengan uga wis disaranake. Nanging, gejala penyakit kasebut ora cocog karo deskripsi sing diwenehake dening Thucydides. Ing sisih liya, gejala kasebut cocog karo macem-macem bentuk penyakit wabah. Mung penyakit wewelak sing nyebabake gejala sing akeh banget. Wewelak Athena maneh dadi wabah penyakit wabah! Ing jaman biyen, panjelasan kaya ngono wis dingerteni para ilmuwan, nanging amarga sawetara alasan sing ora jelas ditinggalake.
Wewelak kasebut nyebabake rusake masyarakat Athena. Akun Thucydides kanthi jelas nggambarake ilang lengkap moral sosial nalika wabah:
Kacilakan kasebut banget banget, mula wong-wong ora ngerti apa sing bakal kelakon sabanjure, dadi ora peduli karo saben aturan agama utawa hukum.
Thucydides
The History of the Peloponnesian War
Thucydides nyatakake yen wong-wong ora wedi karo hukum amarga dheweke rumangsa wis urip ing ukuman pati. Uga dicathet yen wong ora gelem tumindak kanthi terhormat, amarga umume ora ngarep-arep urip cukup suwe kanggo entuk reputasi sing apik. Wong-wong uga wiwit mbuwang dhuwit kanthi sembarangan. Akeh sing rumangsa ora bakal urip suwe kanggo ngrasakake woh-wohan saka investasi sing wicaksana, dene sawetara wong miskin sing ora dinyana-nyana dadi sugih kanthi marisi barang-barang sanak-sedulure.
Kencan saka Wewelak
Thucydides nulis manawa wabah kasebut diwiwiti ing taun kapindho Perang Peloponnesia. Sejarawan tanggal wiwitan perang iki kanggo 431 SM. Nanging, iki ora mung kencan saka acara aku ketemu. Ing buku "Histories against the Pagans" (2.14.4),(ref.) Orosius nggambarake Perang Peloponnesia kanthi dawa. Orosius nempatake perang iki ing taun 335 sawise ngadegake Roma. Lan amarga Roma madeg ing taun 753 SM, mula taun ke-335 anané kutha kasebut yaiku 419 SM. Orosius mung sedhela nyebutake wabah ing Athena (2.18.7),(ref.) tanpa nemtokake ing taun kang diwiwiti. Nanging, yen kita nampa tanggal Perang Peloponnesia nganti 419 SM, mula wabah ing Athena mesthine diwiwiti ing taun 418 SM. Kita ngerti manawa wabah kasebut ana ing pirang-pirang papan sadurunge tekan Atena. Dadi ing negara liya mesthi diwiwiti setaun utawa rong taun sadurunge 418 SM.