Gègèr Sastra 1968 ya iku prastawa sepisanan karya kagunan ana Indonesia diadili ing pengadilan pidana.
Prastawa iki mangkat saka diemoté cerkak Langit Makin Mendung karyané Ki Pandji Kusmin ing kalawarti Sastra ing Agustus 1968.

Hans Bague Jassin minangka kepala kalawarti Sastra, nolak ngungkap jeneng asli panganggit cerkak kang isiné dianggep ngina Gusti iku.
Amarga iku, dhèwèké dikèki ukuman ora olèh nerbitaké apa waé kang mambu sastra sasuwéné setaun.
Kasus iki banjur nuwuhaké pitakonan peran kritik kagunan kang dadi médhiator antarané publik karo seniman.

Sajatiné cerkak iku ngritik Soekarno lan Partai Kuminis Indonesia (PKI).
Nanging émané, imajinasiné kebablasen, saéngga dhèwèké dituding ngina Islam.

Prosés Perkara
Kejaksaan Tinggi Sumatra Utara ana Medan nyita kalawarti Sastra ing tanggal 12 Oktober 1968.
Kajaba iku, kantor kalawarti Sastra ana Jakarta didemo déning saklumpukan wong.

Para pengarang lan seniman Jakarta, sawisé éntuk warta saka Medan tanggal 12 Oktober 1968, nggawé pernyataan protés ngenani larangan perédharan kalawarti Sastra.
Kalawarti KAMI, tanggal 14 Oktober 1968, ana tajuk rencanané ngulas pelarangan iku.
Ana tajuké iku karan yèn kasusastran mung bisa tuwuh angger ana kamardikan nyipta; kasusastram bisa dadi kredil utawa mati yèn kamardikan diwatesi.

Tanggal 22 Oktober 1968, Ki Pandji Kusmin gawé layang njaluk pangapuraning pamaca kalawarti Sastra lan njipuk cerkaké kanthi ujar cerkak iku dianggep ora tau ana.
Dhèwèké ora maksud ngina Islam. mung péngin nggeguyu jaman pamaréntahané Soekarno.

Prosés pengadilan prakara iku ana Jakarta antarané taun 1969-1970.
H. B. Jassin dicekel pulisi lan diadili ana 4 Fèbruari lan 11 Fèbruari 1970.
Jaksa nuduh dhèwèké nglanggar Pasal 156 j.o. Pasal 55 ayat (1) sub c. KUHP.
Tanggal 28 Oktober 1970, hakim nibakaké vonis.
H. B. Jassin ditibani ukuman setaun kunjara kanthi masa percobaan rong taun.

Pungkase, Heboh Sastra 1968 dadi salah sawijining bukuné H. B. Jassin kang terbit taun 1970.
Buku iku isi karangan Jassin karo rekaman pambelané ana prastawa sing marai gègèr iku.

Tanggepan
Saka kaum ulama iya ana tanggepan, antarané saka Mantri Agama Republik Indonesia lan Hamka.
Hamka ngrasa kesinggung lan nganggep panganggité gawé dosa gedhé lan patut dipatèni.

Bahrum Rangkuti ora sarujuk karo Hamka.
Dhèwèké ujar yèn kakarepan panganggité ya iku ngresiki Islam saka racun-racun Nasakom.

Achdiat Karta Mihardja duwé gagasan yèn nulis ing Indonesia durung duwé démokrasi, sing artiné apa waé dirembug blak-blakan lan toleransi.
Ngenani kalawarti Sastra, apike dirembug ing papan terbuka antarané sastrawan, ahli agama, ahli ukum, ahli ngèlmu jiwa, ahli pendhidhikan, ahli kemasyarakatan, lan ahli-ahli liyané supaya masarakat ngerti adheg-adhegé para ahli lan njipuk dudutan dhéwé-dhéwé.

Cathetan suku

Bibliografi

Pranala njaba 
Laman web SatuHarapan.com
Skripsi Indra Sarathan ana laman Academia.edu
Laman web cirebontrustcom
Laman web Langgam Lembaran Budaya Sumut Pos 

Prastawa
Sastra
1968
Artikel Wiki Mrebawani