Musiyum Sasmitaloka Panglima Besar (Pangsar) Jenderal Sudirman inggih punika musiyum sajarah kanthi koleksi babagan pangudinipun Jenderal Soedirman. Tembung Sasmitaloka asalipun saking basa Jawa, inggih punika Sasmita ingkang ateges pepenget, ngenang, ngemut-emut. Déné Loka ateges papan. Sasmitaloka Pangsar (Panglima Besar) Jenderal Sudirman tegesipun, minangka papan kanggé ngemut-emut pangorbanan saha pangudinipun Panglima Besar Jenderal Sudirman.

Sajarah 
Nalika mangsa Indhiya Nèderlan, gedung punika dipun-ginakaken dados griya dinas Mr. Wijnchenk, priyantun punggawa keuangan Pura Paku Alaman. Nalika mangsa penjajahan Jepang, griya punika dipunkosongaken saha sadaya pirantosipun dipunsita. Sabibaripun Indonésia mardika, antawis 3 sasi gedung punika dipun-ginakaken dados Markas Kompi "Tukul" saking Batalyon. Nalika tanggal 18 Dhésèmber 1945 dumugi tanggal 19 Dhésèmber 1948 gedung punika dados kediaman resmi Jenderal Soedirman, sabibaripun kalantik dados Panglima Besar Wadya Keamanan Rakyat.

Nalika mangsa Agresi Militer Walanda II gedung punika dipunginakanen dados Markas "Informatie Geheimen Brigade T" wadya Walanda. Sabibaripun pangakon kedaulatan RI 27 Dhésèmber 1949, gedung punkia dipun-ginakaken dadso Markas Komando Militer Kota Yogyakarta, Asrama Rèsimèn Infanteri XIII saha panyandhang Cacad.

Wiwit 17 Juni 1968 dumugi 30 Agustus 1982 dipun-ginakaken dados Musiyum Angkatan Darat. Salajengipun dipunpirsani kirang respresentatif kanggé musiyum, saéngga punginakaken gedung énggal ing Markas Korem 072/Pamungkas ing Jl. Jend. Sudirman 76 saha dipun-ginakaken dados memorial musiyum "Sasmitaloka Panglima Besar Jenderal Soedirman'', saking Surat Dudutan Kasad No.: Skep/574/VII/1982.

Nalika tanggal 30 Agustus 1982 sesarengan kaliyan kepyakan Musiyum Pusat TNI AD Dharma Wiratama, dipunresmikaken ugi Musiyum Sasmita Loka Pangsar Jenderal Soedirman punika déning Kasad Jenderal TNI Poniman.

Wujud Yasan 
Wujud banguan musiyum inggih punika joglo gaya Yogyakarta ingkang winastan limasan. Syarat yasan limasan inggih punika pendapa, yasan utama, sarta yasan iring kanan kiring nanging wonten ing musiyum kirang pendapanipun. Ornamen rerenggan wonten ing saka utama kaliyan iring kanang kiring wujud motif tetuwuhan.

Ruang Pameran 
Musiyum gadhah 14 ruwang saha pérangan njawi musiyum kanthi cacahing koleksi 599 barang koleksi ingkang kasungsung saking jinis logam, kayu, kulit, sarta kain.

Halaman Gedung Sasmitaloka 
Wonten ing njawi musiyum jumeneng monumen patung Jenderal Soedirman ingkang nitih turangga. Dipunresmikaken déning Kepala Staff Angkatan Darat Jenderal TNI Makmun Murod kepyakan dipuntandani kanthi candrasengkala Karyaning Dwija Trusing Atmaja ingkang ateges nedahaken taun 1960 Jawa utawi 5 Oktober 1974 Masehi.

Wonten ing sisih kanan kiring musiyum wonten Meriam AT kaliber 37mm ingkang naté dipun-ginakaken nalika paprangan Palagan Ambarawa. Kajawi punika, ing sisih kidul wonten relief lampahing Jenderal Soedirman nalika perang gerilya.

Cathetan suku 

Yasan bersejarah di Yogyakarta
Arsitektur Indhiya Nèderlan
Yogyakarta