Maya kuno minangka pengamat langit. Kanthi kawruh babagan astronomi lan matematika, dheweke ngembangake salah sawijining sistem tanggalan sing paling akurat ing sejarah manungsa. Kanggo kronologis tanggal acara sajarah, Maya nemokke tanggalan Long Count. Tanggal ing Long Count nggambarake wektu wiwit tanggal penciptaan, yaiku wiwit wiwitan jaman Maya ing 3114 SM. Tanggal ditulis nganggo limang nomer, contone: 126.96.36.199.0. Iki tegese wiwit tanggal wiwitan wis liwati: 6 baktun, 3 katun, 10 tun, 9 uinal lan 0 kin.
Saben baktun ana 144.000 dina (ca 394 taun)
Saben katun ana 7200 dina (ca 20 taun)
Saben tun ana 360 dina (ca 1 taun)
Saben uinal 20 dina
Saben kerabat mung 1 dina.
Mula saka iku tanggal 188.8.131.52.0 nyritakake yen cacahe taun ing ngisor iki wis lumaku wiwit wiwitane jaman: 6 x 394 taun + 3 x 20 taun + 10 taun + 9 x 20 dina + 0 dina. Dadi, tanggal iki tegese udakara 2435 taun sawise taun 3114 SM, utawa taun 679 SM.
Jaman Maya sadurungé rampung kanthi tanggal 184.108.40.206.0 ing taun 3114 SM, lan wiwit iku tanggalan Long Count wis diitung saka nol. Kedadeyan sabanjure tanggal 220.127.116.11.0 tiba ing 21 Desember 2012, lan dina iki dianggep pungkasan siklus 5125 taun. Angka 13 nduweni peran penting lan ora sakabehe dikenal ing sistem kalender Mesoamerika. Anggota gerakan New Age percaya yen transformasi spiritual positif saka pedunung Bumi bakal diwiwiti ing dina kasebut. Liyane ngusulake manawa jagad iki bakal kiamat.
Peneliti budaya lan astronomi Maya setuju yen 2012 ora duwe makna khusus kanggo wong-wong iki. Solstice mangsa ing dina iku uga ora duwe peran penting ing agama lan budaya Maya. Ing prediksi Maya, Aztec lan wong Mesoamerika liyane, ora ana sing nyebutake kedadeyan dumadakan utawa penting sing bakal kedadeyan ing taun 2012. Uga wong Maya modern ora nganggep tanggal iki penting. Kabeh hype media babagan mburi donya ing 2012 mulane meh ora bisa dibenerake.
Salajengipun, Aztec Sun Stone, kang asring ditampilake ing kesempatan iki, iki misrepresented. Watu iki ora ana hubungane karo kalender Long Count, nanging menehi mitos Lima Srengenge, yaiku sejarah donya miturut Aztec. Iki nyritakake babagan siklus jagad lan bencana alam, nanging ora nuduhake 2012 kanthi cara apa wae. Dadi apa tujuane kabeh hype iki? Sawise maca sinau iki, sampeyan bakal ngerti jawaban kanggo pitakonan iki.
Tanggalan Haab lan Tzolk'in
Maya nggunakake telung sistem kencan beda ing paralel: kalender Long Count, Haab (kalender sipil), lan Tzolk'in (kalender ilahi). Maya nyathet kabeh tanggal nggunakake telung tanggalan iki, contone, kanthi cara iki:
18.104.22.168.0, 2 Ajaw, 3 Keh (Long Count calendar, Tzolk'in, Haab).
Saka tanggalan kasebut, mung Haab sing duwe referensi langsung babagan dawane taun. Haab minangka tanggalan sipil Maya. Iku kasusun saka 18 sasi saben 20 dina, ngiring dening 5 dina tambahan disebut Uayeb. Iki menehi dawa taun 365 dina. Senadyan kalender Haab mung 365 dina, wong Maya ngerti yen taun kasebut sejatine mung sawetara dina maneh. Kalender Haab mbokmenawa pisanan digunakake watara 550 SM.
Kalender suci Maya diarani Tzolk'in. Tanggal Tzolk'in minangka kombinasi saka sasi 20 dina lan minggu saka 13 dina. Prodhuk 13 kaping 20 padha karo 260, saéngga Tzolk'in menehi 260 dina unik. Tanggalan 260 dina dianggep paling tuwa lan paling penting saka sistem tanggalan. Tujuan asli tanggalan kasebut, sing ora ana hubungane karo siklus astronomi utawa geofisika, ora dingerteni kanthi tepat. Siklus 260 dina digunakake dening umume budaya ing Amerika Tengah pra-Columbus - kalebu sing sadurunge Maya. Tzolk'in mbokmenawa diciptakake ing awal milenium pisanan SM dening Zapotec utawa Olmec. Aztec lan Toltec ngadopsi mekanika kalender Maya sing ora diganti, nanging ngganti jeneng dina minggu lan sasi. Sistem tanggalan iki minangka ciri khas wong Mesoamerika lan ora digunakake ing wilayah liya.
Babak Kalender
Maya kuna nduweni daya tarik karo siklus wektu. Dheweke nggabungake Tzolk'in 260 dina karo Haab 365 dina dadi siklus sing disinkronake sing diarani Babak Tanggalan. Cacah paling cilik sing bisa dipérang dadi 260 lan 365 yaiku 18.980, saéngga Babak Kalender suwene 18.980 dina, utawa meh 52 taun. Yen dina iki, contone, "4 Ahau, 8 Cumhu", banjur dina sabanjuré tiba ing "4 Ahau, 8 Cumhu", bakal meh 52 taun mengko. Babak Tanggalan isih digunakake dening akeh klompok ing dataran tinggi Guatemala. Ing antawisipun Aztec, pungkasan Babak Tanggalan minangka wektu gupuh umum amarga padha percaya yen ing pungkasan siklus tartamtu, para dewa bisa ngrusak jagad iki. Saben 52 taun, wong India mirsani papat sisih langit kanthi temenan. Saben 52 taun, dheweke ngenteni baline para dewa.
Ing pungkasan Putaran Tanggalan 52 taun, ritual upacara Api Anyar ditindakake. Tujuane ora liya kanggo nganyari srengenge lan njamin siklus 52 taun maneh. Upacara Geni Anyar ora diwatesi karo Aztec. Ing kasunyatan, iku ritual kuna lan nyebar. Ritual upacara Geni Anyar pungkasan ing pamaréntahan Aztec mbokmenawa dianakaké wiwit tanggal 23 Januari nganti 4 Februari 1507 (12 taun sadurunge teka Spanyol). Dina pungkasan ing Putaran Tanggalan saiki yaiku 27 September 2026.(ref.)
Pribumi Amerika percaya yen sadurunge pungkasan saben siklus 52 taun, para dewa bisa bali menyang Bumi kanggo nyirnakake. A kapercayan banget bodho sing iku hard kanggo teka munggah karo bab kaya iku. Lan yen angel kanggo nggawe, bisa uga ana bebener? Kita ora bakal ngerti nganti kita mriksa dhewe. Tanggal pungkasan saka 13 siklus pungkasan kaya ing ngisor iki:
2026, Sep 27
1974, Okt 10
1922, Okt 23
1870, Nop 4
1818, Nop 17
1766, Nop 29
1714, Des 12
1662, Des 24
1611, Jan 6
1559, Jan 19
1507, Feb 1
1455, Feb 13
1403, Feb 26
1351, Mar 10
Ayo deleng taun pungkasan siklus sing kadhaptar ing ndhuwur. Apa sampeyan nggandhengake salah siji saka wong-wong mau karo bilai? Aku paling siji saka wong-wong mau sampeyan kudu.
Pandemi paling gedhe
Bencana paling gedhe ing sajarah manungsa yaiku Black Death, yaiku pandemi wabah, sing mateni 75-200 yuta wong. Tanggal wiwitan lan pungkasan pageblug ora ditetepake kanthi jelas, nanging intensitas paling gedhe yaiku ing taun 1347–1351. Iki mung sadurunge pungkasan siklus 52 taun! Menarik, ta? Siklus iki dikenal kanggo Mayans lan Aztecs dawa sadurunge Wewelak nyuwil metu ing Eropah, nanging piye wae padha bisa kanggo mencet jackpot. Mungkin iki mung kebetulan...
Epidemi iki mung salah siji saka akeh masalah sing kudu ditangani wong ing taun-taun kasebut. Sajrone wabah uga ana lindhu sing kuat. Contone, ing tanggal 25 Januari 1348, lindhu sing pusate ing Friuli (Italia sisih lor) dirasakake ing saindenging Eropa. Pikiran kontemporer nyambungake gempa kasebut karo Pati Ireng, nyebabake rasa wedi yen kiamat Alkitab wis teka. Malah ana lindhu liyane ing wektu iki. Ing sasi Januari 1349, lindhu kuat liyane ngguncang Semenanjung Apennine. Ing Maret ing taun kang padha, uga ana lindhu ing Inggris, lan ing September ing kang saiki Italia maneh. Sing terakhir nyebabake karusakan serius ing Colosseum Romawi. Cathetan para ahli sejarah, sing bakal dakcritakake kanthi luwih rinci ing bab Pati Ireng, nyritakake manawa seri bencana kasebut diwiwiti kanthi bencana gedhe ing India ing wulan September 1347. Dadi, periode paling geger diwiwiti udakara 3,5 taun sadurunge pungkasan. Babak Tanggalan lan rampung 2 taun sabanjure, yaiku udakara 1,5 taun sadurunge pungkasan.
Apa mung kebetulan yen wabah kasebut kedadeyan ing taun-taun iki, utawa apa wong Aztec duwe kawruh rahasia sing ora ana? Kanggo ngerteni, kita kudu ndeleng bencana gedhe liyane. Yen bener para dewa nyoba ngrusak bumi saben 52 taun, mula tilas karusakan kasebut kudu dilacak ing sejarah. Ayo ndeleng apa ana bencana sejarah gedhe liyane sing kedadeyan sadurunge pungkasan siklus 52 taun. Kemungkinan sing bilai tartamtu bakal kelakon mung ing wektu iki kanthi kasempatan, minimal. Kemungkinan kedadeyan ing taun sing padha ing siklus kasebut kurang saka 1 ing 52 (2%). Dadi, kita bakal cepet verifikasi manawa kedadeyan wabah karo kalender Maya mung kacilakan utawa luwih saka iku.
Lindhu paling gedhe
Dadi ayo dipriksa ing taun endi lindhu paling gedhe kedadeyan, yaiku, sing nyebabake korban paling akeh. Pranyata lindhu rekor kedadeyan ing abad kaping 16 ing provinsi Shaanxi (China). Nganti 830.000 wong mati nalika iku! Iki minangka pembantaian total, lan kita kudu ngelingi yen kedadeyan kasebut nalika ana luwih saka kaping rolas wong ing donya tinimbang saiki. Kerugian sing ana hubungane karo populasi donya padha kaya 13,6 yuta wong sing tiwas saiki! Bencana iki kedadean persis tanggal 2 Februari 1556, yaiku 3 taun sadurunge pungkasan Babak Kalender! Kemungkinan lindhu paling gedhe bakal kedadeyan ing taun sing padha sadurunge pungkasan siklus amarga pandemi paling gedhe banget sithik. Nanging, kanthi mukjijat, kedadeyan kasebut!
Jeblugan vulkanik paling kuat
Saiki ayo ndeleng sawetara jinis cataclysm liyane. Kepiye letusan vulkanik? Kekuwatan letusan gunung geni diukur nganggo Vulcanic Explosivity Index (VEI) - sistem klasifikasi sing rada mirip karo skala magnitudo kanggo lindhu.
Skala kasebut antara 0 nganti 8, kanthi saben gelar VEI berturut-turut 10 kali luwih gedhe tinimbang sing sadurunge. "0" minangka bledosan sing paling lemah, meh ora katon. Lan "8" minangka jeblugan "mega-colossal" sing bisa ngganti iklim ing saindenging Bumi lan malah nyebabake kepunahan spesies. Jeblugan paling anyar saka tingkat paling dhuwur dumadi kira-kira 26,5 ewu taun kepungkur. Mesthi, ora bisa nemtokake taun sing tepat. Mulane, ayo nimbang mung jeblugan sing ngerti taun sing tepat.
Jeblugan paling kuat saka jinis iki yaiku gunung geni Tambora ing Indonesia, sing kedadeyan kira-kira rong atus taun kepungkur. Iku ora mung outburst paling kuat, nanging uga paling tragis. Kira-kira 100.000 wong tiwas amarga kejatuhan piroklastik utawa kelaparan lan penyakit sabanjure. Kekuwatan erupsi kasebut dirating ing VEI-7 (super-colossal). Jeblugan banter banget nganti keprungu luwih saka 2000 km (1.200 mi). Iki mbokmenawa letusan paling kuat ing sawetara ewu taun pungkasan! Jeblugan Tambora ngetokake ewonan ton aerosol (senyawa gas sulfida) menyang atmosfer ndhuwur (stratosfer). Gas tingkat dhuwur sing nggambarake sinar srengenge, nyebabake pendinginan nyebar sing dikenal minangka musim dingin vulkanik kanthi udan deres, salju ing wulan Juni lan Juli ing belahan bumi sisih lor, gagal panen sing nyebar, lan sabanjure paceklik. Mulane, taun sawise erupsi kasebut dikenal minangka Taun Tanpa Musim Panas.
Taun Tanpa Musim Panas digambarake ing lukisan dening William Turner.
Gunung Tambora njeblug tanggal 10 April 1815. Yaiku 3 taun 7 sasi sadurunge pungkasan siklus 52 taun! Pukulan liyane ing mripat banteng! Aku janji ora bakal ngremehake dewa Aztec maneh. Saiki aku mulai wedi karo dheweke...
Kemungkinan ketepakan
Ayo dipikir kanthi tenang babagan apa sing kedadeyan ing kene. Wiwit jaman biyen, wong asli Amerika kanthi ati-ati nandhani siklus 52 taun, percaya yen ing sawetara titik sadurunge pungkasan siklus kasebut, para dewa bisa ngamuk lan ngrusak Bumi. We ngerti sing kabeh budaya kuna wis sawetara kapercayan aneh, nanging mung supaya mengkono sing tanggal catastrophes sajarah piye wae konfirmasi kapercayan saka Amerika kuna. Kabeh telung bencana gedhe kedadeyan ing taun sing padha ing siklus 52 taun!
Saiki ayo ngetung kemungkinan yen iki mung kebetulan. Siklus kasebut dawane 52 taun. Kemungkinan pandemi paling awon sing kedadeyan sadurunge pungkasan siklus gumantung saka pirang-pirang taun ing siklus sing dianggep minangka pungkasan siklus. Ayo nganggep yen 5 taun kepungkur. Ing kasus iki, kamungkinan kanggo mencet 5 ing 52 (10%). Lan kemungkinan lindhu paling gedhe sing kedadeyan ing taun sing padha ing siklus kasebut yaiku 1 ing 52 (2%). Nanging amarga seri cataclysms sajrone Black Death suwene 2 taun, kita kudu nganggep yen periode cataclysms uga suwene 2 taun. Miturut prakiraan sing luwih konservatif iki, kemungkinan ngalami periode bencana yaiku 2 ing 52 (4%). Ayo saiki terus ngetung. Kemungkinan njeblug vulkanik paling gedhe uga bakal kedadeyan sajrone periode 2 taun sadurunge pungkasan siklus kasebut maneh 2 ing 52 (4%). Mulane, kemungkinan kabeh telung acara sing kedadeyan kanthi kebetulan sajrone periode iki minangka asil saka kabeh kemungkinan. Dadi, padha karo (5/52) x (2/52) x (2/52), yaiku 1 ing 7030! - Iki minangka kemungkinan kabeh telung bencana kedadeyan mung kanthi kebetulan sajrone periode kasebut. Dadi ora bisa dadi kebetulan! Aztec padha bener! Bencana paling gedhe pancen kedadeyan saben 52 taun!
Tornado paling agawe
Ing taun sing padha siklus, telung prastawa paling tragis kedaden: pageblug, lindhu, lan njeblug vulkanik. Apa gagasan liyane kanggo mateni wong sing digawe dening dewa Aztec? Mungkin tornado? Aku iku ora babras kanggo mriksa metu.
Kanggo tornado, papat sing paling tragis dumadi ing abad kaping 20. Kuwi ora nggumunake, amarga ing wektu iku wis ana milyaran wong ing donya, lan kanthi mangkono luwih gampang nyebabake akeh korban jiwa. Tornado sadurungé ora duwe kesempatan kanggo nduwur peringkat iki. Ora ana tornado modern sing kedadeyan ing pungkasan siklus. Nanging aku bakal luwih migunani kanggo ndeleng jumlah korban tornado relatif marang populasi donya ing taun cataclysm.
Tornado paling agawe ing hubungane karo populasi donya yaiku sing nyerang Grand Harbour of Malta kanthi kekuwatan gedhe ing abad kaping 16.(ref.) Iku wiwit minangka waterspout, nglelebke papat galleys lan matèni liwat 600 wong. Ana macem-macem tanggal kanggo cataclysm iki: saka 1551 nganti 1556. Aku mriksa kanthi teliti sumber kanggo tanggal kasebut lan nemokake yen tanggal sing paling dipercaya kanggo acara iki yaiku sing ditemokake ing buku kasebut. „Histoire de Malte” wiwit taun 1840.(ref., ref.) Lan tanggal 23 September 1555. Dadi tornado gedhe iki muncul 3 taun 4 sasi sadurunge pungkasan siklus! Iki minangka cataclysm liyane sing ana gandhengane karo siklus bencana 52 taun. Kemungkinan kabeh iki kebetulan, miturut petunganku, mudhun dadi 1 ing 183.000.
Wigati dicathet yen ing sasi sing padha, nalika angin puting beliung ing Malta, ana lindhu sing kuat ing Kashmir, sing uga mateni 600 wong.(ref.) Sajrone lindhu kasebut, obahe kerak bumi saya gedhe banget, nganti rong desa dipindhah menyang sisih liya. Elinga uga sing loro cataclysms iki kedaden mung 4 sasi sadurunge lindhu paling gedhe (Lindhu Shaanxi taun 1556). Para dewa mesthi nesu banget nalika iku.
Taun cataclysms
Rangkaian lindhu nalika Black Death dumadi saka pertengahan 49 taun siklus nganti pertengahan 51 taun siklus 52 taun. Aku percaya yen wektu iki kira-kira 2 taun saben siklus ditondoi kanthi risiko bencana saka macem-macem jinis. Intensitas bencana alam paling gedhe dumadi ing tengah periode iki, yaiku ing taun 50 siklus. Ing siklus sadurunge, tengah periode cataclysms ana ing taun-taun sabanjure:
1348 – 1400 – 1452 – 1504 – 1556 – 1608 – 1660 – 1712 – 1764 – 1816 – 1868 – 1920 – 1972 – 2024
Sampeyan kudu mindhah nomer kasebut menyang bilah alamat browser, amarga kita bakal ndeleng saben-saben. Kita bakal mriksa apa ana bencana utama liyane sing cocog karo siklus iki.
Jeblugan vulkanik
Ayo saiki bali menyang gunung geni. Kita wis kenal karo njeblug gunung Tambora, nanging kita priksa manawa letusan gedhe liyane uga kedadeyan sajrone bencana 2 taun. Aku wis nyiapake tabel sing nuduhake kabeh njeblug vulkanik kanthi magnitudo VEI-7, wiwit abad kaping 14. Dhaftar iku cendhak. Saliyane Tambora, mung ana rong letusan sing kuat sajrone periode kasebut.
taun
Jeneng gunung geni
VEI
Volume ( km³)
Bukti
1815 Tambora (Indonesia) 7 175 – 213(ref., ref.) Sajarah
1465 1465 misteri jeblugan 7 ora dingerteni Inti es
1452 – 1453 Kuwae (Vanuatu) 7 108(ref., ref.) Inti es
1465
Ing posisi nomer loro yaiku letusan vulkanik misterius ing taun 1465. Para ilmuwan sing nyinaoni gletser wis nemokake manawa lapisan gletser sing disimpen ing taun 1465 ngemot endapan vulkanik kanthi jumlah gedhe. Saka iki, padha nyimpulake manawa ana letusan gedhe ing wektu kasebut. Nanging, para ahli vulkanik durung bisa nemokake gunung geni sing njeblug nalika iku.
1452 – 1453
Ing urutan katelu yaiku njeblug gunung geni Kuwae, sing ngetokake lahar lan awu 108 km³ menyang udara. Letusan gedhe saka gunung geni Kuwae ing Vanuatu ing Pasifik Kidul banjur nyebabake pendinginan global. Jeblugan kasebut ngeculake luwih akeh sulfat tinimbang kedadeyan liyane sajrone 700 taun kepungkur. Intine es nuduhake yen gunung geni njeblug ing pungkasan taun 1452 utawa awal taun 1453. Bisa uga jeblugan kasebut terus nganti pirang-pirang wulan, ing pungkasan taun-taun kasebut. Jeblugan iki kedaden persis ing periode cataclysms! Supaya kita duwe konfirmasi luwih saka teori miturut cataclysms gedhe kelakon cyclically. Lan iku isih ora kabeh...
lindhu
Ayo bali menyang lindhu. Aku wis kasebut kanthi teliti, nyawiji dhaftar cataclysms paling tragis saka jinis iki. Aku wis nggatekake lindhu ing 1.000 taun kepungkur, amarga tanggal kedadeyan ing wektu iki bisa dianggep dipercaya. Ing tabel, aku wis nyathet kabeh lindhu sing paling ora 200.000 wong mati. Kanggo kajelasan, aku pengin nambahake manawa dhaptar kasebut ora kalebu lindhu, sing jumlah tiwas luwih saka 200.000 miturut sawetara data, nanging sawise dipriksa kanthi ati-ati, angka kasebut dadi overestimated. Kedadeyan kasebut kalebu: lindhu Haiti (2010) - 100.000 nganti 316.000 korban (angka sing luwih dhuwur asale saka prakiraan pemerintah sing didakwa kanthi sengaja digedhekake);(ref.) Tabriz (1780);(ref.) Tabriz (1721);(ref.) Siria (1202);(ref.) Aleppo (1138).(ref.) Kolom sisih tengen nuduhake jumlah pati sing relatif marang populasi donya, yaiku jumlah wong sing bakal mati yen ana lindhu sing padha kedadeyan saiki.
taun
Jeneng acara
korban mati
1556 (Januari) Lindhu Shaanxi (China) 830.000(ref.) 13,6 mil
1505 (Juni) Lindhu Lo Mustang (Nepal) 30% saka populasi Nepal(ref.) 8,6 jro
1920 (Desember) Gempa Haiyuan (China) 273.400(ref.) 1,1 mil
1139 (Sep) Gempa Ganja (Azerbaijan) 230.000–300.000(ref.) 5–7 mil
1976 (Juli) Gempa Tangshan (China) 242,419(ref.) 0,46 mil
2004 (Desember) Tsunami Samudra Hindia (Indonesia) 227.898(ref.) 0,27 mil
1303 (Sep.) Lindhu Hongdong (China) Luwih saka 200.000(ref.) 3,6 jro
1505
Lindhu Lo Mustang dumadi ing Nepal lan kena pengaruh China kidul. Ana sethithik banget informasi babagan acara iki. Ora dingerteni persis pira korban sing disebabake. Miturut sumber kontemporer, kira-kira 30% saka populasi Nepal tiwas ing lindhu. Dina iki, sing bakal dadi 8,6 yuta wong. Ing abad kaping 16, paling ora ana 500.000, mula bisa uga dadi salah sawijining lindhu paling mati ing sejarah. Lindhu iki kedaden ing 1505, sing sabenere ing periode 2 taun cataclysms!
1920
Lindhu Haiyuan, kanthi ukuran 8,6 ing skala Richter, nyebabake tanah longsor ing Provinsi Gansu (China), nyebabake 273.400 jiwa. Luwih saka 70.000 wong sing tiwas ing Kabupaten Haiyuan mung 59% saka total populasi kabupaten kasebut. Lindhu kasebut nyebabake longsor paling tragis ing sejarah, sing nyebabake luwih saka 32.500 jiwa.(ref.) Lindhu iki uga kedadeyan ing mangsa bencana!
1139
Lindhu Ganja minangka salah sawijining prastawa seismik paling awon ing sajarah. Iku mengaruhi Kakaisaran Seljuk lan Karajan Georgia (saiki Azerbaijan lan Georgia). Perkiraan jumlah pati beda-beda, nanging paling ora 230.000. Bencana kasebut kedadeyan 3 taun lan 7 sasi sadurunge pungkasan Babak Tanggalan, yaiku maneh sajrone periode bencana!
Kabeh papat lindhu paling gedhe kedadeyan sajrone periode bencana 2 taun! Telu saka wong-wong mau uga paling gedhe ing hubungane karo populasi donya. Lindhu sing luwih cilik wis kedadeyan ing taun-taun kanthi acak.
1976
Miturut macem-macem prakiraan, antarane 100.000 lan 700.000 wong mati ing lindhu Tangshan. Perkiraan paling dhuwur iki dibesar-besarkan. Biro Seismologi Negara China nyatakake yen 242.419 wong tiwas ing gempa kasebut, sing nggambarake angka resmi sing dilapurake dening Kantor Berita Xinhua sing dikelola negara. Administrasi Gempa China uga nyatakake 242,769 tiwas. Gempa iki kedadean ing jaman saiki, kanthi populasi sing akeh banget, mula sing tiwas akeh. Nanging, ing hubungane karo populasi donya, kerugian ora pati penting kaya ing lindhu kasebut.
2004
Tsunami Samudra Hindia minangka prastawa sing paling kita eling. Ing kasus iki, dudu lindhu sing nyebabake pati, nanging gelombang gedhe sing nyebabake. Wong ing 14 negara beda-beda tiwas, sing paling akeh ing Indonesia.
1303
Lindhu Hongdong sing tragis banget kedadeyan ing wilayah Kakaisaran Mongol (saiki China).
Badai geomagnetik
Saiki kita ngerti yen cataclysms ing Bumi dumadi ing siklus, iku worth mriksa apa siklus cataclysms uga mengaruhi acara ing papan, kayata suar solar. Nanging pisanan, aku menehi sawetara informasi sing dibutuhake kanggo ngerti masalah iki.
A flare solar minangka release dadakan saka jumlah gedhe saka energi dening Srengéngé disebabake ilang lokal saka medan magnet. Suar kasebut nggawa energi ing wangun gelombang elektromagnetik lan aliran partikel (elektron, proton, lan ion). Sajrone suar surya, coronal mass ejection (CME) bisa kedadeyan. Iki minangka awan plasma sing gedhe banget sing dibuwang dening Srengenge menyang ruang antarplanet. Awan plasma gedhé iki ngliwati jarak antara Srengéngé lan Bumi sajrone jam nganti dina.
Nalika ejeksi massa korona tekan Bumi, nyebabake gangguan ing medan magnet bumi, sing diarani badai geomagnetik. Aurora banjur katon ing cedhak kutub ing langit. Badai geomagnetik sing kuat bisa ngrusak jaringan listrik ing wilayah sing jembar, ngganggu komunikasi radio, lan ngrusak satelit.
Frekuensi suar surya lan badai geomagnetik gumantung saka fase aktivitas solar, lan iki beda-beda sacara siklus. Siklus solar kira-kira 11 taun. Kadhangkala rada cendhak, lan kadhangkala rada suwe. Siklus kasebut diwiwiti kanthi minimal aktivitas solar, lan sawise udakara 3-5 taun tekan maksimal. Sawisé iku, aktivitas mudhun watara 6-7 taun nganti siklus surya sabanjuré diwiwiti. Ing fase maksimum, Srengéngé ngalami kutub kutub magnet. Iki tegese kutub lor magnetik Srengéngé ngganti karo kutub kidul. Bisa uga diarani siklus 11 taun iki setengah saka siklus 22 taun, sawise iku kutub bali menyang posisi asline.
Aktivitas solar ing sajarah
Ing wektu sing cedhak karo minimal solar, aktivitas Srengéngé kurang. Iki diwujudake kanthi jumlah bintik srengenge sing sithik. Sajrone maksimum solar, aktivitas solar luwih kuwat lan ana akeh titik. Iki nalika akeh suar surya lan ejeksi massa koronal dumadi. Suar surya kanthi ukuran apa wae kira-kira 50 kaping luwih kerep ing maksimum solar tinimbang minimal.
Aku wis nemokake badai geomagnetik paling kuat sing wis direkam lan didaftar ing tabel ing ngisor iki. Coba priksa manawa kedadeyan kasebut ana gandhengane karo siklus 52 taun. Perlu dicathet menawa dhaptar badai geomagnetik utama kadhangkala kalebu badai kayata acara Bastille Day (Juli 2000) lan badai surya Halloween (Oktober 2003). Nanging, nalika dipriksa kanthi tliti,(ref., ref.) Aku nemokake yen rong badai iki ora kuat kaya sing ditampilake ing tabel.
taun
Jeneng acara
Wektu kanggo maksimum solar(ref.)
1859 (Sep.) Acara Carrington 5 sasi sadurunge (Feb 1860)
1921 (Mei) New York Railroad Superstorm 3 taun 9 sasi sawise (Agustus 1917)
1730 (Februari) Badai surya 1730 1–2 taun sawise (1728)
1972 (Agustus) Badai surya taun 1972 3 taun 9 sasi sawise (Nov 1968)
1989 (Maret) Mati Listrik Quebec 1989 8 wulan sadurunge (Nov 1989)
1859
Acara Carrington minangka badai surya paling ekstrem sing wis didokumentasikake. Mesin telegraf kacarita operator listrik lan nyebabake geni cilik. Badai kasebut banget banget nganti aurora borealis katon sanajan ing wilayah tropis.
1921
SUNSPOT AURORA PARALYZES WIRES
Koran wiwit taun 1921
New York Railroad Superstorm minangka badai geomagnetik paling kuat ing abad kaping 20. Aurora khatulistiwa paling adoh (lintang paling ngisor) wis didokumentasikake. Acara kasebut entuk jeneng saka gangguan sepur ing New York City sawise kobongan ing menara kontrol lan stasiun telegraf. Iku diobong metu sekring lan apparatus electrical. Iki nyebabake total komunikasi mati nganti pirang-pirang jam. Yen badai 1921 kedaden saiki, bakal ana gangguan nyebar kanggo macem-macem sistem teknologi, lan iku bakal cukup pinunjul, karo efek kalebu pemadaman listrik, telekomunikasi gagal, lan malah ilang sawetara satelit. Umume ahli nganggep prastawa 1859 minangka badai geomagnetik paling kuat sing direkam. Nanging data anyar nuduhake yen badai ing Mei 1921 bisa uga padha karo utawa malah ngluwihi intensitas acara Carrington.(ref.) Lan sing paling menarik, badai magnetik iki kedadeyan mung ing mangsa bencana sing dikarepake!
1730
Badai surya ing taun 1730 paling ora kaya kedadean 1989, nanging kurang kuat tinimbang Acara Carrington.(ref.)
1972
Badai surya taun 1972 minangka prastawa partikel surya paling ekstrem kanthi sawetara langkah. Transit CME paling cepet direkam. Iki minangka badai geomagnetik sing paling mbebayani ing jaman penerbangan angkasa. Iki nyebabake gangguan teknologi sing abot lan detonasi sing ora disengaja saka pirang-pirang tambang laut sing dipicu kanthi magnet.(ref.) Badai iki uga kedadeyan ing taun sing cocog karo siklus bencana 52 taun!
1989
Pemadaman Listrik Quebec taun 1989 minangka badai paling ekstrem ing jaman penerbangan angkasa. Iki nutup jaringan listrik provinsi Quebec (Kanada).
Saka limang badai geomagnetik sing paling gedhe sing kacathet, telu kedadeyan banget cedhak karo aktivitas solar maksimal. Badai taun 1859 lan 1989 kedadeyan mung sawetara sasi sadurunge maksimum solar. Badai 1730 uga dumadi cedhak wektu aktivitas paling gedhe, yaiku 1-2 taun sawise maksimum (data persis saka periode iki ora kasedhiya). Kita bisa ndeleng manawa wektu telung prahara iki cocog karo siklus surya 11 taun sing kondhang.
Ing kontras, loro badai liyane kedaden sak periode aktivitas solar kurang, dawa sawise titik maksimum solar, ing wektu nyedhaki minimal. Badai loro iki ora ana hubungane karo siklus surya 11 taun. Lan sing menarik yaiku loro badai kasebut kedadeyan sadurunge pungkasan siklus 52 taun sing dikenal karo wong asli Amerika! Katon yen kekuwatan dewa-dewa kasebut ngluwihi Bumi lan uga bisa nyebabake suar gedhe ing Srengenge!
Meteor
Iku worth mentioning kene kedadean mboten umum sing njupuk Panggonan ing Agustus 10, 1972, yaiku, nalika badai geomagnetik gedhe. Ing dina iku meteor muncul ing langit, sing ora tiba ing bumi, nanging bali menyang angkasa. Iki kedadean langka banget, kang wis diamati mung sawetara kaping nganti saiki. Bola geni sing ukurane antara 3 nganti 14 meter ngliwati 57 km (35 mi) saka lumahing bumi. Iku mlebu ing atmosfer bumi kanthi kacepetan 15 km/s (9,3 mi/s) liwat Utah (USA), banjur ngliwati lor, lan metu saka atmosfer liwat Alberta (Kanada).
AMAZING Daytime Earthgrazing Meteor! Awesome video footage!
Aku mikir fenomena iki bisa uga ana hubungane karo magnetisme. Kedadeyan kasebut kedadeyan nalika badai geomagnetik. Kajaba iku, meteor kasebut mumbul saka atmosfer ing wilayah Kanada, mung ing sacedhake kutub lor magnet bumi, ing ngendi medan magnet bumi paling kuat. Bisa uga meteor kasebut wis magnet lan ditolak dening medan magnet bumi.
Timeline saka cataclysms
Ayo saiki mriksa siji-siji apa sing kedadeyan ing saben mangsa bencana. Sepisan maneh, aku menehi taun-taun nalika bencana paling gedhe bakal diarepake:
1348 - 1400 - 1452 - 1504 - 1556 - 1608 - 1660 - 1712 - 1764 - 1816 - 1868 - 1920 -
20242 taun iki digandhengake karo sawetara bilai gedhe.
1347 – 1351 M Pandemi Black Death mateni 75-200 yuta wong. Intensitas epidemi paling gedhe yaiku ing taun 1348.
1348 Masehi 25 Januari. Lindhu gedhé ing Friuli (Italia sisih lor) matèni luwih saka 40.000 jiwa.
1452 – 1453 M Letusan kanthi magnitudo VEI-7 gunung geni Kuwae ing Vanuatu ngeculake luwih akeh sulfat tinimbang kedadeyan liyane sajrone 700 taun kepungkur.
1505 Masehi 6. Juni lindhu Lo Mustang matèni watara 30% saka populasi Nepal. Iki mbokmenawa minangka lindhu paling gedhé kaloro ing sajarah.
1555 Masehi September 23. Grand Harbour Malta tornado matèni paling 600 wong. Iki minangka tornado paling mateni ing babagan populasi donya. Ing sasi sing padha, bumi gonjang-ganjing ing Kashmir.
1556 Masehi 2 Februari. Lindhu paling agawe ing sajarah dumadi ing episentrum ing Provinsi Shaanxi (China). 830.000 wong tiwas.
1815 Masehi 10 April Jeblugan gunung Tambora (Indonesia). Mbok menawa letusan vulkanik paling kuat ing sawetara ewu taun pungkasan lan paling tragis ing sajarah (kira-kira 100.000 korban jiwa). Iki nyebabake mangsa vulkanik 1816 (sing diarani Taun Tanpa Musim Panas).
1868 Masehi 30 Januari Sawijining meteorit gedhe tiba ing cedhak Pułtusk (Polandia).(ref.) Fenomena iki katon saka sebagian besar Eropa: saka Estonia nganti Hongaria lan saka Jerman nganti Belarus. Meteoroid njeblug ing atmosfer bumi, pecah dadi 70.000 potongan cilik. Massa total pecahan sing ditemokake yaiku 9 ton, lan ing babagan iki minangka musim gugur meteorit paling gedhe nomer loro sing kacathet (sawise Sikhote-Alin ing taun 1947 - 23 ton).(ref.) Meteorit Pułtusk kalebu chondrites umum, sing nduweni kandungan wesi dhuwur. Para ilmuwan wis nemtokake manawa asale saka sabuk asteroid sing ana ing antarane Mars lan Jupiter.
1868 Masehi 13 Agustus Lindhu Arica guncang Peru kidul kanthi intensitas Mercalli maksimum XI (Extreme), nyebabake tsunami dhuwure 16 meter sing ngrusak Hawaii lan Selandia Baru. Perkiraan jumlah pati beda-beda saka 25.000 nganti 70.000.(ref.)
Ndeleng gambar ing ukuran lengkap: 2472 x 1771 piksel
1920 Masehi Lindhu Haiyuan ing China nyebabake longsor; 273.400 wong mati. Iki minangka lindhu paling tragis katelu ing sajarah lan uga longsor paling tragis ing sajarah.(ref.)
1921 Masehi 13–15 Mei. Badai geomagnetik paling kuat ing abad kaping 20.
1972 Masehi 2–11 Agustus. Badai geomagnetik ageng (salah siji sing paling gedhe sing kacathet).
1972 Masehi 10 Agustus A meteor gedhe katon ing langit.
2023–2025 Masehi ???
penjumlahan
Umume bencana gedhe kedadeyan sajrone 2 taun, sadurunge pungkasan siklus 52 taun. Ing wektu sing cendhak iki kedadeyan ing ngisor iki:
- pandemi paling gedhe ing sejarah
- papat lindhu paling gedhe
- loro saka telung letusan gunung berapi sing paling kuat
- loro badai geomagnetik gedhe sing kedadeyan ngluwihi aktivitas solar maksimal
- tornado sing paling mateni.
Kemungkinan sing kabeh catastrophes iki pas mung dening kasempatan ing wektu iki siji saka akeh yuta. Iki Sejatine mokal. Kita bisa yakin manawa bencana paling gedhe kedadeyan kanthi siklus. Wigati dicathet yen cyclicity ora ditrapake kanggo cataclysms cilik.
Sajrone periode cataclysms, meteors gedhe uga katon luwih kerep tinimbang biasanipun. Salah sijine ndemek atmosfer lan mabur menyang angkasa kanggo nggoleki petualangan luwih lanjut, sing liyane njeblug ing atmosfer lan pecah dadi puluhan ewu potongan.
Prastawa sing paling wiwitan gegayutan karo siklus 52 taun, yaiku njeblug gunung Tambora (1815), sing kedadeyan 3 taun lan 7 wulan sadurunge pungkasan siklus kasebut. Paling anyar yaiku New York Railroad Superstorm (1921), sing kedadeyan 1 taun 5 sasi sadurunge pungkasan siklus. Wong asli Amerika ngenteni taun iki lan setengah kanggo mesthekake, sadurunge ngrayakake wiwitan wektu sing aman. Dadi bisa disimpulake yen mangsa bencana alam kira-kira 2 taun 2 sasi.
Black Death minangka bencana saka siklus sing padha, nanging kanthi skala sing luwih gedhe. Sebagéyan penting manungsa mati banjur. Epidemi iki dibarengi karo serangkaian bencana alam. Sing pisanan kedadeyan 3 taun lan 6 sasi sadurunge pungkasan siklus, lan pungkasan - 1 taun lan 6 sasi sadurunge pungkasan. Iki tegese wektu nalika seri cataclysms dumadi pas banget karo periode cataclysms.
Maya duwe astronomi sing wis berkembang kanthi apik lan wis suwe ngerti anane siklus cataclysmic. Nanging, astronomi modern mesthi luwih maju. Ora ana sing bisa didhelikake saka para ilmuwan jaman saiki. Mulane, rahasia cataclysms cyclical mesthi dikenal kanggo wong-wong mau. Bentenipun antarane loro peradaban iku elit Indian Amérika nuduhake kawruh karo masyarakat, nalika karo kita kawruh terkenal mung kasedhiya kanggo panguwasa. Wong biasa mung ngerti apa sing dibutuhake supaya bisa kerja kanthi efisien lan mbayar pajak. Kawruh babagan cataclysms cyclical disimpen saka kita.
Planet X?
Yen ana siklus cataclysms, mesthi ana sababe. Fenomena kayata suar surya lan meteorit tiba nuduhake yen panyebab siklus kasebut kudu digoleki ing njaba Bumi. Sumber kosmik saka siklus kasebut uga dituduhake kanthi keteraturan sing ora biasa, sing mbokmenawa mung ditemokake ing antariksa - planet-planet ngorbit Srengéngé ing siklus biasa. Mangkono, mesthine ana apa wae ing kosmos sing ajeg katon lan sesambungan karo Srengenge lan Bumi Wong-wong India Amérika percaya yèn déwa-déwa sing tanggung jawab kanggo kedadeyan bencana. Nanging, ing jaman kuna para dewa diidentifikasi karo planet. Contone, ing mitologi Yunani, dewa sing paling penting yaiku Zeus. Pasangané ing mitologi Romawi yaiku déwa Jupiter. Loro-lorone dewa diidentifikasi karo planet paling gedhe - Jupiter. Mulane, aku bisa nganggep manawa wong India nyebutake planet kasebut nalika ngomongake dewa sing nyebabake bencana.
Ana teori catastrophic sing nganggep ana planet tambahan sing ora dingerteni - Planet X, sing mesthine ngubengi Srengenge ing orbit sing dawa banget. Kanthi nganggep manawa planet kasebut pancen ana, tesis bisa diajukake manawa saben 52 taun nyedhaki pusat Tata Surya. Nalika benda langit kanthi massa gedhe nyedhaki Bumi, mula bakal mengaruhi planet kita kanthi gravitasi, nyebabake cataclysms. A daya tarik gedhe tumindak ing piring tektonik lan ndadékaké kanggo miwiti owah-owahan. Iki bisa nerangake kedadeyan lindhu sing kerep banget sajrone mangsa bencana. Jeblugan vulkanik ana hubungane karo lindhu. Kaloro fenomena kasebut paling kerep kedadeyan ing persimpangan lempeng tektonik. Paningkatan tekanan ing kamar magma, sing disebabake dening daya tarik Planet X, mesthi bisa nyebabake letusan gunung berapi.
Planet X mengaruhi ora mung Bumi, nanging kabeh Tata Surya. Miturut pengaruhe ing Srengenge, bisa nyebabake suar surya. Planet X uga narik obyek cilik sing ngubengi Srengenge, kayata meteoroid lan asteroid. Mayuta-yuta watu saka macem-macem ukuran ngorbit ing sabuk asteroid antarane Mars lan Jupiter. Ing kono asale meteorit Pułtusk. Biasane, asteroid kanthi tenang ngorbit Srengenge, nanging nalika Planet X katon ing cedhak, mula narik kawigaten. Sawetara meteoroid metu saka lintasan lan mabur ing arah sing beda liwat Tata Surya. Sawetara wong nyerang Bumi. Iki bakal nerangake meteorit sing kerep tiba ing mangsa bencana.
Planet X berinteraksi karo Bumi lan Tata Surya kanthi siklus, saben 52 taun. Dampake saben wektu kira-kira 2 taun. Iki ngendi periode 2 taun saka cataclysms. Iki minangka teori sing ora sampurna lan ora lengkap, nanging kanggo bab pisanan, mesthine cukup. Mengko aku bakal bali menyang masalah iki lan nyoba kanggo nliti sak tenane sabab saka bilai cyclical.