Kutha Surabaya iku kutha krajané Provinsi Jawa Wétan, Indonésia. Jembar wewengkoné watara 274,06 km². Kutha iki kutha gedhé urut loro sawisé Jakarta. Nanging, yèn Jakarta dipérang miturut wewengkon administratif yaiku Jakarta Pusat, Jakarta Lor, Jakarta Kidul, Jakarta Wétan, Jakarta Kulon, lan Kapuloan Seribu, Surabaya ora. Mula, ngélingi tunggalé wewengkon administratif, Surabaya bisa ingaran kutha sing gedhé dhéwé sa-Indonésia. Surabaya uga minangka papané kumpul para sudagar saka bang tengah lan wétan Indonésia. Présidhèn Indonésia kapisan, yaiku Soekarno, miyos ing kutha iki.

Administrasi

Profil Wilayah 
Posisi geografis minangka pemukiman pesisir nggawe Surabya duweni potensi minangka persinggahan lan pemukiman kanggi para imigran. Proses imigran iki sing nggawe Surabaya dadi khuta sing akeh kutha budaya sugih etnis. Macem-macem migrasi, ora mung saka macem-macem klompok etnis ing Nusantara, kayata; Madura,Sunda, Batak, Borneo, Bali, Sulawesi, lan Papua. Nanging uga saka kelompok etnis liyane Indonesia, kayata; etnik Melayu, Cina, Arab, India, lan Eropa. Podo mandheg lan netep, urip bebarengan lan nyawiji karo pribumi, mbentuk pluralisme budaya sing banjur dadi ciri khas kutha Surabaya.

Panggunaan Tanah Kutha Surabaya 
Wilayah Padhet, lahan dibutuhke kanggo omah, kebutuhan komersial lan kanggo rekreasi, dadi ora ana daerah maneh kosong sing bisa sigunakake kanggo TPA Sanitary. Kutha Surabaya kanthi pendunung meh 3 yuta jiwa, iku kutha paling gedhe nomer loro wonten Indonesia lan peran sing gedhe banget ing nampa lan nyebaraké barang industri, peralatan rekayasa, prodhuk tetanèn, produk alas, sembako, lan liya-liyané, utamané kanggo wilayah Indonesia wétan. Penggunaan lahan wonten kutha Surabaya; Perumahan 13.711,00 Ha, Sabin 3.506,19 Ha, Tegalan 1.808,90 Ha, Tambak 4.982,71 Ha, Jasa 2.982,06 Ha, Dagang 573,32 Ha, Industri Sedheng 2.370,38 Ha, Lahan Lowong 1.784,90 Ha, liya-liyane 918,29 Ha lan totale nipun 32.637,75 Ha.

Ngelingi peran penting ing Surabaya, gangguan banjir bandhang sing nggegirisi Surabaya ing saben mongso ketigo duwe pwngaruh gedhe ing kelancaran ekonomi, kewarasan, lan kenyamanan masarakat kutha Surabaya lan sakiwa tengene. Minangka kutha dangang Surabaya ora mung pusat dagang pedalaman ing Jawa Wetan, nanging uga nggampangake wilayah ing Jawa Tengah, Kalimantan, lan Indonesia Wetan

Sajarah 
Jeneng Surabaya wiwit ana nalika jamané Majapahit. Jeneng Surabaya mawujud saka rong tembung, yaiku "sura" lan "baya". Tembung rékan iku sajatiné kanggo nandhani prastawa héroik sing naté kadadéan ing Ujung Galuh, yaiku prastawa perang antarané wadya Radèn Wijaya lumawan wadya saka Tar-Tar nalika tanggal 31 Mèi 1293. Tanggal kadadéan iku banjur dadi tanggal lairé Kutha Surabaya.

Purwakané Surabayaiku awujud padésan ing pinggir kali. Jeneng-jeneng désa sing isih dienggo tekan sapréné kaya ta Kaliasin, Kaliwaron, Kalidami, Ketabangkali, Kalikepiting, Darmakali, lan sapituruté nandhani yèn Surabayaiku papan kang akèh mumpangataké kali.

Amarga dumunung ing pinggiré sagara, Surabaya uga dadi papan patemoné wong ing alas Jawa karo wong njaba. Nalika taun 1612, Surabaya dadi salah siji punjeré dagang ing Nusantara. Akèh prau kang labuh ing Kali Mas banjur tumuju njeron Surabaya.

Kutha Surabaya uga ana gegayutané karo révolusi kamardikan Indonésia. Wiwit jamané jajahan Walanda uga Jepang, arèk Surabaya perang kanggo mersudi kamardikané Indonésia. Prastawa mau kadadéan nganti tekan tanggal 10 Novèmber 1945 nalika arèk-arèk Surabaya kasil nguwasani Hotèl Oranye (saiki Hotèl Majapahit) kang nalika iku dadi simbulé kolonialisme. Awit saka iku, tekan sapréné tanggal 10 Novèmber dianakaké upacara kanggo mèngeti Dina Pahlawan. Ora mung iku, tetabetané masa panjajahan uga isih katon ing Kutha Surabaya awujud yasan-yasan kolonial.

Géografi

Alang-ujur 
Kutha Surabaya mapan ing 07° 21' Ujur Kidul lan 112° 36'-112° 54' Alang Wétan

Dhuwur 
Dhuwuré lumrahé Kutha Surabaya yaiku 3-6 mèter saka lumahing sagara, kajaba laladan ing sisih kidul sing awujud gumuk, yaiku tlatah Lidah & Gayungan sing dhuwuré 25-50 mèter saka lumahing sagara.

Wates 
Kutha Surabaya wewatesan karo Selat Madura ing sisih lor lan wétan, Kabupatèn Sidaharja ing sisih kidul, lan Kabupatèn Gresik ing sisih kulon.

Jembar 
Jembaré wewengkon kutha iki ana 33.306,30 Ha, sing kapérang dadi 31 kacamatan lan 160 désa utawa kalurahan.

Topografi Kutha Surabaya 
Topografi kutha Surabaya kalebu

Kutha pantai

Dataran rendah antara 3–6 m ing sadhuwure sagara

Wilayah berbukit, ing sisih kidul Surabaya 20–30 m saka lumahing sagara

Suhu kutha Surabaya lumayan panas, sing rata-rata antara 22,60-34,10 kanthi tekanan udhara rata-rata antarane 1005,2-1013,9 milibars lan asor antara 42%-97%. Kecepatan rata-rata bayu saben jam tekan 12–23 km, rata-rata jawah antarane 120–190 mm. Jenis lemah ing kutha Surabaya kalebu jenis lemah alfovial kasusun saka 3 karakteristike yaiku; alluvial hydromorph, aluvial grey peteng, lan aluvial grey.

Ekonomi

Kahanan Ekonomi Daerah 
Surabaya minangka pusat perdagangan lan pendhidhikan sing lagi ngalami pembangunan cepet. Industri utamane kalebu nggawe kapal, alat abot, ngolah panganan lan pertanian, elektronik, prabot rumah tangga lan kerajinan tangan.

Sektor perdagangan bisa menehi kontrinusi 29,50% ing taun 1991 lan terus mundhak dadi 33,86% ing taun 2001 saka PDB Surabaya. Kanthi fungsi dadi kutha dagang, Surabaya dadi jembatan timbal balik antarane produsen lan konsumen.

Pengembangan sektor industri digoleki uga kalebu pengembangan industri omah, industri cilik, lan industri medium. Saiki ing Surabaya kira-kira ana 11.122 pabrik sing nyedhot 309.223 tenaga kerja. Papréntahan Surabaya nyoba nambah kesejahteraan tenaga kerja kanthi nyetel UMR kanthi kabutuhan fisik minimal (KFM) Adedasar Keputusan Gubernur Jawa Timur No. 188/294/kpts/013/2003 Babang Pnentuan Upah Minimal Kabupaten/Kota ing Jawa Timur ing taun 2003, UMR ig Surabaya ditambag dadi Rp 515.750,00. Tambah UMR iki paling ora bisa nyuda demontrasi lan serangan sing bisa ngalangi proses industrialisasi.

Papréntahan 
Kutha Surabaya dumadi saka 31 kacamatan. Kacamatan-Kacamatan ing kutha Surabaya yaiku:

Surabaya Punjer
 Tegalsari 
 Simakerta 
 Genteng 
 Bubutan 
Surabaya Wétan
 Gubeng 
 Gununganyar 
 Sukalila 
 Tambaksari 
 Mulyareja 
 Rungkut 
 Tenggilis Mejaya
Surabaya Lor
 Bulak 
 Kenjeran 
 Semampir 
 Pabéan Cantikan 
 Krembangan 
Surabaya Kidul
 Wanakrama 
 Wanacala 
 Wiyung 
 Karangpilang 
 Jambangan
 Gayungan 
 Dukuh Pakis 
 Sawahan
Surabaya Kulon
 Benawa 
 Pakal 
 Asemrawa 
 Sukamanunggal 
 Tandes 
 Sambikerep 
 Lakarsantri

Wiyata

Pawiyatan luhur nagari 
 Universitas Airlangga (UNAIR) 
 Institut Teknologi Sepuluh Nopember (ITS)
 Universitas Negeri Surabaya (Unesa, buyèn ingaran IKIP Surabaya) 
 IAIN Sunan Ampel
 Akademi Angkatan Laut
 Universitas Trunojoyo

Pawiyatan luhur swasta 
 Universitas Hang Tuah
 Universitas Wijaya Kusuma Surabaya. (UWKS)
 Universitas Narotama (UNNAR Surabaya)
 Universitas Ciputra (UC)
 Universitas Pelita Harapan (UPH)
 Sekolah Tinggi Ilmu Komunikasi-Almamater Wartawan Surabaya (STIKOSA-AWS)
 Universitas Surabaya (Ubaya)
 Universitas Kristen Petra 
 Unika Widya Mandala 
 Universitas Ciputra 
 Universitas 17 Agustus 1945 Surabaya 
 Sekolah Tinggi Manajemen Infomatika dan Teknik Komputer Surabaya (STIKOM) 
 Institut Sains Terapan dan Teknologi Surabaya (iSTTS)
 Universitas Pembangunan Nasional "Veteran" Jawa Timur 
 Universitas PGRI Adi Buana Surabaya
 Universitas Dr. Soetomo (Unitomo)
 Universitas Muhammadiyah Surabaya (UMS)
 Universitas Bhayangkara Surabaya (Ubhara Surya)
 Universitas Merdeka Surabaya (Unmer Surabaya)
 Universitas Putra Bangsa Surabaya (UPB)
 Universitas Sunan Giri (UNSURI) Surabaya
 Institut Teknologi Pembangunan Surabaya (ITPS)
 Institut Teknologi Adhi Tama Surabaya (ITATS)
 Institut Informatika Indonésia (IKADO)
 Sekolah Tinggi Pariwisata " Satya Widya " Surabaya
 Sekolah Tinggi Ilmu Ékonomi Indonésia Surabaya
 Sekolah Tinggi Ilmu Ékonomi Perbanas Surabaya (STIE Perbanas)
 Sekolah Tinggi Ilmu Ékonomi IBMT Surabaya
 Universitas Wijaya Putra (UWP) Surabaya
 Universitas Widya Kartika Surabaya (UWIKA)
 Universitas W.R.Supratman (Unipra) Surabaya

Panganan kas 

 Rujak cingur
 Lontong balap
 Saté klapa
 Semanggi
 Kupang lonthong
 Jongkong surabaya

Cathetan sikil

Pranala njaba 
 Situs Web Resmi
 Gambar Satelit

Jawa Wétan
Kutha Surabaya
Kutha ing Jawa Wétan