Jonas Ferdinand Gabriel Lippmann ()) inggih punika fisikawan saking Perancis ingkang naté angsal Bebungah Nobel wonten ing babagan Fisika (saged dipunpirsani wonten ing Pratélan pamenang bebungah Nobel Babagan Fisika)nalika taun 1908 amargi damel panelitèn babagan plat foto, panelitèn punika dèrèng naté dipuntliti sadèrèngipun, kasil saking panelitèn punika dipunkenal plat Lippman. Panjenenganipun dipuneling amargi naté ngawontenaken risèt mèdium sènsitif warna langsung fotografi.
.

Biografi

Kulawarga 
Panjenenganipun saking kulawarga Prancis, namanipun bapa inggih punika Lorraine, Alsace ibu, Gabriel Lippmann miyos wonten ing kutha Bonnevoie (Hollerich) wonten ing Luxembourg.

Pendhihikan 
Panjenenganipun nimba kawruh wonten ing Paris, Napoleon SMA (sapunika lycée Henri-IV), Panjenenganipun diwulang déning Charles Almeida, nalika taun 1868 Panjenenganipun mlebet École Normale Supérieure. Lippmann punika siswa ingkang limpad nanging boten sregep Panjenenganipun boten siyos anggènpun agregasi, amargi namung remen kaliyan mata wulangan ingkang disenengi sarta boten srawung kaliyan tiyang sanès. Taun 1872 Panjenenganipun ngelaksanakaken misi ilmiah resmi kaliyan Jerman sarta nyambut damel kaliyan Kühne wonten ing Kirchhoff dipunbiyantu Helmholtz, Berlin. Panjenenganipun neliti babagan fénoména èlèctrocapillary.

Lippmann kundur Paris nalika taun 1875, 24 Juli Panjenenganipun mlebet Fakultas Paris nyerat tesis ingkang irah-irahanipun Relations entre les phénomènes électriques et capillaires. Tèsis punika kawentar, sesarengan kaliyan Laboratoire des recherches physiques (Laboratorium Penelitian Fisika) ing Jules Jamin, nimba karuh ngantos ngantos diangkat dados profésor wonten ing Sorbonne (Fakultas,Sorbonne) nalika taun 1878.

Karir 
Lippmann sampun nyengkuyung ngèlmu fisika, panelitian ingkang sampun disumbang kanggé èlmu fisika.

Elektrometer Kapiler 
Salah satunggaling panemuanipun Lippmann ingkang pisanan inggih punika babagan fénoména listrik sarta kapilèr ingkang saged Panjenenganipun kembangaken dados èlèktrometer kapilèr sènsitif, piranti mau kawentar kanthi jeneng èlèktromèter Lippmann, èlèktromèter punika diagem pisanan wonten ing EKG mesin. Wonten ing makalah ingkang dipunsampaikaken dhumateng Philosophical Society ing Glasgow nalika tanggal 17 Januari taun 1883, John G. M'Kendrick njlèntrèhaken dados èlèktromèter Lippmann punika tabung kaca biyasa ingkang dawanipun 1 mèter, diamèteripun 7 milimèter, sakloron pucuké bolong, nalika disimpen posisinipun kedah vertikal ing wadhah kang empuk. Pucuk ngandhap dipuntarik maring titik kapilèr, nganti diamèter kapilèr punika 005 milimèter. Tabung iki diisi kaliyan banyu raksa, titik kapilèr direndem wonten ing asem sulfat encer (1-6 volume banyu), wonten ing ngandhapipun kapal ingkang ngandhut asem sarta merkuri. Kawat platinum punika dipuncemplungaken merkuri, akir saka prosès punika saged dipunpirsani nganggé mikroskop pembesar 250 diamèter. Instrumèn mau sènsitif banget, Lippmann nentukaké perbedaan potensial ingkang sithik banget, 10.080 Daniell. Amarga iku piranti punika lulus kompènsasi-metode kanggé ngukur kakuwatan èlèktro menit.

Tesis saking PhD Lippmann ngantos Sorbonne nalika tanggal 24 Juli taun 1875, babagan èlmu electrocapillarity.

Gambar Warna 
Lippmann kawentar amargi sampun naté naliti babagan metode kanggé ndamel warna gambar (fotografi), adhedasar wontenipun fenomena gangguwan cahya, namanipun kaserat wonten ing Pratélan panampa Nobel Fisika, bebungah punika dipunangsal nalika taun 1908.

Nalika taun 1886, Lippmann ndamel panelitian kaliyan objek gambar warna wonten prosès gantosipun warna spektrum srengéngé dhateng pelat fotografi. Tanggal 2 Fèbruari 1891, Panjenenganipun ngumumaken nalika Academy of Sciences manawi Panjenenganipun sampun saged mendhet gambbar warna nganggé spektrum sarta warna plat fotografi, gambar ingkang dipunpendhet boten rusak manawi dipunpendhet nalika siyang. Nalika tanggal April 1892, Panjenenganipun saged mendhet gambar warna saking jendela kaca patri, bendera-bendera, semangkuk jeruk ing inggilipun poppy abang sarta warna-warni burung beo. Panjenenganipun njanjikaké téyori fotografi warna migunakaké metode interferensi makalah kang gunggungipun wonten kalih dhumateng Akademi, satunggal malih nalika taun 1894, ingkang satugal malih nalika taun 1906.<ref name="Bintz">Jacques Bintz, "Gabriel Lippmann 1845–1921", Gabriel Lippmann: Peringatan par la pérangan des ngèlmu Naturelles, physiques et mathématiques wonten ing l'Institut grand-ducal de Luxembourg du 150e anniversaire du savant né au Luxembourg, lauréat du prix Nobel en 1908 (Luksemburg: Pérangan des ngèlmu Naturelles, physiques et mathématiques de l'Institut grand-ducal de Luxembourg en kolaborasi avec le Séminaire de mathématiques et le Séminaire d'histoire des ngèlmu et de la Medecine du centre Universitaire de Luxembourg, 1997), Jean-Paul Pier & Jos A. Massard: Editeurs, Luksemburg 1997. Diaksès nalika 4 Dhésèmber 2010.</ref>

Fenomena gangguan warna amarga wontennipun propagasi gelombang saking cahya. Nalika cahya sadawané gelombang tartemtu nyilo malih dhateng gambar punika piyambak, gelombang ingkang dados punika kados ombak banyu manawi wonten watu ingkang dhawah. Dalam kasus biyasa membingungkan cahya, gelombang berdiri yang berbeda hanya dalam volume tipis mikroskopis ruang pérangan refleksi lumah.

Lippmann migunakaké fenomena punika kanggé mproyeksikaké gambar dhateng plat ingkang kanggé fotografi, percobaa n punika saged ngrekan detil ingkang langkung alit malih saking dawanipun gelombang cahya ingkang katingal. Cahaya ingkang nglewati lembar kaca pendukung punika dados tipis sanget malah kados transparan, wontenipun emulsi fotografi ingkang ngandhut submicroscopically ingkang alit punika nyitakake warna kang lembut. Wontenpun kaca ingkang ngandhut merkuri cair ing kontak intim ingkang saged nyerminake malih cahya liwat emulsi, nyiptakaké gelombang node ingkang saged damel citra laten. Sasampunipun ngembangaken panelitian punika, Panjenenganipun damel struktur lamina, lapisan paralel ingkang sanès inggih punika saking butiran logam pérak  submicroscopic, ingkang kagolong cathetan permanen saking gelombang ingkang gadheg. Wonten ing nggal péranganing gambar, jarak saking lamina punika wonten hubunganipun kaliyan dawané gelombang cahya difoto.

Sasampunipun piring dipunpadhangi migunakaké cahya surya punapa sumber sanèsipun saking ngajeng, meh jéjég sarta lurus kaliyan sudut, cahya kalawau ngandhut panjang gelombang spektrum. Nalika nggal titik wonten ing piring, Cahaya saking dawané gelombang sanès bakal kaserap lan kasebar kados ta butir pérak, punika namung nglewati emulsi, padatanipun diserap déning lapisan anti-refleksi ireng ingkang dipuntrepaken wonten ing wingkingipun piring. Dipunkembangaken malih, dawané gelombang, sarta amargi warna saking cahya ingkang mjud gambar asli sasampunipun dilarut, gambar punika katingal warninipun.
Wall, E. J.: Practical Color Photography, American Photographic Publishing Co. (Boston, 1922):185-199 (Retrieved from archive.org on 5 September 2010)

 fotografi Integral 
Nalika taun 1908, Lippmann nepangaken babagan téyori integral fotografi, wonten téyori punika babagan lensa jarak dekat ingkang alit dipunangge motret adegan, ngrekam gambar saking adegan kados ingkang medal saking lokasi horizontal sarta vertikal. Nalika gambar punika dikasilaké, dipundandani sarta dipunoirsani saking lensa, gambar ingkang mujud punika kumpulan pérangan-pérangan gambar ingkang alit.

 Pangukuran Wektu 
Nalika taun 1895, Lippmann naliti babagan pangukuran waktu, migunakaké fotografi, Panjenenganipun uga nyinaoni cara kerja jam bandul, ngrancang metode kanggé mbandingaké wektu osilasi saking pendulum ingkang periode kekalihipun nggal padha.

 Oelostat 
Lippmann uga nemu piranti ingkang dipunagem ing babagan astronomi, piranti punika kompensasi kanggé rotasi bumi, sarta kanggé moto gambar langit meski tanpa obahan kang jelas.

 Afiliasi Akademik 

Lippmann punika salah satunggaling anggota Academy of Sciences wiwit tanggal 8 Fèbruari 1886 ngantos tilar donya, njabat dados Présidhèn nalika taun 1912. Ora namung punika, Panjenenganipun inggih dados Anggota Asing saking Royal Society of London, anggota saking Biro des Longitudes, sarta dados anggota saking Institut Grand Ducal. Panjenenganipun dados anggota saking Société française de photographie nalika taun 1892 sarta dados présidhèn 1896-1899. Lippmann punika salah satunggaling pendiri saking Institut d'Optique théorique et appliquée'' ing Prancis.

Garwa 
Lippmann bebrayan kaliyan putri novelis Victor Cherbuliez taun 1888. Panjenenganipun tilar donya balika tanggal 13 Juli 1921 nalika kapal uwab saking Prancis tindak dhateng Kanada.

Cathetan suku

Ugi pirsani 
 Pratélan pamenang bebungah Nobel Fisika

Pranala njawi 
 http://www.britannica.com/eb/article?tocId=9048453
 Gabriel Lippmann
 J.P. Pier & J.A. Massard (éds): Gabriel Lippmann: Commémoration par la section des sciences naturelles, physiques et mathématiques de l’Institut grand-ducal de Luxembourg du 150e anniversaire du savant né au Luxembourg, lauréat du prix Nobel en 1908. Luxembourg, Section des sciences naturelles, physiques et mathématiques de l’Institut grand-ducal de Luxembourg en collaboration avec le Séminaire de mathématique et le Séminaire d’histoire des sciences et de la médecine du centre universitaire de Luxembourg, 139 p.

Pemenang Bebungah Nobel dalam babagan fisika
Tokoh Luksemburg
Tokoh Perancis pemenang Bebungah Nobel
Lair 1845