Wong Bauzi utawi tiyang Bauzi minangka salah satunggal saking 260-an suku asli ingkang sapunika dumunung ing Papua. Déning lembaga misi lan basa Amérika Sarékat ingkang nama Summer Institute of Linguistics (SIL), suku punika dipunlebetaken ing pratélan 14 suku paling terasing. Badan Pusat Statistik (BPS) Papua boten ketinggalan nglebetaken suku Bauzi ing salebeting pratélan 20-an suku terasing ingkang sampun kaindentifikasi. Kados pundi boten, jembaripun wewengkon alas, pagunungan, lembah, rawa ugi kali-kali ageng ingkang wonten ing kawasan Mamberamo sampun damel suku punika nyaris boten naté ngenal peradaban modhèren. Pagesangan saben dinten suku punika taksih dipunlakoni kanthi tradhisional.

Sajarah Singkat 

Miturut sajarah panyebaranipun, suku Bauzi asalipun saking laladan Waropen utara. Nanging ing wekdal ingkang dangu nyebar ing arah tlaga Bira, Noiadi lan tenggara Neao, kalih laladan mau dumunung ing perbukitan Van Rees Mamberamo. Dawanipun wewengkon punika kirang langkung 80 kilomèter. Suku Bauzi saged nyebar amargi gadhah kemampuan pindhah migunakaken perahu nyusuri kali lan mlampah. Cacahipun penduduk namung ewunan jiwa. SIL ing taun 1991 naté ngrilis data ingkang nedahaken cacah tiyang Bauzi antawis 1.500 jiwa. Suku punika nyebar ing pérangan lèr lan tengah wewengkon Mamberamo. Sapunika cacahipun tiyang suku Bauzi saged dipunpesthikaken sampun tambah saben taun, déné dèrèng wonten data resmi babagan perkembangan punika.

Kehidupan Beragama 

Tiyang Bauzi limrahipun taksih nganut kepercayaan suku lan adat istiadat (animisme).

Nanging sapunika antawis 65 % sampun mlebet Kristen minangka dampak pepanggihan kaliyan para misionaris saking Éropa, Amérika Sarékat lan Papua. Wonten ing pagesangan sosial boten nganut modhèl kapimpinan koléktif ingkang kiat saéngga saged dados panutan kanggé anggota komunitas ingkang sanès. Nalika kadadosan konflik antawis suku, mesthi angèl kapisahaken. Para ahli basa (linguist) ingkang ugi misionaris saking SIL kaliyan kabantu déning penterjemah lokal sampun ngupaya nyinaoni basa lan dhialèk suku Bauzi lumayan dangu. Upaya punika kasil kanthi penerbitan manéka literature babagan suku punika, kalebet penerjemahan Alkitab versi Perjanjian Baru ing basa Bauzi déning Dave lan Joice Briley. Saking cathetan SIL, basa Bauzi gadhah antawis 1350 tembung ingkang kapérang ing 3 dhialèk utama, inggih punika dhialèk Gesda Dae, Neao lan Aumenefa.

Wiwit penemuan suku punika ing taun 1980-an, lajeng terus dipundidik déning para misionaris asing lan lokal ingkang kejawi makarya wartakaken injil Kristen, ugi nindakaken misi pelayanan sosial. Kasil saking pakaryan punika medalaken pambangunan gréja ingkang dipun-ginakaken minangka papan ngibadah, ugi dados papan pelayanan sosial kanggé suku Bauzi. Pagawéan penginjilan lan pelayanan dhumateng suku punika ugi dipuntindakaken Yayasan Penginjilan lan Pelayanan Masirei (YPPM) antawis taun 1990-an. Tugas punika dipunlajengaken déning Yayasan Bethani. Wiwit taun 1995, Yayasan Amal Kasih ugi makarya nangani Suku Bauzi ing Kampung Fona dumugi sapunika.

Cathetan suku

Rujukan 
 little-dead-monster.co.cc

Bauzi