แพทย์มีวิธีการประเมินภาวะขาดของเหลวและอีเล็กโทรไลต์ของร่างกายอย่างไร
แพทย์มีวิธีการประเมินภาวะขาดของเหลวและอีเล็กโทรไลต์ของร่างกายโดย 
1. การซักประวัติ เพื่อให้ทราบถึงสาเหตุ และเพื่อประเมินว่าร่างกายมีการขาดน้ำและอีเล็กโทรไลต์ไปมากน้อยเพียงใด โดยแพทย์จะซักประวัติต่อไปนี้ เสียปริมาณน้ำและเกลือแร่ออกไปเท่าใดทั้งทางอุจจาระและทางอาเจียนกี่ครั้ง ปริมาณครั้งละเท่าใด รวมทั้งลักษณะของอุจจาระ วิธีดังกล่าวนี้จะช่วยให้แพทย์หาสาเหตุของโรคที่ทำให้เกิดอาการท้องร่วงท้องเสียได้ ได้รับการรักษาด้วยสารน้ำและเกลือแร่หรือของเหลวต่างๆ เช่น น้ำข้าว น้ำเกลือทำเอง หรือน้ำแกงจืด ไปเท่าใด อาการร่วมต่าง ๆ เช่น มีไข้ น้ำมูก ในเด็กส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัส มักมีไข้ มีน้ำมูกนำมาก่อน หรือเกิดจากการกินอาหารมีเชื้อโรคซึ่งคนหลายคนที่กินด้วยกันมีอาการด้วย หรือมีอาการหอบ ทำให้บอกได้ว่าต้องเสียน้ำไปมากพอสมควรและร่างกายเสียด่างออกไปจนมีภาวะกรดในร่างกาย การรักษาต่างๆที่เด็กได้รับไปแล้วและผลต่อการรักษานั้นๆ ที่สำคัญคือปัสสาวะครั้งสุดท้ายและจำนวนปัสสาวะซึ่งจะช่วยบอกว่าร่างกายขาดน้ำและอีเล็กโทรไลต์มากน้อยเพียงใด ถ้าปัสสาวะครั้งสุดท้ายภายใน 4 ชั่วโมงและปัสสาวะออกปริมาณมากพอสมควรแสดงว่าของเหลวหรือน้ำในร่างกายยังเพียงพอ 

2. การตรวจร่างกาย โดยประเมินการสูญเสียน้ำและอีเล็กโทรไลต์ เพื่อเป็นแนวทางในการรักษาทดแทนต่อไป ทั้งนี้แพทย์จะตรวจชีพจร ความดันโลหิต ในเด็กที่เสียน้ำจะมีชีพจรเร็วขึ้นและความดันโลหิตลดลง และบางคนที่มีการสูญเสียน้ำมากๆเช่น ในพวกท้องร่วงจากเชื้ออหิวาตกโรคซึ่งถ่ายท้องร่วงตลอดเวลาและไม่ได้รับการทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่เพียงพอ เด็กจะช็อกคือ ตรวจชีพจรเบา เร็ว ความดันเลือดต่ำมาก มีพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงได้แก่ กระวนกระวาย กระสับกระส่าย ซึมมาก เนื่องจากขาดของเหลวไปเลี้ยงสมอง นอกจากนี้ แพทย์จะตรวจเยื่อบุช่องปาก ตรวจกระหม่อมด้านหน้ากะโหลก และกระบอกตาว่า บุ๋มหรือไม่ มากน้อยเพียงใด ตรวจความยืดหยุ่นของผิวหนัง ในเด็กที่ขาดน้ำมากเมื่อจับผิวหนังขึ้นมาผิวหนังจะตั้งได้ แต่หากขาดน้ำเพียงเล็กน้อยเมื่อจับผิวหนังขึ้นมาพอปล่อยมือผิว หนังก็กลับไปอย่างเดิม แพทย์จะกดดูที่ปลายนิ้วเล็บ และปล่อยมือว่ามีเลือดไปเลี้ยงได้ดีหรือ ไม่ พวกที่ขาดน้ำมากเมื่อกดที่เล็บพอปล่อยมือที่กดออก กว่าเลือดจะเข้าไปที่ปลายเล็บแดงเหมือนเดิมมักใช้เวลานานเกินกว่า 2 วินาทีขึ้นไป แพทย์จะสังเกตดูว่าเด็กมีอาการกระหายน้ำหรือไม่ หรือร้องไห้มีน้ำตาหรือไม่ เด็กที่ขาดน้ำมาก ร้องไห้น้ำตาน้อยลงหรือไม่มีน้ำตา แพทย์จะประเมินแล้วแบ่งอาการขาดน้ำเป็น รุนแรงน้อย ปานกลาง และรุนแรงมาก
กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics