จงสรุปบทความเรื่อง "โซเดียมฟอสเฟต" ให้หน่อยค่ะ
โซเดียมฟอสเฟต Sodium phosphate โซเดียมฟอสเฟตมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร โซเดียมฟอสเฟตมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร โซเดียมฟอสเฟตมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร โซเดียมฟอสเฟตมีขนาดรับประทานการบริหารยาอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร โซเดียมฟอสเฟตมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร มีข้อควรระวังการใช้โซเดียมฟอสเฟตอย่างไร โซเดียมฟอสเฟตมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ควรเก็บรักษาโซเดียมฟอสเฟตอย่างไร โซเดียมฟอสเฟตมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ยารักษาโรค Pharmaceutical drug ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด โซเดียมไบฟอสเฟต Sodium biphosphate โซเดียม ฟอสเฟต Sodium phosphate oral suspension หรือ สวิฟฟ์ Swiff ไตวาย ไตล้มเหลว Renal failure ภาวะขาดน้ำ Dehydration ยาแก้ท้องผูก Anticonstipation ยาโซเดียมฟอสเฟต Sodium phosphate สูตรเคมี คือ Na3PO4 และยาโซเดียมไบฟอสเฟต Sodium biphosphate สูตรเคมีคือ NaH2PO4 จัดเป็นสารประกอบประเภทเกลือที่เรียกว่า เกลือไอออนิก Ionic salt ซึ่งเกลือทั้ง 2 ตัวยานี้จะมีความแตกต่างกันเล็กน้อยในด้านของสูตรเคมีคือ สำหรับยาโซเดียมไบฟอสเฟตในสูตรโมเลกุลมักจะมีน้ำเป็นส่วนประกอบอยู่ด้วยอย่าง เช่น NaH2PO4.H2O หรือ NaH2PO4.2H2O กรณีที่สูตรตำรับยาที่มีเกลือทั้ง 2 ชนิดนี้เป็นองค์ประกอบหลัก มักจะถูกเตรียมเป็นยาระบาย ซึ่งมีทั้งชนิดรับประทานและชนิดสวนทวาร ดังที่กล่าวไว้ในบทความก่อนในเว็บ haamor. com บทความชื่อ โซเดียมไบฟอสเฟต เพื่อการขยายผลความรู้เชิงวิชาการในบทความนี้จะขอนำเสนอประโยชน์ทางยาของโซเดียมฟอสเฟต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ นำไปรักษาภาวะเกลือฟอสเฟต Phosphate ในร่างกายมีระดับต่ำภาวะร่างกายพร่องเกลือฟอสเฟต ซึ่งมักจะพบในผู้ป่วยที่ติดสุราเรื้อรังเสียเป็นส่วนมาก หรือเกิดกับผู้ป่วยที่มีปัญหาด้านการดูดซึมสารอาหารจากกระเพาะอาหารและลำไส้ หรือมีภาวะมะเร็งในระบบโลหิตวิทยา เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลือง มะเร็งเม็ดเลือดขาว หรือภาวะตับวาย เป็นต้น ซึ่งการแก้ไขและช่วยเหลือผู้ที่มีภาวะฟอสเฟตในร่าง กายต่ำนั้น แพทย์อาจพิจารณาใช้โซเดียมฟอสเฟตที่มีรูปแบบของยาแผนปัจจุบันทั้งชนิดฉีดและชนิดรับประทาน ยาโซเดียมฟอสเฟตจะมีการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ประมาณ 66 เกลือนี้จะถูกขับออกโดยผ่านไตไปกับปัสสาวะและบางส่วนขับออกไปกับอุจจาระ การบริหารยาการใช้ยานี้กับผู้ป่วย ส่วนมากจะทำกันที่สถานพยาบาล ด้วยต้องเฝ้าระวังเรื่องผลข้างเคียงและพิษต่อระบบการทำงานของอวัยวะในร่างกาย อย่างเช่น ไต หัวใจ ดังนั้นขนาดการใช้ยาจะต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว โซเดียมไบฟอสเฟตมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร ยาโซเดียมฟอสเฟตมีสรรพคุณข้อบ่งใช้ เช่น รักษาภาวะพร่องเกลือฟอสเฟตในกระแสเลือด ใช้เป็นยาระบายโดยมักผสมรวมกับยาโซเดียมไบฟอสเฟต Sodium biphosphate โซเดียมฟอสเฟตมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร กลไกการออกฤทธิ์ของยาโซเดียมฟอสเฟตคือ ตัวยาที่ดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดจะทำให้สมดุลของภาวะพร่องฟอสเฟตกลับคืนมา ซึ่งมีผลต่อกระบวนการทางชีวภาพในร่างกายมนุษย์ ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและการทำงานของอวัยวะต่างๆในร่างกายให้เป็นไปอย่างปกติ โซเดียมฟอสเฟตมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาโซเดียมฟอสเฟตมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น ยาเม็ดชนิดรับประทาน สำหรับภาวะพร่องฟอสเฟต Phosphate โดยมีส่วนประกอบของ ตัวยาไดเบสิก โซเดียมฟอสเฟต Dibasic sodium phosphate 852 มิลลิกรัม โมโนเบสิกโพแทสเซียมฟอสเฟต Monobasic potassium phosphate 155 มิลลิกรัม โมโนเบสิก โซเดียมฟอสเฟต Monobasic sodium phosphate 130 มิลลิกรัมเม็ด ยาเม็ดชนิดรับประทาน ใช้เป็นยาระบายยาแก้ท้องผูก โดยมีส่วนประกอบของโซเดียมไบฟอสเฟต 1.102 กรัมและโซเดียมฟอสเฟต 0.398 กรัมเม็ด ยาน้ำสวนทวาร ใช้เป็นยาระบายที่มีส่วนผสมของโซเดียมไบฟอสเฟตและโซเดียมฟอส เฟต ขนาดบรรจุ 133 มิลลิลิตร สำหรับผู้ใหญ่ โซเดียมฟอสเฟตมีขนาดรับประทานการบริหารยาอย่างไร ขนาดการใช้ของยาโซเดียมฟอสเฟตในผู้ป่วยแต่ละคนจะมีความแตกต่างกันออกไปขึ้นกับข้อบ่งใช้ยานี้ ในที่นี้ดังกล่าวแล้วใน จะกล่าวถึงยาโซเดียมฟอสเฟตเฉพาะกรณีใช้ในภาวะร่าง กายพร่องเกลือฟอสเฟตเท่านั้น ขนาดยาโซเดียมฟอสเฟตเพื่อรักษาภาวะร่างกายพร่องเกลือฟอสเฟตขึ้นอยู่กับสภาพร่าง กายและระดับการพร่องของเกลือฟอสเฟตในกระแสเลือดของผู้ป่วยแต่ละคน แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาขนาดการใช้ยาได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยต่อผู้ป่วย ตัวอย่างกรณีที่การพร่องฟอสเฟตไม่รุนแรงขนาดยาที่ใช้ เช่น ผู้ใหญ่ รับประทานยา 1 - 2 เม็ดวันละ 4 ครั้ง เด็ก ขนาดยาจะขึ้นกับอายุและน้ำหนักตัวของเด็ก ดังนั้นขนาดยาจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา อนึ่ง ข้อบ่งใช้ยานี้ ที่ใช้เป็นยาระบาย ตัวยามีส่วนประกอบร่วมกับตัวยาโซเดียมไบฟอสเฟต อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง โซเดียมไบฟอสเฟต Sodium biphosphate หมายเหตุ ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโซเดียมฟอสเฟต ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกร เช่น ประวัติแพ้ยาทุกชนิด เช่น กินยาใช้ยาแล้วคลื่นไส้มาก ขึ้นผื่น หรือแน่นหายใจติดขัดหายใจลำบาก มีโรคประจำตัวต่างๆ รวมทั้งกำลังกินยาใช้ยาอะไรอยู่ เพราะยาโซเดียมฟอสเฟตอาจส่งผลให้อาการของโรคเหล่านั้นรุนแรงขึ้น หรืออาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆที่กินที่ใช้อยู่ก่อน หากเป็นสุภาพสตรีควรแจ้งว่าอยู่ในภาวะตั้งครรภ์มีครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร เพราะยาหลายประเภทสามารถผ่านทางน้ำนมหรือรก และเข้าสู่ทารกจนก่อให้เกิดผลข้างเคียงได้ หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร การใช้ยาโซเดียมฟอสเฟตชนิดรับประทานมักจะใช้ในสถานพยาบาล โดยมีบุคคลากรทางการแพทย์เป็นผู้กำกับดูแลอย่างถูกต้อง ทำให้ยากต่อการลืมรับประทาน โซเดียมฟอสเฟตมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร ยาโซเดียมฟอสเฟตสามารถก่อให้เกิดผลอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา ผลข้างเคียงอาการข้างเคียง เช่น อาการปวดท้อง ท้องเสีย คลื่นไส้- อาเจียน มีภาวะเกลือโซเดียมในเลือดสูง เกิดภาวะขาดน้ำของร่างกาย ผู้ป่วยบางรายอาจมี อาการชัก ง่วงนอน อารมณ์แปรปรวน เบื่ออาหาร กล้ามเนื้อเกร็งหรือเป็นตะคริว หูอื้อ ปวดตามร่างกาย หัวใจเต้นผิดจังหวะ หายใจลำบาก ขาและเท้าบวม น้ำหนักตัวเพิ่ม ปัสสาวะน้อยลง กระหายน้ำ ปวดข้อ อนึ่ง สำหรับผู้ที่ได้รับยาโซเดียมฟอสเฟตเกินขนาด จะพบว่าเกิดภาวะในเลือดมีเกลือฟอสเฟตสูงร่วมกับเกลือโซเดียมสูง และทำให้ระดับเกลือแคลเซียมและเกลือโพแทสเซียมในเลือดลดลง ซึ่งผู้ป่วยจะมีอาการคล้ายภาวะขาดน้ำ ผู้ป่วยบางรายมีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ มีอาการชัก ไตวาย และอาจถึงขั้นเสียชีวิต การรักษาอาการเหล่านี้ จะรักษาตามอาการโดยแพทย์เป็นผู้ให้การรักษา มีข้อควรระวังการใช้โซเดียมฟอสเฟตอย่างไร มีข้อควรระวังการใช้ยาโซเดียมฟอสเฟต เช่น ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้ ห้ามใช้ยาโซเดียมฟอสเฟตกับ กลุ่มผู้ป่วยโรคไตขั้นรุนแรง ผู้ป่วยโรคหัวใจล้มเหลว ผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ผู้ป่วยที่มีภาวะทางเดินลำไส้อุดตัน ลำไส้อักเสบหรือเป็นแผล ผู้ป่วยที่มีภาวะลำไส้ใหญ่อักเสบหรือติดเชื้อ ผู้ป่วยที่มีภาวะโรคความดันโลหิตสูง ผู้ที่มีภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ ระหว่างการใช้ยาโซเดียมฟอสเฟตต้องคอยควบคุมระดับของเกลือแร่ อิเล็กโทรไลต์Electrolyte ชนิดอื่นในกระแสเลือดให้มีความสมดุลอยู่เสมอเช่น โซเดียม โพแทสเซียม แคลเซียม เฝ้าระวังการทำงานของ ไต หัวใจ ให้เป็นปกติตลอดเวลาของการใช้ยาโซเดียมฟอสเฟต ควบคุมสภาพร่างกายของผู้ป่วยเพื่อไม่ให้เกิดภาวะขาดน้ำขณะใช้ยานี้ ระวังการใช้ยานี้กับ สตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก และผู้สูงอายุ ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้ ห้ามใช้ยาหมดอายุ ห้ามเก็บยาหมดอายุ
โซเดียมฟอสเฟต สูตรเคมีคือ NaH2PO4 จัดเป็นสารประกอบประเภทเกลือที่เรียกว่า เกลือไอออนิก ประโยชน์ทางยาของโซเดียมฟอสเฟต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนำไปรักษาภาวะเกลือฟอสเฟตในร่างกายมีระดับต่ำ ภาวะร่างกายพร่องเกลือฟอสเฟต ซึ่งมักพบในผู้ป่วยสุราเรื้อรัง หรือเกิดกับผู้ป่วยที่มีปัญหาด้านการดูดซึมสารอาหารจากกระเพาะอาหารและลำไส้ หรือมีภาวะมะเร็งในระบบโลหิตวิทยา แพทย์อาจพิจารณาใช้โซเดียมฟอสเฟตที่มีรูปแบบของยาแผนปัจจุบันทั้งชนิดฉีดและรับประทาน
ยาโซเดียมฟอสเฟตจะมีการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ประมาณ 66% จะถูกขับออกโดยผ่านไตไปกับปัสสาวะและบางส่วนขับออกไปกับอุจจาระ มีสรรพคุณข้อบ่งใช้ เช่น รักษาภาวะพร่องเกลือฟอสเฟตในกระแสเลือด เป็นยาระบายโดยผสมกับยาโซเดียมไบฟอสเฟต กลไกการออกฤทธิ์ของยาโซเดียมฟอสเฟตคือ ตัวยาที่ดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดทำให้สมดุลของภาวะพร่องฟอสเฟตกลับคืนมา ซึ่งมีผลต่อกระบวนการทางชีวภาพในร่างกายมนุษย์ ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและการทำงานของอวัยวะต่างๆ ในร่างกายให้เป็นปกติ โซเดียมฟอสเฟตมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น ยาเม็ดชนิดรับประทาน สำหรับภาวะพร่องฟอสเฟต มีส่วนประกอบของตัวยาไดเบสิก โซเดียมฟอสเฟต Dibasic sodium phosphate 852 มิลลิกรัม โมโนเบสิกโพแทสเซียมฟอสเฟต Monobasic potassium phosphate 155 มิลลิกรัม โมโนเบสิก โซเดียมฟอสเฟต Monobasic sodium phosphate 130 มิลลิกรัมเม็ด ยาเม็ดชนิดรับประทาน ใช้เป็นยาระบายยาแก้ท้องผูก โดยมีส่วนประกอบของโซเดียมไบฟอสเฟต 1.102 กรัมและโซเดียมฟอสเฟต 0.398 กรัมเม็ด ยาน้ำสวนทวาร เป็นยาระบายที่มีส่วนผสมของโซเดียมไบฟอสเฟตและโซเดียมฟอส เฟต ขนาดบรรจุ 133 มิลลิลิตร
ขนาดการใช้ของยาโซเดียมฟอสเฟตในผู้ป่วยแต่ละคนจะมีความแตกต่างกันขึ้นกับข้อบ่งใช้ยา ขนาดยาอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ
เภสัชวิทยา Pharmacology