ช่วยสรุปบทความ วัณโรคหรือทีบี ให้หน่อย
วัณโรค (Tuberculosis) หรือทั่วไปมักเรียกย่อว่า โรคทีบี (TB) เป็นโรคติดเชื้อเรื้อรังที่ เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อ Mycobacterium Tuberculosis บางครั้งเรียกว่า เอเอฟบี AFB (acid fast bacilli)ถึงแม้ว่าส่วนใหญ่การอักเสบจากเชื้อวัณโรคจะเกิดในปอดที่เรียกว่า ‘วัณโรคปอด (Pulmonary TB) แต่ก็สามารถเกิดโรคที่อวัยวะอื่นได้เกือบทุกอวัยวะในร่างกายเช่น ต่อมน้ำเหลือง สมอง และลำไส้ ในสมัยก่อนผู้ป่วยวัณโรคส่วนใหญ่จะเสียชีวิต แต่ในปัจจุบัน วัณโรค สามารถรักษา ด้วยยารักษาวัณโรคจนหายขาดได้ การติดเชื้อวัณโรคแตกต่างจากการติดเชื้อแบคทีเรียอื่นๆ เพราะเชื้อวัณโรคสามารถ อยู่ในตัวผู้ป่วยโดยไม่มีอาการได้นานๆเรียกว่า ‘วัณโรคระยะแฝง (Latent TB infection ย่อว่า LTBI) ซึ่งทั่วโลก มีผู้ป่วยวัณโรคระยะแฝงประมาณ 2000 ล้านคน โดย10-15 ของ วัณโรคระยะแฝง จะเกิดเป็นโรควัณโรคปอดภายในประมาณ 10 ปี 
วัณโรคติดต่อได้อย่างไร วัณโรคเป็นโรคติดต่อจากคนสู่คนทางการหายใจ โดยเชื้อวัณโรคจะแพร่จากผู้ป่วยวัณโรค ปอดไปสู่ผู้อื่นทางละอองเสมหะขนาดเล็กๆซึ่งออกมาจากการ ไอ จาม หรือพูด ละอองเสมหะเหล่านี้จะสามารถลอยอยู่ในอากาศได้หลายชั่วโมง และเมื่อสูดเข้าไปจะเข้าไปจนถึงถุงลมปอด แล้วเกิดการอักเสบของเนื้อเยื่อถุงลมได้ ทั้งนี้ ในการไอ 1 ครั้งอาจพบมีละอองเสมหะออกมาถึง 3000 ละอองเสมหะ โอกาสของการแพร่เชื้อวัณโรคขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย คือ 
1. ลักษณะของวัณโรคปอดคือ ถ้าเป็นวัณโรคปอดชนิดที่มีโพรง เนื้อปอดเกิดเป็นโพรงซึ่งติดต่อกับหลอดลมได้ดี จึงทำให้ตรวจพบเชื้อในเสมหะได้สูง ซึ่งมักจะตรวจพบเชื้อในเสมหะ จะมีการแพร่เชื้อวัณโรคออกทางเสมหะมาก แต่ในผู้ป่วยที่เป็นวัณโรคปอดชนิดไม่มีโพรง โอกาสตรวจพบเชื้อในเสมหะลดลง หรือผู้ป่วยที่ย้อมเสมหะไม่พบเชื้อ จะมีการแพร่เชื้อน้อยกว่า และในผู้ป่วยวัณโรคนอกปอด เช่น วัณโรคในต่อมน้ำเหลือง และวัณโรคในเยื่อหุ้มปอด จะไม่มีการแพร่เชื้อ
 2. การอยู่ใกล้ชิดผู้ป่วยวัณโรคปอดในสภาพแวดล้อมที่ปิดทึบ การระบายอากาศไม่ดี ไม่โดนแสงแดด โอกาสจะติดเชื้อวัณโรคจะสูงขึ้น เพราะเชื้อวัณโรคที่อยู่ในละอองเสมหะจะถูกทำ ลายได้เมื่อโดนแสงแดดและความร้อน 
3. วัณโรคจะ ‘ไม่ติดต่อทาง การรับประทานอาหาร ดื่มน้ำ สัมผัส และในผู้ป่วยวัณโรคปอดที่ได้รับยาวัณโรค ส่วนใหญ่จะไม่แพร่เชื้อเมื่อทานยาเกิน 2 อาทิตย์ไปแล้ว หลังจากเชื้อวัณโรคเข้าสู่ถุงลมปอดแล้วจะเกิดโรคเมื่อใด ในระยะแรกหลังจากเชื้อวัณโรคเข้าในร่างกายแล้ว ผู้ป่วยจะไม่มีอาการและไม่สามารถตรวจ พบได้ว่าติดเชื้อหรือไม่ จนถึงประมาณหลังจาก 4 อาทิตย์ ร่างกายจะเริ่มมีปฏิกริยาต่อเชื้อวัณโรค โดยส่วนใหญ่ ระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรคในคนปกติจะสามารถควบคุมเชื้อวัณโรคให้สงบนิ่งอยู่ เรียกว่า อยู่ใน ‘ระยะแฝงวัณโรคระยะแฝง ซึ่งจะไม่มีอาการของโรคและไม่แพร่เชื้อ แต่ในผู้ป่วยเด็กเล็ก หรือผู้มีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคบกพร่อง
วัณโรคหรือ TB เป็นโรคติดเชื้อที่มีสาเหตุจากแบคทีเรีย Mycobacterium Tuberculosis หรือ AFB ชื่อเต็มว่า acid fast bacilli มักเกิดที่ปอด (Pulmonary TB) แต่อาจเกิดในอวัยวะอื่น ๆ ในร่างกาย เช่น ต่อมน้ำเหลือง สมอง และลำไส้ เดิมๆ, ผู้ป่วยวัณโรคมักเสียชีวิต แต่ตอนนี้สามารถรักษาด้วยยารักษาวัณโรคได้ การติดเชื้อวัณโรคแตกต่างจากแบคทีเรียอื่น เพราะสามารถอยู่ในร่างกายโดยไม่มีอาการ (Latent TB infection หรือ LTBI) โดยทั่วโลกมีประมาณ 2,000 ล้านคนที่ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง และ 10-15% จะเป็นโรควัณโรคปอดในประมาณ 10 ปี

วัณโรคเป็นโรคติดต่อทางการหายใจ แพร่ผ่านการไอ จาม และพูด ละอองเสมหะนี้สามารถลอยอยู่ในอากาศนาน ๆ และเข้าไปในปอดของคนที่สูดเข้าไป จะเกิดการอักเสบในถุงลมปอด  โอกาสของการแพร่เชื้อวัณโรคขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย 
1.วัณโรคปอดมีลักษณะที่แบ่งเป็นวัณโรคปอดที่มีโพรงและปอดที่ไม่มีโพรง การตรวจเชื้อในเสมหะมักพบสูงในผู้ป่วยที่มีโพรง แต่ลดลงในผู้ป่วยที่ไม่มีโพรง และในผู้ป่วยวัณโรคนอกปอด การแพร่เชื้อมีน้อย
2.การอยู่ใกล้ผู้ป่วยวัณโรคปอดในสภาพแวดล้อมปิดทึบและการระบายอากาศไม่ดีเพิ่มโอกาสติดเชื้อ และการถูกแสงแดดและความร้อนทำลายเชื้อวัณโรคที่อยู่ในละอองเสมหะ
3.วัณโรคไม่ติดต่อผ่านการรับประทานอาหารหรือการสัมผัส ผู้ป่วยที่ได้รับยาวัณโรคมีโอกาสแพร่เชื้อน้อยหลังจากทานยาเกิน 2 อาทิตย์ การตรวจเชื้อมักเริ่มต้นหลังจาก 4 อาทิตย์ และผู้ป่วยที่มีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคบกพร่องอาจไม่แสดงอาการหลังจากติดเชื้อวัณโรคเป็นระยะแฝง
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,1.กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics,15.ภาควิชาระบาดวิทยา Epidemiology