สิทธิการครอบครองที่ดินพิพาทจากการยกให้จำเลยต่างจากการครอบครองแทนทายาทอื่นอย่างไร?
หัวข้อ คำพิพากษาฎีกาที่น่าสนใจที่ 2156/2555 ตาม ป.พ.พ. 456 วรรคหนึ่ง, 525, 1377, 1378 | เจาะหลัก สกัดฎีกา 5 ดาว เตรียมสอบ 3 สนาม อัพเดท ที่ ลอว์สยาม ดอทคอม

​[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] จำเลยเข้าครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินพิพาทโดยอาศัยสิทธิของตนที่ได้รับการยกให้จาก ร. มิใช่การครอบครองที่ดินพิพาทแทนทายาทอื่น อันแสดงว่า ร. ได้ยกที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยครอบครองแล้วโดยโจทก์ไม่ได้เกี่ยวข้อง ซึ่งขณะที่ ร. แสดงเจตนายกที่ดินพิพาทให้จำเลยนั้น ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่มีเอกสารสิทธิเป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3) ผู้มีชื่อในเอกสารสิทธิจึงมีเพียงสิทธิครอบครอง 

การที่ ร. ส่งมอบที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยโดยมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แม้ไม่ชอบด้วย ป.พ.พ. มาตรา 525 ประกอบมาตรา 456 วรรคหนึ่ง แต่ที่ดินพิพาทมีแต่สิทธิครอบครอง จึงถือได้ว่า ร. สละเจตนาครอบครองไม่ยึดถือที่ดินพิพาทต่อไป เมื่อจำเลยเข้าครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินพิพาทแล้ว จำเลยย่อมได้สิทธิครอบครองตามมาตรา 1377 และ 1378 อันเป็นการได้สิทธิครอบครองตามกฎหมาย การออกโฉนดที่ดินพิพาทจัดทำโดยทางราชการ ออกให้แก่ ร. ซึ่งเป็นผู้มีสิทธิครอบครองตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3) ฉบับเดิม แม้ความจริง ร. ไม่มีสิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทแล้วขณะออกโฉนดที่ดินก็หาทำให้สิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทของจำเลยเสียไปไม่ ที่ดินพิพาทจึงมิใช่ทรัพย์มรดกของ ร. ที่จะตกทอดแก่ทายาทอีกต่อไป
สิทธิการครอบครองที่ดินพิพาทจากการยกให้จำเลยแตกต่างจากการครอบครองแทนทายาทอื่นๆ ตามหลักเนื้อหาของพระราชบัญญัติควบคุมดินและสิ่งปลูกสร้าง อย่างไรกันบ้าง:


1. การได้สิทธิ: เมื่อราชการยกที่ดินพิพาทให้แก่จำเลย จำเลยจะได้รับสิทธิการครอบครองตามกฎหมายโดยตรง โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการครอบครองแทนทายาทตามปกติที่อาจมีข้อจำกัดหลายข้อ เช่น การต้องใช้เวลานานในการพิจารณาหรือข้อกำหนดที่ซับซ้อนในกระบวนการทางกฎหมายที่มักเกี่ยวข้องกับการครอบครองแทนทายาทอื่นๆ


2. การยกที่ดิน : การยกที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยไม่ใช่การโอนสิทธิครอบครองไปยังบุคคลที่สามที่จะรับบทแทนที่ดินในอนาคต แต่เป็นการตอบสนองต่อความต้องการหรือการยกที่ดินจากเจตจำเลยตราบไปที่ดินในความครอบครองอย่างเดียว


3. สิทธิของจำเลย: การครอบครองที่ดินพิพาทโดยการยกให้จำเลยมักจะมีสิทธิการครอบครองที่มีความชัดเจนและเน้นถึงการมีเอกสารสิทธิเป็นหลัก ซึ่งส่งผลให้จำเลยมีความมั่นใจในสิทธิของตนและมีความสามารถในการพัฒนาหรือใช้ประโยชน์จากที่ดินนั้นๆได้ในอนาคต
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายทรัพย์สิน-กรรมสิทธิ์-ทรัพย์อิงสิทธิ