ช่วยสรุปบทความ ข้อคิดจากตัวอย่างผู้ป่วย
คงพอจะทำให้เห็นถึงความหมายของคำว่า ผู้ป่วยที่หมดหวัง ในสภาวการณ์ที่แตกต่างกัน รวมทั้งผู้ป่วยที่ถูกคิดว่าหมดหวังที่จะรักษาพยาบาลให้ดีขึ้น แต่แล้วก็สามารถรักษาพยาบาลให้รอดได้ เป็นต้น ความหมดหวัง ในที่นี้ จึงหมายถึงเฉพาะ ความหมดหวัง ในด้านการรักษาพยาบาล โดยเฉพาะการรักษาพยาบาลด้านการแพทย์แผนปัจจุบัน หรือแผนฝรั่งเป็นสำคัญ ไม่ได้หมายถึง ความหมดหวังในด้านจิตวิญญาณ หรือ ความหมดหวังในด้านความรู้สึกนึกคิดของคนไข้ของญาติ หรือของแพทย์แผนอื่น และแม้แต่แพทย์แผนเดียวกัน ก็อาจจะมีความเห็นที่แตกต่างกันได้ ดังนั้นในสภาวะที่โรงพยาบาลหรือชุมชนนั้น มีหมออยู่หลายคนที่ยินดีจะมาตรวจคนไข้และให้ความเห็นเพิ่มเติมว่าหมดหวัง หรือไม่ ก็ควรจะให้มีความเห็นจากหมอหลายๆคน จะได้ลดความคลางแคลงใจลงได้ อย่างไรก็ตาม การวินิจฉัยภาวะ หมดหวัง ก็เช่นเดียวกับการวินิจฉัยโรค ซึ่งจะต้องเกิดขึ้นโดยไม่มีอคติ ถ้ามีอคติเสียแล้ว ถึงจะวินิจฉัยโดยหมอหลายคนก็จะสู้การวินิจฉัยโดยหมอคนเดียวที่ไม่มีอคติมิได้ การวินิจฉัยภาวะ หมดหวัง ในกรณีที่ยุ่งยากหรือสลับซับซ้อน จึงควรตั้งคำถามตนเอง และตั้งคำถามผู้ที่เกี่ยวข้องง่ายๆ ดังนี้ ถ้าฉัน หรือคุณอยู่ในสภาพเช่นเดียวกับคนไข้ ในเวลานี้ที่ต้องทนทุกข์ทรมานอยู่ตลอดเวลา และหมอที่รักษาฉัน หรือคุณไม่รู้ว่าจะรักษาให้ฉัน หรือคุณดีขึ้นได้อย่างไร ฉัน หรือคุณจะทำอย่างไร แน่นอน คนทุกคนคงตอบเหมือนกันว่า ก็เปลี่ยนโรงพยาบาล หรือเปลี่ยนหมอเสียสิ ซึ่งรวมถึงเปลี่ยนไปรับการรักษาด้วยหมอแผนอื่น รวมทั้งหมอแผนอนาคต หมอดู เพื่อสะเดาะเคราะห์ หรืออื่นๆ ซึ่งในความเป็นจริง คนไข้ที่ หมดหวัง จริงๆแล้วแม้จะเปลี่ยนหมอ เปลี่ยนโรงพยาบาลไปกี่คนหรือกี่แห่ง ส่วนใหญ่หรือเกือบทั้งหมด จะไม่พ้นภาวะ หมดหวัง ได้ และจะต้องได้รับความทุกข์ทรมานเพิ่มขึ้นจากการลองผิดลองถูกในการรักษาใหม่ ยกเว้นในกรณีที่เกิดปรากฏการณ์ เหลือเชื่อ ที่ยังต้องรอการพิสูจน์ต่อไป  เช่น ในกรณีผู้ป่วยรายที่ ๒ ที่เป็นมะเร็งเต้านม แล้วรักษาด้วยยาลูกกลอนจากสำนัก เจ้าแม่กวนอิม สำนักหนึ่ง จนอยู่รอดมาได้ถึง ๘ ปี ปรากฏการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นน้อยครั้งมาก อาจจะเป็นเพราะศรัทธาในเจ้าแม่กวนอิม การปลงตก การยอมรับสภาพของตนเอง กำลังใจ อันกล้าแข็งของคนไข้ และหรือฤทธิ์ของยาสมุนไพรที่ทำเป็นยาลูกกลอน ที่ช่วยชลอการเติบโตและการลุกลามของมะเร็งให้ช้าลงแบบ ลางเนื้อชอบลางยา ทำให้คนไข้รายนี้อยู่รอดมาได้นาน แม้จะไม่หายจากโรคก็ตาม เมื่อได้เปลี่ยนหมอ เปลี่ยนโรงพยาบาลจนสมใจแล้ว ก็ยังอยู่ในภาวะ หมดหวัง เหมือนเดิม
คำว่า "ผู้ป่วยที่หมดหวัง" มีความหมายที่แตกต่างกันไป รวมทั้งผู้ป่วยที่ถูกคิดว่าหมดหวังที่จะรักษา แต่แล้วก็สามารถรักษาพยาบาลให้รอดได้   ความหมดหวัง ในที่นี้ จึงหมายถึงเฉพาะ ความหมดหวัง ในด้านการรักษาพยาบาล  ไม่ได้หมายถึง ความหมดหวังในด้านจิตวิญญาณ เพราะ แม้แต่แพทย์แผนเดียวกัน ก็อาจจะมีความเห็นที่แตกต่างกันได้
ควรให้ความเห็นจากหมอหลายคนเพื่อลดความคลางแคลงใจ การวินิจฉัยภาวะหมดหวังควรเกิดขึ้นโดยไม่มีอคติ เพื่อป้องกันการวินิจฉัยโดยหมอที่มีอคติ  ถ้ามีความยุ่งยากหรือซับซ้อน ควรตั้งคำถามง่ายๆ เช่น "ถ้าคุณอยู่ในสถานการณ์เดียวกัน และหมอไม่รู้วิธีรักษา คุณจะทำอย่างไร"  ทุกคนคงตอบเหมือนกันว่า  เปลี่ยนโรงพยาบาลหรือหมอ รวมทั้งหมอแผนอนาคต หมอดู เพื่อสะเดาะเคราะห์ หรืออื่นๆ 
คนไข้ที่หมดหวังมักไม่ได้ผลจากการเปลี่ยนหมอหรือโรงพยาบาล ส่วนใหญ่จะยังต้องเผชิญกับความทุกข์ทรมานจากการลองผิดลองถูกในการรักษาใหม่ แต่มีบางกรณีที่ปรากฏการณ์น่าเหลือเชื่อ  เช่นผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่รักษาด้วยยาลูกกลอนจากสำนัก เจ้าแม่กวนอิม ที่รอดมาได้ถึง 8 ปี การเปลี่ยนหมอหรือโรงพยาบาลอาจไม่ทำให้สภาพดีขึ้น แม้จะไม่หายจากโรคก็ตาม ความหมดหวังยังคงอยู่เหมือนเดิม
20.การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)