บุคคลใดสร้างโรงเรือนบนที่ดินของผู้อื่นโดยสุจริต เจ้าของที่ดินมีสิทธิอะไรบ้าง?
กรณีบุคคลใดสร้างโรงเรือนบนที่ดินของผู้อื่นโดยสุจริต กฎหมายไทยให้อำนาจเจ้าของที่ดินดังต่อไปนี้:

1. เลือกให้ผู้สร้างรื้อถอนโรงเรือนและคืนสภาพเดิม เจ้าของที่ดินมีสิทธิเลือกให้ผู้สร้างรื้อถอนโรงเรือนและคืนสภาพที่ดินให้เหมือนเดิม โดยผู้สร้างต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมด
2. เลือกให้ผู้สร้างขายโรงเรือน เจ้าของที่ดินมีสิทธิเลือกให้ผู้สร้างขายโรงเรือนให้แก่ตน โดยเจ้าของที่ดินต้องจ่ายค่าโรงเรือนให้แก่ผู้สร้าง
3. เลือกให้ผู้สร้างซื้อที่ดิน เจ้าของที่ดินมีสิทธิเลือกให้ผู้สร้างซื้อที่ดินแปลงนั้นทั้งหมดหรือบางส่วน ในราคาตลาด
4. เลือกให้ผู้สร้างเช่าที่ดิน เจ้าของที่ดินมีสิทธิเลือกให้ผู้สร้างเช่าที่ดินแปลงนั้น โดยเจ้าของที่ดินจะได้รับค่าเช่า
5. เลือกใช้สิทธิตามมาตรา 1310 เจ้าของที่ดินมีสิทธิเลือกใช้สิทธิตามมาตรา 1310 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งหมายถึง:
• เจ้าของที่ดินเป็นเจ้าของโรงเรือน
• เจ้าของที่ดินต้องจ่ายค่าที่ดินที่เพิ่มขึ้นแก่ผู้สร้าง
• เจ้าของที่ดินมีสิทธิบอกปัดไม่ยอมรับโรงเรือนและเรียกให้ผู้สร้างรื้อถอน

หมายเหตุ:
• เจ้าของที่ดินต้องแจ้งความประสงค์ให้ผู้สร้างทราบภายใน 1 ปี นับตั้งแต่ทราบการสร้างโรงเรือน
• หากเจ้าของที่ดินไม่แจ้งความประสงค์ภายใน 1 ปี ถือว่ายอมให้ผู้สร้างครอบครองโรงเรือน
• ผู้สร้างมีสิทธิรื้อถอนโรงเรือนได้ทุกเมื่อ
• เจ้าของที่ดินไม่สามารถฟ้องร้องค่าเสียหายจากผู้สร้างได้

ตัวอย่าง
นาย A เป็นเจ้าของที่ดิน นาย B สร้างโรงเรือนบนที่ดินของนาย A โดยสุจริต นาย A มีสิทธิเลือกดังต่อไปนี้:
• ให้ B รื้อถอนโรงเรือนและคืนสภาพเดิม
• ให้ B ขายโรงเรือนให้ A
• ให้ B ซื้อที่ดินจาก A
• ให้ B เช่าที่ดินจาก A
• ให้ B จ่ายค่าที่ดินที่เพิ่มขึ้นและ A เป็นเจ้าของโรงเรือน

สรุป
กรณีบุคคลใดสร้างโรงเรือนบนที่ดินของผู้อื่นโดยสุจริต กฎหมายไทยให้อำนาจเจ้าของที่ดินในการเลือกวิธีการจัดการกับโรงเรือนดังที่กล่าวข้างต้น
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),ประมวลกฎหมายที่ดิน,กฎหมายอสังหาริมทรัพย์,กฎหมายนิติกรรม-สัญญา-ข้อสัญญาไม่เป็นธรรม,กฎหมายทรัพย์สิน-กรรมสิทธิ์-ทรัพย์อิงสิทธิ,คำพิพากษาศาลฎีกา