เฮพารินโมเลกุลเล็กมีกี่แบบ
เฮพารินโมเลกุลเล็ก Low molecular weight heparin เฮพารินโมเลกุลเล็กคืออะไร เฮพารินโมเลกุลเล็กมีกี่แบบ เฮพารินโมเลกุลเล็กมีข้อห้ามใช้อะไรบ้าง เฮพารินโมเลกุลเล็กมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร กรณีได้รับเฮพารินโมเลกุลเล็กเกินขนาดแก้ไขได้อย่างไร เฮพารินโมเลกุลเล็กมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร เฮพารินโมเลกุลเล็กมีขนาดการบริหารยาอย่างไร เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร เฮพารินโมเลกุลเล็กมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ควรเก็บรักษาเฮพารินโมเลกุลเล็กอย่างไร เฮพารินโมเลกุลเล็กมีชื่ออื่นอีกไหมผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ยารักษาโรค Pharmaceutical drug ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด ยาเฮพาริน Heparin ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยากันเลือดแข็งตัว Anticoagulants สิ่งหลุดอุดหลอดเลือดปอด Pulmonary embolism โรคกล้ามเนื้อหัวใจตาย โรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน Acute myocardial infarction เลือดออกในทางเดินอาหาร Gastrointestinal bleeding or GI bleeding ยาต้านเกล็ดเลือด Antiplatelet drug ภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ Venous thrombosis ภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ Venous thrombosis ยาเฮพารินHeparinเป็นยาที่มีฤทธิ์ต่อต้านและขัดขวางการจับตัวของเกล็ดเลือดยาในกลุ่ม ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ประโยชน์ในทางคลินิกของยาเฮพารินมีดังนี้ เช่น บำบัดและป้องกันภาวะลิ่มเลือดของหลอดเลือดดำDeep vein thrombosis บำบัดภาวะหลอดเลือดอุดตันในปอดสิ่งหลุดอุดหลอดเลือดปอดPulmonary embolism รักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตันภายในหลอดเลือดแดงArterial thromboembolism บำบัดอาการผู้ป่วยด้วยโรคหัวใจล้มHeart attack คือ โรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน รักษาอาการผู้ที่มีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายจากหลอดเลือดตีบUnstable angina ทั้งนี้ ยาเฮพารินมีรูปแบบเภสัชภัณฑ์เป็นยาฉีดเท่านั้น นักวิทยาศาสตร์สามารถสกัดยาตัวยาเฮพารินาจากปอดของสัตว์ประเภทวัว และจากลำไส้เล็กของสุกร จากการศึกษาพบว่า องค์ประกอบโครงสร้างพื้นฐานในระดับโมเลกุลของเฮพาริน เป็นสารประเภทคาร์โบไฮเดรตที่มีการเรียงตัวกันเป็นสายยาวLong chain สารเฮพารินในธรรมชาติยังมีความแตกต่างกันโดยใช้มวลโมเลกุลมาเป็นตัวบ่งบอกคุณสมบัติ ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ได้แบ่งยาเฮพารินออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ Unfractionated heparinUFH และ เฮพารินโมเลกุลเล็ก Low molecular weight heparin ย่อว่า LMWH เฮพารินโมเลกุลเล็กคืออะไร สารยาเฮพารินโมเลกุลเล็กLMWH เป็นยาเฮพารินที่มีมวลโมเลกุลไม่เกิน 8 กิโลดาลตัน ทางคลินิก สามารถใช้ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กเป็นทั้งยารักษาและยาป้องกันการจับตัวของลิ่มเลือดที่เกิดในหลอดเลือดดำและในหลอดเลือดแดง และ LMWH มีความแตกต่างจากเฮพารินประเภท Unfractionated heparin ดังนี้ ดังนั้น หากมองในภาพรวมๆ จะพบว่า ยาเฮพารินโมเลกุลเล็ก LMWH น่าจะได้รับความนิยมมากกว่าชนิด UFH เฮพารินโมเลกุลเล็กมีกี่แบบ ยาเฮพารินโมเลกุลเล็ก LMWH ยังถูกแบ่งย่อยและมีชื่อเรียกตามมวลโมเลกุล ดังนี้ Bemiparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 3.6 กิโลดัลตัล Nadroparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 4.3 กิโลดัลตัล Reviparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 4.4 กิโลดัลตัล Enoxaparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 4.5 กิโลดัลตัล Parnaparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 5.0 กิโลดัลตัล Certoparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 5.4 กิโลดัลตัล Dalteparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 5.0 กิโลดัลตัล Tinzaparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 6.5 กิโลดัลตัล นอกจากความแตกต่างกันในด้านมวลโมเลกุลแล้ว LMWH แต่ละตัวยังส่งผลต่อปัจจัยที่เกี่ยวพันธ์กับการจับตัวของเกล็ดเลือด อย่างปัจจัยที่เรียกว่า Factor Xa และ Factor IIa ในสัดส่วนที่แตกต่างกันออกไป มีLMWHบางตัวที่จัดจำหน่ายในประเทศไทย อาทิ Nadroparin Enoxaparin และ Tinzaparin เป็นต้น เฮพารินโมเลกุลเล็กมีข้อห้ามใช้อะไรบ้าง ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กมีข้อห้ามใช้ เช่น 1. ห้ามใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยานี้ LMWH 2. ห้ามใช้กับผู้ที่มีอาการแพ้สารประกอบสารกันบูดประเภทซัลไฟท์Sulfite หรือแพ้สารเบนซิลแอลกอฮอล์ Benzyl alcohol ด้วยในสูตรตำรับของยาเฮพารินโมเลกุลเล็กจะมีองค์ประกอบของสารดังกล่าวอยู่ด้วย 3. ห้ามใช้กับผู้ที่มีภาวะเลือดออกง่าย หรือผู้ที่มีประวัติหลังการใช้ยาประเภทเฮพารินแล้วเกิดภาวะเกล็ดเลือดต่ำตามมา 4. ห้ามใช้ขณะที่ผู้ป่วยมีภาวะเลือดออกอยู่แล้ว เช่น เลือดออกในกระเพาะอาหาหรือในลำไส้เลือดออกในทางเดินอาหาร 5. ห้ามใช้กับผู้ป่วยโรคไต ด้วย ยาเฮพารินโมเลกุลเล็ก จะมีการกำจัดออกจากร่างกายโดยผ่านทิ้งไปทางที่ไตทางปัสสาวะ ดังนั้นผู้ป่วยโรคไตจะกำจัดยาเฮพารินโมเลกุลเล็กออกจากร่างกายได้ช้าและน้อยกว่าปกติ จึงจะส่งผลทำให้เกิดภาวะเลือดออกง่ายตามมา 6. ระวังการใช้ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กกับสตรีมีครรภ์ตั้งครรภ์ และสตรีในภาวะให้นมบุตร 7. ห้ามใช้ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กที่หมดอายุแล้ว 8. ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้ 9. ห้ามเก็บยาหมดอายุ อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ยาที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิดรวมยาเฮพารินโมเลกุลเล็กด้วย ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตามข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดอ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ เฮพารินโมเลกุลเล็กมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยาผลข้างเคียงอาการข้างเคียงต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น ผลต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ เบื่ออาหาร ท้องเสีย ผลต่อระบบประสาท เช่น มีไข้ ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจล้มเหลว ผลต่อตับ เช่น เอนไซม์การทำงานของตับในเลือดสูงขึ้น ผลต่อระบบโลหิตวิทยา เช่น มีภาวะเลือดออกง่าย เกล็ดเลือดต่ำ โลหิตจาง กรณีได้รับเฮพารินโมเลกุลเล็กเกินขนาดแก้ไขได้อย่างไร ทางคลินิก จะใช้ยา Protamine sulfate ซึ่งมีฤทธิ์ต้านการทำงานของเฮพาริน ปกติ Protamine sulfate จะถูกจัดเตรียมคู่กับยาเฮพารินที่รวมถึงยาเฮพารินโมเลกุลเล็ก เพื่อใช้เป็นยาต้านพิษผลข้างเคียงรุนแรงของยาเฮพาริน เฮพารินโมเลกุลเล็กมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นลักษณะยาที่ต้องฉีดเข้าใต้ผิวหนัง เฮพารินโมเลกุลเล็กมีขนาดการบริหารยาอย่างไร เราจะพบเห็นการใช้ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กได้ในสถานพยาบาลเท่านั้น และการใช้ยาจะต้องอยู่ภายใต้คำสั่งของแพทย์แต่ผู้เดียว เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาเฮพารินโมเลกุลเล็ก ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้ ประวัติแพ้ยาทุกชนิด เช่น กินยาใช้ยาแล้ว คลื่นไส้มาก ขึ้นผื่น หรือแน่นหายใจติดขัดหายใจขัดหายใจลำบาก มีโรคประจำตัวต่างๆ รวมทั้งกำลังกินยาใช้ยาอะไรอยู่ เพราะยาเฮพารินโมเลกุลเล็กอาจส่งผลให้อาการของโรคเหล่านั้นรุนแรงขึ้น หรืออาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆที่กินที่ใช้อยู่ก่อน หากเป็นสุภาพสตรีควรแจ้งว่าอยู่ในภาวะตั้งครรภ์ หรือ กำลังให้นมบุตร เพราะยาหลายประเภทสามารถผ่านทางน้ำนมหรือรก และเข้าสู่ทารกจนก่อให้เกิดผลข้างเคียงได้ เฮพารินโมเลกุลเล็กมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น ห้ามหลีกเลี่ยงการใช้ยาเฮพารินโมเลกุลเล็กกับยา กลุ่มNSAIDs Aspirin Dextran และยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือดยาต้านเกล็ดเลือดชนิดรับประทาน เพราะจะทำให้มีภาวะเลือดออกง่ายมากขึ้นตามมา ควรเก็บรักษาเฮพารินโมเลกุลเล็กอย่างไร ควรเก็บยาเฮพารินโมเลกุลเล็กภายใต้คำแนะนำของเอกสารกำกับยา เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแสงแดด ความร้อนและความชื้น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เฮพารินโมเลกุลเล็กมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ยาเฮพารินโมเลกุลเล็ก มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิตผู้จำหน่าย เช่น ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต Clexaneเคลกเซน sanofi-aventis FRAXIPARINEฟราซิพารีน Glaxo Innohepอินโนเฮพ LEO Pharmaceutical Products FRAGMINแฟรกมิน Vetter Pharma-Fertigung
ยาเฮพารินโมเลกุลเล็ก/ LMWH ถูกแบ่งย่อยและมีชื่อเรียกตามมวลโมเลกุล ดังนี้
   - Bemiparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 3.6 กิโลดัลตัล
   - Nadroparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 4.3 กิโลดัลตัล
   - Reviparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 4.4 กิโลดัลตัล
   - Enoxaparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 4.5 กิโลดัลตัล
   - Parnaparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 5.0 กิโลดัลตัล
   - Certoparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 5.4 กิโลดัลตัล
   - Dalteparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 5.0 กิโลดัลตัล
   - Tinzaparin มีมวลโมเลกุลเฉลี่ย 6.5 กิโลดัลตัล

นอกจากความแตกต่างกันในด้านมวลโมเลกุลแล้ว LMWH แต่ละตัวยังส่งผลต่อปัจจัยที่เกี่ยวพันธ์กับการจับตัวของเกล็ดเลือด อย่างปัจจัยที่เรียกว่า Factor Xa และ Factor IIa ในสัดส่วนที่แตกต่างกันออกไป มีLMWHบางตัวที่จัดจำหน่ายในประเทศไทย อาทิ Nadroparin, Enoxaparin และ Tinzaparin เป็นต้น
17.เภสัชวิทยา Pharmacology