คดีฉ้อโกงที่โจทก์อยู่ต่างประเทศ แต่มีการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ประเทศไทย ถือว่าเป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักรหรือไม่?
 คำพิพากษาฎีกาฉบับใหม่ล่าสุด** เกี่ยวกับ ป.วิ.อ.มาตรา ๒๐ คำพิพากษาฎีกาฉบับใหม่ล่าสุด** เกี่ยวกับ ป.วิ.อ.มาตรา ๒๐ ประเด็น คือ เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า มีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทยจึงไม่ใช่เป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักร ซึ่งพนักงานอัยการ ต้องเป็นพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบตาม ป.วิ.อ.มาตรา ๒๐ ประเด็น มีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทยจึงไม่ใช่เป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักร ซึ่งพนักงานอัยการ ต้องเป็นพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบตาม ป.วิ.อ.มาตรา ๒๐ คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๖๗๙/๒๕๕๙ (เนติฯ ตอนที่ ๓ หน้า ๗๕๕) วินิจฉัยว่า แม้โจทก์ร่วมทำสัญญาในนามบริษัท อ. มิใช่กระทำในนามส่วนตัว แต่เป็นไปเพื่อกิจการของบริษัท อ. ซึ่งโจทก์ร่วมเป็นเจ้าของและโจทก์ร่วมอ้างว่าถูกจำเลยที่ ๑ ซึ่งเป็นคู่สัญญาหลอกลวงให้โอนเงินชำระค่าข้าวแล้วจำเลยที่ ๑ ไม่ดำเนินการจัดส่งข้าวสารให้ตามสัญญา โจทก์ร่วมในฐานะผู้แทนบริษัท อ. จึงได้รับความเสียหายจากการกระทำของจำเลยที่ ๑ ย่อมเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยมีอำนาจร้องทุกข์ดำเนินคดีแก่จำเลยที่ ๑ ซึ่งเป็นคู่สัญญาและมีสิทธิขอเข้าร่วมเป็นโจทก์กับพนักงานอัยการได้ คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๖๗๙/๒๕๕๙ ย่อมเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัยมีอำนาจร้องทุกข์ดำเนินคดี และมีสิทธิขอเข้าร่วมเป็นโจทก์กับพนักงานอัยการได้ ขณะจำเลยที่ ๑ ทำหน้าที่เป็นนายหน้าเสนอขายข้าวสารโดยอ้างว่าเป็นของ บริษัท ด. จำเลยที่ ๑ รู้ดีอยู่แล้วว่าไม่มีบริษัทอยู่จริง การที่จำเลยที่ ๑ บอกโจทก์ร่วมว่ามีข้าวสารของบริษัท ด. ขายให้ในราคาถูก จึงเป็นการหลอกลวงโจทก์ร่วมให้หลงเชื่อ เมื่อมีการโอนเงินเข้าบัญชีของจำเลยที่ ๑ เพื่อชำระค่าข้าวสาร ทั้งยังมีกรณีที่จำเลยที่ ๑ เดินทางไปรับเงินค่าข้าวสารด้วยตนเองด้วยจำนวนหนึ่ง แสดงว่า จำเลยที่ ๑ หลอกลวงโจทก์ร่วมให้หลงเชื่อ เพื่อให้ได้รับเงินค่าซื้อข้าวสารจากโจทก์ร่วม การกระทำของจำเลยที่ ๑ จึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกง จำเลยที่ ๑ ต้องรับผิดในการคืนเงิน หรือชดใช้ราคาทรัพย์ ให้แก่โจทก์ร่วมในฐานะผู้แทนบริษัท อ. การกระทำของจำเลยที่ ๑ จึงเป็นความผิดฐานฉ้อโกง โจทก์ร่วมดำเนินการติดต่อซื้อขายข้าวสารจากจำเลยที่ ๑ ในประเทศไทยและมีการติดต่อผ่านทางโทรศัพท์ และจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ ในขณะที่โจทก์ร่วมอยู่ต่างประเทศ ซึ่งจำเลยที่ ๑ อยู่ในประเทศไทย การที่จำเลยที่ ๑ พูดหลอกลวงโจทก์ร่วมให้หลงเชื่อ และมีการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ ๑ ที่ประเทศไทย แม้จะมีการส่งมอบเงินจำนวนหนึ่งในต่างประเทศก็ตาม แต่มีการกระทำส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทย จึงไม่ใช่เป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักร ซึ่งพนักงานอัยการต้องเป็นพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒๐ และมีการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ ๑ ที่ประเทศไทย แม้จะมีการส่งมอบเงินจำนวนหนึ่งในต่างประเทศก็ตาม แต่มีการกระทำส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทย จึงไม่ใช่เป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักร ซึ่งพนักงานอัยการต้องเป็นพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒๐ คดีนี้ข้อเท็จจริง คือ จำเลยกระทำความผิดฐานฉ้อโกงตาม ป.อ.มาตรา ๓๔๑ โดยปรากฏว่า ผู้เสียหายอยู่ต่างประเทศได้มีการติดต่อขอซื้อข้าวสารจากจำเลยซึ่งอยู่ในประเทศไทยผ่านทางโทรศัพท์ และจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ ในขณะที่ผู้เสียหายอยู่ต่างประเทศ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่จำเลยพูดหลอกลวงผู้เสียหายให้หลงเชื่อ และมีการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ประเทศไทย แม้จะมีการส่งมอบเงินจำนวนหนึ่งในต่างประเทศก็ตาม ก็ถือว่ามีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทยจึงมีใช่กรณีตาม ป.วิ.อ.มาตรา ๒๐ ที่พนักงานอัยการซึ่งก็คือ อัยการสูงสุด ต้องเป็นพนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบตามที่ ป.วิ.อ.มาตรา ๒๐ บัญญัติไว้ (คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๖๗๙/๒๕๕๙ เนติฯ ตอนที่ ๓ หน้า ๗๕๕) ผู้เสียหายอยู่ต่างประเทศได้มีการติดต่อขอซื้อข้าวสารจากจำเลยซึ่งอยู่ในประเทศไทยผ่านทางโทรศัพท์ และจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ ในขณะที่ผู้เสียหายอยู่ต่างประเทศ การที่จำเลยพูดหลอกลวงผู้เสียหายให้หลงเชื่อ และมีการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ประเทศไทย แม้จะมีการส่งมอบเงินจำนวนหนึ่งในต่างประเทศก็ตาม ก็ถือว่ามีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทยจึงมีใช่กรณีตาม ป.วิ.อ.มาตรา ๒๐ อัยการสูงสุด อ้างอิง : วิชา สัมมนากฏหมายวิธีพิจารณาความอาญา(อ.อรรถพล ใหญ่สว่าง) เล่มที่7 การบรรยายครั้งที่4 สมัยที่ 69
ไม่ถือว่าเป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักร

คดีนี้เกี่ยวข้องกับคำพิพากษาฎีกาที่ 2679/2559 ซึ่งพิจารณาประเด็นว่า คดีฉ้อโกงที่โจทก์อยู่ต่างประเทศ แต่มีการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ประเทศไทย ถือว่าเป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักรตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อ.) มาตรา 20 หรือไม่

ข้อเท็จจริงของคดี:
-โจทก์อยู่ต่างประเทศ ติดต่อขอซื้อข้าวสารจากจำเลยที่ประเทศไทย ผ่านทางโทรศัพท์และจดหมายอิเล็กทรอนิกส์
-จำเลยหลอกลวงโจทก์ให้โอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ประเทศไทย
-จำเลยไม่ส่งมอบข้าวสารให้โจทก์

ประเด็นสำคัญ:
-คดีนี้มีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทย คือ การโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลย
-แม้จะมีการส่งมอบเงินจำนวนหนึ่งในต่างประเทศ แต่ก็ถือว่ามีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทย

ดังนั้น คดีนี้ไม่ใช่การกระทำความผิดนอกราชอาณาจักรตาม ป.วิ.อ. มาตรา 20

หลักเกณฑ์ในการพิจารณาว่าเป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักรหรือไม่:
-ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 20 บัญญัติไว้ว่า "คดีอาญาที่กระทำนอกราชอาณาจักร อัยการสูงสุดเป็นผู้มีอำนาจสอบสวน"

คดีจะถือเป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักรหรือไม่นั้น ต้องพิจารณาจากหลักเกณฑ์ ดังนี้
1. สถานที่ที่กระทำความผิด: 
คดีนี้มีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทย คือ การโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลย
2.สถานที่ที่ผลเกิดขึ้น: 
ผลของความผิดเกิดขึ้นในต่างประเทศ คือ โจทก์ไม่ได้รับข้าวสาร
3.สถานที่ที่ผู้ต้องหาอยู่: 
จำเลยอยู่ที่ประเทศไทย

ฎีกาวินิจฉัยว่า:
-จากหลักเกณฑ์ข้างต้น คดีนี้มีการกระทำความผิดส่วนหนึ่งอยู่ในประเทศไทย จึงไม่ใช่การกระทำความผิดนอกราชอาณาจักรตาม ป.วิ.อ. มาตรา 20 อัยการสูงสุดจึงไม่มีอำนาจเป็นผู้มีอำนาจสอบสวน

สรุป:
-คดีฉ้อโกงที่โจทก์อยู่ต่างประเทศ แต่มีการโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลยที่ประเทศไทย ถือว่าเป็นการกระทำความผิดในราชอาณาจักร ไม่ใช่การกระทำความผิดนอกราชอาณาจักร อัยการประจำท้องถิ่นจึงมีอำนาจเป็นผู้มีอำนาจสอบสวน

หมายเหตุ:
-คำตอบนี้เป็นเพียงการวิเคราะห์เบื้องต้นจากบทความอ้างอิงเท่านั้น
-กรณีที่มีข้อเท็จจริงหรือรายละเอียดเพิ่มเติม อาจส่งผลต่อคำตอบ
-ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายเพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องและครอบคลุม

คำอธิบายเพิ่มเติม:
-คำพิพากษาฎีกาที่ 2679/2559 นี้ สอดคล้องกับหลักกฎหมายทั่วไปที่ว่า การกระทำความผิดจะถือเป็นการกระทำความผิดในราชอาณาจักรหรือไม่นั้น ต้องพิจารณาจากสถานที่ที่กระทำความผิด
-ในคดีนี้ แม้ว่าผลของความผิดจะเกิดขึ้นในต่างประเทศ แต่การกระทำความผิดได้มีส่วนหนึ่งเกิดขึ้นในประเทศไทย คือ การโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารของจำเลย ดังนั้น คดีนี้จึงถือว่าเป็นการกระทำความผิดในราชอาณาจักร
ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา)