โรคเก๊าท์คืออะไร
การของโรคนี้ และได้เรียกชื่อเป็นศัพท์แพทย์หลายๆ ชื่อตามตำแหน่งของข้อที่มีอาการอักเสบ คำว่า เก๊าท์ Gout เป็นศัพท์ภาษาอังกฤษ ที่แปลงมาจากภาษาลาตินว่า Gutta ซึ่งแปลว่าหยดน้ำ โดยมีผู้สันนิษฐานว่า ข้ออักเสบชนิดนี้เกิดจากสารพิษ หยด เข้าไปอยู่ในไขข้อ ซึ่งปรากฏว่าเป็นจริงในการแพทย์ปัจจุบัน กล่าวคือ สารพิษที่ทำให้เกิดโรคเก๊าท์ก็คือ กรดยูริกในเลือดนั่นเอง ความเข้าใจ ผิด ที่ว่าเวลาปวดข้อหรือมีข้ออักเสบชนิดใดๆ ต้องอด ของแสลง เช่น หน่อไม้ สัตว์ปีก เครื่องในสัตว์ เป็นต้น ก็มีต้นตอมาจากผู้สังเกตว่าอาหารดังกล่าวเป็นของแสลงทำให้โรคเก๊าท์กำเริบนี่เอง ทั้งๆ ที่โรคปวดข้อทั่วไปหรือโรคข้ออักเสบชนิดอื่นๆ นอกจากโรคเก๊าท์ ทั้งหมด ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับอาหารแสลงดังกล่าวเลย คำถามข้อหนึ่งของผู้ที่ป่วยมาหาผู้เขียนด้วยอาการปวดข้อหรือ รูมาติสซั่ม นานาชนิด ที่ถามเป็นประจำก็คือ ต้องอดของแสลงอะไรบ้าง และ หลายๆ คนก็มักจะอด อาหารแสลง ดังกล่าวมาแล้วด้วย จนบางรายเป็นโรคขาดอาหารขั้นรุนแรงก็มี เพราะอาหารแสลงที่ว่านั้นส่วนมากแล้วเป็นอาหารจำพวกโปรตีนอันโอชะ ซึ่งมีส่วนสำคัญมากในการเสริมสร้างสุขภาพร่างกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยโรคข้ออักเสบเรื้อรัง ซึ่งต้องการโปรตีนเสริมสร้างกล้ามเนื้อมากเป็นพิเศษ สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็คือ ไม่ใช่ระดับชาวบ้านเท่านั้นที่มักมีความเข้าใจผิด ๆ เกี่ยวกับอาหารแสลงกับโรคปวดข้อ หมอที่รักษาผู้ป่วยไม่ว่าจะเป็นแผนปัจจุบัน หมอแผนโบราณ หมอจีน หมอไทย หมอไสยศาสตร์ หมอสมัครเล่น ซึ่งได้แก่ ปู่ ย่า ตา ยาย ญาติพี่น้อง ของผู้ป่วยหรือคนข้างบ้าน ผู้หวังดีใดๆ ก็พากันแนะนำให้ผู้ป่วยที่มีอาการปวดข้อหรือปวดเมื่อยตามตัวให้งดอาหารที่มีโปรตีนสูงดังกล่าว พลอยทำให้ผู้ป่วยเหล่านั้นเกิดทุกข์ทั้งกายและใจเพิ่มขึ้นอีกอย่างหนึ่ง ก็คือต้องคอยระวังไม่กินอาหาร แสลง อยู่ตลอดเวลา ผลก็คือได้เพิ่มโรคให้แก่ผู้ป่วยเหล่านั้นอีก 2 โรค คือ โรคขาดอาหารและโรคประสาทเครียด จากความรู้ทางการแพทย์ในปัจจุบัน ความจริงที่อยากให้ท่านผู้อ่านจำติดตาติดใจและช่วยเผยแพร่ต่อๆ ไปให้มากที่สุดมีอยู่ว่า 1 โรคหรือภาวะที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อ ปวดกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น กระดูกหรือข้ออักเสบทุกชนิด ยกเว้นโรคเก๊าท์ ไม่มีอาหารใดๆ ที่จัดว่าเป็นของแสลงสำหรับโรคเหล่านั้นเลย การกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ตามหลักสุขศึกษาจะมีประโยชน์เสริมสร้างร่างกายให้แข็งแรงในทุกคน รวมทั้งผู้ป่วยโรคปวดข้อทุกชนิดด้วย 2 แม้ว่าจะเป็นโรคเก๊าท์ โรคนี้ไม่ได้เกิดจากว่าผู้ป่วยนั้นกินอาหารพวกเนื้อสัตว์ เครื่องใน หน่อไม้ สัตว์ปีก ฯลฯ มากเกินไปเลย เพียงแต่อาหารดังกล่าวอาจมีส่วนทำให้เกิดอาการกำเริบของข้ออักเสบในผู้ป่วยโรคเก๊าท์ได้บ่อยขึ้นเท่านั้นเอง ดังนั้นรีเก๊าท์จึงเป็นโรคที่เกิดได้แก่คนในทุกชั้นวรรณะ ไม่ว่ายากดี มีจน มีสิทธิ์เป็นโรคเก๊าท์เท่าๆ กัน ที่ซ้ำร้ายก็คือคนจนๆ มักจะมีอาการโรครุนแรงมากกว่าคนรวยเสียอีกเนื่องจากขาดปัจจัยในการดูแลเอาใจใส่และรักษา 3 แม้ว่าจะเป็นโรคเก๊าท์ แต่จะมีสิทธิเสรีภาพในการกินอาหารที่มีโปรตีนสูงๆ หรืออาหารที่ถูกจัดว่า แสลง สำหรับโรคนี้ได้เช่นเดียวกับคนธรรมดา หากได้รับการรักษาด้วยยาที่ถูกต้อง เมื่อท่านอ่านถึงตอนนี้ คงจะประหลาดใจไม่น้อยทีเดียวใช่ไหม เพราะข้อเท็จจริงดังกล่าวไม่ ใคร่ เคยได้ยินมาก่อน ต่อไปก็ขอให้เรามาทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคเก๊าท์แบบทันสมัยกันเถิด โรคเก๊าท์เกิดขึ้นได้อย่างไร โรคนี้เกิดจากร่างกายมีกรดยูริคมากเกินไป ซึ่งกรดยูริคในร่างกายส่วนใหญ่นั้นเกิดจากขบวนการสร้างเซลล์ของร่างกาย โดยทุกๆ วันร่างกายจะมีการสร้างเซลล์ใหม่เป็นล้านๆ เซลล์เพื่อซ่อมแซมทดแทนเซลล์ที่แก่เฒ่าหรือตายไปอยู่ตลอดเวลา กรดยูริคส่วนน้อยเกิดจากการย่อยอาหารจำพวกโปรตีนที่กินเข้าไป กรดยูริคที่เกิดขึ้นเป็นของเสียที่ร่างกายเราจะขับถ่ายออกมาดยทางปัสสาวะเป็นส่วนใหญ่ และทางอุจจาระเป็นส่วนน้อย ผู้ป่วยโรคเก๊าท์ร้อยละเก้าสิบกว่าเกิดจากร่างกายมีการสร้างกรดยูริคมากผิดปกติ ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์ และเพศ เนื่องจากกรรมพันธุ์มีส่วนควบคุมขบวนการต่างๆ ในการสร้างเซลล์ของต่างกาย แต่การถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ของโรคเก๊าท์ไม่ตรงไปตรงมาอย่างเห็นได้ชัดเจน เช่น จากพ่อไปยังลูก จากลูกไปยังหลานเป็นทอดๆ แต่อาจจะมีเว้นบ้างในคนบางรุ่นเช่น ผู้เป็นโรคเก๊าท์อาจมีปู่หรือลุงหรือลูกพี่ลูกน้องเป็นโรคเดียวกัน แต่พ่อแม่ หรือลูกอาจเป็นหรือไม่เป็นก็ได้ ดังนั้นหากร่างกายผู้นั้นไม่ได้ผลิตกรดยูริคเกินอยู่แล้ว หรือมีกรรมพันธุ์จะเป็นโรคเก๊าท์ การกินอาหารพวกมีโปรตีนสูง เช่น เครื่องในสัตว์ เนื้อสัตว์ มากๆ ทุกๆวัน ก็ยังคงไม่มากพอที่จะทำให้ปริมาณกรดยูริคในตัวสูงขึ้นมากและนานพอถึงขนาดทำให้เกิดโรคเก๊าท์ได้ โรคเก๊าท์ส่วนน้อยเกิดจากโรคอื่น เช่น โรคไต ซึ่งทำให้ขับกรดยูริคน้อยลงจึงมีกรดยูริคคั่งในร่างกายมากขึ้นหรือโรคที่มีการสร้างเซลล์มากๆ อยู่นานๆ เช่น โรคธาลัสซีเมีย Thalassemia ซึ่งพบบ่อยในประเทศเรา โรคผิวหนังเรื้อรังบางชนิด เช่น โรคเรื้อนกวาง เป็นต้น เมื่อมีกรดยูริคจำนวนมากในร่างกายอยู่นานๆ คือใช้เวลา 5-15 ปี กรดยูริคก็จะตกผลึกอยู่ในรูปของผลึกยูเรท urate crystal สะสมตามอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย ทำให้เกิดอาการอักเสบของอวัยวะนั้นๆ ตำแหน่งที่มีผลึกยูเรทสะสมได้มากและบ่อยได้แก่บริเวณเส้นเอ็น พังผืดและกระดูกอ่อนของข้อต่อ เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ใต้ผิวหนังและเนื้อไต จึงทำให้เกิดข้ออักเสบหรือที่เรียกว่า โรคเก๊าท์ ผลึกยูเรทที่เนื้อไต ทำให้เกิดไตอักเสบเรื้อรัง หรือมีนิ่วในกรวยไตหรือทางเดินปัสสาวะ อาการของไตวายมักจะเกิดภายหลังผู้ป่วยมีอาการข้ออักเสบ 5-20 ปี ร้อยละ 25 ของผู้ป่วยโรคเก๊าท์จะตายจากภาวะไตวาย ผลึกยูเรทที่ใต้ผิวหนังจะเห็นเป็นก้อนทูมค่อยๆ โตขึ้น บางครั้งจะอักเสบปวดบวมแดงร้อน คนที่ตรวนพบว่ามีกรดยูริคสูงในเลือด แต่ไม่มีอาการอักเสบหรือนิ่วของไตหรือไตอักเสบจากผลึกยูเรทคั่ง เรายังไม่เรียกว่าโรคเก๊าท์ เพราะคนเหล่านี้มีประมาณร้อยละ 30 เท่านั้นที่จะเป็นโรคเก๊าท์ อีกร้อยละ 60-70 จะมีแค่กรดยูริคสูง แต่ไม่มีอาการใดๆ เลยตลอดชีวิต ดังนั้นผู้ที่เช็คเลือดพบว่ายูริคสูงเล็กน้อยจึงอย่าวิตกกังวลว่าจะต้องเป็นโรคเก๊าท์ และไม่จำเป็นที่จะต้องกินยารักษา เพศและวัยที่พบว่าเป็นโรคนี้ได้บ่อย เก๊าท์พบบ่อยในเพศชายมากกว่าเพศหญิง ในอัตราส่วน 9-10 1 ดังนั้นนอกจากกรรมพันธุ์ถ่ายทอดแล้ว ฮอร์โมนเพศมีส่วนเกี่ยวกับอาการโรคเก๊าท์ คือในหญิงวัยที่ยังไม่หมดระดูแทบจะไม่พบโรคเก๊าท์เลย
เป็นโรคโบราณที่มีผู้บันทึกในรายงานแพทย์มานับพันปี สมัยฮิปโปเครติส Hippocrates ซึ่งเป็นบิดาการแพทย์สากลเมื่อสองพันปีก่อน ก็ได้กล่าวถึงอาการของโรคนี้ และได้เรียกชื่อเป็นศัพท์แพทย์หลายๆ ชื่อตามตำแหน่งของข้อที่มีอาการอักเสบ คำว่า เก๊าท์ Gout เป็นศัพท์ภาษาอังกฤษ ที่แปลงมาจากภาษาลาตินว่า Gutta ซึ่งแปลว่าหยดน้ำ โดยมีผู้สันนิษฐานว่า ข้ออักเสบชนิดนี้เกิดจากสารพิษ หยด เข้าไปอยู่ในไขข้อ ซึ่งปรากฏว่าเป็นจริงในการแพทย์ปัจจุบัน กล่าวคือ สารพิษที่ทำให้เกิดโรคเก๊าท์ก็คือ กรดยูริกในเลือดนั่นเอง ความเข้าใจ ผิด ที่ว่าเวลาปวดข้อหรือมีข้ออักเสบชนิดใดๆ ต้องอด ของแสลง เช่น หน่อไม้ สัตว์ปีก เครื่องในสัตว์ เป็นต้น ก็มีต้นตอมาจากผู้สังเกตว่าอาหารดังกล่าวเป็นของแสลงทำให้โรคเก๊าท์กำเริบนี่เอง ทั้งๆ ที่โรคปวดข้อทั่วไปหรือโรคข้ออักเสบชนิดอื่นๆ นอกจากโรคเก๊าท์ ทั้งหมด ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับอาหารแสลงดังกล่าวเลย คำถามข้อหนึ่งของผู้ที่ป่วยมาหาผู้เขียนด้วยอาการปวดข้อหรือ รูมาติสซั่ม นานาชนิด ที่ถามเป็นประจำก็คือ ต้องอดของแสลงอะไรบ้าง และ หลายๆ คนก็มักจะอด อาหารแสลง ดังกล่าวมาแล้วด้วย จนบางรายเป็นโรคขาดอาหารขั้นรุนแรงก็มี เพราะอาหารแสลงที่ว่านั้นส่วนมากแล้วเป็นอาหารจำพวกโปรตีนอันโอชะ ซึ่งมีส่วนสำคัญมากในการเสริมสร้างสุขภาพร่างกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยโรคข้ออักเสบเรื้อรัง ซึ่งต้องการโปรตีนเสริมสร้างกล้ามเนื้อมากเป็นพิเศษ สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็คือ ไม่ใช่ระดับชาวบ้านเท่านั้นที่มักมีความเข้าใจผิด ๆ เกี่ยวกับอาหารแสลงกับโรคปวดข้อ หมอที่รักษาผู้ป่วยไม่ว่าจะเป็นแผนปัจจุบัน หมอแผนโบราณ หมอจีน หมอไทย หมอไสยศาสตร์ หมอสมัครเล่น ซึ่งได้แก่ ปู่ ย่า ตา ยาย ญาติพี่น้อง ของผู้ป่วยหรือคนข้างบ้าน ผู้หวังดีใดๆ ก็พากันแนะนำให้ผู้ป่วยที่มีอาการปวดข้อหรือปวดเมื่อยตามตัวให้งดอาหารที่มีโปรตีนสูงดังกล่าว พลอยทำให้ผู้ป่วยเหล่านั้นเกิดทุกข์ทั้งกายและใจเพิ่มขึ้นอีกอย่างหนึ่ง ก็คือต้องคอยระวังไม่กินอาหาร แสลง อยู่ตลอดเวลา
ออร์โธปิดิกส์ (ออร์โธปิดิกส์) - Orthopedics,อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine