เจ้าพนักงานตำรวจมีอำนาจจับกุมบุคคลในที่รโหฐานโดยไม่มีหมายจับหรือไม่?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] เจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยไม่ชอบด้วยกฎหมายถือเป็นภยันตรายที่สามารถป้องกันได้

คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๙๑๔/๒๕๓๗ โรงค้าไม้มีรั้วรอบขอบชิดและนอกจากใช้เป็นสถานประกอบการค้าแล้ว ยังใช้เป็นที่พักอาศัยด้วย ในยามที่โรงค้าไม้หยุดดำเนินกิจการภายในบริเวณโรงค้าไม้ ไม่ว่าจะเป็นด้านหน้าหรือด้านหลังย่อมไม่ใช่สาธารณสถาน แต่กลับเป็นที่รโหฐานตาม ป.วิ.อ.มาตรา ๒(๑๓)แม้โจทก์ร่วมซึ่งเป็นเจ้าพนักงานตำรวจจะมีอำนาจจับกุมจำเลยในกรณีที่มีผู้ขอให...้จับโดยแจ้งว่าจำเลยได้กระทำความผิดและแจ้งด้วยว่าได้ร้องทุกข์ไว้ตามระเบียบแล้วตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๗๘(๔) ก็ตาม แต่กรณีดังกล่าวก็ต้องมิใช่เป็นการจับกุมในที่รโหฐาน เพราะตามมาตรา ๘๑ บัญญัติว่าจะมีหมายจับหรือไม่ก็ตาม ห้ามมิให้จับในที่รโหฐาน เว้นแต่จะได้ทำตามบทบัญญัติอันว่าด้วยการค้นในที่รโหฐาน ซึ่งพฤติการณ์ของโจทก์ร่วมซึ่งกระทำไปไม่ต้องด้วยข้อยกเว้นดังกล่าว การที่โจทก์ร่วมกับพวกทำการจับกุมจำเลยในที่รโหฐานจึงเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ ทั้งปราศจากอำนาจที่จะทำได้ตามกฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นการปฏิบัติการตามหน้าที่ แม้จำเลยจะต่อสู้ขัดขวางการจับกุมและทำร้ายโจทก์ร่วมการกระทำของจำเลยก็เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย เจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยไม เจ้าพนักงานปฏิบัติหน้าที่โดยไม ่ชอบด้วยกฎหมายถือเป็นภยันตรายที่สามารถป้องกันได้

คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๙๑๔/๒๕๓๗ โรงค้าไม้มีรั้วรอบขอบชิดและนอกจากใช้เป็นสถานประกอบการค้าแล้ว ยังใช้เป็นที่พักอาศัยด้วย ในยามที่โรงค้าไม้หยุดดำเนินกิจการภายในบริเวณโรงค้าไม้ ไม่ว่าจะเป็นด้านหน้าหรือด้านหลังย่อมไม่ใช่สาธารณสถาน แต่กลับเป็นที่รโหฐานตาม ป.วิ.อ.มาตรา ๒(๑๓)แม้โจทก์ร่วมซึ่งเป็นเจ้าพนักงานตำรวจจะมีอำนาจจับกุมจำเลยในกรณีที่มีผู้ขอให...้จับโดยแจ้งว่าจำเลยได้กระทำความผิดและแจ้งด้วยว่าได้ร้องทุกข์ไว้ตามระเบียบแล้วตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๗๘(๔) ก็ตาม แต่กรณีดังกล่าวก็ต้องมิใช่เป็นการจับกุมในที่รโหฐาน เพราะตามมาตรา ๘๑ บัญญัติว่าจะมีหมายจับหรือไม่ก็ตาม ห้ามมิให้จับในที่รโหฐาน เว้นแต่จะได้ทำตามบทบัญญัติอันว่าด้วยการค้นในที่รโหฐาน ซึ่งพฤติการณ์ของโจทก์ร่วมซึ่งกระทำไปไม่ต้องด้วยข้อยกเว้นดังกล่าว การที่โจทก์ร่วมกับพวกทำการจับกุมจำเลยในที่รโหฐานจึงเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ ทั้งปราศจากอำนาจที่จะทำได้ตามกฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นการปฏิบัติการตามหน้าที่ แม้จำเลยจะต่อสู้ขัดขวางการจับกุมและทำร้ายโจทก์ร่วมการกระทำของจำเลยก็เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ่ชอบด้วยกฎหมายถือเป็นภยันตรายท ี่สามารถป้องกันได้ คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๙๑๔/ ๒๕๓๗ โรงค้าไม้มีรั้วรอบขอบชิดและนอกจากใช้ เป็นสถานประกอบการค้าแล้ว ยังใช้เป็นที่พักอาศัยด้วย ในยามที่โรงค้าไม้หยุดดำเนินกิจ การภายในบริเวณโรงค้าไม้ ไม่ว่าจะเป็นด้านหน้าหรือด้านหล ังย่อมไม่ใช่สาธารณสถาน แต่กลับเป็นที่รโหฐานตาม ป.วิ.อ.มาตรา ๒(๑๓)แม้โจทก์ร่วมซึ่งเป็นเจ้าพ นักงานตำรวจจะมีอำนาจจับกุมจำเล ... ้จับโดยแจ้งว่าจำเลยได้กระทำความผิดและแจ้งด้วยว่าได้ร้องทุกข์ไว้ตามระเบียบแล้วตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๗๘(๔) ก็ตาม แต่กรณีดังกล่าวก็ต้องมิใช่เป็นการจับกุมในที่รโหฐาน เพราะตามมาตรา ๘๑ บัญญัติว่าจะมีหมายจับหรือไม่ก็ตาม ห้ามมิให้จับในที่รโหฐาน เว้นแต่จะได้ทำตามบทบัญญัติอันว่าด้วยการค้นในที่รโหฐาน ซึ่งพฤติการณ์ของโจทก์ร่วมซึ่งกระทำไปไม่ต้องด้วยข้อยกเว้นดังกล่าว การที่โจทก์ร่วมกับพวกทำการจับกุมจำเลยในที่รโหฐานจึงเป็นการกระทำที่ไม่ชอบ ทั้งปราศจากอำนาจที่จะทำได้ตามกฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นการปฏิบัติการตามหน้าที่ แม้จำเลยจะต่อสู้ขัดขวางการจับกุมและทำร้ายโจทก์ร่วมการกระทำของจำเลยก็เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ้จับโดยแจ้งว่าจำเลยได้กระทำควา มผิดและแจ้งด้วยว่าได้ร้องทุกข์ ไว้ตามระเบียบแล้วตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๗๘(๔) ก็ตาม แต่กรณีดังกล่าวก็ต้องมิใช่เป็น การจับกุมในที่รโหฐาน เพราะตามมาตรา ๘๑ บัญญัติว่าจะมีหมายจับหรือไม่ก็ ตาม ห้ามมิให้จับในที่รโหฐาน เว้นแต่จะได้ทำตามบทบัญญัติอันว ่าด้วยการค้นในที่รโหฐาน ซึ่งพฤติการณ์ของโจทก์ร่วมซึ่งก ระทำไปไม่ต้องด้วยข้อยกเว้นดังก ล่าว การที่โจทก์ร่วมกับพวกทำการจับก ุมจำเลยในที่รโหฐานจึงเป็นการกร ะทำที่ไม่ชอบ ทั้งปราศจากอำนาจที่จะทำได้ตามก ฎหมาย ถือไม่ได้ว่าเป็นการปฏิบัติการต ามหน้าที่ แม้จำเลยจะต่อสู้ขัดขวางการจับก ุมและทำร้ายโจทก์ร่วมการกระทำขอ งจำเลยก็เป็นการป้องกันโดยชอบด้
ไม่ เจ้าพนักงานตำรวจไม่มีอำนาจจับกุมบุคคลในที่รโหฐานโดยไม่มีหมายจับ ยกเว้น กรณีที่เข้าข้อยกเว้นตามประมวลวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 81 ตามหลักทั่วไป การจับกุมบุคคลต้องมีหมายจับตามประมวลวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 80 เว้นแต่จะมีเหตุตามมาตรา 81 ดังนี้
- กรณีพบเห็นบุคคลกำลังกระทำความผิด
- กรณีมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่า บุคคลนั้นกำลังจะกระทำความผิด
- กรณีมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่า บุคคลนั้นได้กระทำความผิด
- กรณีมีผู้ร้องทุกข์กล่าวหาบุคคลนั้นว่ากระทำความผิด และแจ้งด้วยว่าได้ร้องทุกข์ไว้ตามระเบียบแล้ว
- กรณีพบเห็นบุคคลมีอาวุธไว้ในที่สาธารณะโดยไม่มีเหตุอันควร หรือมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าบุคคลนั้นมีอาวุธไว้เพื่อใช้ในการกระทำความผิด
- กรณีพบเห็นบุคคลมั่วสุมหรือก่อความวุ่นวายในที่สาธารณะ
- กรณีพบเห็นบุคคลซึ่งเป็นคนไร้สติ หรือเป็นคนวิกลจริต และเกรงว่าจะทำอันตรายต่อตนเองหรือผู้อื่น
- กรณีพบเห็นบุคคลซึ่งถูกคุมขังโดยมิชอบด้วยกฎหมาย 
- ในกรณีที่โจทก์ร่วมซึ่งเป็นเจ้าพนักงานตำรวจจับกุมจำเลยในที่รโหฐานโดยไม่มีหมายจับ แม้โจทก์ร่วมจะมีอำนาจจับกุมจำเลยตาม ป.วิ.อ. มาตรา 78(4) 
- กรณีที่มีผู้ร้องทุกข์กล่าวหาบุคคลนั้นว่ากระทำความผิด และแจ้งด้วยว่าได้ร้องทุกข์ไว้ตามระเบียบแล้วก็ตาม การกระทำของโจทก์ร่วมก็ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะขัดต่อ ป.วิ.อ. มาตรา 81 ที่ห้ามมิให้จับในที่รโหฐาน
ดังนั้น การกระทำของโจทก์ร่วมจึงไม่ถือเป็นการปฏิบัติหน้าที่ แม้จำเลยจะต่อสู้ขัดขวางการจับกุมและทำร้ายโจทก์ร่วม การกระทำของจำเลยจึงเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย
ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา),คำพิพากษาศาลฎีกา