พาลิเพอริโดน Paliperidone เป็นหนึ่งในกลุ่มยารักษาโรคจิต รุ่นที่ 2 ใช่หรือไม่
ใช่ 

ยาพาลิเพอริโดนPaliperidone หรือ Paliperidone palmitateเป็นหนึ่งในกลุ่มยารักษาโรคจิต รุ่นที่ 2 Atypical antipsychotic ทางคลินิกนำยานี้มาใช้รักษาอาการของโรคจิตเภทSchizophrenia และบางกรณีก็นำมาใช้รักษาโรคอารมณ์สองขั้วBipolar disorder โดยตัวยาจะออกฤทธิ์ที่สมอง โดยมีการปรับสมดุลของสารสื่อประสาทเสียใหม่ ในปี ค.ศ. 2013 พ.ศ. 2556 นักวิทยาศาสตร์ได้นำยาพาลิเพอริโดนมาเปรียบเทียบประสิทธิภาพทางคลินิกกับยาบำบัดอาการทางจิตเภทชนิดอื่นๆ และพบว่ายาพาลิเพอริโดน มีประสิทธิภาพดีกว่ายา Haloperidol Quetiapine และ Aripiprazole แต่มีประสิทธิภาพด้อยกว่ายา Clozapine Olanzapine และ Risperidone 

จากข้อสรุปดังกล่าว เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ยาพาลิเพอริโดนเป็นยาทางเลือกของจิตแพทย์ และมีจำหน่ายในประเทศไทย รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาพาลิเพอริโดนคือ ยาชนิดรับประทาน และยาฉีด กรณียารับประทาน ตัวยาสามารถถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ประมาณ 28 และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 23 ชั่วโมงเพื่อกำจัดตัวยานี้ออกจากกระแสเลือด ด้วยเหตุผลเหล่านี้ จึงทำให้ผู้ที่รับประทานยานี้ตามคำสั่งแพทย์เพียงวันละ1 ครั้ง ก็เพียงพอที่จะควบคุมอาการจิตเภทได้แล้ว 

สำหรับข้อห้ามใช้และข้อควรระวังของยาพาลิเพอริโดนมีดังนี้ เช่น ห้ามใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยายาพาลิเพอริโดน หรือแพ้ส่วนประกอบในสูตรตำรับของยานี้ ห้ามใช้กับผู้ป่วยโรคไตที่มีความรุนแรงโรคระดับปานกลางขึ้นไป ผู้ป่วยที่มีประวัติ หัวใจเต้นผิดปกติ ด้วยยานี้สามารถทำให้อาการโรคดังกล่าวกำเริบ และทวีความรุนแรงได้มากขึ้น ห้ามใช้กับสตรีมีครรภ์ตั้งครรภ์ สตรีในภาวะให้นมบุตร นอกจากมีคำสั่งจากแพทย์ ระวังการใช้ยานี้กับผู้สูงอายุที่มีโรคความจำเสื่อมร่วมด้วย 

มีรายงานทางคลินิก พบว่าผู้สูงอายุที่ใช้ยาพาลิเพอริโดน มีโอกาสเสียชีวิตจากอาการหัวใจวาย หรือ จากภาวะปอดบวม ญาติจึงต้องเข้ามามีบทบาทในการดูแลและสังเกตอาการของผู้ป่วยกลุ่มผู้สูงอายุอย่างใกล้ชิดเมื่อผู้ป่วยฯต้องใช้ยานี้ การเลือกใช้ยาพาลิเพอริโดนในรูปแบบยาฉีด หรือยารับประทาน นั้น แพทย์จะ พิจารณาจากความเหมาะสมของอาการและความสะดวกของผู้ป่วย กรณีที่ผู้ป่วย ต้องใช้ยาฉีด ควรพาผู้ป่วยมารับบริการที่สถานพยาบาลตามแพทย์นัดทุกครั้ง ขณะที่ได้รับยานี้ แล้วมีอาการวิงเวียน ห้ามมิให้ผู้ป่วยไปขับขี่ยวดยานพาหนะต่างๆ หรือทำงานกับเครื่องจักร ด้วยจะก่อให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่าย ผู้ที่ได้รับยาชนิดนี้ จะต้องใช้เวลาพอประมาณจึงจะทำให้อาการทางจิตดีขึ้น ในช่วงเวลานี้ ห้ามปรับขนาดการใช้ยานี้หรือหยุดใช้ยานี้กะทันหันโดยมิได้ขอคำ ปรึกษาจากแพทย์ ห้ามรับประทานยานี้พร้อมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะจะก่อให้เกิดอาการวิงเวียน และกระทบต่อการทำงานของหัวใจ มากยิ่งขึ้น 

ยาพาลิเพอริโดน อาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยสูงขึ้น สังเกตจากผู้ป่วยจะมีอาการกระหายน้ำ รู้สึกสับสน ง่วงนอน หน้าแดง หายใจเร็ว ลมหายใจมีกลิ่นคล้ายผลไม้ กรณีพบเห็นอาการเหล่านี้ ต้องรีบพาผู้ป่วยมาพบแพทย์มาโรงพยาบาลโดยเร็ว ไม่ต้องรอถึงวันแพทย์นัด ห้ามนำผู้ป่วยไปอยู่ในที่ที่มีอากาศร้อน เพราะผู้ที่ได้รับยานี้ มีโอกาสเกิดลมแดดได้ง่าย การใช้ยาพาลิเพอริโดน อาจนำมาซึ่งภาวะกลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส Neuroleptic Malignant Syndrome NMS โดยผู้ป่วยอาจมี อาการไข้ กล้ามเนื้อหดแข็งเกร็ง รู้สึกสับสน หัวใจเต้นเร็ว มีความคิดแปลกๆ เหงื่อออกมาก 

หากพบเห็นอาการเหล่านี้ ต้องรีบนำผู้ป่วยมาพบแพทย์มาโรงพยาบาลทันทีฉุกเฉิน ยานี้สามารถทำให้น้ำหนักตัวผู้ป่วยเพิ่มขึ้น ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ พยาบาลเภสัชกร เพื่อควบคุมน้ำหนักของร่างกายให้เป็นปกติเสมอ ยาพาลิเพอริโดน อาจทำให้ระดับฮอร์โมนโปรแลกตินในเลือดเพิ่มมากขึ้น สังเกตจากผู้ป่วยจะมีหน้าอกเต้านมขยายใหญ่ขึ้น และหรืออาจมีน้ำนมไหลผิดปกติ กรณีนี้ ต้องรีบปรึกษาแพทย์มาโรงพยาบาล เพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการบริหารยาให้เหมาะสมกับผู้ป่วย แพทย์จำเป็นต้องนัดตรวจร่างกายผู้ป่วยเป็นระยะๆ รวมถึงต้องตรวจสารเคมีใน เลือดว่าผิดปกติหรือไม่ เช่น ค่าเอนไซมการทำงานของตับ 

ผู้ป่วยควรให้ความร่วมมือและมาพบแพทย์มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัดทุกครั้ง การรักษาอาการจิตเภทเป็นเรื่องละเอียดอ่อน การใช้ยาพาลิเพอริโดนเป็นอีกหนึ่งทางเลือกของผู้ป่วยจิตเภท โดยต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร อย่างเคร่งครัด
เภสัชวิทยา Pharmacology