โรคหายเพราะอะไร
หายเพราะการรักษา ซึ่งก็เป็นความจริงอยู่ไม่ใช่น้อย แต่ไม่ใช่ทั้งหมด เพราะโรคส่วนใหญ่หายเอง เนื่องจากร่างกายมีกลไกที่จะป้องกันและรักษาโรคอยู่ในตัว พูดถึงการรักษา ก็อาจพิจารณาแยกเป็น 2 ประเด็น คือ 1 ผู้รักษา 2 วิธีการรักษา ผู้รักษา ทรรศนะเกี่ยวกับผู้รักษานี้แตกต่างกันไปตามกาลสมัย ตามความเชื่อ ตามการถูกทำให้เชื่อ ตามการศึกษา และตามวัฒนธรรม เป็นต้น ในสังคมตะวันตก สมัยหนึ่งหรือสังคมที่เลียนแบบตะวันตก หรือที่คิดว่ามีความเป็นวิทยาศาสตร์ คิดว่า แพทย์ หรือแพทย์เท่านั้นที่เป็นผู้รักษา แท้ที่จริงถ้าเราพิจารณาดูธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงมาเป็นลำดับ วิวัฒนาการ แล้วจะเห็นว่าบุคคลมาก หลายที่ทำหน้าที่รักษา เช่น 1 ตัวเอง เมื่อเจ็บป่วยมนุษย์ หรือแม้สัตว์บางประเภทก็ขวนขวายรักษาตัวเอง 2 พ่อแม่รักษาลูก แม้กระทั่งปัจจุบัน เมื่อลูกไม่สบาย พ่อแม่ โดยเฉพาะแม่ก็ขวนขวายรักษาลูกทุก ๆ ทาง ที่จะทำได้ แม่นั้นเป็นหมอของลูกทีเดียว อาจกล่าวได้ว่าที่เรารอดชีวิตมาทุกวันนี้ เพราะการรักษาจากแม่มากกว่าจากผู้อื่น 3 เพื่อนบ้านช่วยกันรักษา เช่น ช่วยจัดยาหม้อ ช่วยเขียนเสือ แนะนำวิธีรักษาต่าง ๆ เท่าที่ทราบ 4 ครู พระ มักจะหนีไม่พ้นที่จะตกอยู่ในฐานะผู้ให้การรักษา เพราะชาวบ้านเห็นว่า เป็นผู้มีความรู้ เป็นผู้ฉลาด หรือน่าเลื่อมใสศรัทธา เห็นว่าจะช่วยเขาได้ ก็พากันไปหา พระทุกนิกายจะตกเป็นผู้ให้การรักษาทั้งสิ้น ถ้าดูตามประวัติจะเห็นว่าพระพุทธเจ้าก็ทรงบอกยาแก่ภิกษุ และชาวบ้าน เช่น ให้เอาสมอแช่น้ำมูตร ปัสสาวะ เน่า ไว้รักษาโรค พระเยซูก็รักษาโรค พระพวกมิชชั่นนารีทำการรักษาโรคไม่ใช่น้อย พระสงฆ์ไทยที่อยู่ตามชนบทก็ต้องช่วยแนะนำการรักษา และต้องการเรียนรู้เกี่ยวกับการรักษา ดูเรื่อง พระสงฆ์คิดอย่างไรเกี่ยวกับการวางแผนครอบครัว และการช่วยรักษาพยาบาลชาวบ้าน โดย นพเทพนม เมืองแมน ในหน้า 67 5 ผู้รักษาตามแบบพื้นบ้าน เช่น หมอยาไทย หมอตำแย หมอนวด ฯลฯ 6 ผู้รักษาตามแผนปัจจุบัน เรามักจะมองไปที่แพทย์อย่างเดียว แท้ที่จริงมีบุคคลประเภทอื่นอีก มากมาย เช่น พยาบาล เภสัชกร พนักงานอนามัย ผดุงครรภ์ เป็นต้น ความสัมพันธ์ระหว่างผู้รักษาประเภทต่าง ๆ กับผู้รับการรักษาแตกต่างกันไปได้มาก แม่รักษาลูกนั้นไม่ต้องพูดถึงละ ทำไปด้วยความรัก– ความเมตตาเต็มเปี่ยมเพื่อนบ้านช่วยกันรักษาก็ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ที่ส่งเสริมให้มนุษย์รักกัน เพราะเป็นการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
20.การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)