เฟนิรามีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร
เฟนิรามีน Pheniramine เฟนิรามีนมีสรรพคุณคุณสมบัติอย่างไร เฟนิรามีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร เฟนิรามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร เฟนิรามีนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร เฟนิรามีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร มีข้อควรระวังการใช้เฟนิรามีนอย่างไร เฟนิรามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ควรเก็บรักษาเฟนิรามีนอย่างไร เฟนิรามีนมีชื่ออื่นอีกไหมผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ยารักษาโรค Pharmaceutical drug ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด ยาหยอดตา Eye drops ยาพ่นจมูก Nasal Sprays ยาแก้แพ้ ยาลดน้ำมูก ยาแอนติฮิสตามีน Antihistamine drug ยานอนหลับ Sleeping pill ไข้ละอองฟาง Hay fever เมารถ เมาเรือ Motion sickness ยาเฟนิรามีนPheniramine หรือ Pheniramine maleate เป็นยาต่อต้านสารฮีสตามีน ยาแก้แพ้Antihistamine และมีฤทธิ์ปิดกั้นการทำงานของสารสื่อประสาทประเภทแอซิติลโคลีนAcetylcholine ที่มีในสมองรวมถึงปลายเส้นประสาท ทางคลินิกนำยานี้มารักษาอาการแพ้ต่างๆ อาทิ ไข้ละอองฟาง Hay fever น้ำมูลไหล จาม ผื่นคัน ผื่นบวมแดง ลมพิษ ระคายเคืองดวงตาเยื่อตาอักเสบจากภูมิแพ้ เป็นต้น และบางกรณีประชาชนก็หาซื้อยาชนิดนี้ยานี้มารับประทานเองแทนยานอนหลับ เพราะยานี้มีฤทธิ์ทำให้ง่วงนอนด้วย ในตลาดยาเรามักจะไม่พบเห็นการจำหน่ายยาเฟนิรามีนแบบยาเดี่ยวๆเท่าใดนัก แต่จะเป็นสูตรตำรับผสมร่วมกับยาอื่น รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาเฟนิรามีนมีหลากหลาย เช่น เป็นยารับประทาน ยาฉีด ยาใช้เฉพาะที่ อย่างเช่น ยาหยอดตา หรือยาพ่นจมูก ยาเฟนิรามีน มีข้อห้ามใช้และข้อควรปฏิบัติบางประการที่ผู้บริโภคผู้ป่วยควรเรียนรู้ทำความเข้าใจโดยเฉพาะในสูตรตำรับของยารับประทานและยาฉีด อย่างเช่น ห้ามใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยาชนิดนี้ ห้ามใช้ร่วมกับกลุ่มยา MAOIs ห้ามใช้กับผู้ที่มีภาวะต่อมลูกหมากโต ด้วยจะทำให้อาการของต่อมลูกหมากโตรุนแรงขึ้น ห้ามใช้กับเด็กทารกหรือเด็กแรกเกิด ห้ามรับประทานยาเฟนิรามีนร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ เพราะจะทำให้เกิดอาการ วิงเวียนและง่วงนอนอย่างรุนแรง และก่อให้เกิดความเสี่ยง ต่อภาวะลมชักได้ง่าย ด้วยยาเฟนิรามีนสามารถกระตุ้นให้เกิดอาการ คลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร การรับประทานยานี้พร้อมอาหาร จะช่วยลดผลข้างเคียงดังกล่าวได้ระดับหนึ่ง กรณีใช้ยาเฟนิรามีนแบบรับประทานเพื่อเป็นยาป้องกันอาการเมารถ-เมาเรือจะต้องรับประทานยานี้ล่วงหน้าประมาณ 30 นาที ก่อนออกเดินทาง ห้ามรับประทานยานี้เกินคำสั่งแพทย์Overdosage เพราะจะทำให้มีอาการ กระสับกระส่าย ไม่มีสมาธิในการควบคุมตัวเอง เกิดประสาทหลอน ความดัน โลหิตต่ำ กรณีของเด็กถ้าได้รับยานี้เกินขนาด จะทำให้เกิดอาการลมชักตามมา ปัจจุบันยังไม่มียาที่ใช้ต้านพิษของยาเฟนิรามีน การช่วยเหลือแพทย์กรณีผู้ป่วยได้รับยาเฟนิรามีนเกินขนาด แพทย์อาจต้องใช้วิธีล้างท้อง และตัวยา Diazepam และกลุ่มยา Bariturates ที่มีการออกฤทธิ์เพียงระยะสั้นๆอาจถูกนำมาช่วยควบคุมอาการลมชักที่เกิดจากยาเฟนิรามีนเกินขนาด ห้ามใช้ยาเฟนิรามีนในรูปแบบยาหยอดตากับผู้ป่วยโรคต้อหิน ด้วยจะทำให้อาการของโรคต้อหินกำเริบรุนแรงขึ้น สำหรับประเทศไทย จะพบการใช้ยาเฟนิรามีน ในสูตรตำรับยาหยอดตา แต่ต่างประเทศจะมีการจัดจำหน่ายเป็นยารับประทาน ทั้งชนิดเม็ด และชนิดน้ำเชื่อมภายใต้ชื่อการค้าว่า Avil อนึ่ง หากมีข้อซักถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับยาเฟนิรามีน ผู้บริโภคสามารถสอบถามได้จากแพทย์ผู้ที่สั่งจ่ายยาชนิดนี้ หรือจากเภสัชกรได้ทั่วไป เฟนิรามีนมีสรรพคุณคุณสมบัติอย่างไร ยาเฟนิรามีนมีสรรพคุณข้อบ่งใช้ เช่น ก.ในรูปแบบยารับประทาน ใช้รักษาโรคไข้ละอองฟาง ใช้บรรเทาอาการ ลมพิษ ผื่นแดง หรือ ผื่นคันตามผิวหนัง ใช้ป้องกันอาการเมารถ-เมาเรือ ข. ในรูปแบบยาหยอดตา ใช้หยอดตาเพื่อบรรเทาอาการระคายเคืองหรือการแพ้ที่เกิดขึ้นกับดวงตา เช่น เยื่อตาอักเสบจากภูมิแพ้ เฟนิรามีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร ยาเฟนิรามีนมีกลไกการออกฤทธิ์ตรงบริเวณตัวรับReceptorที่ชื่อว่า Histamine 1 H1-receptor ตัวรับดังกล่าวจะอยู่ตามผนังเซลล์ของอวัยวะที่มีอาการแพ้ เช่น ผิวหนัง เนื้อเยื่อในจมูก เยื่อตา โดยตัวยาจะเข้าแข่งขันและปิดกั้นมิให้สารฮีสตามีนHistamineเข้าจับกับ H1-receptor เป็นผลให้ กระบวนการกระตุ้นอาการแพ้จากHistamine ถูกยับยั้ง จึงทำให้อาการแพ้ต่างๆบรรเทาเบาบางลง เฟนิรามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาเฟนิรามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น ยาเม็ดชนิดรับประทานแบบออกฤทธิ์นาน ที่ประกอบด้วย Pheniramine maleate ขนาด 75 มิลลิกรัมเม็ด ยาเม็ดชนิดรับประทานแบบออกฤทธิ์ทันทีที่ประกอบด้วย Pheniramine maleate ขนาด 25 และ 50 มิลลิกรัมเม็ด ยาน้ำเชื่อมชนิดรับประทาน ที่ประกอบด้วยตัวยา Pheniramine maleate ขนาด 15 มิลลิกรัม5 มิลลิลิตร ยาฉีดที่ประกอบด้วยตัวยา Pheniramine maleate ขนาด 45.5 มิลลิกรัม2 มิลลิลิตร ยาหยอดตาที่ประกอบด้วย Pheniramine maleate 0.3 Naphazoline HCl 0.025 เฟนิรามีนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร ยาเฟนิรามีน มีขนาดการบริหารยาใช้ยา เช่น ก. สำหรับอาการแพ้จาก ไข้ละอองฟาง ผื่นคัน และลมพิษ ผู้ใหญ่ รับประทานยาชนิดน้ำเชื่อมขนาด 15–30 มิลลิกรัม วันละ 2–3 ครั้ง หรือรับประทานยาเม็ดได้ถึง 45 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง เช้า–กลางวัน–เย็น ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 มิลลิกรัมน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวัน เด็กอายุ 5–10 ปี รับประทานยาเม็ดขนาดครึ่งหนึ่งของผู้ใหญ่ วันละ 3 ครั้ง เช้า–กลางวัน–เย็น ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 มิลลิกรัมน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวัน เด็กอายุมากกว่า 10 ปีขึ้นไป รับประทานยาชนิดน้ำเชื่อมขนาด 15–30 มิลลิกรัม วันละ 2–3 ครั้ง หรือ รับประทานยาเม็ดขนาดครึ่งหนึ่งของผู้ใหญ่ วันละ 3 ครั้งเช้า–กลางวัน–เย็น ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 มิลลิกรัมน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวัน เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี การใช้ยานี้ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป ข.สำหรับป้องกันอาการ เมารถ-เมาเรือ ผู้ใหญ่ รับประทานยาชนิดน้ำเชื่อมขนาด 15–30 มิลลิกรัม วันละ 2–3 ครั้ง หรือ รับประทานยาเม็ดได้ถึง 45 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง เช้า–กลางวัน–เย็น ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 มิลลิกรัมน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวัน โดยรับประทานยาก่อนออกเดินทาง ประมาณ 30 นาที เด็กอายุ 5–10 ปี รับประทานยาเม็ดขนาดครึ่งหนึ่งของผู้ใหญ่ วันละ 3 ครั้ง เช้า–กลางวัน–เย็น ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 มิลลิกรัมน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวัน รับประทานยาก่อนออกเดินทาง 30 นาที เด็กอายุมากกว่า 10 ปีขึ้นไป รับประทานยาชนิดน้ำเชื่อมขนาด 15–30 มิลลิกรัม วันละ 2–3 ครั้ง หรือรับประทานยาเม็ดขนาดครึ่งหนึ่งของผู้ใหญ่ วันละ 3 ครั้งเช้า–กลางวัน–เย็น ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 3 มิลลิกรัมน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวัน โดยรับประทานยาก่อนออกเดินทางประมาณ 30 นาที เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี การใช้ยานี้ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป ค. สำหรับอาการแพ้ที่ตาเยื่อตาอักเสบจากภูมิแพ้ ใช้สูตรตำรับ Pheniramine 0.3 Naphazoline 0.025 ผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป หยอดตาข้างที่มีอาการแพ้ 1-2 หยด ไม่เกินวันละ 4 ครั้ง เด็กอายุตั้งแต่ 5 ปีลงมา การใช้ยานี้ขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป อนึ่ง ระยะเวลาการใช้ยาให้เป็นไปตามคำสั่งแพทย์ ควรรับประทานยานี้พร้อมอาหาร หมายเหตุ ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้ เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาเฟนิรามีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้ ประวัติแพ้ยาทุกชนิด เช่น กินยาใช้ยาแล้ว คลื่นไส้มาก ขึ้นผื่น หรือ แน่นหายใจติดขัดหายใจขัดหายใจลำบาก มีโรคประจำตัวต่างๆ รวมทั้งกำลังกินยาใช้ยาอะไรอยู่ เพราะยาเฟนิรามีนอาจส่งผลให้อาการของโรคเหล่านั้นรุนแรงขึ้น หรืออาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆ ที่กินที่ใช้อยู่ก่อน หากเป็นสุภาพสตรีควรแจ้งว่าอยู่ในภาวะตั้งครรภ์ หรือ กำลังให้นมบุตร เพราะยาหลายประเภทสามารถผ่านทางน้ำนมหรือรก และเข้าสู่ทารกจนก่อให้เกิดผลข้างเคียงได้ หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร หากลืมรับประทานยาหยอดตาด้วยยา เฟนิรามีน สามารถรับประทานหยอดตาทันทีที่นึกขึ้น ได้ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาหยอดตาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาหยอดยาที่ขนาดปกติ เฟนิรามีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร ยาเฟนิรามีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา ผลข้างเคียงอาการข้างเคียงต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น ผลต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้อาเจียน ท้องเสียหรือท้องผูก ปวดท้อง จุกแน่นตรงลิ้นปี่ ปากแห้ง ผลต่อระบบประสาท เช่น วิงเวียน ง่วงนอน หูอื้อ ขาดสมาธิ ตัวสั่น ปวดศีรษะ ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น ชีพจรเต้นผิดปกติ ผลต่อระบบการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย เช่น เบื่ออาหาร ผลต่อตา เช่น ตาพร่า รูม่านตาขยาย ความดันตาสูง ตาแดง ผลต่อกล้ามเนื้อ เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง ผลต่อสภาพจิตใจ เช่น นอนไม่หลับ ประสาทหลอน ผลต่อระบบเลือด เช่น ไขกระดูกไม่สร้างเม็ดเลือด กดไขกระดูก โลหิตจาง ผลต่อระบบทางเดินปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะขัด มีข้อควรระวังการใช้เฟนิรามีนอย่างไร มีข้อควรระวังการใช้ยาเฟนิรามีน เช่น ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้ ห้ามใช้ร่วมกับยากลุ่ม MAOI ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง ห้ามรับประทานยานี้พร้อมกับสุราหรือเครื่องดื่มประเภทแอลกอฮอล์ ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยต่อมลูกหมากโต กรณีเกิดอาการวิงเวียนหลังรับประทานยานี้ ห้ามขับขี่หรือทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักร ด้วยจะเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย การใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร และเด็ก ต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้ ห้ามใช้ยาหมดอายุ ห้ามเก็บยาหมดอายุ อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ยาที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิดรวมยาเฟนิรามีนด้วย ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตามข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดอ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ เฟนิรามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ยาเฟนิรามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น หลีกเลี่ยงการใช้ยาเฟนิรามีนร่วมกับ ยาปฏิชีวนะกลุ่ม Aminoglycoside ด้วยจะทำให้เกิดพิษผลข้างเคียงรุนแรงต่อระบบประสาทการได้ยินของผู้ป่วยหูหนวก ห้ามใช้ยาเฟนิรามีนร่วมกับกลุ่มยา MAOI Atropine และ TCA ด้วยจะส่งผลกระทบต่อระบบประสาท หรือที่เรียกว่า Antimuscarinic effect ต้านการทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติ หลีกเลี่ยงการใช้ยาเฟนิรามีนร่วมกับยากลุ่ม Opioids Barbiturates ด้วยจะก่อให้เกิดฤทธิ์กดการทำงานของสมอง เช่น ง่วงนอนมาก ควรเก็บรักษาเฟนิรามีนอย่างไร ควรเก็บรักษายาเฟนิรามีน ดังนี้ เช่น กรณียาชนิดรับประทาน เก็บยาภายใต้อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียสCelsius กรณียาหยอดตา เก็บยาภายใต้อุณหภูมิ 20 – 25 องศาเซลเซียส กรณียานี้ทุกรูปแบบ ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแสงแดด ความร้อนและความชื้น และ ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เฟนิรามีนมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ยาเฟนิรามีน มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิตผู้จำหน่าย เช่น ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต Avil เอวิล Sanofi aventis Avil retard dragees เอวิล รีทาร์ด ดรากีส์ Sanofi aventis Naphcon-A นาฟคอน-เอ Alcon
ยาเฟนิรามีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆ ของร่างกายดังนี้

- ผลต่อระบบทางเดินอาหาร: เช่น คลื่นไส้อาเจียน ท้องเสียหรือท้องผูก ปวดท้อง จุก/แน่นตรงลิ้นปี่ ปากแห้ง

- ผลต่อระบบประสาท: เช่น วิงเวียน ง่วงนอน หูอื้อ ขาดสมาธิ ตัวสั่น ปวดศีรษะ

- ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด: เช่น ชีพจรเต้นผิดปกติ

- ผลต่อระบบการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย: เช่น เบื่ออาหาร

- ผลต่อตา: เช่น ตาพร่า รูม่านตาขยาย ความดันตาสูง ตาแดง

- ผลต่อกล้ามเนื้อ: เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง

- ผลต่อสภาพจิตใจ: เช่น นอนไม่หลับ ประสาทหลอน

- ผลต่อระบบเลือด: เช่น ไขกระดูกไม่สร้างเม็ดเลือด/ กดไขกระดูก โลหิตจาง

- ผลต่อระบบทางเดินปัสสาวะ :เช่น ปัสสาวะขัด
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine