บุคคลภายนอก เช่น เพื่อน หรือญาติ จะสามารถขอทราบข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วยได้หรือไม่?
การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตาม พรบสุขภาพแห่งชาติ พรบสุขภาพแห่งชาติ พศ๒๕๕๐ มาตรา ๗๑ วางหลักเกณฑ์การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล data protection ที่เป็นข้อมูลประวัติสุขภาพไว้คือ ข้อมูลสุขภาพของบุคคลเป็นความลับส่วนบุคคล การเปิดเผยข้อมูลแก่ผู้ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการรักษาพยาบาลไม่อาจทำได้ เว้นแต่จะได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล หรือมีกฎหมายกำหนดให้เปิดเผยข้อมูลได้ ข้อมูลในเวชระเบียนผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาล ได้รับความคุ้มครองตามมาตรา ๗ ดังกล่าว ถือเป็นสิทธิผู้ป่วยที่ควรได้รับการเคารพ ข้อยกเว้นที่จะเปิดเผยข้อมูลได้คือ เจ้าของข้อมูลยินยอมให้เปิดเผยได้ หรือมีกฎหมายบัญญัติให้เปิดเผยได้ เช่น โรงพยาบาลรัฐจะเปิดเผยข้อมูลผู้ป่วยได้ ต้องปฏิบัติตาม พรบข้อมูลข่าวสารของราชการ พศ๒๕๔๐ สำหรับโรงพยาบาลเอกชนก็ควรปฏิบัติในแนวทางเดียวกัน หรือหากมีโรคติดต่อระบาดขึ้น ก็สามารถเปิดเผยข้อมูลผู้ป่วยได้ตาม พรบโรคติดต่อ พศ๒๕๒๓ อีกกรณีคือการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อประโยชน์สาธารณะ ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติไว้ ย่อมสามารถทำได้เช่นกัน อย่างไรก็ดี ข้อความในตอนท้ายของมาตรา ๗ อาจทำให้มีการใช้และการตีความมาตรานี้ ผิดเพี้ยนไปจากเจตนารมณ์ของผู้ร่างกฎหมาย ที่ต้องการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลจากการใช้สิทธิโดยมิชอบหรือก่อให้เกิดความเสียหายเท่านั้น แม้ว่าจะมีการอ้างสิทธิตามกฎหมายก็ตาม เนื่องจากมีบทลงโทษทางอาญาด้วย เช่น การเปิดเผยข้อมูลเวชระเบียนแก่บุคคลเพื่อขอคำปรึกษาทางคดีความ จะทำได้ต่อเมื่อเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมแล้ว แต่ถ้าเปิดเผยต่อผู้ที่ไม่เกี่ยวข้องก็จะมีความผิดตามกฎหมายนี้ ในทางกลับกันการใช้สิทธิโดยชอบตามกฎหมาย หรือได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลหรือผู้ป่วย ก็ไม่ถือเป็นความผิดแต่อย่างใด ศนพวิฑูรย์ อึ้งประพันธ์ และ รศดรบรรเจิด สิงคะเนติ นักกฎหมายมหาชน มีความเห็นสอดคล้องกันว่า มาตรา ๗ นี้มีเนื้อหาสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๕ ตามหลักการใช้และการตีความกฎหมาย สิทธิอื่นๆ ของเจ้าของข้อมูลคือ สิทธิขอสำเนาข้อมูลหรือสรุปข้อมูลเวชระเบียนที่ใช้ภาษาที่เข้าใจได้ง่าย หรือเมื่อเจ้าของข้อมูลถึงแก่กรรม ทายาทหรือบุคคลในครอบครัวย่อมมีสิทธิในเวชระเบียน ในทางปฏิบัติผู้ป่วยสามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นมาขอข้อมูลแทนก็ได้ โรงพยาบาลจึงควรพัฒนานโยบายหรือแนวปฏิบัติเรื่องข้อมูลประวัติสุขภาพของผู้ป่วย แพทย์ พยาบาลก็ควรทำความเข้าใจและเคารพสิทธิผู้ป่วยในเรื่องนี้ ๑ มาตรา ๗ ข้อมูลด้านสุขภาพของบุคคล เป็นความลับส่วนบุคคล ผู้ใดจะนำไปเปิดเผยในประการที่น่าจะทำให้บุคคลนั้นเสียหายไม่ได้ เว้นแต่การเปิดเผยนั้นเป็นไปตามความประสงค์ของบุคคลนั้นโดยตรง หรือมีกฎหมายเฉพาะบัญญัติให้ต้องเปิดเผย แต่ไม่ว่าในกรณีใดๆ ผู้ใดจะอาศัยอำนาจหรือสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสารของราชการหรือกฎหมายอื่นเพื่อขอเอกสารเกี่ยวกับข้อมูลด้านสุขภาพของบุคคลที่ไม่ใช่ของตนไม่ได้
โดยทั่วไป บุคคลภายนอกไม่สามารถขอทราบข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วยได้ เพราะข้อมูลในเวชระเบียนถือเป็นข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วย การเปิดเผยข้อมูลเหล่านี้โดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้ป่วย ถือเป็นการละเมิดสิทธิผู้ป่วยตามกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม มีข้อยกเว้นบางประการ ที่บุคคลภายนอกสามารถขอทราบข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วยได้ ดังนี้
-กรณีผู้ป่วยยินยอมให้เปิดเผยข้อมูล: 
ผู้ป่วยสามารถลงนามในหนังสือยินยอมให้เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อให้บุคคลที่ระบุไว้ในหนังสือสามารถขอทราบข้อมูลในเวชระเบียนของตนได้
-กรณีมีกฎหมายกำหนดให้เปิดเผยข้อมูล: 
ในบางกรณี กฎหมายอาจกำหนดให้ต้องเปิดเผยข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วย เช่น กรณีการสืบสวนคดีอาญา กรณีการสอบสวนโรคติดต่อ หรือกรณีที่ผู้ป่วยไม่สามารถตัดสินใจด้วยตนเองได้
-กรณีศาลสั่งให้เปิดเผยข้อมูล:
 ศาลมีอำนาจสั่งให้เปิดเผยข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วยได้ กรณีที่จำเป็นต่อการพิจารณาคดี หรือเพื่อรักษาประโยชน์สาธารณะ

สำหรับบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการรักษาพยาบาลของผู้ป่วย เช่น แพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักกายภาพบำบัด ฯลฯ  สามารถขอทราบข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วยได้ โดยไม่ต้องขอความยินยอมจากผู้ป่วย  แต่บุคคลเหล่านี้ต้องเก็บข้อมูลไว้เป็นความลับ และเปิดเผยเฉพาะเท่าที่จำเป็นต่อการรักษาพยาบาลของผู้ป่วยเท่านั้น

นอกจากนี้ โรงพยาบาลยังมีหน้าที่ ในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วย  โดยต้องมีมาตรการป้องกันมิให้ข้อมูลรั่วไหล  เช่น การกำหนดสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูล  การเก็บข้อมูลในระบบที่ปลอดภัย  การอบรมให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่  ฯลฯ

โดยสรุป  บุคคลภายนอกทั่วไปไม่สามารถขอทราบข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วยได้  ยกเว้นกรณีที่มีข้อยกเว้นตามกฎหมาย  หรือได้รับความยินยอมจากผู้ป่วย  สำหรับบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการรักษาพยาบาลสามารถขอทราบข้อมูลในเวชระเบียนของผู้ป่วยได้  แต่ต้องเก็บข้อมูลไว้เป็นความลับ  และเปิดเผยเฉพาะเท่าที่จำเป็นต่อการรักษาพยาบาลเท่านั้น  โรงพยาบาลยังมีหน้าที่ในการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วย
งานการพยาบาล,สาธารณสุข (public health)