สรุปบทความเรื่อง Sunk Cost Sunk Cost ให้หน่อย
มนุษย์เราไม่ใช่สิ่งมีชีวิตที่มีเหตุผล ในหลายๆ สถานการณ์เรามักจะใช้อารมณ์เข้ามาตัดสินใจ และในหลายๆ ครั้ง อารมณ์เหล่านั้นมักจะทำให้เราไขว้เขว ตัดสินใจผิดพลาดไป กับการลงทุนก็เช่นกัน แม้เปลือกนอกจะประดับประดาไปด้วยตัวเลขที่ดูมีเหตุผลมากมาย กลับกลายเป็นว่าหลายต่อหลายครั้งเราโดนอารมณ์ครอบงำ ทำให้นึกเจ็บใจเมื่อย้อนนึกถึงการตัดสินใจในอดีต เราจึงอยากนำเสนอซีรีส์ ‘#พอร์ตพังเพราะแพ้ภัยตัวเอง’ เพื่อให้มนุษย์เราเข้าใจช่องโหว่อันเกิดจากจิตใจที่เปราะบาง เพื่อที่จะได้รู้ทันและรับมือกับโรคทางใจที่อาจทำให้เรา ‘อกหัก’ จากการลงทุนได้เสมอหากอาการกำเริบ สำหรับตอนแรกเราอยากแนะนำให้รู้จักโรค Sunk Cost Fallacy ใครที่คุ้นเคยกับแวดวงเศรษฐศาสตร์อาจจะคุ้นหูกับคำว่า Sunk Cost Sunk Cost แปลเป็นไทยว่า ‘ต้นทุนจม’ คือมูลค่าที่เราเสียไปแล้วไม่สามารถเรียกคืนกลับมาได้ ไม่ว่าสถานการณ์ปัจจุบันจะเปลี่ยนไปอย่างไรก็ตาม และตัว Sunk Cost นี่แหละที่มักจะเล่นกับกระบวนการการตัดสินใจของเรา เมื่อซื้ออาหารจานใหญ่ มูลค่าของอาหารทำให้เราเสียดายหากจะต้องกินเหลือ แม้ว่าท้องจะอิ่มจนอึดอัด เมื่อซื้อตั๋วดูภาพยนตร์ที่ดูไปได้ครึ่งเรื่องแล้วไม่สนุกเท่าที่ควร มูลค่าของตั๋วทำให้เราเสียดายหากจะต้องเดินออกจากโรง เมื่อธุรกิจที่สร้างด้วยทุนซึ่งออมมาจากน้ำพักน้ำแรงของตัวเองเริ่มส่อเค้าไม่รอด เราจะไม่อยากทิ้งมัน และนี่ก็คือโรค Sunk Cost Fallacy อันเกิดมาจากความเสียดายหากเราต้องทิ้งสิ่งที่เราจ่ายไป แม้ว่าการยื้อไว้จะทำให้เราต้องทรมานก็ตาม โรค Sunk Cost Fallacy กำลังโจมตีพอร์ตการลงทุนของคุณ! ในอาการเบื้องต้นนั้นเราจะเริ่มกระสับกระส่ายเมื่อเห็นว่ามูลค่าของสินทรัพย์ที่เราถือนั้นลดลงจากที่เราซื้อ และแม้ว่ามูลค่าจะลดลงเรื่อยๆ แต่เราก็ยังมีความคิดที่ว่าเราอุตส่าห์ซื้อหุ้นตัวนี้ไปตั้งแพง จะไม่ยอมขายขาดทุนแน่ๆ ลดลงไป 5%…เอาน่ะ เดี๋ยวมันก็ขึ้น ลงลงไป 10%…ยังก่อน ขายตอนนี้ขาดทุนตั้งสิบเปอร์เซ็นต์เชียวนะ ลดลงไป 15%…20%…40%… ถ้าขายตอนนี้ก็ไม่คุ้มสิ เราซื้อมาตั้งแพงนะ อย่างน้อยถือหุ้นไว้ให้อุ่นใจดีกว่า จะได้รู้สึกว่าเงินที่จ่ายไปนั้นไม่เสียเปล่า นี่คือภาพลวงตาที่โรค Sunk Cost Fallacy สร้างขึ้นมาเพื่อบังเราไม่ให้เห็นสถานการณ์ที่แท้จริง…ว่าพอร์ตการลงทุนของเรากำลังถูกกัดกินทีละนิด อาการนี้อาจรุนแรงถึงขั้นเสียหายจำนวนมาก เช่น เราอาจจะซื้อหุ้นในจุดที่ราคาสูงมากเกินไป ก่อนที่มันจะร่วงแล้วไม่กลับมามีราคาเท่าตอนที่เราซื้ออีกนานหลายปี (เรียกง่ายๆ ว่าติดดอยนั่นเอง) การที่โรค Sunk Cost Fallacy กำเริบ ทำให้เราไม่รีบถอนตัวตอนที่ยังเสียหายไม่มาก เพราะรู้สึกเสียดายมูลค่าที่เราลงทุน
Sunk Cost Sunk Cost หรือ ต้นทุนจม คือมูลค่าที่เสียไปแล้วไม่สามารถเรียกคืนกลับมาได้ ไม่ว่าสถานการณ์ปัจจุบันจะเปลี่ยนไปอย่างไร เราจะเริ่มกระสับกระส่ายเมื่อเห็นว่ามูลค่าของสินทรัพย์ที่เราถือนั้นลดลงจากที่เราซื้อ แม้ว่ามูลค่าจะลดลงเรื่อยๆ แต่จะไม่ยอมขายขาดทุน นี่คือภาพลวงตาของ Sunk Cost Fallacy สร้างขึ้นมาเพื่อบังเราไม่ให้เห็นสถานการณ์ที่แท้จริง…ว่าพอร์ตการลงทุนของเรากำลังถูกกัดกิน อาการนี้อาจรุนแรงถึงขั้นเสียหายจำนวนมาก เช่น เราอาจจะซื้อหุ้นในจุดที่ราคาสูงมากเกินไป ก่อนที่มันจะร่วงแล้วไม่กลับมามีราคาเท่าตอนที่เราซื้ออีกนานหลายปี (ติดดอย) การที่เราไม่รีบถอนตัวตอนที่ยังเสียหายไม่มาก เพราะรู้สึกเสียดายมูลค่าที่ลงทุน
ความรู้ทางการเงิน