สรุปบทความเรื่อง น้ำมันหอมระเหย ให้หน่อย
น้ำมันหอมระเหย Essential oil Volatile oil Ethereal oil น้ำมันหอมระเหยที่มีใช้ในปัจจุบันมีอะไรบ้าง ประโยชน์ของน้ำมันหอมระเหยมีอะไรบ้าง อันตรายจากน้ำมันหอมระเหยมีอะไรบ้าง ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันหอมระเหยอย่างปลอดภัยได้อย่างไร ยารักษาโรค Pharmaceutical drug ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด เครื่องสำอาง Cosmetics และเครื่องประทินผิว Toiletry ประเภทเครื่องสำอาง ประเภทสารเคมีและวัตถุอันตราย ยาไล่แมลง น้ำมันหอมระเหยEssential oil เป็นสารประกอบที่มีสถานะเป็น ของเหลว ใส ไม่ละลายน้ำ ปกติจะระเหยได้ง่ายที่อุณหภูมิห้อง และไม่มีคราบตกค้างหลงเหลือเหมือนกับไขมัน น้ำมันหอมระเหยสามารถสกัดได้จากส่วนต่างๆของพืชโดยใช้ไอน้ำ หรือใช้การบีบอัด หรือใช้ตัวทำละลายที่เหมาะสม อุตสาหกรรมด้านน้ำหอม เครื่องสำอาง การผลิตสบู่ ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดบ้านเรือน หรือแม้แต่อาหาร และเครื่องดื่มต่างๆ ก็มีโอกาสใช้น้ำมันหอมระเหยมาเป็นองค์ประกอบในผลิตภัณฑ์ น้ำมันหอมระเหยถูกนำมาใช้ในสถานบริการต่างๆไม่ว่าจะเป็น สปา โรงแรม รีสอร์ท ในฐานะสุคนธบำบัดหรือการบำบัดรักษาด้วยกลิ่นหอมAromatherapy ซึ่งมุ่งเน้นทำให้อารมณ์ผ่อนคลายและเกิดความรู้สึกมีความสุข เราสามารถพบเห็นการใช้และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของน้ำมันหอมระเหยตามสถานพยาบาลการแพทย์ทางเลือก ห้างสรรพสินค้า ร้านจำหน่ายเครื่องสำอาง หรือแม้แต่ร้านสะดวกซื้อ อย่างไรก็ตามน้ำมันหอมระเหยยังมีความแตกต่างกัน ในเรื่ององค์ประกอบทางเคมี ในธรรมชาติของการออกฤทธิ์ กลิ่น ความเป็นพิษ ฯลฯ ทำให้เกิดคุณประโยชน์และผลต่อความรู้สึกของผู้บริโภคได้ต่างกัน การที่จะเลือกใช้น้ำมันหอมระเหยชนิดใดควรศึกษาข้อเท็จจริงและใช้วิจารณญาณมาประกอบกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของแต่ละตัวบุคคล น้ำมันหอมระเหยที่มีใช้ในปัจจุบันมีอะไรบ้าง น้ำมันหอมระเหยที่พบเห็นในปัจจุบันที่สกัดได้จากส่วนต่างๆ ของพืชมีดังนี้ เช่น สกัดได้จากเปลือกไม้ เช่น Cassia Cinnamon Sassafras สกัดได้จากดอก เช่น CannabisChamomile Clary sage Clove Hops Hyssop Jasmine Laveder Manuka Marjoram Orange Pelargonium Plumeria Rose Ylang-ylang สกัดได้จากใบ เช่น Basil Bay leaf Buchu Cinnamon Common sage Eucalyptus Guava Lemon grass Melaleuca Oregano Patchouli Peppermint Pine Rosemary Spearmint Tea tree Thyme Tsuga Wintergreen สกัดได้จากเปลือกของผล เช่น Bergamot Grapefruit Lemon Lime Orange Tangerine สกัดได้จากเหง้า เช่น Galangal Ginger สกัดได้จากราก เช่น Valerian สกัดได้จากเมล็ด เช่น Anise Buchu Celery Cumin Flax Nutmeg oil สกัดได้จากเนื้อไม้ เช่น Agarwood Camphor Cedar Rosewood Sandalwood ประโยชน์ของน้ำมันหอมระเหยมีอะไรบ้าง สามารถจำแนกประโยชน์ของน้ำมันหอมระเหยได้ดังนี้ เช่น 1. ประโยชน์ในลักษณะของยารักษาโรค น้ำมันหอมระเหยหลายตัวที่นักวิทยาศาสตร์ พบว่ามีฤทธิ์ในการรักษาโรค เช่น ไธมอลThymol เป็นน้ำมันหอมระเหยที่มีฤทธิ์ต่อต้านแบคทีเรีย สามารถใช้ เพียงลำพัง หรือจะผสมร่วมกับน้ำมันหอมระเหยชนิดอื่นที่มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย เช่นเดียวกัน อาทิ คาร์วาครอลCarvacrol ใช้ในลักษณะรับประทานด้วยมีฤทธิ์เผ็ดร้อน ช่วยขับลมในระบบทางเดินทางอาหาร ทำให้มีอาการเรอออกมา กระตุ้นกล้ามเนื้อหูรูดของกระเพาะอาหารให้ผ่อนคลายและ ลดอาการปวดเกร็งของช่องท้อง ตัวอย่างน้ำมันหอมระเหยในกลุ่มนี้ ได้แก่ น้ำมันยูคาลิปตัสEucalyptus oil ใช้บำบัดอาการปวดกล้ามเนื้อด้วยการกระตุ้นให้หลอดเลือดบริเวณผิวหนังมีการขยายตัว ทำให้ระบบไหลเวียนเลือดดีขึ้นในระดับหนึ่ง ใช้เป็นส่วนผสมของยาแก้ไอ ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ เช่น น้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้จากพืชจำพวกสนJuniper ช่วยให้นอนหลับ เช่น Lavender Chamomile ถูกนำมาใช้กับผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับอยู่เป็นประจำ บรรเทาความวิตกกังวลและความเครียดด้วยกลิ่นของ Ylang Ylang และ Frankincense สนับสนุนผู้ที่อยากลดน้ำหนักโดยการควบคุมสมดุลของระดับน้ำตาลในเลือด เช่น น้ำมันหอมระเหยประเภท Grapefruit Cinnamon และ Ginger ใช้บำบัดอาการ เมารถ-เมาเรือ อย่างเช่น Peppermint ลดรอยเหี่ยวย่น เช่น Patchouli Lavender และ Sage ด้วยน้ำมันหอมระเหยกลุ่มนี้ มีคุณสมบัติเร่งกระบวนการสมานผิวของร่างกาย 2. สุคนธบำบัดหรือการรักษาด้วยกลิ่นหอมAromatherapy จากน้ำมันหอมระเหย ก่อให้เกิดประโยชน์ทำให้อารมณ์ผ่อนคลาย สามารถพบเห็นการใช้น้ำมันหอมระเหย ในลักษณะนี้ได้ตามสถานพยาบาลที่เป็นการแพทย์ทางเลือก สปา รีสอร์ทต่างๆ 3. ใช้เป็นยาฆ่าแมลง หรือยาไล่แมลงรำคาญ แต่ไม่ก่อให้เกิดการรบกวนต่อมนุษย์ และ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม อาจกล่าวว่าน้ำมันหอมระเหยเป็นยาไล่แมลงที่เป็นมิตรกับ ธรรมชาติGreen pesticides ตัวอย่างน้ำมันหอมระเหยกลุ่มนี้ ได้แก่ น้ำมันกุหลาบ น้ำมันตะไคร้หอม ลาเวนเดอร์ ไธม์ เปปเปอร์มินต์ และยูคาลิปตัส หมายเหตุ ควรใช้วิจารณญาณพิจารณาคุณประโยชน์ของน้ำมันหอมระเหยที่กล่าวมาข้างต้น ด้วยการออกฤทธิ์ของน้ำมันหอมระเหยมีทั้งทางตรงและทางอ้อม รวมถึงปัจจัยของความเข้มข้นที่เหมาะสม ตลอดจนกระทั่งปัจจัยด้านความบริสุทธิ์และสิ่งปนเปื้อนมาประกอบกัน อันตรายจากน้ำมันหอมระเหยมีอะไรบ้าง อันตรายจากน้ำมันหอมระเหยมีหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นด้วยความเข้มข้น ความบริสุทธิ์ หรือเกิดจากโครงสร้างเคมีที่ก่อให้เกิดพิษต่อร่างกายมนุษย์ นักวิชาการจะแนะนำไม่ให้ใช้น้ำมันหอมระเหยประเภทความเข้มข้นสูงทาผิวหนังหรือนวดร่างกายโดยตรง ด้วยอาจก่อให้เกิดอาการแพ้ได้อย่างรุนแรง กรณีที่มีการสะสมน้ำมันหอมระเหยเข้าร่างกาย สามารถก่อให้เกิดพิษต่อตับ หรือน้ำมันหอมระเหยที่สกัดจากเปลือกผิวของพืชตระกูลส้ม สามารถกระตุ้นให้ผิวหนังแพ้แสงแดดได้ง่ายยิ่งขึ้น ในอุตสาหกรรมการผลิตน้ำมันหอมระเหย ผู้ผลิตจะมีเอกสารด้านความปลอดภัยของน้ำมันหอมระเหยแต่ละตัว ผู้บริโภคต้องศึกษาและทำความเข้าใจเมื่อต้องทำงานเกี่ยวข้องกับน้ำมันหอมระเหยดังกล่าว เช่น การติดไฟ น้ำมันหอมระเหยสามารถติดไฟได้ด้วยมีจุดวาบไฟต่ำ เช่น Tea tree Lavender และ Citrus oil มีจุดวาบไฟเพียง 50–60 องศาเซลเซียส Celsius จึงควรหลีกเลี่ยงการวางน้ำมันหอมระเหยใกล้บริเวณที่มีเปลวไฟหรือความร้อน เป็นพิษต่อร่างกาย โดยเฉพาะสตรีมีครรภ์ตั้งครรภ์ ต้องหลีกเลี่ยงการใช้น้ำมันหอมระเหย ด้วยข้อมูลความปลอดภัยการใช้น้ำมันหอมระเหยกับสตรีมีครรภ์ยังมีน้อย ซึ่งอาการพิษเบื้องต้นที่อาจพบเห็น เช่น ก่อให้เกิดการระคายเคืองทางเดินหายใจ และหรือทางเดินอาหาร และอาเจียน น้ำมันหอมระเหยอาจเป็นพิษกับสัตว์เลี้ยง เช่น แมว สุนัข จึงควรเก็บน้ำมันหอมระเหยให้ห่างไกลจากสัตว์เลี้ยงภายในบ้าน มีฤทธิ์คล้ายเป็นฮอร์โมนเพศหญิง หรือ ที่เรียกว่า Estrogenic effect โดยทำให้เด็กชายที่ได้รับหรือมีการสะสมน้ำมันหอมระเหยอย่างเช่น Tea tree และLavender มีหน้าอกเต้านมโตขึ้น ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันหอมระเหยอย่างปลอดภัยได้อย่างไร มีแนวทางการใช้น้ำมันหอมระเหยอย่างปลอดภัยดังนี้ เช่น อ่านและทำความเข้าใจกับเอกสารกำกับผลิตภัณฑ์น้ำมันหอมระเหยก่อนนำมาใช้งาน ใช้น้ำมันหอมระเหยตามสัดส่วนที่เหมาะสมตรงตามข้อกำหนดในเอกสารกำกับ การใช้น้ำมันหอมระเหย มากเกินเหตุ เช่น ทาผิวหนังเป็นปริมาณมากๆ อาจส่งผลเสียต่อร่างกายในภายหลัง ห้ามสูดดมหรือทาผิวหนังด้วยน้ำมันหอมระเหยที่เข้มข้น ควรใช้ผลิตภัณฑ์น้ำมันหอม ระเหยที่เจือจางโดยผ่านกระบวนการผลิตหรือการแปรรูปมาเรียบร้อยแล้ว ห้ามดมกลิ่นน้ำมันหอมระเหยเข้มข้นโดยตรงเพื่อหลีกเลี่ยงอาการระคายเคืองที่อาจจะเกิดขึ้นกับจมูก การทดสอบกลิ่นสามารถใช้มือโบกไปมา 3–4 รอบบริเวณ ปากภาชนะบรรจุน้ำมันหอมระเหยแล้วคอยสูดดมเพียงเบาๆ ก็สามารถสัมผัสรับรู้ถึง กลิ่นน้ำมันหอมระเหยได้แล้ว ใช้น้ำมันหอมระเหยตามข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์ เช่น ห้ามใช้น้ำมันหอมระเหยที่ใช้กลิ่นเพื่อทำให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลายมาทาถูนวดผิวหนัง หรือนำน้ำมันหอมระเหยที่ใช้สำหรับทาถูนวดร่างกายมาสูดดม ห้ามรับประทานน้ำมันหอมระเหยสกัด น้ำมันหอมระเหยส่วนมากถูกนำมาใช้กับร่างกายเพียงภายนอกเท่านั้น ทั่วไปการใช้บริโภคจะเป็นลักษณะของน้ำมันหอมระเหยที่มีอยู่ในพืชที่ใช้ปรุงอาหารอยู่แล้ว เช่น มะนาว มะกรูด ตะไคร้ ห้ามนำตะไคร้หอมมาปรุงอาหาร เราใช้น้ำมันตะไคร้หอมเพื่อ ไล่แมลง เช่น ยุงรำคาญ อย่าเชื่อสรรพคุณที่ระบุบนเอกสารกำกับผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันหอมระเหยเป็น องค์ประกอบ ร่างกายของผู้บริโภคแต่ละคนมี ความไว หรืออาการแพ้ น้ำมันหอมระเหยได้แตกต่างกัน การทดสอบง่ายๆว่าตนเองแพ้น้ำมันหอมระเหยชนิดใดหรือไม่นั้น อาจใช้น้ำมันหอมระเหยเพียงเล็กน้อยแตะบนผิวหนัง อย่างเช่น ฝ่ามือ หรือข้อพับ หากไม่พบว่าเกิดอาการแพ้อย่างเช่น ผื่นคัน ลมพิษ ก็สามารถประกันความปลอดภัยได้ในระดับหนึ่ง ไม่ใช้น้ำมันหอมระเหยที่หมดอายุแล้ว ด้วยการเก็บไว้นานอาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างน้ำมันหอมระเหยกับออกซิเจนในอากาศ ทำให้น้ำมันหอมระเหยสูญเสียคุณสมบัติตามธรรมชาติของตัวเองไป ห้ามทาน้ำมันหอมระเหยบนผิวหนังที่มีบาดแผล หรือมีการอักเสบ อยู่แล้วด้วยจะ ทำให้มีอาการระคายเคืองอย่างรุนแรง และเกิดการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายตามมา ห้ามใช้น้ำมันหอมระเหยกับเด็ก นอกจากจะมีคำสั่งของแพทย์ เก็บน้ำมันหอมระเหยในภาชนะที่ปิดมิดชิด เก็บให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ห้ามวางทิ้งไว้ใกล้แหล่งที่มีความร้อนหรือเปลวไฟ ห้ามเก็บไว้ในรถยนต์ หยุดใช้ เมื่อพบว่าร่างกายมีอาการแพ้น้ำมันหอมระเหย เช่นผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันหอมระเหยสำหรับทาถูนวดตามผิวหนังบางตัว หากใช้ไประยะหนึ่งแล้วทำให้มีอาการผิว ลอก หรือมีผื่นแดง เกิดขึ้น ต้องหยุดและหลีกเลี่ยงการใช้ทันที ไม่ต้องเสียดาย ห้ามทิ้งน้ำมันหอมระเหยลงพื้นดิน หรือเทลงแม่น้ำลำคลอง ด้วยจะกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ
น้ำมันหอมระเหย เป็นสารประกอบที่มีลักษณะเป็นของเหลว ใส ไม่ละลายน้ำ ระเหยได้ง่ายในอุณหภูมิห้อง ไม่มีคราบหลงเหลือเหมือนไขมัน สกัดได้จากส่วนต่างๆของพืช โดยใช้ไอน้ำ การบีบอัดหรือตัวทำละลายที่เหมาะสม อุตสาหกรรมน้ำหอม เครื่องสำอาง อาหาร น้ำดื่มฯ ก็มีโอกาสใช้น้ำมันหอมระเหยมาเป็นองค์ประกอบ น้ำมันหอมระเหยถูกนำมาใช้ในสถานบริการต่างๆ มุ่งเน้นให้ผ่อนคลาย พบเห็นการจำหน่ายได้ตามสถานพยาบาลการแพทย์ทางเลือก ห้างสรรพสินค้าต่างๆ การเลือกใช้ควรศึกษาข้อมูลโดยขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของบุคคล น้ำมันหอมระเหยมีประโยชน์ ดังนี้
1. ประโยชน์ในลักษณะยารักษาโรค เช่น ไธมอล มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย น้ำมันยูคาลิปตัส ใช้บำบัดการปวดกล้ามเนื้อกระตุ้นให้หลอดเลือดที่ผิวหนังขยายตัว
2. สุคนธบำบัดหรือการรักษาด้วยกลิ่นหอม ทำให้อารมณ์ผ่อนคลายพบเห็นการใช้ได้ในสปา รีสอร์ทต่างๆ
3. ใช้เป็นยาฆ่าแมลง ที่ไม่รบกวนคนและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ได้แก่ น้ำมันกุหลาบ น้ำมันตะไคร้หอม
อันตรายจากน้ำมันหอมระเหยไม่ว่าจะเป็นความเข้มข้นโครงสร้างทางเคมีที่ก่อให้เกิดพิษต่อร่างกาย นักวิชาการไม่แนะนำให้ใช้ทาผิวหนังโดยตรง อาจเกิดอาการแพ้ หลีกเลี่ยงการวางน้ำมันหอมระเหยใกล้บริเวณที่มีเปลวไฟหรือความร้อน สตรีมีครรภ์ควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำมันหอมระเหย ห้ามดมน้ำมันหอมระเหยเข้มข้นโดยตรง ห้ามทาบนผิวหนังที่มีบาดแผล ให้พ้นมือเด็ก ห้ามเก็บไว้ในรถยนต์
17.เภสัชวิทยา Pharmacology