ยาเพื่อการบำบัดภาวะร่างกายพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน/ยาไทรอยด์ฮอร์โมนที่เป็นฮอร์โมนสังเคราะห์ มี2 ชนิด/กลุ่ม ได้แก่
A. 1. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที5 (T5) 2. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที6 (T6)
B. 1. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที1 (T1) 2. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที2 (T2)
C. 1. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที4 (T4) 2. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที3 (T3)
D. 1. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที7 (T7) 2. ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที8 (T8)
ข้อที่ถูกต้องได้แก่ C.  เนื่องจาก ภาวะร่างกายพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน หรือภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน หรือภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำ (Hypothyroidism) เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ป่วยเป็น Hashimoto disease(โรคออโตอิมมูนของต่อมไทรอยด์), ต่อมไทรอยด์ถูกทำลายโดยการผ่าตัด, ต่อมไทรอยด์ถูกทำลายจากการใช้สารกัมมันตรังสี(น้ำแร่รังสีไอโอดีน), หรือจากสาเหตุอื่นๆ จนเป็นผลให้ต่อมไทรอยด์หยุด/ลดการผลิตฮอร์โมนสำคัญคือ ที3 (T3 หรือ Triiodothyronine) และ ที4 (T4 หรือ Tetraiodothyronine หรือThyroxine) ซึ่งไทรอยด์ฮอร์โมนทั้ง 2 ตัว มีความสำคัญต่อกระบวนการเมตาโบลิซึม(Metabolism/การใช้พลังงาน)ต่างๆของร่างกายเป็นอย่างมาก เช่น กระบวนการเปลี่ยนแปลงสารอาหารไปเป็นพลังงาน, กระบวนการทำให้การเต้นของหัวใจให้มีจังหวะความเร็วเป็นไปอย่างปกติ, การควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย, ความสามารถในการคิดจดจำของสมอง,และอื่นๆ การพร่อง/ขาดไทรอยด์ฮอร์โมนจึงเป็นเหตุให้กระบวนการเมตาโบลิซึมต่างๆในร่างกายผิดเพี้ยนไป

ไทรอยด์ฮอร์โมน เช่น ที3 (T3) จะเป็นตัวออกฤทธิ์ที่แรงกว่า ที4 (T4) แต่ ที3 (T3) มีอายุหรือค่าครึ่งชีวิต/ระยะครึ่งชีวิต(Half life)ในร่างกายได้เพียงประมาณ 24 ชั่วโมง หรือประมาณ 1 วัน ในขณะที่ ที4 (T4) มีอายุหรือค่าครึ่งชีวิตได้นานถึงประมาณ 7 วัน

ฮอร์โมนที4 (T4) ในกระแสเลือดจะเข้าจับกับเซลล์ของอวัยวะต่างๆในร่างกาย จากนั้นจะเกิดการปลดปล่อยธาตุไอโอดีน 1 อะตอมให้กับเซลล์ของอวัยวะนั้นๆ และทำให้เกิดการเปลี่ยนโครงสร้างจาก ที4 (T4) ไปเป็น ที3 (T3) และฮอร์โมนที3/ที3 (T3) นี่เอง ที่เป็นตัวกระตุ้นให้เซลล์มีการเปลี่ยนแปลงและเกิดกระบวนการเมตาโบลิซึมต่างๆตามมา

จากเหตุผลดังกล่าว เราจึงพบเห็นการใช้ยาฮอร์โมนที4 (T4) ที่ถูกผลิตออกมาเป็นไทรอยด์ฮอร์โมนสังเคราะห์ โดยมีชื่อเรียกว่ายา “เลโวไทรอกซิน (Levothyroxine)” มากกว่าการใช้ยา ที3 เพื่อนำมารักษาภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำ/ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน โดยผู้ป่วยรับประทานเพียงวันละ 1 เม็ดก็สามารถควบคุมการทำงานของร่างกายได้ทั้งวัน และยังคงระดับของไทรอยด์ฮอร์โมนในกระแสเลือดได้อย่างยาวนาน

ส่วนยาที่เป็นฮอร์โมนประเภท ที3 (T3) ก็ถูกผลิตขึ้นมาเช่นเดียวกัน โดยมีชื่อเรียกว่ายา “ไลโอไทโรนีน (Liothyronine)” และนำมาใช้ในวัตถุประสงค์เพื่อบำบัดผู้ป่วยหลังจากการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ หรือระหว่างรอการบำบัดมะเร็งต่อมไทรอยด์ด้วยสารกัมมันตรังสี

สำหรับผู้ที่ได้รับยาไทรอยด์ฮอร์โมน เกินขนาด อาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึก ร้อน เหงื่อออกมาก มือสั่น หลับยาก อารมณ์แปรปรวน เสียสมาธิ น้ำหนักตัวลด ประจำเดือนผิดปกติ หากพบอาการต่างๆเหล่านี้เกิดขึ้นหลังการใช้ยานี้ ผู้ป่วยควรรีบมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาล เพื่อแพทย์ได้ดูแลอาการ และพิจารณาปรับขนาดรับประทานที่เหมาะสมกับผู้ป่วย

การบำบัดภาวะร่างกายพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน เป็นหน้าที่ของแพทย์ ผู้ป่วยควรให้ความร่วมมือปฏิบัติตามข้อแนะนำอย่างเคร่งครัด และควรหลีกเลี่ยงการซื้อหายานี้มารักษาตนเองโดยมิได้ขอคำปรึกษาจากแพทย์หรือเภสัชกร

ยาเพื่อการบำบัดภาวะร่างกายพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนมีกี่ชนิด?
ยาเพื่อการบำบัดภาวะร่างกายพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน/ยาไทรอยด์ฮอร์โมนที่เป็นฮอร์โมนสังเคราะห์ มี2 ชนิด/กลุ่ม ได้แก่

ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที4 (T4): มีรูปแบบผลิตภัณฑ์เป็น ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 50 และ 100 ไมโครกรัม/เม็ด
ฮอร์โมนสังเคราะห์ ที3 (T3): มีรูปแบบผลิตภัณฑ์เป็น ยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 5, 25, และ 50 ไมโครกรัม/เม็ด และเป็นยาฉีดขนาด 10 ไมโครกรัม/มิลลิลิตร

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเพื่อบำบัดภาวะร่างกายพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนเป็นอย่างไร?
กลไกการออกฤทธิ์ของยาบำบัดร่างกายพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน/ยาไทรอยด์ฮอร์โมน คือ ตัวยาที่เป็นฮอร์โมนที3 (T3) และที4 (T4) จะทำให้กระบวนการเมตาโบลิซึม(Metabolism) ขั้นพื้นฐานของร่างกายดำเนินไปได้อย่างเป็นปกติ เช่น การเผาผลาญคาร์โบไฮเดรตเพื่อนำมาเป็นพลังงาน การสังเคราะห์สารโปรตีน การเต้นของหัวใจ ความคิดอ่านของสมอง ฯลฯ ซึ่งส่งผลต่อพัฒนาการและการเจริญเติบโตของร่างกายให้เป็นไปอย่างปกติและมีสมดุล
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine