เมื่อโจทก์รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องรับผิดทางละเมิดแล้ว โจทก์มีเวลาเท่าไหร่ในการฟ้องร้องเรียกร้องค่าเสียหาย?
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๙๔๑/๒๕๕๕
แพ่ง ( มาตรา ๔๔๘ วรรคหนึ่ง )
ป.วิ.พ. ( มาตรา ๒๔๕(๑) , ๒๔๗ )
การที่อธิบดีของโจทก์รับทราบเรื่องที่จำเลยทั้งสองร่วมกันรับรองในใบขนส่งสินค้าขาออกอันเป็นเท็จ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สินของทางราชการ จากรายงานผลการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวนหาผู้รับผิดทางแพ่งเมื่อวันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๘ ก็ย่อถือว่าโจทก์ได้รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนแล้วตั้งแต่วันดังกล่าวแล้ว การที่โจทก์นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๓๙ ซึ่งพ้นกำหนด ๑ ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความตาม ป.พ.พ. มาตรา ๔๔๘ วรรคหนึ่ง
โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดในมูลแห่งคดีอันเป็นการชำระหนี้ซึ่งบังแยกจากกันมิได้ แม้จำเลยที่ ๑ จะมิได้ยกอายุความขึ้นต่อสู้เพราะขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา แต่จำเลยที่ ๒ ผู้เป็นคู่ความร่วมกันได้ให้การต่อสู้เรื่องนี้ไว้ และแม้จำเลยที่ ๑ จะมิได้ฎีกา แต่เมื่อคดีของโจทก์ขาดอายุความ ศาลฎีกาย่อมมีอำนาจพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่ ๑ ได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๒๔๕ (๑),๒๔๗ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๙๔๑/๒๕๕๕
แพ่ง ( มาตรา ๔๔๘ วรรคหนึ่ง )
ป.วิ.พ. ( มาตรา ๒๔๕(๑) , ๒๔๗ )
การที่อธิบดีของโจทก์รับทราบเรื่องที่จำเลยทั้งสองร่วมกันรับรองในใบขนส่งสินค้าขาออกอันเป็นเท็จ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สินของทางราชการ จากรายงานผลการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวนหาผู้รับผิดทางแพ่งเมื่อวันที่ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๘ ก็ย่อถือว่าโจทก์ได้รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนแล้วตั้งแต่วันดังกล่าวแล้ว การที่โจทก์นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๓๙ ซึ่งพ้นกำหนด ๑ ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความตาม ป.พ.พ. มาตรา ๔๔๘ วรรคหนึ่ง
โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดในมูลแห่งคดีอันเป็นการชำระหนี้ซึ่งบังแยกจากกันมิได้ แม้จำเลยที่ ๑ จะมิได้ยกอายุความขึ้นต่อสู้เพราะขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา แต่จำเลยที่ ๒ ผู้เป็นคู่ความร่วมกันได้ให้การต่อสู้เรื่องนี้ไว้ และแม้จำเลยที่ ๑ จะมิได้ฎีกา แต่เมื่อคดีของโจทก์ขาดอายุความ ศาลฎีกาย่อมมีอำนาจพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่ ๑ ได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๒๔๕ (๑),๒๔๗ งพ้นกำหนด ๑ ปี คดีโจทก์จึงขาดอายุความตาม ป.พ.พ. มาตรา ๔๔๘ วรรคหนึ่ง
โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันรับผิดในมูลแห่งคดีอันเป็นการชำระหนี้ซึ่งบังแยกจากกันมิได้ แม้จำเลยที่ ๑ จะมิได้ยกอายุความขึ้นต่อสู้เพราะขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณา แต่จำเลยที่ ๒ ผู้เป็นคู่ความร่วมกันได้ให้การต่อสู้เรื่องนี้ไว้ และแม้จำเลยที่ ๑ จะมิได้ฎีกา แต่เมื่อคดีของโจทก์ขาดอายุความ ศาลฎีกาย่อมมีอำนาจพิพากษาให้มีผลถึงจำเลยที่ ๑ ได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๒๔๕ (๑),๒๔๗
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 วรรคหนึ่ง บัญญัติไว้ว่า "สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดแต่มูลละเมิดขาดอายุความเมื่อพ้นปีหนึ่งนับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้นสิบปีนับแต่วันที่ทำละเมิด"

ศาลฎีกาได้วินิจฉัยว่า โจทก์รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องรับผิดทางละเมิดแล้วตั้งแต่วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2538 ซึ่งเป็นวันที่อธิบดีของโจทก์รับทราบเรื่องที่จำเลยทั้งสองร่วมกันรับรองในใบขนส่งสินค้าขาออกอันเป็นเท็จ ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สินของทางราชการ จากรายงานผลการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวนหาผู้รับผิดทางแพ่ง

ดังนั้น โจทก์มีเวลา 1 ปี นับแต่วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2538 ในการฟ้องร้องเรียกร้องค่าเสียหายจากจำเลยทั้งสอง

โจทก์ได้นำคดีนี้มาฟ้องเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2539 ซึ่งพ้นกำหนด 1 ปีแล้ว ดังนั้น คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 วรรคหนึ่ง

อธิบายเพิ่มเติม: การรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องรับผิดทางละเมิด: หมายถึง โจทก์ต้องทราบถึงพฤติการณ์ที่เป็นการละเมิด และทราบตัวผู้ที่เป็นผู้กระทำละเมิด

กำหนดเวลา 1 ปี: เป็นระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้โจทก์ใช้สิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย หากโจทก์ไม่ฟ้องร้องภายในระยะเวลาที่กำหนด สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายของโจทก์จะขาดอายุความ หมายความว่า โจทก์จะสูญเสียสิทธิในการฟ้องร้องค่าเสียหายไป

ข้อยกเว้น: กรณีที่มีการปิดบังข้อเท็จจริง หรือการขู่เข็ญคุกคาม โจทก์อาจมีสิทธิฟ้องร้องค่าเสียหายหลังพ้นกำหนด 1 ปีได้ แต่โจทก์ต้องมีหลักฐานพิสูจน์ข้อเท็จจริงดังกล่าว

สรุป: โจทก์มีเวลา 1 ปี นับแต่วันที่รู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องรับผิดทางละเมิด ในการฟ้องร้องเรียกร้องค่าเสียหาย หากโจทก์ไม่ฟ้องร้องภายในระยะเวลาที่กำหนด สิทธิเรียกร้องค่าเสียหายของโจทก์จะขาดอายุความ กรณีที่มีการปิดบังข้อเท็จจริง หรือการขู่เข็ญคุกคาม โจทก์อาจมีสิทธิฟ้องร้องค่าเสียหายหลังพ้นกำหนด 1 ปีได้ แต่โจทก์ต้องมีหลักฐานพิสูจน์ข้อเท็จจริงดังกล่าว
กฎหมายละเมิด