การตรวจปัสสาวะเพื่อดูการตั้งครรภ์มีหลักการทำงานอย่างไร?
การตรวจปัสสาวะดูการตั้งครรภ์ และการแปลผล การตรวจปัสสาวะดูการตั้งครรภ์ คือ การตรวจหาฮอร์โมนในร่างกายตัวหนึ่งคือ Human Chrionic Gonadotrophin HCG ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ผลิตจากรกของตัวอ่อนที่เกาะติดกับผนังมดลูก ฮอร์โมนนี้เมื่อสร้างแล้วก็จะผ่านเข้าสู่กระแสเลือด เมื่อเลือดผ่านมากรองที่ไต บางส่วนก็จะออกมากับปัสสาวะได้ การตรวจฮอร์โมนนี้ จึงตรวจได้ทั้งในเลือดและในปัสสาวะ 

เพราะฉะนั้น ถ้าตรวจพบฮอร์โมนนี้ในเลือด และในปัสสาวะ ก็แปลว่า มีการตั้งครรภ์ ท้อง ฮอร์โมนตัวนี้ทำหน้าที่รักษาครรภ์ไว้ไม่ให้เกิดการแท้ง โดยระดับฮอร์โมน HCG จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในการตั้ง ครรภ์ช่วงแรกๆ แต่การตรวจปัสสาวะ เป็นวิธีที่สะดวก ง่าย ค่าใช้จ่ายไม่แพง และสามารถตรวจได้ด้วยตน เอง รวมทั้งประสิทธิภาพการวินิจฉัยสูงมากกว่า 90 จึงเป็นการตรวจที่แพทย์แนะนำให้ตรวจเป็นเบื้องตนเมื่อสงสัยการตั้งครรภ์ การตรวจปัสสาวะ ปัจจุบันสะดวกมาก เนื่องจากมีชุดตรวจสำเร็จรูป สำหรับตรวจปัสสาวะด้วยตนเอง วางจำหน่ายมากมายหลายยี่ห้อ หลากหลายราคา ชุดตรวจปัสสาวะสำหรับการตั้งครรภ์ เมื่อซื้อมาแล้วให้เก็บที่อุณหภูมิ 4-30 องศาเซล เซียส อุณหภูมิห้องก็ได้ เมื่อฉีกซองออกมาแล้ว ต้องตรวจทันทีจึงจะได้ผลการตรวจที่ถูกต้อง ถ้าฉีกมาแล้วยังไม่ตรวจ ก็สามารถเก็บได้ 1 ชั่วโมง มิฉะนั้นประสิทธิภาพการตรวจจะลดลง เนื่องจากโดนความชื้น ปัสสาวะที่ใช้ตรวจที่เหมาะสม ควรใช้ปัสสาวะตอนเช้าหลังตื่นนอน เพราะว่าเข้มข้น ยังไม่ถูกเจือจางจากน้ำที่เราดื่มเข้าไป ปริมาณสารต่างๆในปัสสาวะจึงยังเข้มข้น มีโอกาสตรวจพบได้ดีกว่าเมื่อปัสสาวะเจือจาง และที่สำคัญคือต้องเป็นปัสสาวะที่เก็บมาใหม่ๆ ปกติในชุดตรวจจะมีอุปกรณ์มาให้พร้อมเสร็จสรรพ มีทั้งแบบตลับ Test Pack หรือแถบจุ่ม Test Strip หรือ แบบแผ่นหยด ก่อนการตรวจ ควรต้องอ่านฉลากกำกับแนะนำวิธีตรวจให้เข้าใจดีก่อน และปฏิบัติทุกขั้นตอนตามนั้นให้ถูกต้อง ครบถ้วน 

การอ่านผล เพื่อให้ถูกต้องแม่นยำ ควรอ่านภายใน 5 นาที ถ้าทิ้งไว้นานกว่านี้ ผลอาจคลาดเคลื่อนได้ การแปลผล ถ้าขึ้น 2 ขีด แสดงว่าให้ ผลบวก แปลผลได้ว่า ตั้งครรภ์ ถ้าขีดขึ้น ขีดเดียว แสดงว่าให้ ผลลบ แปลว่า ไม่ตั้งครรภ์ ถ้าไม่ขึ้นสักขีด แสดงว่า อ่านผลไม่ได้ หรือ แถบตรวจเสีย แปลว่าชุดตรวจนั้นเสีย อาจเกิดจากการผลิต หรือเก็บไม่ถูกวิธี หรือ หมดอายุ หรือ ตรวจไม่ถูกวิธี การตรวจแล้วให้ผลบวก แปลว่า ท้อง แต่อาจไม่แน่เสมอไป เพราะชุดตรวจของบางบริษัทไวมาก แม้ฮอร์โมนอื่นที่ไม่ใช่ฮอร์โมน HCG ก็ให้ผลบวกปลอมก็มี แต่พบไม่บ่อยนัก ผิด พลาดประมาณ 1-2 การตรวจการตั้งครรภ์ด้วยปัสสาวะโดยตนเอง เป็นการตรวจเบื้องต้นต้องระมัดระวังในการแปลผล เมื่อตรวจแล้วได้ผลอย่างไร ควรไปตรวจกับแพทย์อีกครั้ง เป็นการเหมาะสมที่สุด
การตรวจปัสสาวะเพื่อดูการตั้งครรภ์ทำงานบนหลักการตรวจหา ฮอร์โมน Human Chorionic Gonadotropin (HCG)ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ผลิตโดยรกของตัวอ่อนที่ฝังตัวอยู่ในผนังมดลูก ฮอร์โมนนี้จะถูกปล่อยเข้าสู่กระแสเลือดและสามารถผ่านเข้าสู่ปัสสาวะได้เมื่อไตกรองเลือด ดังนั้นการตรวจปัสสาวะจึงสามารถตรวจหาฮอร์โมน HCG ได้

ขั้นตอนการทำงานหลักๆ ของการตรวจปัสสาวะเพื่อดูการตั้งครรภ์มีดังนี้


1. การเตรียมตัว ควรใช้ปัสสาวะตอนเช้าเพราะจะมีความเข้มข้นของฮอร์โมน HCG สูงที่สุด ซึ่งทำให้ตรวจพบได้ง่ายและแม่นยำมากขึ้น


2. การใช้ชุดตรวจ  ชุดตรวจปัสสาวะสำหรับการตั้งครรภ์มีให้เลือกหลายแบบ เช่น แบบตลับ (Test Pack), แบบแถบจุ่ม (Test Strip) หรือแบบหยด (Drop Test) ซึ่งแต่ละแบบจะมีกลไกการตรวจที่คล้ายกัน


3. การทดสอบ นำปัสสาวะหยดลงบนชุดตรวจ หรือจุ่มแถบตรวจลงในปัสสาวะ รอระยะเวลาตามที่ระบุในคู่มือ (ปกติประมาณ 3-5 นาที) เพื่อให้ฮอร์โมน HCG ปฏิกิริยากับสารเคมีในชุดตรวจ


4. การอ่านผล
   - ผลบวก (สองขีด) ปรากฏขีดสองขีดบนชุดตรวจ แสดงว่ามีการตั้งครรภ์
   - ผลลบ (ขีดเดียว) ปรากฏขีดเดียว แสดงว่าไม่มีการตั้งครรภ์
   - ผลไม่สามารถอ่านได้ (ไม่มีขีด) ไม่มีขีดปรากฏ หรือขึ้นขีดเดียวไม่ชัดเจน แสดงว่าชุดตรวจเสียหรือการตรวจไม่ถูกต้อง

การตรวจปัสสาวะเพื่อดูการตั้งครรภ์เป็นวิธีที่ง่าย สะดวก และประหยัด โดยมีความแม่นยำสูง (มากกว่า 90%) และสามารถทำได้เองที่บ้าน แต่หากผลตรวจออกมาเป็นบวก ควรไปพบแพทย์เพื่อการตรวจยืนยันและการดูแลต่อไป.
5.พยาธิวิทยา (พยาธิวิทยา) - Pathology