เทคนิคและทางปฏิบัติที่ทนายความควรทราบในวันตรวจพยานหลักฐานมีอะไรบ้าง?
"หักพวงมาลัยรถหลบวัวที่ถูกหมาไล่กัดขึ้นมาบนถนน"

ขณะเกิดเหตุเป็นทางตรงไม่มีสิ่งใดบดบังการมองเห็น มีสุนัขหลายตัววิ่งไล่กัดวัวที่อยู่ริมถนนด้านซ้ายของถนน วัววิ่งหนีข้ามถนนไปทางขวาตัดหน้ารถที่ผู้ต้องหาขับ แม้จะมีวัววิ่งตัดหน้ารถที่ผู้ต้องหาขับ หากผู้ต้องหาขับรถมาด้วยความเร็วไม่เกิน ๙๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมงตามที่กฏหมายกำหนด ความรุนแรงที่ขับชนคอนกรีตร่องถนนไม่น่าจะเกิดขึ้น พบรอยล้อรถที่ร่องกลางถนนก่อนชนคั...นคอนกรีตเป็นระยะยาว ๒๐ เมตร เมื่อรถชนคอนกรีตแล้วได้พลิกคว่ำข้ามคอนกรีตแล้วไปหยุดอยู่เลยคอนกรีตไปเป็นระยะ ๒๕ เมตร สภาพรถตู้ยับเสียหายทั้งคัน แสดงว่าเมื่อรถพลิกคว่ำข้ามคอนกรีตแล้ว ได้พลิกคว่ำไปอีกหลายรอบจึงหยุด แสดงให้เห็นว่าผู้ต้องหาขับรถด้วยความเร็วเกินกว่า ๙๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมงตามที่กฏหมายกำหนดเป็นอย่างมาก และไม่ได้ใช้ความระมัดระวังในการควบคุมความเร็วรถให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยทำให้รถตกถนนและพลิกคว่ำ เป็นเหตุให้ผู้โดยสารที่นั่งถึงแก่ความตาย ชี้ขาดให้ฟ้องผู้ต้องหาในข้อหา ขับรถโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายทรัพย์สินเสียหาย (ชี้ขาดความเห็นแย้ง ๑๓/๒๕๕๒)

ข้อสังเกต :

๑. ความประมาทอยู่ที่การขับรถเร็วเกินอัตราที่กฏหมายกำหนด ทำให้ไม่สามารถหยุดรถหรือบังคับรถให้อยู่ในความปลอดภัยได้ จะอ้างว่าเป็นเหตุสุดวิสัยที่เกิดจากวัววิ่งตัดหน้ารถไม่ได้ หากขับรถไม่เร็วแม้หักรถหลบแล้ว ความเสียหายที่เกิดขึ้นคงไม่มากและคงไม่มีคนตาย

๒. สิ่งที่แสดงว่าขับรถด้วยความเร็วเกินกว่าที่กฏหมายกำหนด คือรอยเบรค ๒๐ เมตรก่อนชนคันคอนกรีต และเมื่อพลิกคว่ำรถได้ข้ามคอนกรีตไปหยุดเลยคอนกรีตอีก ๒๕ เมตร รถตู้พังยับเยินและสภาพคอนกรีตที่ถูกชนได้รับความเสียหาย

๓. กฏหมายกำหนดว่ารถที่วิ่งในเขตเทศบาลให้ขับด้วยความเร็วไม่เกิน ๘๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมง หากขับรถออกนอกเขตเทศบาลให้ขับได้ไม่เกิน ๙๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมง

๔. พนักงานสอบสวนที่มักทำสำนวนว่าผู้ต้องหาหักรถหลบสุนัข หักรถหลบงูที่ออกมาตัดหน้าหรือหักรถหลบของที่ตกบนถนนแล้วเกิดอุบัติเหตุแล้วสั่งไม่ฟ้องอ้างเป็นเหตุสุดวิสัย คงต้องเลิกทำสำนวนทำนองนี้นะครับ เพราะหลายๆสำนวนที่ทำมาก็หลบสุนัขหลบงูทั้งนั้น จริงหรือไม่จริงไม่ทราบ คนที่รู้ดีคือผู้ต้องหาและคนที่โดยสารรถมาด้วยเท่านั้น หรือมีคนรู้กฏหมายบางคนแนะนำให้ผู้ต้องหาให้การแบบนี้

เทคนิคและทางปฏิบัติที่ทนายความควรทราบท่ีสำคัญในวันตรวจพยานหลักฐาน มีดังนี้:

1. เตรียมข้อมูลคดีและวางรูปคดีให้ชัดเจน

ศึกษาข้อเท็จจริงจากลูกความและพยานอย่างละเอียด
วิเคราะห์ประเด็นข้อต่อสู้ วางแนวทางการสืบพยาน
เตรียมบัญชีระบุพยาน เอกสาร พยานวัตถุ ให้ครบถ้วน
2. เตรียมเอกสารและพยานหลักฐาน

ส่งตัวจริงของพยานเอกสารและพยานวัตถุต่อศาล
กรณีมีพยานหลักฐานเด็ด ควรพิจารณาจังหวะการนำเสนอ
เตรียมสำเนาเอกสารไว้ให้คู่ความและศาล
3. ศึกษากฎหมายและแนวฎีกาที่เกี่ยวข้อง

เตรียมประเด็นคำถามสำหรับถามค้านพยาน
เตรียมคำร้อง/คำแถลงต่างๆ ที่จำเป็น
4. ประสานงานกับพยาน

แจ้งพยานเกี่ยวกับวัน เวลา สถานที่ และขั้นตอนต่างๆ
เตรียมพยานให้พร้อมสำหรับการซักถาม
แนะนำพยานเกี่ยวกับมารยาทและกิริยาท่าทาง
5. แต่งกายสุภาพเรียบร้อย แสดงกิริยาท่าทางที่เหมาะสม

แสดงถึงความเป็นมืออาชีพและสร้างความน่าเชื่อถือ
ยึดมั่นในจริยธรรมของทนายความ
6. ฟังอย่างตั้งใจ จดบันทึกประเด็นสำคัญ

จดบันทึกคำพูดของพยาน ประเด็นที่ขัดแย้ง เอกสารที่ใช้
สังเกตกิริยาท่าทางของพยาน
7. ตั้งคำถามอย่างชาญฉลาด

ถามคำถามที่ตรงประเด็น กระชับ ชัดเจน
ใช้เทคนิคการถามเพื่อดึงข้อมูล หักล้างข้อเท็จจริง
ควบคุมอารมณ์ ถามอย่างสุภาพ
8. วิเคราะห์และประเมินผล

วิเคราะห์ข้อเท็จจริงที่ได้จากพยาน
ประเมินน้ำหนักพยาน หลักฐาน เอกสาร
วางแผนกลยุทธ์สำหรับการต่อสู้คดีต่อไป
เทคนิคเพิ่มเติม

แสดงความมั่นใจ ใจเย็น ควบคุมสถานการณ์
สร้างบรรยากาศที่ดี สื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ
ยืดหยุ่น ปรับกลยุทธ์ตามสถานการณ์
จดบันทึกข้อสรุปและประเด็นสำคัญ
การเตรียมตัวที่ดี เข้าใจเทคนิค และปฏิบัติอย่างมืออาชีพ จะช่วยให้ทนายความสามารถควบคุมสถานการณ์ นำเสนอพยานหลักฐาน และต่อสู้คดีได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ,กฎหมายลักษณะพยาน