อะไรคือปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อจำนวนผู้สูงอายุที่เพิ่มมากขึ้นในประเทศไทยและทั่วโลก?
ผู้สูงอายุ Older person นิยามเกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ ความหมายของอายุขัย และอายุคาด สถิติผู้สูงอายุต่างประเทศและประเทศไทย การแบ่งกลุ่มผู้สูงอายุ สาเหตุที่ทำให้จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น วันผู้สูงอายุสากลและของประเทศไทย ปฏิญญาผู้สูงอายุไทยพระราชบัญญัติผู้สูงอายุไทยทำไมต้องเฉพาะผู้สูงอายุ การดูแลผู้สูงอายุ การดูแลผู้สูงอายุ Elderly care มะเร็ง Cancer เบาหวาน Diabetes mellitus ไขมันในเลือดสูง Dyslipidemia อัมพาต อัมพฤกษ์ โรคหลอดเลือดสมอง Stroke โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดหัวใจ Coronary artery disease ความดันโลหิตสูง Hypertension โรคซึมเศร้า Major Depressive Disorder หรือ MDD กระดูกพรุน โรคกระดูกบาง Osteoporosis and Osteopenia นิยามเกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุ Older person เป็นวัยซึ่งมีความแตกต่างจากวัยอื่น เป็นวัยบั้นปลายของชีวิต ดังนั้นปัญหาของผู้สูงอายุในทุกด้านโดยเฉพาะด้านสังคม และสาธารณสุข จึงแตก ต่างจากคนในวัยอื่น ปัจจุบันจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก ซึ่งรัฐบาลไทย และทั่วโลกได้ตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องนี้ จึงมีความพยายาม และมีการรณรงค์อย่างต่อเนื่อง ให้ทุกคนตระหนัก เข้าใจ และพร้อมดูแลผู้สูงอายุให้ทัดเทียมเช่นเดียวกับการดูแลประชากรในกลุ่มอายุอื่น บทความนี้ มีวัตถุประสงค์นำเสนอเรื่องราวของผู้สูงอายุในด้านทั่วไป เช่น คำนิยาม อายุคาดเฉลี่ย ปฏิญญาผู้สูงอายุ และสถิติต่างๆ เพื่อเป็นความรู้พื้นฐานในเรื่องที่เกี่ยวกับผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุ หรือบางคนเรียกว่า ‘ผู้สูงวัย เป็นคำที่บ่งบอกถึงตัวเลขของอายุว่า มีอายุมาก โดยนิยมนับตามอายุตั้งแต่แรกเกิด Chronological age หรือ ทั่วไป เรียกว่า ‘คนแก่ หรือ คนชรา โดยพจนานุกรมฉบับ ราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ให้ความหมายของคำว่า ‘แก่ คือ มีอายุมาก หรือ อยู่ในวัยชรา และ ให้ความ หมายของคำว่า ‘ชรา คือ แก่ด้วยอายุ ชำรุดทรุดโทรม นอกจากนั้น ยังมีการเรียกผู้สูงอายุว่า ราษฎรอาวุโส Senior citizen ส่วน องค์การอนามัยโลก World Health Organization WHO และองค์การสหประชาชาติ United NationsUN ใช้คำในภาษาอังกฤษของผู้สูงอายุว่า Older person or Elderly person แต่เท่าที่ผู้เขียนอ่านจากเอกสารต่างๆ ของจากทั้งองค์การอนามัยโลก และองค์การสหประชาชาติ มักใช้คำว่า Older person มากกว่า Elderly person อนึ่ง คำในภาษาอังกฤษ ที่ใช้เรียกผู้สูงอายุยังมีคำอื่นๆอีก เช่น Old age Old people Senior Elderly Elder องค์การสหประชาชาติ ได้ให้นิยามว่า ผู้สูงอายุ คือ ประชากรทั้งเพศชาย และเพศหญิงซึ่งมีอายุ มากกว่า 60 ปีขึ้นไป 60 โดยเป็นการนิยาม นับตั้ง แต่อายุเกิด ส่วนองค์การอนามัยโลก ยังไม่มีการให้นิยามผู้สูงอายุ โดยมีเหตุผลว่า ประเทศต่างๆทั่วโลกมีการนิยาม ผู้สูงอายุต่างกัน ทั้งนิยามตามอายุเกิด ตามสังคม Social วัฒนธรรม Culture และสภาพร่างกาย Functional markers เช่น ในประเทศที่เจริญแล้ว มักจัดผู้สูงอายุ นับจากอายุ 65 ปีขึ้นไป หรือบางประเทศ อาจนิยามผู้สูงอายุ ตามอายุกำหนดให้เกษียณงาน อายุ 50 หรือ 60 หรือ 65 ปี หรือนิยามตามสภาพของร่างกาย โดยผู้หญิงสูงอายุอยู่ในช่วง 45-55 ปี ส่วนชายสูง อายุ อยู่ในช่วง 55-75 ปี สำหรับประเทศไทย ผู้สูงอายุ ตามพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 หมายความว่า บุคคลซึ่ง มีอายุเกินกว่า 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และมีสัญชาติไทย ส่วนคำว่า สังคมผู้สูงอายุ องค์การสหประชาชาติ แบ่งเป็น 3 ระดับ คือ ระดับ การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ Ageing society หรือ Aging society ระดับ สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ Aged society และ ระดับ สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่Super-aged society โดยให้นิยามของระดับต่างๆ ซึ่งทั้งประเทศไทย และรวมทั้งประเทศต่างๆทั่วโลก ใช้ความหมายเดียวกันในนิยามของทุกระดับของสังคมผู้สูงอายุ ดังนี้ การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ คือ การมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปรวมทั้งเพศชายและเพศหญิงมากกว่า 10 ของประชากรทั้งประเทศ หรือมีประชากรอายุตั้งแต่ 65 ปี เกิน 7 ของประชากรทั้งประเทศ สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ คือ เมื่อประชากรอายุ 60ปี เพิ่มขึ้นเป็น 20 หรือ ประชากรอายุ 65 ปี เพิ่มเป็น 14 ของประชากรโดยรวมทั้งหมดของทั้งประเทศ สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ คือ สังคมที่มีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปมากกว่า 20 ของประชากรทั้งประเทศ อย่างไรก็ตาม ทุกประเทศทั่วโลกมีการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุในช่วงเวลาแตกต่างกันตามความเจริญมั่งคั่ง ซึ่งมีผลต่อสุขภาพและการมีอายุยืนของประชาชน เช่น ในส่วนของประเทศไทย ได้ก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุในปี พ.ศ.2547-2548 โดยมีจำนวนประชากรสูงอายุ 60 คิดเป็นร้อยละ 10.2-10.4 ของประชากรไทยทั้งประเทศ และคาดว่าจะเข้าสู่ ‘สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ ประมาณปี พ.ศ. 2567-2568 แต่บางการศึกษาคาดว่าอาจภายในปี พ.ศ. 2570 อนึ่ง ในทางการแพทย์ สาขาวิชาเฉพาะทางที่ให้การรักษาผู้สูงอายุหรือวิทยาการด้านการแพทย์เกี่ยวกับผู้สูงอายุ เรียกว่า ‘Geriatrics หรือ Geriatric medicine โดยรากศัพท์มาจากภาษา ‘กรีก Geron แปลว่า คนแก่ และ iatros แปล ว่า ผู้รักษา แต่บางท่านเรียกว่า ‘Medical Gerontology และเรียก ‘การศึกษาเกี่ยว กับผู้สูงอายุ หรือวิทยาการว่าด้วยผู้สูงอายุว่า Gerontology เรียก ‘การพยาบาลเฉพาะทางผู้สูงอายุว่า Geriatric nursing หรือ Gerontological Nursing ความหมายของอายุขัย และอายุคาดเฉลี่ย อายุนับตั้งแต่เกิดจนถึงตายของคนเรา หรือความยืนยาวของชีวิตตั้งแต่เกิดจนตาย หรือช่วงชีวิตตั้งแต่เกิดจนตาย เรียกว่า ‘อายุขัย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ให้นิยามคำว่า ‘อายุขัย ว่า อัตรากำหนดอายุจนสิ้นอายุ การสิ้นอายุ ความตาย ศัพท์แพทยศาสตร์ อังกฤษ-ไทย ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2547 แปลคำ อายุขัย เป็นภาษาอัง กฤษว่า Life span และแปลคำ ‘Life expectancy ว่า การคาดหมายคงชีพ
สาเหตุที่ทำให้จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้น ปัจจุบัน ประชากรโลกรวมทั้งในประเทศไทย มีจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นตามลำดับ ซึ่งสาเหตุน่ามาจาก 3 สาเหตุสำคัญ ได้แก่ อัตราเกิดหรืออัตราเจริญพันธ์ อัตราเสียชีวิตหรืออัตราตาย และอายุขัยอายุคาดเฉลียของประชากร 
ก. สาเหตุจากอัตราเกิดของประชากรลดลงหรือคงที่ โดยอัตราเกิด หรือ อัตราเจริญพันธุ์รวม Total fertility rate หมายถึง เฉลี่ยแล้วหนึ่งครอบครัวโดยรวมมีลูกกี่คน ของประชากรโลกลดลง เช่น ประชากรโลก ลดลงจาก 4.95 คน ในช่วงปี พ.ศ. 2493 – 2498 เป็น 2.36 คนในช่วงพ.ศ. 2553 – 2558 ส่วนประเทศไทย ลดจาก 6.3 คนในช่วงปีพ.ศ. 2507 - 2508 เป็น 1.52 คน ในช่วงปีพ.ศ. 2560 
ข. สาเหตุจากอัตราเสียชีวิตของประชากรจากภาวะทางการแพทย์ลดลง ส่งผลให้เมื่อเปรียบเทียบกับอัตราเกิด ประชากรไทยทั่วโลกจึงมีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง เช่น รายงานจาก World Bank อัตราเสียชีวิตของประชากรโลกในปีพ.ศ. 2503 คือ 18รายต่อประชากร1พันคน ลดลงเป็น 8รายต่อประชากร1พันคนในปีพ.ศ. 2559 ส่วนประเทศไทยอัตราเสียชีวิตในปีพ.ศ. 2543 คือ 7.53รายต่อประชากร1พันคน และในปีพ.ศ. 2554 คือ 7.29รายต่อประชากร1พันคน 
ค. สาเหตุจากอายุขัยอายุคาดเฉลี่ย ของประชากรที่เพิ่มขึ้นทั้ง 2 เพศ ผู้สูงอายุจึงมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เช่น ทั่วโลกอายุคาดเฉลี่ยแรกเกิดประมาณ 66ปีในช่วงพ.ศ. 2543-2558 และจะเพิ่มเป็นประมาณ 70 ปีในพ.ศ. 2553-2568 ส่วนในประเทศไทย อายุคาดเฉลี่ยในปีพ.ศ. 2558 คือ 75 ปี และในปีพ.ศ.2560 คือ75.4ปี วันผู้สูงอายุสากลและของประเทศไทย
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine