เจ้าพนักงานตำรวจสามารถจับผู้ต้องหาโดยไม่มีหมายจับได้หรือไม่?
ไม่ได้โดยเด็ดขาด ยกเว้นในกรณีที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 78 ดังนี้

1. เมื่อผู้ต้องหาได้กระทำความผิดซึ่งหน้า: หมายถึง ความผิดที่ประจักษ์ชัดต่อสายตา เช่น กำลังทำร้ายร่างกายผู้อื่น วิ่งราวทรัพย์ หรือลักทรัพย์ต่อหน้าพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ
2. เมื่อพบบุคคลโดยมีพฤติการณ์อันควรสงสัยว่าผู้นั้นน่าจะก่อเหตุร้ายให้เกิดภยันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สินของผู้อื่นโดยมีเครื่องมือ อาวุธ หรือวัตถุอย่างอื่นอันสามารถอาจใช้ในการกระทำความผิด: หมายถึง พฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นว่าบุคคลนั้นน่าจะก่อเหตุร้าย เช่น พกอาวุธ วิ่งหนี หรือมีท่าทางพิรุธ
3. เมื่อมีเหตุที่จะออกหมายจับบุคคลนั้นตามมาตรา ๖๖ (๒) แต่มีความจำเป็นเร่งด่วนที่ไม่อาจขอให้ศาลออกหมายจับบุคคลนั้นได้: หมายถึง กรณีที่พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจมีเหตุอันควรเชื่อว่า บุคคลนั้นได้กระทำความผิดร้ายแรง และมีความจำเป็นเร่งด่วนที่ไม่อาจรอขอหมายจับจากศาลได้ เช่น ผู้ต้องหาเป็นผู้มีอิทธิพลเกรงว่าจะหลบหนี หรือเป็นคดีที่อาจเกิดอันตรายแก่บุคคลหรือทรัพย์สิน
4. เป็นการจับผู้ต้องหาหรือจำเลยที่หนีหรือจะหลบหนีในระหว่างถูกปล่อยชั่วคราวตามมาตรา ๑๑๗: หมายถึง กรณีที่ผู้ต้องหาหรือจำเลยถูกปล่อยชั่วคราวระหว่างการสอบสวนหรือพิจารณาคดี และมีเหตุอันควรเชื่อว่าจะหลบหนี

เหตุผล:
• หลักการทั่วไปของกฎหมายไทยกำหนดไว้ว่า บุคคลทุกคนมีสิทธิเสรีภาพในการเดินทางและพำนักอาศัยอยู่ในราชอาณาจักรโดยปราศจากการรบกวนเว้นแต่จะมีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น (รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 36)
• การจับกุมบุคคลโดยไม่มีหมายจับเป็นการจำกัดเสรีภาพของบุคคล จึงต้องกระทำตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด
• ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 78 กำหนดข้อยกเว้นไว้เพื่อให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจสามารถจับผู้ต้องหาโดยไม่มีหมายจับได้ เฉพาะกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าบุคคลนั้นได้กระทำความผิด และมีความจำเป็นเร่งด่วนที่ไม่อาจรอขอหมายจับจากศาลได้
• การจับกุมโดยไม่มีหมายจับต้องกระทำด้วยความระมัดระวัง และต้องปฏิบัติต่อผู้ต้องหาด้วยความเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ตัวอย่างประกอบ:
• ตำรวจสายตรวจพบชายคนหนึ่งกำลังใช้อาวุธปืนยิงใส่ผู้อื่น ตำรวจสามารถจับกุมชายคนดังกล่าวได้โดยไม่ต้องมีหมายจับ เพราะเป็นการกระทำความผิดซึ่งหน้า
• ตำรวจได้รับแจ้งจากประชาชนว่ามีชายคนหนึ่งถือมีดเดินวนเวียนอยู่หน้าธนาคาร ตำรวจสายตรวจจึงไปตรวจสอบ พบชายคนดังกล่าวมีท่าทางพิรุธ ตำรวจจึงขอตรวจค้นตัว พบยาเสพติดซุกซ่อนอยู่ ตำรวจสามารถจับกุมชายคนดังกล่าวได้โดยไม่ต้องมีหมายจับ เพราะมีพฤติการณ์อันควรสงสัยว่าจะก่อเหตุร้าย
• ผู้ต้องหาคดีลักทรัพย์ถูกศาลอนุญาตให้ประกันตัวระหว่างการพิจารณาคดี แต่ต่อมาผู้ต้องหาหลบหนี ตำรวจสามารถจับกุมผู้ต้องหาได้โดยไม่ต้องมีหมายจับ เพราะเป็นการจับผู้ต้องหาที่หลบหนี
ประมวลกฎหมายอาญา,ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา),กฎหมายอาญาความผิดเกี่ยวกับการปกครอง(ความผิดต่อเจ้าพนักงาน-ตำแหน่งราชการ),กฎหมายอาญาความผิดเกี่ยวกับการยุติธรรม