อวัยวะเพศภายนอกสตรี ประกอบด้วยอวัยวะอะไรบ้าง
อวัยวะเพศภายนอกสตรี กายวิภาคอวัยวะเพศภายนอกสตรี Anatomy of female external genitalia สรีรวิทยาอวัยวะเพศภายนอกสตรี Physiology of female external genitalia อวัยวะเพศภายนอกสตรีประกอบด้วยอวัยวะอะไรบ้าง หัวหน่าว Mons pubis แคมใหญ่ Labia majora แคมเล็ก Labia minora ต่อมบาโธลิน Bartholins gland คลิตอริส Clitoris ฝีเย็บ Perineum รูเปิดท่อปัสสาวะUrethra อวัยวะเพศภายนอกมีหน้าที่อย่างไร อวัยวะเพศสตรีภายนอกมีการเปลี่ยนแปลงจากเด็กถึงผู้ใหญ่อย่างไร ปัจจัยอะไรที่มีผลต่อการทำงานของอวัยวะเพศภายนอกสตรี อวัยวะเพศภายในสตรี กายวิภาคอวัยวะเพศภายในสตรี Anatomy of female internal genitalia สรีรวิทยาอวัยวะเพศภายในสตรี Physiology of female internal genitalia โรคต่อมไร้ท่อ โรคระบบต่อมไร้ท่อ Endocrine disease โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กามโรค STD Sexually transmitted disease มะเร็งอวัยวะเพศหญิง Vulvar cancer โรคของต่อมบาร์โธลิน Bartholins gland disease โรคผิวหนัง Skin disorder เหา และ โลน Pediculosis โรคหิด Scabies รูขุมขนอักเสบ ปุ่มรากผมอักเสบ Folliculitis อวัยวะเพศภายนอกสตรีประกอบด้วยอวัยวะอะไรบ้าง อวัยวะเพศภายนอกของสตรี Vulva ประกอบด้วยเนื้อเยื่อดังนี้ คือ หัวหน่าว Mons pubis แคมใหญ่ Labia majora แคมเล็ก Labia minora ต่อมบาโธลิน Bartholins gland คลิตอริส หรือ ปุ่มกระสัน Clitoris ฝีเย็บ Perineum รูเปิดท่อปัสสาวะ Urethra ก. หัวหน่าว Mons pubis เป็นเนื้อเยื่อก้อนไขมันนูน คลุมด้วยผิวหนัง วางอยู่บนกระดูกหัวหน่าว Pubic bone โดยอยู่ในตำแหน่งระหว่างขาหนีบซ้ายและขวา ผิวหนังบริเวณหัวหน่าว จะมีต่อมไขมัน Sebaceous gland มากกว่าผิวหนังทั่วๆไป ในวัยเด็กจะไม่มีขนปกคลุมชนิดที่แตกต่างจากขนของผิวหนังทั่วไป แต่เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น จะเริ่มมีขนของอวัยวะเพศ Pubic hair ที่มีลักษณะเป็นเส้นยาวและหงิกงอมากกว่าขนที่ผิวหนังส่วนอื่นๆ ปกคลุมอยู่เป็นรูปสามเหลี่ยม โดยไม่ปกคลุมไปถึงบริเวณท้องน้อยเหมือนเพศชาย ลักษณะขนอวัยวะเพศที่มีพื้นที่เป็นรูปสาม เหลี่ยมปลายยอดชี้ลงด้านล่างนี้เรียกว่า Female escutcheon ข. แคมใหญ่ Labia majora คือ เนื้อเยื่อส่วนที่เป็นผิวหนังและไขมันใต้ผิวหนัง ลักษณะรูปร่างเป็นสามเหลี่ยมยอดแหลมชี้มาทางด้านล่าง แบ่งเป็นข้างซ้ายและข้างขวา มีรอยแยกอยู่ตรงกลางซึ่งเป็นทางเข้าปากของช่องคลอด Vagina รอยแยกนี้ในวัยเด็กและในสตรีที่ยังไม่เคยมีบุตรจะชิดติดกัน ไม่สามารถเห็นช่องคลอดจากการมองภายนอกได้ ส่วนที่เป็นผิว หนังของแคมใหญ่จะมีขนอวัยวะเพศ Pubic hair ปกคลุมเมื่อเข้าสู่วัยรุ่นเช่นเดียวกับบริเวณหัวหน่าว แคมใหญ่นี้เทียบได้กับถุงอัณฑะ Scrotum ในเพศชาย ซึ่งที่บริเวณรากขนอวัยวะเพศจะมีต่อมเหงื่อ Sweat gland และต่อมไขมัน Sebaceous gland จำนวนมากมีประ โยชน์เพื่อสร้างไขมันปกคลุมเส้นขน เพื่อลดการเสียดสีจากภายนอก ค. แคมเล็ก Labia minora คือ เนื้อเยื่อที่คลุมด้วยเยื่อบุ Mucous membrane ลักษณะเป็นวงกลีบคล้ายดอกไม้อยู่รอบรูเปิดของช่องคลอด แคมเล็กอยู่ในตำแหน่งด้านในสุดของแคมใหญ่ แต่จะมีลักษณะอ่อนนุ่มกว่าและไม่มีขนอวัยวะเพศ มีสีแดงหรือชมพูเข้มกว่าแคมใหญ่เนื่องจากมีเส้นเลือดขนาดเล็กๆมาเลี้ยงเป็นจำนวนมาก อวัยวะที่ถูกล้อมรอบด้วยแคมเล็กนี้ได้แก่ รูเปิดปากของช่องคลอด Introitus of vagina คลิตอริส Clitoris และรูเปิดท่อปัสสาวะ Urethra ขนาดของแคมเล็กนี้ มีความแตกต่างกันมากในสตรีแต่ละคน บางทีมีขนาดเล็กจนถูกแคมใหญ่บดบังจนมองเกือบไม่เห็น แต่บางคนก็มีขนาดใหญ่ อาจมีความกว้างถึง 3 เซนติ เมตร จนโผล่พ้นแคมใหญ่ออกมาเห็นภายนอกได้อย่างชัดเจน ในสตรีที่เคยมีเพศสัมพันธ์หรือมีบุตรแล้ว จะมีสีของแคมเล็กเป็นสีน้ำตาลเข้มมากขึ้น ง. ต่อมบาโธลิน Bartholins gland เป็นต่อมสร้างน้ำมูก Mucus อยู่รอบๆปากช่องคลอด Introitus ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า จ. คลิตอริส Clitoris เป็นส่วนของอวัยวะที่มีลักษณะรูปร่างรีแหลมยื่นออกมาอยู่บริเวณเหนือกว่ารูเปิดของท่อปัสสาวะและของปากช่องคลอด ล้อมด้วยแคมเล็กสองข้างและมีเนื้อเยื่อลักษณะคล้ายหมวก Hood คลุมอยู่ด้านบน คลิตอริสจะมีขนาดตั้งแต่ 0.5 ถึง 1 เซนติเมตร แตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล คลิตอริสนี้เปรียบได้กับองคชาติ Penis ในเพศชาย ภายในจะมีเส้นประสาทรับสัมผัสจำนวนมาก ซึ่งคลิตอริสนี้สามารถมีขนาดใหญ่ขึ้นและแข็งตัวกว่าปกติเมื่อถูกกระตุ้นโดยการสัมผัส ฉ. ฝีเย็บ Perineum คือผิวหนังและกล้ามเนื้อที่อยู่ระหว่างแคมใหญ่และทวารหนักทางด้านหลัง มีขนาดยาวประมาณ 2-5 เซนติเมตร ช. รูเปิดท่อปัสสาวะ Urethra อยู่ต่ำกว่าคลิตอริสเล็กน้อยและอยู่เหนือต่อปากช่องคลอดค่อนมาทางด้านหน้า เป็นทางออกของน้ำปัสสาวะ อวัยวะเพศภายนอกสตรีมีหน้าที่อย่างไร อวัยวะเพศภายนอกของสตรีมีหน้าที่ ดังนี้ คือ หัวหน่าว มีหน้าที่ป้องกันการกระแทกของกระดูกหัวหน่าว Pubic bone ในขณะร่วมเพศ และสร้างกลิ่นทางเพศ Pheromone จากต่อมสร้างกลิ่นที่อยู่ในผิวหนังของหัวหน่าว แคมใหญ่ ทำหน้าที่กันการกระแทกระหว่างร่วมเพศเพราะมีส่วนประกอบเป็นก้อนไขมันอยู่ใต้ผิวหนัง และทำหน้าที่สร้างกลิ่นทางเพศ Pheromone คล้ายหัวหน่าว แคมเล็ก ทำหน้าที่ป้องกันปากช่องคลอด รูเปิดท่อปัสสาวะ และคลิตอริส และเป็นบริ เวณที่รับการกระตุ้นทางเพศได้มาก ต่อมบาโธลิน ทำหน้าที่สร้างสารจำพวกมูก Mucus เพื่อการหล่อลื่นและให้ความชุ่มชื้นบริเวณปากช่องคลอด คลิตอริส เป็นอวัยวะที่ถูกกระตุ้นแล้วจะเกิดความรู้สึกถึงจุดสุดยอด Orgasm ได้ ฝีเย็บ ทำหน้าที่เป็นผนังกั้นระหว่างช่องคลอดและทวารหนัก ฝีเย็บมักจะฉีกขาดเวลาคลอดบุตร รูเปิดท่อปัสสาวะ เป็นทางออกของน้ำปัสสาวะต่อออกมาจากกระเพาะปัสสาวะที่อยู่ในท้องน้อยอุ้งเชิงกราน อวัยวะเพศภายนอกสตรีมีการเปลี่ยนแปลงจากเด็กถึงผู้ใหญ่อย่างไร อวัยวะเพศภายนอกของสตรีจะเปลี่ยนแปลงมากที่สุดเมื่อเข้าสู่ระยะวัยรุ่น ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจน Estrogen และฮอร์โมนเทสโตสเตอโรน Testosterone ที่มีอยู่เป็นจำนวนน้อยในเพศหญิง ก็จะมีผลทำให้เกิดขนที่อวัยวะเพศภาย นอก และที่รักแร้ในเพศหญิง จะมีกลิ่นทางเพศ Pheromone เกิดขึ้นจากต่อมสร้างกลิ่นบริเวณหัวหน่าวและแคมใหญ่ และมีการสร้างน้ำมูกจากต่อมบาโธลินมากขึ้น ปัจจัยอะไรที่มีผลต่อการทำงานของอวัยวะเพศภายนอกสตรี ปัจจัยที่มีผลมากที่สุดต่ออวัยวะเพศภายนอกสตรี คือ ฮอร์โมนเพศหญิงชื่อ เอสโตรเจน Estrogen ซึ่งสร้างจากเซลล์ในรังไข่เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นและเริ่มมีการตกไข่ ทำให้มีการเปลี่ยน แปลงในรูปร่างลักษณะและการทำงานของอวัยวะเพศภายนอกหลายประการ การตกไข่ จะอยู่ภายใต้การควบคุมของต่อมใต้สมอง โดยฮอร์โมนชื่อ FSH Follicle stimulating hormone และของสมองใหญ่ส่วนอยู่ลึกที่ควบคุมต่อมใต้สมองอีกที ไฮโปธาลามัสHypothalamus โดยฮอร์โมนชื่อ GnRH Gonadotropin releasing hormone
อวัยวะเพศภายนอกของสตรี (Vulva) ประกอบด้วยเนื้อเยื่อดังนี้ คือ

ก. หัวหน่าว (Mons pubis) เป็นเนื้อเยื่อก้อนไขมันนูน คลุมด้วยผิวหนัง วางอยู่บนกระดูกหัวหน่าว (Pubic bone) โดยอยู่ในตำแหน่งระหว่างขาหนีบซ้ายและขวา ผิวหนังบริเวณหัวหน่าว จะมีต่อมไขมัน (Sebaceous gland) มากกว่าผิวหนังทั่วๆไป ในวัยเด็กจะไม่มีขนปกคลุมชนิดที่แตกต่างจากขนของผิวหนังทั่วไป แต่เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น จะเริ่มมีขนของอวัยวะเพศ (Pubic hair) ที่มีลักษณะเป็นเส้นยาวและหงิกงอมากกว่าขนที่ผิวหนังส่วนอื่นๆ ปกคลุมอยู่เป็นรูปสามเหลี่ยม โดยไม่ปกคลุมไปถึงบริเวณท้องน้อยเหมือนเพศชาย ลักษณะขนอวัยวะเพศที่มีพื้นที่เป็นรูปสาม เหลี่ยมปลายยอดชี้ลงด้านล่างนี้เรียกว่า Female escutcheon

ข. แคมใหญ่ (Labia majora) คือ เนื้อเยื่อส่วนที่เป็นผิวหนังและไขมันใต้ผิวหนัง ลักษณะรูปร่างเป็นสามเหลี่ยมยอดแหลมชี้มาทางด้านล่าง แบ่งเป็นข้างซ้ายและข้างขวา มีรอยแยกอยู่ตรงกลางซึ่งเป็นทางเข้า/ปากของช่องคลอด (Vagina) รอยแยกนี้ในวัยเด็กและในสตรีที่ยังไม่เคยมีบุตรจะชิดติดกัน ไม่สามารถเห็นช่องคลอดจากการมองภายนอกได้ ส่วนที่เป็นผิว หนังของแคมใหญ่จะมีขนอวัยวะเพศ (Pubic hair) ปกคลุมเมื่อเข้าสู่วัยรุ่นเช่นเดียวกับบริเวณหัวหน่าว แคมใหญ่นี้เทียบได้กับถุงอัณฑะ (Scrotum) ในเพศชาย ซึ่งที่บริเวณรากขนอวัยวะเพศจะมีต่อมเหงื่อ (Sweat gland) และต่อมไขมัน (Sebaceous gland) จำนวนมากมีประ โยชน์เพื่อสร้างไขมันปกคลุมเส้นขน เพื่อลดการเสียดสีจากภายนอก

ค. แคมเล็ก (Labia minora) คือ เนื้อเยื่อที่คลุมด้วยเยื่อบุ (Mucous membrane) ลักษณะเป็นวงกลีบคล้ายดอกไม้อยู่รอบรูเปิดของช่องคลอด แคมเล็กอยู่ในตำแหน่งด้านในสุดของแคมใหญ่ แต่จะมีลักษณะอ่อนนุ่มกว่าและไม่มีขนอวัยวะเพศ มีสีแดงหรือชมพูเข้มกว่าแคมใหญ่เนื่องจากมีเส้นเลือดขนาดเล็กๆ มาเลี้ยงเป็นจำนวนมาก อวัยวะที่ถูกล้อมรอบด้วยแคมเล็กนี้ได้แก่ รูเปิด/ปากของช่องคลอด (Introitus of vagina) คลิตอริส (Clitoris) และรูเปิดท่อปัสสาวะ (Urethra) ขนาดของแคมเล็กนี้ มีความแตกต่างกันมากในสตรีแต่ละคน บางทีมีขนาดเล็กจนถูกแคมใหญ่บดบังจนมองเกือบไม่เห็น แต่บางคนก็มีขนาดใหญ่ อาจมีความกว้างถึง 3 เซนติเมตร จนโผล่พ้นแคมใหญ่ออกมาเห็นภายนอกได้อย่างชัดเจน ในสตรีที่เคยมีเพศสัมพันธ์หรือมีบุตรแล้ว จะมีสีของแคมเล็กเป็นสีน้ำตาลเข้มมากขึ้น

ง. ต่อมบาโธลิน (Bartholin’s gland) เป็นต่อมสร้างน้ำมูก (Mucus) อยู่รอบๆ ปากช่องคลอด (Introitus) ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

จ. คลิตอริส (Clitoris) เป็นส่วนของอวัยวะที่มีลักษณะรูปร่างรีแหลมยื่นออกมาอยู่บริเวณเหนือกว่ารูเปิดของท่อปัสสาวะและของปากช่องคลอด ล้อมด้วยแคมเล็กสองข้างและมีเนื้อเยื่อลักษณะคล้ายหมวก (Hood) คลุมอยู่ด้านบน คลิตอริสจะมีขนาดตั้งแต่ 0.5 ถึง 1 เซนติเมตร แตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล คลิตอริสนี้เปรียบได้กับองคชาติ (Penis) ในเพศชาย ภายในจะมีเส้นประสาทรับสัมผัสจำนวนมาก ซึ่งคลิตอริสนี้สามารถมีขนาดใหญ่ขึ้นและแข็งตัวกว่าปกติเมื่อถูกกระตุ้นโดยการสัมผัส

ฉ. ฝีเย็บ (Perineum) คือ ผิวหนังและกล้ามเนื้อที่อยู่ระหว่างแคมใหญ่และทวารหนักทางด้านหลัง มีขนาดยาวประมาณ 2-5 เซนติเมตร

ช. รูเปิดท่อปัสสาวะ (Urethra) อยู่ต่ำกว่าคลิตอริสเล็กน้อยและอยู่เหนือต่อปากช่องคลอดค่อนมาทางด้านหน้า เป็นทางออกของน้ำปัสสาวะ
10.นรีเวชวิทยา (นรีเวชวิทยา) - Gynecology