ช่วยสรุปบทความ การใส่ห่วงคุมกำเนิด การใส่ห่วงอนามัย ให้หน่อย
ห่วงอนามัย หรือ ห่วงคุมกำเนิด Intrauterine device เรียกสั้นๆ หรือ ย่อว่า ไอยูดี IUD เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ชิ้นเล็กๆที่ใส่เข้าไปโพรงมดลูกสตรี ทำให้สภาพในโพรงมด ลูกไม่เหมาะในการฝังตัวของตัวอ่อนมนุษย์ในโพรงมดลูก จึงใช้เป็นการป้องกันการตั้งครรภ์ได้ การใส่ห่วงอนามัยเป็นวิธีการคุมกำเนิดแบบชั่วคราวชนิดหนึ่งที่นิยมใช้กันมานาน ห่วงอนามัยมีกี่ชนิดและใส่ได้นานเพียงใด แบ่งห่วงอนามัยห่วงคุมกำเนิดเป็น 2 ประเภท คือ ห่วงอนามัยที่ไม่มีสารหรือฮอร์โมนเคลือบ Non-medicated IUD ที่รู้จักกันมานาน คือ Lippes loop มีลักษณะเป็นเส้นพลาสติกยาวแล้วขดเป็นรูปตัว S 2 ชั้น ห่วงชนิดนี้จะไม่มีทอง แดงหรือฮอร์โมนเคลือบอยู่
 อายุการใช้งานสามารถใช้ต่อไปได้นานไม่มีกำหนด ห่วงอนามัยที่มีสารหรือฮอร์โมนเคลือบ Medicated IUD สิ่งที่ใช้เคลือบห่วงอนามัยปัจจุบันมี 2 ประเภท คือ ห่วงอนามัยที่เคลือบด้วยสารทองแดง Copper IUD ที่มีใช้ในปัจจุบัน ได้แก่ Copper T 380A® รูปร่างเป็นตัว T อายุการใช้งาน 10 ปี Multiload 250 A ® รูปร่างเป็นก้างปลา อายุการใช้งาน 3 ปี Multiload 375 A ® รูปร่างเป็นก้างปลา อายุการใช้งาน 5 ปี เนื่องจากมีพื้นที่ผิวทอง แดงมากกว่าชนิด 250A ซึ่งเป็นห่วงที่นิยมใช้กันแพร่หลาย ห่วงอนามัยที่เคลือบด้วยฮอร์โมน Hormonal IUD ฮอร์โมนที่นำมาใช้ คือ Levonorgestrel ที่มีขายในปัจจุบัน คือ Mirena® จะมีลักษณะคล้ายตัวห่วง Copper T อายุการใช้งาน 5 ปี เป็นห่วงอนามัยชนิดพิเศษ การที่มีฮอร์โมนเคลือบอยู่ จะมีผลทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกบางลง เป็นกลไกเสริมการป้องกันการตั้งครรภ์ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น 
นอกจากนี้ยังมีผลทำให้ประจำเดือนออกน้อยลง ทำให้อาการปวดประจำเดือนลดลง เมื่อเปรียบเทียบกับห่วงอนามัยที่มีทองแดงเคลือบอยู่ ห่วงอนามัยป้องกันการตั้งครรภ์ได้อย่างไร ห่วงอนามัยห่วงคุมกำเนิดป้องกันการตั้งครรภ์ได้โดย ทำให้ไข่ที่ผสมแล้วไม่สามารถฝังตัวได้ในโพรงมดลูก เพราะทำให้เกิดสภาพที่ไม่เหมาะสมสำหรับการฝังตัวขึ้นที่เยื่อบุมดลูก หรือ ที่ผนังมดลูก โดยจะมีเม็ดเลือดขาวมาอยู่บริเวณนี้จำ นวนมาก ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภายในโพรงมดลูก จนทำให้เชื้อของฝ่ายชายไม่สามารถผ่านไปผสมกับไข่ได้ หรือสูญเสียความสามารถในการผสมพันธุ์ไป
ห่วงอนามัยหรือ IUD เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใส่เข้าไปในโพรงมดลูกสตรีเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ มี 2 ประเภทคือ Non-medicated IUD และ Medicated IUD โดย Non-medicated IUD เช่น Lippes loop ไม่มีสารหรือฮอร์โมนเคลือบ และมีลักษณะเป็นเส้นพลาสติกยาวแบบ S 2 ชั้น ห่วงชนิดนี้มีประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์ และไม่มีทอง แดง หรือฮอร์โมนเคลือบอยู่ การใส่ห่วงอนามัยเป็นวิธีคุมกำเนิดที่ทันสมัยและนิยมใช้มานา

การใช้ห่วงอนามัยที่สามารถใช้ได้นานๆ โดยไม่มีกำหนดอายุการใช้งาน มี 2 ประเภทหลักคือ Copper IUD ที่ใช้สารทองแดงเคลือบอยู่ เช่น Copper T 380A® (อายุ 10 ปี), Multiload 250 A ® (อายุ 3 ปี), และ Multiload 375 A ® (อายุ 5 ปี) ซึ่ง Copper T 380A ได้รับความนิยมมากเนื่องจากมีพื้นที่ผิวทองแดงมากกว่า Multiload 250 A ห่วงอนามัยที่มีฮอร์โมนเคลือบด้วย Levonorgestrel เช่น Mirena® (อายุ 5 ปี) มีลักษณะคล้าย Copper T แต่มีฮอร์โมนที่ช่วยป้องกันการตั้งครรภ์มากขึ้น โดยทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกลดลง เพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์

ห่วงอนามัยป้องกันการตั้งครรภ์มีผลในการลดปริมาณเลือดที่ประจำเดือนและลดอาการปวดประจำเดือน เปรียบเทียบกับห่วงที่มีทองแดงเคลือบอยู่ การป้องกันการตั้งครรภ์ทำให้ไข่ที่ผสมแล้วไม่สามารถฝังตัวในโพรงมดลูกได้ โดยทำให้เกิดสภาพที่ไม่เหมาะสมสำหรับการฝังตัวขึ้นที่เยื่อบุมดลูกหรือผนังมดลูก มีเม็ดเลือดขาวมากมายอยู่ในบริเวณนี้ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงในโพรงมดลูก ทำให้เชื้อของฝ่ายชายไม่สามารถผ่านไปผสมกับไข่หรือสูญเสียความสามารถในการผสมพันธุ์
9.สูติศาสตร์ (สูติศาสตร์) - Obstetrics,10.นรีเวชวิทยา (นรีเวชวิทยา) - Gynecology