ช่วยสรุปเรื่อง "ยาไวโนเรลบีน" ให้หน่อยค่ะ
ยาไวโนเรลบีน Vinorelbine หรือ Vinorelbin หรือ Vinorelbine tartrate ย่อว่า NVBเป็นยาเคมีบำบัดสำหรับใช้รักษาโรคมะเร็งบางชนิด นักวิทยาศาสตร์ได้สังเคราะห์ยาไวโนเรลบีนจากสารอัลคาลอยด์Alkaloidในพืชตระกูลแพงพวยฝรั่ง Catharanthus roseus เมื่อช่วงปี ค.ศ.1989 พ.ศ.2532ที่ประเทศฝรั่งเศสได้ประกาศรับรองให้ไวโนเรลบีนเป็นยาสำหรับรักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต Non small cell lung cancer และอีก2ปีถัดมาทางคณะกรรมการอาหารและยาในต่างประเทศก็อนุมัติให้ใช้ไวโนเรลบีนรักษามะเร็งเต้านมในระยะแพร่ กระจาย รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของตัวยาไวโนเรลบีนมีทั้งแบบรับประทานและยาฉีด สูตรตำรับแบบรับประทานมีประสิทธิภาพในการรักษาคล้ายกับแบบยาฉีด แพทย์อาจใช้ยารับประทานเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบผลข้างเคียงจากการฉีดยาผ่านหลอดเลือดดำ อีกทั้งง่ายและสะดวกต่อผู้ป่วย ยาไวโนเรลบีนสามารถถูกดูดซึมผ่านระบบทางเดินอาหารเพียงประมาณ 40 ตัวยาในกระแสเลือดจะถูกทำลายโดยตับ และถูกขับทิ้งไปกับอุจจาระเสียเป็นส่วนมาก ยาชนิดนี้สามารถสร้างผลข้างเคียงได้หลายประการกับผู้ป่วย เช่น ทำให้เม็ดเลือดขาวชนิดแกรนูโลไซต์ลดน้อยลง Granulocytopeniaจนเสี่ยงต่อการติดเชื้อของร่างกายได้มากยิ่งขึ้น ดังนั้นก่อนใช้ยาไวโนเรลบีน แพทย์จำเป็นต้องขอตรวจเลือดCBC หากพบว่าปริมาณเม็ดเลือดขาวแกรนูโลไซต์มีระดับ 1000 เซลล์ลูกบาศก์มิลลิเมตรขึ้นไป จึงสามารถใช้ยาชนิดนี้ได้ นอกจากนี้ยังมีผู้ป่วยบางกลุ่มที่ไม่สามารถใช้ยาไวโนเรลบีนได้เลย เช่น ผู้ที่มีประวัติแพ้ยา หรือแพ้ส่วนประกอบของยานี้ยาชนิดนี้ ผู้ที่อยู่ในภาวะติดเชื้ออย่างรุนแรงภายใน 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ผู้ที่มีระดับเกล็ดเลือดต่ำ ผู้ป่วยโรคตับในระยะรุนแรง ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับการทำรังสีรักษา ที่จะเป็นผลให้การฉายรังสีผ่านไปถึงตับ ห้ามใช้กับสตรีมีครรภ์ และสตรีในภาวะให้นมบุตร ด้วยตัวยาสามารถก่อพิษผลข้างเคียงรุนแรงต่อ ทารกได้ แพทย์อาจใช้ยาไวโนเรลบีนในลักษณะแบบยาเดี่ยวเพื่อรักษามะเร็ง หรืออาจใช้ร่วมกับยาCisplatin โดยพิจารณาจากความเหมาะสมและที่เกิดประโยชน์สูงสุดกับผู้ป่วย ซึ่งโดยทั่วไป หลังจากได้รับยานี้ไปแล้ว 7–10 วัน แพทย์จะเริ่มตรวจความสมบูรณ์ของเลือดCBCซึ่งมักพบว่าเม็ดเลือดขาวชนิดแกรนูโลไซต์และเม็ดเลือดแดงอาจลดต่ำลงชั่วคราว แต่เม็ดเลือดดังกล่าวจะค่อยๆเพิ่มปริมาณมากขึ้นหลังการใช้ยาไปแล้วประมาณ 14–21 วัน ระหว่างได้รับยาไวโนเรลบีน ผู้ป่วยอาจมีอาการข้างเคียงผลข้างเคียงที่พบเห็นได้บ่อย อาทิ คลื่นไส้อาเจียน กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือมีอาการท้องผูก ซึ่งแพทย์อาจสั่งจ่ายยาให้ผู้ป่วยเพื่อบรรเทาผลข้างเคียงดังกล่าว และห้ามมิให้ผู้ป่วยไปซื้อหายาใดๆมารับประทานเองเพื่อบรรเทาอาการดังกล่าวโดยเด็ดขาด เราสามารถพบเห็นการใช้ยาไวโนเรลบีนในประเทศไทย และมีให้เลือกใช้ ทั้งชนิดฉีดและรับประทาน คณะกรรมการอาหารและยาได้กำหนดให้ยาไวโนเรลบีนเป็น ยาควบคุมพิเศษที่อันตราย และมีใช้แต่ในสถานพยาบาลที่รักษาโรคมะเร็งเท่านั้น ไวโนเรลบีนมีสรรพคุณคุณสมบัติอย่างไร ยาไวโนเรลบีนมีสรรพคุณข้อบ่งใช้ เช่น รักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต Non small cell lung cancer รักษามะเร็งเต้านม บางสถานพยาบาลอาจใช้ยานี้เพื่อรักษา มะเร็งรังไข่ มะเร็งปากมดลูก โดยขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ ไวโนเรลบีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร ยาไวโนเรลบีนเป็นยากึ่งสังเคราะห์ที่เป็นอนุพันธ์ของยาVinblastine ตัวยาจะเข้ายับยั้งกระบวนการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็งในระยะที่เรียกว่าเมตะเฟสMetaphase ส่งผลให้เซลล์มะเร็งหยุดการขยายตัวและตายลงในที่สุด
ยาไวโนเรลบีน เป็นยาเคมีบำบัดสำหรับรักษาโรคมะเร็งบางชนิด นักวิทยาศาสตร์ได้สังเคราะห์จากสารอัลคาลอยด์ ในปี ค.ศ.1989 ประเทศฝรั่งเศสได้ประกาศรับรองให้เป็นยาสำหรับรักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต และอีก 2 ปีถัดมาคณะกรรมการอาหารและยาในต่างประเทศก็อนุมัติให้ใช้รักษามะเร็งเต้านมในระยะแพร่กระจาย ยาไวโนเรลบีนมีทั้งแบบรับประทานและยาฉีด สามารถสร้างผลข้างเคียง เช่น เม็ดเลือดขาวแกรนูโลไซต์ลดน้อยลง เสี่ยงต่อการติดเชื้อมากขึ้น มีผู้ป่วยบางกลุ่มที่ไม่สามารถใช้ได้ เช่น ผู้ที่มีประวัติแพ้ยา ผู้ที่อยู่ในภาวะติดเชื้ออย่างรุนแรงภายใน 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ผู้ที่มีระดับเกล็ดเลือดต่ำ ผู้ป่วยโรคตับระยะรุนแรง สตรีมีครรภ์ และสตรีในภาวะให้นมบุตร
ระหว่างได้รับยาไวโนเรลบีนจะมี ผลข้างเคียง อาทิ คลื่นไส้อาเจียน กล้ามเนื้ออ่อนแรง มีอาการท้องผูก คณะกรรมการอาหารและยากำหนดให้ยาไวโนเรลบีนเป็นยาควบคุมพิเศษที่อันตราย และใช้แต่ในสถานพยาบาลที่รักษาโรคมะเร็งเท่านั้น มีสรรพคุณ รักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวโต รักษามะเร็งเต้านม บางสถานพยาบาลอาจใช้ยานี้รักษามะเร็งรังไข่ มะเร็งปากมดลูก โดยขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์
เภสัชวิทยา Pharmacology,อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine