ข้อใดเป็นผลข้างเคียงจากโรคคางทูมในผู้หญิง
A. อาจมีการอักเสบของรังไข่
B. อาจพบการอักเสบของอัณฑะ
C. หลังเกิดอัณฑะอักเสบ ประมาณ 13% ของผู้มีอัณฑะอักเสบข้างเดียว และ 30 - 87% ของผู้มีอัณฑะอักเสบ 2 ข้าง จะมีบุตรยาก
D. การอักเสบมักเกิดกับอัณฑะข้างเดียว
E. อาการต่างๆ จะเป็นอยู่ประมาณ 3 - 4 วัน
คำตอบที่ถูกต้องได้แก่ A.  เพราะว่า เพราะการอักเสบของรังไข่ เป็นผลข้างเคียงจากโรคคางทูมในผู้หญิง ส่วนข้ออื่น ๆ เป็นผลข้างเคียงจากโรคคางทูมในผู้ชาย

ผลข้างเคียงจากโรคคางทูม พบได้สูงขึ้นเมื่อเกิดโรคในเด็กวัยรุ่นหรือผู้ใหญ่ที่ไม่เคยได้รับวัคซีนคางทูม (กรณีเคยได้รับวัคซีน คางทูมแล้ว พบเกิดคางทูมซ้ำได้น้อยมาก แต่อาการมักน้อยกว่าเกิดโรคครั้งแรก) หรือในคนมีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคต่ำ ผลข้างเคียงแทรกซ้อนที่อาจพบได้ เช่น

1. โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ: แต่อาการมักไม่รุนแรงพบได้ประมาณ 10% ของผู้ป่วย
2. โรคสมองอักเสบ: พบน้อย แต่ถ้ารุนแรงอาจทำให้เสียชีวิต พบประมาณ 1% และพบในผู้ชายบ่อยกว่าในผู้หญิง
3. ในผู้ชาย: อาจพบการอักเสบของอัณฑะ/ อัณฑะอักเสบ โดยโอกาสเกิดสูงขึ้นถ้า คางทูมเกิดในวัยรุ่นหรือวัยผู้ ใหญ่พบได้ 20 - 30% ของผู้ป่วย
4. อาการอัณฑะอักเสบมักเกิดประมาณ 1 - 2 สัปดาห์หลังจากต่อมน้ำลายอักเสบ โดยอัณฑะจะบวม เจ็บ และอาจกลับมามีไข้ได้อีก อาการต่างๆจะเป็นอยู่ประมาณ 3 - 4 วัน (อาจนานได้ถึง 2 - 3 สัปดาห์) อัณฑะจะยุบบวม และขนาดอัณฑะจะเล็กลง
-  ทั่วไปการอักเสบมักเกิดกับอัณฑะข้างเดียว ซ้ายหรือขวามีโอกาสเกิดใกล้เคียงกัน แต่พบเกิด 2 ข้างได้ 10 - 30%
-  หลังเกิดอัณฑะอักเสบ ประมาณ 13%ของผู้มีอัณฑะอักเสบข้างเดียว และ 30 - 87% ของผู้มีอัณฑะอักเสบ 2 ข้าง จะมีบุตรยาก (Impaired fertility) บางคนอาจเป็นหมันได้ สาเหตุมีบุตรยากเกิดจากการฟ่อลีบของอัณฑะข้างที่อักเสบ จึงส่งผลให้การสร้างจำนวนอสุจิลดลง และ/หรือการเคลื่อนที่ของตัวอสุจิผิดปกติ
5. ในผู้หญิง:
- อาจมีการอักเสบของรังไข่/รังไข่อักเสบ ได้ประมาณ 5% แต่มักไม่มีผลให้มีบุตรยาก หรือ เป็นหมัน
- ถ้าโรคเกิดในหญิงตั้งครรภ์ มีรายงานพบเป็นสาเหตุให้เกิดการแท้งบุตรได้

นอกจากนั้น ผลข้างเคียงอื่นๆ ที่อาจพบได้บ้าง แต่พบน้อย คือ
- ข้ออักเสบ
- ตับอ่อนอักเสบ
- หูอักเสบ (หูติดเชื้อ, หูน้ำหนวก) บางคนอาจรุนแรงจนอาจเกิดหูหนวกถาวร
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,นรีเวชวิทยา (นรีเวชวิทยา) - Gynecology