ช่วยสรุปบทความ คำพิพากษาศาลฎีกาเด่น ประเด็น เรื่อง การปิดอากรแสตมป์และการขีดฆ่า
คำพิพากษาศาลฎีกาเด่น ประเด็น เรื่อง การปิดอากรแสตมป์และการขีดฆ่า คำพิพากษาศาลฎีกาเด่น ประเด็น เรื่อง การปิดอากรแสตมป์และการขีดฆ่า  1. กรณีต้องปิดอากรแสตมป์
- ใช้เฉพาะคดีแพ่งเท่านั้น
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 42/2545
ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 กำหนดให้ตราสารที่มิได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์จะใช้ต้นฉบับ คู่ฉบับ คู่ฉีก หรือส่วนของตราสารเป็นพยานหลักฐานไม่ได้นั้น ใช้เฉพาะในคดีแพ่งเท่านั้น ส่วนในคดีอาญาไม่มีบทกฎหมายใดห้ามมิให้นำตราสารดังกล่าวมารับฟังเป็นพยานหลักฐานด้วย ดังนั้น เมื่อคดีอาญาตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯมาตรา 4 ได้ความว่าจำเลยออกเช็คเพื่อชำระหนี้เงินกู้ยืมแก่โจทก์โดยมีสัญญากู้ยืมเงินมาแสดง ก็ถือได้ว่าจำเลยออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฎหมายแล้ว

- ขีดฆ่าไม่ต้องลงวัน เดือน ปี
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1178/2519 (ประชุมใหญ่)
แม้ประมวลรัษฎากร มาตรา 103 จะให้ความหมายของคำว่า "ขีดฆ่า" ว่า "การกระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีก โดยในกรณีแสตมป์ปิดทับได้ลงลายมือชื่อหรือ ลงชื่อ ห้างร้านบนแสตมป์ หรือขีดเส้นคร่อมฆ่าแสตมป์ที่ปิดทับกระดาษ และลงวัน เดือน ปี ที่กระทำสิ่งเหล่านี้ด้วย ฯลฯ" ก็ตาม แต่ก็เป็นที่เห็นได้ว่า ความมุ่งหมายของคำว่า "ขีดฆ่า" นั้น ก็เพื่อจะให้แสตมป์ที่ปิดทับเอกสารนั้นใช้ไม่ได้ต่อไปเท่านั้น มาตรา 103 จึงให้ความหมายไว้ในตอนแรกว่า เป็นการ กระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีก ส่วนข้อความตอนต่อไปนั้นเป็นเพียงการอธิบายเพิ่มเติมวิธีกระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีกเท่านั้น ฉะนั้น เมื่อได้กระทำการใด ๆ ให้แสตมป์นั้นใช้ไม่ได้อีกต่อไปแล้ว แม้จะมิได้ปฏิบัติให้ครบถ้วนตามข้อความที่อธิบายเพิ่มเติมไว้ก็ถือได้ว่าเป็นการขีดฆ่าตามความหมายของ มาตรา 103 ที่ได้บัญญัติเกี่ยวกับคำว่า ขีดฆ่า นั้นแล้ว
การขีดฆ่าอากรแสตมป์ที่ปิดบนเอกสารสัญญากู้ด้วยหมึกเพื่อมิให้อากรแสตมป์นั้นใช้ได้อีกต่อไป เป็นการขีดฆ่าที่ชอบแล้ว แม้จะมิได้ลง วัน เดือน ปี ที่ขีดฆ่าก็ถือว่าสัญญากู้ที่โจทก์นำมาฟ้องนี้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ไม่ต้องห้ามตามประมวลรัษฎากร มาตรา 118 ที่จะใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่ง
แม้โจทก์จะไม่มีสิทธิเรียกดอกเบี้ยตั้งแต่วันทำสัญญากู้เพราะดอกเบี้ยที่เรียกเกินอัตราที่กฎหมายกำหนด เป็นโมฆะก็ตาม แต่จำเลยต้องรับผิดใช้ ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงินกู้ให้โจทก์ในระหว่างที่จำเลย ผิดนัดตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 224 และเมื่อไม่ปรากฏว่าก่อนฟ้องคดีได้ มีการผิดนัด จำเลยจึงต้องชดใช้ดอกเบี้ยให้โจทก์ตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไป
1. กรณีต้องปิดอากรแสตมป์
- ใช้เฉพาะคดีแพ่งเท่านั้น
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 42/2545
ตามมาตรา 118 ของประมวลรัษฎากร ศาลรับรองว่าในคดีอาญา ไม่มีบทกฎหมายที่ห้ามให้นำตราสารที่ไม่ได้ปิดแสตมป์มาใช้เป็นพยานหลักฐาน โดยยกตัวอย่างถึงคดีที่เกี่ยวกับการใช้เช็คในการชำระหนี้เงินกู้ ศาลตรวจสอบว่าจำเลยออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีสัญญากู้ยืมเงินมาแสดง ซึ่งถือว่าถูกต้องและบังคับได้ตามกฎหมาย ดังนั้น คำพิพากษาสรุปว่าการปิดอากรแสตมป์มีผลในคดีแพ่งเท่านั้น

ศาลฎีกาที่ 1178/2519 ได้กำหนดคำว่า "ขีดฆ่า" ในปม 103 ของประมวลรัษฎากรว่าเป็นการกระทำเพื่อป้องกันการใช้แสตมป์ต่อไป โดยรวมถึงการปิดทับแสตมป์ด้วยลายมือชื่อหรือชื่อห้างร้าน และลงวัน เดือน ปี ที่กระทำ การนี้ทำให้แสตมป์ไม่สามารถใช้ได้อีก แม้ว่าการปฏิบัติอาจจะไม่ครบถ้วนตามรายละเอียดที่ระบุไว้ ต่างจากนี้ ข้อความที่เหลือในข้อบัญญัติมีการอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการขีดฆ่า ซึ่งหมายถึงการทำให้แสตมป์ไม่สามารถใช้ได้อีก
การขีดฆ่าอากรแสตมป์บนเอกสารสัญญากู้เพื่อป้องกันการใช้แสตมป์ในอนาคตถือเป็นการขีดฆ่าที่ถูกต้องตามกฎหมาย การทำนี้ไม่จำเป็นต้องลงวัน เดือน ปี ที่กระทำ แต่ทำให้สัญญากู้ถือว่าปิดแสตมป์แล้ว โจทก์ไม่สามารถเรียกร้องดอกเบี้ยตั้งแต่วันทำสัญญาเนื่องจากการเรียกเก็บดอกเบี้ยที่เกินอัตราที่กฎหมายกำหนดถือเป็นโมฆะ แม้จะมีการผิดนัดตามมาตรา 224 จำเลยต้องชดใช้ดอกเบี้ยในอัตราร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีในต้นเงินกู้ และถ้าไม่มีการผิดนัดที่ปรากฏก่อนฟ้องคดี จำเลยต้องชดใช้ดอกเบี้ยตั้งแต่วันฟ้องเป็นต้นไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),กฎหมายภาษี,กฎหมายนิติกรรม-สัญญา-ข้อสัญญาไม่เป็นธรรม