จงสรุปบทความ คุณสมบัติและข้อควรระวังในการใช้ยา Amitriptyline
ยาอะมิทริปไทลีน Amitriptyline ทั่วไป ยาอะมิทริปไทลีนมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร ยาอะมิทริปไทลีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร ยาอะมิทริปไทลีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาอะมิทริปไทลีนมีขนาดรับประทานอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร ยาอะมิทริปไทลีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร มีข้อควรระวังการใช้ยาอะมิทริปไทลีนอย่างไร ยาอะมิทริปไทลีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ควรเก็บรักษายาอะมิทริปไทลีนอย่างไร ยาอะมิทริปไทลีนมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ทั่วไป ยาอะมิทริปไทลีน Amitriptyline เป็นยาที่ใช้รักษาภาวะซึมเศร้าทั้งในเด็กวัยรุ่น วัยหนุ่มสาว ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ และเป็นที่ทราบกันดีว่า ภาวะซึมเศร้าเป็นสาเหตุของการฆ่าตัวตายในผู้ป่วยจำนวนหนึ่ง วงการแพทย์จึงได้นำยานี้มาทำการรักษา และทำให้สุขภาพจิตของผู้ ป่วยเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น และโดยปกติแพทย์จะไม่ใช้ยานี้กับเด็กเล็ก อะมิทริปไทลินจัดเป็นยาอันตราย จึงไม่สมควรซื้อยามารับประทานเอง การใช้ยาเพื่อการรักษา ควรต้องขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์เท่านั้น ยาอะมิทริปไทลีนมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร ยาอะมิทริปไทลีน มีสรรพคุณใช้รักษาภาวะซึมเศร้า ยาอะมิทริปไทลีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร ยาอะมิทริปไทลีนออกฤทธิ์ยับยั้งการดูดกลับ เข้าสู่เซลล์ประสาท ของสารสื่อประสาท Nora drenaline และ Serotonin ที่มีหน้าที่ช่วยให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลาย เป็นเหตุให้สารทั้ง 2 ตัวในสมองมีปริมาณเพิ่มขึ้น ด้วยผลดังกล่าว จึงทำให้ร่างกายเกิดความรู้สึกผ่อนคลายและลดภาวะซึมเศร้าในที่สุด ยาอะมิทริปไทลีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาอะมิทริปไทลีน มีรูปแบบการจัดจำหน่าย ดังนี้ คือ ยาเม็ดขนาด 10 25 และ 50 มิลลิกรัม ยาอะมิทริปไทลีนมีขนาดรับประทานอย่างไร ยาอะมิทริปไทลีน มีขนาดรับประทาน ดังนี้ ผู้ใหญ่ในช่วงเริ่มต้นของการรับประทานยา สามารถรับประทาน 75 – 150 มิลลิกรัมต่อวันโดยแบ่งรับประทาน จากนั้นให้รับประทาน 50 – 100 มิลลิกรัมต่อวันเป็นขนาดที่รับประทานเพื่อการรักษาอย่างต่อเนื่อง โดยแบ่งรับประทานเช่นเดียวกัน เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิด รวมถึงยาอะมิทริปไทลีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้ ประวัติแพ้ยาทุกชนิด เช่น กินยาแล้ว คลื่นไส้มาก หรือ แน่นหายใจติดขัดหายใจลำบาก - มีโรคประจำตัวต่างๆ รวมทั้งกำลังกินยาอะไรอยู่ เพราะยานี้อาจส่งผลให้อาการของโรคเหล่านั้นรุนแรงขึ้น หรือเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆที่กินอยู่ก่อน หากเป็นสุภาพสตรี ควรแจ้งว่าอยู่ในภาวะตั้งครรภ์ หรือ กำลังให้นมบุตร เพราะยาหลายประเภทสามารถผ่านทางน้ำนมหรือรก และเข้าสู่ทารกจนก่อให้เกิดผลข้างเคียงกับทารกได้ หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร หากลืมรับประทานยาอะมิทริปไทลีน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็นสองเท่า ยาอะมิทริปไทลีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร ยาอะมิทริปไทลีน สามารถพบผลข้างเคียงผลไม่พึงประสงค์ ดังนี้ คือ ปากแห้ง ท้องผูก ตามัว วิงเวียน ง่วงนอน อ่อนเพลีย เหงื่อออกมาก ชัก ความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นผิดจังหวะ มีข้อควรระวังการใช้ยาอะมิทริปไทลีนอย่างไร ข้อควรระวังในการใช้ยาอะมิทริปไทลีน ได้แก่ ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่มี โรคหัวใจ โดยเฉพาะ หัวใจล้มเหลว ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับผู้ป่วยที่ใช้ยากลุ่ม MAOI Monoamine Oxidase Inbihitorยาต้านซึมเศร้า เพราะจะทำให้การหลั่ง Serotonin ลดลงจนเป็นอันตรายต่อร่างกาย ห้ามใช้ยานี้กับหญิงตั้งครรภ์ เพราะอาจส่งผลให้ทารกพิการแต่กำเนิดได้ และหญิงที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เพราะยาอาจปนออกมาในน้ำนม และอาจก่อผลข้างเคียงต่อทารกได้ ระวังการใช้ยานี้กับ ผู้ป่วยที่เป็นต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ผู้ป่วยที่มีภาวะตับทำงานผิดปกติ ผู้ที่มีประวัติเป็นโรคลมชัก ต้อหิน ท่อปัสสาวะตีบตัน ผู้ป่วยต่อมลูกหมากโต ผู้ป่วยเบาหวาน เพราะอาจทำให้อาการของโรคเหล่านี้รุนแรงขึ้น ระวังการใช้ยานี้ในผู้สูงอายุและในเด็ก เพราะผลข้างเคียงของยามักสูงขึ้นในคนกลุ่มนี้ อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ยา ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด รวมถึงยาอะมิทริปไทลีน ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิด ควรต้องปฏิบัติตาม ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน ยาอะมิทริปไทลีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร การใช้ยาอะมิทริปไทลีนร่วมกับเครื่องดื่มที่ออกฤทธิ์กดการทำงานของประสาทส่วนกลางหรือสมอง สามารถก่อให้เกิดผลข้างเคียงต่างๆเพิ่มขึ้นได้ เช่น อาการวิงเวียนศีรษะ ขาดการควบคุมสติ เครื่องดื่มที่ออกฤทธิ์กดการทำงานของประสาทส่วนกลาง ได้แก่ แอลกอฮอล์ ยาอะมิทริปไทลิน มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นมากกว่าหลายสิบรายการยา จนสามารถก่อให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ผลข้างเคียงหลายอย่างติดตามมา จึงขอกล่าวอาการรวมๆที่อาจเกิดขึ้น เมื่อใช้ร่วมกับยาดังต่อไปนี้ เช่น Barbiturates Phenytoin Carbamaze pine Phenothiazines Phenylpropanolamine Erythromycin Cimetidine Estrogen Sympathomimetic amines Debrisoquine Quanethidine Clonidine Bethanidine และยาอื่นๆ ซึ่งอาการหรือผลที่ติดตามมาจากปฏิกิริยาระหว่างยาของยาตัวนี้กับยาดังกล่าว อาทิ เช่น ง่วงนอน ซึม วิงเวียนศีรษะ ปวดศีรษะ มีอาการไข้ หัวใจเต้นผิดจังหวะ ความดันโลหิตสูง เกิดอาการชัก ทั้งนี้เพราะยาเหล่านี้จะส่งผลให้ระดับยาอะมิทริปไทลินในเลือดเพิ่มขึ้น จึงส่งผลให้เกิดอาการต่างๆดังกล่าวได้ และยังมีอาการอื่นๆอีกที่ไม่ได้กล่าวถึง ซึ่งจะเห็นว่าการใช้ยานี้ มีความสุ่มเสี่ยงและอาจก่อให้เกิดอันตรายอย่างมาก จึงไม่ควรใช้ยานี้ด้วยตนเอง ต้องได้รับคำสั่งใช้ยานี้จากแพทย์เท่านั้น ควรเก็บรักษายาอะมิทริปไทลีนอย่างไร สามารถเก็บยาอะมิทริปไทลีนในอุณหภูมิห้อง ควรเก็บให้พ้นแสงแดด และความชื้น และต้องเก็บยาให้พ้นมือเด็ก ยาอะมิทริปไทลีนมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ชื่ออื่นของยาอะมิทริปไทลีน และบริษัทผู้ผลิตในประเทศไทย เช่น ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต Amitec อะมิเทค Utopian Amitryn อะมิทรีน T. Man Pharma Amitryptyline GPO อะมิทริปไทลีน จีพีโอ GPO Conmitrip คอนมิทริป Condrugs Polybon โพลีบอน Pharmasant Lab Polytanol โพลีทานอล Pharmasant Lab Tripsyline ทริปไซลีน Polipharm Tripta ทริปทา Atlantic Lab Triptyline ทริปไทลีน Medifive Tripzol ทริปซอล Medicine Products Tryptanol ทริปทานอล M H Manufacturing
ยาอะมิทริปไทลีน (Amitriptyline) เป็นยาที่ใช้รักษาภาวะซึมเศร้าทั้งในวัยรุ่น ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ นอกจากนี้ยังจัดเป็นยาอันตราย จึงจำเป็นต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น โดยตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการดูดกลับเข้าสู่เซลล์ประสาทของสารสื่อประสาท Nora drenaline และ Serotonin ที่มีหน้าที่ช่วยให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลาย ทำให้สารทั้ง 2 ตัวมีปริมาณเพิ่มขึ้นในสมอง ร่างกายจึงเกิดความรู้สึกผ่อนคลายและลดภาวะซึมเศร้าได้ แต่อาจมีผลข้างเคียงผลคือ ปากแห้ง ท้องผูก ตามัว วิงเวียน ง่วงนอน อ่อนเพลีย เหงื่อออกมาก ชัก ความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นผิดจังหวะ

ข้อควรระวังการใช้ยาอะมิทริปไทลีน
1) หากลืมรับประทานยาอะมิทริปไทลีน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็นสองเท่า
2) ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคหัวใจ โดยเฉพาะหัวใจล้มเหลว
3) ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับผู้ป่วยที่ใช้ยากลุ่ม MAOI Monoamine Oxidase Inbihitor หรือยาต้านซึมเศร้า เพราะจะทำให้การหลั่ง Serotonin ลดลงจนเป็นอันตรายต่อร่างกาย
4) ห้ามใช้ยานี้กับหญิงตั้งครรภ์ รวมไปถึงหญิงที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
5) ระมัดระวังการใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่ต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ผู้ป่วยที่มีภาวะตับทำงานผิดปกติ ผู้ที่มีประวัติเป็นโรคลมชัก ต้อหิน ท่อปัสสาวะตีบตัน ผู้ป่วยต่อมลูกหมากโต และผู้ป่วยเบาหวาน เพราะอาจทำให้อาการของโรคเหล่านี้รุนแรงขึ้น
6) ระมัดระวังในการใช้ยานี้กับผู้สูงอายุและเด็ก เพราะผลข้างเคียงของยามักสูงขึ้นในคนกลุ่มนี้
7) การใช้ยาอะมิทริปไทลีนร่วมกับเครื่องดื่มที่ออกฤทธิ์กดการทำงานของประสาทส่วนกลางหรือสมอง เช่น แอลกอฮอล์ อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงต่างๆ เพิ่มขึ้น เช่น อาการวิงเวียนศีรษะ ขาดการควบคุมสติ
8) ยาอะมิทริปไทลิน มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นมากกว่าหลายสิบรายการยา ซึ่งอาการหรือผลที่ตามมาจากปฏิกิริยาระหว่างยาตัวนี้กับยาเหล่านั้น ได้แก่ ง่วงนอน ซึม วิงเวียนศีรษะ ปวดศีรษะ มีอาการไข้ หัวใจเต้นผิดจังหวะ ความดันโลหิตสูง เกิดอาการชัก จึงไม่ควรใช้ยานี้ด้วยตนเอง
9) ควรเก็บรักษายาอะมิทริปไทลีนในอุณหภูมิห้อง ให้พ้นแสงแดด และความชื้น รวมทั้งเก็บให้พ้นมือเด็ก
จิตเวชศาสตร์ (จิตเวชศาสตร์) - Psychiatry,เภสัชวิทยา Pharmacology