ยาที่มีฤทธิ์หลอนประสาทคืออะไร
ยากระตุ้นความบันเทิง Recreational drug สารหรือยากระตุ้นความบันเทิงมีอะไรบ้าง ผลกระทบจากการใช้ยากระตุ้นความบันเทิงมีอะไรบ้าง รูปแบบการจัดจำหน่ายยากระตุ้นความบันเทิงมีอะไรบ้าง ยากระตุ้นความบันเทิงมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง อยากเลิกการใช้ยากระตุ้นความบันเทิงควรทำอย่างไร มีวิธีใดบ้างที่ช่วยป้องกันการใช้ยากระตุ้นความบันเทิง ยารักษาโรค Pharmaceutical drug ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด ยากดประสาทส่วนกลาง CNS depressants ยากระตุ้น Stimulant drugs เคตามีน Ketamine แอลเอสดี LSD Lysergic acid diethylamide ไนตรัสออกไซด์ Nitrous oxide โอปิออยด์ Opioid หากฟังดูผิวเผิน สารยายากระตุ้นความบันเทิงRecreational drug น่าจะเป็นกลุ่มยาที่ทำให้จิตใจรู้สึกสนุกสนาน มีความเบิกบานสบายใจ กลุ่มนักวิชาการได้กำหนดให้ยากระตุ้นความบันเทิงแบ่งออกเป็นกลุ่มๆ เช่น ยาที่มีฤทธิ์กดประสาทส่วนกลางDepressants โดยมีกลไกลดปริมาณของสารสื่อประสาทบางชนิด ทำให้เกิดความรู้สึกสงบและผ่อนคลาย ยาที่มีฤทธิ์กระตุ้นStimulantsที่ทำให้ร่างกายรู้สึกมีกำลังวังชา ยากลุ่มนี้มักจะมีฤทธิ์โดดเด่นโดยส่งผลกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติชนิดซิมพาโทมิเมติค Sympathomimetic effects ยาที่มีฤทธิ์หลอนประสาทHallucinogens เป็นกลุ่มสารประกอบที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทสมอง ทำให้การรับรู้ของสมองผิดไปจากปกติ เกิดความเปลี่ยนแปลงทางความคิดและทางอารมณ์ ยาที่มีฤทธิ์แก้ปวดยาแก้ปวดAnalgesics โดยมีกลไกออกฤทธิ์ที่สมอง และที่เส้นประสาท ยาต้านสารฮีสตามีนยาแก้แพ้Antihistamines ยาสงบประสาท หรือ ยาช่วยคลายกังวลยาคลายเครียดTranquilizers - สารต่างๆที่มีฤทธิ์ทำให้รู้สึกสบายใจEuphoriants สารระเหยหรือตัวทำละลายSolvents เช่น Thinner ที่ใช้ล้างสีทาบ้านหรือล้างยาทาเล็บ เรามักจะพบเห็นหรือได้ยินการใช้ยากระตุ้นความบันเทิงในหมู่วัยรุ่น ซึ่งประกอบไปด้วยสารหลากหลายประเภท อย่างเช่น เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ กัญชา บุหรี่ กาแฟกาเฟอีน ตลอดจนกระทั่งยาที่มีฤทธิ์เป็นสารยาเสพติด และยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทชนิดต่างๆ เหล่านักวิจัยได้ทำการสำรวจและหาสาเหตุที่ทำให้ผู้บริโภคบางกลุ่มมีความนิยมยากระตุ้นความบันเทิง และพอจะสรุปเหตุได้ดังนี้ เป็นกลุ่มที่มีปัญหาทางจิตประสาทจิจใจอารมณ์ ต้องการลดความกลัดกลุ้ม ความวิตกกังวล ความหวาดกลัว มาจากบุคลิกลักษณะในการดำรงชีวิต อยากทดลอง อยากค้นหาสิ่งแปลกใหม่ ใช้ยาบางประเภทรักษาตนเองโดยมิได้ปรึกษาแพทย์จนเกิดอาการติดยา ทำให้ไม่สามารถเลิกยาเหล่านั้นได้ อายุในช่วงวัยรุ่นที่เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย เป็นวัยคึกคะนอง อยากมีส่วนร่วมในกลุ่มเพื่อน และขาดความยับยั้งชั่งใจ หรือขาดความรู้เกี่ยวกับยากระตุ้น ต่างๆ ทำให้หลงเชื่อว่าการใช้สารกระตุ้นเป็นเรื่องปกติที่ใครๆก็ใช้กันได้ อยู่ในสภาพแวดล้อม หรืออยู่ในกลุ่มผู้ที่ใช้ยากระตุ้นความบันเทิงจนเกิดความคล้อยตาม หรือไม่ก็ถูกบังคับให้ใช้ยาเหล่านั้น มีประวัติเจ็บป่วยเรื้อรัง เช่น เกิดบาดแผลอาการปวดที่รักษาแล้วไม่หายขาด จึงหันมาพึ่งยากระตุ้นความบันเทิงที่สามารถช่วยบรรเทาอาการป่วยได้ ล้มเหลวจาก ชีวิตการงาน การเรียน หรือได้รับความกดดันเรื่องเศรษฐกิจ และ หาทางออกไม่ได้ จึงมีความต้องการลบภาพความล้มเหลวออกจากชีวิตของตนเอง โดยหันมาใช้ยากระตุ้นความบันเทิง ทั้งนี้ ยังมีสาเหตุและเหตุผลอีกมากมายที่ไม่สามารถนำมาบรรจุไว้ในบทความนี้ได้ทั้งหมด แต่การประสพปัญหาชีวิต ความคิดทางศีลธรรมจริยธรรม และสภาพแวดล้อมที่แตกต่างทางสังคม ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้แต่ละบุคคลมีความสามารถแก้ไขปัญหาได้ต่างกัน อย่างน้อยความรู้ทางวิชาการที่สามารถเข้าถึงได้ง่ายในปัจจุบัน ก็อาจทำให้เกิดความเข้าใจ ช่วยหยุดการทดลอง หรือช่วยลดการมีส่วนร่วมการใช้ยากระตุ้นความบันเทิงลงได้ระดับหนึ่ง สารหรือยากระตุ้นความบันเทิงมีอะไรบ้าง ขอยกตัวอย่างสารยากระตุ้นความบันเทิงที่พบเห็นอยู่ในสังคมปัจจุบัน และพอจะจัดกลุ่มออกมาได้ดังนี้ 1 แอลกอฮอล์Alcohol drink เครื่องดื่มประเภทนี้สามารถทำให้รู้สึกผ่อนคลายได้ก็จริง แต่การ ดื่มจัด ดื่มบ่อย ล้วนแต่เป็นผลเสียทั้งสิ้น หาประโยชน์ได้น้อย ซึ่งหากร่างกายได้รับแอลกอฮอล์เป็นปริมาณมากๆทุกๆวัน จะทำให้เนื้อเยื่อและอวัยวะภายในเสื่อม และ มีอายุสั้น เกิดภาวะโรคตับแข็ง สมองเสื่อม มีแผลในทางเดินอาหารเช่น แผลในกระเพาะอาหาร และยังส่งผลทำให้ภูมิต้านทานภุมิคุ้มกันต้านทานโรคของโรคมะเร็งของร่างกายถดถอย 2 Amphetamine ใช้กระตุ้นให้เกิดความตื่นตัว และรู้สึกว่ามีกำลัง เคยมีการใช้ในวงการศึกษาเพื่อให้อ่านหนังสือตำราได้ตลอดทั้งคืน หรือใช้กับหมู่นักเต้นให้มีกำลังวังชาเต้นรำได้นาน ทางคลินิกเคยใช้ Amphetamine บำบัดอาการโรคสมาธิสั้น โรคลมหลับ อาการซึมเศร้า และใช้เป็นยาลดน้ำหนัก ปัจจุบันยานี้ ได้ถูกลดบทบาทลงไปอย่างมาก ด้วยผลการกระตุ้นทำให้เกิดอาการข้างเคียงผลข้างเคียงทางจิตประสาทอย่างรุนแรงจนเป็นเหตุต่อการเกิดอาชญากรรม 3 กัญชา มีการเสพโดยการรับประทานหรือสูบ สารออกฤทธิ์ของกัญชาจะเป็นพวกสาร Cannabinoidsสารประกอบที่มีในพืชกลุ่มกัญชาซึ่งสามารถแสดงฤทธิ์ปกป้องเซลล์ประสาทโดยชะลอการอักเสบของเซลล์ประสาท กลไกนี้เหมาะต่อการนำ Cannabinoids ของกัญชามารักษา อาการโรคอัลไซเมอร์ แต่จะต้องเข้ากระบวนการพิจารณาผลดี-ผลเสียที่จะเกิดต่อผู้บริโภคจากแพทย์เสียก่อน 4 กาแฟกาเฟอีน มีฤทธิ์กระตุ้นประสาทสมอง ทำให้ตื่นตัวและรู้สึกมีกำลังวังชาในการทำงาน 5 เอมดีเอมเอยาอีEcstasy MDMA Methylenedioxymethamphetamine มีฤทธิ์ต่อสมอง ทำให้รู้สึกสบายใจ เคลิบเคลิ้มเป็นสุข กระตุ้นทำให้รู้สึกไม่อยากอาหาร เกิดความรู้สึกว่ามีกำลัง ลดอาการง่วงนอน 6 Ketamine ใช้ในกระบวนการวางยาสลบ และมีฤทธิ์ทำให้กล้ามเนื้อคลายตัว มีการลักลอบนำยาชนิดนี้มาใช้เพื่อความบันเทิงในลักษณะยากล่อมประสาทยาคลายเครียด 7 LSD หรือ Lysergic acid diethylamide เป็นยาเสพติดให้โทษในประเภทที่ 1 และมีการลักลอบนำมาใช้เพื่อทำให้เกิดการหลอนประสาทประสาทหลอน 8 Nitrous oxide ถูกควบคุมการใช้ในคลินิกทันตกรรม ในฐานะยาคลายความ วิตกกังวล และใช้เป็นยาชายาสลบ การใช้ Nitrous oxide ในลักษณะยากระตุ้นความบันเทิง โดยผสมลงในวิปครีมเพื่อทำให้เกิดอาการหลอนประสาทประสาทหลอน 9 Opioids เป็นกลุ่มยาแก้ปวดที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท และมีอยู่หลายรายการที่ถูกใช้เป็นยากระตุ้นความบันเทิง อาทิ Oxycodone Hydrocodone Fentanyl Heroin และ Morphine กลุ่มยาดังกล่าวสามารถทำให้เกิดการเสพติด และเสี่ยงต่อการมีภาวะถอนยาตามมา 10 เห็ดขี้ควาย Psilocybin mushroom มักขึ้นตามกองมูลขี้ควายแห้ง ผู้ที่ รับประทานเข้าไปจะมีอาการ มึนเมา ประสาทหลอน เกิดเห็นภาพแสงสีต่างๆ ในประเทศไทยมีการออกกฎหมาย ห้ามขยายพันธุ์และห้ามจำหน่ายเห็ดนี้ 11 บุหรี่ซึ่งมีสาร Nicotine สำหรับคนที่ชอบสูบบุหรี่เพราะเชื่อว่าจะทำให้สมองมีความตื่นตัว และมีความคิดอ่านในการทำงานได้ดีขึ้น แต่ไม่คำนึงถึงผลเสียผลข้างเคียงรุนแรงที่จะเกิดต่อร่างกายตามมา โดยเฉพาะต่อปอดของผู้สูบบุหรี่เป็นประจำ จะมีลักษณะดำด้วยการสะสมเขม่าควันต่างๆเข้าไปมากในปอด ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน มีผลกระทบไปถึงหลอด เลือดและการทำงานของหัวใจ 12 ยาที่มีฤทธิ์ระงับประสาทหรือยากล่อมประสาทยากดประสาทส่วนกลาง เช่น Barbiturates Benzodiazepines ใช้เป็นยาคลายกังวลยาคลายเครียด แต่การใช้ยานี้นานๆ จะทำให้เกิดสมองเสื่อม และเสี่ยงต่อเกิดอาการถอนยา 13 เมฟีโดรนMephedrone เป็นยากระตุ้นที่สังเคราะห์ขึ้น และถูกจัดอยู่ในกลุ่มเดียวกับยา Amphetamine และ Cathinone 14 ตัวทำละลาย กาว ผู้ที่ติดสารระเหยเหล่านี้จะรู้สึกเหมือนมีความสุขหลังการ สูดดม สารประเภทนี้สามารถทำให้เกิดอาการวิงเวียน และเกิดประสาทหลอน ตามมา อนึ่ง ยังมีรายการยากระตุ้นความบันเทิงอีกหลายรายการที่ไม่สามารถหยิบยกขึ้นมากล่าวได้ทั้งหมด แต่ส่วนมากมักจะเป็นกลุ่มยาที่ถูกลักลอบนำมาใช้ และสามารถสร้างผลเสียต่อร่างกายได้อย่างมากมาย ผลกระทบจากการใช้ยากระตุ้นความบันเทิงมีอะไรบ้าง จากการรวบรวมทางสถิติพบว่า ยากระตุ้นความบันเทิง สามารถสร้างผลกระทบผลข้างเคียงรุนแรงต่อร่างกายและสภาพสังคมดังนี้ เช่น ทำให้ผู้เสพมีภาวะติดเชื้อง่าย เกิดภาวะตับอักเสบ โดยมีสาเหตุมาจากการใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน เกิดภาวะติดยาและต้องใช้ยากระตุ้นความบันเทิงเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนส่งผลให้มี อาการถอนยาตามมา สูญเสียเงินทอง จนกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจโดยรวม เป็นเหตุให้เกิดอาการทางจิตประสาท เช่น มีอาการซึมเศร้า วิตกกังวล ประสาทหลอน หรือไม่ก็คลุ้มคลั่ง ถ้าได้รับยาเหล่านี้เกินขนาดจะส่งผลทำให้เสียชีวิตตามมา เกิดอุบัติเหตุที่รวมถึงอุบัติเหตุรุนแรงได้ง่าย ด้วยผู้ที่ใช้ยากระตุ้นความบันเทิงเกิดอาการเมายาจนไม่สามารถควบคุมตนเองได้ สมรรถภาพทางเพศถดถอยทั้งบุรุษและสตรี
เป็นกลุ่มสารประกอบที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทสมอง ทำให้การรับรู้ของสมองผิดไปจากปกติ เกิดความเปลี่ยนแปลงทางความคิดและทางอารมณ์ ยาที่มีฤทธิ์แก้ปวดยาแก้ปวดAnalgesics โดยมีกลไกออกฤทธิ์ที่สมอง และที่เส้นประสาท ยาต้านสารฮีสตามีนยาแก้แพ้Antihistamines ยาสงบประสาท หรือ ยาช่วยคลายกังวลยาคลายเครียดTranquilizers - สารต่างๆที่มีฤทธิ์ทำให้รู้สึกสบายใจEuphoriants สารระเหยหรือตัวทำละลายSolvents เช่น Thinner ที่ใช้ล้างสีทาบ้านหรือล้างยาทาเล็บ เรามักจะพบเห็นหรือได้ยินการใช้ยากระตุ้นความบันเทิงในหมู่วัยรุ่น ซึ่งประกอบไปด้วยสารหลากหลายประเภท อย่างเช่น เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ กัญชา บุหรี่ กาแฟกาเฟอีน ตลอดจนกระทั่งยาที่มีฤทธิ์เป็นสารยาเสพติด และยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทชนิดต่างๆ เหล่านักวิจัยได้ทำการสำรวจและหาสาเหตุที่ทำให้ผู้บริโภคบางกลุ่มมีความนิยมยากระตุ้นความบันเทิง และพอจะสรุปเหตุได้ดังนี้ เป็นกลุ่มที่มีปัญหาทางจิตประสาทจิจใจอารมณ์ ต้องการลดความกลัดกลุ้ม ความวิตกกังวล ความหวาดกลัว มาจากบุคลิกลักษณะในการดำรงชีวิต อยากทดลอง อยากค้นหาสิ่งแปลกใหม่ ใช้ยาบางประเภทรักษาตนเองโดยมิได้ปรึกษาแพทย์จนเกิดอาการติดยา ทำให้ไม่สามารถเลิกยาเหล่านั้นได้ อายุในช่วงวัยรุ่นที่เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย เป็นวัยคึกคะนอง อยากมีส่วนร่วมในกลุ่มเพื่อน และขาดความยับยั้งชั่งใจ หรือขาดความรู้เกี่ยวกับยากระตุ้น ต่างๆ ทำให้หลงเชื่อว่าการใช้สารกระตุ้นเป็นเรื่องปกติที่ใครๆก็ใช้กันได้ อยู่ในสภาพแวดล้อม หรืออยู่ในกลุ่มผู้ที่ใช้ยากระตุ้นความบันเทิงจนเกิดความคล้อยตาม หรือไม่ก็ถูกบังคับให้ใช้ยาเหล่านั้น มีประวัติเจ็บป่วยเรื้อรัง
กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics,จิตเวชศาสตร์ (จิตเวชศาสตร์) - Psychiatry,อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,เภสัชวิทยา Pharmacology