ช่วยสรุปบทความ  ปลดล็อค…กระท่อม…จากยาเสพติดให้โทษ ให้หน่อย
พืชกระท่อม หรือ Mitragyna speciosa เป็นพืชเฉพาะถิ่นในประเทศมาเลเซียและประเทศไทย โดยคนมาเลเซียและคนไทยนิยมนำใบกระท่อมมาใช้เนื่องจากมีฤทธิ์ในการกระตุ้นคล้ายคลึงกับฝิ่นและโคคา ช่วยในการบรรเทาความเหนื่อยล้าและเพิ่มความอดทนต่อการทำงานหนักกลางแดด

นอกจากนี้ ยังมีการใช้พืชกระท่อมเป็นยาพื้นบ้านในการรักษาโรคทั่วไป ได้แก่ อาการไอท้องร่วงปวดกล้ามเนื้อความดันโลหิตสูง และเพื่อบำบัดรักษาผู้ติดเฮโรอีนจากอาการถอนยา

อย่างไรก็ตามการใช้พืชกระท่อมอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงที่ตามมา เช่น เบื่ออาหาร ปากแห้ง ปัสสาวะมาก และท้องผูก สำหรับอาการถอน จะพบในผู้ที่ใช้ใบกระท่อมเป็นเวลานาน เช่น มีท่าทีที่ไม่เป็นมิตร มีอาการก้าวร้าว ปวดกล้ามเนื้อ และกระดูก แขนขากระตุกเบื่ออาหาร น้ำหนักลด และ นอนไม่หลับ

พืชกระท่อม เป็นหนึ่งในพืชเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษของประเทศไทย พ.ศ. 2522 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (สำนักงาน ป.ป.ส.) ได้ทำการสำรวจขนาดของประชากรผู้ใช้สารเสพติดในภาคใต้ของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2559 พบว่า พืชกระท่อมเป็นสารเสพติดที่ได้รับความนิยมมากที่สุด รองลงมา คือ ใบกระท่อมต้ม และ กัญชา ตามลำดับ สำหรับทางภาคใต้ พืชกระท่อมถูกมองว่า…ไม่ใช่พืชที่ผิดกฎหมาย…และถูกใช้ในวิถีประจำวันของคนภาคใต้มาเป็นเวลานาน วิธีการใช้ มักเคี้ยวใบกระท่อมสดที่รูดเอาก้านใบออกต้ม หรือ ชงด้วยน้ำร้อนและดื่มเป็นชา (ผศ.สมชาย ศรีวิริยะจันทร์. วารสารสำนักงาน ปปส. ปีที่ 36 ฉบับที่ 3 หน้า 6 )

ปัจจุบัน สำนักงาน ป.ป.ส. และกระทรวงยุติธรรม ได้ทำการผลักดันให้มีการยกเลิกพืชกระท่อมจากยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 และยกเลิกบทกำหนดโทษในความผิดเกี่ยวกับพืชกระท่อมตาม พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 เพื่อควบคุมพืชกระท่อมให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพสังคมไทย รวมทั้งส่งเสริมและพัฒนาการใช้ประโยชน์จากพืชกระท่อมในเชิงพาณิชย์ อุตสาหกรรม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ 

สำนักงาน ป.ป.ส. การรับฟังความคิดเห็นร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวต่อสาธารณะ ได้แก่ กลุ่มผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการป้องกัน ปราบปราม แก้ไขปัญหายาเสพติด รวมถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่นที่มีส่วนได้ส่วนเสียหรือได้รับผลกระทบจากร่างกฎหมายฉบับนี้ อาทิ ข้าราชการตำรวจ ข้าราชการทหาร ข้าราชการพลเรือน ข้าราชการส่วนท้องถิ่น ประชาชนทั่วไป ฯลฯ โดยมีผู้ร่วมแสดงความคิดเห็นต่อร่างกฎหมายดังกล่าว ตามแบบแสดงความคิดเห็น ตั้งแต่วันที่ 2 กันยายน 2562 ถึงวันที่ 1 ตุลาคม 2562 รวมทั้งสิ้น 1,499 คน
พืชกระท่อม (Mitragyna speciosa) เป็นพืชท้องถิ่นของมาเลเซียและไทย ที่ได้รับความนิยมในการใช้ใบเพื่อกระตุ้นคล้ายฝิ่นและโคคา ช่วยลดความเหนื่อยล้าและเพิ่มความทนทานต่อการทำงานหนักในแดด นอกจากนี้ยังมีการใช้เป็นยาพื้นบ้านในการรักษาโรคทั่วไป เช่น ไอ, ท้องร่วง, ปวดกล้ามเนื้อ, ความดันโลหิตสูง และการช่วยบำบัดผู้ติดเฮโรอีนในกระบวนการถอนยา
อย่างไรก็ตามการใช้พืชกระท่อมเกิดผลข้างเคียงที่ตามมา เช่น เบื่ออาหาร ปากแห้ง ปัสสาวะมาก และท้องผูก สำหรับอาการถอน จะพบในผู้ที่ใช้ใบกระท่อมเป็นเวลานาน เช่น มีท่าทีที่ไม่เป็นมิตร มีอาการก้าวร้าว ปวดกล้ามเนื้อ และกระดูก แขนขากระตุกเบื่ออาหาร น้ำหนักลด และ นอนไม่หลับ
พืชกระท่อมเป็นพืชเสพติดประเภทที่ 5 ตามกฎหมายไทย พ.ศ. 2522 ภาคใต้ของประเทศมีจำนวนผู้ใช้สารเสพติดมาก โดยพืชกระท่อมเป็นสารเสพติดที่ได้รับความนิยมมากที่สุด ตามลำดับ ใบกระท่อมต้มและกัญชา วิธีใช้มักเคี้ยวใบกระท่อมสดหรือต้มกับน้ำร้อนเพื่อดื่ม เป็นวิถีประจำวันของคนในภาคใต้มานาน

สำนักงาน ป.ป.ส. และกระทรวงยุติธรรมมีการผลักดันยกเลิกการจัดให้พืชกระท่อมเป็นสารเสพติดให้โทษประเภท 5 และยกเลิกโทษที่เกี่ยวข้องตาม พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 เพื่อให้การควบคุมพืชกระท่อมเข้าสอดคล้องกับสภาพสังคมไทย และส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากพืชกระท่อมทางพาณิชย์และอุตสาหกรรมเพื่อเสริมความแข็งแกร่งในการแข่งขันของประเทศ

สำนักงาน ป.ป.ส. ได้รับความคิดเห็นจากสาธารณะเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด โดยมีผู้ร่วมแสดงความคิดเห็นทั้งหมด 1,499 คน
กฎหมายสาธารณสุข การแพทย์ และโรคระบาด