ยาโคซินโทรปินคือออะไร
โคซินโทรปิน Cosyntropin โคซินโทรปินมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร โคซินโทรปินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร โคซินโทรปินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร โคซินโทรปินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร โคซินโทรปินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร มีข้อควรระวังการใช้โคซินโทรปินอย่างไร โคซินโทรปินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ควรเก็บรักษาโคซินโทรปินอย่างไร โคซินโทรปินมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ยารักษาโรค Pharmaceutical drug ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด กายวิภาคและสรีรวิทยาระบบต่อมไร้ท่อ Anatomy and physiology of endocrine system โรคต่อมไร้ท่อ โรคระบบต่อมไร้ท่อ Endocrine disease ฟีโอโครโมไซโตมา Pheochromocytoma โรคแอดดิสัน Addison disease ยาโคซินโทรปิน Cosyntropin หรือมีชื่อเรียกอื่นว่า เตตระโคแซคไทด์ Tetracosactide หรือเตตระโคแซคทริน Tetracosactrin เป็นสารที่สังเคราะห์เลียนแบบ อะดรีโนคอร์ติโคโทรปิก ฮอร์โมน Adrenocorticotropic hormone ที่มักนิยมเรียกย่อว่า เอซีทีเอช ACTH ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ผลิตจากต่อมใต้สมอง Pituitary gland ทางคลินิกนำยานี้มาใช้ในการตรวจวิเคราะห์โรคหรือตรวจหาความผิดปกติของต่อมหมวกไต Adrenal gland เช่นในโรคแอดดิสัน Addison disease หรือในภาวะที่ต่อมหมวกไตผลิตฮอร์โมนไม่เพียงพออันมีสาเหตุจากการใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์มากไป หรือเกิดภาวะเนื้องอกของต่อมหมวกไตเช่น Pheochromocytoma อนึ่ง อาจทำความเข้าใจการทำงานของฮอร์โมนที่กล่าวมาโดยที่มีความสัมพันธ์กันดังต่อไปนี้ คือ เอซีทีเฮช ATCH ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ผลิตจากต่อมใต้สมองจะออกฤทธิ์กระตุ้นต่อมหมวกไตให้ผลิตฮอร์โมนประเภทกลูโคคอร์ติคอยด์ Glucocorticoids ถ้าต่อมหมวกไตทำงานปกติ การฉีดยาโคซินโทรปินเพียง 1 เข็มก็สามารถทำให้ต่อมหมวกไตหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล Cortisol ออกมา และมีความเข้มข้นเพิ่มในกระแสเลือดภายใน 30 นาที แต่ถ้าไม่มีการหลั่งคอร์ติซอลหลังจากได้รับยาโคซินโทรปินก็ถือเป็นข้อยืนยันข้อวินิจฉัยได้ว่า ต่อมหมวกไตมีการทำงานผิดปกติเช่น เกิดโรคหรือมีความเสียหายเกิดขึ้น หรือมีความเป็นไปได้ว่าผู้ป่วยขาดฮอร์โมนเอทีซีเอชจากต่อมใต้สมองเสียเอง และเป็นหน้าที่ของแพทย์ที่จะทำการตรวจสอบรอยโรคที่ต่อมหมวกไตและหรือที่ต่อมใต้สมองต่อไปเช่น การตรวจภาพต่อมเหล่านั้นด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือด้วยเอมอาร์ไอ รวมถึงหาสาเหตุที่ก่อให้เกิดความผิดปกติของระบบฮอร์โมนดังกล่าวเพื่อจะทำการรักษาต่อไป บางครั้งยาโคซินโทรปินยังถูกนำมาใช้รักษาโรคข้อรูมาตอยด์ Rheumatoid arthritis อีกด้วยซึ่งจะมีขนาดการใช้ยานี้ที่แตกต่างกันออกไปตามอาการผู้ป่วยและดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา รูปแบบยาแผนปัจจุบันที่พบเห็นของยาโคซินโทรปินจะเป็นยาผงปราศจากเชื้อชนิดนำมาละลายเพื่อใช้เป็นยาฉีด อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง รูปแบบยาเตรียม โดยมีการใช้แต่ในสถานพยาบาลเท่านั้น ซึ่งหลังการให้ยานี้กับผู้ป่วย แพทย์จะต้องตรวจสอบระดับฮอร์โมนในกระแสเลือดที่เปลี่ยนแปลงไปเพื่อนำมาวิเคราะห์อาการโรคและหาแนวทางการรักษาต่อไป ข้อจำกัดในการใช้ยาโคซินโทรปินที่ผู้บริโภคควรทราบมีดังนี้ ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่กำลังได้รับยาต้านมะเร็งอย่างยา Aldesleukin ผู้ป่วยที่อยู่ในภาวะตั้งครรภ์หรืออยู่ในภาวะให้นมบุตรถือเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาทุกประเภทรวมถึงยาโคซินโทรปินด้วย การใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวอื่นๆจะต้องขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ว่ามีความเหมาะสมและปลอดภัยมากน้อยเพียงใด มียาหลายรายการที่จะส่งผลกระทบผลข้างเคียงต่อร่างกายผู้ป่วยหากใช้ร่วมกับยาโคซินโทรปินเช่น ยา Furosemide Hydrochlorothiazide Itraconazole Carbamazepine และ Warfarin จึงเป็นกฎเกณฑ์ทางคลินิกที่แพทย์จะต้องทราบว่าผู้ป่วยได้รับยาประเภทใดอยู่บ้างก่อนที่จะลงมือรักษาด้วยยานี้ ผลข้างเคียงจากการใช้ยาโคซินโทรปินที่ควรทราบ นอกจากจะเป็นเรื่องการเจ็บปวดบริเวณที่ฉีดยาแล้ว ยานี้ก็อาจทำให้ระดับเกลือแร่อิเล็กโทรไลต์ Electrolyte ในเลือดเปลี่ยนแปลงไปเช่น มีระดับเกลือโซเดียมในเลือดสูง เป็นต้น คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ยาโคซินโทรปินอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ และระบุเงื่อนไขการใช้เพื่อวินิจฉัยโรคทางต่อมไร้ท่อ โคซินโทรปินมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร ยาโคซินโทรปินมีสรรพคุณข้อบ่งใช้เช่น ใช้สำหรับวินิจฉัยโรคต่อมไร้ท่อเช่น โรคจากความผิดปกติของต่อมหมวกไต Adrenal gland เช่น โรค Addison disease โคซินโทรปินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร ยาโคซินโทรปินมีโครงสร้างเคมีคล้ายกับฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองคือ ฮอร์โมนเอทีซีเอช ATCH สามารถออกฤทธิ์กระตุ้นให้ต่อมหมวกไตหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล Cortisol ซึ่งการหลั่งหรือไม่หลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลนั้นจะใช้เป็นตัวชี้วัดความผิดปกติของต่อมหมวกไต และจากกลไกดังกล่าวนี้จึงก่อให้เกิดฤทธิ์การรักษาการวินิจฉัยโรคตามสรรพคุณ โคซินโทรปินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาโคซินโทรปินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาผงปราศจากเชื้อชนิดใช้ละลายเป็นยาฉีดขนาด 0.25 มิลลิกรัม 250 ไมโครกรัม โคซินโทรปินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร ยาโคซินโทรปินมีขนาดการบริหารยาใช้ยาคือ สามารถใช้ได้กับผู้ใหญ่และเด็กที่ได้รับการตรวจคัดกรองความเหมาะสมจากแพทย์ว่ามีความปลอดภัยต่อการใช้ยาชนิดนี้แล้วเท่านั้น ซึ่งขนาดการใช้ยานี้จะขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาและอาการโรค และการใช้ยานี้ต้องกระทำแต่ในสถานพยาบาลเท่านั้น เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาโคซินโทรปิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรดังนี้ ประวัติแพ้ยาทุกชนิดเช่น กินยาใช้ยาแล้วคลื่นไส้มาก ขึ้นผื่น หรือแน่นหายใจติดขัดหายใจลำบาก มีโรคประจำตัวต่างๆรวมทั้งกำลังกินยาใช้ยาอะไรอยู่
เป็นสารที่สังเคราะห์เลียนแบบ อะดรีโนคอร์ติโคโทรปิก ฮอร์โมน Adrenocorticotropic hormone ที่มักนิยมเรียกย่อว่า เอซีทีเอช ACTH ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ผลิตจากต่อมใต้สมอง Pituitary gland ทางคลินิกนำยานี้มาใช้ในการตรวจวิเคราะห์โรคหรือตรวจหาความผิดปกติของต่อมหมวกไต Adrenal gland เช่นในโรคแอดดิสัน Addison disease หรือในภาวะที่ต่อมหมวกไตผลิตฮอร์โมนไม่เพียงพออันมีสาเหตุจากการใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์มากไป หรือเกิดภาวะเนื้องอกของต่อมหมวกไตเช่น 

Pheochromocytoma อนึ่ง อาจทำความเข้าใจการทำงานของฮอร์โมนที่กล่าวมาโดยที่มีความสัมพันธ์กันดังต่อไปนี้ คือ เอซีทีเฮช ATCH ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ผลิตจากต่อมใต้สมองจะออกฤทธิ์กระตุ้นต่อมหมวกไตให้ผลิตฮอร์โมนประเภทกลูโคคอร์ติคอยด์ Glucocorticoids ถ้าต่อมหมวกไตทำงานปกติ การฉีดยาโคซินโทรปินเพียง 1 เข็มก็สามารถทำให้ต่อมหมวกไตหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล Cortisol ออกมา และมีความเข้มข้นเพิ่มในกระแสเลือดภายใน 30 นาที แต่ถ้าไม่มีการหลั่งคอร์ติซอลหลังจากได้รับยาโคซินโทรปินก็ถือเป็นข้อยืนยันข้อวินิจฉัยได้ว่า ต่อมหมวกไตมีการทำงานผิดปกติ

เช่น เกิดโรคหรือมีความเสียหายเกิดขึ้น หรือมีความเป็นไปได้ว่าผู้ป่วยขาดฮอร์โมนเอทีซีเอชจากต่อมใต้สมองเสียเอง และเป็นหน้าที่ของแพทย์ที่จะทำการตรวจสอบรอยโรคที่ต่อมหมวกไตและหรือที่ต่อมใต้สมองต่อไปเช่น การตรวจภาพต่อมเหล่านั้นด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือด้วยเอมอาร์ไอ รวมถึงหาสาเหตุที่ก่อให้เกิดความผิดปกติของระบบฮอร์โมนดังกล่าวเพื่อจะทำการรักษาต่อไป บางครั้งยาโคซินโทรปินยังถูกนำมาใช้รักษาโรคข้อรูมาตอยด์ Rheumatoid arthritis อีกด้วย
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,17.เภสัชวิทยา Pharmacology