ช่วยสรุปบทความ คานที่ดีดกลับ ให้หน่อย
คำหรือแนวความคิดหรือทฤษฎีทางการเงินการลงทุนที่สำคัญมากที่สุดอย่างหนึ่งที่ใช้หลักหรือ “กฎของไม้คาน” ก็คือ การกู้เงินเพื่อทำธุรกิจหรือลงทุนหรือที่เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า การ Leverage นี่ก็คือการที่นักการเงินหรือนักลงทุนพยายาม “ขยายกำลัง” หรือ “ขยายผลตอบแทน” ที่จะได้จากการลงทุนโดยการกู้ยืมเงินมาเพิ่มจากเงินในส่วนของตนเอง เช่น ตนเองมีเงิน 1 ล้านบาท แต่แทนที่จะลงทุนเงิน 1 ล้านบาทที่เขาคาดว่าจะได้ผลตอบแทนปีละ 200,000 บาท หรือ 20% ต่อปี เขาก็ไปกู้มาเพิ่มอีก 1 ล้านบาทกลายเป็นเงินลงทุน 2 ล้านบาท ซึ่งถ้าเขาได้ผลตอบแทนปีละ 20% เท่าเดิม เขาก็จะได้ผลตอบแทนปีละ 400,000 บาท ซึ่งเมื่อหักดอกเบี้ยที่ต้องจ่ายปีละ 5% เป็นเงิน 50,000 บาท เขาก็จะเหลือกำไร 350,000 หรือเท่ากับ กำไรปีละ 35% แทนที่จะเป็น 20% และนี่ก็คือสิ่งที่เย้ายวนให้คนอยากใช้ “ไม้คาน” หรือ Leverage ในการลงทุน

แต่การลงทุนเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอนโดยเฉพาะในช่วงสั้น ๆ เพราะถ้าแทนที่จะได้ผลตอบแทนจากปีละ 20% มันกลายเป็นขาดทุน 20% หรือขาดทุน 400,000 บาท แถมต้องจ่ายดอกเบี้ยอีก 50,000 บาท กลายเป็น 450,000 บาท ก็เท่ากับขาดทุน 45% คิดไปแล้วเราจะเหลือเงินในส่วนของตัวเองเพียง 550,000 บาท แทนที่จะขาดทุนเพียง 200,000 บาทและเหลือเงิน 800,000 บาท ถ้าเราไม่กู้เงินหรือไม่ใช้ Leverage ดังนั้น การใช้ไม้คานช่วยเพิ่มกำลังหรือเพิ่มผลตอบแทนจึงเป็นเสมือน “ดาบสองคม” คือ ถ้าดีก็จะยิ่งดีขึ้นเป็นทวีคูณ แต่ถ้าเลวร้าย ความเลวร้ายก็จะทวีคูณเช่นกัน ยิ่งเราใช้ไม้คานที่ยาวหรือกู้เงินมากขึ้นเท่าไรเทียบกับเงินของตนเองที่มีอยู่ การ “ทวีคูณ” ก็มากขึ้นเท่านั้น หรือพูดง่าย ๆ ผลตอบแทนกับความเสี่ยงก็จะสูงขึ้นเท่านั้น
"กฎของไม้คาน" หรือ Leverage ซึ่งเป็นการกู้เงินเพื่อขยายกำลังหรือผลตอบแทนจากการลงทุนหรือทำธุรกิจ การใช้ Leverage นั้นสามารถทำให้ผลตอบแทนเพิ่มขึ้น โดยการใช้เงินที่กู้มาเพิ่มในการลงทุน เช่น การลงทุน 1 ล้านบาทด้วยการกู้เพิ่มอีก 1 ล้านบาท ซึ่งทำให้มีเงินลงทุนรวม 2 ล้านบาท และหากมีผลตอบแทน 20% ต่อปี เราจะได้กำไร 400,000 บาท ซึ่งมากกว่าการลงทุนโดยใช้เงินตนเอง 1 ล้านบาทที่จะได้กำไรเพียง 200,000 บาท หรือ 20% ต่อปี เป็นต้น การใช้ Leverage นั้นเป็นวิธีที่นักลงทุนหรือนักการเงินใช้เพื่อเพิ่มโอกาสในการได้กำไรมากขึ้น แต่ก็ต้องระมัดระวังเพราะมีความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นเช่นกัน

การลงทุนไม่แน่นอน โดยเฉพาะในช่วงสั้น ๆ เพราะผลตอบแทนที่คาดหวังอาจกลายเป็นขาดทุน เช่น การคาดว่าจะได้ผลตอบแทน 20% ต่อปี แต่อาจกลายเป็นขาดทุน 20% และต้องจ่ายดอกเบี้ยอีก 50,000 บาท ทำให้ขาดทุนรวมถึง 45% โดยเงินที่เหลือเพียง 550,000 บาท แทนที่จะขาดทุนเพียง 200,000 บาทและเงินเหลือ 800,000 บาท ถ้าไม่ใช้ Leverage การใช้ Leverage เหมือน "ดาบสองคม" ที่ทำให้ผลตอบแทนและความเสี่ยงเพิ่มขึ้น ถ้าดีก็ดีขึ้น แต่ถ้าเลวร้ายก็แย่ลง การ "ทวีคูณ" ขึ้นอยู่กับปริมาณการใช้ไม้คานหรือการกู้เงินเท่าไรเมื่อเทียบกับเงินตนเอง ผลตอบแทนและความเสี่ยงจะสูงขึ้นตามไปด้วย
ความรู้ทางการเงิน