ช่วยสรุป "พระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5), 26 คำพิพากษาฎี  าที่ 7651/2552" ให้หน่อยสิคะ
คำพิพากษาฎีกาที่  7651/2552  ป.อ. มาตรา 326, 328 พระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5), 26  โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตาม ป.อ. มาตรา 326, 328 ซึ่งตามมาตรา 328 การพิจารณาพิพากษาคดีของศาลชั้นต้นต้องมีผู้พิพากษาอย่างน้อยสองคนจึงเป็นองค์คณะที่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี ตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 26 แม้โจทก์จะขอให้ลงโทษตาม ป.อ. มาตรา 326 ซึ่งผู้พิพากษาคนเดียวมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี ตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5) มาด้วย แต่โจทก์ฟ้องว่า จำเลยกระทำผิดเพียงกรรมเดียวต่อศาลชั้นต้นซึ่งเป็นศาลจังหวัด ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโดยผู้พิพากษาคนเดียวเป็นผู้พิจารณาพิพากษาคดี จึงเป็นการไม่ชอบด้วยพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5) และมาตรา 26 โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326, 328 จำเลยให้การปฏิเสธ ระหว่างพิจารณา จ่าสิบตำรวจเสถียรผู้เสียหายยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ ศาลชั้นต้นอนุญาต ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษากลับว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 ประกอบมาตรา 326 จำคุก 3 เดือน และปรับ 5,000 บาท ไม่ปรากฏว่าจำเลยเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อน โทษจำคุกให้รอการลงโทษไว้มีกำหนด 1 ปี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 หากไม่ชำระค่าปรับให้จัดการตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 29, 30 จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทโจทก์ร่วมโดยการโฆษณาด้วยการใช้เครื่องขยายเสียงกระจายเสียงป่าวประกาศ ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326, 328 ซึ่งตามมาตรา 328 มีระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท การพิจารณาพิพากษาคดีของศาลชั้นต้นต้องมีผู้พิพากษาอย่างน้อยสองคนจึงเป็นองค์คณะที่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีได้ตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 26 แม้โจทก์จะขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ซึ่งมีระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ที่ผู้พิพากษาคนเดียวมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5) มาด้วยก็ตาม แต่โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกระทำความผิดเพียงกรรมเดียวต่อศาลชั้นต้น ซึ่งเป็นศาลจังหวัด องค์คณะในการพิจารณาพิพากษาคดีนี้จึงต้องมีผู้พิพากษาอย่างน้อยสองคนตามมาตรา 26 ดังกล่าว การที่ศาลชั้นต้นพิจารณาคดีนี้แล้วพิพากษายกฟ้องโดยผู้พิพากษาคนเดียวเป็นผู้พิจารณาพิพากษาคดี จึงเป็นการไม่ชอบด้วยพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5) และมาตรา 26 และเป็นกรณีที่ศาลชั้นต้นมิได้ปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมาย ศาลอุทธรณ์ภาค 3 จึงยังไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดี ต้องให้ศาลชั้นต้นดำเนินการให้ถูกต้องเสียก่อน ปัญหาดังกล่าวเป็นปัญหาข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แม้ไม่มีคู่ความฝ่ายใดฎีกา ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้เองตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 195 วรรคสอง ประกอบมาตรา 225 พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นและคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 3 ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและพิพากษาใหม่ โดยให้มีผู้พิพากษาครบองค์คณะ
คำพิพากษาฎีกาที่ 7651/2552 เกี่ยวกับมาตรา 326, 328 ของประมวลกฎหมายอาญาและพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มีเนื้อหาดังนี้คะ

1. โจทก์ฟ้องให้ลงโทษจำเลยตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326, 328 โดยตามมาตรา 328 จำเลยจะต้องมีอย่างน้อยสองคนในองค์คณะที่มีอำนาจพิจารณาคดีตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 26 และโจทก์ยื่นเรื่องว่าจำเลยกระทำผิดเพียงกรรมเดียวต่อศาลชั้นต้น ซึ่งเป็นศาลจังหวัด ซึ่งไม่เป็นไปตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5) และมาตรา 26

2. โจทก์ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326, 328 แต่ไม่ได้แสดงว่าจำเลยเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อน และโทษจำคุกถูกกำหนดให้รอการลงโทษไว้เป็นเวลา 1 ปีตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56

3. ข้อพิพากษาที่ จ่าสิบตำรวจเสถียรยื่นคำร้องขอเข้าร่วมเป็นโจทก์ถูกอนุญาตและศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 และจำคุก 3 เดือน และปรับ 5,000 บาท

4. ศาลชั้นต้นมีการพิจารณาคดีและพิพากษาโดยผู้พิพากษาคนเดียว ซึ่งไม่เป็นไปตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 25 (5) และมาตรา 26

5. ศาลอุทธรณ์ภาค 3 ไม่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีตาม มาตรา 225 พระราชบัญญัติวิธีการพิจารณาความอาญา แต่ยังไม่มีการปฏิบัติตามกฎหมาย

6. ศาลฎีกาวินิจฉัยถึงคำพิพากษาศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 3 และขอให้ศาลชั้นต้นดำเนินการให้ถูกต้องเสียก่อน

7. ปัญหาดังกล่าวเกี่ยวข้องกับความสงบเรียบร้อย ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยเองตาม มาตรา 195 วรรคสอง และพิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ภาค 3 ให้ศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาและพิพากษาใหม่ โดยให้มีผู้พิพากษาครบองค์คณะ
กฎหมายพระธรรมนูญศาลยุติธรรม