จงเสนอไอเดีย เมื่อ สคบ. ควบคุมดอกเบี้ยเช่าซื้อรถ จะส่งผลกระทบต่อใครบ้าง อย่างไร
สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) คุ้มเพดานดอกเบี้ย กระทบไฟแนนซ์ หลายคนที่อ่านไวไว ก็เข้าใจว่า ผู้บริโภคจะได้ประโยชน์จากอัตราดอกเบี้ยที่ลดลง (เนื่องจากใครจะซื้อรถ คงผ่อนกันด้วยอัตราดอกเบี้ยที่ลดลง) และผู้ให้เช่าซื้อรถยนต์ จักรยานยนต์ จะรายได้หายไปจากอัตราดอกเบี้ยที่ลดลง จนกระทบกับธุรกิจหรือไม่ แล้วคนที่ลงทุนในหุ้นกลุ่มนี้ จะทำให้ได้รับผลกระทบเชิงลบ แล้วจริงๆ มีผลกระทบมากหรือน้อยเพียงใด ทั้งในมุมผู้บริโภค ในมุมของผู้ลงทุนในหุ้น บทความนี้มีข้อสรุปมาให้


เกิดอะไรขึ้น กับการควบคุมสัญญาเช่าซื้อรถ 
​

มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษา แล้ว (12 ต.ค. 65) เรื่องข้อความในสัญญาเช่าซื้อรถยนต์ รถจักรยานยนต์ โดยเริ่มมีผลบังคับใช้กับสัญญาเช่าซื้อรถที่ทำตั้งแต่วันที่ 10 ม.ค. 66 เป็นต้นไป โดยทุกสัญญาต้องมีเงื่อนไขต่างๆ ตามประกาศฉบับใหม่ ซึ่งมีรายละเอียดในเรื่องใหญ่ๆ ดังนี้

1) การกำหนดกรอบอัตราดอกเบี้ย(แท้จริง) สูงสุด โดยกำหนดแบบอัตราดอกเบี้ยแท้จริง 

- รถยนต์ใหม่ ไม่เกิน 10% ต่อปี (คิดเป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่ ประมาณ 5.5%) 

- รถยนต์มือสอง ไม่เกิน 15% ต่อปี (คิดเป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่ ประมาณ 8.5% ต่อปี) 

- รถจักรยานยนต์ ไม่เกิน 23% ต่อปี (คิดเป็นอัตราดอกเบี้ยคงที่ ประมาณ 12.5% ต่อปี) 

2) เมื่อมีการปิดบัญชีก่อนกำหนด ได้ส่วนลดดอกเบี้ย อิงตามระยะเวลาที่ชำระหนี้มาแล้ว

การลดดอกเบี้ย เมื่อมีการปิดบัญชี มีความชัดเจนขึ้น แบ่งเป็น 3 ช่วงระยะเวลา คือ

- ชำระหนี้มาแล้ว ไม่เกิน 1 ใน 3 แล้วปิดบัญชี ได้ส่วนลดดอกเบี้ย ไม่น้อยกว่า 60% ของดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนด

- ชำระหนี้มาแล้ว ไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 แต่ไม่เกิน 2 ใน 3 แล้วปิดบัญชี ได้ส่วนลดดอกเบี้ย ไม่น้อยกว่า 70% ของดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนด

- ชำระหนี้มาแล้ว ไม่น้อยกว่า 2 ใน 3 แล้วปิดบัญชี ได้ส่วนลดดอกเบี้ยทั้งหมดของดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนด

3) ลดเบี้ยปรับผิดนัดชำระค่างวด จากเดิมคิดเบี้ยปรับผิดนัดชำระค่างวดได้เท่ากับ อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงตามสัญญา+3% แต่สูงสุดไม่เกิน 15% โดยแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มสัญญาเช่าซื้อที่มีอัตราดอกเบี้ยแท้จริง (EIR) ต่ำประมาณ 2% ต่อปี หากผิดนัดชำระ จะเสียค่าปรับ 5% เท่ากับเกณฑ์ใหม่ และกลุ่มสัญญาเช่าซื้อที่มีอัตราดอกเบี้ย EIR สูง และเดิมเก็บค่าปรับได้สูงสุด 15% ทำให้เกณฑ์ใหม่ปรับได้สูงสุดไม่เกิน 5% ลดลงทันที 10% ดังนั้น จากประกาศใหม่ของ สคบ. ทำให้เบี้ยปรับผิดนัดชำระปรับลดลง อยู่ระหว่าง 0-10% 

4) การคิดส่วนต่างหนี้ที่เหลือหลังขายทอดตลาดแล้ว ของเดิม จะมีการคำนวณทั้งเงินต้น และดอกเบี้ยค้างชำระ/ยังไม่ถึงกำหนดชำระ แต่เกณฑ์ใหม่ จะให้ชำระเงินต้นและดอกเบี้ย เฉพาะยอดที่ค้างชำระ ส่วนยอดที่ยังไม่ถึงกำหนด จะชำระเฉพาะเงินต้น รวมถึงค่าธรรมเนียม และค่าทวงหนี้ก่อนบอกเลิกสัญญา ทำให้ผู้บริโภคลดภาระในการชำระลงได้


ผลกระทบต่อผู้บริโภค 

	ในมุมผู้บริโภค ถือว่าได้ประโยชน์จากความชัดเจนในหลักเกณฑ์ที่มีการคิด และแจกแจงว่ามีวิธีคิดดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียมอย่างไรได้บ้าง หากแบ่งตามประเภทลูกค้า 3 กลุ่ม จะได้รับประโยชน์ในเรื่องนี้มากน้อยแตกต่างกันคือ 

	รถยนต์ใหม่ การกำหนดเพดานอัตราดอกเบี้ยของ สคบ. จะไม่ได้รับประโยชน์จากหลักเกณฑ์ดังกล่าว เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยที่ใช้อยู่ ยังไม่เกินเพดานที่กำหนด 

	รถยนต์มือสอง จะประโยชน์บางกลุ่มเนื่องจากอัตราดอกเบี้ยที่ใช้อยู่ บางส่วนสูงกว่าเพดานที่กำหนด โดยจะกระทบกับผู้บริโภคที่มีรถยนต์มือสองที่มีอายุการใช้งานมากๆ ตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป ทำให้ต้องปรับตัวในเรื่องเงินดาวน์เพิ่มขึ้น หรือ อาจถูกจำกัดในการเข้าถึงสินเชื่อได้ 

	รถจักรยานยนต์ จะได้ประโยชน์มากที่สุด เนื่องจากในตลาดอัตราดอกเบี้ยที่คิด สูงกว่า 23% ผู้บริโภคจึงจะได้ประโยชน์จากอัตราดอกเบี้ยที่ลดลง แต่ต้องเป็นผู้บริโภคที่สามารถเข้าถึงสินเชื่อได้ ดังนั้น ในฐานะผู้บริโภคที่จะต้องซื้อจักรยานยนต์ บางส่วนอาจจะช่วยให้เข้าถึงแหล่งเงินทุนด้วยการเตรียมตัวด้านการเงิน เช่น ออมเงินดาวน์ก่อนซื้อจักรยานยนต์ หรือ เตรียมตัวจากพฤติกรรมในการผ่อนชำระหนี้ที่ดี


ผลกระทบต่อธุรกิจเช่าซื้อรถ

	สำหรับผลกระทบต่อธุรกิจเช่าซื้อรถขอแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มบริษัทเช่าซื้อรถยนต์ มีทั้งที่เป็นบริษัทในเครือกับสถาบันการเงิน และกลุ่มบริษัทที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน (Non-Bank) ที่ปล่อยสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ทั่วไปทั้งมือใหม่ และมือสอง จะไม่ได้รับผลกระทบจากรายได้ดอกเบี้ย ยกเว้นกลุ่มบริษัทเช่าซื้อรถยนต์มือสอง ที่มีอายุมากกว่า 15 ปีขึ้นไป จากเกณฑ์ใหม่ของ สคบ. จะกระทบต่อรายได้ดอกเบี้ย ส่วนบริษัทเช่าซื้อจักรยานยนต์ จะได้รับผลกระทบจากเพดานอัตราดอกเบี้ยสูงสุด 23% ต่อปี ซึ่งอัตราดอกเบี้ยแท้จริงโดยเฉลี่ยในปัจจุบันอยู่ที่ 30% ต่อปี ทำให้บริษัทเช่าซื้อจักรยานยนต์ ต้องปรับตัวทั้งกลุ่มลูกค้าที่เปลี่ยนแปลง และต้นทุนที่จำเป็นต้องควบคุม

โดยสรุป กลุ่มบริษัทเช่าซื้อรถยนต์ แทบไม่ได้รับผลกระทบจากเกณฑ์ใหม่ที่ออกโดย สคบ. เพราะอัตราดอกเบี้ยสูงสุด ไม่เกินเพดานอัตราดอกเบี้ยที่ สคบ. ออกเกณฑ์ใหม่มา ส่วนกลุ่มที่จะได้รับผลกระทบค่อนข้างมาก คือ กลุ่มบริษัทเช่าซื้อจักรยานยนต์ ที่ถูกเพดานอัตราดอกเบี้ยตามเกณฑ์ สคบ. ที่ออกมาใหม่ ควบคุมให้ไม่เกิน 23% ส่งผลให้รายได้ลดลง และอาจจะกระทบกลุ่มลูกค้าเป้าหมายที่จะมีจำกัด อย่างไรก็ตาม เกณฑ์ของ สคบ. ที่ออกมาใหม่ ไม่ใช่เรื่องที่น่าแปลกใจ เพราะมีการส่งสัญญาณมาก่อนหน้านี้แล้ว ประมาณ 1 ปี ดังนั้น หลังจากนี้ เป็นเรื่องของการปรับตัวของบริษัทเช่าซื้อทั้งหลาย และอาจจะกระทบแบบจำกัดต่อผลประกอบการบริษัทเช่าซื้อรถยนต์ หรือกลุ่มธุรกิจการเงิน
ตลาดการเงิน & ผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงิน