ช่วยสรุปเรื่อง "การระบาดของโรคชิคุนกุนยาในประเทศไทย: ประวัติ, อาการ, การวินิจฉัย, และกลยุทธ์ป้องกัน" ให้หน่อยสิคะ
โรคไข้ปวดข้อชิคุนกุนยา โรคไข้ปวดข้อชิคุนกุนยา โรคชิคุนกุนยานี้เป็นโรคเก่า แต่อุบัติใหม่ รู้จักกันมานานเกือบ 60 ปี พศ2495 โดยที่วินิจฉัยครั้งแรกในประเทศแทนซาเนีย ชิคุนกุนยา Chikungunya เป็นภาษามากอนดี แปลว่าตัวโค้งงอ ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง มีผื่น ปวดข้อมากจนตัวโค้งงอ เลยตั้งชื่อโรคนี้ตามลักษณะอาการของผู้ป่วย โรคชิคุนกุนยานี้เคยระบาดในประเทศไทยมาก่อนในช่วงปี พศ2500-2510 มีการระบาดอย่างมากในเด็ก มีผู้ป่วยจำนวนมากนับหมื่นราย และได้สงบหายไปนานกว่า 30 ปี แต่เดิมผู้ป่วยในประเทศไทยจะเกิดจากเชื้อชิคุนกุนยาสายพันธุ์เอเชีย โดยมียุงลายบ้านเป็นพาหะ Aedes aegypti ปี พศ2547 เกิดการเปลี่ยนแปลงพันธุกรรมของไวรัสสายพันธุ์แอฟริกา ขึ้นในประเทศแอฟริกาตะวันออก โดยการกลายพันธุ์ในส่วนยีน E1 ในตำแหน่งที่ ๒๒๖ กรดอะมิโนเปลี่ยนจาก อะลานีน ไปเป็น วาลีน ทำให้เชื้อเหมาะในการแพร่พันธุ์ในยุงลายสวน Aedes Albopictus ทำให้มีการระบาดขึ้น โรคชิคุนกุนยาได้ระบาดเกิดขึ้นใหม่เป็นจำนวนมากในแอฟริกาตะวันออก จนกระทั่งปี พศ2548-2549 ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ร่วมกับโรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์ ทำการศึกษาในผู้ป่วยกว่า 500 ราย และทำการถอดรหัสพันธุกรรมของไวรัสชิคุนกุนยาพบว่าไวรัสดังกล่าวเป็นสายพันธุ์แอฟริกัน ไม่ใช่สายพันธุ์เอเชีย ที่เคยมีการระบาดในอดีต โดยมีการกลายพันธุ์ในส่วน E1 gene ตำแหน่ง 226 จริง ประชากรไทยส่วนใหญ่จึงยังไม่มีภูมิต้านทาน ประกอบกับทางภาคใต้มียุงลายสวน อยู่ในสวนยาง จำนวนมากจึงเป็นแหล่งแพร่กระจายของโรคได้เป็นอย่างดี โรคดังกล่าวได้แพร่กระจายขยายวงกว้างมากขึ้นสร้างปัญหาให้กับชาวสวนเป็นอย่างมาก ผู้ป่วยส่วนใหญ่พบในวัยผู้ใหญ่มีอายุเฉลี่ยอยู่ที่ 40 ปี มีอาการไข้ออกผื่น ตามสื่อมวลชนเรียก ไข้ญี่ปุ่น จึงไม่ถูกต้องเพราะในประเทศญี่ปุ่นไม่มีโรคดังกล่าวน่าจะเรียกไข้ออกผื่นแอฟริกันมากกว่า หรือไข้หัดแอฟริกัน ปวดเมื่อยตามตัวและปวดข้อ อาการปวดข้อมักเป็นอยู่นานเป็นสัปดาห์ หรือเป็นเดือน โรคชิคุนกุนยาไม่ทำให้เสียชีวิต ไม่มียารักษาจำเพาะ และไม่มีวัคซีนป้องกัน จำเป็นต้องป้องกัน โดยการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงและป้องกันไม่ให้ยุงกัดเวลาไปทำสวน กรีดยาง โรคชิคุนกุนยามีสาเหตุจากอะไร สาเหตุของโรคเกิดจากเชื้อไวรัสชิคุนกุนยา ในวงศ์ Togaviridae ในสกุล Alphavirus เป็นเส้นอาร์เอ็นเอ RNA สายเดี่ยวยาว 11805 นิวคลีโอไทด์ กรดอะมิโนที่ถอดรหัสจำนวน 3718 กรดอะมิโน จะนำมาสร้างเป็นองค์ประกอบไวรัสและทำหน้าที่ในการดำรงชีวิตและการแบ่งตัวของไวรัส ไวรัสชิคุนกุนยาแบ่งสายพันธุ์ได้เป็นสายพันธุ์อาเซียน แอฟริกาตะวันออก และแอฟริกาตะวันตก การระบาดครั้งนี้เป็นสายพันธุ์ แอฟริกาตะวันออก พาหะของโรค พาหะของโรค Vector ได้แก่ยุงลายเช่นเดียวกับไข้เลือดออก กล่าวคือในสมัยก่อนชิคุนกุนยาจะมีพาหะนำโรคเป็นยุงลายบ้าน Aedes aegypti เป็นตัวนำแพร่กระจายหลักและยุงลายสวน หรือยุงลายเสือ Asian tiger mosquito ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Aedes albopictus แต่ในการระบาดครั้งนี้พบว่ายุงลายสวนเป็นสาเหตุสำคัญ โดยมีสิ่งแวดล้อมทางภาคใต้เป็นแหล่งที่เหมาะอาศัยของยุงลายสวนเป็นจำนวนมากโดยเฉพาะสวนยาง อย่างไรก็ตาม ยุงลายสวนยังสามารถพบได้บริเวณที่มีต้นไม้หนาแน่นและมาก ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก จะทำการวินิจฉัย โดยชีวโมเลกุลด้วยการตรวจ RT-PCR หาตัวไวรัส โดยจะตรวจพบได้ในช่วง 4 วันแรกของไข้ และอัตราการตรวจพบจะลดน้อยลง การตรวจวินิจฉัยภูมิต้านทานชนิดทาน IgM สามารถทำได้ทั้งอย่างรวดเร็วและวิธี ELISA ภูมิต้าน IgM จะยังตรวจไม่พบใน 4 วันแรก ร้อยละ 10 และจะพบได้เกือบ 100 เปอร์เซ็นต์ ในวันที่ 9 วันหลังมีไข้ อย่างไรก็ตาม การตรวจทางห้องปฏิบัติการเป็นการตรวจเพื่อสนับสนุนและใช้ในการศึกษาการระบาดและควบคุมโรคให้ได้ประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การดูแลรักษา สิ่งที่สำคัญคือให้กำลังใจผู้ป่วยว่าโรคชิคุนกุนยาจะหายได้เอง การรักษาจะเป็นการรักษาตามอาการ การให้ยาแก้ปวดในกลุ่มที่มีผลต่อกระเพาะ ควรอยู่ในดุลยพินิจของแพทย์เพื่อป้องกันอาการแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้ ผู้ป่วยควรป้องกันไม่ให้ยุงกัดเพื่อไม่ให้ยุ่งแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่น ระยะที่แพร่เชื้อจะอยู่ในช่วง 5 วันแรกนับจากวันที่เริ่มมีไข้ การป้องกันและควบคุมโรค ถึงแม้ว่าจะยังไม่มีวัคซีนและยาซึ่งสามารถป้องกันและรักษาโรคชิคุนกุนยาได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่โรคชิคุนกุนยาสามารถป้องกันได้ การควบคุมยุงลายเป็นวิธีที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันและควบคุมการแพร่กระจายของโรค โดยวิธีควบคุมยุงลายมีดังต่อไปนี้ ป้องกันการแพร่กระจายพันธุ์ของยุงลาย ปิดฝาภาชนะเก็บน้ำและไม่ปล่อยให้มีน้ำขังตามที่ต่างๆ รอบบ้าน เช่น ยางรถเก่า การเลี้ยงปลาหางนกยูงหรือปลากัดในน้ำปลูกต้นไม้หรืออ่างน้ำประดับสวน ปลาจะช่วยกำจัดลูกน้ำยุงลาย ตัดหญ้าให้เตี้ย ยุงตัวเต็มวัยอาศัยทุ่งหญ้าเป็นที่หลบแดดร้อนในเวลากลางวัน กรณีที่ไม่สามารถปิดหรือกำจัดแหล่งน้ำขังได้ ให้เติมทรายอะเบต การป้องกันยุงกัด ติดตั้งมุ้งลวดและใช้มุ้ง โดยเฉพาะเมื่อเด็กเล็กนอนกลางวัน การใช้สารพิษฆ่าแมลงเพื่อกำจัดยุง เมื่อต้องการกำจัดยุงเป็นบริเวณกว้าง เช่นในหมู่บ้านที่พบการระบาดของโรคชิคุนกุนยา อาจใช้ 2 pyrethrum พ่น ใช้ยาทาไล่ยุงที่มีส่วนผสมของ DEET ซึ่งสามารถใช้บนผิวหนังได้ สวมเสื้อแขนยาวหรือกางเกงขายาว เมื่อจำเป็นต้องออกไปบริเวณที่มียุงชุม เช่น สวนยางพารา การป้องกันจะได้ผลต้องอาศัยความร่วมมือของภาครัฐและประชาชนในท้องที่ร่วมมือกัน นพยง ภู่วรวรรณ๑ นอราห์ วุฒิรัตนโกวิท๓ พรพิมล เรียนถาวร๑ ๒ ๑ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ๒ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ๓ โรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์ นราธิวาส กิตติกรรมประกาศ ขอขอบคุณ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กองทุนสภากาชาดไทยเฉลิมพระเกียรติ พศ2542 โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ทุนรัชดาภิเษกสมโภช CE ทุนกลุ่มนวัตกรรมเชิงบูรณาการ จุฬาฯ 100 ปี สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยแห่งประเทศไทย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ที่ให้การสนับสนุนงานวิจัยดังกล่าว 

​
โรคชิคุนกุนยาเป็นโรคที่มีประวัติยาวนานและมีการระบาดในประเทศไทยมาก่อน โดยโรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาที่อยู่ในวงศ์ Togaviridae และสามารถแพร่กระจายผ่านยุงลายเป็นพาหะหลัก โรคนี้มีอาการหลักคือไข้สูง ปวดข้อรุนแรง และการเคลื่อนไหวทำให้ตัวเป็นองค์ประกอบของคำว่า "ชิคุนกุนยา" ที่หมายถึงตัวโค้งงอจากอาการปวดข้อนี้

โรคนี้มีประวัติการระบาดในประเทศไทยในช่วงปี พ.ศ. 2500-2510 โดยมีจำนวนผู้ป่วยมากมาย แต่หลังจากระบบพันธุกรรมของเชื้อไวรัสเปลี่ยนแปลงในปี พ.ศ. 2547 ทำให้ยุงลายสวนเป็นพาหะหลักของโรคนี้ การระบาดของโรคชิคุนกุนยาก็มีการเพิ่มมากขึ้นในแอฟริกาตะวันออก

การวินิจฉัยโรคนี้ทำโดยการตรวจ RT-PCR เพื่อตรวจหาไวรัสในช่วง 4 วันแรกของไข้ และในกรณีที่ต้องการการวินิจฉัยภูมิต้านทาน เราสามารถใช้วิธี ELISA ได้

การป้องกันโรคชิคุนกุนยามีหลายขั้นตอน ได้แก่ป้องกันไม่ให้ยุงกัด ป้องกันการสร้างแหล่งน้ำขัง และการใช้สารละลายเพื่อกำจัดยุง

ในทำนองเดียวกัน การดูแลรักษาผู้ป่วยนั้นให้มีการดูแลทางการแพทย์และการให้กำลังใจ โรคนี้ไม่ทำให้เสียชีวิตและไม่มียาแก้โดยเฉพาะ การป้องกันยุงลายเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

ในท้ายที่สุดการควบคุมโรคชิคุนกุนยาต้องการความร่วมมือของทุกฝ่าย การป้องกันทั้งจากการกำจัดแหล่งน้ำขังและป้องกันไม่ให้ยุงกัดมีความสำคัญมาก เพื่อลดการระบาดของโรคนี้ในสังคม
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine