ช่วยสรุปเกี่ยวกับกฎหมาย "การโอนหนี้แทนการชำระหนี้" ให้ที
ข้อสอบเนติ บัณฑิต สมัยที่ ๖๖ ข้อ ๒ ซึ่งมีประเด็นคำถามหนึ่งว่า คำถาม คำถาม นายเหลืองเป็นลูกหนี้นายแดงในหนี้ค่าสินค้า ๑๐๐,๐๐๐ บาท ในการใช้หนี้ ค่าสินค้า นายเหลืองได้เจรจากับนายแดงว่า นายเหลืองตกลงโอนหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงิน ที่มีนายขาวเป็นลูกหนี้ค้างชำระอยู่ ๑๕๐,๐๐๐ บาท ให้แก่นายแดงเพื่อใช้หนี้ค่าสินค้า ทั้งหมด และนายเหลืองได้ไปตกลงกับนายขาวว่า นายขาวจะต้องชำระเงินกู้ให้แก่นายแดง เนื่องจากได้โอนหนี้ให้นายแดงแล้ว ดังนี้ เมื่อนายแดงเรียกให้นายขาวชำระหนี้ เงินกู้ ๑๕๐,๐๐๐ บาท นายขาวปฏิเสธไม่ชำระหนี้เงินกู้ โดยอ้างว่า การโอนหนี้มีผลสมบูรณ์เพื่อการใช้หนี้ค่าสินค้าเพียง ๑๐๐,๐๐๐ บาท เท่านั้น นายแดงจึงไม่มีสิทธิเรียกให้ชำระหนี้ ๑๕๐,๐๐๐ บาท ให้วินิจฉัยว่า นายขาวต้องรับผิดชำระหนี้ให้แก่นายแดงหรือไม่ เพียงใด ธงคำตอบ ธงคำตอบ นายเหลืองกับนายแดงเจรจาโอนหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงินที่มีต่อนายขาวซึ่งเป็นลูกหนี้ค้างชำระอยู่ ๑๕๐,๐๐๐ บาท เป็นการโอนหนี้แทนการชำระหนี้ แม้ว่าค่าแห่งสิทธิเรียกร้องที่ผู้รับโอนได้ไปจะมากกว่าหนี้ค่าสินค้าของผู้โอนก็ตาม ก็เป็นเรื่องระหว่างผู้โอนกับผู้รับโอนจะตกลงกัน เพราะมิได้ทำให้ภาระในการชำระหนี้ชองลูกหนี้เพิ่มขึ้น (เทียบคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๘๔/๒๕๕๔) เมื่อการโอนหนี้ดังกล่าวมิได้ทำเป็นหนังสือ จึงไม่สมบูรณ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๐๖ นายขาวจึงไม่ต้องรับผิดชำระหนี้แก่นายแดงไม่ว่าจะเป็นเงิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท หรือ ๑๕๐,๐๐๐ บาท อย่างไรก็ตาม การที่นายเหลืองตกลงกับนายขาวว่าจะชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงินให้แก่นายแดงเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอก โดยนายแดงซึ่งเป็นบุคคล ภายนอกผู้ได้รับประโยชน์ตามสัญญานั้นมีสิทธิเรียกชำระหนี้จากนายขาวลูกหนี้ได้โดยตรง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๗๔ วรรคหนึ่ง (เทียบคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๒๖๑๖/๒๕๕๕) ซึ่งกฎหมายมิได้บังคับให้สัญญาเช่นว่านี้ต้องทำตามแบบเป็นหนังสือ การที่นายแดงเรียกให้นายขาวชำระหนี้เงินกู้ ๑๕๐,๐๐๐ บาท เป็นการแสดงเจตนาแก่ลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์ตามสัญญานั้น สิทธิของนายแดงได้เกิดมีขึ้นตั้งแต่นั้น ตาม มาตรา ๓๗๔ วรรคสองแล้ว นายขาวจึงต้องรับผิดชำระหนี้แก่นายแดง ๑๕๐,๐๐๐ บาท อ้าอิง : วิชา นิติกรรม-สัญญา (อ.ณัฐจักร ปัทมสิงห์ ณ อยุธยา) เล่มที่13 การบรรยายครั้งที่13
ข้อสอบเนติ บัณฑิต สมัยที่ ๖๖ ข้อ ๒ เกี่ยวกับเรื่อง สิทธิ์การโอนหนี้แทนการชำระหนี้ ได้ข้อสรุปดังนี้ นายขาวเป็นลูกหนี้นายเหลือง ซึ่งค้างชำระหนี้อยู่ ๑๕๐๐๐๐ บาท ส่วนนายเหลืองเป็นหนี้นายแดงอยู่ ๑๐๐๐๐๐ บาท ดังนั้นนายเหลืองได้เจรจากับนายแดงเพื่อโอนหนี้ของนายขาวที่ค้างอยู่ ๑๕๐๐๐๐ บาทให้กับนายแดง เซึ่งถือป็นการโอนหนี้แทนการชำระหนี้ แม้ว่าค่าแห่งสิทธิเรียกร้องที่ผู้รับโอนได้ไปจะมากกว่าหนี้ค่าสินค้าของผู้โอนก็ตาม ก็เป็นเรื่องระหว่างผู้โอนกับผู้รับโอนจะตกลงกัน เพราะมิได้ทำให้ภาระในการชำระหนี้ชองลูกหนี้เพิ่มขึ้น (เทียบคำพิพากษาฎีกาที่ ๗๗๘๔/๒๕๕๔) และตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๗๔ วรรคหนึ่ง (เทียบคำพิพากษาฎีกาที่ ๑๒๖๑๖/๒๕๕๕) กฎหมายไม่ได้บังคับให้สัญญาเช่นว่านี้ต้องทำตามแบบเป็นหนังสือ 

ดังนั้นนายแดงมีสิทธิ์ให้นายขาวชำระหนี้เงินกู้ ๑๕๐,๐๐๐ บาทแทนนายเหลือง ซึ่งเป็นการแสดงเจตนาแก่ลูกหนี้ว่าจะถือเอาประโยชน์ตามสัญญานั้น สิทธิของนายแดงได้เกิดมีขึ้นตั้งแต่นั้น ตาม มาตรา ๓๗๔ วรรคสองแล้ว นายขาวจึงต้องรับผิดชำระหนี้แก่นายแดง ๑๕๐,๐๐๐ บาท
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายลักษณะหนี้