ผลวิเคราะห์หาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากในฝ่ายชาย โดยการตรวจอสุจิ ในด้านปริมาตร หากมีปริมาตรน้ำอสุจิน้อยกว่า 1.5 มิลลิเมตร จะเกิดอะไรขึ้น
ก. การหลั่งน้ำอสุจิจากถุงเก็บน้ำเชื้อบกพร่อง
ข. สร้างอสุจิน้อยลง
ค. อสุจิไม่สามารถว่ายผ่านปากมดลูกของฝ่ายหญิงไปพบกับไข่ในท่อนำไข่ได้
ง. อสุจิรูปร่างผิดปกติ
คำตอบได้แก่ ก.  เพราะว่า เพราะผลวิเคราะห์หาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากในฝ่ายชาย โดยการตรวจอสุจิ ในด้านปริมาตร หากมีปริมาตรน้ำอสุจิน้อยกว่า 1.5 มิลลิเมตร แสดงว่าการหลั่งน้ำอสุจิจากถุงเก็บน้ำเชื้อบกพร่อง อาจมีสาเหตุเกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของอัณฑะ หรือเกิดจากท่อนำอสุจิตีบหรือตันได้

ภาวะมีบุตรยากของฝ่ายชาย เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น ความผิดปกติของโครโมโซม ฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองหรืออัณฑะผิดปกติทำให้ไม่มีการสร้างอสุจิ อาจเกิดจากการใช้ยาบางชนิดหรือภาวะเจ็บป่วยในขณะนั้น เกิดจากท่ออสุจิอุดตัน การผ่าตัดบางชนิด เป็นต้น ซึ่งการตรวจหาแต่ละสาเหตุจะต้องมาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อเข้ารับการตรวจ โดยการตรวจหลักๆ ได้แก่

1. การตรวจวิเคราะห์อสุจิ หรือตรวจสเปิร์ม (Semen Analysis) เป็นการทดสอบสุขภาพและองค์ประกอบของอสุจิที่ต้องประเมินอย่างรอบคอบ เพื่อนำไปวินิจฉัยและวางแผนการตั้งครรภ์ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น อีกทั้งการตรวจวิเคราะห์อสุจิยังเป็นการตรวจยืนยันผลสำเร็จหลังการทำหมันฝ่ายชายด้วย โดยวิธีการตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจินั้นแบ่งออกเป็น 2 วิธีคือ การตรวจด้วยตาเปล่า (Macroscopic Examination) พิจารณาจากปริมาตร ความเป็นกรด-ด่าง ความหนืด การละลายตัว และ การตรวจภายใต้กล้องจุลทรรศน์ (Microscopic Examination) พิจารณาจากการทดสอบอสุจิที่ยังมีชีวิต ความเข้มข้น การเคลื่อนที่ของอสุจิ รูปร่างอสุจิ เป็นต้น
สำหรับผลวิเคราะห์หาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากในฝ่ายชาย โดยการตรวจอสุจินั้นมีดังนี้
- ด้านปริมาตร โดยทั่วไปน้ำอสุจิที่หลั่งออกมาครั้งหนึ่งจะมีปริมาตร 2-6 มิลลิลิตร ถ้าหากมีปริมาตรที่น้อยกว่า 1.5 มิลลิเมตร แสดงว่าการหลั่งจากถุงเก็บน้ำเชื้อบกพร่อง อาจมีสาเหตุเกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของอัณฑะ หรือเกิดจากท่อนำอสุจิตีบหรือตันได้
- ด้านปริมาณ ตรวจความความเข้มข้นของตัวอสุจิ ต้องมากกว่า หรือ เท่ากับ 15 ล้านตัว/มิลลิลิตร พร้อมทั้งดูการเคลื่อนไหวของอสุจิ มีการเคลื่อนที่ที่ดี คล่องแคล่ว ว่ายเก่ง ตรงตามคุณสมบัติที่ดีของอสุจิหรือไม่ โดยอสจิที่เคลื่อไหวได้ต้องมากกว่า หรือ เท่ากับ ร้อยละ 40 หากตัวอสุจิมีการเคลื่อนไหวไม่ดี ส่งผลให้ไม่สามารถว่ายผ่านปากมดลูกของฝ่ายหญิงไปพบกับไข่ในท่อนำไข่ได้
- ด้านรูปร่าง รูปร่างตัวอสุจิ ปกติจะมีส่วนหัว (Head) เป็นรูปวงรี ส่วนลำตัว (Midpiece) ป้อมและสั้นกว่าส่วนหางเล็กน้อย ส่วนหาง (Tail) จะยาวกว่าส่วนหัว 7-15 เท่า มีลักษณะค่อยๆ เรียวเล็กลง เรื่อยๆ ทำหน้าที่โบกพัดเพื่อเคลื่อนไหวไปข้างหน้า โดยปกติน้ำอสุจิที่หลั่งออกมาจะมีตัวอสุจิที่รูปร่างผิดปกติปะปนอยู่ด้วย แต่โดยปกติควรมีอสุจิที่รูปร่างปกติสวยงามอย่างน้อยร้อยละ 4 การที่อสุจิรูปร่างผิดปกติอาจส่งผลเสียทั้งต่อการเคลื่อนไหวและทำให้การเจาะผสมไข่เป็นไปได้ยาก
หากพบความผิดปกติของการตรวจเชื้ออสุจิ อาจจะต้องทำการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม รวมทั้งทำการตรวจวิเคราะห์ทางด้านฮอร์โมน การตรวจลูกอัณฑะ และในบางครั้งอาจมีความจำเป็นที่จะต้องตรวจโครโมโซมร่วมด้วย

2. การตรวจเลือดเพื่อดูความผิดปกติของฮอร์โมนและโรคอื่นๆ เป็นการประเมินฮอร์โมนจากต่อมใต้สมองและอัณฑะที่มีผลต่อการสร้างอสุจิ ในกรณีพบว่าฮอร์โมน FSH (Follicular-stimulating hormone) สูง หมายถึง มีความผิดปกติที่ลูกอัณฑะ ทำให้ลูกอัณฑะไม่สามารถสร้างตัวอสุจิได้ ผู้ป่วยที่พบว่ามีฮอร์โมนต่ำ หมายถึง ต่อมใต้สมองมีความผิดปกติทำให้การสร้างอสุจิน้อยลง ในกลุ่มนี้จำเป็นต้องหาสาเหตุอื่นเพิ่มเติมด้วยการทำ MRI สมอง และในกลุ่มฮอร์โมนปกติ หมายถึง เกิดจากการอุดตันของท่อนำอสุจิ เป็นต้น
นรีเวชวิทยา (นรีเวชวิทยา) - Gynecology