รณีโจทก์ลงชื่อในหนังสือมอบอำนาจให้จำเลยที่ 1 นำไปจำนองที่ดิน แต่จำเลยที่ 1 ไปกรอกข้อความเป็นขายและจดทะเบียนซื้อขายที่ดิน โจทก์มีสิทธิเรียกร้องอะไรจากจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 ได้บ้าง?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] ความสำคัญผิดในสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งนิติกรรม ความสำคัญผิดในสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งนิติกรรม -------------- -------------- คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10258/2558 โจทก์เพียงต้องการจำนองที่ดินพิพาทพร้อมบ้านพิพาทจึงลงชื่อในหนังสือมอบอำนาจ โดยยังไม่ได้กรอกข้อความให้ อ. นำไปจำนอง จำเลยที่ 1 ไปกรอกข้อความเป็นขาย แล้วดำเนินการจดทะเบียนเป็นว่าโจทก์ขายแก่จำเลยที่ 1 โดยที่โจทก์และ อ. ไม่ได้ไปที่สำนักงานที่ดินในวันจดทะเบียนซื้อขาย ไม่รู้เห็นยินยอมให้ขายและไม่ได้รับเงินค่าขายแต่อย่างใด หนังสือมอบอำนาจดังกล่าวจึงเป็นเอกสารปลอม ต้องถือว่านิติกรรมการซื้อขายระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 มิได้เกิดขึ้น จำเลยที่ 1 ต้องคืนที่ดินพิพาทและบ้านพิพาทแก่โจทก์ และศาลต้องพิพากษาเพิกถอนการจดทะเบียนนิติกรรมนี้เสีย จริงอยู่แม้การที่โจทก์ลงชื่อในหนังสือมอบอำนาจโดยไม่ได้กรอกข้อความเป็นความประมาทเลินเล่อของโจทก์ แต่จำเลยที่ 1 รู้เห็นเกี่ยวกับการปลอมหนังสือมอบอำนาจดังกล่าว และเป็นผู้ใช้หนังสือมอบอำนาจปลอมดังกล่าว จำเลยที่ 1 จึงไม่ใช่ผู้รับโอนโดยสุจริต ส่วนจำเลยที่ 2 มีเจตนาซื้อขายทรัพย์สินซึ่งเป็นวัตถุแห่งการซื้อขายคือที่ดินและบ้านที่ ธ. กับ ก. และจำเลยที่ 1 ชี้ให้ดู อันเป็นสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งการซื้อขาย ไม่ได้มีเจตนาซื้อที่ดินพิพาทและบ้านพิพาทแต่อย่างใด การที่จำเลยที่ 2 เข้าทำนิติกรรมซื้อที่ดินพิพาทพร้อมบ้านพิพาทเนื่องจากถูก ธ. กับ ก. และจำเลยที่ 1 หลอกลวงจึงเป็นไปโดยสำคัญผิดในทรัพย์สินซึ่งเป็นวัตถุแห่งนิติกรรมอันเป็นความสำคัญผิดในสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งนิติกรรม เป็นโมฆะตาม ป.พ.พ. มาตรา 156 จำเลยที่ 2 ต้องคืนที่ดินพิพาทและบ้านพิพาทแก่โจทก์และศาลต้องพิพากษาเพิกถอนการจดทะเบียนนิติกรรมนี้เสียเช่นกัน ในกรณีเช่นนี้ ไม่ว่าจำเลยที่ 2 สุจริตหรือไม่ จำเลยที่ 2 ก็ไม่มีทางได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทและบ้านพิพาท ส่วนข้อที่จำเลยที่ 2 อ้างว่าจำเลยที่ 2 ได้เสียค่าตอบแทนอันอาจได้รับความเสียหายเพียงใดหรือไม่ก็เป็นเรื่องที่จะไปว่ากล่าวเอาจาก ธ. ก. และจำเลยที่ 1 ไม่เป็นเหตุผลให้จำเลยที่ 2 ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทและบ้านพิพาท คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10258/2558 จำเลยที่ 1 จึงไม่ใช่ผู้รับโอนโดยสุจริต ส่วนจำเลยที่ 2 มีเจตนาซื้อขายทรัพย์สินซึ่งเป็นวัตถุแห่งการซื้อขายคือที่ดินและบ้านที่ ธ. กับ ก. และจำเลยที่ 1 ชี้ให้ดู อันเป็นสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งการซื้อขาย ไม่ได้มีเจตนาซื้อที่ดินพิพาทและบ้านพิพาทแต่อย่างใด การที่จำเลยที่ 2 เข้าทำนิติกรรมซื้อที่ดินพิพาทพร้อมบ้านพิพาทเนื่องจากถูก ธ. กับ ก. จำเลยที่ 1 หลอกลวงจึงเป็นไปโดยสำคัญผิดในทรัพย์สินซึ่งเป็นวัตถุแห่งนิติกรรมอันเป็นความสำคัญผิดในสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งนิติกรรม เป็นโมฆะตาม ป.พ.พ. มาตรา 156
โจทก์มีสิทธิเรียกร้องจากจำเลยที่ 1 และจำเลยที่ 2 ดังต่อไปนี้:

1. เรียกร้องให้นิติกรรมการซื้อขายที่ดินระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 1 เป็นโมฆะ:
กรณีนี้ถือเป็น ความสำคัญผิดในสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งนิติกรรม ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 156
โจทก์ลงชื่อในหนังสือมอบอำนาจ ให้จำเลยที่ 1 นำไปจำนองที่ดิน ไม่ได้มีเจตนาขายที่ดิน
จำเลยที่ 1 รู้เห็น ว่าโจทก์มีเจตนาจำนองที่ดิน แต่กลับไปกรอกข้อความเป็นขาย และจดทะเบียนซื้อขายที่ดิน
การกระทำของจำเลยที่ 1 เป็นการ ฉ้อโกง

2. เรียกร้องให้จำเลยที่ 1 คืนที่ดินและบ้านพิพาทให้แก่โจทก์:
โจทก์ยังเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินและบ้านพิพาท
จำเลยที่ 1 ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและบ้านพิพาท
จำเลยที่ 1 ต้องคืนที่ดินและบ้านพิพาทให้แก่โจทก์

3. เรียกร้องค่าเสียหายจากจำเลยที่ 1:
โจทก์ได้รับความเสียหาย จากการที่จำเลยที่ 1 จดทะเบียนซื้อขายที่ดิน
โจทก์มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย จากจำเลยที่ 1

4. เรียกร้องให้นิติกรรมการซื้อขายที่ดินระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 2 เป็นโมฆะ:
จำเลยที่ 2 เข้าทำนิติกรรมซื้อที่ดินพิพาท เนื่องจากถูกหลอกลวงจากจำเลยที่ 1
จำเลยที่ 2 สำคัญผิดในทรัพย์สิน ซึ่งเป็นวัตถุแห่งการซื้อขาย
การซื้อขายที่ดินระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ 2 เป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 156

5. เรียกร้องให้จำเลยที่ 2 คืนที่ดินและบ้านพิพาทให้แก่โจทก์:
จำเลยที่ 2 ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและบ้านพิพาท
จำเลยที่ 2 ต้องคืนที่ดินและบ้านพิพาทให้แก่โจทก์

6. เรียกร้องค่าเสียหายจากจำเลยที่ 2:
โจทก์ได้รับความเสียหาย จากการที่จำเลยที่ 2 จดทะเบียนซื้อขายที่ดิน
โจทก์มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหาย จากจำเลยที่ 2
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายนิติกรรม-สัญญา-ข้อสัญญาไม่เป็นธรรม,คำพิพากษาศาลฎีกา