ทางคลินิกอาจจำแนกยากลุ่มฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์โดยใช้ความจำเพาะเจาะจงของการออกฤทธิ์ได้อย่างไรบ้าง
ยา/กลุ่มยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ (Phosphodiesterase inhibitor) เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ (Enzyme) ชื่อ ฟอสโฟไดเอสเทอเรส (Phosphodiesterase /PDE, เอนไซม์ช่วยการทำงานต่างๆของเซลล์อวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย) ซึ่งส่งผลต่ออวัยวะต่างๆของร่างกายให้ตอบสนองตัวยาออกมาในลักษณะที่แตกต่างกันโดยขึ้นกับว่าตัวยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์แต่ละชนิดนั้นออกฤทธิ์ต่อการทำงานของอวัยวะใดอย่างเช่น หลอดลม หลอดเลือด หัวใจ สมอง มดลูก และ/หรืออวัยวะเพศชาย

ทางคลินิกอาจจำแนกยากลุ่มฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์โดยใช้ความจำเพาะเจาะจงของการออกฤทธิ์ได้ดังนี้เช่น

Non selective phosphodiesterase inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์กระตุ้นที่สมองช่วยให้หลอดลมคลายตัว, ช่วยให้หลอดเลือดดำขยายตัว รวมถึงลดอาการปวดกล้ามเนื้อ โดยจำแนกออกเป็นรายการยาได้หลายชนิดตัวยาดังนี้เช่น Caffeine, Aminophylline, Paraxanthine, Pentoxifylline, Theobromine, Theophylline
PDE 1 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ทำให้หลอดเลือดดำในส่วนต่างๆของร่างกายขยายตัว ทางคลินิกนำมาช่วยให้การไหลเวียนของเลือดในสมองดีขึ้นและสนับสนุนเรื่องความจำ ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Vinpocetine
PDE 2 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ที่หัวใจและที่สมอง ทางคลินิกนำมารักษาอาการของโรคหัวใจ ภาวะ/โรคความดันโลหิตสูง รวมถึงลดอาการปวดและเป็นยาสงบประสาท/ยาคลายเครียด ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Oxindole
PDE 3 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ต่อการทำงานของหัวใจโดยนำใช้รักษาภาวะหัวใจล้มเหลวรวมถึงอาการที่เป็นผลจากการสร้างเกล็ดเลือดของร่างกายมากเกินไป ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Inamrinone, Milrinone, Enoximone, Anagrelide, Cilostazol, Pimobendan
PDE 4 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่มีผลต่อระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรคในร่างกายมนุษย์ ทางคลินิกนำมาใช้ปรับปรุงระบบความทรงจำ, รักษาอาการทางจิตประสาท, โรคระบบประสาท, บำบัดอาการภาวะพาร์กินสัน และใช้ต้านการอักเสบของร่างกายอย่างเช่นในโรคข้อรูมาตอยด์ ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Mesembrenone, Rolipram, Ibudilast, Piclamilast, Luteolin, Drotaverine, Roflumi last, Apremilast
PDE 5 selective inhibitors: ยาในกลุ่มนี้จะออกฤทธิ์ต่อกล้ามเนื้อเรียบที่ผนังหลอดเลือดถูกนำ มาประยุกต์ใช้เพิ่มสมรรถนะทางเพศของบุรุษ และบำบัดรักษาอาการความดันโลหิตของหลอดเลือดภายในปอดสูง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Avanafil, Lodenafil, Mirodenafil, Sildenafil, Tadalafil, Vardenafil, Udenafil, Zaprinast, Icariin, Benzamidenafil
PDE 7 selective inhibitor: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ต่อต้านการอักเสบช่วยป้องกันเส้นประสาทอักเสบ ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Quinazoline
PDE 10 selective inhibitor: เป็นกลุ่มยาที่มีฤทธิ์ลดการหดเกร็งตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้ ท่อน้ำดี อีกทั้งทำให้หลอดเลือดในสมองและในบริเวณหัวใจเกิดการขยายตัว นอกจากนี้ยังนำมาใช้เป็นยาเพิ่มสมรรถนะทางเพศในบุรุษอีกด้วย ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Papaverine
จากจำนวนตัวยาที่แยกย่อยออกมาหลากหลายรายการทำให้เห็นภาพว่า ยาในกลุ่มยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีประโยชน์มากมายและใช้เป็นยาทางเลือกได้หลายขนาน ยาหลายตัวที่บรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติของไทยอย่าง Aminophylline, Theophylline, Milrinone, Sildenafil และจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย

ยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ยังมีรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างกันออกไปไม่ว่าจะเป็น ยาชนิดรับประทาน ยาฉีด หรือยาเหน็บทวาร อีกทั้งผลข้างเคียงของยาในกลุ่มยานี้ก็มีมาก และการใช้ยากลุ่มนี้กับผู้ที่มีโรคประจำตัวต่างๆก็ต้องใช้ความระมัดระวัง โดยต้องตรวจประเมินร่างกายผู้ป่วยจากแพทย์ก่อนใช้ยากลุ่มนี้เท่านั้น


ดังนั้นการเลือกใช้ยาในกลุ่มฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์จึงต้องเป็นหน้าที่ของแพทย์เท่านั้น ห้ามผู้บริโภค/ผู้ป่วยไปซื้อหายากลุ่มนี้มารับประทานเองโดยเด็ดขาด

ฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?
ฟอสโฟไดเอสเทอเรส-อินฮิบิเตอร์
อาจสรุปสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ของยาในกลุ่มฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ได้ดังนี้เช่น

ใช้เป็นยาขยายหลอดลม ช่วยรักษาอาการหอบหืด และบรรเทาอาการโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
เป็นยากระตุ้นระบบประสาทและบำบัดอาการทางจิตประสาท/ยารักษาทางจิตเวช
เพิ่มการไหลเวียนโลหิตในสมองและนำมาบำบัดอาการของโรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer disease)
ช่วยเพิ่มแรงบีบตัวให้กับกล้ามเนื้อหัวใจใช้รักษาอาการหัวใจล้มเหลว (Heart failure)
บำบัดอาการปวดตะคริว ชาตามกล้ามเนื้อ หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงอันมีสาเหตุจากโรคหลอดเลือดแดงฝอยผิดปกติเช่น เกิดการตีบแคบ หรืออาจเกิดจากภาวะเกล็ดเลือดมีมากเกินไปจนเกิดเป็นลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือด จึงส่งผลต่อการทำงานของหลอดเลือดตามมา
เพิ่มการไหลเวียนของเลือดในบริเวณองคชาติจึงใช้เป็นยาเพิ่มสมรรถนะทางเพศชาย/บำบัดอาการนกเขาไม่ขัน
บำบัดอาการหดเกร็งตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้จนส่งผลให้เกิดอาการปวดท้องที่รุนแรง
ฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?
ยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีกลไกการออกฤทธิ์คือ ตัวยาจะยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ที่มีชื่อว่า ฟอสโฟไดเอสเทอเรส/PDE จึงเกิดการเพิ่มของสารประกอบบางตัวที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของเซลล์ต่างๆเช่น Cyclic adenosine monophosphate และ Cyclic guanosine mono phosphate ซึ่งส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะต่างๆในร่างกายไม่ว่าจะเป็นหลอดลม สมอง หัวใจ กระเพาะอาหาร ลำไส้ อวัยวะเพศ จนทำให้เกิดการบำบัดรักษาอาการโรคต่างๆตามสรรพคุณ

ฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?
ยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

ยาเม็ด ยาแคปซูล และยาน้ำ ชนิดรับประทาน
ยาฉีด
ยาเหน็บทวาร
ฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีขนาดการบริหารยาอย่างไร?
การบริหารยา/ใช้ยาชนิดต่างๆในกลุ่มยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น ห้ามผู้บริโภคไปซื้อหายานี้มาใช้หรือรับประทานด้วยตนเอง
-  Non selective phosphodiesterase inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์กระตุ้นที่สมองช่วยให้หลอดลมคลายตัว, ช่วยให้หลอดเลือดดำขยายตัว รวมถึงลดอาการปวดกล้ามเนื้อ โดยจำแนกออกเป็นรายการยาได้หลายชนิดตัวยาดังนี้เช่น Caffeine, Aminophylline, Paraxanthine, Pentoxifylline, Theobromine, Theophylline
-  PDE 1 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ทำให้หลอดเลือดดำในส่วนต่างๆของร่างกายขยายตัว ทางคลินิกนำมาช่วยให้การไหลเวียนของเลือดในสมองดีขึ้นและสนับสนุนเรื่องความจำ ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Vinpocetine
-  PDE 2 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ที่หัวใจและที่สมอง ทางคลินิกนำมารักษาอาการของโรคหัวใจ ภาวะ/โรคความดันโลหิตสูง รวมถึงลดอาการปวดและเป็นยาสงบประสาท/ยาคลายเครียด ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Oxindole
-  PDE 3 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ต่อการทำงานของหัวใจโดยนำใช้รักษาภาวะหัวใจล้มเหลวรวมถึงอาการที่เป็นผลจากการสร้างเกล็ดเลือดของร่างกายมากเกินไป ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Inamrinone, Milrinone, Enoximone, Anagrelide, Cilostazol, Pimobendan
-  PDE 4 selective inhibitors: เป็นกลุ่มยาที่มีผลต่อระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรคในร่างกายมนุษย์ ทางคลินิกนำมาใช้ปรับปรุงระบบความทรงจำ, รักษาอาการทางจิตประสาท, โรคระบบประสาท, บำบัดอาการภาวะพาร์กินสัน และใช้ต้านการอักเสบของร่างกายอย่างเช่นในโรคข้อรูมาตอยด์ ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Mesembrenone, Rolipram, Ibudilast, Piclamilast, Luteolin, Drotaverine, Roflumi last, Apremilast
-  PDE 5 selective inhibitors: ยาในกลุ่มนี้จะออกฤทธิ์ต่อกล้ามเนื้อเรียบที่ผนังหลอดเลือดถูกนำ มาประยุกต์ใช้เพิ่มสมรรถนะทางเพศของบุรุษ และบำบัดรักษาอาการความดันโลหิตของหลอดเลือดภายในปอดสูง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Avanafil, Lodenafil, Mirodenafil, Sildenafil, Tadalafil, Vardenafil, Udenafil, Zaprinast, Icariin, Benzamidenafil
-  PDE 7 selective inhibitor: เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ต่อต้านการอักเสบช่วยป้องกันเส้นประสาทอักเสบ ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Quinazoline
-  PDE 10 selective inhibitor: เป็นกลุ่มยาที่มีฤทธิ์ลดการหดเกร็งตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้ ท่อน้ำดี อีกทั้งทำให้หลอดเลือดในสมองและในบริเวณหัวใจเกิดการขยายตัว นอกจากนี้ยังนำมาใช้เป็นยาเพิ่มสมรรถนะทางเพศในบุรุษอีกด้วย ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้เช่น Papaverine

จากจำนวนตัวยาที่แยกย่อยออกมาหลากหลายรายการทำให้เห็นภาพว่า ยาในกลุ่มยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์มีประโยชน์มากมายและใช้เป็นยาทางเลือกได้หลายขนาน ยาหลายตัวที่บรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติของไทยอย่าง Aminophylline, Theophylline, Milrinone, Sildenafil และจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย

ยาฟอสโฟไดเอสเทอเรส อินฮิบิเตอร์ยังมีรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างกันออกไปไม่ว่าจะเป็น ยาชนิดรับประทาน ยาฉีด หรือยาเหน็บทวาร อีกทั้งผลข้างเคียงของยาในกลุ่มยานี้ก็มีมาก และการใช้ยากลุ่มนี้กับผู้ที่มีโรคประจำตัวต่างๆก็ต้องใช้ความระมัดระวัง โดยต้องตรวจประเมินร่างกายผู้ป่วยจากแพทย์ก่อนใช้ยากลุ่มนี้เท่านั้น
17.เภสัชวิทยา Pharmacology