ช่วยสรุปเรื่อง "ภาวะลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ" ให้หน่อยค่ะ
ภาวะลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติหลังการปลูกถ่ายอวัยวะPost-transplant lymphoproliferative disorder ย่อว่า PTLD เป็นกลุ่มของภาวะความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ โดยมีความสัมพันธ์กับระบบภูมิคุ้มกันระบบภูมิต้านทานระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกาย ทำให้เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่เรียกว่า เซลล์ลิมโฟไซต์ Lymphocytes เกิดการแบ่งตัวอย่างควบคุมไม่ได้ ส่วนมากมักเกิดจากการใช้ยาที่มีฤทธิ์เป็นยากดภูมิคุ้มกันหลังจากการปลูกถ่ายอวัยวะเพื่อป้องกันร่างกายปฏิเสธอวัยวะใหม่ที่ได้รับการปลูกถ่าย โดยมีความสัมพันธ์กับเชื้อไวรัสชนิดหนึ่ง เรียกว่า Epstein-Barr virusย่อว่า EBVอีบีวี แนะนำอ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง โรคติดเชื้อ อีบีวี ซึ่งอาจอยู่ในร่างกายของผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะอยู่แล้ว หรืออาจมาจากบุคคลผู้ให้อวัยวะดังกล่าว ภาวะ PTLD มีหลายชนิด และแต่ละชนิดมีความรุนแรงที่แตกต่างกันออกไป ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในผู้ป่วยเด็ก และในผู้สูงอายุ เมื่อได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ ผู้ป่วยอาจมีโอกาสรูสึกมีก้อนหรือมีตุ่มบริเวณ คอ รักแร้ หรือบริเวณขาหนีบ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีต่อมน้ำเหลืองต่างๆอยู่ เมื่อมีการแบ่งตัวของเซลล์ลิมโฟไซต์จำนวนมาก จะทำให้ต่อมน้ำเหลืองเหล่านี้โต ในบางกรณี ต่อมฯอาจโตลึกเข้าไปในผิวหนังทำให้ผู้ป่วยอาจไม่รู้สึกจากภายนอกก็ได้ โอกาสการเกิดภาวะนี้จะสูงที่สุดในช่วงเดือนแรกหลังได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ ผู้ที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ ควรเฝ้าระวังภาวะนี้อย่างใกล้ชิดโดยเฉพาะในช่วงหนึ่งเดือนแรกถึงหนึ่งปีแรก หากมีความผิดปกติใดๆเกิดขึ้น ควรรีบเข้าพบแพทย์มาโรงพยาบาลโดยทันที ภาวะเซลล์ลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะมีสาเหตุจากอะไร ผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะนั้นจะได้รับยากดภูมิคุ้มกัน ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายปฏิเสธอวัยวะใหม่ที่ได้รับการปลูกถ่าย เมื่อภูมิคุ้มกันของร่างกายได้รับการควบคุมนั้น ร่างกายก็อาจจะมีโอกาสติดเชื้อได้มากขึ้น เชื้อไวรัส Epstein-Barr virus EBV มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะ PTLD กล่าวคือ เมื่อร่างกายมีภูมิคุมกันบกพร่อง จึงไม่สามารถควบคุมหรือกำจัดเชื้อไวรัสชนิดนี้ได้ เชื้อ EBV ทำให้ EBV-infected B cells เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด ลิมโฟไซต์ชนิดหนึ่ง เจริญเติบโตและมีอายุยาวกว่า B cells ปกติ จึงทำให้เกิดการเพิ่มจำนวนเซลล์ลิมโฟไซต์ ส่งผลให้ต่อมน้ำเหลืองต่างๆทั่วร่างกายมีขนาดโตขึ้น อะไรเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเซลล์ลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเซลล์ลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ ได้แก่ ผู้ป่วยเด็กหรือผู้สูงอายุที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ การได้รับยากดภูมิคุ้มกันในขนาดยาสูงๆ โอกาสในการเกิดส่วนมากจะอยู่ในช่วงเดือนแรกถึงปีแรกหลังการปลูกภ่ายอวัยวะ อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยอาจเกิดภาวะ PTLD หลังการปลูกถ่ายอวัยวะไปแล้วหลายปีก็ได้ ภาวะเซลล์ลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะมีอาการอย่างไร อาการของภาวะเซลล์ลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะที่พบบ่อย ได้แก่ ผู้ป่วยที่เกิดภาวะ PTLD อาจมีอาการโดยเริ่มต้นจากรู้สึกเหมือนมีตุ่มหรือก้อนบริเวณคอ รักแร้ หรือบริเวณขาหนีบ บริเวณที่มีต่อมน้ำเหลือง ซึ่งเกิดจากการที่ต่อมฯเหล่านี้โตจากการสะสมของเซลล์ลิมโฟไซต์ในต่อมฯ ซึ่งดังที่กล่าวไปแล้วข้างต้นว่า หากต่อมฯมีการโตลึกลงไปภายในร่างกาย ผู้ป่วยอาจไม่รู้สึกว่าต่อมฯโตก็ได้ อาการอื่นๆ เช่น มีไข้ เหงื่อออก แม้ในช่วงเวลากลางคืน ความอยากอาหารลดลง น้ำหนักลด รู้สึกไม่สบายเนื้อตัว
ภาวะลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ เกิดจากความผิดปกติที่เกิดขึ้นหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ โดยมีความสัมพันธ์กับระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้เซลล์เม็ดเลือดขาว ลิมโฟไซต์ เกิดการแบ่งตัวอย่างควบคุมไม่ได้ มักเกิดจากการใช้ยาที่มีฤทธิ์เป็นยากดภูมิคุ้มกันหลังจากการปลูกถ่ายอวัยวะ เพื่อป้องกันร่างกายปฏิเสธอวัยวะใหม่ที่ได้รับการปลูกถ่าย และมีความสัมพันธ์กับเชื้อไวรัส Epstein-Barr virus ซึ่งอยู่ในร่างกายของผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ หรือมาจากบุคคลผู้ให้อวัยวะดังกล่าว ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในผู้ป่วยเด็กและผู้สูงอายุ
ผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะจะได้รับยากดภูมิคุ้มกัน เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายปฏิเสธอวัยวะใหม่ที่ได้รับการปลูกถ่าย เมื่อภูมิคุ้มกันได้รับการควบคุม ร่างกายจะมีโอกาสติดเชื้อได้มากขึ้น เชื้อไวรัส Epstein-Barr virus มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติหลังการปลูกถ่ายอวัยวะคือ เมื่อร่างกายมีภูมิคุมกันบกพร่อง จึงไม่สามารถกำจัดเชื้อไวรัสได้ ทำให้เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์เจริญเติบโตและมีอายุยาวกว่า B cells ปกติ ทำให้เพิ่มจำนวนเซลล์ลิมโฟไซต์ ส่งผลให้ต่อมน้ำเหลืองต่างๆ ทั่วร่างกายโตขึ้น
ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเซลล์ลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ คือ การได้รับยากดภูมิคุ้มกันในขนาดสูงๆ โอกาสในการเกิดจะอยู่ในช่วงเดือนแรกถึงปีแรกหลังการปลูกภ่ายอวัยวะ อาการของภาวะเซลล์ลิมโฟไซต์แบ่งตัวผิดปกติภายหลังการปลูกถ่ายอวัยวะ เริ่มต้นจากรู้สึกเหมือนมีตุ่มหรือก้อนบริเวณคอ รักแร้ หรือบริเวณขาหนีบ บริเวณที่มีต่อมน้ำเหลือง ซึ่งเกิดจากการที่ต่อมโตจากการสะสมของเซลล์ลิมโฟไซต์ อาการอื่นๆ เช่น มีไข้ เหงื่อออกในช่วงกลางคืน ความอยากอาหารลดลง น้ำหนักลด รู้สึกไม่สบายเนื้อตัว
กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics,ศัลยศาสตร์ (ศัลยศาสตร์) - Surgery,อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine