คำร้องขออายัดเงินของจำเลยโดยโจทก์ทั้งสองนั้น ศาลชั้นต้นและศาลฎีกามีวินิจฉัยอย่างไร และเหตุผลที่ศาลมีวินิจฉัยแตกต่างกันคืออะไร?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] คำพิพากษาฎีกาที่ 1360/ คำพิพากษาฎีกาที่ 1360/ 2550*** 2550*** โจทก์ทั้งสองฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยช น์ (น.ส.3) เลขที่ 1 ให้ส่งมอบที่ดินคืนโจทก์ทั้งสอง ในสภาพเรียบร้อย ห้ามเกี่ยวข้องกับที่ดินโจทก์ทั ้งสองอีกต่อไปกับให้จำเลยชดใช้ค ่าขาดประโยชน์จากการใช้ที่ดินแก ่โจทก์ทั้งสองเป็นเงิน 17,391,500 บาท และค่าขาดประโยชน์วันละ 3,500 บาท นับถัดจากวันฟ้องจนกว่าจำเลยจะอ อกไปพร้อมทั้งขนย้ายบริวารและทร ัพย์สินออกไปจากที่ดินของโจทก์ท ั้งสองและส่งมอบที่ดินคืนโจทก์ท จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า โจทก์ทั้งสองไม่มีอำนาจฟ้องเพรา ะโจทก์ทั้งสองถือสิทธิครอบครองใ นที่ดินแทนจำเลย จำเลยประกอบกิจการสถานพักตากอาก าศโดยใช้ชื่อว่า แพนแซนด์ รีสอร์ท โจทก์ทั้งสองเป็นผู้ถือหุ้นในบร ิษัทจำเลยและเคยได้รับเงินปันผล จากการประกอบกิจการของจำเลยด้วย โดยมิได้โต้แย้งหรือคัดค้านโจทก ์ทั้งสองจึงไม่ได้รับความเสียหา ย ไม่อาจเรียกค่าเสียหายหรือค่าขา ดประโยชน์จากจำเลยได้ ขอให้ยกฟ้องและเพิกถอนชื่อโจทก์ ทั้งสองออกจากสารบัญจดทะเบียนใน หนังสือรับรองการทำประโยชน์และใ ห้โอนสิทธิครอบครองคืนให้แก่จำเ ลย หากโจทก์ทั้งสองไม่จดทะเบียนโอน ให้ ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจ ตนา หากไม่สามารถดำเนินการดังกล่าวไ ด้ให้โจทก์ทั้งสองใช้ราคาที่ดิน แก่จำเลย และห้ามโจทก์ทั้งสองกับบริวารเข ้าเกี่ยวข้องหรือรบกวนการครอบคร ระหว่างพิจารณาของศาลชั้นต้น จำเลยยื่นคำร้องขอให้เรียกนายเล อศักดิ์ พันธุ์พัฒนาศิลป์ และนายสิน พันธุ์พัฒนาศิลป์ เข้าเป็นจำเลยร่วม ศาลชั้นต้นมีคำสั่งอนุญาต ส่วนโจทก์ทั้งสองยื่นคำร้องว่า จำเลยมีรายได้จากการประกอบกิจกา รแต่เพียงทางเดียวไม่มีรายได้ทา งอื่นอีก จำเลยทำบัญชีไม่ถูกต้องทำให้ราย ได้ของจำเลยขาดหายไป จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นที่โจทก ์ทั้งสองจะบังคับชำระหนี้ได้ แม้โจทก์ทั้งสองจะเป็นผู้ถือหุ้ นและเป็นกรรมการของบริษัทจำเลยด ้วย แต่ก็เป็นเพียงในนามเท่านั้น โจทก์ทั้งสองไม่ทราบกิจการและรา ยได้ของจำเลยจึงขอให้ศาลมีคำสั่ งอายัดเงินของจำเลยที่มีอยู่และ ที่จะได้รับจากการประกอบกิจการ โดยให้จำเลยส่งเงินทั้งหมดดังกล ่าวมาเก็บรักษาไว้ที่ศาลจนกว่าศ จำเลยยื่นคำคัดค้านว่า จำเลยไม่เคยนำทรัพย์สินหลบซ่อนป ิดบังยักย้าย ถ่ายเท หรือทำบัญชีไม่ถูกต้อง การที่จำเลยต้องนำเงินที่มีอยู่ มาวางศาลเท่ากับจำเลยต้องหยุดกิ จการไปโดยปริยายเพราะเงินที่มีอ ยู่ต้องใช้จ่ายเป็นค่าสินค้า ค่าแรงงาน ค่าบำรุงรักษาและค่าใช้จ่ายต่าง ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งให ้จำเลยนำเงินหรือหลักประกันอื่น มาวางศาลในอัตราเดือนละ 15,000 บาท โดยให้เริ่มวางเงินในวันที่ 1 มีนาคม 2548 และต่อไปทุกเดือนจนกว่าคดีถึงที ่สุดหรือมีคำสั่งศาลเปลี่ยนแปลง ศาลอุทธรณ์ภาค 9 พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องของโจทก์ทั้งสอง ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นอุทธรณ์ให้เ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า “เห็นว่า การที่โจทก์ทั้งสองยื่นคำร้องขอ ให้ศาลมีคำสั่งอายัดเงินของจำเล ยที่มีอยู่และที่จะได้รับจากการ ประกอบกิจการ โดยให้จำเลยส่งเงินทั้งหมดดังกล ่าวมาเก็บรักษาไว้ที่ศาลจนกว่าศ าลจะมีคำพิพากษาถึงที่สุดนั้น มีผลเท่ากับบังคับให้จำเลยนำเงิ นมาวางศาลเพื่อเอาชำระหนี้ให้โจ ทก์เป็นการร้องขอให้ศาลมีคำสั่ง กำหนดวิธีการเพื่อคุ้มครองประโย ชน์ของโจทก์ทั้งสองในระหว่างการ พิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจา รณาความแพ่ง มาตรา 264 แต่การร้องขอคุ้มครองประโยชน์ใน ระหว่างการพิจารณาตามมาตราดังกล ่าวจะต้องเป็นการคุ้มครองประโยช น์ของผู้ร้องขอเพื่อให้ทรัพย์สิ น สิทธิ หรือประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งท ี่พิพาทกันในคดีได้รับการคุ้มคร องไว้จนกว่าศาลจะได้มีคำพิพากษา กรณีที่โจทก์ทั้งสองฟ้องให้จำเล ยชำระเงินซึ่งเป็นค่าขาดประโยชน ์มาด้วยเช่นในคดีนี้ มิใช่พิพาทกันด้วยทรัพย์สินหรือ สิทธิหรือประโยชน์ที่จะร้องขอเพ ื่อให้ได้รับความคุ้มครองตามบทบ ัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว โจทก์ทั้งสองจะขอให้จำเลยนำทรัพ ย์สินหรือเงินมาวางตามมาตรานี้ไ ม่ได้ และจะขอให้จำเลยหาประกันหรือหลั กประกันมาวางศาลก็ไม่ได้เช่นกัน เพราะไม่มีกฎหมายใดบัญญัติให้ทำ
1. ศาลชั้นต้น:
อนุญาตให้ทำการอายัดเงินของจำเลย: ศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ทั้งสองทำการอายัดเงินของจำเลยที่มีอยู่และที่จะได้รับจากการประกอบกิจการ โดยให้จำเลยส่งเงินทั้งหมดมาเก็บรักษาไว้ที่ศาลจนกว่าคดีถึงที่สุดหรือมีคำสั่งศาลเปลี่ยนแปลง
เหตุผล:
โจทก์ทั้งสองอ้างว่า จำเลยมีรายได้จากการประกอบกิจการแต่เพียงทางเดียวไม่มีรายได้ทางอื่นอีก
จำเลยทำบัญชีไม่ถูกต้องทำให้รายได้ของจำเลยขาดหายไป
จำเลยไม่มีทรัพย์สินอื่นที่โจทก์ทั้งสองจะบังคับชำระหนี้ได้
แม้โจทก์ทั้งสองจะเป็นผู้ถือหุ้นและเป็นกรรมการของบริษัทจำเลยด้วย แต่ก็เป็นเพียงในนามเท่านั้น โจทก์ทั้งสองไม่ทราบกิจการและรายได้ของจำเลย
ศาลชั้นต้นเห็นว่า โจทก์ทั้งสองมีเหตุผลเพียงพอที่จะเชื่อได้ว่า จำเลยอาจจะนำเงินหรือทรัพย์สินไปหลบซ่อน ยักย้าย ถ่ายเท หรือทำบัญชีไม่ถูกต้อง
การอายัดเงินไว้ก่อนเป็นการป้องกันมิให้โจทก์ทั้งสองเสียเปรียบในการบังคับคดี

2. ศาลฎีกา:
ยกคำร้องของโจทก์ทั้งสอง: ศาลฎีกาพลิกคำพิพากษาของศาลชั้นต้น ยกคำร้องของโจทก์ทั้งสองที่ขอให้อายัดเงินของจำเลย
เหตุผล:
ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ทั้งสองไม่มีเหตุผลเพียงพอที่จะเชื่อได้ว่า จำเลยจะนำเงินหรือทรัพย์สินไปหลบซ่อน ยักย้าย ถ่ายเท หรือทำบัญชีไม่ถูกต้อง
จำเลยไม่เคยนำทรัพย์สินหลบซ่อนปิดบังยักย้าย ถ่ายเท หรือทำบัญชีไม่ถูกต้อง
การที่จำเลยต้องนำเงินที่มีอยู่มาวางศาลเท่ากับจำเลยต้องหยุดกิจการไปโดยปริยายเพราะเงินที่มีอยู่ต้องใช้จ่ายเป็นค่าสินค้า ค่าแรงงาน ค่าบำรุงรักษาและค่าใช้จ่ายต่าง ๆ
การอายัดเงินไว้ก่อนเป็นการกีดกันสิทธิของจำเลยในการประกอบธุรกิจ
โจทก์ทั้งสองยังไม่ได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดว่าจะชนะคดี
การอายัดเงินไว้ก่อนเป็นการกีดกันสิทธิของจำเลยในการต่อสู้คดี
โจทก์ทั้งสองสามารถใช้วิธีอื่น ๆ ในการบังคับคดี เช่น การยึดทรัพย์สินก่อนฟ้อง หรือการขอคุ้มครองชั่วคราว

3. สรุป:
ศาลชั้นต้นและศาลฎีกามีวินิจฉัยที่แตกต่างกัน โดยศาลชั้นต้นอนุญาตให้โจทก์ทั้งสองทำการอายัดเงินของจำเลย แต่ศาลฎีกายกคำร้องของโจทก์ทั้งสอง
เหตุผลที่ศาลมีวินิจฉัยแตกต่างกันนั้น หลัก ๆ มาจากข้อเท็จจริงที่โจทก์ทั้งสองนำเสนอต่อศาล ศาลชั้นต้นเห็นว่า โจทก์ทั้งสองมีเหตุผลเพียงพอที่จะเชื่อได้ว่า จำเลยอาจจะนำเงินหรือทรัพย์สินไปหลบซ่อน ยักย้าย ถ่ายเท หรือทำบัญชีไม่ถูกต้อง จึงอนุญาตให้ทำการอายัดเงินไว้ก่อน แต่ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ทั้งสองไม่มีเหตุผลเพียงพอที่จะเชื่อได้ดังกล่าว จึงยกคำร้องของโจทก์ทั้งสอง
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง)