ช่วยสรุปเรื่อง "โรคสมองเสื่อม" ให้หน่อยค่ะ
โรคสมองเสื่อมคืออะไร โรคสมองเสื่อมเป็นคำที่เรียกกลุ่มอาการต่างๆที่เกิดขึ้นเนื่องจากการทำงานของสมองที่เสื่อมลงหลายๆด้าน คนทั่วไปมักเข้าใจว่าผู้ป่วยมีความบกพร่องเฉพาะความจำเท่านั้น แต่จริงแล้ว ยังมีปัญหาในการใช้ความคิด การเรียนรู้สิ่งใหม่ การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ พฤติกรรม และบุคลิกภาพ จนส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตประจำวันทั้งในด้านการงาน การเข้าสังคม และชีวิตส่วนตัว โดยขณะที่แพทย์ประเมินผู้ป่วยว่ามีสมองเสื่อมหรือไม่ ผู้ป่วยต้องไม่มีอาการสับสนอย่าง ฉับพลันหรือมีระดับการรู้สึกตัวบกพร่อง โรคสมองเสื่อมพบบ่อยแค่ไหน โรคสมองเสื่อมเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุทุกเพศ พบว่าทั่วไปแล้วคนที่อายุเกิน 65 ปี พบ 6 - 8 และตัวเลขนี้จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆเมื่ออายุมากขึ้น โดยพบสูงถึง 30 ในผู้ที่อายุ 85 ปี โรคสมองเสื่อมกับโรคอัลไซเมอร์เหมือนกันหรือไม่ ส่วนใหญ่มักเข้าใจผิดเหมารวมว่าโรคสมองเสื่อมและโรคอัลไซเมอร์เป็นโรคเดียวกัน แท้ จริงแล้วโรคอัลไซเมอร์เป็นสาเหตุของโรคสมองเสื่อมที่พบบ่อยที่สุดคือประมาณ 65 ของโรคสมองเสื่อมทั้งหมด โดยผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะมีความผิดปกติอย่างช้าๆเป็นปีๆ ทำให้ผู้ใกล้ชิดบอก จุดเริ่มต้นของอาการไม่ชัดเจน ส่วนสาเหตุอื่นของโรคสมองเสื่อมยังมีได้จากหลายสาเหตุเช่น โรคสมองเสื่อมจากเลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ โรคสมองเสื่อมเหตุสมองขาดเลือด ดื่มสุราเรื้อรัง ภาวะสมองขาดออกซิ เจน ภาวะเลือดคั่งในสมอง เลือดออกในเนื้อสมอง และภาวะขาดวิตามินบางชนิดเช่น วิตามิน บี-3 เป็นต้น แม้ส่วนมากโรคนี้จะรักษาไม่หายขาด แต่ก็มีประมาณ 5 ที่มีความบกพร่องเฉพาะเกี่ยวกับความจำ สามารถรักษาหายจากอาการดังกล่าวได้ โดยประมาณครึ่งหนึ่งหายเป็นปกติหลังจากได้รับการรักษา อะไรบ้างเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคสมองเสื่อม หลายปัจจัยที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคสมองเสื่อมดังจะกล่าวต่อไป จะเห็นว่าบางปัจจัยสามารถป้องกันรักษาได้เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง การติดสุราเรื้อรัง การสูบบุหรี่ เป็นต้น ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดสมองเสื่อม ได้แก่ อายุมาก ประวัติครอบครัวเป็นโรคสมองเสื่อม ดื่มสุราเรื้อรัง ใช้ยาเสพติด มีประวัติโรคซึมเศร้า มีโรคปัญญาอ่อน ได้รับอันตรายทางสมองเช่น เลือดคั่งในสมอง ภาวะเลือดออกในเนื้อสมอง มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจเช่น โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่ ประวัติเคยมีภาวะสับสนฉับพลัน เคยสัมผัสโลหะหนักบางชนิดเรื้อรังเป็นเวลานานเช่น สารตะกั่ว สารหนู มีโรคทางระบบประสาทเช่น โรคพาร์กินสัน ติดเชื้อเอชไอวี อาการหลงลืมในผู้สูงอายุแตกต่างจากโรคสมองเสื่อมอย่างไร สิ่งที่ต้องระลึกไว้เสมอคือ โรคสมองเสื่อมไม่ใช่ภาวะปกติของคนที่มีอายุ ผู้สูงอายุมักจะคิดว่าตนเองมีความจำบกพร่อง แท้จริงแล้วอาการหลงลืมเล็กๆน้อยๆนี้สามารถเกิดได้ในผู้สูงอา ยุซึ่งเรียกว่าอาการหลงลืมตามวัยเช่น ลืมว่าวางของไว้ที่ไหน ลืมกาน้ำเดือดไว้บนเตา ลืมชื่อคนที่เคยรู้จัก ลืมว่าวันนี้วันที่เท่าไร เป็นต้น ที่สำคัญอาการหลงลืมนี้ต้องไม่มีผลกระทบต่อการดำรงชีวิตประจำวันของผู้สูงอายุ อาการหลงลืมตามวัยนี้สามารถช่วยให้ดีขึ้นได้ ถ้าผู้สูงอายุมีสมาธิมากขึ้น การจดบันทึกเพื่อเตือนตัวเองก็จะช่วยได้เป็นอย่างดี ส่วนอาการหลงลืมในโรคสมองเสื่อมนั้นจะมีลักษณะที่แตกต่างออกไป มีลักษณะแปลกๆ และมีผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุ โดยอาการหลงลืมมักค่อยเป็นค่อยไปอย่างต่อ เนื่องจนจำเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่ได้เลย หรือมีพฤติกรรมแปลกๆเช่น ใส่เสื้อกลับด้าน หรือจำไม่ได้ว่าใส่เสื้ออย่างไร อาบน้ำอย่างไร ลืมชื่อสมาชิกในครอบครัว หลงทางกลับบ้าน เป็นต้น ทราบได้อย่างไรว่าน่าเป็นโรคสมองเสื่อม อาการของโรคสมองเสื่อมมีความแตกต่างได้หลากหลาย และโรคเดียวกันผู้ป่วยแต่ละคนก็อาจมีอาการและความรุนแรงที่แตกต่างกันเช่น บางรายมีอาการหลงลืมเป็นอาการเด่น บางรายมีอาการด้านพฤติกรรม หรือการใช้ภาษาเป็นอาการเด่น เป็นต้น โดยความผิดปกตินี้จะเกิด ขึ้นต่อเนื่องนานอย่างน้อย 6 เดือน แพทย์จึงสามารถให้การวินิจฉัยได้ว่าเกิดจากโรคสมองเสื่อม ผู้ใกล้ชิดผู้สูงอายุอาจทำแบบทดสอบดังในภาคผนวก IQCODE ฉบับสั้น อ่านเพิ่มเติมในตอนท้ายของบทความนี้ เพื่อประเมินเบื้องต้นว่า ผู้สูงอายุรายนั้นน่าจะมีโรคสมองเสื่อมหรือไม่
โรคสมองเสื่อม เป็นกลุ่มอาการที่เกิดขึ้นเนื่องจากการทำงานของสมองเสื่อมลง ไม่ได้มีความบกพร่องเฉพาะความจำเท่านั้น แต่ยังมีปัญหาในการใช้ความคิด เรียนรู้สิ่งใหม่ เปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ พฤติกรรม และบุคลิกภาพ จนส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตในด้านการงาน การเข้าสังคม และชีวิตส่วนตัว
โรคสมองเสื่อมเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ ปัจจัยเสี่ยงของโรคสมองเสื่อม ได้แก่ อายุมาก ประวัติครอบครัวเป็นโรคสมองเสื่อม ดื่มสุราเรื้อรัง ใช้ยาเสพติด มีประวัติโรคซึมเศร้า มีโรคปัญญาอ่อน ได้รับอันตรายทางสมอง มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ เคยมีภาวะสับสนฉับพลัน เคยสัมผัสโลหะหนัก โรคสมองเสื่อมไม่ใช่ภาวะปกติของคนที่มีอายุ แท้จริงแล้วอาการหลงลืมเล็กๆน้อยๆ สามารถเกิดได้ในผู้สูงอายุ อาการหลงลืมในโรคสมองเสื่อมมีลักษณะที่แตกต่าง มีลักษณะแปลกๆ และมีผลกระทบต่อการดำรงชีวิต ความผิดปกตินี้เกิดขึ้นต่อเนื่องนานอย่างน้อย 6 เดือน แพทย์จึงวินิจฉัยได้ว่าเกิดจากโรคสมองเสื่อม ผู้ใกล้ชิดผู้สูงอายุอาจทำแบบทดสอบ IQCODE ฉบับสั้น เพื่อประเมินเบื้องต้นว่า มีโรคสมองเสื่อมหรือไม่
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine