ยาเพนทามิดีน (Pentamidine) สามารถใช้รักษาโรคปอดอักเสบจากเชื้อรา Pneumocystis jirovecii ในผู้ป่วยโรคเอดส์ได้หรือไม่?
ได้ เหตุผล:

ยาเพนทามิดีนเป็นยาต้านโปรโตซัว (Antiprotozoal drug) ที่มีประสิทธิภาพในการรักษาโรคปอดอักเสบจากเชื้อรา Pneumocystis jirovecii (PCP) ซึ่งมักพบในผู้ป่วยที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วยโรคเอดส์

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเพนทามิดีน คือ ยับยั้งกระบวนการทางชีวภาพของเชื้อรา Pneumocystis jirovecii ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต เช่น กระบวนการ Oxidative phosphorylation การรวมตัวของ DNA/RNA และการสังเคราะห์โปรตีน

จากการศึกษาทางคลินิก พบว่ายาเพนทามิดีนมีประสิทธิภาพในการรักษาโรค PCP ในผู้ป่วยโรคเอดส์ โดยสามารถลดอัตราการเสียชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ

ยาเพนทามิดีนได้รับการบรรจุในบัญชียาหลักแห่งชาติของไทย และจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย ซึ่งหมายความว่า ยานี้สามารถใช้รักษาโรค PCP ได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

ยาเพนทามิดีนมีรูปแบบยาแผนปัจจุบัน 2 รูปแบบ คือ ยาสูดพ่นเข้าระบบทางเดินหายใจ และยาฉีด โดยขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาจะขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์

ยาเพนทามิดีนอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงได้ เช่น ไตวาย ตับทำงานผิดปกติ ความผิดปกติของระบบเลือด น้ำตาลในเลือดต่ำ ความดันโลหิตต่ำ และอาการทางระบบทางเดินอาหาร

ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว หรือ กำลังกินยาอื่นๆ ควรแจ้งให้แพทย์ทราบก่อนใช้ยาเพนทามิดีน

ยาเพนทามิดีนควรเก็บรักษาในอุณหภูมิ 2 - 8 องศาเซลเซียส ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็ง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแสงแดด ความร้อน และความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

สรุป: ยาเพนทามิดีนสามารถใช้รักษาโรคปอดอักเสบจากเชื้อรา Pneumocystis jirovecii ในผู้ป่วยโรคเอดส์ได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
เภสัชวิทยา Pharmacology