ช่วยสรุปบทความ การวินิจฉัยจาแนกชนิดและสาเหตุของโรคลมชัก
ผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่สงสัยว่ามีอาการชักมักมาพบแพทย์ในขณะที่ไม่ได้เกิดอาการ ประวัติจากผู้ป่วยหรือผู้ที่เห็น
เหตุการณ์จึงเป็นสิ่งที่สาคัญเบื้องต้นในการวินิจฉัยอาการชัก ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่รู้สติถ้าผู้เห็นเหตุการณ์บันทึกภาพจาก
อุปกรณ์ เช่น โทรศัพท์มือถือหรือกล้องวิดีโอ ขณะที่ผู้ป่วยเกิดอาการจะช่วยในการรับรู้ลักษณะอาการชักแก่แพทย์ได้ดี
ยิ่งขึ้น นอกจากนี้ประวัติอื่นๆ จะช่วยในการวินิจฉัยจาแนกชนิดและสาเหตุของโรคลมชักได้
สิ่งที่ควรซักถามมีดังนี้
1. รายละเอียดของอาการชัก
1.1. อาการก่อนชัก (preictal symptoms)
อาการนา (prodromes) อาจเกิดขึ้นเป็นเวลานานหลายนาทีถึงหลายชั่วโมงก่อนมีอาการชัก และมักเป็นอาการ
ที่ไม่มีลักษณะจาเพาะ เช่น ความรู้สึกไม่ค่อยสบาย กระสับกระส่าย ปวดศีรษะ เป็นต้น
อาการเตือน (aura) เป็นอาการแรกของอาการชัก ซึ่งผู้ป่วยสามารถบอกถึงอาการเหล่านี้ ได้ลักษณะของอาการ
เตือนแตกต่างกันตามตาแหน่งของสมองที่ก่อให้เกิดอาการชัก อาการเตือนมักจะเป็นในลักษณะรูปแบบเดิม (stereotype)
ผู้ป่วยบางคนมีอาการเตือนหลายแบบแต่มักเป็นลักษณะซ้าๆ เดิม (pattern) ส่วนมากระยะเวลาอาการเตือนจะไม่นาน
เกิน 10 นาทีระยะเวลาของอาการเตือนเป็นสิ่งสาคัญซึ่งจะสามารถใช้เป็นแนวทางเพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุที่อาจขึ้น
ได้ในกรณีที่อาการเตือนนั้นอาจจะดาเนินต่อไปจนเกิดเป็นอาการชักทั้งตัว เช่น เหม่อลอยทาอะไรไม่รู้ตัว หรือเกร็งกระตุก
ทั่วตัว 
อาการเตือน (aura) ลักษณะอาการเตือนตาแหน่งที่ก่อให้เกิดอาการ
(symptomatogenic zone)
somatosensory อาการชาหรือรู้สึกคล้ายมีหนามทิ่มตาในบางส่วนของ
ร่างกายcontralateral somatosensory area
visual อาการมองเห็นที่ผิดปกติ เช่น เห็นแสงไฟกระพริบ contralateral primary visual area
olfactory การได้กลิ่นผิดปกติ เช่น กลิ่นเหม็นไหม้ amygdala
gustatory การรับรสที่เปลี่ยนไป เช่น รสโลหะ รสขม insula
abdominal มีอาการจุกแน่นท้อง บางครั้งรู้สึกเหมือนมีผีเสื้อบินว่อนอยู่
ในท้องinsula, temporal lobe
auditory ได้ยินเสียงผิดปกติ เช่น เสียงกระดิ่ง เสียงผึ้งบิน เสียงพูด superior temporal gyrus
psychic ความผิดปกติทางอารมณ์ เช่น รู้สึกกลัว amygdala, basal temporal lobe
autonomic ใจสั่น วิงเวียน ขนลุก insula, basal frontal, anterior cingulate, left temporal lobeบทที่ 1
การวินิจฉัยอาการชัก: การซักประวัติและการตรวจร่างกาย
1.2. อาการชัก (seizure symptom หรือ seizure semiology)
สิ่งที่ควรถามในระหว่างที่ผู้ป่วยชักคือ ลักษณะรายละเอียดของอาการชักและอาการอื่นๆ ที่เกิดร่วมขณะชัก
โดยรวบรวมรายละเอียดเพื่อการวินิจฉัยแยกโรค จาแนกประเภทของโรคลมชัก และวางแผนการรักษาต่อไป
รายละเอียดของอาการชัก ตัวอย่างของรายละเอียด
1. ลาดับเหตุการณ์ เริ่มตั้งแต่แรกที่เห็นเหตุการณ์จนกระทั่งสิ้นสุดอาการ
2. กิจกรรมที่กาลังกระทาก่อนเกิดอาการชักเกิดอาการชักขณะทากิจกรรมใดอยู่ เช่น เกิดขณะนั่งรับประทานอาหาร
3. ระยะเวลาของอาการชัก โดยให้เน้นถามระยะเวลาที่ชัดเจนเนื่องจากโดยมากไม่มีผู้ใดจับเวลาขณะเกิด
อาการ โดยอาจถามว่านับหนึ่งถึงเท่าไรอาการจึงหยุดซึ่งจะทาให้แพทย์สามา รถ
ประมาณได้ว่านานกี่นาที
4. ช่วงเวลาไหนของวันที่เกิดอาการ เช่น เกิดตอนกลางวัน หรือเกิดกลางคืนขณะนอนหลับ
5. จานวนครั้งและความถี่ของอาการชัก ควรระบุให้ชัดเจนว่าเกิดกี่ครั้งต่อวัน หรือต่อเดือน และระบุครั้งล่าสุดที่เกิดอาการ
คือ วันที่เท่าไรก่อนมาพบแพทย์
6. ระดับความรู้สึกตัว ขณะมีอาการชักยังรู้สึกตัวดีอยู่หรือไม่สามารถจดจาเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ไหม
และสามารถสื่อสารกับคนรอบข้างได้หรือไม่
7. การเคลื่อนไหวของร่างกายและการ
เคลื่อนไหวซ้าๆขณะเกิดอาการการเคลื่อนไหวของศีรษะและลาคอเอียงไปด้านใดด้านหนึ่ง
พร้อมทั้งการกลอกตาขึ้นหรือมองไปทางเดียวกัน (versive) การกระตุกสั้นๆ
ทั้งตัวเป็นวินาที (myoclonic) การกระตุกเป็นจังหวะเป็นชุดๆ (clonic)
อาการเกร็งของแขนและขาข้างเดียว หรือสองข้างพร้อมๆ กัน (asymmetric/
symmetric tonic) การเกร็งกระตุกทั้งตัว (tonic-clonic) โดยมีอาการเกร็งแล้ว
จึงตามด้วยอาการกระตุก ผู้ป่วยบางราย อาจจะมีอาการเคลื่อนไหวซ้าๆ เช่น
กระพริบตาถี่ๆ เคี้ยวปากหรือหยิบจับสิ่งของหรือเล่นชายเสื้อ (automotor)
8. ความผิดปกติทางด้านการออกเสียงและ
การสื่อสาร ผู้ป่วยบางคนอาจมีความผิดปกติของการใช้ภาษา เช่น พูดไม่ชัด พูดไม่ได้หรือ
มีเสียงร้องผิดปกติ
9. การเปลี่ยนแปลงทางการหายใจ เช่น หยุดหายใจ หายใจในลักษณะที่เปลี่ยนไป หรือมีอาการตัวเขียว น้าลาย
ฟูมปาก
10.ความผิดปกติของระบบประสาท
อัตโนมัติเช่น เหงื่อออกมากซีด อาเจียน หายใจผิดปกติหัวใจเต้นผิดจังหวะ ปัสสาวะ และ/หรือ อุจจาระราด
11. การบาดเจ็บขณะเกิดอาการ เช่น กัดลิ้น ศีรษะกระแทกพื้น กระดูกหัก
ลักษณะของอาการชักโดยทั่วไป ได้แก่
- เกิดขึ้นทันทีทันใด (sudden onset, paroxysm)
- เกิดขึ้นเป็นระยะเวลาสั้นๆ ไม่เกิน 5 นาทีและหยุดเอง มีเพียงส่วนน้อยที่อาการชักจะดาเนินไปเป็นภาวะชัก
ต่อเนื่อง (status epilepticus)
- ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นเอง แต่บางครั้งอาจจะมีปัจจัยกระตุ้นให้เกิด (precipitating factor)
- ส่วนใหญ่จะมีลักษณะเหมือนหรือคล้ายกันทุกครั้ง (stereotype)
การวินิจฉัยจาแนกชนิดและสาเหตุของโรคลมชักได้ สิ่งที่ควรซักถามมีดังนี้
1. รายละเอียดของอาการชัก
1.1. อาการก่อนชัก (preictal symptoms)
อาการนา (prodromes) เป็นอาการที่เกิดก่อนอาการชัก ซึ่งมีลักษณะไม่จำเพาะ เช่น ความรู้สึกไม่สบาย, กระสับกระส่าย, ปวดศีรษะ เป็นต้น. อาการเตือน (aura) เป็นอาการแรกของอาการชักที่ผู้ป่วยสามารถบอกถึง, ลักษณะอาการเตือนต่างกันไปตามตำแหน่งของสมองที่ก่อให้เกิดอาการ
1.2. อาการชัก (seizure symptom หรือ seizure semiology)
สิ่งที่ควรถามในระหว่างที่ผู้ป่วยชักคือ ลักษณะรายละเอียดของอาการชักและอาการอื่นๆ ที่เกิดร่วมขณะชัก
1. ลำดับเหตุการณ์ 
2. กิจกรรมที่กาลังกระทำก่อนเกิดอาการชัก
3. ระยะเวลาของอาการชัก
4. ช่วงเวลาไหนของวันที่เกิดอาการ 
5. จำนวนครั้งและความถี่ของอาการชัก
6. ระดับความรู้สึกตัว 
7. การเคลื่อนไหวของร่างกายและการ
8. ความผิดปกติทางด้านการออกเสียงและ
9. การเปลี่ยนแปลงทางการหายใจ
10.ความผิดปกติของระบบประสาท
11. การบาดเจ็บขณะเกิดอาการ

ลักษณะของอาการชักโดยทั่วไป ได้แก่
- เกิดขึ้นทันที
- เกิดขึ้นเป็นระยะเวลาสั้นๆ ไม่เกิน 5 นาทีและหยุดเอง
- ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นเอง หรือ อาจจะมีปัจจัยกระตุ้นให้เกิด
- ส่วนใหญ่จะมีลักษณะเหมือนหรือคล้ายกันทุกครั้ง (stereotype)
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine