กรณีลูกหนี้มีเงินฝากอยู่กับเจ้าหนี้ และเจ้าหนี้มีหนี้สินต่อลูกหนี้ เจ้าหนี้สามารถหักกลบลบหนี้เงินฝากกับหนี้สินที่มีต่อลูกหนี้ได้หรือไม่?
ได้

เหตุผล: กฎหมายล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 90/33 อนุญาตให้เจ้าหนี้หักกลบลบหนี้กับลูกหนี้ได้
มาตรา 90/33 บัญญัติว่า "เจ้าหนี้ซึ่งมีสิทธิขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการ เป็นหนี้ลูกหนี้ในเวลาที่มีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการ ให้มีสิทธิหักกลบลบหนี้กับจำนวนเงินที่ตนมีสิทธิขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการได้"

หลักทั่วไป ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 341 บัญญัติว่า "บุคคลสองคนต่างเป็นหนี้ซึ่งกันและกัน สิทธิเรียกร้องของบุคคลทั้งสองย่อมระงับไปเมื่อถึงเวลาอันควรแก่การชำระหนี้"

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3747/2547
ศาลฎีกาได้พิพากษาว่า "ผู้คัดค้านเป็นเจ้าหนี้ที่มีสิทธิได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ ส่วนลูกหนี้มีเงินฝากอยู่กับผู้คัดค้านตามบัญชีเงินฝากรวม 2 บัญชี โดยผู้คัดค้านรับฝากเงินไว้ก่อนที่ศาลจะมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ เงินฝากดังกล่าวตกเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้คัดค้านตั้งแต่มีการฝากเงิน ลูกหนี้ผู้ฝากเงินมีสิทธิที่จะถอนเงินฝากไปได้และผู้คัดค้านมีหน้าที่ต้องคืนเงินให้ครบตามจำนวนที่ขอถอน ถึงเห็นกรณีที่ผู้คัดค้านกับลูกหนี้ต่างเป็นหนี้ซึ่งกันและกันอยู่ในเวลาที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการ ผู้คัดค้านจึงใช้สิทธินำเงินฝากทั้งสองบัญชีดังกล่าวของลูกหนี้มาหักกลบลบหนี้กับหนี้ที่ลูกหนี้ค้างชำระแก่ผู้คัดค้านได้ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 90/33 ภายหลังที่ประชุมเจ้าหนี้มีมติยอมรับแผนฟื้นฟูกิจการแต่ก็เป็นช่วงเวลาก่อนที่ศาลจะมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนดังกล่าว ซึ่งเจ้าหนี้ยังไม่ถูกผูกมัดให้ได้รับชำระหนี้ตามเงื่อนไขหรือเงื่อนเวลาที่กำหนดไว้ในแผนตามมาตรา 90/60 วรรคหนึ่ง"

อย่างไรก็ตาม การหักกลบลบหนี้จะต้องเป็นไปตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้:
- หนี้ของทั้งสองฝ่ายต้องครบกำหนดชำระแล้ว
- หนี้ของทั้งสองฝ่ายต้องเป็นหนี้ที่แน่นอน
- หนี้ของทั้งสองฝ่ายต้องเป็นหนี้ที่ชำระได้

สรุป: เจ้าหนี้สามารถหักกลบลบหนี้เงินฝากกับหนี้สินที่มีต่อลูกหนี้ได้ตามกฎหมายล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 90/33 และหลักทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 341
กฎหมายล้มละลาย-ฟื้นฟูกิจการ,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายลักษณะหนี้