เพราะเหตุใดบทบัญญัติเบ็ดเสร็จทั่วไปตามมาตรา 899 จึงมีความสำคัญในกรณีของตั๋วเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน และเช็ค?
หัวข้อ ฎีกา 4714/2547 เนติ | เจาะหลัก สกัดฎีกา 5 ดาว เตรียมสอบ 3 สนาม อัพเดท ที่ ลอว์สยาม ดอทคอม

[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] ฎีกา 4714/2547 เนติ

ป.พ.พ. มาตรา 899, 915, 983 (2), 985
ป.พ.พ. มาตรา 899 บัญญัติว่า "ข้อความอันใดซึ่งมิได้มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายลักษณะนี้ ถ้าเขียนลงในตั๋วเงิน ท่านว่าข้อความอันนั้นหาเป็นผลอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ตั๋วเงินนั้นไม่" อันเป็นบทบัญญัติเบ็ดเสร็จทั่วไปใช้บังคับกับตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงินและเช็ค ส่วนมาตรา 915 บัญญัติว่า "ผู้สั่งจ่ายตั๋วแลกเงินและผู้สลักหลังคนใด ๆ ก็ดีจะจดข้อกำหนดซึ่งจะกล่าวต่อไปนี้ลงไว้ชัดแจ้งในตั๋วนั้นก็ได้คือ (1) ข้อกำหนดลบล้างหรือจำกัดความรับผิดของตนเองต่อผู้ทรงตั๋วเงิน…" ซึ่งเป็นบทบัญญัติในเรื่องตั๋วแลกเงินไม่ได้บัญญัติไว้ในบทเบ็ดเสร็จทั่วไปเช่นเดียวกับมาตรา 899 และ มาตรา 985 ซึ่งบทบัญญัติในเรื่องตั๋วสัญญาใช้เงินไม่ได้บัญญัติให้นำมาตรา 915 มาใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงิน ดังนั้นการที่จำเลยที่ 3 สลักหลังตั๋วสัญญาใช้เงินมีข้อความว่า ห้ามใช้สิทธิไล่เบี้ยผู้สลักหลังนั้นเป็นข้อความที่ขัดต่อมาตรา 983 (2) หาเป็นผลบังคับแก่ตั๋วสัญญาใช้เงินตามมาตรา 899 ไม่ จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงิน ฎีกา 4714/2547 เนติ 4714/2547 ป.พ.พ. มาตรา 899, 915, 983 (2), 985 ป.พ.พ. มาตรา 899 บัญญัติว่า "ข้อความอันใดซึ่งมิได้มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายลักษณะนี้ ถ้าเขียนลงในตั๋วเงิน ท่านว่าข้อความอันนั้นหาเป็นผลอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ตั๋วเงินนั้นไม่" อันเป็นบทบัญญัติเบ็ดเสร็จทั่วไปใช้บังคับกับตั๋วแลกเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงินและเช็ค ส่วนมาตรา 915 บัญญัติว่า "ผู้สั่งจ่ายตั๋วแลกเงินและผู้สลักหลังคนใด ๆ ก็ดีจะจดข้อกำหนดซึ่งจะกล่าวต่อไปนี้ลงไว้ชัดแจ้งในตั๋วนั้นก็ได้คือ (1) ข้อกำหนดลบล้างหรือจำก ัดความรับผิดของตนเองต่อผู้ทรงตั๋วเงิน…" ซึ่งเป็นบทบัญญัติในเรื่องตั๋วแลกเงินไม่ได้บัญญัติไว้ในบทเบ็ดเสร็จทั่วไปเช่นเดียวกับมาตรา 899 และ มาตรา 985 ซึ่งบทบัญญัติในเรื่องตั๋วสัญญาใช้เงินไม่ได้บัญญัติให้นำมาตรา 915 มาใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงิน ดังนั้นการที่จำเลยที่ 3 สลักหลังตั๋วสัญญาใช้เงินมีข้อความว่า ห้ามใช้สิทธิไล่เบี้ยผู้สลักหลังนั้นเป็นข้อความที่ขัดต่อมาตรา 983 (2) หาเป็นผลบังคับแก่ตั๋วสัญญาใช้เงินตามมาตรา 899 ไม่ จำเลยที่ 3 จึงต้องรับผิดตามตั๋วสัญญาใช้เงิน 

ประเด็นพิจารณา
1 ประเด็นสำคัญ อยู่ ที่ ม.899 "ข้อความอันใดซึ่งมิได้มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายลักษณะนี้ ถ้าเขียนลงในตั๋วเงิน ท่านว่าข้อความอันนั้นหาเป็นผลอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ตั๋วเงินนั้นไม่" 
2 มาตรา 985 ในบทบัญญัติในเรื่องตั๋วสัญญาใช้เงินไม่ได้บัญญัติให้นำมาตรา 915 มาใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงิน
3 ข้อจำกัดความรับผิดตาม ม.915 ที่เขียนไว้ (การที่จำเลยที่ 3 สลักหลังตั๋วสัญญาใช้เงินมีข้อความว่า ห้ามใช้สิทธิไล่เบี้ยผู้สลักหลัง) จึงหาเป็นผลอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นไม่ ตาม ม.899 ประเด็นพิจารณา
1 ประเด็นสำคัญ อยู่ ที่ ม.899 "ข้อความอันใดซึ่งมิได้มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายลักษณะนี้ ถ้าเขียนลงในตั๋วเงิน ท่านว่าข้อความอันนั้นหาเป็นผลอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ตั๋วเงินนั้นไม่" 
2 มาตรา 985 ในบทบัญญัติในเรื่องตั๋วสัญญาใช้เงินไม่ได้บัญญัติให้นำมาตรา 915 มาใช้กับตั๋วสัญญาใช้เงิน
3 ข้อจำกัดความรับผิดตาม ม.915 ที่เขียนไว้ (การที่จำเลยที่ 3 สลักหลังตั๋วสัญญาใช้เงินมีข้อความว่า ห้ามใช้สิทธิไล่เบี้ยผู้สลักหลัง) จึงหาเป็นผลอย่างหนึ่งอย่างใดแก่ตั๋วสัญญาใช้เงินนั้นไม่ ตาม ม.899 ประเด็นพิจารณา
บทบัญญัติเบ็ดเสร็จทั่วไปตามมาตรา 899 มีความสำคัญในกรณีของตั๋วเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน และเช็ค เนื่องจากเหตุผลดังนี้


1. ความชัดเจนและความแน่นอนในกฎหมาย : มาตรา 899 กำหนดว่าข้อความใดที่มิได้มีบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายนี้ หากเขียนลงในตั๋วเงิน จะไม่มีผลทางกฎหมายต่อเอกสารนั้น ซึ่งช่วยให้มีความชัดเจนและแน่นอนในเรื่องของกฎหมายว่าด้วยตั๋วเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน และเช็ค ทำให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องทราบถึงข้อกำหนดและเงื่อนไขที่ถูกต้องตามกฎหมาย


2. การป้องกันการหลีกเลี่ยงกฎหมาย : การระบุข้อความที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมายในตั๋วเงิน เช่น ข้อความที่ขัดกับมาตรา 899 จะไม่สามารถใช้เป็นข้ออ้างในการหลีกเลี่ยงความรับผิดได้


3. ความเป็นธรรมต่อผู้ทรงตั๋วเงิน : บทบัญญัตินี้ช่วยให้ผู้ทรงตั๋วเงินได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายที่ถูกต้อง โดยไม่ต้องกังวลว่าจะมีข้อความที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมายมาเป็นข้ออ้างในการหลีกเลี่ยงความรับผิด


4. การยอมรับในวงการการเงิน : การมีบทบัญญัติเบ็ดเสร็จที่ชัดเจนช่วยให้ตั๋วเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน และเช็คเป็นเอกสารทางการเงินที่ได้รับการยอมรับและเชื่อถือในวงการการเงิน การค้า และธุรกิจ ทำให้สามารถใช้เป็นเครื่องมือทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ


5. การบังคับใช้กฎหมาย : มาตรา 899 ช่วยให้การบังคับใช้กฎหมายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ต้องเกิดข้อโต้แย้งเกี่ยวกับข้อความที่ไม่มีผลทางกฎหมาย

ดังนั้น มาตรา 899 จึงเป็นบทบัญญัติที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการกำกับดูแลและควบคุมการใช้ตั๋วเงิน ตั๋วสัญญาใช้เงิน และเช็ค เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและความชัดเจนในทางกฎหมาย
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),กฎหมายตั๋วเงิน-เช็ค