ในคดีอาญา กรณีใดบ้างที่จำเลยสามารถอ้างบุคคลอื่นที่ถูกฟ้องเป็นจำเลยในคดีเดียวกันมาเป็นพยานฝ่ายจำเลยได้
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 232 ห้ามมิให้โจทก์อ้างจำเลยเป็นพยานฝ่ายโจทก์ ศาลฎีกาได้วางบรรทัดฐานขยายความเพิ่มเติมว่า จำเลยในคดีอาญาเรื่องใด ย่อมไม่อาจถูกอ้างเป็นพยานฝ่ายโจทก์ในคดีเรื่องนั้น ไม่ว่าจะเป็นพยานเพื่อเบิกความปรักปรำตนเอง หรือปรักปรำจำเลยอื่นในคดีเดียวกันก็ตาม

อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อยกเว้นบางประการที่จำเลยสามารถอ้างบุคคลอื่นที่ถูกฟ้องเป็นจำเลยในคดีเดียวกันมาเป็นพยานฝ่ายจำเลยได้ ดังนี้

1. จำเลยคนอื่นยินยอม

2. จำเลยคนอื่นมีประโยชน์แก่จำเลย

3. จำเลยคนอื่นไม่ใช่จำเลยร่วม

4. จำเลยคนอื่นไม่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด

5. จำเลยคนอื่นมีเหตุผลสมควรที่จะเบิกความ

ตัวอย่าง

จำเลย ก. ถูกฟ้องเป็นจำเลยร่วมกับ ข. ในคดีลักทรัพย์ จำเลย ก. ต้องการอ้างจำเลย ข. เป็นพยานเพื่อเบิกความว่า จำเลย ข. เป็นผู้ลักทรัพย์เพียงคนเดียว จำเลย ก. ไม่ได้เกี่ยวข้อง กรณีนี้ จำเลย ก. สามารถอ้างจำเลย ข. มาเป็นพยานได้
จำเลย ก. ถูกฟ้องเป็นจำเลยร่วมกับ ข. ในคดีฆ่าคนตาย จำเลย ก. ต้องการอ้างจำเลย ข. เป็นพยานเพื่อเบิกความว่า จำเลย ข. เป็นผู้ฆ่าคนตาย จำเลย ก. ไม่ได้เกี่ยวข้อง กรณีนี้ จำเลย ก. ไม่สามารถอ้างจำเลย ข. มาเป็นพยานได้ เพราะจำเลย ข. มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด
หลักการและเหตุผล

สิทธิของจำเลยที่จะไม่ถูกบังคับให้ปรักปรำตนเอง
สิทธิของจำเลยในการต่อสู้คดี
ความยุติธรรม
ความจริง
ฎีกาที่เกี่ยวข้อง

ฎีกาที่ 10273/2553
ฎีกาที่ 7999/2543
เพิ่มเติม

ศาลมีอำนาจไต่สวนพยานบุคคลก่อนฟ้องคดีได้
คำเบิกความของบุคคลอื่นที่ถูกฟ้องเป็นจำเลยในคดีเดียวกัน อาจไม่ใช่ประจักษ์พยาน
ศาลมีหน้าที่พิจารณาพยานหลักฐานทั้งหมดอย่างรอบคอบ
สรุป

จำเลยในคดีอาญาสามารถอ้างบุคคลอื่นที่ถูกฟ้องเป็นจำเลยในคดีเดียวกันมาเป็นพยานฝ่ายจำเลยได้ กรณีมีเหตุผลสมควร และจำเป็นต้องพิจารณาถึงหลักกฎหมายและบรรทัดฐานที่เกี่ยวข้องด้วย
ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา),คำพิพากษาศาลฎีกา,ประมวลกฎหมายอาญา