ใครมีสิทธิ์ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ?
บุคคลที่มีสิทธิ์ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มี 3 ประเภท ดังนี้:

1. ศาล:

ศาลยุติธรรม
ศาลปกครอง
ศาลทหาร
กรณี ศาลเหล่านี้เห็นว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่ศาลจะใช้บังคับแก่คดีขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ศาลสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยได้

ตัวอย่าง:

ศาลฎีกาพิจารณาคดีอาญาและเห็นว่าประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 309 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ศาลฎีกาสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัย
ศาลปกครองสูงสุดพิจารณาคดีปกครองและเห็นว่าพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีปกครอง มาตรา 77 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ศาลปกครองสูงสุดสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัย
2. บุคคล

บุคคลธรรมดา
นิติบุคคล
กรณี บุคคลนั้นถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้ บุคคลนั้นสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายนั้นขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่

ตัวอย่าง:

ประชาชนถูกเจ้าหน้าที่รัฐจับกุมโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ประชาชนสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่ากฎหมายที่เจ้าหน้าที่รัฐใช้จับกุมตนนั้นขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ
บริษัทเอกชนถูกหน่วยงานรัฐออกคำสั่งเพิกถอนใบอนุญาตประกอบธุรกิจโดยมิชอบด้วยกฎหมาย บริษัทสามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่ากฎหมายที่หน่วยงานรัฐใช้เพิกถอนใบอนุญาตนั้นขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ
3. ผู้ตรวจการแผ่นดิน

กรณี ผู้ตรวจการแผ่นดินเห็นว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายใดขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ผู้ตรวจการแผ่นดินสามารถยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่าบทบัญญัติกฎหมายนั้นชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือไม่

ตัวอย่าง:

ผู้ตรวจการแผ่นดินตรวจพบว่าพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญบางฉบับขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ผู้ตรวจการแผ่นดินสามารถยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อขอให้วินิจฉัยว่าพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนั้นชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือไม่
หมายเหตุ:

ศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจวินิจฉัยว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายใดขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่
คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเป็นเด็ดขาด มีผลผูกพันรัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล และองค์กรอื่นของรัฐ
ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,กฎหมายปกครอง(วิธีปฏิบัติราชการ-จัดตั้งและพิจารณาคดีของศาลปกครอง),กฎหมายรัฐธรรมนูญ