ช่วยสรุปเรื่อง "กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส" ให้หน่อยค่ะ
กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส NMS Neuroleptic malignant syndrome กันดีกว่าเพื่อไว้แนะนำคนรู้จักแม้กระทั่งตัวเราเอง ถ้ามีความจำเป็นต้องใช้ยารักษาทางจิตเวชดังกล่าว กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสคืออะไร กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส คือ กลุ่มอาการผิดปกติที่เป็นผลข้างเคียงจากการใช้ยาจิตเวช หรือยารักษาโรคจิต หรือยาแก้คลื่นไส้อาเจียนบางชนิด ส่งผลให้เกิดอาการผิดปกติทางระบบประสาท และทางระบบประสาทอัตโนมัติ กลไกหลักที่ทำให้เกิดกลุ่มอาการนี้เข้าใจว่าเกิดจากร่างกายขาดสารสื่อประสาทที่ชื่อว่า โดปามีน โดพามีน Dopamine เนื่องจากผู้ป่วยได้รับยาชนิดที่ออกฤทธิ์ต้านสารโดปามีนโดพามีน แอนตาโกนิสต์ Dopamine antagonist จึงส่งผลให้เกิดความผิดปกติดังกล่าว กล่มอาการเอ็นเอ็มเอสมีลักษณะอาการอย่างไรบ้าง กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสนี้พบในผู้ป่วยที่ทานยาจิตเวชกลุ่มดั้งเดิม ยารุ่นที่1 เช่น ฟีโนธัยอะซีน Phenothiazine ฮาโลเพอริดอล Haloperidol โคลซาปีน Clozapine ยาลิเทียม Lithium เมโทโคลพราไมด์ Metroclopamide ซึ่งยาดังกล่าวเป็นยาชนิดออกฤทธิ์ต้านสารโดพามีน Dopamine antagonist ส่งผลให้เกิดการขาดสารสื่อประสาทโดพามีนขึ้นในร่างกาย ส่งผลต่อเนื่องให้ผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูงลอย Constant fever ระดับการรู้สึกตัวลดลง ซึม สับสน ตัวแข็งเกร็ง ตัวสั่น เหงื่อออกมาก ความดันโลหิตขึ้นสูงและเปลี่ยนแปลงได้ง่าย หัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว มีการอักเสบของตับตับอักเสบ ตรวจเลือดพบเม็ดเลือดขาว สูง กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสนี้อาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ช่วงแรกๆของการได้รับยาต้านสารโดพามีนขนาดสูงทันทีที่เริ่มยา หรือเกิดได้ภายหลังเมื่อมีการสะสมของสารต้านโดพามีนที่มีขนาดสูงมากขึ้นๆ นอกจากนั้นการได้ยาโคลซาปีน ร่วมกับยาลิเทียมก็อาจจะเสริมฤทธิ์กันก่อให้เกิดกลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสนี้ได้ กลุ่มอาการเอ็นอ็มเอสเกิดขึ้นได้อย่างไร กลไกการเกิดกลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสมี 2 กลไกหลัก คือ มีการลดลงของสารสื่อประสาทที่ชื่อ โดปามีน โดพามีน Dopamineอย่างรวดเร็ว พบในผู้ป่วยที่ได้ยาจิตเวช ซึ่งกลไกนี้เป็นกลไกที่พบได้บ่อย การขาดสารสื่อประสาทโดปามีนในผู้ป่วยที่เคยได้รับยาต้านสารโดปามีน เช่น ผู้ป่วยโรคพาร์กินสันที่ได้รับยารักษาโรคทางจิตเวช และหยุดยารักษาโรคพาร์กินสันกระทันหัน ซึ่งพบโอกาสเกิดกลุ่มอาการนี้ได้น้อยมากจากกลไกนี้ นอกจากนี้ บางครั้งอาจเกิดกลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสจากการใช้ยาต้านเศร้าได้บ้าง กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสพบได้บ่อยหรือไม่ กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสพบได้ไม่บ่อย ไม่มีการศึกษาความชุกที่แน่ชัดในคนไทย ในต่างประ เทศพบได้ประมาณ 0.1 - 2.4 ของประชากรที่ใช้ยาจิตเวช กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส พบในทุกอายุ แต่พบได้น้อยในเด็ก มักพบในผู้ใหญ่เฉลี่ยอายุประ มาณ 40 ปีหรือต่ำกว่า 40 ปี บางรายงานพบกลุ่มอาการนี้ในผู้ชายสูงกว่าในผู้หญิงประมาณ 2 เท่า ใครมีโอกาสปัจจัยเสี่ยงเกิดกลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสได้บ่อย ผู้มีโอกาสปัจจัยเสี่ยงเกิดกลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอสได้บ่อย คือ ผู้ป่วยทางจิตเวช หรือผู้ป่วยโรคจิตที่มีการรักษาด้วยยารักษาทางจิตเวช หรือยาจิตเวชที่มีลักษณะ ดังนี้ ผู้ป่วยที่ใช้ยารักษาทางจิตเวชหรือยารักษาโรคจิตที่ออกฤทธิ์ต้านสารโดปามีนDopamine antagonist ในขนาดยาที่สูง ผู้ป่วยที่ใช้ยาจิตเวชกลุ่มดั้งเดิม ยารุ่นที่1 ผู้ป่วยโรคทางจิตเวชหรือผู้ป่วยโรคจิตที่มีโรคสมองอยู่ก่อน เช่น โรคสมองเสื่อม โรค พาร์กินสัน ผู้ป่วยที่มีการเพิ่มขนาดยารักษาโรคทางจิตเวช หรือ ยารักษาโรคจิตอย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยที่ใช้ยารักษาโรคทางจิตเวชหรือยารักษาโรคจิตชนิดฉีดชนิดที่ออกฤทธิ์ยาวนาน ผู้ป่วยโรคทางจิตเวชหรือผู้ป่วยโรคจิตที่มีภาวะขาดน้ำ
กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส (NMS Neuroleptic malignant syndrome) คือ กลุ่มอาการผิดปกติที่เป็นผลข้างเคียงจากการใช้ยาจิตเวช หรือยาแก้คลื่นไส้อาเจียนบางชนิด ส่งผลให้เกิดอาการผิดปกติทางระบบประสาท กลไกหลักที่ทำให้เกิดกลุ่มอาการนี้เกิดจากร่างกายขาดสารโดปามีน เนื่องจากผู้ป่วยได้รับยาที่ออกฤทธิ์ต้านสารโดปามีน ส่งผลให้เกิดความผิดปกติ
กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส พบในผู้ป่วยที่ทานยาจิตเวชกลุ่มดั้งเดิม คือ ฟีโนธัยอะซีน, ฮาโลเพอริดอล, โคลซาปีน, ยาลิเทียม และเมโทโคลพราไมด์ ซึ่งเป็นยาชนิดออกฤทธิ์ต้านสารโดปามีน ส่งผลให้เกิดการขาดสารโดพามีนในร่างกาย ส่งผลต่อเนื่องให้ผู้ป่วยไข้สูงลอย ระดับการรู้สึกตัวลดลง ซึม สับสน ตัวสั่น เหงื่อออกมาก ความดันโลหิตขึ้นสูงและเปลี่ยนแปลงได้ง่าย หัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว มีการอักเสบของตับ อาจเกิดขึ้นช่วงแรกๆ ของการได้รับยา
กลไกการเกิดกลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส คือ สารโดปามีนลดลงอย่างรวดเร็ว พบในผู้ป่วยที่ได้ยาจิตเวช กลุ่มอาการเอ็นเอ็มเอส พบในทุกอายุ แต่พบในเด็กน้อย พบในผู้ใหญ่เฉลี่ยอายุประมาณ 40 ปีหรือต่ำกว่า 40 ปี กลุ่มที่เสี่ยงเกิดกลุ่มอาการนี้ คือ ผู้ป่วยทางจิตเวช
เภสัชวิทยา Pharmacology,จิตเวชศาสตร์ (จิตเวชศาสตร์) - Psychiatry