ศาลชั้นต้นมีหน้าที่ต้องจำหน่ายคดีเสียจากสารบบความเสมอไปหรือไม่ เมื่อโจทก์ไม่ยื่นคำร้องขอให้ศาลพิพากษาให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะคดีโดยขาดนัดตาม ป.วิ.พ. มาตรา 198 วรรคสอง?
ไม่เสมอไป เหตุผล:


1. บทบัญญัติของ ป.วิ.พ. มาตรา 198 วรรคสอง ไม่ได้บังคับให้ศาลต้องจำหน่ายคดีเสมอไป

มาตรา 198 วรรคสอง บัญญัติว่า "ถ้าโจทก์ไม่ยื่นคำร้องตามวรรคหนึ่ง ภายในสิบห้าวัน ให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีนั้นเสียจากสารบบความ"

อย่างไรก็ตาม คำว่า "ให้ศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดีนั้นเสียจากสารบบความ" นั้น ไม่ได้แปลว่าศาลมีหน้าที่ต้องจำหน่ายคดีเสมอไป แต่เป็นการให้อำนาจแก่ศาลในการพิจารณาสั่งจำหน่ายคดีหรือไม่ก็ได้ โดยพิจารณาตามพฤติการณ์ของคดีเป็นรายๆ ไป


2. ศาลมีดุลพินิจในการพิจารณาสั่งจำหน่ายคดี

ศาลมีอำนาจในการพิจารณาสั่งจำหน่ายคดีหรือไม่ก็ได้ โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ ดังต่อไปนี้

เจตนารมณ์ของโจทก์: โจทก์ยังประสงค์ที่จะดำเนินคดีต่อหรือไม่
เหตุผลที่โจทก์ไม่ยื่นคำร้อง: โจทก์มีเหตุผลอันสมควรหรือไม่ ที่ไม่ยื่นคำร้องภายในระยะเวลาที่กำหนด
ผลกระทบต่อคู่ความ: คู่ความจะได้รับผลกระทบอย่างไร หากศาลมีคำสั่งจำหน่ายคดี

3. ตัวอย่างคำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้อง

คำพิพากษาฎีกาที่ 10330-10331/2553: ศาลชั้นต้นมีดุลพินิจที่จะสั่งจำหน่ายคดีหรือไม่ก็ได้ โดยพิจารณาตามพฤติการณ์แห่งคดีเป็นรายๆ ไป กรณีนี้ ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ฟ้องแย้งผู้ร้องมาในคำคัดค้าน แสดงให้เห็นเจตนารมณ์ของผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ว่ายังมีความประสงค์ที่จะดำเนินคดี นอกจากนี้ ยังปรากฏข้อเท็จจริงต่อไปว่า ผู้ร้องได้โต้แย้งคำสั่งศาลชั้นต้นเกี่ยวกับการรับฟ้องแย้งของผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ว่าไม่ถูกต้อง อันอาจเป็นเหตุทำให้ผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 เห็นว่าต้องรอคำสั่งของศาลชั้นต้นในเรื่องดังกล่าวก่อน พฤติการณ์ของผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ถือได้ว่ามีเหตุสมควรที่ศาลชั้นต้นไม่จำหน่ายคดีในส่วนฟ้องแย้งของผู้คัดค้านที่ 1 และที่ 2 ออกเสียจากสารบบความ
คำพิพากษาฎีกาที่ 7420/2541: ศาลชั้นต้นมีอำนาจที่จะพิจารณาสั่งจำหน่ายคดีหรือไม่ก็ได้ โดยพิจารณาจากพฤติการณ์ของคดี กรณีนี้ โจทก์ไม่มาศาลในวันนัดสืบพยาน และไม่ได้ยื่นคำร้องขอเลื่อนคดี ศาลชั้นต้นมีคำสั่งจำหน่ายคดีเสียจากสารบบความ ศาลฎีกาเห็นว่า ศาลชั้นต้นมีอำนาจที่จะสั่งจำหน่ายคดีได้

4. สรุป

ศาลชั้นต้นมีอำนาจที่จะพิจารณาสั่งจำหน่ายคดีหรือไม่ก็ได้ โดยพิจารณาจากพฤติการณ์ของคดีเป็นรายๆ ไป ไม่ได้บังคับให้ศาลต้องจำหน่ายคดีเสมอไป
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),กฎหมายอาญาความผิดเกี่ยวกับการยุติธรรม,คำพิพากษาศาลฎีกา