ช่วยสรุปบทความ ไปศาล..ต้องทำอย่างไร?
.ไปศาล เพราะ ถูกฟ้อง…เขาเรียกว่า เป็น.. “จำเลย” ครับ.. แบ่งออกเป็น คดีแพ่ง กับ คดีอาญา นะ… 1. ถ้าเราได้รับ หมายเรียกจากศาล แจ้งว่า.. เราถูกโจทก์ฟ้อง.. หัวกระดาษหมาย จะเขียนบอกว่า คดีแพ่ง หรือคดีอาญา… เลขคดีดำที่เท่าไหร่ และศาลอะไร… 2. จำเลย คดีแพ่งต้องหาทนายเอง ครับ… ภายในเวลา 15 วัน ต้องให้ทนายความยื่นคำให้การ… จะต่อสู้คดี หรือรับ.. ก็ว่าไปตามความจริง.. 3. ถ้าหาทนายไปศาลไม่ทันในวันนัด… เราควรไปศาลเอง บอกว่า ขอเลื่อนคดี กำลังหาทนายความ.. อย่าเงียบ… หาย… ไม่ไปศาล… ไม่บอกศาลนะครับ… เพราะศาลจะถือว่าขาดนัด.. จะสืบพยานโจทก์ฝ่ายเดียว… มีโอกาสแพ้คดี.. 99% 4. จำเลยในคดีอาญา.. ที่ถูกตำรวจจับ.. ในชั้นตำรวจ เรามีสิทธิขอทนายฟรี และขอประกันตัวได้… 
* ถ้าเกิน 48 ชั่วโมง.. ก็มาขอประกันตัวชั้นฝากขังที่ศาลได้..
* ถ้าไม่ได้ประกันตัว.. จะถูกขังระหว่างสืบพยานที่เรือนจำนะครับ..เวลาไปศาล ก็จะมีรถรับส่งของเรือนจำ…
.
ระหว่างอยู่ศาล มีข้อสงสัยอะไรเกี่ยวกับคดี.. อยากรู้ว่าเรามีสิทธิอะไรบ้าง.. คดีน่าจะตัดสินเมื่อไหร่… สอบถามผู้พิพากษาได้เลย… ด้วยอาการสุภาพ… ไม่ต้องเกรงใจ…
.
ถ้าได้ประกันตัว.. ก็ต้องไปพบตำรวจ อัยการ หรือไปศาลตามนัด.. ถ้าไม่ไปศาลจะออกหมายจับ และปรับนายประกัน… 5. จำเลยในคดีอาญา.. ที่ ผู้เสียหาย เขาจ้างทนาย ฟ้องเอง โดยไม่แจ้งความ… เราจะรู้ว่าถูกฟ้อง ก็ต่อเมื่อมีหมายเรียกของศาลว่า ศาลนัดไต่สวนมูลฟ้อง… 
.
“ไต่สวนมูลฟ้อง” คือ วันนัดที่ศาลจะไต่สวนพยานฝ่ายโจทก์ หลังจากยื่นฟ้องแล้ว.. เพื่อดูว่า มีการกลั่นแกล้งฟ้องมั้ย.. ถ้าศาลเชื่อว่า ไม่ผิด ก็ตัดสินยกฟ้องได้เลย.. ถ้าศาลเชื่อว่า จำเลยน่าจะผิด ก็มีคำสั่งว่า คดีมีมูล ให้รับฟ้องไว้… เพื่อนัดสืบพยานต่อไป…
.
ถ้าได้หมายเรียกให้ไป นัดไต่สวนมูลฟ้อง… แปลว่า มีคนฟ้องคดีอาญาเราแล้ว.. ให้เตรียมจ้างทนายความเลย…ถ้ามีทนายความ.. เขาก็จะไปศาลในวันนัดไต่สวนมูลฟ้องแทนเรา..เราจะไม่ไปก็ได้..
.
ถ้าไม่มีทนายความ… ก็ควรไปศาลในวันนัด.. บอกศาลว่า. ขอให้ศาลตั้งทนายความขอแรง (ฟรี) ให้ได้… ถ้าเรามีพยาน.. ก็บอกศาลไป ขอให้ศาลเรียกพยานฝ่ายเรามาไต่สวนด้วยก็ได้.. 6. เมื่อไต่สวนพยานเสร็จ ปกติศาลจะเลื่อนคดีไปนัดฟังคำสั่งว่า คดีมีมูลมั้ย.. ถ้ามีก็จะสั่งให้รับฟ้องไว้.. จากนั้นค่อยนัดสืบพยานทั้งสองฝ่าย.. อีกหลายเดือนหลังจากมีคำสั่ง… 7. ถ้าศาลมีคำสั่งว่า คดีมีมูลให้รับฟ้อง.. และวันนั้นเราไปศาล.. จะต้องเตรียมหลักทรัพย์ หลักประกันไปด้วย.. เพราะถ้าไม่ประกันตัว.. ในวันนั้น เราจะไม่ได้กลับบ้าน.. เพราะศาลจะสั่งขังเราไว้ระหว่างรอสืบพยาน… 8. ถ้าเงินไม่มี ก็ติดต่อนายประกันอาชีพที่ขึ้นทะเบียนกับศาล.. หรือให้ญาติไปติดต่อกองทุนยุติธรรมของกระทรวงยุติธรรม.. หรือซื้อประกันเสรีภาพที่ตั้งโต๊ะรับอยู่ในบริเวณศาล.. หรือขอให้ศาลติด EM แทนการวางเงินประกัน…
.
ถ้าคิดไม่ออก ไม่รู้จะทำอย่างไง.. ให้ปรึกษาทนายอาสาที่ประจำศาล.. หรือสอบถามนิติกรที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ของศาล..ควรไปติดต่อเรื่อง.. เตรียมการก่อนนะครับ.. อย่ารอให้ศาลสั่งขัง.. เพราะถ้าถูกขังแล้ว.. จะออกมาทำเรื่องเองไม่ได้…
เมื่อถูกฟ้องในศาล โดยแบ่งเป็นคดีแพ่งและคดีอาญา

1.เมื่อได้รับหมายเรียกจากศาลแจ้งถึงการถูกฟ้อง จะระบุว่าเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญา, เลขคดี และศาลที่รับพิจารณา
2.คดีแพ่ง ต้องหาทนายความเองในเวลา 15 วัน เพื่อยื่นคำให้การ และตัดสินใจว่าจะต่อสู้หรือยอมรับคำฟ้องตามความจริง.
3.ถ้าหาทนายไม่ทันในวันนัดควรไปศาลเองและขอเลื่อนคดี ไม่ควรเงียบเพราะศาลอาจถือว่าขาดนัดและสืบพยานเพียงฝ่ายเดียว
4.คดีอาญาจะถูกตำรวจจับในชั้นตำรวจ สามารถขอทนายฟรีและขอประกันตัวได้ ถ้าไม่ได้ประกันตัวภายใน 48 ชั่วโมง สามารถขอประกันตัวชั้นฝากขังที่ศาลได้
หากไม่ได้ประกันตัว อาจถูกขังระหว่างสืบพยานที่เรือนจำ การไปศาลจะมีรถรับส่งของเรือนจำ
ระหว่างอยู่ศาลหากมีข้อสงสัย สามารถสอบถามผู้พิพากษาได้โดยสุภาพ เพื่อเข้าใจว่าเรามีสิทธิในกระบวนการนี้อย่างไร
หากได้รับประกันตัวต้องไปศาลตามนัด

"ไต่สวนมูลฟ้อง" คือวันนัดที่ศาลไต่สวนพยานฝ่ายโจทก์หลังจากยื่นฟ้อง และถ้าศาลเชื่อว่าไม่ผิด สามารถตัดสินยกฟ้องได้ แต่ถ้ามีความเสี่ยงว่ามีมูลเรื่องจริง คดีจะได้รับคำสั่งให้รับฟ้องไว้

หากได้หมายเรียกให้ไปนัดไต่สวนมูลฟ้อง แปลว่ามีคนฟ้องคดีอาญา ควรจะเตรียมจ้างทนายความเพื่อติดต่อศาลแทนเราในวันนัดนั้น และหากไม่ไปอาจมีคำสั่งให้รับฟ้องไว้

ถ้าไม่มีทนายความควรไปศาลในวันนัด และขอให้ศาลตั้งทนายความให้ (ฟรี) ถ้ามีพยานควรบอกศาลให้เรียกพยานฝ่ายเรามาไต่สวน หลังจากไต่สวนพยานเสร็จ ศาลจะเลื่อนคดีไปนัดฟังคำสั่งว่าคดีมีมูลมั้ย ถ้ามีมูล จะสั่งให้รับฟ้องไว้ จากนั้นจะนัดสืบพยานทั้งสองฝ่ายอีกหลายเดือน ถ้ามีคำสั่งว่าคดีมีมูลให้รับฟ้อง ต้องเตรียมหลักทรัพย์หรือประกันตัวไปด้วย ถ้าเงินไม่มี สามารถติดต่อนายประกันอาชีพ, กองทุนยุติธรรม หรือใช้ EM แทนการวางเงินประกัน หากไม่รู้จะทำอย่างไงควรปรึกษาทนายอาสาที่ประจำศาลหรือสอบถามนิติกรที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ของศาล ควรเตรียมการก่อนเพื่อไม่ให้ศาลสั่งขัง
2.ประมวลกฎหมายอาญา,3.ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,4.ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),5.ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา),6.กฎหมายปกครอง(วิธีปฏิบัติราชการ-จัดตั้งและพิจารณาคดีของศาลปกครอง),52.กฎหมายประนีประนอมยอมความ