ช่วยสรุปบทความ คำแนะนำนักศึกษาเนติบัณฑิต โดย อาจารย์ หม่อมหลวง ไกรฤกษ์ เกษมสันต์
ข้อสังเกตประการที่สอง ประเทศไทยใช้ประมวลกฎหมาย ดังนั้น การเรียนกฎหมายอาญาในเบื้องต้นท่านต้องจำตัวบทให้ได้อย่างแม่นยำและทำความเข้าใจกับตัวบทได้เป็นอย่างดี...การอ่านตัวบทแต่ละมาตราต้องจับสาระสำคัญของกฎหมายมาตรานั้นๆ ว่าหัวใจอยู่ตรงจุดไหน ยิ่งไปกว่านั้นต้องรู้จักจัดหมวดหมู่ของตัวบทซึ่งอาจจะเป็นความผิดที่ซ้อนกันได้หรือใกล้เคียงกัน ยกตัวอย่าง เช่น ความผิดฐานทำให้เสื่อมเสียเสรีภาพตามมาตรา ๓๐๙ ความผิดฐานกรรโชกตามมาตรา ๓๓๗ และความผิดฐานชิงทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๙ มาตรา ๓๐๙ บัญญัติว่า ผู้ใดข่มขืนใจผู้อื่นให้กระทำการใด ไม่ กระทำการใด หรือจำยอมต่อสิ่งใด โดยทำให้กลัวว่าจะเกิดอันตายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียงหรือทรัพย์สินของผู้ถูกข่มขืนใจนั้นเองหรือของผู้อื่น หรือโดยใช้กำลังประทุษร้ายจนผู้ถูกข่มขืนใจต้องกระทำการนั้น ไม่กระทำการนั้นหรือจำยอมต่อสิ่งนั้น ก็สรุปได้ว่า มาตรา ๓๐๙ นั้น เป็นเรื่องข่มขืนใจ ให้บุคคลกระทำการหรือไม่กระทำการใด หรือจำยอมโดยทำให้เขากลัว หรือโดยใช้กำลังประทุษร้าย มาตรา ๓๓๗ เรื่องกรรโชกก็เริ่มต้นด้วยการข่มขืนใจโดยใช้วิธีการเช่นเดียวกันเพียงแต่การข่มขืนใจ นั้นเพื่อที่จะให้เขายอมให้หรือยอมจะให้ตนหรือผู้อื่นได้ประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์สิน ไม่ใช่เป็นการข่มขืนใจให้กระทำการหรือไม่กระทำการหรือจำยอมต่อสิ่งใด ซึ่งมาตรา ๓๐๙ มีความหมายกว้างกว่าอาจกล่าวว่าความผิดฐานกรรโชกหรือชิงทรัพย์ย่อมเป็นความผิดต่อเสรีภาพอยู่ในตัว แต่มีความผิดต่อเสรีภาพอาจไม่ผิดฐานชิงทรัพย์ย่อมเป็นความผิดต่อเสรีภาพอยู่ในตัว แต่มีความผิดต่อเสรีภาพอาจไม่ผิดฐานชิงทรัพย์หรือกรรโชก (ดูข้อสอบ เนติฯ ข้อ ๖ ของปีที่แล้วสมัยที่ ๕๔) 
บางความผิดเช่นความผิดต่อชีวิต ร่างกาย ที่กระทำโดยเจตนาอาจจัดลำดับ ฆ่าผู้อื่นตามมาตรา ๒๘๘ ที่เบาลงมาคือมาตรา ๒๙๐ คือมีเจตนาทำร้าย แต่โดยผลของการกระทำทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ต่อมา มาตรา ๒๙๗ คือทำร้ายผู้อื่นเป็นเหตุให้ได้รับอันตรายสาหัส แล้วมาถึงมาตรา ๒๙๕ ทำให้ผู้อื่นได้รับอันตรายแก่ร่างกาย และจิตใจ และจบลงตรงที่มาตรา ๓๙๑ กล่าวคือ ถ้าเป็นการกระทำโดยเจตนา แม้ไม่ถึงเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจก็เป็นความผิด 
โดยจะต้องเปรียบเทียบกับเรื่องประมาท เริ่มต้นที่ประมาทเป็นเหตุให้คนตายมาตรา ๒๙๑ แล้วประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายสำหัสมาตรา ๓๐๐ ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับบาดเจ็บมาตรา ๓๙๐ แต่ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นไม่ถึงกับเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจไม่มี เช่น ท่านได้ยินเสียงกอกๆแกกๆ อยู่ใต้ถุนท่านนึกว่าเป็นสุนัข แต่ถ้าใช้ความระมัดระวังเล็กน้อยก็จะรู้ว่าเป็นนายเขียนมาคลานอยู่แถวนั้นท่านใช้ไม้ตีไปหนึ่งทีนายเขียวหัวโนเพียงเล็กน้อย เช่นนี้ท่านมีความผิดหรือไม่ ถ้าจัดระดับโยงตัวบทเข้าหากันดังที่กล่าวมาก็สรุปได้ว่า ประมาทจบลงที่มาตราสุดท้ายคือมาตรา ๓๙๐ คือจะเป็นความผิดต่อเมื่อเกิดอันตรายแก่กายและจิตใจ เมื่อนายเขียวเพียงแต่หัวโนไม่ได้รับอันตรายถึงขนาดแก่กายและจิตใจตามมาตรา ๓๙๐ ดังนั้น การกระทำจึงเป็นความผิด
การศึกษากฎหมายอาญาในประเทศไทยต้องจำตัวบทอย่างแม่นยำและเข้าใจตัวบทให้ดี ควรมีการอ่านและจับสาระสำคัญของแต่ละมาตรา และเข้าใจการจัดหมวดหมู่ของตัวบท เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง เช่น ความผิดที่ซ้อนกันหรือใกล้เคียงกัน เช่น ความผิดฐานทำให้เสื่อมเสียเสรีภาพ, กรรโชก และชิงทรัพย์  เช่น ความผิดฐานทำให้เสื่อมเสียเสรีภาพตามมาตรา ๓๐๙ ความผิดฐานกรรโชกตามมาตรา ๓๓๗ และความผิดฐานชิงทรัพย์ตามมาตรา ๓๓๙ มาตรา ๓๐๙ บัญญัติว่า ผู้ใดข่มขืนใจผู้อื่นให้กระทำการใด ไม่ กระทำการใด หรือจำยอมต่อสิ่งใด โดยทำให้กลัวว่าจะเกิดอันตายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียงหรือทรัพย์สินของผู้ถูกข่มขืนใจนั้นเองหรือของผู้อื่น หรือโดยใช้กำลังประทุษร้ายจนผู้ถูกข่มขืนใจต้องกระทำการนั้น ไม่กระทำการนั้นหรือจำยอมต่อสิ่งนั้น  ก็สรุปได้ว่า มาตรา ๓๐๙ นั้น เป็นเรื่องข่มขืนใจ 

มาตรา 333 กรรโชกเริ่มต้นด้วยการข่มขืนใจเพื่อให้ผู้ถูกกรรโชกยอมทำหรือไม่ทำบางสิ่งในทางที่เป็นทรัพย์สิน ไม่ใช่การข่มขืนใจให้กระทำหรือไม่กระทำบางสิ่ง มาตรา 309 มีความหมายกว้างกว่า โดยความผิดในการกรรโชกหรือชิงทรัพย์อาจมีต่อเสรีภาพ ซึ่งอาจไม่ผิดฐานชิงทรัพย์หรือกรรโชก ตัวอย่างเช่น ความผิดต่อชีวิต ร่างกายที่ทำขึ้นโดยเจตนาอาจมีความผิดต่อเสรีภาพ แม้ไม่ถึงขั้นเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ตลอดจนมาตรา 391 ที่กล่าวถึงการทำให้ผู้อื่นได้รับอันตรายแก่ร่างกายและจิตใจ ยิ่งไปถึงการทำในลักษณะที่เจตนาทำร้ายแล้วทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย
ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,ประมวลกฎหมายอาญา