หลักเกณฑ์ในการพิจารณาคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลมีอะไรบ้าง?
หลักเกณฑ์ในการพิจารณาคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล มีดังนี้:

1.  สถานะทางการเงินของผู้ร้อง: ศาลจะพิจารณาว่าผู้ร้องมีทรัพย์สินเพียงพอที่จะเสียค่าธรรมเนียมศาลหรือไม่ โดยพิจารณาจาก:
- รายได้
- รายจ่าย
- หนี้สิน
- ทรัพย์สิน
- ภาระผูกพัน
- ค่าใช้จ่ายในการดำเนินชีวิต

ศาลจะพิจารณาว่าหากผู้ร้องไม่ได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล จะได้รับความเดือดร้อนเกินสมควรหรือไม่

2.  เหตุผลอันสมควรในการฟ้องร้อง:
- ศาลจะพิจารณาว่าการฟ้องร้องของผู้ร้องมีเหตุผลอันสมควรหรือไม่
- ศาลจะพิจารณาว่าโอกาสที่จะชนะคดีของผู้ร้องมีมากน้อยเพียงใด

3.  ประเภทของคดี: ศาลจะพิจารณาประเภทของคดีว่าเป็นคดีที่มีทุนทรัพย์หรือไม่มีทุนทรัพย์
- คดีที่มีทุนทรัพย์ หมายถึง คดีที่โจทก์เรียกร้องค่าเสียหายหรือสิ่งของที่มีราคาเงิน
- คดีไม่มีทุนทรัพย์ หมายถึง คดีที่โจทก์ไม่ได้เรียกร้องค่าเสียหายหรือสิ่งของที่มีราคาเงิน เช่น คดีฟ้องหย่า

4.  ดุลพินิจของศาล: ศาลมีดุลพินิจในการพิจารณาคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล
- ศาลจะพิจารณาจากหลักฐานทั้งหมดที่นำเสนอ
- ศาลจะพิจารณาจากข้อเท็จจริงและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ตัวอย่าง:
คดีแพ่ง: โจทก์ฟ้องร้องจำเลยเพื่อเรียกค่าเสียหายจำนวน 1 ล้านบาท โจทก์เป็นพนักงานเงินเดือน รายได้ 20,000 บาทต่อเดือน มีภาระผูกพันต้องส่งเสียเลี้ยงดูครอบครัว ศาลพิจารณาแล้วเห็นว่าโจทก์มีฐานะยากจน ไม่มีทรัพย์สินเพียงพอที่จะเสียค่าธรรมเนียมศาล จึงอนุญาตให้โจทก์ขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล

คดีอาญา: จำเลยถูกฟ้องร้องในข้อหาลักทรัพย์ จำเลยเป็นคนไร้บ้าน ไม่มีรายได้ ไม่มีทรัพย์สิน ศาลพิจารณาแล้วเห็นว่าจำเลยมีฐานะยากจน ไม่มีทรัพย์สินเพียงพอที่จะเสียค่าธรรมเนียมศาล จึงอนุญาตให้จำเลยขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล

ข้อควรระวัง:
- ผู้ร้องต้องแสดงหลักฐานให้ศาลเชื่อได้ว่ามีฐานะยากจน ไม่มีทรัพย์สินเพียงพอที่จะเสียค่าธรรมเนียมศาล
- ผู้ร้องต้องยื่นคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลต่อศาลที่ตนจะฟ้องร้องคดี
- ผู้ร้องต้องยื่นคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลพร้อมกับคำฟ้อง

การขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลเป็นสิทธิของคู่ความ คู่ความสามารถยื่นคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลได้ศาลมีหน้าที่พิจารณาคำร้องขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลอย่างรอบคอบและเป็นธรรม
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,กฎหมายพระธรรมนูญศาลยุติธรรม