ช่วยสรุปบทความ Polkadot: A blockchain of blockchains ให้หน่อย
Polkadot ใช้กลไกฉันทามติ Nominated Proof-of-Stake โดยจะมีองค์ประกอบหลัก ๆ 4 ส่วนด้วยกัน

Validator คือคนที่จะมาตรวจสอบธุรกรรมบน Relay Chain โดยจะต้องทำการวาง (stake) เหรียญ DOT เป็นสินทรัพย์ค้ำประกันบน Relay Chain เพื่อรับสิทธิ์การ validate และถ้าหาก validator มีพฤติกรรมที่ต้องสงสัย (และ community approve ว่าทำผิด) DOT ที่ถูกวางไว้จะถูกริบ นั่นคือพื้นฐานของ PoS แต่สำหรับ Polkadot จะมีส่วนประกอบย่อยเพิ่มเติมอีกครับ โดยในปัจจุบัน คนที่จะมาทำหน้าที่ validator ต้อง stake อย่างน้อย 350 DOT และจะได้ผลตอบแทนเป็น DOT ในอัตราประมาณ 10% ของปริมาณที่วางไว้ (ผลตอบแทนจะมากน้อยจะขึ้นกับจำนวน validator, ปริมาณที่วางไว้ และปัจจัยอื่น ๆ)
Nominator คือคนที่อยากจะช่วย validate Relay Chain แต่อาจจะไม่สะดวก run node หรือมี DOT ไม่เพียงพอ สามารถเป็น Nominator ได้โดยการ “ให้ยืม”​ DOT ของตัวเองกับ validator ที่เราชอบ และจะได้ผลตอบแทนเช่นเดียวกันกับ validator แต่อาจจะน้อยกว่าที่ทาง validator ได้ เพราะทาง validator ที่เราไปวางด้วยอาจจะมีการคิดค่าคอมมิชชั่นเพิ่มเติมจากเรา
Collator คือคนที่ validate ธุรกรรมระหว่าง Parachain และ Relay Chain โดยจะต้องวาง DOT และทำหน้าที่ยืนยันธุรกรรมดังกล่าว ด้วยกลไกเช่นเดียวกันกับ validator
Fisherman เป็นคนที่คอยสอดส่องพฤติกรรมของ validator และ collator โดยจะต้องวาง DOT เพื่อทำหน้าที่ และถ้าหากสามารถตรวจจับพฤติกรรมต้องสงสัยได้สำเร็จ ก็จะได้รับ DOT เป็นค่าตอบแทนครับ

เป็น native token ของ Polkadot ecosystem ซึ่งมีหน้าที่หลัก ๆ ดังนี้ครับ

ใช้จ่ายค่า gas เวลาทำธุรกรรมใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ Relay Chain (การทำธุรกรรมภายใน Parachain แต่ละบล็อกเชนจะจ่ายค่า gas ด้วย native token ของบล็อกเชนนั้น ๆ)
ใช้ stake เพื่อรับสิทธิ์การเป็น validator, nominator, collator หรือ fisherman ตามที่กล่าวไปข้างต้น
ใช้เป็น governance token นั่นคือผู้ที่วาง (stake) DOT เป็นหลักประกันจะมีสิทธิ์ในการโหวตเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับ proposal หรือข้อเสนอการอัปเกรดเครือข่าย Polkadot ในด้านต่าง ๆ ซึ่งถ้าหากวาง DOT ไว้เยอะก็จะมีสิทธิ์ในการโหวตสูงตามนั่นเองครับ
ใช้ใน Parachain Slot Auction ซึ่งเป็นวิธีที่จะหาโปรเจกต์ที่เหมาะสมที่จะมาเชื่อมต่อกับ Polkadot ครับ ซึ่งจะต้องมีการฝาก DOT เอาไว้กับ Polkadot เป็นระยะเวลานานประมาณหนึ่ง (จะอธิบายต่อด้านล่าง) แต่การฝาก DOT เอาไว้ถือเป็นการลดอุปทาน (supply) ที่หมุนเวียนอยู่ ทำให้ส่งผลบวกต่อราคาของ DOT นั่นเองครับ
Polkadot ใช้กลไก Nominated Proof-of-Stake แบบมี 4 ส่วนหลัก: Validator, Nominator, Collator, และ Fisherman.

Validator เป็นผู้ทำหน้าที่ตรวจสอบธุรกรรมบน Relay Chain โดยต้อง stake เหรียญ DOT เป็นค้ำประกัน และได้รับผลตอบแทนประมาณ 10% ของปริมาณที่วางไว้
Nominator เป็นผู้ยืม DOT ให้ validator และได้รับผลตอบแทนเช่นเดียวกันกับ validator แต่มีความน้อยกว่า เนื่องจาก validator อาจคิดค่าคอมมิชชั่น
Collator เป็นผู้ validate ธุรกรรมระหว่าง Parachain และ Relay Chain โดย stake DOT เป็นคำประกัน
Fisherman เป็นผู้ตรวจสอบพฤติกรรมของ validator และ collator โดย stake DOT และได้รับผลตอบแทนถ้าสามารถตรวจจับพฤติกรรมผิดได้

Native token ของ Polkadot ecosystem มีหน้าที่หลัก ๆ ดังนี้
ใช้จ่ายค่า gas ใน Relay Chain และ Parachain
Stake เพื่อรับสิทธิ์ validator, nominator, collator หรือ fisherman
ใช้เป็น Governance token ในการโหวต proposal
ใช้ใน Parachain Slot Auction เพื่อเชื่อมต่อกับ Polkadot
ผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงิน,เทคโนโลยีทางการเงิน,การเงินดิจิทัล