หนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน มี 2 ประเภท คืออะไรบ้าง
ที่ดิน เป็นอสังหาริมทรัพย์ที่มีราคาแพง ถ้าหากที่ดินนั้นตั้งอยู่ในทำเลที่ดีด้วยแล้ว ราคาซื้อขายที่ดินย่อมมีราคาสูงขึ้น แต่สิ่งสำคัญกว่าราคาที่ดิน ก็คือ “สิทธิในที่ดิน” ซึ่งสิทธิในที่ดินนี้ เป็นตัวบ่งบอกว่าผู้ที่ถือครองที่ดินผืนนั้นๆ มีสิทธิที่จะจำหน่ายจ่ายโอน หรือ มีเพียงสิทธิครอบครองเท่านั้น โดยดูได้จากเอกสารสิทธิที่ราชการออกให้ 

ดังนั้น ผู้ที่ถือครองที่ดิน จึงต้องทำความเข้าใจในเรื่องหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินเสียก่อนว่าที่ดินที่ตนถือครองอยู่นั้นเป็นสิทธิประเภทใด

หนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน มี 2 ประเภท คือ 

(1) หนังสือ “แสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน” คือ เอกสารที่ทางราชการออกให้แก่ผู้มีสิทธิในที่ดิน เพื่อรับรองความเป็นเจ้าของในที่ดินแปลงนั้น คือ โฉนดที่ดิน 6 แบบ ได้แก่ 
– น.ส.4 ก.น.ส.4 ข., น.ส.4 ค., น.ส.4, น.ส.4 ง., น.ส.4 จ.
รวมถึง โฉนดแผนที่ , โฉนดตราจอง , ตราจองที่ตราว่า “ได้ทำประโยชน์แล้ว”

(2) หนังสือ “แสดงสิทธิครอบครองที่ดิน” คือ เอกสารที่ทางราชการออกให้แก่ผู้มีสิทธิในที่ดิน เพื่อรับรองว่ามีสิทธิครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินแปลงนั้น ๆ เท่านั้น (แต่ไม่ได้รับรองว่าบุคคลที่มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดิน) ได้แก่
– หนังสือรับรองการทำประโยชน์ น.ส.3 ก. , น.ส.3 ข. , น.ส.3 , ใบจอง หรือ น.ส.2 หรือ น.ส.2 ก. หนังสือแสดงการยอมให้เข้าครอบครองที่ดินชั่วคราว , ใบไต่สวน หรือ น.ส.5 หนังสือแสดงการสอบสวนเพื่อออกโฉนดที่ดิน

ข้อแตกต่าง ระหว่าง “หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์” กับ “หนังสือแสดงสิทธิครอบครอง”

หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ เป็น หนังสือที่แสดงว่า คนที่มีชื่อในโฉนดนั้น เป็นเจ้าของที่ดินแปลงนั้นอย่างถูกต้อง 

ส่วนหนังสือแสดงสิทธิครอบครอง เป็นเพียง หนังสือที่แสดงว่า ผู้ที่มีชื่อในหนังสือนั้น เป็นผู้มีสิทธิครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินแปลงนั้นเท่านั้น

ดังนั้น ผู้ที่ถือครองเอกสารสิทธิจึงต้องรู้และเข้าใจในสิทธิของตนเสียก่อน 

ที่มา : ประมวลกฎหมายที่ดิน
1.ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,3.ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,4.ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),13.ประมวลกฎหมายที่ดิน,16.กฎหมายอสังหาริมทรัพย์,78.กฎหมายลักษณะพยาน (ทั้งวิแพ่งและวิอาญา)