โปรดสรุปบทความ การแพทย์แผนไทยที่ถูกลืม
โรคของมนุษย์กับยาไทย โรคของมนุษย์กับยาไทย มนุษย์เราสถิตย์อยู่บนพื้นพิภพ ตั้งแต่สมัยหินจบจนเท้าแตะบนพื้นดวงจันทร์ ชีวิตที่เคยอยู่ใกล้ชิดธรรมชาติก็ได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมากมาย สมองมนุษย์ได้พัฒนาไปอย่างมากมายจนสามารถผลิตสมองกล เปลี่ยนหัวใจเทียม มีวัคซีนป้องกันโรคต่าง ฯลฯ อาหารที่เคยขบเคี้ยวสมัยหินเปลี่ยนมาเป็นอาหารสำเร็จรูป สามารถประดิษฐ์สิ่งต่าง ๆ เพื่อความสะดวกสบายและทุ่นแรงได้อย่างมากมาย ชีวิตที่เคยอยู่ทุ่งโล่งหรือท่ามกลางโขดเขาลำเนาไพร กลายมาอยู่ที่แออัดท่ามกลางป่าที่เรียกว่าป่าคอนกรีต อันตรายกลัวสัตว์ป่า กลับกลายมากลัวภัยมนุษย์ด้วยกันเองและภัยในป่าคอนกรีตที่คร่าชีวิตมนุษย์ไปเสียไม่ใช่น้อย ซึ่งมิใช่โรคแต่เป็นภัยบนท้องถนน นอกจากนั้นภัยที่กำลังน่ากลัวมากขึ้นทุกวันคือ สภาพแวดล้อมที่กำลังเป็นพิษ และคงค่อย ๆ คร่าชีวิตมนุษย์อย่างไม่รู้ตัว หากมนุษย์ไม่หันมาสนใจสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติ มนุษย์กำลังภาคภูมิใจที่สามารถเอาชนะธรรมชาติได้ แต่ก็หาสนใจไม่ว่า หากไม่มีสิ่งที่ธรรมชาติได้สะสมสร้างไว้ให้แต่เก่าก่อนแล้ว มนุษย์ก็ไม่สามารถที่จะมีอะไรให้ทำลายเช่นทุกวันนี้ หันกลับมาดูยาที่เป็นสมุนไพรธรรมชาติที่มีคุณค่า แต่กำลังถูกทอดทิ้งดูบ้าง ยาที่ใช้กันอยู่ในขณะนี้บ้านเรามี 2 ประเภท ซึ่งชาวบ้านเรียกกันว่า ยาโบราณ ยาไทยและยาจีน ประเภทหนึ่ง และ ยาปัจจุบัน ยาฝรั่ง อีกประเภทหนึ่ง ในสมัยก่อน เด็ก ผู้ใหญ่ เป็นฝีเป็นหนอง มักใช้ยาสมุนไพรเช่น หัวข้าวเย็นเหนือ หัวข้าวเย็นใต้ หัวยั้ง ต้นเหงือกปลาหมอ รากพุดอ รากมะดูก ต้มเคี่ยวให้น้ำงวด เอาน้ำกิน และใช้เปลือกลูกมังคุดหรือเปลือกลูกทับทิมที่ตากแห้งสะอาดฝนกับน้ำปูนใสทาภายนอก ก็ทำให้ฝีหนองหายได้ ต่อมาการรักษาแบบพื้นบ้านโดยเฉพาะในเมืองก็ค่อย ๆ ลดน้อยลง เพราะยาแผนฝรั่งได้เข้าและมีประสิทธิภาพในการรักษาที่รวดเร็วกว่า แต่โรคดื้อยาก็ติดตามมาในชนบทยังปรากฏว่ามีผู้ใช้ยาไทยแผนโบราณกันอยู่มาก เช่น เป็นหัด อีสุอีใส ยังนิยมใช้ยาไทยกันอยู่ และก็ยังได้ผลดีเสมอมา แม้แต่ในกรุงเทพ ฯ ก็ยังมีผู้ใช้อยู่ ยาที่ใช้แก้หัด อีสุกอีใส ของโบราณนี้เป็นยาหาง่าย ๆ ไม่ต้องเสียเงินทองแพงมาก มีตัวยา 5 ราก 1รากชิงชี่ 2รากหญ้านางแดง 3รากท้าวยายม่อม 4รากคนทา 5รากมะเคื่อขุมพร หนักสิ่งละ 30 กรัม ต้มเคี่ยวให้น้ำงวด ผู้ใหญ่กินมื้อละ 3-4 ช้อนโต๊ะ เด็กครั้งละ ครึ่ง- 1 ช้อนโต๊ะโดยผสมกับยาเขียว ผู้ใหญ่ผสม 1 ช้อนกาแฟ เด็ก ครึ่งช้อนกาแฟ กินทุก 4 ชั่วโมง โรคนี้เป็นโรคมาแต่โบราณ แม้ปัจจุบันจะมีวัคซีนฉีดป้องกันได้ แต่คนที่มีรายได้น้อยก็ยังไม่สามารถที่จะฉีดวัคซีนนี้ป้องกันได้ เพราะราคาแพง โรคนี้ก็ยังจำเป็นที่จะเกิดขึ้นต่อไป ถึงยาสมัยใหม่จะมีประสิทธิภาพดี แต่ยังไม่มียาที่ใช้รักษาโรคหัดหรืออีสุกอีใสโดยเฉพาะ เพราะเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งยังไม่มียาอะไรที่ใช้ฆ่ามันได้ ผู้ที่สนใจก็อาจหายานี้ไว้เพื่อบรรเทาโรคนี้ได้ ถ้าไม่มีโรคอื่นที่แทรกซ้อน สำหรับผู้ที่มีอาการท้องเดินไออย่างรุนแรง หอบเหนื่อย ต้องรีบไปโรงพยาบาล เพราะอาการดังกล่าวนั้น หมอโบราณว่า หัดหลบ หมอสมัยใหม่บอกว่าเกิดมีโรคแทรกซ้อน เช่น ท้องเดิน ปอดบวม เป็นต้น หัดไม่ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต แต่หัดทำให้ร่างกายอ่อนแอขาดความต้านทานโรค ผู้ป่วยอาจตายด้วยโรคแทรกซ้อนที่เกิดขึ้น ถ้าไม่มีอาการโรคอื่นแทรกซ้อนยาไทยก็ยังพอใช้ได้อยู่ทุกวันนี้
ยาไทยจากสมุนไพรธรรมชาติที่มีคุณค่า กำลังถูกทอดทิ้ง โดยยาที่ใช้กันอยู่ในไทยขณะนี้มี 2 ประเภท ซึ่งชาวบ้านเรียกกันว่า ยาโบราณ ยาไทยและยาจีน ประเภทหนึ่ง กับยาปัจจุบัน ยาฝรั่ง อีกประเภทหนึ่ง ในสมัยก่อน เด็ก ผู้ใหญ่ เป็นฝีเป็นหนอง มักใช้ยาสมุนไพร เช่น หัวข้าวเย็นเหนือ หัวข้าวเย็นใต้ หัวยั้ง ต้นเหงือกปลาหมอ รากพุดอ รากมะดูก ต้มเคี่ยวให้น้ำงวด เอาน้ำกิน และใช้เปลือกลูกมังคุดหรือเปลือกลูกทับทิมที่ตากแห้งสะอาดฝนกับน้ำปูนใสทาภายนอก ก็ทำให้ฝีหนองหายได้ ต่อมาการรักษาแบบพื้นบ้านโดยเฉพาะในเมืองก็ค่อยๆ ลดน้อยลง เพราะยาแผนฝรั่งได้เข้าและมีประสิทธิภาพในการรักษาที่รวดเร็วกว่า แต่โรคดื้อยาก็ติดตามมาในชนบทยังปรากฏว่ามีผู้ใช้ยาไทยแผนโบราณกันอยู่มาก เช่น เป็นหัด อีสุอีใส ยังนิยมใช้ยาไทยกันอยู่ และก็ยังได้ผลดีเสมอมา แม้แต่ในกรุงเทพ ฯ ก็ยังมีผู้ใช้อยู่ ยาที่ใช้แก้หัด อีสุกอีใส ของโบราณนี้เป็นยาหาง่าย ๆ ไม่ต้องเสียเงินทองแพงมาก มีตัวยา 5 ราก 1) รากชิงชี่ 2) รากหญ้านางแดง 3) รากท้าวยายม่อม 4) รากคนทา 5) รากมะเคื่อขุมพร หนักสิ่งละ 30 กรัม ต้มเคี่ยวให้น้ำงวด ผู้ใหญ่กินมื้อละ 3-4 ช้อนโต๊ะ เด็กครั้งละ ครึ่ง- 1 ช้อนโต๊ะโดยผสมกับยาเขียว ผู้ใหญ่ผสม 1 ช้อนกาแฟ เด็ก ครึ่งช้อนกาแฟ กินทุก 4 ชั่วโมง

โรคนี้เป็นโรคมาแต่โบราณ แม้ปัจจุบันมีวัคซีนฉีดป้องกันได้ ทว่าคนมีรายได้น้อยก็ยังไม่สามารถที่จะฉีดวัคซีนนี้ป้องกันได้ เพราะราคาแพง โรคนี้ก็ยังจะเกิดขึ้นต่อไป ถึงยาสมัยใหม่จะมีประสิทธิภาพดี แต่ยังไม่มียาที่ใช้รักษาโรคหัดหรืออีสุกอีใสโดยเฉพาะ เพราะเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งยังไม่มียาอะไรที่ใช้ฆ่ามันได้ ผู้ที่สนใจก็อาจหายานี้ไว้เพื่อบรรเทาโรคนี้ได้ ถ้าไม่มีโรคอื่นแทรกซ้อน สำหรับผู้ที่มีอาการท้องเดินไออย่างรุนแรง หอบเหนื่อย ต้องรีบไปโรงพยาบาล เพราะอาการดังกล่าวนั้น หมอโบราณว่าหัดหลบ หมอสมัยใหม่บอกว่าเกิดมีโรคแทรกซ้อน เช่น ท้องเดิน ปอดบวม เป็นต้น หัดไม่ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต แต่หัดทำให้ร่างกายอ่อนแอขาดความต้านทานโรค ผู้ป่วยอาจเสียชีวิตด้วยโรคแทรกซ้อนที่เกิดขึ้น ถ้าไม่มีอาการโรคอื่นแทรกซ้อน ยาไทยก็ยังพอใช้ได้อยู่ทุกวันนี้
การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)