ช่วยสรุปเรื่องที่ดิน ส.ป.ก. ให้หน่อย
ที่ดิน ส.ป.ก. ความเป็นมาก่อนจะมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เกษตรกรไทยประสบปัญหาไร้ที่ดินทำกินมายาวนาน และทวีความรุนแรงมากขึ้น รัฐบาลในขณะนั้น ซึ่งมีนายสัญญา ธรรมศักดิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี จึงได้จัดตั้งสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) ขึ้น เพื่อนำที่ดินของรัฐ และจัดซื้อที่ดินของเอกชน มาจัดให้เกษตรกรเข้าทำประโยชน์ มาดูว่าที่ดิน ส.ป.ก. คืออะไร ซื้อขายได้ไหม แตกต่างจากที่ดินประเภทอื่นอย่างไร และใครมีสิทธิได้รับการจัดที่ดิน ส.ป.ก.  ที่ดิน ส.ป.ก. คืออะไร ที่ดิน ส.ป.ก. หรือที่ดิน ส.ป.ก. 4-01 คือเอกสารแสดงการครอบครองที่ดินที่สำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ออกให้กับประชาชนเข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดิน ตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 โดยมีหลักว่า ที่ดินในเขตปฏิรูปนั้นใช้ทำเกษตรกรรมได้อย่างเดียวเท่านั้น ทำประโยชน์อย่างอื่นไม่ได้ และผู้ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดิน ส.ป.ก. 4-01 จะต้องมีฐานะยากจน

ขอที่ดิน ส.ป.ก. ได้กี่ไร่ – จำนวนที่ดินไม่เกิน 50 ไร่ สำหรับเกษตรกร และบุคคลในครอบรัวเดียวกัน เพื่อใช้ประกอบเกษตรกรรม – จำนวนที่ดินไม่เกิน 100 ไร่ สำหรับเกษตรกร และบุคคลในครอบรัวเดียวกัน เพื่อใช้ประกอบเกษตรกรรม ประเภทเลี้ยงสัตว์ใหญ่ ตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประกาศ – 


 หน้าที่ของเกษตรกรที่ได้รับที่ดิน ส.ป.ก. 1. ต้องทำประโยชน์ในที่ดินด้วยตนเอง ห้ามขาย ห้ามให้เช่า หรือให้ผู้อื่นใช้ประโยชน์ในที่ดินนั้น 2. ขุดบ่อได้ไม่เกิน 5% ของที่ดิน จากเนื้อที่ทั้งหมดที่ได้รับอนุญาตจาด ส.ป.ก. และไม่นำดินที่ขุดออกจากแปลง 3. ต้องดูแลหมุดหลักฐาน และหลักเขตที่ดิน มิให้เกิดความชำรุดหรือเคลื่อนย้าย 4. ไม่เปลี่ยนแปลงสภาพที่ดิน จนทำให้ไม่เหมาะสมกับการทำเกษตรกรรม 5. ปลูกบ้านหรือสิ่งปลูกสร้างใด ๆ ได้ตามสมควร 6. ยินยอมทำสัญญาและปฏิบัติตามสัญญากับส.ป.ก. 7. ไม่ทำให้สิ่งก่อสร้างและสภาพแวดล้อมในที่ดินเสียหาย ที่ดิน ส.ป.ก. โอนให้ใครได้บ้าง 1. สามี ภรรยา 2. บุตร 3. บิดามารดาของเกษตรกร 4. พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันของเกษตรกร 5. พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกันของเกษตรกร 6. หลานของเกษตรกร
รัฐบาลในอดีตได้จัดตั้งสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เพื่อช่วยเหลือเรื่องที่ดินทำกินของเกษตรกรที่มีฐานะยากจน โดยออกเป็นเอกสารสิทธิ์ ส.ป.ก. 4-01 โดยที่ดินในเขตปฏิรูปนั้นใช้ทำเกษตรกรรมได้อย่างเดียวเท่านั้น ทำประโยชน์อย่างอื่นไม่ได้  ไม่สามารถซื้อขายได้ แต่ตกทอดเป็นมรดกได้ 

- ผู้มีสิทธิได้รับการจัดที่ดิน ส.ป.ก. 
  1. เกษตรกร 
  2. ผู้ประสงค์จะประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก 
  3. สถาบันเกษตรกร

- ขอที่ดิน ส.ป.ก. ได้กี่ไร่ 
  1. ไม่เกิน 50 ไร่ สำหรับเกษตรกรใช้ประกอบเกษตรกรรม 
  2. ไม่เกิน 100 ไร่ สำหรับเกษตรกรเพื่อใช้ประกอบเกษตรกรรม ประเภทเลี้ยงสัตว์ใหญ่

 - หน้าที่ของเกษตรกรที่ได้รับที่ดิน ส.ป.ก.
  1. ห้ามขาย ห้ามให้เช่า หรือให้ผู้อื่นใช้
  2. ขุดบ่อได้ไม่เกิน 5% 
  3. ต้องดูแลหลักเขตที่ดิน
  4. ไม่เปลี่ยนแปลงสภาพที่ดิน
  5. ปลูกบ้านหรือสิ่งปลูกสร้างได้
  6. ปฏิบัติตามสัญญากับส.ป.ก. 
  7. ไม่ทำให้สิ่งก่อสร้างและสภาพแวดล้อมในที่ดินเสียหาย

- โอนให้ใครได้บ้าง 
 1. สามี ภรรยา 
 2. บุตร 
 3. บิดามารดาของเกษตรกร 
 4. พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันของเกษตรกร 
 5. พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกันของเกษตรกร 
 6. หลานของเกษตรกร
3.ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,13.ประมวลกฎหมายที่ดิน