ช่วยสรุปเรื่อง "อะทีโนลอล" ให้หน่อยค่ะ
อะทีโนลอล หรือ ยาพรีโนลอล Atenolol หรือ Prenolol คือ ยารักษาอาการ โรคหัวใจและหลอดเลือด เช่น กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ภาวะหัวใจล้มเหลว หัวใจเต้นผิดจังหวะ รวมถึงโรคความดันโลหิตสูง ใช้ป้องกันการปวดหัวจากไมเกรน อาการวิตกกังวล และกลุ่มอาการจากการหยุดเหล้าอีกด้วย ซึ่งสามารถใช้เป็นยาเดี่ยวๆ หรือจะใช้ร่วมกับยาอื่น เช่น ยากลุ่ม Calcium-channel blockerในการรักษาโรคก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นกับอาการป่วยและดุลยพินิจของแพทย์เป็นสำคัญ ซึ่งยานี้จัดเป็นยากลุ่ม เบต้าบล็อกเกอร์ Beta blockers รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาอะทีโนลอลจะเป็นยาชนิดรับประทานและยาฉีด ยาอะทีโนลอลสามารถดูดซึมจากระบบทางเดินอาหาร และกระจายเข้าสู่ร่างกายได้ประมาณ 40 - 50 ตัวยาในกระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 6 - 16 ตับจะเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยานี้เป็นปริมาณที่น้อยกว่า 10 จากตัวยาในกระแสเลือด ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 6 - 7 ชั่วโมงในการกำจัดยาอะทีโนลอลจำนวน 50 ออกจากกระแสโลหิตและผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ ข้อดีของการใช้ยาอะทีโนลอลนี้คือ รับประทานเพียงวันละ1ครั้ง จึงทำให้สะดวกต่อการใช้ยา แต่ก็ยังมีข้อห้ามใช้และข้อควรระวังอยู่หลายประการที่แพทย์มักจะนำมาพิจารณาประกอบก่อนการสั่งจ่ายยานี้อย่างเช่น หากผู้ป่วยมีอาการหัวใจเต้นช้าประเภท Sinus bradycardia หรือมีภาวะช็อกจากหัวใจหยุดเต้น แพทย์จะไม่เลือกใช้ยาอะทีโนลอลในการรักษา ผู้ป่วยเคยมีประวัติแพ้ยาอะทีโนลอลมาก่อนหรือไม่ มีโรคประจำตัวหลายประเภทที่ต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นอย่างมากหากจะต้องใช้ยาอะทีโนลอล ด้วยอาการโรคดังกล่าวอาจเพิ่มระดับความรุนแรงได้มากขึ้นเมื่อมีการใช้ยาอะทีโนลอลนี้ เช่น โรคหืด โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตต่ำ โรคซึมเศร้า ภาวะหัวใจเต้นช้าผิดปกติ โรคตับ โรคไต โรคต่อมไทรอยด์ โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง ผู้ป่วยเนื้องอกของต่อมหมวกไตชนิด ฟีโอโครโมไซโตมา Pheochromocytoma และอื่นๆ สตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตรหากมารดาได้รับยาอะทีโนลอลอาจสุ่มเสี่ยงทำให้ทารกมีอาการหัวใจเต้นช้าและเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำติดตามมา มีประวัติการใช้ยาหรือปัจจุบันใช้ยาอะไรอยู่บ้าง ด้วยมียาหลายรายการที่ใช้ร่วมกับยาอะทีโนลอลแล้วอาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาและทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงติดตามมาได้อย่างมากมาย เช่น กลุ่มยาแก้แพ้ ยา Digoxin กลุ่ม MAOI กลุ่ม Calcium channel blocker กลุ่มยาเบาหวาน รวมถึงกลุ่มยาลดความอ้วน ซึ่งแพทย์ต้องนำมาพิจารณาว่าสมควรใช้ร่วมกันหรือไม่ อาจต้องปรับขนาดรับประทานหรือไม่ใช้ยาอะทีโนลอล เป็นต้น ถึงแม้จะมีการสั่งจ่ายยาอะทีโนลอลกับผู้ป่วยแล้วก็ตาม หากผู้ป่วยเกิดอาการแพ้ยาในภาย หลัง หรือพบอาการข้างเคียง ผลข้างเคียง ที่รบกวนต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ต้องหยุดการใช้ยานี้แล้วรีบนำตัวผู้ป่วยมาพบแพทย์มาโรงพยาบาลโดยเร็วทันทีฉุกเฉิน ประการสุดท้าย แพทย์มักจะแนะนำให้ผู้ป่วยรับประทานยานี้ให้ตรงเวลา ต้องหมั่นคอยตรวจ สอบอาการโรคด้วยตนเองอย่างสม่ำเสมอเช่น การวัดความดันโลหิตเมื่ออยู่ที่บ้าน หลังการใช้ยานี้แล้วพบว่าอาการโรคไม่ดีขึ้นตามระยะเวลาที่เหมาะสม ควรต้องนำผู้ป่วยกลับมาพบแพทย์มาโรง พยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ยาอะทีโนลอลอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ และจัดอยู่ในหมวดของยาอันตราย มีการใช้ยาอะทีโนลอลในสถานพยาบาลโดยทั่วไปทั้งของรัฐบาลและเอกชน รวมถึงมีจำหน่ายตามร้านขายยาโดยทั่วไป อย่างไรก็ตามผู้บริโภคไม่สมควรไปหาซื้อยานี้มารับประทานเอง ควรต้องใช้ยานี้ตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น อะทีโนลอลมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร ยาอะทีโนลอลมีสรรพคุณข้อบ่งใช้ เช่น รักษาอาการความดันโลหิตสูง ป้องกันและบำบัดรักษาอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด บำบัดอาการกล้ามเนื้อหัวใจตาย ลดอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ ลดภาวะวิตกกังวล ป้องกันการปวดหัวจากไมเกรน อะทีโนลอลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร กลไกการออกฤทธิ์ของยาอะทีโนลอลคือ ตัวยาจะเข้าไปจับกับตัวรับ Receptor ในร่างกายที่เรียกว่า Beta1 receptor ซึ่งพบตามเนื้อเยื่อของหัวใจ ผนังหลอดเลือด และเนื้อเยื่อไต จากนั้นตัวยาจะปิดกั้นการทำงานของตัวรับดังกล่าวส่งผลให้หัวใจลดการบีบตัวลง ทำให้ปริมาณเลือดที่ถูกสูบ ฉีดออกจากหัวใจน้อยลงด้วย อีกทั้งส่งผลยับยั้งการปลดปล่อยสารเรนิน Reninจากไตทำให้เพิ่มการขับถ่ายของเกลือโซเดียมออกจากร่างกาย จากกล ไกเหล่านี้จึงส่งผลลดอัตราการเต้นของหัวใจทำให้กลับมาเต้นในจังหวะที่ปกติ ลดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และลดความดันโลหิตสูงได้ตามสรรพคุณ อนึ่งยานี้ไม่สามารถซึมผ่านสมองได้จึงไม่ก่อให้เกิดอาการข้างเคียงต่อระบบประสาทส่วนกลางมากนัก และถือเป็นข้อดีอีกประการของยาอะทีโนลอล
อะทีโนลอล คือ ยารักษาโรคหัวใจและหลอดเลือด ใช้ป้องกันการปวดหัวจากไมเกรน อาการวิตกกังวล และกลุ่มอาการจากการหยุดเหล้า สามารถใช้เป็นยาเดี่ยวๆ หรือจะใช้ร่วมกับยาอื่นในการรักษาโรคก็ได้ ขึ้นกับอาการป่วยและดุลยพินิจของแพทย์เป็นสำคัญ จัดเป็นยากลุ่มเบต้าบล็อกเกอร์ เป็นยาชนิดรับประทานและยาฉีด ผู้บริโภคไม่ควรหาซื้อยามารับประทานเอง ต้องใช้ยาตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น
อะทีโนลอลมีสรรพคุณ คือ
- รักษาอาการความดันโลหิตสูง
- ป้องกันอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
- บำบัดอาการกล้ามเนื้อหัวใจตาย
- ลดอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ลดภาวะวิตกกังวล
- ป้องกันการปวดหัวจากไมเกรน
อะทีโนลอลมีกลไกการออกฤทธิ์คือ ตัวยาจะเข้าไปจับกับ Beta1 receptor ซึ่งพบตามเนื้อเยื่อของหัวใจ ผนังหลอดเลือด และเนื้อเยื่อไต จากนั้นจะปิดกั้นการทำงานของตัวรับ ส่งผลให้หัวใจลดการบีบตัวลง ทำให้ปริมาณเลือดที่ถูกสูบฉีดออกจากหัวใจน้อยลง ส่งผลยับยั้งการปลดปล่อยสารเรนินจากไต ทำให้เพิ่มการขับถ่ายของเกลือโซเดียมออกจากร่างกาย ส่งผลให้ลดอัตราการเต้นของหัวใจให้กลับมาเต้นปกติ ลดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และลดความดันโลหิตสูง ยานี้ไม่สามารถซึมผ่านสมองได้ จึงไม่ก่อให้เกิดอาการข้างเคียงต่อระบบประสาทส่วนกลาง
เภสัชวิทยา Pharmacology