แนวคิดแบบ Growth Mindset มีพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับเงินอย่างไร
Mindset ถือเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะจะเป็นตัวกำหนดการกระทำของเราว่าจะไปในทิศทางไหน ทุกแง่มุมของชีวิตล้วนแล้วแต่มี Mindset มาเกี่ยวข้อง เรื่องเงินก็เช่นกัน
พฤติกรรมแบบ Growth Mindset ที่เกี่ยวข้องกับการเงิน

1. เชื่อว่าจะสามารถเปลี่ยนสถานะการเงินได้
ถ้าเรามี Fixed Mindset เราจะคิดว่า เราคงมีรายได้อยู่ที่เท่านี้แหละ ไม่มากไปกว่านี้หรอก ก็ในเมื่อเราทำได้เท่านี้นี่ ฯลฯ การมีแนวคิดนี้ อาจส่งผลให้เราไม่ขวนขวายเพิ่มเติม ซึ่งก็จะส่งผลลัพธ์แบบที่เราคิดนั่นก็คือ เราอยู่ที่เดิม ไม่ไปไหนแบบที่คิดเป๊ะ

แต่หากเรามี Growth Mindset เราจะเชื่อว่า เราสามารถก้าวกระโดดได้ เรามีโอกาสได้เงินเพิ่มขึ้นเพราะเราสามารถพัฒนาตัวเองต่อไปเรื่อย ๆ ได้ แนวคิดนี้แหละจะเป็นเสมือนเครื่องยนต์ที่ขับเคลื่อนให้เราพุ่งไปข้างหน้า เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ อย่างไม่หยุดนิ่ง

2. เชื่อในการกระทำ ไม่ใช่ลักษณะนิสัย หรือคุณสมบัติส่วนตัว
คนที่มี “ต้นทุน” ดีอาจจะได้เปรียบ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าคนที่ไม่มีต้นทุนจะไม่มีวันสร้างเนื้อสร้างตัวได้ คนที่มี Growth Mindset มองว่า ถ้าเราละทิ้งกำแพงแห่งความเชื่อเหล่านี้ไปให้หมด ไม่จำกัดตัวเองเพียงเพราะ “ไม่เก่งเลข” “บ้านไม่รวย” ก็จะสามารถคว้าหาโอกาสรอบ ๆ ตัวมาผลักดันตัวเองได้

3. ตั้งเป้าหมายจำนวนรายได้ที่เราอยากมี
เมื่อเราเชื่อว่าเราสามารถประสบความสำเร็จด้านการเงินกว่าปัจจุบันได้ ทีนี้ก็มาลองตั้งเป้าหมายให้เป็นรูปธรรมกันว่าเราอยากมีรายได้เท่าไร แล้วก็คิดต่อว่าเราต้องทำอย่างไรล่ะถึงจะมีรายได้ตามเป้านั้น ต้องทำงานพิเศษหรือเปล่า หรือว่าต้องย้ายงาน ต้องเรียนรู้ทักษะอะไรมากขึ้นไหม ลองค่อย ๆ สร้าง Action Plan แล้วทำตาม และเมื่อเราถึงเป้าหมายแล้ว ก็สร้างเป้าใหม่ขึ้นมาเรื่อย ๆ เพื่อท้าทายตัวเองเสมอ

เมื่อเรามี Action Plan แล้วว่าจะทำอะไรบ้าง สิ่งเหล่านั้นก็เปรียบเสมือนเป้าหมายย่อย ๆ ไปในตัว เราควรตั้งเป้าหมายเหล่านี้ให้ยิ่งใหญ่เหมือนกัน เช่น อยากไปเรียนมหาวิทยาลัย หรือหลักสูตร XXX ที่เลื่องชื่อ อยากเข้าบริษัท Top 3 ของอุตสาหกรรม อยากขึ้นสู่ตำแหน่ง Senior ภายใน 2 ปี เป็นต้น ค่อย ๆ วางแผนว่าแต่ละเป้าหมายย่อยนั้นต้องทำอะไรบ้างเพื่อให้สำเร็จ

4. ตั้งเป้าตัวเลขสูง ๆ ไว้ก่อน
ไม่ว่าจะตั้งเป้าหมายทางการเงินอะไรก็ตาม จะเป็นเงินเกษียณ เงินสำรองฉุกเฉิน เงินเรียนต่อ ฯลฯ ให้ลองตั้งเป้าสูง ๆ ไว้ก่อน เผื่อ ๆ ไว้เลย เพราะยิ่งสูงเท่าไร ก็จะยิ่งเหลือพื้นที่ให้เราดึงศักยภาพตัวเองออกมาใช้มากขึ้นเท่านั้น เหมือนที่เขาว่ากันว่าถ้าไปไม่ถึงดวงจันทร์ ก็ยังอยู่ท่ามกลางดวงดาวนั่นละ

5. ศึกษาหาความรู้ และขอความช่วยเหลือจากผู้ที่เก่งกว่า
อย่ามองคนที่เก่งกว่าว่าเป็นศัตรู แต่ให้มองว่าเราจะสามารถเรียนรู้และขอความช่วยเหลืออะไรจากเขาได้บ้าง

Growth Mindset ทำให้เราเชื่อว่า เราสามารถเก่งขึ้นได้ ดังนั้นเราจะไม่มีอคติกับคนที่เก่งกว่าเรา เพราะเราเชื่อว่า ถ้าเราตั้งใจเราก็จะเก่งแบบเขาได้เหมือนกัน อีกทั้งคนที่มี Growth Mindset จะอยากทำความรู้จักคนเก่ง ๆ เผื่อจะได้ช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน
ในทางตรงกันข้าม คนที่มี Fixed Mindset จะวางตัวเป็นปรปักษ์กับคนที่เก่งกว่า เพราะพวกเขาไม่คิดว่าตัวเองจะสู้อีกฝ่ายได้ การมีอยู่ของอีกฝ่ายคือการตอกย้ำว่าตนไม่เก่งนั่นเอง

6. เริ่มต้นลงทุนแม้เงินยังไม่เยอะ
หลายคนอาจจะมีความคิดที่ว่า ต้องมีเงินให้ได้ระดับหนึ่งก่อนถึงจะเริ่มเก็บออมลงทุน ทั้งที่ความจริงเราไม่ต้องรอก็ได้ แต่สามารถเริ่มจากเงินจำนวนน้อย ๆ ได้เลย โดยเราอาจจะเริ่มต้นลงทุนในกองทุนรวมที่มีขั้นต่ำการลงทุนไม่สูง เช่น 100, 500 หรือ 1,000 บาท เพื่อเสริมสร้างวินัยตัวเอง เชื่อไหมว่าการเริ่มก่อนด้วยเงินที่น้อยกว่านั้นได้เปรียบกว่าการเริ่มหลังแม้มีเงินเยอะกว่า

7. กล้าที่จะเสี่ยง
หากอยากประสบความสำเร็จ ก็จะต้องก้าวออกมาจาก Comfort Zone เจอความเสี่ยง เจอความท้าทาย ตัวอย่างเช่น การลงทุนในหุ้น ซึ่งมีความเสี่ยงสูงขึ้น แต่ก็มีโอกาสรับผลตอบแทนสูงขึ้นเช่นกัน ซึ่งคนที่มี Growth Mindset จะมองว่ามันคือโอกาสได้เรียนรู้ แม้จะล้มก็ไม่เป็นไร ก็แค่ลุกขึ้นมาใหม่ แต่ถึงอย่างนั้นก็ไม่ได้หมายความว่าจะให้ดุ่ม ๆ เข้าไปเลยแบบไม่เตรียมตัวนะ ก็ต้องศึกษาหาความรู้เพื่อรับมือกับความเสี่ยงนั้นเหมือนกัน

8. หมั่นตรวจสอบสถานะการเงินอยู่เสมอ
ก่อนที่เราจะลงมือตัดสินใจทำอะไรสักอย่างเกี่ยวกับเงิน เราก็ควรรู้ความจริงก่อนว่าสถานะการเงินตอนนี้เราเป็นอย่างไร ซึ่งสิ่งเหล่านี้อาจจะเป็นบันทึกรายรับรายจ่าย บันทึกงบดุลส่วนตัว บันทึกเงินลงทุน ที่เราควรอัปเดตอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้สะท้อนภาพความเป็นจริงที่สุด

9. ไม่จมปลักอยู่กับความผิดพลาด
ไม่ว่าจะเป็นการขาดทุน ติดดอย ใช้จ่ายเกินตัว เป็นหนี้ ลืมจดบันทึกรายรับรายจ่าย ฯลฯ เมื่อเจอเรื่องเหล่านี้ช่วงแรก ๆ อาจจะอนุโลมให้เศร้าเสียใจหรือท้อได้ แต่การมัวโทษตัวเอง จมปลักอยู่กับความผิดพลาด หรือยอมแพ้เพราะหมดกำลังใจนั้นไม่ได้ช่วยให้อะไรดีขึ้น สิ่งที่ควรทำคือการลุกขึ้นมาอีกครั้ง มองว่าเรื่องราวเหล่านั้นคือบทเรียนที่เราได้เรียนรู้อะไรบางอย่างจากมัน ก็จะช่วยให้เราสามารถพัฒนาตัวเองขึ้นได้ ไม่ทำพลาดซ้ำสอง

10. เรียนรู้อยู่เสมอ
แม้ว่าจะประสบความสำเร็จตามเป้าหมาย ก็ยังหมั่นศึกษาหาความรู้ พัฒนาตัวเองเพื่อให้ทันโลกทันสถานการณ์ ไม่หยุดอยู่นิ่งกับที่ ไม่คิดว่าตัวเองเก่งที่สุด เพราะถ้าคิดแบบนั้นเมื่อไร เราจะหยุดอยู่กับที่ทันที เผลอ ๆ อาจจะถอยหลังด้วย ยุคนี้อะไร ๆ ก็เปลี่ยนไปไว สิ่งที่เคยเวิร์กในตอนนี้ ในอนาคตอาจจะไม่เวิร์กก็ได้
ความรู้ทางการเงิน