การแสดงเจตนาสละสิทธิครอบครองและการสร้างสัญญาประนีประนอมยอมความตาม ป.พ.พ. มาตรา 1612 มีความหมายและผลกระทบต่างกันอย่างไร?
หัวข้อ สิทธิเรียกร้อง ฎีกาที่น่าสนใจที่ 853/2554 ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1367, 1377. 1612 | เจาะหลัก สกัดฎีกา 5 ดาว เตรียมสอบ 3 สนาม อัพเดท ที่ ลอว์สยาม ดอทคอม

​[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] การที่โจทก์และทายาทของ ข. ได้ทำหนังสือแสดงการไม่รับมรดกของ ข. นั้น ไม่ใช่เป็นเรื่องการสละมรดก เพราะการสละมรดกต้องแสดงเจตนาโดยชัดแจ้งเป็นหนังสือมอบไว้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่หรือต้องทำเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตาม ป.พ.พ. มาตรา 1612 แต่ที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ดังกล่าวมีเพียงสิทธิครอบครองเท่านั้น เมื่อโจทก์และทายาทของ ข. ได้แสดงความประสงค์ดังกล่าวย่อมแสดงอยู่ในตัวว่าไม่ต้องการที่ดินดังกล่าว จึงถือได้ว่าโจทก์และทายาทของ ข. ได้แสดงเจตนาสละสิทธิครอบครองและมอบที่ดินดังกล่าวให้แก่จำเลยและ ส. บุตรจำเลยครอบครองแล้ว  การที่จำเลยปลูกบ้านให้ ส. บุตรจำเลยอาศัยอยู่ในที่ดินดังกล่าว ย่อมแสดงว่า จำเลยยึดถือที่ดินดังกล่าวเพื่อตน ทั้งไม่ปรากฏว่ามีผู้ใดคัดค้านการครอบครองที่ดินดังกล่าวของจำเลยตลอดมา 

ข้อเท็จจริงรับฟังไม่ได้ว่า ที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกของ ข. โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของ ข. จึงไม่มีสิทธิเรียกให้จำเลยส่งมอบต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ดังกล่าว การที่จำเลยปลูกบ้านให้ ส. บุตรจำเลยอาศัยอยู่ในที่ดินดังกล่าว ย่อมแสดงว่า จำเลยยึดถือที่ดินดังกล่าวเพื่อตน ทั้งไม่ปรากฏว่ามีผู้ใดคัดค้านการครอบครองที่ดินดังกล่าวของจำเลยตลอดมา ข้อเท็จจริงรับฟังไม่ได้ว่า ที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกของ ข. โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกของ ข. จึงไม่มีสิทธิเรียกให้จำเลยส่งมอบต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์ดังกล่าว 

หมายเหตุคดีนี้เป็นกรณีที่วินิจฉัยว่า โจทก์มีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยส่งมอบต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 83 หรือไม่ หมายเหตุคดีนี้เป็นกรณีที่วินิจฉัยว่า โจทก์มีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยส่งมอบต้นฉบับหนังสือรับรองการทำประโยชน์เลขที่ 83 หรือไม่
การแสดงเจตนาสละสิทธิครอบครองและการสร้างสัญญาประนีประนอมยอมความตาม ประมวลกฎหมายสิทธิกรรมที่ดิน พ.ศ. ๒๕๕๐ มาตรา ๑๖๑๒ และ ๑๖๑๔ มีความหมายและผลกระทบต่างกันอย่างเป็นเฉพาะดังนี้


1. การแสดงเจตนาสละสิทธิครอบครอง: เป็นกระบวนการที่บุคคลหนึ่งแสดงเจตนาที่ชัดเจนว่าตนไม่ต้องการสิทธิครอบครองใดๆ ในทรัพย์สินนั้น ๆ และมีเอกสารหรือการกระทำที่ชัดเจนเพื่อแสดงเจตนานั้น เช่น การลงลายมือชื่อในสัญญาหรือการเขียนหนังสือแสดงเจตนาที่ชัดเจน


2. การสร้างสัญญาประนีประนอมยอมความตาม: เป็นกระบวนการที่บุคคลหนึ่งเข้าใจและยอมรับเงื่อนไขหรือข้อตกลงต่าง ๆ ซึ่งเกี่ยวข้องกับสิทธิครอบครอง โดยทั่วไปจะมีการจัดทำสัญญาหรือเอกสารประกอบการเป็นหลัก และเรียกว่าประนีประนอมยอมความตาม

ความหมายและผลกระทบของทั้งสองกระบวนการนี้มีความแตกต่างกันอย่างสำคัญ
- การแสดงเจตนาสละสิทธิครอบครอง: จะทำให้สิทธิครอบครองหรือสิทธิในทรัพย์สินนั้น ๆ สละลงไปโดยชัดแจ้ง ซึ่งผลทำให้บุคคลอื่นสามารถเข้าถึงสิทธิหรือทรัพย์สินนั้นได้โดยชอบธรรม โดยไม่จำเป็นต้องมีสัญญาหรือข้อตกลงเพิ่มเติม

- การสร้างสัญญาประนีประนอมยอมความตาม: จะเกิดจากการยอมรับเงื่อนไขหรือข้อตกลงต่าง ๆ ซึ่งอาจมีการกำหนดเงื่อนไขหรือข้อตกลงเพิ่มเติม เพื่อรวมถึงสิทธิและหน้าที่ของแต่ละฝ่ายในสัญญา การสร้างสัญญานี้จะเกิดผลกระทบต่อสิทธิและหน้าที่ของแต่ละฝ่ายตามเงื่อนไขที่ได้รับการยอมรับไว้ในสัญญานั้น ๆ

ดังนั้น การแสดงเจตนาสละสิทธิครอบครองและการสร้างสัญญาประนีประนอมยอมความตาม มาตรา 1612 ของประมวลกฎหมายสิทธิกรรมที่ดิน พ.ศ. ๒๕๕๐ จะมีผลกระทบต่างกันตามลักษณะและวัตถุประสงค์ของแต่ละกระบวนการที่เกี่ยวข้อง
คำพิพากษาศาลฎีกา,กฎหมายทรัพย์สิน-กรรมสิทธิ์-ทรัพย์อิงสิทธิ,ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง)