การตรวจลิ้นในศาสตร์แพทย์แผนจีน สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโรคแบบแพทย์แผนตะวันตกได้หรือไม่?
ไม่ เหตุผล:

ความแม่นยำ: การตรวจลิ้นในศาสตร์แพทย์แผนจีนนั้น ไม่ได้มีความแม่นยำสูงพอที่จะใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโรคแบบแพทย์แผนตะวันตก การวินิจฉัยโรคแบบแพทย์แผนตะวันตกนั้น อาศัยหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ และเทคโนโลยีที่ทันสมัย การวินิจฉัยโรคโดยใช้การดูลิ้นนั้น เป็นการใช้ประสาทสัมผัสของแพทย์ ลักษณะของลิ้นที่ผิดปกติ อาจเกิดจากหลายสาเหตุ
แพทย์แผนจีนอาจวินิจฉัยโรคผิดพลาดได้

ความจำเพาะ: การตรวจลิ้นนั้น ไม่สามารถบอกได้แน่ชัดว่าเป็นโรคอะไร ลักษณะของลิ้นที่ผิดปกติ อาจพบได้ในหลายโรค แพทย์แผนจีนต้องอาศัยข้อมูลอื่น ๆ ประกอบ เช่น อาการของผู้ป่วย ผลตรวจร่างกาย ฯลฯ การวินิจฉัยโรคแบบแพทย์แผนตะวันตกนั้น มีความจำเพาะเจาะจงมากกว่า

ความน่าเชื่อถือ: การตรวจลิ้นนั้น ยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เพียงพอ การวินิจฉัยโรคแบบแพทย์แผนตะวันตกนั้น มีการศึกษาและวิจัยอย่างเป็นระบบ ผลการวินิจฉัยโรคแบบแพทย์แผนตะวันตกนั้น น่าเชื่อถือมากกว่า

ตัวอย่าง:
- ผู้ป่วยที่มีลิ้นสีแดง อาจเป็นโรคความดันโลหิตสูง หรืออาจเป็นโรคไทรอยด์ฮอร์โมนสูง
- ผู้ป่วยที่มีลิ้นมีฝ้าขาว อาจเป็นโรคหวัด หรืออาจเป็นโรคทางระบบย่อยอาหาร

อย่างไรก็ตาม การตรวจลิ้นในศาสตร์แพทย์แผนจีน สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการวินิจฉัยโรคเบื้องต้นได้ การตรวจลิ้น สามารถบอกให้ทราบถึงภาวะสมดุลของร่างกาย แพทย์แผนจีนจะดูว่าลิ้นมีสี ซีด แดง เหลือง หรือม่วง ลักษณะของลิ้น บ่งบอกถึงธาตุที่ผิดปกติ เช่น ธาตุไฟ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไม้
แพทย์แผนจีนจะใช้ข้อมูลนี้ เพื่อประกอบการวินิจฉัยโรค การตรวจลิ้น สามารถบอกให้ทราบถึงอาการของโรค ลักษณะของลิ้น บ่งบอกถึงอาการของโรค เช่น 
- ลิ้นมีฝ้าขาว บ่งบอกถึงอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ลิ้นมีรอยแตก บ่งบอกถึงอาการร้อนใน
- ลิ้นมีสีแดง บ่งบอกถึงอาการอักเสบ

การตรวจลิ้น สามารถใช้ในการติดตามผลการรักษา แพทย์แผนจีนจะดูว่า ลักษณะของลิ้นเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร ข้อมูลนี้ บ่งบอกถึงประสิทธิภาพของการรักษา

สรุป:
การตรวจลิ้นในศาสตร์แพทย์แผนจีน ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยโรคแบบแพทย์แผนตะวันตกได้ การตรวจลิ้น สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการวินิจฉัยโรคเบื้องต้น บอกให้ทราบถึงภาวะสมดุลของร่างกาย อาการของโรค และใช้ในการติดตามผลการรักษา

คำแนะนำ:
ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์แผนตะวันตก เพื่อรับการวินิจฉัยโรคที่ถูกต้อง การตรวจลิ้น สามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบในการวินิจฉัยโรค และติดตามผลการรักษา ผู้ป่วยควรเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับตนเอง
20.การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)