โปรดสรุปบทความ คุณสมบัติและข้อควรระวังของในใช้ยา Ketoconazole
คีโตโคนาโซล Ketoconazole ทั่วไป ยาคีโตโคนาโซลมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร ยาคีโตโคนาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร ยาคีโตโคนาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาคีโตโคนาโซลมีขนาดรับประทานอย่างไร เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร ยาคีโตโคนาโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร มีข้อควรระวังการใช้ยาคีโตโคนาโซลอย่างไร ยาคีโตโคนาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร ควรเก็บรักษายาคีโตโคนาโซลอย่างไร ยาคีโตโคนาโซลมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ทั่วไป ยาคีโตโคนาโซล Ketoconazole ถูกสังเคราะห์ขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ.1976 มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ป้องกันและรักษาการติดเชื้อราทางผิวหนัง มีการนำยานี้มาใช้รักษาเชื้อรากับผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันต้านทานโรคบกพร่อง หรือผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งที่อยู่ในช่วงการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด รูปแบบของยาที่มีวางขายตามร้านขายยาและสถานพยาบาล เช่น แชมพูขจัดรังแค ยาครีมทาผิวหนัง ยาเม็ดสำหรับรับประทาน ยานี้สามารถดูดซึมได้ดีในภาวะที่เป็นกรด จึงมีการแนะนำไม่ให้รับประทานยาพร้อมกับยาลดกรดด้วยทำให้การดูดซึมลดลง ยาคีโตโคนาโซลถูกขับออกจากร่างกายทางน้ำดีและทางปัสสาวะ มีการทดสอบการใช้ยากับสัตว์ทดลองที่ตั้งครรภ์พบว่าก่อให้เกิดความพิการของตัวอ่อนในครรภ์ จึงห้ามใช้ยาคีโตโคนาโซลชนิดรับประทานในหญิงมีครรภ์ ด้วยอาจก่อให้เกิดความพิการต่อทารกหรืออาจทำให้ทารกเสียชีวิตได้ ดังนั้นเพื่อความปลอดภัยในการใช้ยาควรต้องได้รับคำปรึกษาจากแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้น ยาคีโตโคนาโซลมีสรรพคุณ คุณสมบัติ อย่างไร ยาคีโตโคนาโซล มีสรรพคุณใช้รักษาโรคเชื้อราทางผิวหนังเช่น กลาก Tinea เกลื้อน Pityriasis versicolor เชื้อราในช่องคลอด Vaginal candidiasis ยาคีโตโคนาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร ยาคีโตโคนาโซล ออกฤทธิ์โดยยับยั้งการสังเคราะห์สารอาหารในเชื้อรา พร้อมกับลดการลำเรียงสารอาหารที่ผนังเซลล์ของเชื้อรา จนทำให้เชื้อราขาดสารอาหารและหยุดการเจริญ เติบโตในที่สุด ยาคีโตโคนาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร ยาคีโตโคนาโซล มีการจัดจำหน่ายในรูปแบบของยารับประทานที่เป็นยาเม็ด ยาครีมทาผิวหนัง และยาน้ำในรูปแบบของแชมพูสระผม ยาคีโตโคนาโซลมีขนาดรับประทานอย่างไร ขนาดของยาคีโตโคนาโซล ที่รับประทานในผู้ใหญ่สำหรับการรักษาโรคเชื้อรามีขนาดสูง สุดไม่เกิน 400 มิลลิกรัมต่อวัน โดยรักษาต่อเนื่องไม่เกิน 14 วัน แต่ความเหมาะสมในการปรับขนาดรับประทานต้องให้แพทย์ผู้ทำการรักษาเท่านั้นเป็นผู้แนะนำและสั่งจ่ายการใช้ยากับผู้ป่วย ส่วนยาครีมทาผิวหนัง และยาน้ำในรูปแบบแชมพูสระผม เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมทั้ง ยาคีโตโคนาโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้ ประวัติการแพ้ยาทุกชนิด เช่น กินยาแล้ว ขึ้นผื่น คลื่นไส้มาก หรือ แน่นหายใจติดขัด มีโรคประจำตัวต่างๆ รวมทั้งกำลังกินยาอะไรอยู่ เพราะยาอาจส่งผลให้อาการของโรคเหล่านั้นรุนแรงขึ้น หรือ เกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆที่กินอยู่ก่อนแล้ว หากเป็นสุภาพสตรีควรแจ้งว่าอยู่ในภาวะตั้งครรภ์ หรือ กำลังให้นมบุตร เพราะยาหลายประเภทสามารถผ่านรกและเข้าสู่ทารกจนก่อผลข้างเคียงได้ หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร หากลืมรับประทานยา รวมทั้ง ยาคีโตโคนาโซล สามารถรับประทานทันทีเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลารับประทานใกล้เคียงกับการกินยาในมื้อถัดไปไม่จำเป็นต้องใช้ยาเป็นสองเท่า ยาคีโตโคนาโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร ผลไม่พึงประสงค์หรือผลข้างเคียงของยาคีโตโคนาโซล คือ อาการทางผิวหนัง อาจก่อให้เกิดภาวะผื่นคัน และยาทา ยาแชมพู ยังอาจก่อการระคายเคืองต่อผิวหนังโดยตรงได้ ในรูปแบบยารับประทาน อาจทำให้รู้สึกไม่สบายในระบบทางเดินอาหารโดยมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน สามารถก่อให้เกิดเพิ่มความดันในศีรษะ ส่งผลให้มีอาการ ปวดศีรษะ มึนงง วิงเวียน ตามมาได้ อนึ่ง การใช้ยาคีโตโคนาโซลทุกรูปแบบ ถ้าซื้อยาใช้เอง และอาการไม่ดีขึ้น ในระยะเวลาประมาณ 1 สัปดาห์หลังใช้ยา หรือ เมื่ออาการเลวลง ควรต้องพบแพทย์เสมอ เพราะการใช้ยาต่อเนื่อง นอกจากไม่ได้ผลแล้ว ยังอาจเกิดผลไม่พึงประสงค์จากยาได้ มีข้อควรระวังการใช้ยาคีโตโคนาโซลอย่างไร ข้อควรระวังในการใช้ยาคีโตโคนาโซล คือ ระวังการใช้ยาในผู้ที่ป่วยที่เป็นโรคตับ ห้ามใช้ยาชนิดรับประทานในหญิงตั้งครรภ์ ห้ามใช้ยากับผู้ที่แพ้ยานี้ ควรปฏิบัติตามข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ ยาคีโตโคนาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร การรับประทานยาคีโตโคนาโซล ร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์สามารถทำให้เกิดอา การ คลื่นไส้ ปวดศีรษะ และผื่นคัน ได้ การใช้ยาคีโตโคนาโซล ร่วมกับยารักษาอาการวิตกกัง วล สามารถทำให้ระดับของยาดังกล่าวอยู่ในร่างกายเป็นเวลานานมากขึ้น และอาจนำไปสู่ภา วะ ง่วงซึม อ่อนล้า ยารักษาอาการวิตกกังวล ที่กล่าวถึง เช่น อัลปราโซแลม Alprazolam การใช้ยาคีโตโคนาโซล ร่วมกับยาลดกรด สามารถทำให้การดูดซึมของ ยาคีโตโคนาโซลต่ำลงและส่งผลต่อประสิทธิภาพในการรักษา ยาลดกรดที่กล่าวถึง เช่น อลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ Aluminium hydroxide ควรเก็บรักษายาคีโตโคนาโซลอย่างไร ยาคีโตโคนาโซลชนิดรับประทานให้เก็บที่อุณหภูมิ 15-25 องศาเซลเซียส Celsius ส่วนชนิดทาผิวหนังให้เก็บภายใต้อุณหภูมิที่ต่ำกว่า 25 องศาเซลเซียส ยาคีโตโคนาโซลมีชื่ออื่นอีกไหม ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง ชื่อทางการค้าและบริษัทที่ผลิตยาไตรแอมซิโนโลน ในประเทศไทย เช่น ชื่อการค้า ผู้ผลิต AC-FA แอค-ฟา Phamasant Lab Chintaral ชินตารอล Chinta Chintoral จินโตรอล Chinta Dandril แดนดริล Osoth Interlab Dezor ดึซอร์ HOE Pharmaceuticals Diazon ไดเอซอน Unison Diazon Cream ไดเอซอน ครีม Unison Fungazol ฟังกาซอล Biolab Fungiderm-K ฟังจิเดอร์ม-เค Greater Pharma Fungiderm-K Tablet ฟังจิเดอร์ม-เค แทปเลท Greater Pharma Funginox ฟังจินอก Charoen Bhaesaj Lab Funginox Solution ฟังจินอก โซลูชั่น Charoen Bhaesaj Lab Fungizin ฟังจิซิน Utopian Kandex แคนเดกซ์ Burapha Kandex Shampoo แคนเดกซ์ แชมพู Burapha Kara Shampoo คารา แชมพู Polipharm Katsin แคทซิน MH Manufacturing Kazinal คาซินอล Asian Pharm Kenazol คีนาซอล Pharmasant Lab Kenoral คีโนรอล General Drugs House Kenoral Tablet คีโนรอล แทปเลท General Drugs House Ketazon คีตาซอน Siam Bheasach Ketazon Tablet คีตาซอน แทปเลท Siam Bheasach Ketocine คีโตซิน Medicine Products Ketoconazole GPO คีโตโคนาโซล จีพีโอ GPO Ketoconazole T P คีโตโคนาโซล ที พี T P Drug Ketolan คีโตแลน Olan-Kemed Ketomed คีโตเมด Medifiveb Ketonazole คีโตนาโซล Polipharm Ketonazole Cream คีโตนาโซล ครีม Polipharm Ketopac คีโตแพค Inpac Pharma Ketoral คีโตรอล Community Pharm PCL Kotoral Cream คีโตรอล ครีม Community Pharm PCL Ketozal คีโตซอล Ponds Chemical Kezole คีโซล Pharmahof Kezon คีซอน Osoth Interlab Konaz โคแนซ Utopian Konazol โคนาซอล P P Lab Larry ลาร์รี Unison Liquimed ไลควิเมด Greater Pharma Masarol มาซารอล Masa Lab Mizoco ไมโซโค Farmaline Mizoron ไมโซรอน Milano Mycella มายเซลลา Silom Medical Myco-Shampoo มายโค-แชมพู T. Man Pharma Mycoral มายโครอล T. Man Pharma Mycoral Tablet มายโครอล แทปเลท T. Man Pharma Nazole นาโซล Medicpharma Ninazol ไนนาซอล T. O. Chemicals Ninazol Tablet ไนนาซอล แทปเลท T. O. Chemicals Nizoral Cream ไนโซรอล ครีม Janssen-Cilag Nizoral Cool Cream ไนโซรอล คูล ครีม Janssen-Cilaga Nizoral Shampoo ไนโซรอล แชมพู Johnson Johnson Nizoral Shampoo ไนโซรอล แชมพู Johnson Johnson Nizoral Tablet ไนโซรอล แทปเลท Janssen-Cilag Nora นอรา Thai Nakorn Patana Nora Cream นอรา ครีม Thai Nakorn Patana Nora Shampoo นอรา แชมพู Thai Nakorn Patana Pasalen พาซาเลน Pharmaland SP-Keto Cream เอสพี-คีโต ครีม Impac Pharma SP-Keto Tablet เอสพี-คีโต แทปเลท Impac Pharma Sporaxyl Cream สโพราซิล ครีม Bangkok Lab Cosmetic Sporoxyl สโพราซิล Bangkok Lab Cosmetic
ยาคีโตโคนาโซล (Ketoconazole) ถูกสังเคราะห์ขึ้นเพื่อใช้ป้องกันและรักษาการติดเชื้อราทางผิวหนัง ซึ่งแต่เดิมใช้กับผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันต้านทานโรคบกพร่อง และผู้ป่วยโรคมะเร็งที่อยู่ในช่วงการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด สามารถดูดซึมได้ดีในภาวะที่เป็นกรด จึงมีการแนะนำไม่ให้รับประทานยาพร้อมกับยาลดกรดด้วย โดยปัจุบันมียาคีโตโคนาโซลทั้งในรูปแบบแชมพูขจัดรังแค ยาครีมทาผิวหนัง และยาเม็ดสำหรับรับประทาน ซึ่งใช้ในการรักษาโรคเชื้อราทางผิวหนัง เช่น กลาก เกลื้อน เชื้อราในช่องคลอด และอาจพบผลข้างเคียงหลังใช้ คือ ภาวะผื่นคันในยาทาและแชมพู ขณะที่รูปแบบยารับประทาน อาจทำให้รู้สึกไม่สบายในระบบทางเดินอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ มึนงง วิงเวียน

ข้อควรระวังในการใช้ยาคีโตโคนาโซล
1) ถ้าซื้อยาใช้เอง และอาการไม่ดีขึ้นใน 1 สัปดาห์ ควรรีบไปพบแพทย์ เนื่องจากการใช้ยาต่อเนื่องอาจก่อให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยาได้
2) หากลืมรับประทานยาคีโตโคนาโซล สามารถรับประทานทันทีเมื่อนึกขึ้นได้ โดยไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่า
3) การรับประทานยาคีโตโคนาโซล ร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ อาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ ปวดศีรษะ และผื่นคัน
4) การใช้ยาคีโตโคนาโซล ร่วมกับยารักษาอาการวิตกกังวล สามารถทำให้ระดับของยาดังกล่าวอยู่ในร่างกายเป็นเวลานานมากขึ้น และอาจนำไปสู่ภาวะ ง่วงซึม อ่อนล้า
5) การใช้ยาคีโตโคนาโซล ร่วมกับยาลดกรด จะทำให้การดูดซึมของยาคีโตโคนาโซลต่ำลง ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการรักษา
6) ควรเก็บยาคีโตโคนาโซลชนิดรับประทานที่อุณหภูมิ 15-25 องศาเซลเซียส ส่วนชนิดทาผิวหนังให้เก็บภายใต้อุณหภูมิที่ต่ำกว่า 25 องศาเซลเซียส
17.เภสัชวิทยา Pharmacology