ในกรณีที่ศาลชั้นต้นสั่งริบเรือของกลางตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 ผู้ร้องสามารถยกประเด็นว่าเรือของกลางไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องถูกริบตาม พ.ร.บ.ศุลกากร มาตรา 32 ขึ้นมาในชั้นร้องขอคืนของกลางได้หรือไม่?
จากคำพิพากษาฎีกาที่ 4745/2547 (ประชุมใหญ่) ศาลฎีกาได้วินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่สามารถยกประเด็นว่าเรือของกลางไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องถูกริบตาม พ.ร.บ.ศุลกากร มาตรา 32 ขึ้นมาในชั้นร้องขอคืนของกลางได้ เหตุผลหลักๆ มีดังนี้

1. หลักประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา:
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 203 วรรคสอง บัญญัติไว้ว่า คำร้องขอคืนของกลางนั้น ผู้ร้องต้องแสดงเหตุผลและหลักฐานว่าตนเองเป็นเจ้าของหรือมีสิทธิครอบครองของกลางนั้นโดยชอบธรรม ในกรณีนี้ ผู้ร้องไม่ได้อ้างว่าตนเองเป็นเจ้าของหรือมีสิทธิครอบครองเรือของกลางโดยชอบธรรม แต่กลับยกประเด็นว่าเรือของกลางไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องถูกริบตาม พ.ร.บ.ศุลกากร มาตรา 32 ซึ่งประเด็นนี้ไม่เกี่ยวข้องกับการเป็นเจ้าของหรือมีสิทธิครอบครองเรือของกลางโดยชอบธรรม ดังนั้น ศาลจึงวินิจฉัยว่า ผู้ร้องไม่สามารถยกประเด็นดังกล่าวขึ้นมาในชั้นร้องขอคืนของกลางได้

2. หลักเสร็จสิ้นโดยปริยาย (Res judicata):
หลักเสร็จสิ้นโดยปริยาย หมายถึง เมื่อศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว คู่ความทั้งสองฝ่ายจะไม่อาจยกประเด็นที่ได้วินิจฉัยไปแล้วขึ้นมาโต้แย้งอีก ในกรณีนี้ ศาลชั้นต้นได้สั่งริบเรือของกลางตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 33 คำสั่งดังกล่าวถึงที่สุดแล้ว ดังนั้น ผู้ร้องจึงไม่สามารถยกประเด็นว่าเรือของกลางไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องถูกริบตาม พ.ร.บ.ศุลกากร มาตรา 32 ขึ้นมาในชั้นร้องขอคืนของกลางได้อีก

3. หลักความยุติธรรมและความมั่นคงของกฎหมาย:
หลักความยุติธรรมและความมั่นคงของกฎหมาย หมายถึง คู่ความทั้งสองฝ่ายควรมีสิทธิและหน้าที่เท่าเทียมกัน และคำพิพากษาของศาลควรมีความแน่นอน ในกรณีนี้ หากผู้ร้องสามารถยกประเด็นว่าเรือของกลางไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องถูกริบตาม พ.ร.บ.ศุลกากร มาตรา 32 ขึ้นมาในชั้นร้องขอคืนของกลางได้ จะส่งผลให้คำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งริบเรือของกลางนั้นเสื่อมคลายอำนาจซึ่งอาจขัดต่อหลักความยุติธรรมและความมั่นคงของกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม คำพิพากษาฎีกาดังกล่าวไม่ได้หมายความว่า ผู้ร้องจะไม่สามารถยกประเด็นอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการร้องขอคืนของกลางขึ้นมาได้ ตัวอย่างเช่น ผู้ร้องสามารถยกประเด็นว่า ตนเองไม่รู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิดของจำเลย หรือว่าเรือของกลางไม่ได้ถูกใช้ในการกระทำความผิด

สรุป:
จากหลักเกณฑ์ข้างต้น ผู้ร้องไม่สามารถยกประเด็นว่าเรือของกลางไม่อยู่ในข่ายที่จะต้องถูกริบตาม พ.ร.บ.ศุลกากร มาตรา 32 ขึ้นมาในชั้นร้องขอคืนของกลางได้
ประมวลกฎหมายอาญา