ในกรณีที่โจทก์ต้องการให้ศาลมีคำพิพากษาบังคับให้จำเลยกระทำการบางอย่าง แทนที่จะบังคับให้จำเลยแสดงเจตนา โจทก์ต้องพิสูจน์อะไรบ้าง?
กรณีที่ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาไม่ได้ ๑.ขอให้รื้อถอนรั่วที่กีดขวาง ไม่ใช่การทำนิติกรรม จึงขอถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาไม่ได้ คำพิพากษาฏีกา ๓๖๒/๒๕๔๖
๒.ขอให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาในการบังคับชำระหนี้จากบัญชีเงินฝากไม่ได้ เพราะไม่ใช่การทำนิติกรรม คำพิพากษาฏีกา ๖๘๙๖/๒๕๔๘
๓.บังคับให้ส่งมอบโฉนด ไม่ใช่การทำนิติกรรม เอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาไม่ได้ คำพิพากษาฏีกา ๔๙๒๐/๒๕๔๗
๔.บังคับให้ออกโฉนด ให้เอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาไม่ได้ คำพิพากษาฏีกา ๔๓๐/๒๕๔๗
๕.ขอให้คืนของที่หายไปเพราะถูกลักไปแล้วมีคนรับซื้อไว้โดยไม่ใช่การซื้อในท่้องตลาดที่ต้องคืนให้เจ้าของ หนี้ที่จะขอให้คืนของที่หายไป ไม่ใช่การทำนิติกรรม เอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาไม่ได้ คำพิพากษาฏีกา ๓๑๑๐/๒๕๓๙
๖.ผู้มีส่วนได้เสียสามารถนำคำพิพากษาให้หย่ามาให้นายทะเบียนบันทึกการหย่าในทะเบียนโดยคู่สมรสไม่ต้องไปแสดงเจตนาตาม พรบ.จดทะเบียนครอบครัว จึงไม่ต้องให้เอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา คำพิพากษาฏีกา๓๖๐๘/๒๕๓๑,๓๒๓๒/๒๕๓๓
๗.การโอนสิทธิ์การเช่าจะกระทำได้เมื่อผู้ให้เช่ายินยอม จะเอาคำพิพากษาบังัคับให้ผู้ให้เช่ายอมให้โจทก์เช่าห้องพิพาทไม่ได้ ต้องพิพากษาให้จำเลยแสดงเตนาต่อผู้ให้เช่ายอมโอนสิทธการเช่า เพราะสัญญาขายสิทธิ์การเช่าเป็นสัญญาต่างตอบแทน เมื่อจำเลยผิดสัญญาไม่โอนสิทธิ์การเช่า โจทก์บังคับให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญาได้ แต่จะไปบังคับเอากับผู้ให้เช่าโดยเอาคำพิพากษาบังคับผู้ให้เช่ายอมให้โจทก์เช่าไม่ได้ คำพิพากษาฏีกา ๖๔๔/๒๕๓๗
๘.ละเมิดไม่ใช่การแสดงเจตนา เอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาไม่ได้ คำพิพากษาฏีกา ๗๐๙/๒๕๔๒
   กรณีที่เอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาได้
๑.ศาลพิพากษาให้หย่าแล้วไม่ไปหย่า เอาคำพิพากษาไปจดทะเบียนหย่าได้ คำพิพากษาฏีกา ๕๘๐/๒๕๐๘
๒.เปิดบัญชีโดยโจทก์จำเลยต้องลงชื่อร่วมกันในการถอนเงิน แต่จำเลยไม่ยอมถอนเงิน ศาลบังคับว่าหากจำเลยไม่ยอมลงชื่อให้เอาคำสั่งศาลแทนการแสดงเจตนา คำพิพากษาฏีกา ๕๒๕๓/๒๕๓๓
๓.แม้เป็นคำสั่งศาล ไม่ใช่คำพิพากษาก็นำมาแทนใช้ในการแสดงเจตนาได้ คำพิพากษาฏีกา ๕๒๕๓/๒๕๓๓ ข้อสังเกตุ ๑. หากไม่ใช่เรื่องการทำนิติกรรมแล้วเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาไม่ได้
             ๒.แม้เป็นคำสั่ง ไม่ใช่คำพิพากษาก็ใช้แทนการแสดงเจตนาได้
             ๓.ละเมิดไม่ใช่การทำนิติกรรม ใช้คำพิพากษาหรือคำสั่งแทนการแสดงเจตนาไม่ได้
             ๔.การนำคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาจะนำไปใช้บังคับแก่บุคคลภายนอกที่ไม่เกี่ยวข้อง หรือมีกฏหมายกำหนดขั้นตอนไว้แล้วไม่ได้   อ้างอิง/เรียงพิมพ์ : อัยการจิระประวัติ แบบประเสริฐ
1. โจทก์ต้องพิสูจน์ว่าการกระทำที่โจทก์ต้องการให้ศาลมีคำพิพากษาบังคับให้จำเลยกระทำนั้น เป็นการกระทำที่จำเลยมีหน้าที่ต้องกระทำตามกฎหมาย หรือตามสัญญา
-  กรณีการกระทำตามกฎหมาย: โจทก์ต้องแสดงให้เห็นว่ากฎหมายกำหนดให้จำเลยต้องกระทำการดังกล่าว ตัวอย่างเช่น กฎหมายกำหนดให้ผู้เช่าต้องรักษาสภาพของทรัพย์สินเช่า หากผู้เช่าไม่รักษาสภาพ เจ้าของทรัพย์สินมีสิทธิฟ้องร้องให้ผู้เช่าซ่อมแซมทรัพย์สิน
-  กรณีการกระทำตามสัญญา: โจทก์ต้องแสดงให้เห็นว่าสัญญากำหนดให้จำเลยต้องกระทำการดังกล่าว ตัวอย่างเช่น สัญญาขายและซื้อกำหนดให้ผู้ขายส่งมอบสินค้าให้ผู้ซื้อ หากผู้ขายไม่ส่งมอบสินค้า ผู้ซื้อมีสิทธิฟ้องร้องให้ผู้ขายส่งมอบสินค้า

2. โจทก์ต้องพิสูจน์ว่าการบังคับให้จำเลยแสดงเจตนาเพื่อกระทำการนั้น จะไม่เกิดประโยชน์แก่โจทก์
-  โจทก์ต้องแสดงให้เห็นว่าหากบังคับให้จำเลยแสดงเจตนา จำเลยอาจไม่ยินยอมกระทำการดังกล่าว หรืออาจกระทำการล่าช้า หรืออาจกระทำการไม่สมบูรณ์
-  โจทก์ต้องแสดงให้เห็นว่าหากศาลมีคำพิพากษาบังคับให้จำเลยกระทำการโดยตรง จะเกิดประโยชน์แก่โจทก์มากกว่า เช่น จะทำให้โจทก์ได้รับทรัพย์สินคืนโดยเร็ว หรือจะทำให้โจทก์ได้รับความเสียหายน้อยลง

ตัวอย่าง:
-  โจทก์ฟ้องจำเลยฐานละเมิดลิขสิทธิ์ โจทก์ต้องการให้ศาลมีคำพิพากษาบังคับให้จำเลยหยุดจำหน่ายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ แทนที่จะบังคับให้จำเลยแสดงเจตนาว่าจะหยุดจำหน่ายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ เพราะโจทก์เกรงว่าหากบังคับให้จำเลยแสดงเจตนา จำเลยอาจไม่ยินยอมหยุดจำหน่ายสินค้า หรืออาจยังคงจำหน่ายสินค้าต่อไป
-  โจทก์ฟ้องจำเลยฐานผิดสัญญาขายและซื้อ โจทก์ต้องการให้ศาลมีคำพิพากษาบังคับให้จำเลยส่งมอบสินค้าให้โจทก์ แทนที่จะบังคับให้จำเลยแสดงเจตนาว่าจะส่งมอบสินค้าให้โจทก์ เพราะโจทก์ต้องการได้รับสินค้าโดยเร็ว เพื่อนำไปจำหน่ายต่อ
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา)