หมอโบราณหรือหมอแผนโบราณ เป็นหมอที่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติควบคุมกรประกอบโรคศิลปตามกฏหมาย ใช่หรือไม่
ใช่ หมอโบราณหรือหมอแผนโบราณ เป็นหมอที่ถูกต้องตามพระราชบัญญัติควบคุมกรประกอบโรคศิลปตามกฏหมาย มีใบอนุญาตประกอบโรคศิลปสาขาเวชกรรม จากกองควบคุมการประกอบโรคศิลป กระทรวงสาธารณสุข จะทำการประกอบโรคศิลปได้คือ การตรวจโรค รักษาโรคได้ตามหลักโบราณที่สืบเนื่องกันมา หมายถึงการใช้ยารักษาโรคต้องใช้สมุนไพรที่เป็นพืช สัตว์และแร่ธาตุมาประกอบเป็นยารักษาโรค จะใช้ยาแผนปัจจุบันหรือฉีดยาไม่ได้ ผิดสาขาในการประกอบโรคศิลป เพราะการเรียนรู้นั้นต่างกันกับหมอแผนปัจจุบัน 

หมอโบราณจึงต้องใช้ยาหม้อต้ม ยาผง ยาปั้นลูกกลอน บีบนวดและประคบ ส่วนหมอที่รดน้ำมนต์ ไล่ผี เข้าทรง นั้นไม่ใช่หมอโบราณหรือหมอแผนโบราณ ในสมัยนี้โลกกำลังเจริญทางวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ทางการแพทย์ได้เจริญก้าวหน้าไปด้วยอย่างมาก ยาฝรั่งหรือยาแผนปัจจุบันกำลังรุดหน้าไปไกลเพียงไร ก็ยังไม่ควรสาบส่งยาแผนโบราณเสียทีเดียว ควรหวนระลึกถึงบรรพบุรุษของเราหลายร้อยชั่วคนรอดมาจาการใช้ยาสมุนไพรแผนโบราณจนคนรุ่นเราได้มาเรียนรู้มาใช้แผนปัจจุบันกันอยู่บัดนี้ ประชาชนในชนบทจำนวนมากยังต้องอาศัยยาสมุนไพรแผนโบราณกันอยู่ ยาสมุนไพรยังมีบทบาทสำคัญเพราเป็นยาประจำชาติ 

ท่านผู้รู้ทางด้านวิทยาศาสตร์ที่สนใจ หันมาช่วยกันค้นคว้าหาทางแก้ไขส่งเสริมปรับปรุงตัวยาสมุนไพรกันเถิดครับ เช่น วิจัยส่วนที่ใช้ทำยาให้ได้ผลแน่นอนขึ้น เพราะสมุนไพรของเราบางสิ่งบางอย่างมีสรรพคุณดีอยู่ ยาสมุนไพร ยาสมุนไพรแผนโบราณหมอใช้ผสมเป็นยารักษาโรคที่เรียกกันว่า ต้องกินทั้งดุ้น ทั้งแท่ง หรือกินทั้งท่อน คือหมายถึงนำตัวยาที่เป็นพืช สัตว์และแร่ธาตุ ไปรวมกันแล้วต้มกินน้ำ หรือนำไปบดเป็นผงให้ละเอียดก่อนละลายน้ำดื่มกินและปั้นเป็นลูกกลอนกลืนกิน จะปรุงยาแผนโบราณบรรจุในแคปซูลทำเม็ดเคลือบไม่ได้ เพราะพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปห้ามไว้ 

ฉะนั้น สมัยนี้พอพูดถึงยาสมุนไพร คนจึงหน้าเบ้ กลัวขม กลัวขื่น เพราะรสชาติไม่น่ากินต่างกับยาฝรั่ง สี รูปแบบ เม็ดน่ากินกว่า อันที่จริงยาสมุนไพรแผนโบราณกับยาฝรั่งก็ไม่ต่างกันมากนัก ยาฝรั่งเขาสกัดกลั่นเอาแต่สารของตัวยาที่มีฤทธิ์ที่แท้จริงมาผสมยา เช่น รากระย่อม แผนปัจจุบันเขาสกัดกลั่นเอาแต่สารและฤทธิ์ของตัวยานำไปทำยาลดความดันโลหิตของกินน้อยและน่ากิน ได้ผลเร็ว แต่โบราณก็รู้มานานแล้วว่ารากระย่อมใช้ทำยาลดความดันโลหิตสูง และทำให้นอนหลับและเจริญอาหารแต่โบราณต้องนำเอามาบดเป็นผงชงกิน หรือต้มกิน และต้องกินมากๆ นี่ตอนนี้เองคนสมัยนี้จึงไม่อยากจะกิน เพราะรสมันไม่น่ากินเลยนั่นเอง แต่ถึงอย่างไรก็ตาม โรคบางอย่างก็ดื้อยา
20.การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)