ในหลักดินแดน ความผิดที่ส่วนใดส่วนหนึ่งกระทำในราชอาณาจักร มาตรา ๕ มีอะไรบ้าง
ความผิดที่ส่วนใดส่วนหนึ่งกระทำในราชอาณาจักร มาตรา ๕

๑) “ความผิดใดที่การกระทำ แม้แต่ส่วนหนึ่งส่วนใดได้กระทำในราชอาณาจักรก็ดี” (มาตรา ๕ วรรคแรก ส่วนแรก) คำว่า “แม้แต่ส่วนหนึ่งส่วนใดได้กระทำในราชอาณาจักร” หมายถึง ความผิดส่วนหนึ่งได้กระทำในประเทศไทย แต่อีกส่วนหนึ่งเกิดขึ้นนอกราชอาณาจักร เช่น จำเลยสั่งจ่ายเช็คในประเทศไทยให้ไปขึ้นเงินที่ธนาคารสาขาในประเทศไต้หวัน ต่อมาธนาคารสาขาไต้หวันปฏิเสธการจ่ายเงิน ถือว่าความผิดส่วนหนึ่งได้กระทำในราชอาณาจักร ต้องปรับตามมาตรา ๕ (ฎีกาที่ ๕๑๐๓/๒๕๒๘) และมีฎีกาที่ ๑๖๔๕/๒๕๓๑ วินิจฉัยว่า การพรากผู้เยาว์ไปเพื่อการอนาจาร ความผิดเริ่มต้นจากพรากไปซึ่งเกิดขึ้นในประเทศไทย แม้จะไปข่มขืนที่ประเทศญี่ปุ่น ก็ถือว่าส่วนหนึ่งได้กระทำในราชอาณาจักรตามมาตรา ๕ วรรคแรก

๒) “ผลแห่งการกระทำเกิดในราชอาณาจักร” (มาตรา ๕ วรรคแรก ส่วนที่สอง)
“ผลแห่งการกระทำเกิดในราชอาณาจักร” หมายถึง ไม่มีการกระทำส่วนหนึ่งส่วนใดในราชอาณาจักร มีแต่ “ผลแห่งการกระทำ” เท่านั้นที่เกิดในราชอาณาจักร เช่น นาย ก. ข้าราชการสถานทูตไทยในต่างประเทศเขียนจดหมายถึงเพื่อนในประเทศไทยว่า นางสาว ข. ข้าราชการสถานทูตเดียวกันกับนาย ก. เป็นชู้กับคนขับรถของสถานทูต ดังนี้ เมื่อสถานทูตต่างประเทศมิใช่ราชอาณาจักร จึงเป็นการกระทำความผิดนอกราชอาณาจักร (การกระทำผิดทั้งหมดเกิดขึ้นนอกราชอาณาจักร) แต่เมื่อผลของการกระทำผิดเกิดในราชอาณาจักร จึงต้องถือว่าความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักรตามมาตรา ๕ วรรคแรก (ข้อสอบเนติบัณฑิต สมัยที่ ๔๓)

๓) “โดยผู้กระทำประสงค์ให้ผลนั้นเกิดในราชอาณาจักร หรือโดยลักษณะแห่งการกระทำ...ย่อมจะเล็งเห็นได้ว่าผลนั้นจะเกิดในราชอาณาจักร” (มาตรา ๕ วรรคแรก ส่วนที่สอง)
ตัวอย่างฎีกาที่ ๕๔๔๕/๒๕๕๒ จำเลยลอยเรือเพื่อให้เรือลำอื่นที่ชักธงชาติไทยมารับช่วงน้ำมันไปจำหน่ายแก่เรือประมงอีกทอดหนึ่ง แม้เหตุจะเกิดที่นอกราชอาณาจักร แต่เห็นได้ว่าจำเลยมีเจตนาประสงค์ต่อผลหรือย่อมจะเล็งเห็นได้ว่าผลนั้นจะเกิดขึ้นในราชอาณาจักรเพราะเรือที่รับช่วงน้ำมันจะต้องนำน้ำมันไปจำหน่ายให้แก่เรือประมงที่ทำการประมงในทะเลอาณาเขตซึ่งอยู่ในเขตราชอาณาจักรไทย การกระทำของจำเลยจึงอยู่ในขั้นพยายามต้องด้วย ป.อ. มาตรา ๕ วรรคสอง จำเลยจึงมีความผิดตาม พ.ร.บ.ศุลกากร พ.ศ. ๒๔๖๙ มาตรา ๒๗

๔) “ในกรณีการตระเตรียมการ หรือพยายามกระทำการใดซึ่งกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด....ให้ถือว่าการตระเตรียมการหรือพยายามกระทำความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักร” (มาตรา ๕ วรรคสอง)
ตัวอย่าง นาย ก. อยู่มาเลเซียได้ตระเตรียมวางเพลิงเผาทรัพย์ในไทย ถือว่าได้ตระเตรียมวางเพลิง (ซึ่งกฎหมายบัญญัติไว้เป็นความผิดตาม ป.อ. มาตรา ๒๑๙) ในราชอาณาจักร ศาลไทยลงโทษได้โดยอาศัยมาตรา ๕ วรรคสอง
หรือนาย ก. อยู่ฝั่งมาเลเซียจ้องเล็งปืนจะยิงนาย ข. ซึ่งอยู่ฝั่งไทย แต่ยังไม่ทันลั่นไกปืน นาย ก. ถูกจับเสียก่อน ถือว่านาย ก.ได้พยายามกระทำผิดในราชอาณาจักร
ประมวลกฎหมายอาญา