ในกรณีที่ลูกหนี้ยื่นคำร้องขอฟื้นฟูกิจการ ศาลจะพิจารณาจากอะไรบ้าง ว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่ ?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] เงื่อนไขการร้องขอให้ฟื้นฟูกิจการ เงื่อนไขการร้องขอให้ฟื้นฟูกิจการ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6858/2546 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6858/2546  พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 90/3, 90/10, 90/17, 90/20  การที่จะพิจารณาว่า ลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่ ศาลจะต้องพิจารณาถึงสถานะทางการเงินของลูกหนี้ว่า มีหนี้สินมากกว่าทรัพย์สินหรือไม่ ในการพิจารณาดังกล่าวจะต้องพิจารณาพยานหลักฐานต่าง ๆ ประกอบกัน อาจเป็นข้อเท็จจริงอันเป็นข้อสันนิษฐานในพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 8 หรืออาจจะเป็นข้อเท็จจริงใด ๆ ที่จะแสดงให้เห็นว่ามีหนี้สินมากกว่าทรัพย์สิน ในการพิจารณาถึงสถานะที่แท้จริงของลูกหนี้ บัญชีงบดุลของลูกหนี้ เป็นพยานหลักฐานสำคัญประการหนึ่งที่แสดงถึงข้อเท็จจริงดังกล่าว ถ้าหากว่าการจัดทำบัญชีงบดุลนั้นเป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีที่กฎหมายกำหนดหรือมาตรฐานการบัญชีที่กำหนดโดยสมาคมวิชาชีพนั้น ย่อมมีน้ำหนักในการรับฟัง เมื่อธุรกิจของลูกหนี้มีโครงสร้างพื้นฐานที่ดี สาเหตุที่ลูกหนี้ประสบปัญหาทางด้านการเงินมาจากวิกฤติทางเศรษฐกิจและการชะงักงันของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และอุตสาหกรรมก่อสร้าง อันถือว่าเป็นปัจจัยภายนอก การฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้เป็นวิธีการที่จะทำให้สามารถรักษาองค์กรทางธุรกิจให้ดำเนินการต่อไปได้ ทั้งสามารถจะรักษาการจ้างงานจำนวนมากไว้ กรณีจึงมีเหตุสมควรที่จะฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ และได้ความว่ากิจการของลูกหนี้ยังสามารถดำเนินการต่อไปได้ โดยการปรับโครงสร้างทางการเงินทั้งในการยื่นคำร้องขอฟื้นฟูกิจการได้รับการสนับสนุนจากเจ้าหนี้ ธนาคาร และสถาบันการเงินต่าง ๆ กรณีจึงมีช่องทางที่จะฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ ในการตั้งผู้ทำแผน เมื่อผู้ร้องขอเสนอให้ตั้งบริษัท บ. เป็นผู้ทำแผน ส่วนลูกหนี้เสนอให้ตั้งบริษัท ป. จึงเป็นกรณีที่ลูกหนี้ยื่นคำคัดค้านได้เสนอให้บุคคลอื่นเป็นผู้ทำแผนมาด้วย ศาลจึงไม่อาจพิจารณาและมีคำสั่งตั้งบุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็นผู้ทำแผนในชั้นนี้ได้ จะต้องให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เรียกประชุมเจ้าหนี้ทั้งหลายโดยเร็วที่สุด เพื่อพิจารณาเลือกว่าบุคคลใดสมควรเป็นผู้ทำแผน ตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 90/17 เมื่อผู้ร้องขอมิได้เสนอบุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็นผู้บริหารชั่วคราว ประกอบกับผู้บริหารของลูกหนี้ได้บริหารกิจการของลูกหนี้มาตั้งแต่ต้นย่อมเป็นบุคคลที่ทราบข้อเท็จจริง ปัญหา ตลอดจนระบบการทำงานของลูกหนี้ได้เป็นอย่างดี เมื่อไม่ปรากฏเหตุที่ไม่สมควรตั้งผู้บริหารของลูกหนี้เป็นผู้บริหารชั่วคราวประกอบกับการตั้งผู้บริหารของลูกหนี้เป็นผู้บริหารชั่วคราวในระหว่างดำเนินการเพื่อตั้งผู้ทำแผนจะทำให้การบริหารงานต่าง ๆ เป็นไปอย่างต่อเนื่อง จึงสมควรตั้งผู้บริหารของลูกหนี้เป็นผู้บริหารชั่วคราว ตามมาตรา 90/20 วรรคหนึ่ง
ศาลจะพิจารณาว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวหรือไม่จากปัจจัยหลัก 3 ประการ ดังนี้

1. สถานะทางการเงินของลูกหนี้:
ศาลจะพิจารณาจากบัญชีงบดุลของลูกหนี้เป็นหลัก ว่าหนี้สินมีมากกว่าทรัพย์สินหรือไม่
บัญชีงบดุล นั้นต้องจัดทำตามมาตรฐานการบัญชีที่กฎหมายกำหนด หรือมาตรฐานการบัญชีที่กำหนดโดยสมาคมวิชาชีพ
ศาลจะพิจารณาพยานหลักฐานอื่นๆ ประกอบด้วย เช่น ข้อเท็จจริงอันเป็นข้อสันนิษฐานตาม พ.ร.บ. ล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 8 หรือ ข้อเท็จจริงอื่นๆ ที่แสดงให้เห็นว่าลูกหนี้มีหนี้สินมากกว่าทรัพย์สิน

2. สาเหตุที่ลูกหนี้ประสบปัญหาทางการเงิน:
ศาลจะพิจารณาว่าสาเหตุที่ลูกหนี้ประสบปัญหาทางการเงินนั้น เกิดจากปัจจัยภายใน หรือ ปัจจัยภายนอก
ปัจจัยภายใน หมายถึง ปัญหาที่เกิดจากการบริหารงานที่ผิดพลาดของลูกหนี้เอง เช่น บริหารงานผิดพลาด ไร้ประสิทธิภาพ
ปัจจัยภายนอก หมายถึง ปัญหาที่เกิดจากปัจจัยภายนอกที่ลูกหนี้ควบคุมไม่ได้ เช่น วิกฤติเศรษฐกิจ ภัยพิบัติทางธรรมชาติ
กรณีที่ลูกหนี้ประสบปัญหาทางการเงินจากปัจจัยภายนอก ศาลจะพิจารณา ว่าลูกหนี้ยังมีโอกาสที่จะฟื้นฟูกิจการได้หรือไม่

3. ช่องทางในการฟื้นฟูกิจการ:
ศาลจะพิจารณาว่าลูกหนี้มีช่องทางที่จะฟื้นฟูกิจการได้หรือไม่
ช่องทาง หมายถึง แนวทางหรือวิธีการที่จะทำให้ลูกหนี้สามารถกลับมาชำระหนี้ได้
ศาลจะพิจารณาจากแผนฟื้นฟูกิจการ ที่ลูกหนี้เสนอ
แผนฟื้นฟูกิจการ นั้นต้องมีความเป็นไปได้ และสามารถปฏิบัติได้จริง
ศาลจะพิจารณาว่าเจ้าหนี้สนับสนุนแผนฟื้นฟูกิจการหรือไม่
กฎหมายล้มละลาย-ฟื้นฟูกิจการ,คำพิพากษาศาลฎีกา