ถาม: ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7601/2541 กรณีผู้ประกันผิดสัญญาประกันตัวจำเลย ผู้ประกันมีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของจำเลยขอลดค่าปรับหรือไม่?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ]  สกัดหลักฎีกา รวมคำบรรยายเนติบัณฑิต เล่มที่ ๑ สมัยที่ ๖๗
วิชากฏหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ภาค ๓ (ภาคปกติ) อ.อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ ครั้งที่ ๑ สกัดหลักฎีกา รวมคำบรรยายเนติบัณฑิต เล่มที่ ๑ สมัยที่ ๖๗
วิชากฏหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ภาค ๓ (ภาคปกติ) อ.อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ ครั้งที่ ๑    คำพิพากษาศาลฎีกาที่  ๗๖๐๑/๒๕๔๑ ตามสัญญาประกัน ว. ผู้ประกันเป็นผู้ทำสัญญาประกันไว้ต่อศาล ผู้ประกันจึงเป็นคู่สัญญากับศาล หากมีการผิดสัญญาประกันดังกล่าวผู้ประกันก็เป็นฝ่ายที่อาจถูกบังคับตามสัญญาประกันแต่เพียงผู้เดียว จำเลยมิใช่คู่สัญญาประกันกับศาล จึงหาต้องรับผิดตามสัญญาประกันหรืออาจถูกบังคับตามสัญญาประกันไม่การที่จำเลยยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นของดหรือลดค่าปรับจึงไม่มีผลอันจะก่อให้เกิดสิทธิอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลอุทธรณ์ของผู้ประกันได้ อุทธรณ์ของผู้ประกันจึงเป็นอุทธรณ์ที่มิชอบเนื่องจากมิได้เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาตามลำดับชั้นศาล ที่ศาลอุทธรณ์ไม่วินิจฉัยอุทธรณ์คำสั่งของผู้ประกัน ซึ่งอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของดหรือลดค่าปรับของจำเลย และพิพากษายกอุทธรณ์ของผู้ประกันจึงชอบแล้ว คำพิพากษาศาลฎีกาที่  ๗๖๐๑/๒๕๔๑ คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๕๓๔ มาตรา ๔(๑),(๒) ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๑ ระหว่างพิจารณา ศาลชั้นต้นอนุญาตให้ผู้ประกันประกันตัวจำเลยไป โดยทำสัญญาประกันไว้ต่อศาลว่า ผู้ประกันหรือจำเลยจะขอปฏิบัติตามนัดหรือหมายเรียกของเจ้าพนักงานหรือศาล มิฉะนั้นผู้ประกันยอมรับผิดชอบใช้เงิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท ผู้ประกันผิดสัญญาประกันโดยไม่ส่งตัวจำเลยตามนัดต่อศาลศาลชั้นต้นจึงสั่งปรับผู้ประกันเป็นเงิน ๒๐๐,๐๐๐บาท จำเลยยื่นคำร้องขอให้ลดค่าปรับ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งยกคำร้อง ผู้ประกันอุทธรณ์คำสั่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายกอุทธรณ์ของผู้ประกัน
         ผู้ประกันฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า มีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยตามฎีกาของผู้ประกันว่าผู้ประกันมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของดหรือลดค่าปรับของจำเลยหรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า ตามสัญญาประกันลงวันที่ ๒ สิงหาคม ๒๕๓๙ นายวินัย อ่อนคงผู้ประกันเป็นผู้ทำสัญญาประกันไว้ต่อศาล ผู้ประกันจึงเป็นคู่สัญญากับศาล หากมีการผิดสัญญาประกันดังกล่าวผู้ประกันก็เป็นฝ่ายที่อาจถูกบังคับตามสัญญาประกันแต่เพียงผู้เดียวจำเลยมิใช่คู่สัญญาประกันกับศาล จึงหาต้องรับผิดตามสัญญาประกันหรืออาจถูกบังคับตามสัญญาประกันไม่ การที่จำเลยยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นของดหรือลดค่าปรับจึงไม่มีผลอันจะก่อให้เกิดสิทธิอุทธรณ์คำสั่งต่อศาลอุทธรณ์ของผู้ประกันได้ อุทธรณ์ของผู้ประกันจึงเป็นอุทธรณ์ที่มิชอบเนื่องจากมิได้เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาตามลำดับชั้นศาลที่ศาลอุทธรณ์ไม่วินิจฉัยอุทธรณ์คำสั่งของผู้ประกัน ซึ่งอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของดหรือลดค่าปรับของจำเลย และพิพากษายกอุทธรณ์ของผู้ประกันจึงชอบแล้ว
จากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7601/2541  ผู้ประกันไม่มีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้นที่สั่งยกคำร้องของจำเลยขอลดค่าปรับ  แม้ว่าผู้ประกันจะผิดสัญญาประกันตัวจำเลยก็ตาม  เหตุผลสำคัญมีดังนี้


1.  ผู้ประกันไม่ใช่คู่สัญญาประกันกับจำเลย:  ในคดีนี้  ผู้ประกันทำสัญญาประกันตัวจำเลยไว้กับศาล  ดังนั้น  ผู้ประกันจึงเป็นคู่สัญญาประกันกับศาลเท่านั้น  ไม่ใช่คู่สัญญาประกันกับจำเลย


2.  การที่จำเลยขอลดค่าปรับ  ไม่ใช่การดำเนินการตามสัญญาประกัน:  สัญญาประกันเป็นสัญญาที่ทำขึ้นเพื่อให้ผู้ประกันรับผิดชอบแทนจำเลย  กรณีที่จำเลยไม่ปฏิบัติตามนัดหมายของศาล  ศาลมีอำนาจสั่งปรับผู้ประกันตามสัญญาประกัน  แต่การที่จำเลยขอลดค่าปรับ  ไม่ใช่การกระทำตามสัญญาประกัน  แต่เป็นการร้องขอต่อศาล  เพื่อให้ศาลใช้ดุลพินิจลดค่าปรับลง


3.  ผู้ประกันไม่มีส่วนได้เสียโดยตรงต่อคำสั่งศาลที่สั่งยกคำร้องของจำเลยขอลดค่าปรับ:  การที่ศาลสั่งยกคำร้องของจำเลยขอลดค่าปรับ  ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อสิทธิหรือหน้าที่ของผู้ประกันโดยตรง  ผู้ประกันจะต้องรับผิดชอบตามสัญญาประกันเต็มจำนวน  แม้ว่าศาลจะลดค่าปรับของจำเลยลงก็ตาม


4.  การอุทธรณ์คำสั่งของผู้ประกัน  เป็นการดำเนินการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย:  ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง  กำหนดลำดับชั้นการอุทธรณ์ไว้ชัดเจน  บุคคลที่ไม่ใช่คู่คดีในคดีนั้น  ไม่มีสิทธิยื่นอุทธรณ์คำสั่งของศาลในคดีนั้น  การที่ผู้ประกันยื่นอุทธรณ์คำสั่งศาลที่สั่งยกคำร้องของจำเลยขอลดค่าปรับ  จึงเป็นการอุทธรณ์ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย  ศาลอุทธรณ์จึงไม่มีอำนาจวินิจฉัยอุทธรณ์ของผู้ประกัน
กฎหมายค้ำประกัน,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,คำพิพากษาศาลฎีกา