ช่วยสรุปเรื่อง "เหตุผลที่นโยบายการเงินไทยยังไม่ถึงทางตัน" ให้หน่อยค่ะ
แท้จริงแล้วนโยบายการเงินไทยน่าจะยังห่างไกลกับการถึงทางตัน อีกทั้งสามารถมีบทบาทในการช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้มากกว่านี้ ด้วยเหตุผล 2 ประการ เรื่องแรก การทำนโยบายการเงินแบบใหม่ๆ ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อการกระจายสภาพคล่องให้ไปถึงมือธุรกิจรายเล็กที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 เท่านั้น แต่ยังให้ประโยชน์ด้านอื่นๆ อีก ที่ควรถูกนำมาพิจารณาประกอบด้วย เป้าหมายจากการทำนโยบายการเงินในรูปแบบใหม่มีมากกว่าแค่การกระจายสภาพคล่องสู่ผู้ประกอบการรายเล็ก การดำเนินนโยบายการเงินทางเลือกอื่นๆ เช่น QE สามารถช่วยสนับสนุนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยในอีก 3 ช่องทาง คือ 1. ทำให้ตลาดพันธบัตรสามารถทำงานได้ตามปกติ และเพิ่มสภาพคล่องให้กับตลาดการเงิน 2. ผ่อนคลายภาวะทางการเงินโดยรวมของประเทศ กระตุ้นเศรษฐกิจ และควบคุมอัตราดอกเบี้ยระยะยาวในตลาดการเงิน 3. ช่วยลดต้นทุนในการกู้เงินจากภาครัฐ (IMF ยังไม่แนะนำให้ทำนโยบายจากเหตุผลข้อ 3 โดยตรง เพราะความเสี่ยงด้านความน่าเชื่อถือของธนาคารกลาง แต่ในปัจจุบันก็ยังไม่เห็นปัญหาชัดเจนจากประเทศที่ทำไปแล้ว เช่น อินโดนีเซีย) แม้ว่าการช่วยเหลือในลักษณะนี้จะไม่ได้ให้ผลลัพธ์แบบเฉพาะเจาะจงไปที่กลุ่มคนรายได้น้อย แต่ในภาวะที่เศรษฐกิจถูกกระทบในวงกว้างการให้ความช่วยเหลือเศรษฐกิจมหภาคทั้งระบบ ย่อมส่งผลดีไปถึงประชาชนในตลาดแรงงานอย่างแน่นอน  ประสบการณ์ของหลายประเทศกำลังพัฒนาที่ทำนโยบายไปแล้วชี้ไปในทางที่ให้ผลลัพธ์ที่ดีตามมา โดยจากรายงาน Global Financial Stability Report  [https://www.imf.org/en/Publications/GFSR/Issues/2020/10/13/global-financial-stability-report-october-2020] ของ IMF หากเปรียบเทียบประเทศที่ทำนโยบาย QE กับประเทศที่ไม่ทำ จะพบว่า ประเทศที่ทำนโยบาย QE โดยเฉลี่ยมีภาวะทางการเงินที่ผ่อนคลายกว่า และแม้ว่าการทำนโยบายแบบนี้จะทำให้เงินสกุลนั้นๆ อ่อนค่าลงไปบ้าง แต่ก็ไม่ใช่เป็นการอ่อนค่าที่รุนแรงจนควบคุมไม่ได้อย่างที่หลายฝ่ายกังวล ยิ่งไปกว่านั้นในกรณีของไทยมีต้นทุนในการทำนโยบายในลักษณะนี้ที่ต่ำกว่าในหลายประเทศมาก ทั้งในแง่ของอัตราเงินเฟ้อที่อยู่ในระดับต่ำต่อเนื่องมาอย่างยาวนาน และเสถียรภาพด้านต่างประเทศที่เข้มแข็งมากจากทั้งการเกินดุลบัญชีเดินสะพัดและทุนสำรองระหว่างประเทศที่อยู่ในระดับสูง ซึ่งสร้างความเชื่อมั่นและลดโอกาสในการเกิดปัญหาเงินไหลออกที่ควบคุมไม่ได้หลังจากทำนโยบาย อีกประเด็นสำคัญคือ เสถียรภาพระบบการเงินในประเทศที่เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่ถูกนำมาพิจารณาในการดำเนินนโยบายการเงิน แต่ในสถานการณ์ปัจจุบันปัญหาที่เกิดจากการเข้าซื้อสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงและประเมินความเสี่ยงต่ำเกินไป (Search for Yield) ที่ ธปท. แสดงความกังวลมาโดยตลอด ไม่ใช่เรื่องที่น่าเป็นห่วงมากในภาวะที่เศรษฐกิจหดตัวอย่างรุนแรงและรายได้ของคนถูกกระทบอย่างหนัก และถึงจะเกิดปัญหานี้ขึ้นก็ยังสามารถใช้เครื่องมือที่เฉพาะเจาะจงมากกว่าอย่าง Macro Prudential Policy ในการจัดการได้ ซึ่งจะไม่สร้างต้นทุนต่อเศรษฐกิจในภาพรวม แม้ว่า ธปท. อาจกังวลต่อผลที่จะตามมาในระยะยาว เช่น ความน่าเชื่อถือในแง่ของวินัยทางการเงิน แต่เชื่อว่าไม่ใช่ประเด็นที่ต้องวิตกมากนัก หากมีการสื่อสารที่เหมาะสมและชัดเจน ธปท. ย่อมยังได้รับความไว้วางใจจากทั้งนักลงทุนและประชาชนในฐานะของผู้ดำเนินนโยบายที่เข้าใจบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป และพร้อมปรับเปลี่ยนกลยุทธ์เพื่อรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจโดยรวม ซึ่งแน่นอนว่าเสถียรภาพของการเติบโตทางเศรษฐกิจก็เป็นหนึ่งในเป้าหมายของนโยบายการเงินเช่นกัน เรื่องที่สอง เป็นการยากที่จะหาตัวชี้วัดที่บอกได้ว่าสภาพคล่องในระบบเศรษฐกิจของเราเพียงพอแล้วในภาวะปัจจุบัน โดยเฉพาะในมิติของค่าเงินบาทที่ยังคงแข็งค่าขึ้นต่อเนื่อง ผมคิดว่าประเด็นสำคัญอีกอย่างหนึ่งของการเลือกที่จะไม่ทำอะไรเพิ่มเติมคือ ความกังวลว่าสภาพคล่องในระบบจะมีมากเกินไป และก่อให้เกิดฟองสบู่ในสินทรัพย์บางประเภทซึ่งเริ่มเห็นสัญญาณเกิดขึ้นในต่างประเทศบ้างแล้ว แต่สำหรับไทยเรียกได้ว่าเรายังห่างไกลจากคำว่าฟองสบู่มาก เมื่อดูข้อมูลง่ายๆ อย่างตลาดหุ้นไทยที่ฟื้นตัวได้ช้ากว่าต่างประเทศมาก อัตราดอกเบี้ยระยะยาวเมื่อเทียบกับสหรัฐฯ ก็อยู่ในระดับสูงกว่า ยิ่งหากดูอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง (หลังหักออกด้วยอัตราเงินเฟ้อ) ก็ยิ่งสูงกว่าสหรัฐฯ เพราะเงินเฟ้อเราต่ำมาก ซึ่งก็สะท้อนภาพรวมว่าตลาดการเงินเรายังไม่ได้ผ่อนคลายเท่าต่างประเทศ อีกประเด็นที่ผมเชื่อว่าสำคัญที่สุดที่อยากชวนคิดคือ การไม่เปลี่ยนวิธีการทำนโยบายการเงินเลยในวันนี้ ทำให้เกิดต้นทุนเพิ่มเติมต่อเศรษฐกิจไทย เพราะในวันที่ประเทศอื่นใช้นโยบายที่ผ่อนคลายมากขึ้น นโยบายการเงินของไทยจะตึงตัวมากกว่าไปโดยปริยาย ซึ่งแน่นอนว่าจะส่งผลให้ค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้นตามมาอีก ในมิติเชิงเปรียบเทียบกับต่างประเทศ แบบนี้คงไม่สามารถพูดได้ว่าสภาพคล่องของเราสูงมากเพียงพอแล้ว
1. การทำนโยบายการเงินแบบใหม่ ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อกระจายสภาพคล่องไปถึงมือธุรกิจรายเล็กที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 เท่านั้น แต่ให้ประโยชน์ด้านอื่นๆ โดยการช่วยสนับสนุนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทยของ QE 3 ช่องทางคือ
1.1. ทำให้ตลาดพันธบัตรทำงานได้ตามปกติ และเพิ่มสภาพคล่องให้ตลาดการเงิน
1.2. ผ่อนคลายภาวะทางการเงิน กระตุ้นเศรษฐกิจ และควบคุมอัตราดอกเบี้ยระยะยาว
1.3. ลดต้นทุนในการกู้เงินจากภาครัฐ แต่ IMF ยังไม่แนะนำให้ทำนโยบาย เพราะความเสี่ยงด้านความน่าเชื่อถือของธนาคารกลาง

ในภาวะที่เศรษฐกิจถูกกระทบในวงกว้าง การให้ความช่วยเหลือเศรษฐกิจมหภาคจะส่งผลดีไปถึงประชาชนในตลาดแรงงาน ประเทศไทยมีต้นทุนในการทำนโยบายนี้ต่ำกว่าหลายประเทศ ทั้งในแง่ของอัตราเงินเฟ้อระดับต่ำอย่างต่อเนื่อง และเสถียรภาพด้านต่างประเทศที่เข้มแข็งซึ่งสร้างความเชื่อมั่นและลดโอกาสในการเกิดปัญหาเงินไหลออกที่ควบคุมไม่ได้

2. เป็นการยากที่จะหาตัวชี้วัดสภาพคล่องในระบบเศรษฐกิจของเราว่าเพียงพอแล้วในปัจจุบัน ความกังวลว่าสภาพคล่องในระบบมีมากเกินไป และก่อให้เกิดฟองสบู่ในสินทรัพย์บางประเภท แต่ประเทศไทยยังห่างไกลฟองสบู่มาก เมื่อดูข้อมูลตลาดหุ้นไทยที่ฟื้นตัวช้ากว่าต่างประเทศ อัตราดอกเบี้ยระยะยาวอยู่ในระดับสูงกว่าสหรัฐอเมริกา อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงก็สูงกว่าสหรัฐอเมริกา เพราะเงินเฟ้อต่ำมาก สะท้อนให้เห็นว่าตลาดการเงินไทยยังไม่ผ่อนคลายเท่าต่างประเทศ

3. การไม่เปลี่ยนวิธีการทำนโยบายการเงิน ทำให้เกิดต้นทุนเพิ่มเติม เพราะในวันที่ประเทศอื่นใช้นโยบายผ่อนคลายมากขึ้น นโยบายการเงินของไทยจะตึงตัวมากกว่า ส่งผลให้ค่าเงินบาทแข็งขึ้น
4.ข่าวเศรษฐกิจและการเงิน,5.ความรู้ทางการเงิน