จงสรุป บทความ 108 ปัญหายา
108 ปัญหายา ทุกอย่างย่อมมีทั้งด้านดีและด้านเสีย การทำความเข้าใจทั้งสองด้านย่อมทำให้สามารถแก้ไขและป้องกันเหตุการณ์ต่างๆ ได้ทันท่วงที ยาก็เช่นเดียวกัน หากเรารู้แต่ด้านดี โดยไม่รู้ด้านเสีย ด้านอันตราย ย่อมเกิดโทษมากกว่าคุณ หากท่านผู้อ่านต้องการถามปัญหาเรื่องยาผ่านคอลัมน์นี้ โปรดวงเล็บมุมซอง 108 ปัญหายา ทางนิตยาสารจะทยอยนำคำตอบข้อสงสัยของท่านลางตีพิมพ์ในหน้านี้ ผมมีปัญหาใคร่จะเรียนถามคุณหมอ ผมสนใจวงการสาธารณสุข ปัญหาเกี่ยวกับการกินดีมีสุข พ้นจากโรคภัย ขอถามเป็นข้อๆ ดังนี้ 1 ยาที่มีชื่อว่า โซเดียมไบคาร์บอร์เนต มีสรรพคุณและฤทธิ์ข้างเคียงอย่างไรบ้าง เนื่องจากห้าของผมไปให้หมอในเมืองตรวจดู เพราะมีอาการผื่นคัน ใจสั่น แน่นหน้าอก เป็นเพราะฤทธิ์ของยานี้หรือเปล่าครับ 2 ผมเป็นประจำตัว มีอาการแพ้ ผื่นคันมาก ไปฉีดยาที่ชื่อว่า แคลเซียมกลูโคเนต ผมมีอาการร้อนไปทั้งตัว เป็นเพราะอะไร มีอันตรายไหมครับ อยากทราบสรรพคุณของตัวยานี้ด้วยครับ 3 แถบหมู่บ้านที่อยู่อาศัยของผม มีงูชุมมาก เมื่อถูกงูกัดควรปฏิบัติอย่างไร การฉีดเซรุ่มเขาฉีดกันอย่างไร 4 ยาที่ชื่อ Nicotinic กับ Encephabol ใช้ในกรณีอย่างไร 5 การฉีดยาสุนัขบ้าในตัวสุนัข เขาฉีดกันที่อวัยวะส่วนไหนของสุนัข ในวัคซีนชื่ออะไร ใช้ฉีดครั้งละประมาณกี่ ซีซี ปฏิธานสุรินทร์ ตอบ 1 ยาดังกล่าวเป็นยาฉีดเข้าเส้นเพื่อแก้ไขภาวะเลือดเป็นกรด ซึ่งพบในผู้ป่วยหนักเท่านั้น เช่น ผู้ป่วยท้องเดินรุนแรงจนมีภาวะช็อค เหงื่อออกตัวเย็น หน้ามืด กระสับกระส่าย โดยปกติแล้วไม่ได้ใช้กับอาการอย่างอื่นเลย อันตรายที่สำคัญ คือ ถ้าใช้ขนาดมากไป อาจทะให้ถึงตายได้ ดังนั้น การใช้ยานี้ จึงต้องสั่งโดยแพทย์และอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด เท่านั้น ส่วนอาการต่างๆ ของคุณป้า คงไม่ได้เกิดจากฤทธิ์ยาตัวนี้ 2 ยาตัวนี้ชาวบ้านรู้จักกันดี และเรียกว่า ยาแคลเซียม นิยมใช้ฉีดกันอย่างพร่ำเพรื่อ เพราะเข้าใจว่าเป็นยาแรง คือ ฉีดแล้วทำให้รู้สึกร้อนซู่ซ่าไปทั้งตัว ความจริงยานี้มีประโยชน์เฉพาะในผู้ป่วยที่เป็นโรค โรคขาดแคลเซียมในเลือด ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ เท่านั้น ซึ่งจะมีอาการมือจีบเกร็ง หรือเป็นตะคริว ในบ้านเราคนที่มีโอกาสเป็นโรคนนี้มีน้อยมาก ส่วนอาการอื่นๆ รวมทั้ง อาการแพ้ ผื่นคัน ที่คุณเป็นอยู่นั้น การใช้ยานี้ไม่ได้ประโยชน์แต่อย่างใด นอกจากจะเสียเงินเปล่าๆ แล้ว ยังอาจมีอันตรายถึงตายคาเข็มได้ จึงขอฝากให้ช่วยกันแก้ความเข้าใจผิดๆ เกี่ยวกับยานี้ด้วย 3 ข้อควรปฏิบัติเมื่อถูกงูกัดคือ - อย่าให้ดื่มสุรา พยายามให้ผู้ป่วยเคลื่อนไหวน้อยที่สุด เพื่อไม่ให้โลหิตหมุนเวียนเร็ว - อย่าใช้ไฟหรือเหล็กร้อนจี้แผล - อย่างกรีดแผล การกรีดต้องกระทำโดยผู้เข้าใจวิธีการเท่านั้น - ใช้เชือกหรือสายยางรัดระหว่างแผลกับหัวใจ รัดแน่นพอควร และคลายออกทุกๆ 15 นาที คลายสิ่งที่รัดสัก 1 นาทีก็พอ รีบนำส่งแพทย์เพื่อทำการรักษาต่อไป สำหรับการฉีดเซรุ่ม ขั้นแรกแพทย์จะวินิจฉัยว่าโดยงูอะไรกัด โดยดูจากตัวงู หรือรอยเขี้ยว หรือคำบอกเล่าของผู้นำคนไข้มาส่ง ประกอบกับดูจากอาการของผู้ป่วย ต่อไปแพทย์จะให้การรักษาด้วยยาก่อน ถ้าอาการไม่ดีขึ้น จึงเลือกเซรุ่มให้ตรงกับชนิดของงูที่กัด แล้วฉีดเซรุ่มเข้าเส้นเลือดหรือเข้าหน้าท้องหรือตะโพก ครั้งแรกฉีดประมาณ 10-30 มล คอยสังเกตอาการ ถ้ายังไม่ดีขึ้นให้ซ้ำทุก 15 นาที ครั้งละ 10 มล จนการหายใจดีขึ้น ก็ยืดระยะเวลาฉีดเป็นทุก ครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมงจนเห็นว่าอาการต่างๆ ปกติดี 4 Nicotnic acid เป็นวิตามินบี ตัวหนึ่ง อาจเรียกบี 3 ก็ได้ ใช้เพื่อทำให้ประสาทสงบ Encephabol เป็นยาที่ใช้หลังจากสมองได้รับความกระทบกระเทือน ยาทั้งสองชนิดนี้ควรใช้เมื่อแพทย์สั่ง 5 ฉีดที่ขาหลังของสุนัข ฉีดเข้ากล้าม วัคซีนมีหลายยี่ห้อ ซื้อได้ที่ร้านของสัตว์แพทย์ ราคาเข็มละประมาณ 50 บาท สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบางแห่งอาจมีวัคซีนขายให้ในราคา 15 บาท ฉีดครั้งละ 1 ซีซี เภสัชกรหญิง แน่งน้อง ศิตลักษณ์ ป้ายคำ ถามตอบปัญหาสุขภาพ คุยสุขภาพ 108 ปัญหายา ภกญแน่งน้อง ศิตลักษณ์
1.  โซเดียมไบคาร์โบเนต:
-  สรรพคุณและฤทธิ์ข้างเคียง: เป็นยาที่ใช้เข้าเส้นเลือดเพื่อแก้ไขภาวะเลือดเป็นกรด ใช้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีภาวะเกร็งหรือช็อคที่เกิดจากการสูญเสียน้ำหล่อเลือดมาก เช่น ผู้ป่วยท้องเดินรุนแรงจนมีภาวะช็อค
-  ฤทธิ์ข้างเคียง: ถ้าใช้ขนาดมากเกินไปอาจทำให้เกิดอันตรายและถึงตายได้ จึงต้องให้โดยแพทย์และอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด

2.  แคลเซียมกลูโคเนต:
-  สรรพคุณและฤทธิ์ข้างเคียง: ชาวบ้านใช้เรียกว่า "ยาแคลเซียม" มักใช้ฉีดเพื่อแก้ไขภาวะขาดแคลเซียมในเลือด เช่น ผู้ป่วยที่มีอาการมือจีบเกร็งหรือเป็นตะคริว ส่วนในกรณีที่มีอาการแพ้ ผื่นคัน ที่คุณเป็นอยู่นั้นไม่ได้ประโยชน์จากยานี้และอาจทำให้เสียเงินเปล่าๆ และเสี่ยงต่อความอันตรายได้

3.  การป้องกันและรักษาการถูกงูกัด:
-  หลีกเลี่ยงการดื่มสุราและรักษาผู้ป่วยให้เคลื่อนไหวน้อยที่สุด เพื่อไม่ให้โลหิตหมุนเวียนเร็ว
-  อย่าใช้ไฟหรือเหล็กร้อนจี้แผล
-  อย่ากรีดแผล แต่ควรกระทำโดยผู้ที่รู้จักวิธีการ
-  ใช้เชือกหรือสายยางรัดระหว่างแผลกับหัวใจ รัดแน่นพอควรและคลายออกทุกๆ 15 นาที
-  ฉีดเซรุ่มในกรณีที่ถูกงูกัด โดยให้ตรงกับชนิดของงูที่กัด และฉีดตามขั้นตอนที่แพทย์สั่ง

4.  Nicotinic acid และ Encephabol:
-  Nicotinic acid: เป็นวิตามินบี 3 ใช้เพื่อทำให้ประสาทสงบ
-  Encephabol: ใช้หลังจากสมองได้รับความกระทบกระเทือน ควรใช้ตามที่แพทย์สั่ง

5.  การฉีดยาสุนัขบ้า:
-  ฉีดที่ขาหลังของสุนัขเข้ากล้าม
-  มีหลายยี่ห้อวัคซีนที่ซื้อได้ที่ร้านของสัตวแพทย์ หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
17.เภสัชวิทยา Pharmacology