จงสรุปบทความ เรื่อง การพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อรุนแรงในกระแสโลหิตและภาวะช็อกจากการติดเชื้อที่มีภาวะคุกคามต่อชีวิต โดยนำแนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาลของกอร์ดอนและทฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็มมาประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยของโรงพยาบาลศรีสังวาลย์ ให้หน่อยค่ะ
ภาวะช็อกเกิดจากการติดเชื้อเป็นภาวะวิกฤติฉุกเฉินที่มีความซับซ้อนผู้ป่วยต้องได้รับการช่วยเหลือ
อย่างเร่งด่วนหากมีความล่าช้าอาจจะทำาให้เสียชีวิตได้ โรงพยาบาลศรีสังวาลย์พบผู้ป่วยเสียชีวิตจากการ
ติดเชื้อมากเป็น 1 ใน 5 อันดับแรกของสาเหตุการเสียชีวิตทั้งหมดมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปี 2556  2558
มีผู้ป่วยเข้ารับการรักษาในปี 2556 จำานวน 80 ราย เสียชีวิต 7 ราย(8.25%) ปี 2557 จำานวน 129 ราย
เสียชีวิต 27 ราย(20.93%) ปี 2558 จำานวน 45 ราย เสียชีวิต 9 ราย (20.00%) ผู้ศึกษาได้ศึกษาผู้ป่วยตั้งแต่
เดือนตุลาคม 2557  กันยายน 2558 ได้เริ่มนำาแนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาล
ของกอร์ดอนและทฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็มมาประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยภาวะติดเชื้อในกระแส
เลือดภาวะแทรกซ้อนสำาคัญที่ทำาให้เกิดการเสียชีวิตมีอัตราสูงที่พบได้คือภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด
รุนแรงและมีภาวะช็อกจากการศึกษาพบว่าการนำาทฤษฎีทางการพยาบาลมาทั้งสองทฤษฎีใช้ในการดูแล
ผู้ป่วยติดเชื้อรุนแรงในกระแสโลหิตและภาวะช็อกจากการติดเชื้อมีความเหมาะสมทำาให้ผู้ป่วยปลอดภัย
คำสำคัญ: ติดเชื้อรุนแรงในกระแสโลหิต,ภวะช็อกจกกรติดเชื้อ, แนวคิดและแบบแผนสุขภพตม
ทฤษฎีทงกรพยบลของกอร์ดอนและทฤษฎีทงกรพยบลของโอเร็ม
Abstract
Septic Shock is a life threatening condition and medical emergency that requires imme -
diate care, diagnosis and treatment (interventions). If the care is delayed (prolonged) the com -
plications may lead to death.Top 5 causes of death at Sriwangwal Hospital from 2013-2015 in -
cluded septicemia. In 2013 , 80 patients were hospitalized with sepsis and 7 patients died from
septicemia, 27 deaths of 129 hospital admissions in 2014 and 9 deaths from 45 hospital admis -
sions in 2015. According of the study from 2013-2015, sepsis is a life threatening emergency and
high mortality rate.
The objective of this study is to apply GordonsFunctional Health Patterns and Orems
Self Care Theory as a framework in nursing care for sepsis ,septic shock patients with the differ -
ences of complications, age group and lifestyle. The results reflected that the two patients in
this study received care regarding their self  care demands, they could be recovered and back
to normal life. Nursesssatisfaction in caring patient with sepsis was improved and nursing care
was more effective.
Key words: Severe Sepsis, Septic Shock , GordonFunctional Health Patterns, Orems Self
Care Theory, การพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อรุนแรงในกระแสโลหิตและภาวะช็อกจากการติดเชื้อที่มีภาวะคุกคามต่อชีวิต
โดยนาแนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาลของกอร์ดอนและทฤษฎีทางการ
พยาบาลของโอเร็มมาประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยของโรงพยาบาลศรีสังวาลย์
Applying GordonsFunctional Health Patterns and Orems Self CareTheory in Nursing Care for
Patient with Life Threatening Severe Sepsis and Septic Shock
ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด(Sepsis)เป็นกลุ่มอาการที่เป็น
ผลจากการที่เนื้อเยื่อหรือเซลล์ถูกทำาลาย และได้รับบาดเจ็บอย่าง
ต่อเนื่อง เป็นภาวะวิกฤตที่มีความสำาคัญเพราะมีอัตราตายสูง หาก
ไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและรวดเร็ว ถึงแม้ว่าปัจจุบันได้เริ่มมี
การนำาแนวทางการรักษาEGDT (early goal-directed therapy)
มาประยุกต์ใช้ในการรักษาซึ่งถือได้ว่าเป็นฐานความรู้ใหม่ที่ต้อง
ทำาความรู้จักและคุ้นเคยในการนำามาประยุกต์ใช้การดูแลรักษาผู้
ป่วย sepsis ตาม EGDT(River E , Nyugen B, Havstad S et al.N
Eng J Med 2001)ต้องอาศัยความเหมาะสม ถูกต้อง รวดเร็ว Sur -
vivng SSW. Severe Sepsis and Septic Shock Campaign
พยาบาลศรีสังวาลย์.2557)ก็เป็นเครื่องมืออันหนึ่งในการดูแลผู้ป่วย
โรงพยาบาลศรีสังวาลย์ทั้งนี้พยาบาลเป็นหนึ่งในทีมที่มีความสาคัญ
เนื่องจากต้องดูแลผู้ป่วยตลอด 24 ชั่วโมงให้การพยาบาลตลอด
เวลา จึงได้มีการนำาทฤษฎีทางการพยาบาล2 ทฤษฎีมาประยุกต์ใช้
ในการดูแลผู้ป่วยให้สอดคล้องกับปัญหาของผู้ป่วยแต่ละรายดังนี้
แนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาลของกอร์
ดอน(กอร์ดอน:1994)ซึ่งเป็นการประเมินแบบแผนการดำารงชีวิตที่มี
การเปลี่ยนแปลงจากการเจ็บป่วยอาจเป็นเหตุให้เกิดการเสียชีวิตได้
ในผู้ป่วยรายที่ 1 นี้เป็นผู้ป่วยอายุน้อยที่เกิดภาวะคุกคามต่อชีวิตที่
รุนแรงจนแบบแผนการดำาเนินชีวิตเปลี่ยนแปลงไป เมื่อนำามาใช้
แล้วทำาให้มองเห็นปัญหาสาคัญสามารถให้ความช่วยเหลือได้อย่าง
รวดเร็วมีประสิทธิภาพและภาวะช็อกจากการติดเชื้อในผู้ป่วยรายที่
ดูแลตนเองในอดีตที่ผ่านมาในผู้ป่วยรายนี้ปกติแข็งแรงดีช่วยเหลือ
ตนเองได้ตามอัตภาพของผู้สูงอายุเมื่อมีภาวะเบี่ยงเบนทางด้าน
สุขภาพจากความเจ็บป่วยความสามารถในการดูแลตนเองน้อยลง
พยาบาลได้มีการประเมินความสามารถในการดูแลตนเองของผู้
ป่วยและผู้ดูแลว่ามีศักยภาพเพียงพอที่จะตอบสนองต่อความ
ต้องการการดูแลตามสภาพของความเจ็บป่วยได้หรือไม่โดยมีการ
ให้ความรู้คำาแนะนำา ฝึกทักษะพร้อมมีการวางแผนให้การพยาบาล
ทดแทนเมื่อพบปัญหาผู้ป่วยที่ผู้ป่วยยังไม่สามารถช่วยเหลือตัวเอง
ได้มีการประเมินเป็นระยะๆในช่วงเวลาของการรับผู้ป่วยไว้ดูแล
บทบาทของพยาบาลจะลดลงเรื่อยๆจนเมื่อผู้ป่วยและผู้ดูแลมีความ
สามารถในการดูแลตนเองได้พร้อมที่จะดาเนินมีชีวิตที่ไม่ต้องพึ่งพา
แล้วบทบาทของพยาบาลก็จะน้อยลงจากการดูแลผู้ป่วยตามทฤษฎี
ทางการพยาบาลทั้ง 2 ทฤษฎีที่แตกต่างกันใช้ประเมินผู้ป่วยที่มี
ภาวะการติดเชื้อเหมือนกันเหมือนกัน แต่มีความเหมาะสมกับผู้
ป่วยแต่ละราย ทำาให้มีการวางแผนให้การพยาบาลได้ตรงเป้าหมาย
ทำาให้ผู้ป่วยทั้งสองรายปลอดภัย แต่อย่างไรก็ตามทั้งนี้ก็ได้มีการนำา
กระบวนการพยาบาลมาใช้ดูแลร่วมกับทฤษฎีทางการพยาบาลทั้ง2 ทฤษฎี วัตถุประสงค์
ของกอร์ดอนและทฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็มประยุกต์ใช้
อย่างเหมาะสม
กลับมาดาเนินชีวิตได้
พยาบาลอย่างมีประสิทธิภาพ
วิธีการศึกษา
ผู้ศึกษาได้คัดเลือกผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดเพื่อเป็น
กรณีศึกษาที่มีการติดเชื้อรุนแรงในกระแสเลือดและภาวะช็อกจาก
การติดเชื้อที่มีภาวะแทรกซ้อนระบบทางเดินหายใจมาเป็นเกณฑ์
ถึงแม้ว่าจะมาจากการติดเชื้อคนละระบบ ทั้งนี้ได้มีการได้รับ
อนุญาตจากผู้ป่วยและครอบครัว โดยได้ลงนามในใบยินยอมและ
สามารถที่จะยุติการเป็นกรณีศึกษาได้และได้มีการอธิบายเรื่อง
แนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาลของกอร์
ดอนและทฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็มให้ทราบว่าเป็นการดูแล
ผู้ป่วยให้มีความเหมาะสม เกิดประโยชน์ในการดูแลการเจ็บป่วยใน
ครั้งนี้เมื่อได้รับอนุญาตแล้วจึงได้นำามาใช้
วิธีเก็บรวบรวมข้อมูล
ผู้ศึกษาได้คัดเลือกผู้ป่วยทีมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กาหนด
เมื่อได้รับความยินยอมจากผู้ป่วยแล้วผู้ศึกษาจึงวางแผนการ
พยาบาล มีการประเมินภาวะสุขภาพโดยการเก็บรวบรวมข้อมูล
จากการตรวจร่างกายการซักประวัติและการศึกษาจากเอกสาร จน
ได้ประวัติครบถ้วนตามที่ต้องการ
ผลการศึกษา
กรณีศึกษารายแรกเป็นผู้ป่วยชายไทย อายุ 44 ปีสถานภาพ
สมรส มีโรคประจำาตัวคือความดันโลหิตสูงและไขมันในเลือดสูง
ประมาณ 2 ปี เป็นหัวหน้าครอบครัว รับการรักษาสม่ำาเสมออาชีพ
ค้าขายอยู่กับบ้าน
ในผู้รายนี้เลือกใช้แนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎี
ทางการพยาบาลของกอร์ดอน 11 แบบแผน โดยปกติผู้ป่วยแข็งแรง
ดี ไม่เคยเจ็บป่วยรุนแรง เมื่อมีภาวะเจ็บป่วยก็รับการรักษาที่โรง
พยาบาลตลอด ผู้ป่วยมีความกังวลจากแบบแผนการดำาเนินชีวิตที่
เปลี่ยนแปลงไปทั้งทางด้านกายภาพ อัตมโนทัศน์ มีความวิตกกังวล
ต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง ถึงแม้ว่าจะต้องใช้เครื่องช่วย
หายใจ แบบแผนที่1. การรับรู้และการดูแลสุขภาพ ผู้ป่วยรู้ว่ามี
การติดเชื้อรุนแรงในร่างการจากการติดเชื้อระบบทางเดนอาหารมี
อาการอ่อนเพลีย ต้องรับประทานอาหารอ่อน สุก สะอาด
และอีเลคโตรไลต์ในร่างกายจนมีภาวะไตวายเฉียบพลัน ผู้ป่วยได้
รับการดูแลผู้ป่วยได้รับอาหารสายยางทดแทนเมื่ออาการดีขึ้นรับ
ประทานอาหารได้ครบ 3 มื้อ แบบแผนที่ 3. การขับถ่าย ปกติผู้
ป่วยไม่มีปัญหาเรื่องการขับถ่ายผู้ป่วยมีภาวะไตวายเฉียบพลันเพ็ญ
จันทร์สุวรรณแสงโมไนยพงศ์ . 2543) ได้รับการประเมินการ
ทำางานของไตได้รับการใส่สายสวนปัสสาวะหลังจากอาการดีขึ้น
ปัสสาวะเองได้ดี แบบแผนที่ 4. กิจวัตรประจำาวันและการออก
กำาลังกาย ปกติทำากิจวัตรต่างๆด้วยตนเอง จากภาวะเจ็บป่วยที่เกิด
ขึ้น มีไข้มีภาวะแทรกซ้อนที่ต้องนอนบนเตียงใช้เครื่องช่วยหายใจ
มีผลกระทบต่อการทำากิจวัตร ซึ่งพยาบาลต้องดูแลช่วยเหลือเพื่อ
ให้มีการฟื้นสถาพที่เร็ว แบบแผนที่ 5. การพักผ่อนนอนหลับ ปกติ
ไม่มีปัญหาเรื่องการนอนหลับ แต่ครั้งนี้พักได้น้อยเนื่องจากปวด
ท้องและเปลี่ยนสถานที่พยาบาลได้จัดบริเวณที่พักให้เงียบสงบ
และช่วยลดและบรรเทาอาการปวดท้อง แบบแผนที่ 6. สติปัญญา
และการรับรู้ผู้ป่วยมีภาวการณ์รับรู้ที่ดี มีการรู้สติดีแม้ว่าต้องมี
การใช้เครื่องมือพิเศษในการรักษา มีการรับรู้ต่อภาวะแทรกซ้อนที่
เกิดขึ้น เช่นเหนื่อย หายใจเองไม่ได้ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ
แบบแผนที่ 7. การรับรู้ตนเองและอัตมโนทัศน์ มีความกังวล ปกติ
แข็งแรงดี การเจ็บป่วยครั้งนี้รู้สึกว่ารุนแรง แต่มีความหวังว่าจะ
หายเนื่องจากต้องดูแลครอบครัวอยู่ แบบแผนที่ 8. บทบาทและ
สัมพันธภาพในครอบครัว ผู้ป่วยเป็นบิดาและเป็นผู้นำาครอบครัว
สัมพันธภาพในครอบครัวดี มีความรักใคร่ภรรยาและบุตรคอย
ดูแลตลอดเวลา แบบแผนที่ 9. เพศสัมพันธ์และการเจริญพันธ์
ไม่มีปัญหาเรื่องนี้มีบุตรสองคนภายาทาหมันแล้ว แบบแผนที่ 10.
การปรับตัวและการเผชิญกับความเครียด ผู้ป่วยสีหน้ากังวลขณะ
เข้ามารับการรักษาและเครียดเมื่อมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง
พยาบาลได้ให้การดูแลตามมาตรฐานและกระบวนการพยาบาล ให้
ภรรยาและบุตรคอยดูแลตามเวลาเยี่ยม และสามารถปรึกษาแพทย์
ได้ผู้ป่วยคลายความกังวลให้ความร่วมมือในการดูแลรักษาจน
สามารถพ้นภาวะวิกฤตได้ แบบแผนที่ 11. คุณค่าและความเชื่อ ผู้
ป่วยมีสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจคือบิดา มารดา ภรรยาและบุตร และเป็น
บุคคลที่ต้องดูแลเมื่อกลับบ้าน ต้องรักษาสุขภาพตนเองให้ดี
กรณีศึกษารายที่ 2 ผู้ป่วยชายไทยอายุ 68 ปีสถานภาพ
สมรส ผู้ป่วยชายไทยรูปร่างผอม มีอาการหายใจเหนื่อย มีไข้สูงไอ
ช่วยเหลือตัวเองได้น้อย เพลีย สามารถรับรู้ได้ว่ามีภาวะเจ็บป่วยที่
ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาล เพื่อป้องกันการเกิดอันตรายที่
คุกคามต่อการดำารงชีวิต เคยเป็นวัณโรคปอดเมื่อปี 2555 รักษา
ครบที่โรงพยาบาลศรีสังวาลย์ก่อนการเจ็บป่วยครั้งนี้ผู้ป่วยมี
สุขภาพแข็งแรงตามอัตภาพ สามารถที่จะดูแลตนเองได้โดยไม่เป็น
ภาระครอบครัวตามความจำาเป็นขั้นพื้นฐานและสามารถดูแล
ครอบครัวได้การเจ็บป่วยครั้งมีผลกระทบต่อแผนการดำาเนินชีวิต
ของตนเองและครอบครัว ทำาให้ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ต้องพึ่งพาผู้อื่น มีความวิตกกังวลกับการเจ็บป่วยครั้งนี้มากเพราะ
รู้สึกว่าจะเป็นหนักจากทฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็มพบว่า
ไทยรูปร่างผอม มีอาการหายใจเหนื่อย มีไข้สูงไอ ช่วยเหลือตัวเอง
ได้น้อย เพลีย สามารถรับรู้ได้ว่ามีภาวะเจ็บป่วยที่ต้องได้รับการ
รักษาในโรงพยาบาล เพื่อป้องกันการเกิดอันตรายที่คุกคามต่อการ
ดำารงชีวิต เคยเป็นวัณโรคปอดเมื่อปี 2555 รักษาครบที่โรงพยาบาล
ศรีสังวาลย์ก่อนการเจ็บป่วยครั้งนี้ผู้ป่วยมีสุขภาพแข็งแรงตาม
อัตภาพ สามารถที่จะดูแลตนเองได้โดยไม่เป็นภาระครอบครัวตาม
ความจำาเป็นขั้นพื้นฐานและสามารถดูแลครอบครัวได้การเจ็บป่วย
ครั้งมีผลกระทบต่อแผนการดาเนินชีวิตของตนเองและครอบครัว
และเป็นผู้สูงอายุ ทำาให้ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ต้องพึ่งพาผู้
อื่น มีความวิตกกังวลกับการเจ็บป่วยครั้งนี้มากเพราะรู้สึกว่าจะเป็น
หนัก กลัวว่าจะกลับเป็นซ้ำา ผู้ป่วยยินยอมที่จะรักษาโดยมีการใช้
เครื่องมือพิเศษ เช่นเครื่องช่วยหายใจ การใส่สายสวนหลอดเลือด
ดำา เกิดวามไม่มั่นใจในความสามารถที่จะจัดการเกี่ยวกับตนเอง
เนื่องจากเป็นผู้สูงอายุ มีเพียงภรรยาที่สูงอายุเช่นกันคอยดูแล
กังวลในเรื่อง การขาดความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมในการ
ดูแลตนเองเพื่อสนองตอบต่อความต้องการการดูแลตนเองที่จาเป็น
ได้ เพื่อให้เกิดการตัดสินใจในการที่จะดูแลตนเอง ผู้ป่วยได้รับคำา
แนะนำาในการฝึกหายใจ เพื่อหย่าเครื่องช่วยหายใจ จนสามารถ
ถอดเครื่องช่วยหายใจออกได้ โดยที่ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อน ทั้งนี้
นอกจากในการดูแลตนเองของบุคคลยังต้องคานึงถึงปัจจัยพื้นฐาน
ซึ่งมีอิทธิพลต่อความสามารถในการดูแลตนเองร่วมด้วย โดยเฉพาะ
การดูแลตนเองที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมสุขภาพ รักษาไว้ซึ่ง
สุขภาพและสวัสดิภาพ ซึ่งสิ่งเหล่านี้จำาเป็นสำาหรับทุกคน ทุกวัย
แต่ต้องมีการปรับให้มีความเหมาะสมในแต่ละบุคคลได้ติดตาม
เยี่ยมผู้ป่วยหลังจาหน่ายหนึ่งสัปดาห์พบว่าผู้ป่วยและภรรยาสารถ
ดูแลกันได้
of self-care deficit) ผู้ป่วยปกติเป็นคนแข็งแรงดีช่วยเหลือตัว
เองได้ดี และทำางานได้ตามวัย สามรถช่วยภรรยาทำางานเล็กๆน้อยๆ
ในบ้านได้อาศัยอยู่กับภรรยาและหลาน 2 คน มีปฏิสัมพันธ์กับ
เพื่อนบ้าน และให้ความช่วยเหลือในชุมชนได้ดี จากการเจ็บป่วย
ครั้งนี้ทำาให้ต้องรับการรักษาในโรงพยาบาล มีการใช้เครื่องมือที่
ทำาให้ต้องพักรักษาบนเตียงเท่านั้น ช่วยเหลือตนเองได้น้อยลง คิด
ว่าเป็นภาระของผู้อื่นตลอดจนครอบครัวที่ต้องมาดูแล และยังไม่
ทราบว่าอาการจะดีขึ้นหรือไม่ขณะรับไว้ในโรงพยาบาลตึกอายุร
กรรมชาย ผู้ป่วยซึมลง หายใจเหนื่อยมากขึ้น ให้การพยาบาลโดย
การให้ออกซิเจนทดแทนในภาวะการหายใจของผู้ป่วยทำางานได้ไม่
เต็มที่เกิดจากการติดเชื้อที่ปอดโดยดูได้จากสัญญาณชีพ ความอิ่ม
ตัวของออกซิเจนปลายนิ้วและอาการที่เปลี่ยนแปลงไป ต่อมา ผู้
ป่วยซึมปลุกตื่นยาก หายใจเหนื่อยมากขึ้น แพทย์พิจารณาใส่ท่อ
ผู้ป่วยไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้มีความพร่องในการปฏิบัติ
กิจกรรมต่างๆได้พยาบาลและทีมการรักษาทั้งแพทย์ พยาบาล นัก
กำาหนดอาหาร นักกายภาพบาบัด ได้มีการวางแผนในเรื่อง อาหาร
และน้ำา ที่ผู้ป่วยต้องได้รับอย่างเพียงพอ การฝึกหายใจ การป้องกัน
การเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น แผลกดทับให้ความรู้คำา
แนะนำาในเรื่องแผนการรักษา จนผู้ป่วยสามารถดูแลตนเองได้เบื้อง
ต้นมีความมั่นใจที่จะดูแลตนเองได้โดยไม่เป็นภาระของครอบครัว
จนกระทั่งหายจากการเจ็บป่วยสามารถกลับไปอยู่กับครอบครัวได้
system) ผู้ป่วยรู้สึกตัวดีช่วยเหลือตัวเองน้อย ผอมและอ่อนเพลีย
มาก หายใจเหนื่อยหอบ มีไข้สูง ดูกระสับกระส่าย ผิวหนังดูซีด
จากการประเมินผู้ป่วย พบว่าผู้ป่วยอยู่ในภาวะฉุกเฉินและคุกคาม
ต่อชีวิตจากอาการเจ็บป่วย พยาบาลจึงต้องมีการนำาทฤษฎีทางการ
พยาบาลของโอเร็มมาประยุกต์ใช้ร่วมกับกระบวนการพยาบาลใน
การดูแลผู้ป่วยที่มีความบกพร่องในการดูแลตนเองที่ต้องได้รับการ
ทดแทนข้อบกพร่องนั้น ในผู้ป่วยรายนี้พยาบาลได้มีประเมินความ
สามารถในการดูแลตนเองของผู้ป่วยและผู้ดูแลว่ามีศักยภาพเพียง
พอที่จะตอบสนองต่อความต้องการการดูแลตนเองตามสภาพของ
ความเจ็บป่วย โดยการช่วยสอนให้รู้วิธีปฏิบัติ ฝึกทักษะและปฏิบัติ
การพยาบาลให้ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลตามความต้องการ
ในระดับที่เพียงพอและต่อเนื่อง ได้มีการวางแผนในการให้ความ
ช่วยเหลือตั้งแต่เริ่มรับผู้ป่วยไว้ในความดูแลในช่วงเวลาที่ผู้ป่วยช่วย
เหลือตนเองไม่ได้จนกระทั่งสามารถกลับไปดูแลตนเองที่บ้านได้
โดยได้ลดบทบาทการช่วยเหลือด้วยการทำาแทนของพยาบาลและผู้
ดูแลลงเรื่อยๆ จนในที่สุดผู้ป่วยสามารถมีชีวิตอยู่ได้เองอย่างอิสระ
โดยมีการพึ่งพาผู้ดูแลน้อยที่สุดเมื่อกลับบ้าน
ระบบการพยาบาลผู้ป่วยในระยะวิกฤตทั้ง 2 รายเป็นแบบ
ประเมินตามแบบแผนสุขภาพของ กอร์ดอนในผู้ป่วยรายที่ 1
และแนวคิดทฤษฎีการดูแลตนเองในส่วนของการทดแทนของโอ
เร็ม รายที่2 ในผู้ป่วยรายที่ 1 ที่เลือกใช้แบบแผนสุขภาพตามทฤษฎี
ทางการพยาบาลของกอร์ดอนเนื่องจากเป็นผู้ป่วยอายุน้อย มีการ
เปลี่ยนแปลงแผนการดำาเนินชีวิตที่รวดเร็วจากภาวะการเจ็บป่วย ผู้
ป่วยยอมรับได้ยากในการเปลี่ยนแปลง เมื่อมีการนำาทฤษฎีมาใช้
ร่วมกับกระบวนการพยาบาลทำาให้มองเห็นปัญหาสาคัญได้ชัดเจน
สามารถช่วยเหลือและแก้ไขได้ทันเวลาผู้ป่วยปลอดภัย ในผู้ป่วย
รายที่2 ที่ใช้ทฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็ม เนื่องจากเป็นผู้สูง
อายุที่มีการดำาเนินชีวิตตามอัตภาพมานานเมื่อเกิดภาวะวิกฤตมี
ผลกระทบทางด้านจิตใจมากเพราะกลัวว่าจะเป็นภาระกับผู้ดูแลจึง
ได้ความรู้คำาแนะนำาในการกำาหนดเป้าหมายของการดำาเนินชีวิตว่า
ขอมีสุขภาพแข็งแรงเช่นเดิมเพื่อจะได้อยู่กับภรรยาและหลานนานๆ
เมื่อหายจาภาวะเจ็บป่วยและกลับบ้านได้ผลการศึกษา
พบข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลและให้การพยาบาลดังต่อไปนี้
ข้อวินิจฉัยการพยาบาลที่ 1. ผู้ป่วยมีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (ผู้ป่วย
รายที่ 1 และรายที่ 2)
ข้อมูลสนับสนุน
การหายใจ >36 ครั้งต่อนาที ชีพจร >150 ครั้งต่อนาทีความดัน
โลหิต 82 /43mmHg.ความอิ่มตัวของออกซิเจนปลายนิ้ว 134 ครั้งต่อนาทีความดันโลหิต 70 / 50 mmHg.ความอิ่มตัว
ของออกซิเจนปลายนิ้ว  75, Lympho -
cyte <20(ผู้ป่วยรายที่ 2)
วัตถุประสงค์การพยาบาลผู้ป่วยปลอดภัยจากภาวะติดเชื้อใน
กระแสเลือด
เกณฑ์การประเมินผล
กิจกรรมการพยาบาล
เพาะเชื้อ ส่งเลือดตรวจเพาะเชื้อ
นาทีในชั่วโมงแรกที่ให้สารน้ำาทุกๆ 30 นาทีในชั่วโมงที่ 2 แล้วยืด
เวลาออกไปเป็นทุกๆ 4 ชั่วโมง
ติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการถ้าพบความผิดปกติรายงาน
แพทย์ทราบเพื่อการแก้ไข
เทคนิคในการพยาบาลอย่างมีมาตรฐานเทคนิคปลอดเชื้อต่างๆ
ตรวจเพาะเชื้อ
ประเมินการทำางานของไต
ฟันเช็ดทำาความสะอาดร่างกาย
โตรฟิว (neutrophil) เพื่อประเมินภาวะติดเชื้อ
ไหล 150 มิลลิลิตรต่อชั่วโมงตามแผนการรักษาของแพทย์
ข้อวินิจฉัยการพยาบาลที่ 2. ผู้ป่วยมีภาวะช็อกจากการติดเชื้อในกระแส
เลือด(ผู้ป่วยราย 1)
ข้อมูลสนับสนุน
มีอาการหายใจเร็วตื้น 20  26 ครั้งต่อนาที ชีพจรเร็ว 90  110
ครั้งต่อนาที ,ABG พบ PaO2 < 80mmHg.,มีไข้อุณหภูมิกายอยู่ใน
ช่วง 38.6  39.9 องศาเซลเซียส
วัตถุประสงค์การพยาบาล	 ผู้ป่วยปลอดภัยจากภาวะช็อกจากการ
ติดเชื้อในกระแสเลือด
เกณฑ์การประเมินผล
กิจกรรมการพยาบาล
นาทีในชั่วโมงแรกที่ให้สารน้ำาทุกๆ 30 นาทีในชั่วโมงที่ 2 แล้วเป็น
ทุกๆ 4 ชั่วโมงเมื่ออาการเริ่มคงที่
เทคนิคในการพยาบาลอย่างมีมาตรฐาน
โตรฟิว (neutrophil)
เพื่อประเมินการทำางานของไต
รักษาของแพทย์
ไหล 150 มิลลิลิตรต่อชั่วโมงตามแผนการรักษาของแพทย์
ข้อวินิจฉัยการพยาบาลที่3. ผู้ป่วยมีภาวะระบบหายใจล้มเหลว(ผู้ป่วย
รายที่ 1 และรายที่ 2)
ข้อมูลสนับสนุน
ความดันโลหิต 82 /43mmHg. ความอิ่มตัวของออกซิเจนปลาย
นิ้ว< 88 %On Endotracheal tube with ventilator support
(ผู้ป่วยรายที่ 1)
ความดันโลหิต 70 / 50 mmHg.ความอิ่มตัวของออกซิเจนปลายนิ้ว
36ครั้งต่อนาที ชีพจร >150 ครั้งต่อนาทีความดัน
โลหิต 82 /43mmHg.ความอิ่มตัวของออกซิเจนปลายนิ้ว <88
%White Blood Cell 41,840, Lymphocyte 8.2,Neotrophil
วัตถุประสงค์การพยาบาลผู้ป่วยปลอดภัยจากภาวะติดเชื้อใน
ปอดกิจกรรมการพยาบาล
เพาะเชื้อ ส่งเลือดตรวจเพาะเชื้อ
นาทีในชั่วโมงแรกที่ให้สารน้ำาทุกๆ 30 นาทีในชั่วโมงที่ 2 แล้วยืด
เวลาออกไปเป็นทุกๆ 4 ชั่วโมง
ติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการถ้าพบความผิดปกติรายงาน
แพทย์ทราบเพื่อการแก้ไข
เทคนิคปลอดเชื้อต่างๆ
ให้การพยาบาลผู้ป่วยทุกครั้ง
โตรฟิว (neutrophil) เพื่อประเมินภาวะติดเชื้อ
เข้าทางหลอดเลือดดำาทุก 24ชั่วโมงให้ Oseltamivia (75mg.) 1
cap หลังอาหารเช้า เย็น
ต่อชั่วโมง
ข้อวินิจฉัยการพยาบาลที่	 7.ผู้ป่วยเสี่ยงต่อการติดเชื้อเพิ่มจากมี
การสอดใส่อุปกรณ์เข้าไปในร่างกาย(ผู้ป่วยรายที่	 1	และรายที่	2	)
ข้อมูลสนับสนุน
วัตถุประสงค์ของการพยาบาล		 ผู้ป่วยปลอดภัยจากการสอดใส่
อุปกรณ์เข้าไปในร่างกาย
เกณฑ์การประเมินผล
หลอดเลือดดำาส่วนกลางทุก 4  8 ชั่วโมง สังเกตร่องรอยของการ
อักเสบเช่น บวม แดง ร้อนซึ่งถ้ามีต้องรายงานแพทย์ทราบ
เปียกชื้น
ปัสสาวะให้มีการไหลดีไม่มีการหักพับงอหรือมีการอุดตันของสาย
ยางให้อยู่ในระบบปิด
ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลที่	 8.		ผู้ป่วยและญาติวิตกกังวลจาก
ภาวะที่ต้องมีการสอดใส่อุปกรณ์เข้าไปในร่างกาย(ผู้ป่วยรายที่	 1	
และรายที่	2	)
ข้อมูลสนับสนุน
วัตถุประสงค์การพยาบาล		 ผู้ป่วยและญาติคลายความวิตกกังวล
เกณฑ์การประเมินผล
รับการรักษาในโรงพยาบาล
กิจกรรมการพยาบาล
การรักษาพยาบาลอย่างง่ายๆ สั้นๆในประเด็นสำาคัญที่ผู้ป่วยและ
ญาติยังไม่เข้าใจ
คำาถามให้ชัดเจน
และญาติ
ตลอดจนญาติคนอื่นๆที่มีให้กับผู้ป่วย
ปัญญาและความคิดในการทำากิจกรรม
ส่วนร่วมและส่งเสริมการดูแลตนเอง
การประเมินผล: ปัญหานี้ได้รับการแก้ไขทั้งหมดในการเยี่ยมครั้งที่ 4
อภิปรายผล
จากการศึกษาผู้ป่วย 2 รายที่มีภาวะการติดเชื้อในร่างกาย
เหมือนกันแต่มีภาวะแทรกซ้อนและสาเหตุที่เกิดที่ต่างกัน จะเห็นได้ว่าผู้ป่วยรายที่	1 เกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน ขาดความสมดุลของ
สารน้ำาและอิเลคโทรไลต์ในร่างกายอย่างรุนแรง BUN = 70.7
mg./dL,Creatinine = 3.91 mg./dLCO2 = 12.80mmol/lร่างก
ายมีภาวะเป็นกรดจนทำาให้ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจแก้ไขภาวะ
ต่างๆเหล่านี้ติดตามการทำางานของไตเจาะเลือดตรวจทุกวันทาให้
ผู้ป่วยอยู่โรงพยาบาล 9 วันผู้ป่วยใช้เครื่องช่วยหายใจ 2 วันโดยใช้
การประเมินผู้ป่วยตามแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการ
พยาบาลของกอร์ดอน
ผู้ป่วยรายที่2 มีภาวะช็อกจากการติดเชื้อที่ปอด จนทำาให้ระบบ
หายใจล้มเหลวต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ ต้องมีการใส่สายสวน
หลอดเลือดดำาเพื่อประเมินการให้สารน้ำาอย่างเหมาะสมเนื่องจาก
เป็นผู้สูงอายุภาวะต่างๆเหล่านี้ได้รับการแก้ไขจนกลับมาเป็นปกติ
และหย่าเครื่องช่วยหายใจได้ภายใน 3 วันเนื่องจากเป็นผู้สูงอายุที่
ต้องมีการฟื้นฟูนานการใช้ทฤษฎีของโอเร็มจึงสามารถนามา
ประยุกต์ใช้จนผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้หลังรับไว้ในโรงพยาบาล
สรุปและข้อเสนอแนะ
ในการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะช็อกทั้ง 2 ราย เข้ารับการรักษา
ในโรงพยาบาลด้วยภาวะติดเชื้อในร่างกายที่มีภาวะแทรกซ้อนใน
ระบบสำาคัญของชีวิตที่ต่างกัน ในการให้การพยาบาลจะมีทั้งข้อที่
เหมือนและแตกต่างกัน ข้อที่เหมือนกันคือการใช้เครื่องช่วยหายใจ
เพื่อแก้ไขระบบหายใจล้มเหลว การดูแลการให้สารน้ำาและอิเลค
โทรไลต์ให้เพียงพอ การให้สารอาหารที่เพียงพอ ข้อที่แตกต่างก็
คือผู้ป่วยรายที่ 1 มีภาวะไตวายเฉียบพลันจากการติดเชื้อระบบทาง
เดินอาหารและภาวะช็อก ถ้าแก้ไม่ได้จะเป็นไตวายเรื้อรังและ
ถึงแก่ชีวิตได้ ในผู้ป่วยรายที่ 2 ที่มีการติดเชื้อที่ปอดร่วมกับมีภาวะ
ติดเชื้อรุนแรงและเสี่ยงต่อการติดเชื้อในหลอดเลือดดำาเนื่องจากได้
รับการสวนหลอดเลือด ผู้ป่วยและญาติมีความกดดัน ความวิตก
กังวลมากในผู้ป่วยรายที่ 1 กังวลเนื่องจากเป็นผู้ดูแลครอบครัวและ
อายุน้อย ในผู้ป่วยรายที่ 2 กลัวว่าจะเสียชีวิตเนื่องจากเป็นผู้สูงอายุ
และไม่เคยเจ็บป่วยรุนแรงจนต้องมีการใช้เครื่องมือมาก ดังนั้นนพ
ยาบาลจึงได้นำาทฤษฎีทางการพยาบาลทั้ง 2 ทฤษฎีมาประยุกต์ใช้
อย่างเหมาะสม สิ่งสำาคัญคือพยาบาลต้องให้ความสนใจในปัญหาผู้
ป่วย ต้องให้ข้อมูลที่ถูกต้องอธิบายจนผู้ป่วยและญาติเข้าใจคลาย
ความกังวลต้องเน้นการให้สุขศึกษาคาแนะนำาเรื่องการปฏิบัติตัว
เมื่อเกิดการเจ็บป่วยจะเห็นได้ว่าจากการรวบรวมข้อมูลข้างต้นและได้
เลือกประยุกต์ใช้แบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาลขอ
งกอร์ดอน11 แบบแผนและ?ฤษฎีทางการพยาบาลของโอเร็ม นำาไป
สู่แนวคิดในการรวบรวมภาวะสุขภาพและการจัดกลุ่มวินิจฉัย
ทางการพยาบาล และสามารถนำาประสบการณ์ความรู้ประกอบการ
ศึกษาและเป็นแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะที่มีการติดเชื้อรุนแรง
ในกระแสเลือดร่วมกับภาวะแทรกซ้อนรุนแรงในผู้ป่วยรายต่อไป
ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) เป็นกลุ่มอาการที่เป็นผลจากการที่เนื้อเยื่อหรือเซลล์ถูกทําลายและได้รับบาดเจ็บอย่างต่อเนื่อง เป็นภาวะวิกฤตที่มีความสําาคัญเพราะมีอัตราตายสูง  หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องและรวดเร็ว ถึงแม้ว่าปัจจุบันได้เริ่มมีการนําาแนวทางการรักษาEGDT  (early  goal-directed  therapy) มาประยุกต์ใช้ในการรักษาซึ่งถือได้ว่าเป็นฐานความรู้ใหม่ ที่ต้องทําาความรู้จักและคุ้นเคยในการนําามาประยุกต์ใช้การดูแลรักษาผู้ป่วย sepsis ตาม EGDT(River E , Nyugen B, Havstad S et al.N Eng J Med 2001)ต้องอาศัยความเหมาะสม ถูกต้อง รวดเร็ว 

“Sur-vivng SSW. Severe Sepsis and  Septic Shock  Campaign 2013” (แนวทางการดูแลรักษาภาวะSepsis และ Septic shock โรงพยาบาลศรีสังวาลย์.2557) ก็เป็นเครื่องมืออันหนึ่งในการดูแลผู้ป่วยโรงพยาบาลศรีสังวาลย์ทั้งนี้พยาบาลเป็นหนึ่งในทีมที่มีความสําาคัญเนื่องจากต้องดูแลผู้ป่วยตลอด 24  ชั่วโมงให้การพยาบาลตลอดเวลา  จึงได้มีการนําาทฤษฎีทางการพยาบาล 2 ทฤษฎีมาประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยให้สอดคล้องกับปัญหาของผู้ป่วยแต่ละรายดังนี้แนวคิดและแบบแผนสุขภาพตามทฤษฎีทางการพยาบาลของกอร์ดอน(กอร์ดอน:1994)

ซึ่งเป็นการประเมินแบบแผนการดําารงชีวิตที่มีการเปลี่ยนแปลงจากการเจ็บป่วยอาจเป็นเหตุให้เกิดการเสียชีวิตได้  ในผู้ป่วยรายที่  1 เป็นผู้ป่วยอายุน้อยที่เกิดภาวะคุกคามต่อชีวิตที่รุนแรงจนแบบแผนการดําาเนินชีวิตเปลี่ยนแปลงไป  เมื่อนํามาใช้แล้วทําาให้มองเห็นปัญหาสําาคัญสามารถให้ความช่วยเหลือได้อย่างรวดเร็วมีประสิทธิภาพและภาวะช็อกจากการติดเชื้อในผู้ป่วยรายที่ 2 ที่มุ่งเน้นการประเมินปัจจัยพื้นฐานของการดูแลตนเองในอดีตที่ผ่านมาในผู้ป่วยรายนี้ปกติแข็งแรงดีช่วยเหลือตนเองได้ตามอัตภาพของผู้สูงอายุเมื่อมีภาวะเบี่ยงเบนทางด้านสุขภาพจากความเจ็บป่วยความสามารถในการดูแลตนเองน้อยลงพยาบาลได้มีการประเมินความสามารถในการดูแลตนเองของผู้ป่วยและผู้ดูแลว่ามีศักยภาพเพียงพอที่จะตอบสนองต่อความต้องการการดูแลตามสภาพของความเจ็บป่วยได้หรือไม่โดยมีการให้ความรู้ คําแนะนําา ฝึกทักษะพร้อมมีการวางแผนให้การพยาบาลทดแทนเมื่อพบปัญหาผู้ป่วยที่ผู้ป่วยยังไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ 

มีการประเมินเป็นระยะๆ ในช่วงเวลาของการรับผู้ป่วยไว้ดูแล  บทบาทของพยาบาลจะลดลงเรื่อยๆจนเมื่อผู้ป่วยและผู้ดูแลมีความสามารถในการดูแลตนเองได้พร้อมที่จะดําาเนินมีชีวิตที่ไม่ต้องพึ่งพาแล้วบทบาทของพยาบาลก็จะน้อยลงจากการดูแลผู้ป่วยตามทฤษฎีทางการพยาบาลทั้ง 2 ทฤษฎีที่แตกต่างกันใช้ประเมินผู้ป่วยที่มีภาวะการติดเชื้อเหมือนกันเหมือนกัน แต่มีความเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย  ทําาให้มีการวางแผนให้การพยาบาลได้ตรงเป้าหมายทําาให้ผู้ป่วยทั้งสองรายปลอดภัย  แต่อย่างไรก็ตามทั้งนี้ก็ได้มีการนําากระบวนการพยาบาลมาใช้ดูแลร่วมกับทฤษฎีทางการพยาบาลทั้ง 2 ทฤษฎี
18.งานการพยาบาล