ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างบนที่ดิน แต่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่งได้ยึดสิ่งปลูกสร้างนั้นไว้เพื่อขายทอดตลาด  บุคคลใดจะเป็นผู้เสียหายหากสิ่งปลูกสร้างนั้นถูกทำลายหรือรื้อถอน?
คำถามนี้เกี่ยวข้องกับประเด็นทางกฎหมายเกี่ยวกับความรับผิดทางอาญาจากการฝ่าฝืนคำสั่งศาลและผลของการยึดทรัพย์ตามคำพิพากษา

ประเด็นสำคัญ

คำสั่งศาล: ศาลมีคำสั่งให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างบนที่ดิน
การยึดทรัพย์: เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่งได้ยึดสิ่งปลูกสร้างไว้เพื่อขายทอดตลาด
ความเสียหาย: สิ่งปลูกสร้างถูกทำลายหรือรื้อถอน
วิเคราะห์จากคำพิพากษาฎีกา

จากคำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้อง ศาลได้วินิจฉัยประเด็นนี้ไว้ดังนี้

คำพิพากษาฎีกาที่ 1485/2513: ศาลวินิจฉัยว่าการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างตามคำสั่งศาล แม้ว่าสิ่งปลูกสร้างนั้นจะถูกเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่งยึดไว้เพื่อขายทอดตลาด ก็ไม่ถือเป็นความผิดทางอาญา
คำพิพากษาฎีกาที่ 1284/2519: ศาลวินิจฉัยว่าการโอนขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างหลังจากศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งแล้ว ไม่ถือเป็นความผิดตาม ป.อ. มาตรา 187
คำพิพากษาฎีกาที่ 1089/2522: ศาลวินิจฉัยว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีและโจทก์ในคดีเดิมเป็นผู้เสียหาย กรณีที่ผู้รักษาทรัพย์ที่ยึดกระทำการใดๆ แก่ทรัพย์ที่ยึดให้เสียหาย
คำพิพากษาฎีกาที่ 1300/2539: ศาลวินิจฉัยว่าการคัดค้านไม่ให้จำเลยเข้ามาเฉลี่ยทรัพย์สิน กรณีที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีก่อนเห็นว่าหนี้ตามคำพิพากษาตามสัญญาประนีประนอมยอมความ ไม่ถูกต้องหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่เข้าข่ายความผิดตาม ป.อ. มาตรา 185 หรือ มาตรา 187
สรุป

จากคำพิพากษาฎีกาทั้งหมด  ผู้เสียหายจากการถูกทำลายหรือรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างนั้น ขึ้นอยู่กับบริบทของคดีดังนี้

กรณีที่ศาลสั่งรื้อถอน: บุคคลที่ฝ่าฝืนคำสั่งศาลและทำลายหรือรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างนั้น ถือเป็นผู้กระทำผิดตาม ป.อ. มาตรา 187 และต้องรับโทษตามกฎหมาย
กรณีที่เจ้าหนี้ยึด: เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอีกคดีหนึ่ง ไม่ถือเป็นผู้เสียหายจากการถูกทำลายหรือรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างนั้น เว้นแต่จะมีการยึดสิ่งปลูกสร้างไว้เพื่อขายทอดตลาด ซึ่งในกรณีนี้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจมีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายจากบุคคลที่ทำลายหรือรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างนั้นได้
คำพิพากษาศาลฎีกา