จงสรุปบทความ ยุค VUCA โลกแห่งความ ‘ผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และงุนงง
กรณี VUCA อาจกล่าวได้ว่ายุคแห่งเศรษฐกิจแบบปกติธรรมดาหมดลงแล้ว โดยช่วงก่อนวิกฤตโควิดในแวดวงเศรษฐกิจการเงินโลกจะมีคำกล่าวว่า เศรษฐกิจในช่วงนั้นเป็นยุคแห่งการเติบโตต่อเนื่อง (The Great Moderation) อันเป็นยุคที่เศรษฐกิจเติบโตต่ำ เงินเฟ้อต่ำ ดอกเบี้ยต่ำ วินัยการเงินการคลังเริ่มดีขึ้น และดอลลาร์อ่อนค่า ขณะที่สกุลอื่นๆ ทั้งเยน ยูโร หยวน หรือแม้กระทั่งเงินบาทแข็งค่า กรณี VUCA อาจกล่าวได้ว่ายุคแห่งเศรษฐกิจแบบปกติธรรมดาหมดลงแล้ว โดยช่วงก่อนวิกฤตโควิดในแวดวงเศรษฐกิจการเงินโลกจะมีคำกล่าวว่า เศรษฐกิจในช่วงนั้นเป็นยุคแห่งการเติบโตต่อเนื่อง (The Great Moderation) อันเป็นยุคที่เศรษฐกิจเติบโตต่ำ เงินเฟ้อต่ำ ดอกเบี้ยต่ำ วินัยการเงินการคลังเริ่มดีขึ้น และดอลลาร์อ่อนค่า ขณะที่สกุลอื่นๆ ทั้งเยน ยูโร หยวน หรือแม้กระทั่งเงินบาทแข็งค่า   ปัจจุบันยุคนั้นได้หมดไปแล้ว (อย่างน้อยก็ในช่วงนี้) เห็นได้จากความเสี่ยงเศรษฐกิจถดถอย (Recession) ที่ชัดเจนขึ้นในเศรษฐกิจขนาดใหญ่ เช่น สหรัฐอเมริกา, ยุโรป, แคนาดา, ออสเตรเลีย และอังกฤษ โดยในหลายที่เกิดภาวะ Inverted Yield Curve หรือผลตอบแทนพันธบัตรกลับทิศ อันเป็นสัญญาณของภาวะถดถอยในอนาคต หรือเงินเฟ้อที่สูงสุดในรอบหลายทศวรรษ และทำให้การขึ้นดอกเบี้ยเป็นไปอย่างรวดเร็ว วินัยการเงินการคลังเริ่มกลับมาถดถอยอีกครั้งโดยเฉพาะในยุโรป และอาจนำไปสู่ความเสี่ยงวิกฤตหนี้สาธารณะ แต่ที่อาจจะรุนแรงที่สุดคือค่าเงินที่ดอลลาร์แข็งค่าสูงสุดในรอบหลายสิบปี และกลับเข้ามาสู่ Parity หรือ 1 ดอลลาร์แลกได้ 1 ยูโร เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่กำเนิดยูโร ปัจจุบันยุคนั้นได้หมดไปแล้ว (อย่างน้อยก็ในช่วงนี้) เห็นได้จากความเสี่ยงเศรษฐกิจถดถอย (Recession) ที่ชัดเจนขึ้นในเศรษฐกิจขนาดใหญ่ เช่น สหรัฐอเมริกา, ยุโรป, แคนาดา, ออสเตรเลีย และอังกฤษ โดยในหลายที่เกิดภาวะ Inverted Yield Curve หรือผลตอบแทนพันธบัตรกลับทิศ อันเป็นสัญญาณของภาวะถดถอยในอนาคต หรือเงินเฟ้อที่สูงสุดในรอบหลายทศวรรษ และทำให้การขึ้นดอกเบี้ยเป็นไปอย่างรวดเร็ว วินัยการเงินการคลังเริ่มกลับมาถดถอยอีกครั้งโดยเฉพาะในยุโรป และอาจนำไปสู่ความเสี่ยงวิกฤตหนี้สาธารณะ แต่ที่อาจจะรุนแรงที่สุดคือค่าเงินที่ดอลลาร์แข็งค่าสูงสุดในรอบหลายสิบปี และกลับเข้ามาสู่ Parity หรือ 1 ดอลลาร์แลกได้ 1 ยูโร เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่กำเนิดยูโร   หรือหากพิจารณาจากกระแสข่าวในสัปดาห์ที่ผ่านมา จะเห็นว่ามีความเสี่ยงมากขึ้นทั้งสิ้น เช่น  หรือหากพิจารณาจากกระแสข่าวในสัปดาห์ที่ผ่านมา จะเห็นว่ามีความเสี่ยงมากขึ้นทั้งสิ้น เช่น    ความกังวลในเรื่องเศรษฐกิจถดถอยมีมากขึ้น โดยเฉพาะหลังจากที่ตัวเลขเงินเฟ้อทั่วไปของสหรัฐฯ ปรับเพิ่มขึ้นเกินคาด ทำให้ตลาดคาดว่าเป็นไปได้มากขึ้นที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) จะปรับขึ้นดอกเบี้ยนโยบายถึง 1% ในปลายเดือนนี้  ความกังวลในเรื่องเศรษฐกิจถดถอยมีมากขึ้น โดยเฉพาะหลังจากที่ตัวเลขเงินเฟ้อทั่วไปของสหรัฐฯ ปรับเพิ่มขึ้นเกินคาด ทำให้ตลาดคาดว่าเป็นไปได้มากขึ้นที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) จะปรับขึ้นดอกเบี้ยนโยบายถึง 1% ในปลายเดือนนี้    ธนาคารกลางทั่วโลกปรับขึ้นดอกเบี้ยรุนแรงขึ้น โดยธนาคารกลางแคนาดาขึ้นดอกเบี้ยจาก 1% สู่ระดับ 2.5% ขณะที่ธนาคารกลางเกาหลีใต้ปรับขึ้นจาก 0.5% ไปอยู่ที่ 2.25% ธนาคารกลางชิลีและฟิลิปปินส์ขึ้นดอกเบี้ย 0.75% ขณะที่หน่วยงานกำกับนโยบายการเงินสิงคโปร์ปรับช่วงอัตราแลกเปลี่ยนขึ้น (สิงคโปร์ใช้อัตราแลกเปลี่ยนเป็นเครื่องมือนโยบายการเงิน) ธนาคารกลางทั่วโลกปรับขึ้นดอกเบี้ยรุนแรงขึ้น โดยธนาคารกลางแคนาดาขึ้นดอกเบี้ยจาก 1% สู่ระดับ 2.5% ขณะที่ธนาคารกลางเกาหลีใต้ปรับขึ้นจาก 0.5% ไปอยู่ที่ 2.25% ธนาคารกลางชิลีและฟิลิปปินส์ขึ้นดอกเบี้ย 0.75% ขณะที่หน่วยงานกำกับนโยบายการเงินสิงคโปร์ปรับช่วงอัตราแลกเปลี่ยนขึ้น (สิงคโปร์ใช้อัตราแลกเปลี่ยนเป็นเครื่องมือนโยบายการเงิน)   ผู้ซื้อบ้านชาวจีนใน 50 เมืองปฏิเสธที่จะจ่ายสินเชื่อที่อยู่อาศัย หลังผู้พัฒนาโครงการหยุดการดำเนินโครงการต่อ ทำให้มีความเสี่ยงที่จะเกิดหนี้สูญถึง 8.3 หมื่นล้านดอลลาร์ ขณะที่เริ่มเกิดสถานการณ์ Bank Run ในธนาคารขนาดเล็กของจีนหลังมีการระงับการถอนเงิน ขณะที่หลายเมืองในจีนเริ่มทำมาตรการควบคุมโควิดรอบใหม่ โดยเฉพาะในเมืองแถบลุ่มแม่น้ำแยงซีและมาเก๊า แต่ในขณะเดียวกันรัฐบาลจีนกลับเตรียมทุ่มเม็ดเงินกว่า 1.1 ล้านดอลลาร์ในการทำโครงการโครงสร้างพื้นฐานใหม่ ซึ่งสำนักวิจัยเอกชนมองว่าอาจช่วยทำให้ GDP จีนขยายตัวเพิ่มขึ้นถึงกว่า 2-3% (Percentage Point)  ผู้ซื้อบ้านชาวจีนใน 50 เมืองปฏิเสธที่จะจ่ายสินเชื่อที่อยู่อาศัย หลังผู้พัฒนาโครงการหยุดการดำเนินโครงการต่อ ทำให้มีความเสี่ยงที่จะเกิดหนี้สูญถึง 8.3 หมื่นล้านดอลลาร์ ขณะที่เริ่มเกิดสถานการณ์ Bank Run ในธนาคารขนาดเล็กของจีนหลังมีการระงับการถอนเงิน ขณะที่หลายเมืองในจีนเริ่มทำมาตรการควบคุมโควิดรอบใหม่ โดยเฉพาะในเมืองแถบลุ่มแม่น้ำแยงซีและมาเก๊า แต่ในขณะเดียวกันรัฐบาลจีนกลับเตรียมทุ่มเม็ดเงินกว่า 1.1 ล้านดอลลาร์ในการทำโครงการโครงสร้างพื้นฐานใหม่ ซึ่งสำนักวิจัยเอกชนมองว่าอาจช่วยทำให้ GDP จีนขยายตัวเพิ่มขึ้นถึงกว่า 2-3% (Percentage Point)    คณะกรรมาธิการยุโรปได้ปรับลดการคาดการณ์เศรษฐกิจว่าจะขยายตัวที่ 2.6% และ 1.4% ในปีนี้และปีหน้า จาก 2.7% และ 2.3% ในการคาดการณ์ครั้งก่อน ขณะที่ Bloomberg คาดว่าโอกาสเกิดเศรษฐกิจถดถอยในยุโรปและเยอรมนีใน 12 เดือนข้างหน้าอยู่ที่ 45% และ 55% ตามลำดับ  คณะกรรมาธิการยุโรปได้ปรับลดการคาดการณ์เศรษฐกิจว่าจะขยายตัวที่ 2.6% และ 1.4% ในปีนี้และปีหน้า จาก 2.7% และ 2.3% ในการคาดการณ์ครั้งก่อน ขณะที่ Bloomberg คาดว่าโอกาสเกิดเศรษฐกิจถดถอยในยุโรปและเยอรมนีใน 12 เดือนข้างหน้าอยู่ที่ 45% และ 55% ตามลำดับ    พัฒนาการทั้งหมดบ่งชี้ว่า ความเสี่ยงเศรษฐกิจถดถอยที่เพิ่มขึ้นนั้น เป็นผลจากภาวะเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะในสหรัฐฯ ที่เงินเฟ้อในเดือนมิถุนายนที่ 9.1% สูงกว่าที่หลายฝ่ายคาด โดยส่วนสำคัญเป็นเพราะการเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายภาคบริการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับบ้านที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง 18 เดือนติดกันที่ 7.3% และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งที่ปรับขึ้นต่อเนื่องที่ 19.6%  พัฒนาการทั้งหมดบ่งชี้ว่า ความเสี่ยงเศรษฐกิจถดถอยที่เพิ่มขึ้นนั้น เป็นผลจากภาวะเงินเฟ้อที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะในสหรัฐฯ ที่เงินเฟ้อในเดือนมิถุนายนที่ 9.1% สูงกว่าที่หลายฝ่ายคาด โดยส่วนสำคัญเป็นเพราะการเพิ่มขึ้นของค่าใช้จ่ายภาคบริการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับบ้านที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง 18 เดือนติดกันที่ 7.3% และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งที่ปรับขึ้นต่อเนื่องที่ 19.6%
กรณี VUCA หมายถึงความไม่แน่นอนและที่เปลี่ยนแปลงได้ของโลกทางธุรกิจ ซึ่งประกอบไปด้วยสี่ปัจจัยหลักคือ Volatility (ความไม่นิยม), Uncertainty (ความไม่แน่นอน), Complexity (ความซับซ้อน), และ Ambiguity (ความกำกวม) โดยกรณีนี้สามารถอธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงในสภาพเศรษฐกิจและการเงินทั่วโลกที่มีอิทธิพลจากวิกฤตโควิด-19 โดยการเปรียบเทียบกับยุค "The Great Moderation" ที่เคยถูกพูดถึงก่อนวิกฤตโควิด

1. เศรษฐกิจ "The Great Moderation":

การเติบโตต่ำ: ยุคนี้เป็นยุคของการเติบโตที่เริ่มต้นเพิ่มขึ้นตั้งแต่ปี 1980s และเศรษฐกิจมีการเติบโตที่คงที่และมีเงินเฟ้อต่ำ

ดอกเบี้ยต่ำ: มีนโยบายการเงินที่รักษาดอกเบี้ยต่ำ เสถียรภาพทางการเงิน

วินัยการเงินการคลัง: มีวินัยทางการเงินและการคลังที่ดีขึ้น

ค่าเงิน: ค่าเงินมีความคงที่ สกุลเงินหลายประเทศคงที

ไม่มีความกำกวม: สภาพเศรษฐกิจมีความโค้งเฉียงน้อย

2. กรณี VUCA หลังวิกฤตโควิด-19:

ความไม่แน่นอนและความไม่นิยม: สภาพเศรษฐกิจทั่วโลกถูกกระทบโดยการแพร่ระบาดของไวรัสที่ไม่คาดคิด ทำให้มีความไม่แน่นอนในการทำนัยยะ

ความซับซ้อนและความกำกวม: การตอบสนองที่ต้องทำทันทีต่อวิกฤตทางสุขภาพ และผลกระทบที่รวดเร็วต่อทุกด้านของเศรษฐกิจและสังคม

การปรับตัวของนโยบาย: นโยบายการเงินทั่วโลกต้องปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วและไม่คาดคิด

ความแข็งแกร่งของสกุลเงิน: มีการแข็งแกร่งของสกุลเงินบางประเทศ และความไม่แน่นอนในการแทนที่สกุลเงิน

ความเสี่ยงในตลาด: ตลาดการเงินและตลาดหลักทรัพย์ประสบความไม่แน่นอนและเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

การวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่ากรณี VUCA คือการพัฒนาทางธุรกิจที่ต้องหมุนเวียนตามสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงได้โดยรวดเร็ว มีความเสี่ยงทางการเงินและการลงทุนที่มากขึ้น การจัดการ VUCA ต้องการความสามารถในการปรับตัวอย่างรวดเร็ว วิเคราะห์ความเสี่ยงและตัดสินใจที่รวดเร็วเพื่อให้ธุรกิจทำงานอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงได้ไม่คาดคิด
5.ความรู้ทางการเงิน