กรณีไฟไหม้บ้านลุกลามเสียหาย โจทก์จะฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยผู้เป็นเจ้าของบ้านต้นเพลิงได้อย่างไร?
1. โจทก์สามารถฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้โดยไม่ต้องพิสูจน์ว่าจำเลยประมาทเลินเล่อ
 
2. ถูกต้องทั้งหมด

3. โจทก์มี ข้อสันนิษฐานที่ควรจะเป็น ว่าไฟไหม้เกิดจากความประมาทเลินเล่อของจำเลย จำเลยมีภาระหน้าที่พิสูจน์ว่าตนไม่ได้ประมาทเลินเล่อ 

4. โจทก์ต้องพิสูจน์ว่าจำเลยจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำให้เกิดเพลิงไหม้ มิฉะนั้นจะไม่สามารถฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายได้
คำตอบได้แก่ 3.  เพราะว่าตามหลักกฎหมายละเมิด โจทก์ผู้เสียหายมีภาระหน้าที่ในการพิสูจน์องค์ประกอบความผิดของละเมิด ซึ่งรวมถึงการพิสูจน์เจตนาหรือประมาทเลินเล่อของผู้กระทำผิด

อย่างไรก็ตาม ในกรณีไฟไหม้บ้านลุกลามเสียหาย ศาลฎีกาได้วางบรรทัดฐานไว้ในคดีฎีกาที่ 1320/2559 ว่า โจทก์มีข้อสันนิษฐานที่ควรจะเป็น ว่าไฟไหม้เกิดจากความประมาทเลินเล่อของจำเลยผู้เป็นเจ้าของบ้านต้นเพลิง

หมายความว่า: โจทก์ไม่จำเป็นต้องพิสูจน์โดยตรงว่าจำเลยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ เพียงแค่แสดงหลักฐานให้เห็นว่าไฟไหม้เกิดจากบ้านของจำเลย และลุกลามไปไหม้บ้านของโจทก์ ก็เพียงพอแล้ว
ภาระหน้าที่จึงเปลี่ยนไปอยู่ที่จำเลย ว่าจะต้อง หักล้างข้อสันนิษฐาน นี้ โดยการนำเสนอพยานหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่า ตนไม่ได้ประมาทเลินเล่อ หรือ สาเหตุของเพลิงไหม้เกิดจากกรณีอื่น

ตัวอย่างหลักฐานที่จำเลยอาจนำเสนอเพื่อหักล้างข้อสันนิษฐาน
- หลักฐานแสดงว่ามีเหตุขัดขวางในการป้องกันเพลิงไหม้ เช่น ไฟฟ้าลัดวงจร
- หลักฐานแสดงว่าตนได้ดูแลรักษาบ้านด้วยความระมัดระวัง
- หลักฐานจากพยานเห็นเหตุการณ์ที่ยืนยันว่าตนไม่ได้กระทำการใด ๆ ที่ประมาทเลินเล่อจนเกิดเพลิงไหม้
- หลักการข้อสันนิษฐานที่ควรจะเป็น นี้ มีประโยชน์ต่อโจทก์ผู้เสียหายเป็นอย่างมาก เพราะช่วยให้โจทก์ไม่ต้องแบกรับภาระในการพิสูจน์เจตนาหรือประมาทเลินเล่อของจำเลยโดยตรง ซึ่งอาจเป็นการยากลำบาก

อย่างไรก็ตาม หลักการนี้ไม่ได้หมายความว่าโจทก์จะชนะคดีเสมอไป โจทก์ยังคงมีหน้าที่ในการนำเสนอพยานหลักฐานอื่น ๆ ประกอบคดี เช่น หลักฐานแสดงความเสียหายที่เกิดขึ้น

สรุป: ในกรณีไฟไหม้บ้านลุกลามเสียหาย โจทก์สามารถฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยผู้เป็นเจ้าของบ้านต้นเพลิงได้ โดยอาศัย ข้อสันนิษฐานที่ควรจะเป็น ว่าไฟไหม้เกิดจากความประมาทเลินเล่อของจำเลย จำเลยมีภาระหน้าที่พิสูจน์ว่าตนไม่ได้ประมาทเลินเล่อ
กฎหมายลักษณะพยาน (ทั้งวิแพ่งและวิอาญา),กฎหมายละเมิด