ช่วยสรุปบทความ คอพอกเป็นพิษ
บางคนอยู่ดีๆ ก็รู้สึกเหนื่อยง่าย ใจสั่น น้ำหนักลด ทั้งๆ ที่กินอาหารได้ปกติหรือจุกว่าปกติ ก็พึงสงสัยว่าถูกโรคคอพอกเป็นพิษเล่นงานเข้าให้แล้ว โดยเฉพาะอย่าง ยิ่งถ้าพบในกลุ่มหญิงสาวก่อนวัยกลางคน โรคนี้หากปล่อยไว้ ไม่รักษา ก็อาจมีภาวะแทรกซ้อน ร้ายแรงได้ โดยทั่วไปผู้ป่วยจะมีอาการจนทนไม่ไหว และจะไปพบแพทย์เมื่อมีอาการได้ไม่นาน การรักษามักทำให้อาการหายดี แต่อาจต้องกินยาคอยควบคุมอาการเป็นแรมปีหรือตลอดชีวิต ชื่อภาษาไทย คอพอกเป็นพิษ ภาวะพิษจาก ไทรอยด์ ต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน ชื่อภาษาอังกฤษ Toxic goiter thyrotoxicosis hyperthyroidism สาเหตุ เกิดจากต่อมไทรอยด์ ตรงบริเวณใต้ลูกกระเดือก มีการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์หรือไทร็อกซีน thyroxine ออกมามากเกิน โดยอยู่นอกเหนือการควบคุมตามกลไก ธรรมชาติของร่างกาย ดูภาพที่ ๑ ฮอร์โมนไทรอยด์มีหน้าที่กระตุ้นให้ร่างกายมีการเผาผลาญเกิดพลังงานให้เซลล์ของอวัยวะทั่วร่างกายทำหน้าที่ได้เป็นปกติ เมื่อมีมากเกินก็จะทำให้เกิดอาการเจ็บป่วยต่างๆ เราเรียกภาวะที่ต่อมไทรอยด์สร้างฮอร์โมนมากเกินว่า ภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน hyperthyroidism และเรียกอาการเจ็บป่วยที่เกิดจากภาวะมีฮอร์โมนไทรอยด์ มากเกินนี้ว่า ภาวะพิษจากไทรอยด์ thyrotoxicosis ส่วนผู้ที่มีอาการคอพอกหรือต่อมไทรอยด์โต ซึ่งมีการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์มากเกิน และเกิดภาวะพิษจากไทรอยด์ ก็เรียกว่า คอพอกเป็นพิษ toxic goiter ภาวะคอพอกเป็นพิษ อาจมีสาเหตุได้หลายอย่างที่ พบได้บ่อยที่สุดก็คือโรคเกรฟส์ Graves disease ซึ่งพบ ได้ประมาณร้อยละ ๖๐-๘๐ ของผู้ที่เป็นคอพอกเป็นพิษ โรคเกรฟส์นี้เกิดขึ้นโดยยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แพทย์เพียงแต่พบว่าร่างกายของผู้ป่วยกลุ่มนี้มีการสร้าง สารภูมิต้านทานต่อต่อมไทรอยด์ ซึ่งจะไปกระตุ้นให้ต่อม ไทรอยด์สร้างฮอร์โมนออกมาโดยอยู่เหนือการควบคุมของต่อมใต้สมอง เป็นเหตุให้เกิดภาวะพิษจากไทรอยด์ มักพบมีต่อมไทรอยด์โตลักษณะแบบกระจาย ไม่เป็นปุ่ม และอาจมีอาการตาโปนร่วมด้วย มักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ๕-๑๐ เท่า พบมากในคนอายุ ๒๐-๔๐ ปี และอาจมีประวัติว่ามีพ่อแม่พี่น้องเป็นโรคนี้ด้วย นอกจากนี้ ความเครียดอาจเป็นตัวกระตุ้นให้โรคกำเริบได้ ส่วนสาเหตุอื่นของภาวะคอพอกเป็นพิษ ได้แก่ คอพอกเป็นพิษชนิดหลายปุ่ม toxic multinodular goiten ซึ่งพบบ่อยในคนอายุมากกว่า ๔๐ ปี เนื้องอกต่อมไทรอยด์ ชนิดเป็นพิษ toxic thyroid adenoma ซึ่งต่อมไทรอยด์มีลักษณะโตเป็นก้อนเนื้องอกเดี่ยวๆ ขนาดมากกว่า ๒๕ เซนติเมตร อาการ คอพอกเป็นพิษไม่ว่าจะเกิดจากสาเหตุใด มักมีอาการคล้ายกัน กล่าวคือ ผู้ป่วยจะรู้สึกเหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย ใจหวิว ใจสั่น บางคนอาจมีอาการเจ็บหน้าอก ร่วมด้วย มักจะมีความรู้สึกขี้ร้อน เหงื่อออกมาก ฝ่ามือมีเหงื่อชุ่ม ผู้ป่วยจะมีน้ำหนักตัวลดลงรวดเร็ว ทั้งๆ ที่กินได้ปกติ หรืออาจกินจุขึ้นกว่าปกติด้วยซ้ำ ทั้งนี้เนื่องจากร่างกายมีการเผาผลาญมากมักมีอาการมือสั่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเวลาทำงาน ละเอียด เช่น เขียนหนังสือ งานฝีมือ เป็นต้น
บางคนรู้สึกเหนื่อยง่าย, ใจสั่น, น้ำหนักลด แม้กินอาหารปกติ มีความสงสัยว่าอาจเป็นโรคคอพอกเป็นพิษ, โดยเฉพาะในหญิงสาวก่อนวัยกลางคน ถ้าปล่อยไว้โรคนี้อาจมีภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง ผู้ป่วยมักมีอาการทนไม่ไหวและควรพบแพทย์เร็ว การรักษาทำให้อาการหายดี, แต่อาจต้องกินยาควบคุมอาการเป็นเวลานาน ชื่อไทยคอพอกเป็นพิษ หรือไทรอยด์ทำงานเกิน ชื่ออังกฤษ Toxic goiter, thyrotoxicosis, hyperthyroidism
สาเหตุของโรคคอพอกเป็นพิษมาจากการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินจากต่อมไทรอยด์ใต้ลูกกระเดือก ทำให้เกิดภาวะ hyperthyroidism และอาการเจ็บป่วยที่เกิดจากมีฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไปถูกเรียกว่า thyrotoxicosis

คอพอกเป็นพิษคือภาวะที่ต่อมไทรอยด์โตและสร้างฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไป สาเหตุหลายประการ แต่โรคเกรฟส์ (Graves' disease) เป็นอันดับแรกที่พบได้บ่อย มีการสร้างสารภูมิต้านทานต่อต่อมไทรอยด์ทำให้ต่อมไทรอยด์ทำงานโดยไม่ได้รับควบคุมจากสมอง นำไปสู่การสร้างฮอร์โมนไทรอยด์มากเกิน ทำให้เกิดภาวะพิษจากไทรอยด์

คอพอกเป็นพิษมักพบในผู้หญิง มีต่อมไทรอยด์โต อาจมีตาโปน พบมากในคนอายุ 20-40 ปี, มีประวัติครอบครัวที่เป็นโรคนี้ ความเครียดอาจกระตุ้น สาเหตุอื่นได้แก่ คอพอกเป็นพิษชนิดหลายปุ่ม เนื้องอกต่อมไทรอยด์ชนิดเป็นพิษ,อาการหลายแบบไม่ว่าจะเกิดจากสาเหตุใด

ผู้ป่วยมักมีอาการเหนื่อยง่าย, อ่อนเพลีย, ใจหวิว, ใจสั่น บางคนอาจมีเจ็บหน้าอก, มีความรู้สึกขี้ร้อน, เหงื่อออกมาก, มีน้ำหนักลดลงรวดเร็ว มือสั่นเฉพาะเวลาทำงานละเอียด เช่น เขียนหนังสือ หรืองานฝีมือ โดยทั้งนี้เกิดจากร่างกายมีการเผาผลาญมากและมีการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไป
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine