ในเช็คผู้ถือ กรณีมีข้อความระบุว่า “จ่ายเงินแก่ผู้รับเงินเท่านั้น” จะมีผลอย่างไรต่อการโอนเช็ค
ในเช็คผู้ถือ การระบุข้อความว่า “จ่ายเงินแก่ผู้รับเงินเท่านั้น” จะมีผลทำให้เช็คดังกล่าว “เปลี่ยนมือไม่ได้” หมายความว่า ผู้รับเงินตามเช็ค (ผู้ทรง) ไม่สามารถโอนเช็คให้บุคคลอื่นต่อไปได้

เหตุผล:

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 917 บัญญัติว่า “เมื่อตั๋วเงินมีข้อกำหนดว่าเปลี่ยนมือไม่ได้หรือข้อความทำนองเดียวกัน ผลของข้อความนั้นมีดังนี้

ตั๋วนั้นจะโอนกันได้ก็แต่โดยรูปการและด้วยผลอย่างการโอนหนี้สามัญ
บุคคลผู้โอนตั๋วไม่มีสิทธิรับผิดในฐานผู้รับอาวัล
ผู้ทรงไม่ต้องรับผิดต่อบุคคลผู้รับโอน เว้นแต่จะได้ลงลายมือชื่อรับรองการโอน”
มาตรา 917 วรรคแรก กำหนดให้เช็คที่ระบุข้อความห้ามโอน จะสามารถโอนได้ “แต่โดยรูปการและด้วยผลอย่างการโอนหนี้สามัญ” หมายความว่า การโอนเช็คจะไม่มีผลผูกพันต่อธนาคารผู้สั่งจ่าย ธนาคารยังมีสิทธิที่จะปฏิเสธการจ่ายเงินให้แก่ผู้รับโอน

ผู้รับโอนเช็คจะได้สิทธิไล่เบี้ยเอาเงินจากผู้โอนเช็คได้ตามสัญญาโอนหนี้เท่านั้น

ผลที่ตามมา:

ผู้รับเงินตามเช็ค (ผู้ทรง) จะไม่สามารถโอนเช็คให้บุคคลอื่นต่อไปได้
บุคคลอื่น ที่ได้รับเช็คมาจากผู้ทรง จะไม่สามารถฟ้องร้องเรียกเงินจากธนาคารผู้สั่งจ่ายได้
ผู้ทรง จะต้องรับผิดต่อธนาคารผู้สั่งจ่าย ในกรณีที่ธนาคารจ่ายเงินตามเช็คไปแล้ว
ข้อสังเกต:

ศาลฎีกาเคยตัดสินในคดีฎีกา 2055/36 ว่า เช็คผู้ถือที่มีข้อความระบุว่า “จ่ายเงินแก่ผู้รับเงินเท่านั้น” จะไม่ถือว่าเป็นตั๋วผู้ถือ แต่เป็นตั๋วระบุชื่อซึ่งห้ามโอน

ท่านศาสตราจารย์จิตติ ติงศภัทิย์ มีความเห็นว่า เช็คดังกล่าวควรตีความว่าเป็นเช็คผู้ถือที่มีข้อความห้ามโอน

สรุป:

ในเช็คผู้ถือ กรณีมีข้อความระบุว่า “จ่ายเงินแก่ผู้รับเงินเท่านั้น” จะมีผลทำให้เช็คดังกล่าวเปลี่ยนมือไม่ได้ ผู้รับเงินตามเช็คจะไม่สามารถโอนเช็คให้บุคคลอื่นต่อไปได้  บุคคลอื่นที่ได้รับเช็คมาจากผู้ทรง จะไม่สามารถฟ้องร้องเรียกเงินจากธนาคารผู้สั่งจ่ายได้

คำแนะนำ:

ผู้สั่งจ่ายควรพิจารณาให้รอบคอบก่อนที่จะระบุข้อความห้ามโอนในเช็คผู้ถือ
ผู้รับเงินตามเช็คควรตรวจสอบข้อความบนเช็คให้ละเอียดก่อนที่จะรับเช็ค
กรณีมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการโอนเช็ค ควรปรึกษาทนายความ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายตั๋วเงิน-เช็ค,คำพิพากษาศาลฎีกา