ช่วยสรุปบทความ สรุปคำบรรยายเนติบัณฑิต สมัย 1/67 วิชาซื้อขาย เช่าทรัพย์ เช่าซื้อ
ซื้อขายมาตรา 453 ซื้อขายมีองค์ประกอบดังต่อไปนี้
1. ซื้อขายเป็นสัญญาชนิดหนึ่ง
2. ซื้อขายเป็นสัญญาที่ผู้ขายมุ่งโอนกรรมสิทธิ์
3. ซื้อขายเป็นสัญญาที่ผู้ซื้อมุ่งจะใช้ราคา

“องค์ประกอบข้อที่ 1 ซื้อขายเป็นสัญญาชนิดหนึ่ง”

สัญญาซื้อขายจะต้องไม่มีวัตถุประสงค์ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือ ศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือขัดต่อกฎหมาย หรือว่าพ้นวิสัย มิฉะนั้นสัญญาซื้อขายถือเป็นโมฆะ ขณะเดียวกันการทำสัญญาซื้อขายต้องดูเรื่องความสามารถของคู่สัญญาว่าเป็นผู้เยาว์หรือไม่ เป็นคนด้อยความสามารถหรือไม่ เป็นคนวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนหรือไม่ เพราะมีผลต่อความสมบูรณ์ของสัญญา สิ่งที่ตามมาคือเรื่องการแสดงเจตนา ต้องไม่เจตนาลวง ไม่ฉ้อฉล ไม่สำคัญผิด ไม่ถูกข่มขู่ มิฉะนั้นสัญญาซื้อขายจะตกเป็นโมฆียะ หรือเป็นโมฆะ แล้วแต่กรณี 

สัญญาซื้อขายเป็นสัญญาต่างตอบแทน หมายถึง สัญญาซึ่งคู่สัญญาต่างมุ่งประโยชน์ตอบแทนด้วยกันทั้งสองฝ่ายต่างมีหนี้ที่จะต้องชำระแก่กันคือ มุ่งโอนกรรมสิทธิ์และมุ่งชำระราคา ถ้าไม่มีการตอบแทนกันเช่นนี้ไม่ใช่สัญญาซื้อขาย เช่น มุ่งโอนกรรมสิทธิ์ตอบแทนกันเป็นแลกเปลี่ยน

คำพิพากษาฎีกาที่ 831/2483

พรบ ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อตัดหรือตำบลสะแกกรัง อำเภอน้ำซึม อุทัยธานี 2479 ปลอมแปลงสัญญาเกี่ยวกับราคาในการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เจ้าหนี้ไม่ยอมรับชำระเงินตามสัญญา ลูกหนี้จะบอกเลิกสัญญาไม่ได้

คำพิพากษาฎีกาที่ 1696/2527 

หนังสือสัญญาใช้ชื่อว่า หนังสือสัญญาขายโดยมีเงื่อนไข คู่สัญญา ฝ่ายหนึ่งเรียกว่า''เจ้าของ'' อีกฝ่ายหนึ่งเรียกว่า''ผู้จะซื้อ'' มีข้อความว่าตกลงจะซื้อขายโทรทัศน์สีตามราคาที่กำหนด ชำระเงินในวันทำสัญญาจำนวนหนึ่ง ที่เหลือผ่อนชำระเป็นงวด และกำหนดเงื่อนไขไว้ว่า กรรมสิทธิ์ในโทรทัศน์สีจะตกแก่ผู้จะซื้อ เมื่อผู้จะซื้อปฏิบัติตามข้อสัญญาทั้งหมด รวมทั้งได้ชำระเงิน ครบถ้วนแล้ว มีลักษณะเป็น ทำนองเจ้าของเอาโทรทัศน์สี ออกให้เช่า และให้คำมั่นว่าจะให้โทรทัศน์สีตกเป็นสิทธิแก่ผู้จะซื้อ โดยเงื่อนไขที่ ผู้จะซื้อได้ชำระเงินเป็นจำนวนเท่านั้นเท่านี้คราว และมี ข้อสัญญาที่มีผลเท่ากับให้ผู้จะซื้อมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ด้วยการไม่ชำระราคาต่อไปโดยส่งมอบทรัพย์สินคืนแก่เจ้าของ กับ ให้ริบเงินที่ได้ใช้มาแล้วได้ด้วย อันเป็นวิธีการของสัญญาเช่าซื้อ ข้อสัญญาที่ว่าให้ผู้จะซื้อชำระเงินเป็นจำนวนเท่านั้นเท่านี้คราว ครบถ้วนแล้ว จึงให้กรรมสิทธิ์ตกเป็น ของผู้จะซื้อมิใช่เป็นเพียงเงื่อนไข การโอนกรรมสิทธิ์เท่านั้น สัญญาดังกล่าวจึงเป็นสัญญาเช่าซื้อ สัญญาเช่าซื้อที่มิได้ปิดอากรแสตมป์จะใช้เป็นหลักฐานฟ้อง คดีมิได้
การซื้อขายตามมาตรา 453 มี 3 องค์ประกอบหลัก
1.เป็นสัญญาชนิดเดียว
2.ผู้ขายมุ่งโอนกรรมสิทธิ์
3.ผู้ซื้อมุ่งใช้ราคา
"องค์ประกอบข้อที่ 1" ระบุว่า สัญญาซื้อขายต้องไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อย, ไม่ขัดต่อกฎหมาย และมีวัตถุประสงค์ที่ดี
การทำสัญญาซื้อขายต้องพิจารณาความสามารถของคู่สัญญา เช่น อายุ, สมรส, จิตฟั่นเฟือน เพื่อความสมบูรณ์ของสัญญา
เรื่องการแสดงเจตนาสำคัญ, ต้องไม่ลวง, ฉ้อฉล, สำคัญผิด หรือถูกข่มขู่ เพื่อป้องกันการตกเป็นโมฆียะหรือโมฆะ
สัญญาซื้อขายเป็นสัญญาต่างตอบแทน คู่สัญญาต่างมุ่งประโยชน์ตอบแทนด้วยการโอนสิทธิ์และชำระราคา

คำพิพากษาฎีกาที่ 831/2483
พรบ ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อตัดปลอมแปลงสัญญาเกี่ยวกับราคาในการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เจ้าหนี้ไม่ยอมรับชำระเงินตามสัญญา ลูกหนี้จะบอกเลิกสัญญาไม่ได้

คำพิพากษาฎีกาที่ 1696/2527 กล่าวถึงหนังสือสัญญาขายโทรทัศน์สีระหว่าง "เจ้าของ" และ "ผู้จะซื้อ" โดยมีเงื่อนไขว่าจะชำระเงินตามราคาที่กำหนด โดยชำระบางส่วนในวันทำสัญญาและเงินที่เหลือผ่อนชำระเป็นงวด และถ้าผู้จะซื้อปฏิบัติตามข้อสัญญาทั้งหมดและชำระเงินครบถ้วน, กรรมสิทธิ์ในโทรทัศน์สีจะตกแก่ผู้จะซื้อ
สัญญามีลักษณะทำให้ผู้จะซื้อเป็นเจ้าของโทรทัศน์สี แต่เจ้าของเอาออกให้เช่าและมีเงื่อนไขว่าผู้จะซื้อจะได้กรรมสิทธิ์เมื่อชำระเงินครบถ้วน
ข้อสัญญาที่ว่าให้ผู้จะซื้อชำระเงินเป็นจำนวนเท่านั้น, และถ้าชำระครบถ้วน, กรรมสิทธิ์จะตกเป็นของผู้จะซื้อ ไม่ใช่เพียงเงื่อนไขเท่านั้น
สัญญาเช่าซื้อที่ไม่ได้ปิดอากรแสตมป์จะเป็นหลักฐานในกระบวนการฟ้องคดี
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายซื้อขาย,คำพิพากษาศาลฎีกา