ช่วยสรุป PE ของหุ้นควรจะเป็นเท่าไร?
บทวิเคราะห์หุ้นของบริษัท “ขนาดใหญ่” แห่งหนึ่งโดยโบรกเกอร์สองแห่งที่ให้มูลค่าที่เหมาะสมแตกต่างกันมากอย่างไม่น่าเชื่อ นั่นก็คือ โบรกเกอร์แรกให้ราคาประมาณเกือบร้อยบาทแต่โบรกเกอร์หลังให้ราคายี่สิบกว่าบาทแตกต่างกันเกือบ 4 เท่า

บริษัทที่ว่านั้นไม่ได้ทำกิจการประเภทไฮเท็คหรือดิจิตอล ตรงกันข้าม ธุรกิจที่ทำอยู่ของบริษัทนั้นพอจะคาดการณ์รายได้และกำไรค่อนข้างแน่นอนไปในอนาคตอย่างน้อยอาจจะ 3-4 ปีข้างหน้า

อย่างไรก็ตาม บริษัทกำลังคิดและมีโครงการที่ “ใหญ่โตมาก” ซึ่งมี “ศักยภาพ” ที่ “เหนือคำบรรยาย” และนั่นอาจจะเป็นสาเหตุที่ทำให้โบรกเกอร์ 2 แห่งให้ราคาหรือมูลค่าหุ้นที่เหมาะสมต่างกันราว “ฟ้ากับเหว” อาจจะเพราะคนหนึ่งให้ราคาเฉพาะกับผลงานของอดีตและปัจจุบันในขณะที่อีกคนหนึ่งให้ราคาสำหรับอนาคตหรือการ “เติบโตที่ยิ่งใหญ่” ใครจะคาดการณ์ได้ถูกต้องนั้น อนาคตจะเป็นตัวบอก

การตีมูลค่าหรือราคาหุ้นที่เหมาะสมนั้น โดยปกติที่ผมเห็น นักวิเคราะห์มักจะประเมินผลกำไรต่อหุ้นไปอีกหนึ่งหรือ 2-3 ปีข้างหน้า เสร็จแล้วก็จะคูณกำไรต่อหุ้นในปีก่อนหรือกำไรในปีหน้านั้นด้วยค่า PE “ที่เหมาะสม” แล้วก็จะได้ “ราคาเป้าหมาย” ของหุ้นตัวนั้น เรื่องของกำไรต่อหุ้นมักจะไม่มีประเด็นอะไรมากนักเนื่องจากแต่ละคนก็มักประมาณได้ใกล้เคียงกันเพราะต่างก็รับฟังแผนงานและยอดขายจากผู้บริหารบริษัทแล้วก็ใช้ข้อมูลอัตราการทำกำไรในอดีตมาปรับเพื่อให้ได้ตัวเลขกำไรที่คาดการณ์ในอนาคต

ปัญหาก็คือค่า PE ที่ “เหมาะสม” ของแต่ละคนที่อาจจะแตกต่างกันมากได้ บางคนให้ค่า PE ที่ 20 เท่า บางคนอาจจะให้ 25 เท่า ซึ่งทำให้มูลค่าที่เหมาะสมของหุ้นแตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมานักวิเคราะห์ก็มักจะกำหนดราคาที่ไม่แตกต่างกันมาก ผมเดาว่าส่วนใหญ่แล้วความแตกต่างของราคาหุ้นแต่ละตัวที่นักวิเคราะห์ให้นั้นมักไม่เกิน 10-20% กรณีที่แตกต่างกัน 300-400% นั้นเป็นเรื่องที่ “Unbelievable” เหลือเชื่อและแทบไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

ค่า PE ที่ “เหมาะสม”
ที่ผมเห็นว่าถูกนำมาใช้กันมากนั้นมักอยู่ในสิ่งที่ผมจะพูดต่อไปนี้ก็คือ ประเด็นแรก ใช้ค่า PE เฉลี่ยของบริษัทหรือหุ้นในอดีตที่ผ่านมา นี่ก็เป็นเรื่องที่ง่ายโดยเฉพาะในกรณีที่บริษัทก็ไม่ได้มีอะไรเปลี่ยนแปลงและก็ไม่ได้มีโครงการใหญ่ในอนาคต ใครที่คิดว่าไม่ถูกต้องก็ลองบอกมาว่าทำไม? ปัญหาก็คือ หุ้นบางตัวก็เพิ่งเข้ามาจดทะเบียนในตลาดไม่นานไม่เกิน 3-4 ปี ค่า PE อาจจะสูงตั้งแต่เข้าตลาดและก็ยังอยู่แบบนั้นมาในช่วงเร็ว ๆ นี้เนื่องจากหุ้นถูก “Corner” เพราะหุ้นหมุนเวียนในตลาดมีน้อย ตัวอย่างก็เช่นหุ้นในตลาด MAI ที่มีค่า PE เฉลี่ยเกือบ 100 เท่าซึ่งไม่น่าจะเป็นค่า PE ที่เหมาะสมได้
บริษัท "ขนาดใหญ่" ได้รับการวิเคราะห์หุ้นจากโบรกเกอร์สองแห่ง ที่มีมูลค่าที่แตกต่างมาก โบรกเกอร์แรกให้ราคาประมาณร้อยบาท ในขณะที่โบรกเกอร์ที่สองให้ราคายี่สิบกว่าบาท แตกต่างกันเกือบ 4 เท่า บริษัทนี้ไม่ได้ทำธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับไฮเทคหรือดิจิตอล แต่กำลังมีโครงการที่ใหญ่มีศักยภาพที่เหนือกว่าคำบรรยาย โบรกเกอร์อาจให้ราคาต่างกันเนื่องจากมีการคาดการณ์รายได้และกำไรที่แตกต่างกัน โครงการที่ใหญ่มีศักยภาพที่เหนือกว่า 

เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้โบรกเกอร์ให้ราคาหุ้นที่แตกต่างกัน
การประเมินมูลค่าหุ้นมักจะใช้กำไรต่อหุ้นในปีต่อไป 2-3 ปี และคูณด้วยค่า PE "ที่เหมาะสม" เพื่อหาราคาเป้าหมายของหุ้นนั้น ปัญหาที่เกิดคือค่า PE ที่ถูกต้องมีความแตกต่างกัน บางคนให้ค่า PE 20 เท่า บางคนให้ 25 เท่า แต่นักวิเคราะห์มักกำหนดราคาที่ไม่แตกต่างมาก และความแตกต่างของราคาหุ้นมักไม่เกิน 10-20% โดยกรณีที่แตกต่างกัน 300-400% เป็นเรื่องที่ยากจะเชื่อและแทบไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

การใช้ค่า PE ที่ "เหมาะสม" มักจะพึงพอใจกับค่าเฉลี่ยของบริษัทหรือหุ้นในอดีตโดยเฉพาะในกรณีที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงและไม่มีโครงการใหญ่ในอนาคต แต่ปัญหาคือบางหุ้นที่เพิ่งเข้าตลาดไม่นานอาจมีค่า PE สูงตั้งแต่เข้าตลาดและยังคงสูงอยู่ในช่วงเวลาเร็ว ๆ นี้ เนื่องจากถูก "Corner" และมีการหมุนเวียนในตลาดน้อย ตัวอย่างเช่นหุ้นในตลาด MAI ที่มีค่า PE เฉลี่ยเกือบ 100 เท่าซึ่งอาจไม่เป็นค่า PE ที่เหมาะสม
ตลาดการเงิน & ผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงิน,การวิเคราะห์ทางการเงิน & เศรษฐศาสตร์การเงิน,ความรู้ทางการเงิน