ช่วยสรุปบทความ การตรวจรักษาอาการปวดข้อ
การตรวจรักษาอาการปวดข้อ อาการปวดข้อเป็นอาการที่พบบ่อย อันที่จริงอาการปวดหลัง และอาการปวดคอที่กล่าวถึงในฉบับก่อนๆก็อาจจะถือเป็นอาการปวดข้อได้ คือเป็นอาการปวดที่เกิดจากความผิดปกติทางกายภาพหรือทางการเคลื่อนไหวของข้อที่อยู่ระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละอันนั่นเอง อาการปวดข้อในที่นี้ จึงจะกล่าวถึงข้ออื่นๆที่ไม่ใช่ข้อของกระดูกสันหลัง การตรวจรักษาอาการข้อก็เช่นเดียวกับการตรวจอาการอื่นๆที่ในระยะแรกจะต้องแยกว่าอาการนั้นฉุกเฉินหรือไม่ฉุกเฉิน ตารางที่ 1 อาการปวดข้อฉุกเฉิน คืออาการปวดข้อที่ร่วมกับ 1 อาการเจ็บหนัก ดูเรื่องอาการเจ็บหนัก ในมาเป็นหมอกันเถิด ในหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 64-65 2 อุบัติเหตุที่ทำให้ข้อนั้นใช้ไม่ได้ทันที ทั้งในด้านการเคลื่อนไหวและในด้านการรับน้ำหนัก 3 อาการบวม แดง และร้อน คือข้อนั้นนอกจากจะปวดแล้ว ยังบวม แดง และร้อนด้วย อาการปวดข้อฉุกเฉิน ควรจะได้รับการตรวจรักษาที่โรงพยาบาลอย่างรีบด่วนโดยเฉพาะถ้าผู้ป่วยเจ็บหนัก ข้อ 1 รองลงไปคือ ข้อ 2 ซึ่งอาจจะใช้ไม้ดามข้อที่ได้รับอุบัติเหตุจนใช้การไม่ได้ไว้ก่อน แล้วจึงค่อยนำส่งโรงพยาบาล ไม่จำเป็นต้องรีบด่วนมาก ส่วนข้อ 3 นั้นอาจจะรอได้เป็นชั่วโมงหรือเป็นวันและบางครั้งอาจจะลองรักษาเองดูก่อนได้ เช่น 1 ข้อเท้าพลิก เท้าแพลง เข่าบิด ข้อมือเคล็ด เนื่องจากการหกล้ม หรือการใช้ข้ออย่างผิดๆ ทำให้ข้อเกิดการอักเสบ ปวดบวมแดงร้อนขึ้นมา แต่ยังพอใช้งานได้ แม้จะเจ็บเพิ่มขึ้นเวลาใช้งาน ให้รักษาดังนี้ 11 พักข้อนั้นในทันทีที่เจ็บ โดยให้ข้อนั้นอยู่นิ่งๆ และไม่ได้รับน้ำหนัก 12 หาน้ำเย็นหรือน้ำแข็งประคบ เพื่อลดอาการบวมในระยะแรก 13 หาไม้หรือของแข็งดามข้อนั้นไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อนั้นเคลื่อนไหวโดยไม่ได้ตั้งใจ 14 กินยาแก้ปวดถ้าปวดมาก โดยทั่วไป อาการปวดจะลดลงมาก หลังพักข้อโดยให้ข้ออยู่นิ่งๆ และอยู่สูงๆ จึงไม่จำเป็นต้องใช้ยาแก้ปวด แต่ถ้ายังปวดมาก อาจใช้ยาแก้ปวด เช่น แอสไพริน หรือพาราเซตามอล กินครั้งละ 1-2 เม็ดเวลาปวดมาก คนที่เป็นโรคกระเพาะหรือชอบปวดท้องเวลาหิวหรืออิ่มห้ามกินแอสไพริน ส่วนคนที่เป็นโรคตับ ห้ามกินพาเซตามอล 15 ใช้ของร้อนประคบบริเวณข้อที่ปวด เมื่ออาการบวมคงที่แล้ว ระยะแรกประคบด้วยของเย็นเพื่อไม่ให้บวมมาก แต่เมื่ออาการบวมไม่เพิ่มขึ้นแล้ว ให้ประคบด้วยของร้อน เช่น ถุงน้ำร้อนห่อด้วยผ้าประคบใบพลับพลึงอังไฟจนนิ่มแล้วนำมาประคบ หรืออื่นๆ 16 ไปโรงพยาบาลถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน เพื่อที่จะตรวจกระดูกและข้อด้วยเอกซเรย์
 โดยทั่วไปอาการข้อเคล็ด ข้อแพลง ข้อบิดนี้จะดีขึ้น ปวดน้อยลง บวมน้อยลง ภายใน 2-3 วัน ถ้าหลัง 2-3 วันแล้วยังไม่ดีขึ้น ควรไปโรงพยาบาล เพราะมักจะมีเรื่องของกระดูกหัก หรือข้อเคลื่อนร่วมด้วย ซึ่งอาจจะต้องใช้การรักษาวิธีอื่น หมายเหตุ อาการที่คิดว่าเป็น ข้อเคล็ด ข้อพลิก ข้อแพลง หรือข้อบิด แต่ข้อนั้นใช้งานไม่ได้เลย คืองอไม่ได้ เหยียดไม่ได้ บิดไม่ได้ และรับน้ำหนักไม่ได้ หรือถ้าใช้งานได้ ก็ใช้ได้น้อยมาก มักจะไม่ใช่อาการ ข้อเคล็ด ข้อพลิก ข้อแพลง หรือข้อบิด อย่างธรรมดา เพราะมักจะมีกระดูกหัก กระดูกร้าว เอ็นฉีกหรือขาดร่วมด้วย จึงควรไปตรวจให้ละเอียดที่โรงพยาบาล 2 ข้อหัวแม่เท้าปวด บวม แดง ร้อนขึ้นมาทันที ในคนที่อายุ 40 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะในเพศชาย ที่มักจะอยู่ดีกินดี ชอบกินเครื่องในสัตว์ สัตว์ปีก อาหารเนื้ออื่นๆ และสุรา ยาดองของเมาทั้งหลาย มักจะอ้วน และอาจจะเป็นเบาหวานด้วย อาการมักเริ่ม – ในเวลากลางคืน โดยจะปวดข้อหัวแม่เท้าขึ้นมากลางดึก ข้อหัวแม่เท้าจะบวม แดงร้อนและปวดมาก อาจขยับขาข้างนั้นไม่ได้ และบางครั้งอาจปวดจนแม้แต่โดนลมผ่านหัวแม่เท้าก็จะเจ็บเสียวขึ้นมามาก อาจมีไข้สูง และอาการไม่สบายอื่นๆ ที่สืบเนื่องมาจากการปวด
การตรวจรักษาอาการปวดข้อเน้นการแยกแยะว่าเป็นฉุกเฉินหรือไม่ฉุกเฉิน โดยในกรณีที่เป็นฉุกเฉิน ควรให้การรักษาทันที แต่ถ้าไม่ฉุกเฉินก็ต้องทำการประเมินและวินิจฉัยให้ถูกต้องก่อนที่จะให้การรักษาต่อไป 

อุบัติเหตุที่ทำให้ข้อนั้นใช้ไม่ได้ทันที ทั้งในด้านการเคลื่อนไหวและในด้านการรับน้ำหนัก โดยมี 3 อาการหลักคือ บวม, แดง, และร้อน ถ้ามีอาการปวดข้อเฉี่ยบพลัน, ควรไปโรงพยาบาลทันที, แต่ถ้าไม่รุนแรงมาก สามารถให้การช่วยเหลือด้วยไม้ดามข้อ และนำส่งโรงพยาบาลทีหลัง ในกรณีข้อที่สาม อาจรอได้เป็นชั่วโมงหรือวัน, และสามารถรักษาเองได้ โดยการพักผ่อน, ประคบน้ำเย็น, ใช้ไม้หรือของแข็งดามข้อ, และการกินยาแก้ปวด ถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายใน 2-3 วัน, ควรไปโรงพยาบาลเพื่อการตรวจกระดูกและข้อด้วยเอกซเรย์

อาการข้อเคล็ด ข้อแพลง และข้อบิดทั่วไปจะดีขึ้นภายใน 2-3 วัน ถ้าไม่ดีขึ้น ควรไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจกระดูกหักหรือข้อเคลื่อนร่วมที่เสียหาย ข้อหัวแม่เท้าปวด, บวม, แดง, ร้อนมีความเสี่ยงสูงในผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น กินอาหารเนื้อ, ดื่มสุรา และเป็นโรคเบาหวาน อาการมักเริ่มต้นตลอดกลางคืน, มีการบวม, แดง, ร้อน, ปวด และอาจมีไข้ เจ็บเสียวเมื่อถูกลมผ่าน ควรไปโรงพยาบาลหากอาการไม่ดีขึ้นใน 2-3 วันและมีอาการเสริมอื่นๆ
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,11.ออร์โธปิดิกส์ (ออร์โธปิดิกส์) - Orthopedics