อะไรคือสาเหตุที่ทำให้แผลร้อนในเป็นบ่อย
แผลร้อนใน ถาม เทพรัตน์เชียงใหม่ ผมเป็นแผลในปาก ไปหาหมอ หมอวินิจฉัยว่าเป็นร้อนใน ให้ยามากิน แรกๆ ก็หายดี แต่ 2-3 เดือนต่อมาเป็นบ่อยมาก เฉลี่ยสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ต้องการทราบว่าแผลในปากมีสาเหตุจากอะไร และรักษาอย่างไร ตอบ นพสุรเกียรติ อาชานานุภาพ แผลร้อนใน แผลแอฟทัส เป็นสาเหตุของอาการ แผลเปื่อยในปากที่พบได้บ่อยที่สุดในคนทั่วไป มักจะเริ่มเป็นครั้งแรกช่วงวัยรุ่นและวัยหนุ่มสาว มักเป็นๆหายๆ เป็นประจำ โดยไม่มีภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง นอกจากสร้างความรำคาญ เมื่ออายุมากขึ้นจะเป็นห่างออกไปเรื่อยๆ บางครั้งอาจหายขาดเมื่ออายุมาก สาเหตุ แผลร้อนในยังไม่ทราบแน่ชัด เชื่อว่าเกิดจากปัจจัย หลายอย่างร่วมกัน และอาจมีความสัมพันธ์กับปฏิกิริยา ภูมิต้านทานของร่างกาย พบว่าร้อยละ 40 ของผู้ป่วยจะมีประวัติโรคนี้ในครอบครัว จึงเชื่อว่าเป็นโรคที่สามารถถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ ส่วนใหญ่จะเกิดอาการขึ้นเองโดยไม่มีสิ่งกระตุ้นส่วนน้อยพบว่ามีสิ่งกระตุ้นให้อาการกำเริบ ได้แก่ - ความเครียด เช่น ขณะคร่ำเคร่งกับงาน หรืออ่านหนังสือสอบ - การได้รับบาดเจ็บในช่องปาก เช่น เยื่อบุปากหรือลิ้นถูกกัดหรือถูกแปรงสีฟัน ฟันปลอม หรืออาหารแข็งๆ กระทบกระแทก - การมีประจำเดือน - การใช้ยาสีฟันที่เจือปนสาร sodium lauryl sulfate หรือ sodium lauroyl sarcosinate - การแพ้อาหาร เช่น นมวัว เนยแข็ง กาแฟ โคล่า ช็อกโกแลต ผลไม้จำพวกส้ม ของเผ็ด แป้งข้าวสาลี - การใช้ยา เช่น แอสไพริน ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ อะเลนโดรเนต ที่ใช้รักษาโรคกระดูกพรุน - การเลิกบุหรี่ - ภาวะขาดธาตุเหล็ก สังกะสี กรดโฟลิก หรือวิตามินบี - ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น โรคเอดส์ ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ การรักษา 1 ให้การรักษาตามอาการ ดังนี้ - หลีกเลี่ยงอาหารที่ระคายแผล เช่น อาหารเผ็ดหรือเปรี้ยวจัด อาหารแข็ง - บ้วนปากด้วยน้ำเกลือ ผสมเกลือ 1 ช้อนชาในน้ำ 1 แก้ว วันละ 2-3 ครั้ง - ถ้าปวดให้อมน้ำแข็งก้อนเล็กๆ ดื่มน้ำเย็น - ถ้าปวดมากให้พาราเซตามอลบรรเทา ส่วนใหญ่จะค่อยๆ หายได้เองตามธรรมชาติของโรคนี้ โดยไม่ต้องใช้ยาอื่นๆ นอกจากยาบรรเทาปวดเป็นครั้งคราว 2 ถ้าปวดรุนแรง หรือต้องการให้แผลหายเร็ว ให้ป้ายแผลด้วยยาชนิดใดชนิดหนึ่งต่อไปนี้ วันละ 2-4 ครั้งจนกว่าจะหาย นั่นคือ สเตียรอยด์ เช่น ครีมป้ายปากไตรแอมซิโนโลนอะเซโทไนด์ 3 รายที่เป็นๆ หายๆ บ่อยจะต้องหาสาเหตุ และให้การแก้ไข เช่น ให้ยาบำรุงโลหิตในรายที่มีโลหิตจางจากภาวะขาดธาตุเหล็ก ให้กรดโฟลิก หรือวิตามินบีในรายที่ขาด หลีกเลี่ยงอาหารที่แพ้ ยาสีฟันและยาที่เป็นสิ่งกระตุ้น ผ่อนคลายความเครียดด้วยการออกกำลังกายและวิธีอื่นๆ ใช้แปรงสีฟันขนาดเล็กและขนนุ่มเพื่อไม่ให้ปากถูกกระทบกระแทก เป็นต้น 4 ถ้าแผลไม่หายภายใน 3 สัปดาห์ หรือเป็นรุนแรง หรือเป็นครั้งแรกในคนอายุมากกว่า 40 ปี ควรส่งโรงพยาบาล หรือส่งตรวจหาสาเหตุเพิ่มเติม โรคนี้ไม่ใช่โรคติดต่อ สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ตามปกติ ป้ายคำ ถามตอบปัญหาสุขภาพ โรคตามระบบ โรคช่องปากและฟัน คุยสุขภาพ ถามตอบปัญหาสุขภาพ แผลร้อนใน รศนพสุรเกียรติ อาชานานุภาพ   การใช้ยาระบายติดต่อกันนานๆ จะมีอันตรายหรือไม่ Q อยากเรียนถามว่าการใช้ยาระบายในการลดน้ำหนักจะมีอันตรายหรือไม่ หมอใหม่ A ฤทธิ์ของยาระบายคือ ตัวยาจะไปกระตุ้นการทำงานของลำไส้ ให้มีการเคลื่อนไหวบีบตัวและ เกิดการขับถ่าย ส่งผลต่อสมดุลปริมาณน้ำและเกลือแร่ ในร่างกาย โดยทั่วไปจะใช้ยาระบายในกรณีที่มีความจำเป็นและช่วงสั้นๆ เท่านั้น เช่น ท้องผูกเรื้อรัง การตรวจลำไส้เพื่อหาความผิดปกติ ฯลฯ ปัจจุบันนิยมนำยาระบายมาใช้เพื่อผลในการลดน้ำหนัก โดยกินต่อเนื่องกันทุกวันเป็นเวลาหลายเดือน ซึ่งนอกจากไม่ได้ผลแล้วยังส่งผลเสียต่อร่างกาย จะเกิดภาวะลำไส้เคยชินต่อยาระบายและลำไส้ทำงานไม่ปกติ ร่างกายไม่สามารถขับถ่ายได้เอง นอกจากนี้ยังอาจเกิดภาวะท้องเสียเรื้อรัง ปวดท้อง ระดับเกลือแร่เสียสมดุล ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง เวียนศีรษะ และทำให้เกิดอาการท้องผูกซ้ำซาก กมลวรรณ พ่อค้า ภบเภสัชกรหญิง สถาบันแห่งชาติมหาราชินี ศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์ พบ นบสาขาวิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ป้ายคำ ถามตอบปัญหาสุขภาพ คุยสุขภาพ ถาม-ตอบผ่าน website ภกกมลวรรณ พ่อค้า นพศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์
1. สาเหตุทางพันธุกรรม:
พบว่าร้อยละ 40 ของผู้ป่วยมีประวัติโรคนี้ในครอบครัว
เชื่อว่าเป็นโรคที่สามารถถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์

2. สาเหตุอื่นๆ:
-  ความเครียด: เช่น ขณะคร่ำเคร่งกับงาน หรืออ่านหนังสือสอบ
-  การได้รับบาดเจ็บในช่องปาก: เช่น เยื่อบุปากหรือลิ้นถูกกัดหรือถูกแปรงสีฟัน ฟันปลอม หรืออาหารแข็งๆ กระทบกระแทก
-  การมีประจำเดือน: ในผู้หญิง
-  การใช้ยาสีฟัน: ที่เจือปนสาร sodium lauryl sulfate หรือ sodium lauroyl sarcosinate
-  การแพ้อาหาร: เช่น นมวัว  เนยแข็ง กาแฟ โคล่า ช็อกโกแลต ผลไม้จำพวกส้ม ของเผ็ด แป้งข้าวสาลี
-  การใช้ยา: เช่น แอสไพริน ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ อะเลนโดรเนต ที่ใช้รักษาโรคกระดูกพรุน
-  การเลิกบุหรี่:
-  ภาวะขาดธาตุอาหาร: เช่น เหล็ก สังกะสี กรดโฟลิก หรือวิตามินบี
-  ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ: เช่น โรคเอดส์ ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ

ทั้งนี้ แผลร้อนในมักพบในเด็กและวัยรุ่น และมีแนวโน้มหายได้เองตามธรรมชาติเมื่ออายุมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม หากแผลร้อนในเป็นบ่อย (มากกว่า 3 ครั้งต่อปี) หรือมีอาการรุนแรง  (เช่น แผลใหญ่ เจ็บมาก กินไม่ได้ นอนไม่หลับ) ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine