ในกรณีที่จำเลยไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้ให้กู้ เวนคืนเอกสาร หรือแทงเพิกถอน จำเลยจะนำสืบการใช้เงินเพื่อชำระหนี้ได้หรือไม่?
ในกรณีดังกล่าว จำเลยจะนำสืบการใช้เงินเพื่อชำระหนี้ไม่ได้

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 วรรคสอง บัญญัติไว้ว่า "ถ้าไม่มีหลักฐานตามวรรคหนึ่ง ให้จำเลยนำสืบการใช้เงินไม่ได้" หมายความว่า หากมีการกู้ยืมเงินเกินกว่าสองพันบาทขึ้นไป และไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้ให้กู้ เวนคืนเอกสาร หรือแทงเพิกถอน จำเลยจะนำพยานหลักฐานอื่นมาสืบเพื่อแสดงว่าได้ชำระหนี้แล้วไม่ได้

เหตุผล กฎหมายต้องการความแน่นอนในการพิสูจน์การชำระหนี้ การนำสืบพยานบุคคลอาจไม่น่าเชื่อถือ ป้องกันมิให้ลูกหนี้

อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อยกเว้นบางประการที่จำเลยสามารถนำสืบการใช้เงินได้ แม้จะไม่มีหลักฐานตามมาตรา 653 วรรคหนึ่ง เช่น กรณีมีเหตุสุดวิสัย เช่น สัญญาถูกไฟไหม้ เอกสารสูญหาย กรณีมีพยานหลักฐานอื่น เช่น การโอนเงินผ่านธนาคาร กรณีโจทก์ยอมรับ

ในทางปฏิบัติ แนะนำให้ทำสัญญากู้ยืมเป็นหนังสือทุกครั้ง ระบุรายละเอียดให้ชัดเจน เก็บหลักฐานการชำระหนี้ไว้ และปรึกษาทนายความหากมีข้อสงสัย

ตัวอย่างฎีกา
- ฎีกาที่ 36/2555 จำเลยอ้างว่าได้ใช้เงินให้โจทก์แล้ว แต่ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ เวนคืนเอกสาร หรือแทงเพิกถอน ศาลฎีกาพิพากษาว่า จำเลยนำสืบการใช้เงินไม่ได้
- ฎีกาที่ 1612/2512 จำเลยอ้างว่าชำระหนี้แล้ว โจทก์จึงคืนโฉนดให้ แต่ไม่ได้คืนสัญญากู้ โดยโจทก์อ้างว่าหาย ศาลฎีกาพิพากษาว่า จำเลยนำสืบการใช้เงินไม่ได้

สรุป การไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ เวนคืนเอกสาร หรือแทงเพิกถอน สร้างความยากลำบากในการนำสืบการใช้เงินเพื่อชำระหนี้ จำเลยควรทำสัญญาเป็นหนังสือ เก็บหลักฐาน และปรึกษาทนายความเพื่อความมั่นใจ
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายกู้ยืม-ยืมใช้คงรูป-ยืมใช้สิ้นเปลือง,คำพิพากษาศาลฎีกา