ช่วยสรุปบทความ หลัก 5 ข้อจากหนังสือ Trading in the Zone ที่นำมาใช้กับการเทรดกองทุนได้
ความจริงพื้นฐาน 5 ข้อในการเทรด
ถ้าเราปรับจูน Mindset ของเราให้เป็นไปตามนี้ได้ เราจะมีสภาพจิตใจที่พร้อมเทรดในตลาด และสามารถสร้างผลตอบแทนอย่างสม่ำเสมอได้ ท่ามกลางตลาดที่ไม่มีความไม่แน่นอนอะไรเลย

1. อะไรก็เกิดขึ้นได้ในตลาด
ข้อแรกเราควรตระหนักไว้อยู่เสมอว่าในตลาดจะเกิดอะไรขึ้นก็ได้ มันจะขึ้นหรือจะลงยังไงก็ได้ เพราะเราไม่มีทางรู้เลยว่าคนที่กำลังเล่นอยู่ในตลาด (ซึ่งมีจำนวนมากมายมหาศาล) จะผลักตลาดไปทางไหน

นั่นหมายความว่า ถ้าเรากำลังมั่นใจในกลยุทธ์ของเรา ว่าวิเคราะห์แบบนี้ ตลาดต้องไปทางนั้นแน่นอน มันไม่มีทางไปสวนทางกับเราได้ เรากำลังมีทัศนคติที่จะย้อนกลับมาทำร้ายตัวเองภายหลังครับ เพราะจริงๆ แล้วไม่มีใครคาดเดาตลาดได้ถูกทุกครั้ง มันมีตัวแปรมากเกินไปในการจะวิเคราะห์ได้ถูกต้องทุกครั้ง อย่างนักลงทุนที่เก่งๆ เค้าก็ไม่ได้ถูกเสมอไป มีถูกบ้างมีผิดบ้าง ซึ่งไม่ได้หมายความว่าเค้าไม่เก่งหรือไม่ความรู้ไม่พอ แต่มันเป็นธรรมชาติของตลาดอยู่แล้วที่เป็นแบบนี้

แล้วเราจะสร้างผลตอบแทนได้ยังไง ในเมื่อไม่มีใครคาดเดาตลาดได้ ต้องไปดูทัศนคติในข้อต่อไปครับ

2. เราไม่จำเป็นต้องรู้ว่าอะไรจะเกิดขึ้นต่อไป ในการสร้างกำไร
ต่อเนื่องจากข้อที่แล้ว การคาดการณ์ตลาดให้ถูกแบบ 100% เป็นไปไม่ได้ แต่นั่นก็ไม่ใช่ปัญหา เพราะเราไม่จำเป็นต้องรู้ล่วงหน้าว่าอะไรจะเกิดขึ้นในการที่จะทำกำไรได้

ในการออกแบบกลยุทธ์การเทรด มี 2 ตัวแปรที่พูดถึงกันบ่อยๆ คือ Win Rate และ Reward:Risk Ratio (RRR) ตัวแปรแรก Win Rate คือกลยุทธ์เรามีโอกาสถูกทางกี่เปอร์เซ็นต์ เปรียบเทียบให้เห็นภาพก็คือ 100 ครั้งทายถูกกี่ครั้ง ตัวแปรอีกตัว Reward:Risk Ratio คือ อัตราส่วนระหว่างเงินที่เราจะได้ตอนถูกทางกับเทียบกับเงินที่เราจะเสียตอนผิดทาง

ตามทฤษฎี กลยุทธ์ที่จะสร้างกำไรได้อย่างสม่ำเสมอมีอยู่ 3 แบบ แบบแรกถ้ากลยุทธ์เราเวลาผิดเสียเงินเยอะ แต่เวลาถูกได้นิดเดียว (RRR ต่ำ) กลยุทธ์เราต้องทายถูกบ่อยๆถึงจะได้กำไร (Win Rate สูง) แบบที่สองถ้ากลยุทธ์เราทายผิดบ่อย (Win Rate ต่ำ) เวลาทายถูกทีนึงต้องได้ให้เยอะ แล้วเวลาทายผิดต้องเสียให้น้อย (RRR สูง) ถึงจะได้กำไร ส่วนแบบที่สามซึ่งเป็นแบบที่ดีที่สุด คือสูงทั้ง RRR และ Win Rate ถ้าใครออกแบบกลยุทธ์ตามแบบที่ 3 ได้รับรองรวยเละเทะ

พอเราเปลี่ยนเกมการเทรดให้เป็นเกมของความน่าจะเป็น เราก็ไม่จำเป็นต้องรู้ว่าครั้งนี้เราจะทายถูกหรือทายผิด ถ้าเราสร้างกลยุทธ์ที่มีความน่าจะเป็นที่จะสร้างกำไรได้อย่างสม่ำเสมอ แล้วเล่นไปตามกลยุทธ์นั้นอย่างมีวินัย ระยะยาวยังไงเราก็ได้กำไรแน่นอน

3. มันมีการสุ่มของลำดับการแพ้ชนะในกลยุทธ์การลงทุนใดๆ ก็ตาม
สำหรับข้อนี้ยกตัวอย่างให้เห็นชัดๆคือ ถ้าเราโยนเหรียญทายหัวก้อย โยนไปแล้วทั้งหมด 5 ครั้ง ปรากฏว่าออกหัวทั้งหมด ถามว่าโยนครั้งถัดไปโอกาสที่จะออกก้อยเยอะกว่าออกหัวหรือไม่? มันดูเหมือนว่ามันออกหัวไป 5 ครั้งแล้ว ครั้งต่อไปควรจะออกก้อยบ้างใช่มั้ยครับ แต่ความจริงคือโยนครั้งถัดไปโอกาสออกหัวก้อยก็ 50/50 อยู่ดี

ในการลงทุนก็เช่นกัน อย่าให้การขาดทุนติดๆกันหรือได้กำไรติดๆกันมาทำให้เราเสียวินัยในการลงทุน เพราะกลยุทธ์การลงทุนที่ดีต้องดูที่ระยะยาวได้กำไรรึเปล่า ไม่ได้ดูแค่ว่ามีการได้กำไรติดๆกันหรือไม่

4. กลยุทธ์การลงทุนเป็นแค่ความน่าจะเป็นที่บอกว่าสิ่งหนึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นมากกว่าอีกสิ่งหนึ่ง
จากความเห็นส่วนตัว ข้อนี้ผมมองว่าสำคัญที่สุดในบรรดา Mindset ครับ สังเกตนักลงทุนระดับโลกไม่มีใครการันตี 100% ว่าลงทุนไปแล้วจะได้กำไร สิ่งที่นักลงทุนที่เก่งๆทำคือ วิเคราะห์ปัจจัยต่างๆอย่างถี่ถ้วนตามความถนัดของตัวเอง และวางแผนอย่างรัดกุมว่าถ้าเกิดผิดทางแล้วต้องแก้เกมยังไง

เนื่องจากอะไรก็เกิดขึ้นได้ในตลาด ไม่มีกลยุทธ์ไหนที่จะมี Win Rate 100% ทุกกลยุทธ์การลงทุนจะมี Win Rate อยู่ค่าหนึ่งอยู่เสมอ (ซึ่งไม่สามารถคำนวณออกมาได้จริงๆ เป็นเพียงการคำนวณทางสถิติ) เป็นค่าความน่าจะเป็นที่บอกว่ามีโอกาสที่เราจะถูกมากกว่าโอกาสที่จะผิดมากน้อยแค่ไหน

ถ้าอย่างนั้นการศึกษาหาความรู้เรื่องการลงทุนก็ไม่มีประโยชน์น่ะสิ เพราะมีความรู้มากแค่ไหนก็มีโอกาสผิดอยู่ดี? ถ้ามองจาก Mindset ในข้อนี้ การศึกษาเรื่องการลงทุนต่อให้ลึกซึ้งแค่ไหนก็มีโอกาสพลาดอยู่ดี แต่ยิ่งเรามีความรู้มากแค่ไหน ความน่าจะเป็นที่เราจะคาดการณ์ทิศทางตลาดได้อย่างถูกต้องก็จะมากตามไปด้วย ซึ่งก็หมายถึงโอกาสสร้างผลกำไรที่มากขึ้นนั่นเอง ความรู้ = เพิ่มโอกาสที่จะชนะในตลาด

5. สิ่งที่เกิดขึ้นในตลาดขณะนี้เป็นเรื่องเฉพาะตัว ไม่ซ้ำกับในอดีต
ความจริงพื้นฐานข้อสุดท้ายในหนังสือ Trading in the Zone บอกว่า ประวัติศาสตร์ไม่มีทางซ้ำรอยกันได้จริงๆ ถ้าจะให้การเคลื่อนไหวของตลาดซ้ำรอยเดิมจริงๆ เราต้องเชิญให้นักลงทุนในอดีตทุกคนมารวมตัวกันและตอบสนองแบบเดียวกับที่เคยทำในอดีตทุกประการ เราถึงจะได้ตลาดที่ซ้ำรอยอดีต ซึ่งนั่นเป็นไปไม่ได้

ในเมื่อตลาดแต่ละขณะเป็นสิ่งที่เฉพาะตัว ไม่ซ้ำในอดีต ทำให้เราไม่สามารถเดาตลาดได้ 100% เพราะทุกอย่างเป็นข้อมูลใหม่ สิ่งที่เราทำได้คือ การนำความรู้และข้อมูลในอดีตมาออกแบบกลยุทธ์ที่มีโอกาสชนะสูง ซึ่งจะทำให้เราทำกำไรได้ในเกมของความน่าจะเป็น
ความจริงพื้นฐาน 5 ข้อในการเทรด

1. ในตลาดทุกสถานการณ์เปลี่ยนแปลงได้ ควรรับรู้ว่าไม่มีใครทำนายตลาดได้อย่างแน่นอน เพราะมีตัวแปรมากมายที่ผลักพลาดไป ถึงแม้เราจะมั่นใจในกลยุทธ์ของเรา ตลาดก็อาจไปทางอื่นได้  เพราะธรรมชาติของตลาดคือความเปลี่ยนแปลงทุกขณะ การวิเคราะห์ตลาดมีความเสี่ยงและไม่มีใครทำนายได้อย่างแม่นยำทุกครั้ง

2.การทำกำไรในตลาดไม่ได้คงที่และการทำนายตลาดให้แม่นยำไม่เป็นไปได้ ไม่จำเป็นต้องรู้ล่วงหน้าว่าตลาดจะเป็นอย่างไร เพราะเราสามารถสร้างกำไรได้โดยการออกแบบกลยุทธ์เทรดที่มี Win Rate และ Reward:Risk Ratio ที่เหมาะสม ความน่าจะเป็นที่จะทำกำไรมีได้ในทั้งระยะสั้นและระยะยาว การสร้างกำไรไม่ขึ้นอยู่กับการทายถูกเท่านั้น แต่เกิดจากการปรับกลยุทธ์และการเทรดอย่างมีวินัยในระยะยาว

3.การลงทุนเป็นการสุ่มลำดับการแพ้ชนะ ตัวอย่างเช่นการโยนเหรียญทายหัวก้อย 5 ครั้งแล้วออกหัวทั้งหมด ไม่มีผลต่อโอกาสในการออกก้อยครั้งถัดไป เราต้องระมัดระวังไม่ให้การขาดทุนหรือได้กำไรติดกันมากๆ ทำให้สูญเสียวินัยในการลงทุน 

4.การลงทุนมีความน่าจะเป็นที่บอกถึงโอกาสที่เกิดเหตุการณ์ใดๆ มีความสำคัญใน Mindset ของนักลงทุน เราต้องรับรู้ว่าไม่มีกลยุทธ์ไหนที่มี Win Rate 100% ทุกกลยุทธ์มีโอกาสการสำเร็จและการล้มเหลว ทำให้เราต้องวางแผนและปรับตัวตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปอย่างกระทันหัน
การศึกษาเรื่องการลงทุนมีความสำคัญ แม้ความรู้จะไม่ได้รับประโยชน์เพียงอย่างเดียว แต่มีความรู้มากเท่าไหร่ ก็จะมีโอกาสคาดการณ์ตลาดได้ถูกต้องมากขึ้น ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ของโอกาสในการสร้างผลกำไรในตลาด

5.สิ่งที่เกิดขึ้นในตลาดปัจจุบันไม่ซ้ำกับอดีต ตลาดเป็นเรื่องเฉพาะตัวในแต่ละขณะ ทำให้เราไม่สามารถทำนายได้ทั้งหมด การออกแบบกลยุทธ์ในอดีตอาจช่วยเพิ่มโอกาสในการทำกำไรในเกมของความน่าจะเป็น
ความรู้ทางการเงิน