ประสิทธิภาพการปกป้องผิวหนังเรียงจากน้อยไปมากคืออย่างไร
ถ้าเรียงตาม ประสิทธิภาพการปกป้องผิวหนังจากน้อยไปมากจะเป็นดังนี้ โลชั่น ครีม น้ำมัน และขี้ผึ้ง ซึ่งหมายความ ว่า โลชั่นมีคุณสมบัติปกป้องผิวน้อยกว่าครีม ครีมมีคุณสมบัติในการปกป้องผิวน้อยกว่าน้ำมัน และน้ำมันมีคุณสมบัติในการปกป้องผิวน้อยกว่าขี้ผึ้ง แสดงว่าถ้าเป็นเล็กๆ น้อยๆ หรือผิวเริ่มแตกหรืออากาศไม่หนาวเย็นแห้งมาก ก็สามารถจะใช้โลชั่นหรือครีมก็ได้ผลดี แต่ถ้าเป็นมากๆ หรือผิวแตก คัน และอักเสบมาก อาจต้องใช้น้ำมันหรือขี้ผึ้ง ที่จะช่วยปกป้องความชุ่มชื้นของผิวหนังได้ดียิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การใช้โลชั่นหรือครีมจะมีการปกป้องความชื้นของผิวหนังได้พอควรไม่มากเท่ากับการ ทาผิวหนังด้วยขี้ผึ้งหรือน้ำมัน แต่การใช้ครีมหรือโลชั่นก็ให้ความรู้สึกสบายผิวหนัง ไม่เหนียวเหนอะหนะเหมือนการใช้ขี้ผึ้งหรือน้ำมัน บางกรณีผิวหนังอาจแห้ง แตก คัน และอักเสบได้ ถ้าเป็นเล็กๆ น้อยๆ การดูแลตนเองด้วยการหาครีม โลชั่น ขี้ผึ้ง หรือน้ำมันมาทา ณ ตำแหน่งที่เป็น ก็จะช่วยบรรเทา อาการได้อย่างดี แต่ถ้าอาการเหล่านี้ไม่ดีขึ้นหรืออาการรุนแรงมากขึ้น มีอาการคันอย่างมาก จนอดเกาไม่ได้ และมีการอักเสบ ก็อาจจะต้องใช้ยาทาผิวหนังลดการอักเสบเพื่อรักษาอาการดังกล่าว ยารักษาอาการผิวแห้ง แตก คัน และอักเสบ ถ้ามีอาการรุนแรงมากขึ้นถึงขั้นมีอาการคันรุนแรง จนอดเกาไม่ได้ และมีอาการอักเสบของผิวหนัง โดยสังเกตจากอาการบวม แดง ผิวหนังจะยกตัวนูนขึ้น เป็นผื่นหรือเป็นตุ่ม และอาจมีน้ำเหลืองด้วย กรณีนี้จะแนะนำให้ใช้ยาครีมสเตียรอยด์ ซึ่งมีความแรงของยาแตกต่างกัน เด็กอาจแนะนำให้ใช้ยาครีมสเตียรอยด์ ชื่อครีมเพร็ดนิโซโลน prednisolone cream ทาบริเวณที่ผิวแตก แห้ง คัน และอักเสบ วันละ ๒-๓ ครั้ง หลังอาบน้ำ เช้า-เย็น หลังจากใช้ยาไปประมาณ ๓-๕ วัน อาการเหล่านี้จะค่อยๆ ดีขึ้น ผู้สูงอายุอาจแนะนำยาครีมเพร็ดนิโซโลนเหมือนกับที่ใช้ในเด็กทาบริเวณที่ผิวแตก แห้ง คัน และอักเสบ วันละ ๒-๓ ครั้ง หลังอาบน้ำ เช้า-เย็น เช่นเดียวกัน ซึ่งหลังจากใช้ยาไปประมาณ ๓-๕ วัน อาการเหล่านี้จะค่อยๆ ดีขึ้น แต่รายที่มีความรุนแรงมากขึ้น มีการอักเสบ บวม แดง คันมากขึ้น ก็อาจใช้ยาครีมสเตียรอยด์ชื่อครีมบีตาเมทาโซน betamethasone cream ก็ได้ผลดียิ่งขึ้น อนึ่ง การใช้ยาครีมสเตียรอยด์ทั้งสองชนิดนี้ เป็นยา ที่ได้ผลดี ลดอาการคันและอักเสบของผิวหนังได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่เมื่อหายดีแล้วก็ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานๆ โดยไม่จำเป็น เพราะอาจจะเกิดผลเสียต่อผิวหนัง ที่อันตรายได้ ถ้าจำเป็นต้องใช้ติดต่อกันนานๆ ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรใช้ยาชนิดนี้ติดต่อกันนานๆ ด้วยตนเอง การทำความสะอาดผิวแห้งและแตก อีกปัญหาหนึ่งที่พบได้บ่อยเรื่องผิวหนังแห้งและแตก คือ การดูแลทำความสะอาดของผิวหนัง ซึ่งคนส่วนใหญ่จะมีความเชื่อว่า มื่อมีอาการคันที่ผิวหนัง แสดงว่าเกิดความผิดปกติของผิวหนังขึ้น และคิดว่า เกิดความไม่สะอาด เกิดการติดเชื้อโรค โดยเฉพาะเชื้อรา เมื่อมีความเชื่อเช่นนี้ คนส่วนใหญ่จะแก้ปัญหานี้ ๒ แบบคือเพิ่มการฟอกสบู่และใช้ยาแก้เชื้อรา เพิ่มการฟอกสบู่เพื่อความสะอาดของผิวจริงหรือ เริ่มต้นด้วยการดูแลทำความสะอาดบริเวณที่คันมากยิ่งขึ้น เพื่อทำความสะอาดและขจัดเชื้อโรคนั้นออก ไป ด้วยการฟอกสบู่มากขึ้น หลายครั้งยิ่งขึ้น ในบางคนอาจเปลี่ยนไปใช้สบู่ที่แรงขึ้น เช่น สบู่ยา สบู่ที่มีวิธีส่วนผสมของตัวยา เป็นต้น บางคนอาจนำแอลกอฮอล์มาเช็ดเพื่อทำความสะอาดมากยิ่งขึ้น แปลกแต่จริง ยิ่งทำความสะอาดด้วยการฟอกสบู่ สบู่ยา แอลกอฮอล์มากยิ่งขึ้นเท่าใด ผลปรากฏว่าผิวหนังก็จะยิ่งแห้ง แตก คัน และอักเสบมากยิ่งขึ้นเท่านั้น ดังนั้น การดูแลตนเองด้วยการฟอกสบู่ สบู่ยา หรือแอลกอฮอล์ เพื่อทำความสะอาดหรือกำจัดเชื้อโรคร้ายออกไป กลับทำให้ผิวแห้ง แตก คัน และอักเสบแย่ลงไป หรือรุนแรงกว่าเดิม ยิ่งทำความสะอาดด้วยวิธีนี้ ยิ่งแห้ง ยิ่งคัน ยิ่งแตก และยิ่งอักเสบ ดังนั้น จึงเสนอให้เลิก การดูแลทำความสะอาดผิวหนังของตนเองด้วยวิธีนี้ ซึ่งเป็นการซ้ำเติมโรคผิวหนังให้แย่ลงไปอีก เมื่อเข้าใจผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นจากการฟอกล้างเช่นนี้ จึงขอให้หยุดการฟอกล้างที่รุนแรง และขอให้ดูแลผิวตามปกติ หรืออาจลดการชะล้างฟอกสบู่ลงบ้างในช่วงที่อากาศแห้ง หรือเลือกใช้สบู่เด็กที่อ่อนกว่า หรือสบู่ที่มีส่วนผสมของครีมในเนื้อของสบู่ หรือหลังอาบน้ำเสร็จก็หาครีมหรือโลชั่นบำรุงผิวช่วยอีกด้านหนึ่งก็ดี อาการคันของผิวหนัง เกิดจากเชื้อราจริงหรือ อีกความเชื่อหนึ่งคือ อาการคันที่ผิวหนัง น่าจะเกิดจากเชื้อโรค และเชื้อที่เป็นต้นเหตุ คือ เชื้อรา ซึ่งเป็น ความเชื่อที่ผิด ไม่ถูกต้องเสมอไป ทั้งนี้เพราะอาการคันที่ผิวหนังมีสาเหตุทั้งเกิดจากเชื้อราและเกิดจากสาเหตุ อื่นๆ ที่ไม่ได้เกิดจากเชื้อรา กรณีที่ผิวแห้ง แตก คัน และอักเสบจากอาการแห้ง นี้ ไม่ได้มีสาเหตุจากเชื้อราแน่นอน ถ้าผู้ป่วยไปใช้ยาแก้เชื้อราก็อาจจะไม่ได้ผล หรืออาจจะได้ผลเพียงเล็กน้อยจากตัวครีมของยาแก้เชื้อรา ไม่ใช่ได้ผลจากตัวยาแก้เชื้อรา ถ้าเป็นผิวแห้ง แตก คัน ก็ไม่จำเป็นต้องใช้ยาแก้เชื้อรา เพราะไม่ใช่สาเหตุและไม่ได้ผลคุ้มค่าการ รักษา สำหรับอาการคันที่ผิวหนังกรณีอื่นๆ อาจเกิดจากเชื้อราหรือไม่ใช่เชื้อราก็ได้ กรณีนี้จะต้องไปปรึกษาแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญ หรือเภสัชกร เพื่อให้ได้ใช้ยาที่ถูกต้อง คุ้มค่า บรรเทา รักษาอาการให้ตรงโรค หายไว ทันใจ หยุดการเกาเมื่อเกิดอาการคันที่ผิวหนัง เกา เมื่อมีอาการคัน เป็นสัญชาตญาณของทุกคนที่มักจะเกาเพื่อกำจัดสิ่งผิดปกติที่ผิวหนังออกไปให้ ได้ แต่โรคผิวหนังมันฝังลึกในชั้นผิวหนัง การเกามากๆ บ่อยๆ แรงๆ กลับทำให้เกิดการระคายเคือง เกิดการอักเสบ และอาจเกิดเป็นแผลที่ผิวหนังได้ เป็นการซ้ำเติม ความรุนแรงของโรคให้แย่ลง ลุกลามมากขึ้น ยิ่งคันก็ยิ่งเกา ยิ่งเกาก็ยิ่งคัน วนเวียนเป็นวัฏจักร ยิ่งลุกลาม รุนแรงมากยิ่งขึ้น จึงควรหยุดวงจรอุบาทว์นี้ ด้วยการตั้งสติ ชะลอการเกา ด้วยการลูบเบาๆ หรือหยุดละเลิกการเกาได้ยิ่งดี เพื่อลดการซ้ำเติมความรุนแรง บรรเทาอาการให้ลดน้อยลง การรักษาจะได้ผลดีขึ้น
โลชั่น ครีม น้ำมัน และขี้ผึ้ง ซึ่งหมายความ ว่า โลชั่นมีคุณสมบัติปกป้องผิวน้อยกว่าครีม ครีมมีคุณสมบัติในการปกป้องผิวน้อยกว่าน้ำมัน และน้ำมันมีคุณสมบัติในการปกป้องผิวน้อยกว่าขี้ผึ้ง แสดงว่าถ้าเป็นเล็กๆ น้อยๆ หรือผิวเริ่มแตกหรืออากาศไม่หนาวเย็นแห้งมาก ก็สามารถจะใช้โลชั่นหรือครีมก็ได้ผลดี แต่ถ้าเป็นมากๆ หรือผิวแตก คัน และอักเสบมาก อาจต้องใช้น้ำมันหรือขี้ผึ้ง ที่จะช่วยปกป้องความชุ่มชื้นของผิวหนังได้ดียิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การใช้โลชั่นหรือครีมจะมีการปกป้องความชื้นของผิวหนังได้พอควรไม่มากเท่ากับการ ทาผิวหนังด้วยขี้ผึ้งหรือน้ำมัน แต่การใช้ครีมหรือโลชั่นก็ให้ความรู้สึกสบายผิวหนัง ไม่เหนียวเหนอะหนะเหมือนการใช้ขี้ผึ้งหรือน้ำมัน บางกรณีผิวหนังอาจแห้ง แตก คัน และอักเสบได้ ถ้าเป็นเล็กๆ น้อยๆ การดูแลตนเองด้วยการหาครีม โลชั่น ขี้ผึ้ง หรือน้ำมันมาทา ณ ตำแหน่งที่เป็น ก็จะช่วยบรรเทา อาการได้อย่างดี แต่ถ้าอาการเหล่านี้ไม่ดีขึ้นหรืออาการรุนแรงมากขึ้น มีอาการคันอย่างมาก จนอดเกาไม่ได้ และมีการอักเสบ ก็อาจจะต้องใช้ยาทาผิวหนังลดการอักเสบเพื่อรักษาอาการดังกล่าว ยารักษาอาการผิวแห้ง แตก คัน และอักเสบ ถ้ามีอาการรุนแรงมากขึ้นถึงขั้นมีอาการคันรุนแรง จนอดเกาไม่ได้ และมีอาการอักเสบของผิวหนัง โดยสังเกตจากอาการบวม แดง ผิวหนังจะยกตัวนูนขึ้น เป็นผื่นหรือเป็นตุ่ม และอาจมีน้ำเหลืองด้วย
ผิวหนัง Dermatology