เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ค้ำประกันชำระหนี้ค่าเช่าซื้อรถจักรยานยนต์แทนจำเลยที่ 1 แล้ว โจทก์มีสิทธิอะไรบ้างเกี่ยวกับรถจักรยานยนต์คันดังกล่าว
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10700/2546
ป.พ.พ. มาตรา 226, 572, 693
โจทก์ซึ่งเป็นผู้ค้ำประกันชำระหนี้แล้ว ย่อมมีสิทธิเพียงไล่เบี้ยเอาจากจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นลูกหนี้เพื่อต้นเงินกับดอกเบี้ย และเพื่อการที่ต้องสูญหายหรือเสียหายไปอย่างใด ๆเพราะการค้ำประกัน ตามปพพ. มาตรา 693 วรรคหนึ่ง เท่านั้น แม้ในวรรคสองบัญญัติว่า ผู้ค้ำประกันย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้บรรดามีเหนือลูกหนี้ด้วย และสัญญาค้ำประกัน ระบุให้ผู้ค้ำประกันมีสิทธิได้รับช่วงสิทธิที่เจ้าของมีอยู่ไม่ว่าตามกฎหมายหรือตาม...สัญญาเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อ ก็คงมีความหมายเพียงว่า ผู้ค้ำประกันชอบที่จะใช้สิทธิบรรดาที่เจ้าหนี้มีอยู่โดยมูลหนี้ รวมทั้งประกันแห่งหนี้นั้นได้ในนามของตนเองตามมาตรา 226 เท่านั้น การที่โจทก์เข้ารับช่วงสิทธิของจำเลยที่ 1 หาทำให้โจทก์ มีสิทธิในรถจักรยานยนต์ที่จำเลยที่ 2 เช่าซื้อไปจากจำเลยที่ 1 ไม่ เนื่องจากรถจักรยานยนต์ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยที่ 2 ตั้งแต่ที่โจทก์ได้ชำระค่าเช่าซื้อแทนจำเลยที่ 2 ไปครบถ้วนแล้ว โดยผลของมาตรา 572 โจทก์ไม่อาจใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 บอกเลิกสัญญาเช่าซื้อแก่จำเลยที่ 2 ทั้งไม่มีสิทธิฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 1 จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์รถจักรยานยนต์ และ ให้จำเลยที่ 2 ส่งมอบรถจักรยานยนต์แก่โจทก์ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10700/2546
ป.พ.พ. มาตรา 226, 572, 693
โจทก์ซึ่งเป็นผู้ค้ำประกันชำระหนี้แล้ว ย่อมมีสิทธิเพียงไล่เบี้ยเอาจากจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นลูกหนี้เพื่อต้นเงินกับดอกเบี้ย และเพื่อการที่ต้องสูญหายหรือเสียหายไปอย่างใด ๆเพราะการค้ำประกัน ตามปพพ. มาตรา 693 วรรคหนึ่ง เท่านั้น แม้ในวรรคสองบัญญัติว่า ผู้ค้ำประกันย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้บรรดามีเหนือลูกหนี้ด้วย และสัญญาค้ำประกัน ระบุให้ผู้ค้ำประกันมีสิทธิได้รับช่วงสิทธิที่เจ้าของมีอยู่ไม่ว่าตามกฎหมายหรือตาม...สัญญาเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อ ก็คงมีความหมายเพียงว่า ผู้ค้ำประกันชอบที่จะใช้สิทธิบรรดาที่เจ้าหนี้มีอยู่โดยมูลหนี้ รวมทั้งประกันแห่งหนี้นั้นได้ในนามของตนเองตามมาตรา 226 เท่านั้น การที่โจทก์เข้ารับช่วงสิทธิของจำเลยที่ 1 หาทำให้โจทก์ มีสิทธิในรถจักรยานยนต์ที่จำเลยที่ 2 เช่าซื้อไปจากจำเลยที่ 1 ไม่ เนื่องจากรถจักรยานยนต์ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยที่ 2 ตั้งแต่ที่โจทก์ได้ชำระค่าเช่าซื้อแทนจำเลยที่ 2 ไปครบถ้วนแล้ว โดยผลของมาตรา 572 โจทก์ไม่อาจใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 บอกเลิกสัญญาเช่าซื้อแก่จำเลยที่ 2 ทั้งไม่มีสิทธิฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 1 จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์รถจักรยานยนต์ และ ให้จำเลยที่ 2 ส่งมอบรถจักรยานยนต์แก่โจทก์ ... สัญญาเกี่ยวกับสัญญาเช่าซื้อ ก็คงมีความหมายเพียงว่า ผู้ค้ำประกันชอบที่จะใช้สิทธิบรรดาที่เจ้าหนี้มีอยู่โดยมูลหนี้ รวมทั้งประกันแห่งหนี้นั้นได้ในนามของตนเองตามมาตรา 226 เท่านั้น การที่โจทก์เข้ารับช่วงสิทธิของจำเลยที่ 1 หาทำให้โจทก์ มีสิทธิในรถจักรยานยนต์ที่จำเลยที่ 2 เช่าซื้อไปจากจำเลยที่ 1 ไม่ เนื่องจากรถจักรยานยนต์ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยที่ 2 ตั้งแต่ที่โจทก์ได้ชำระค่าเช่าซื้อแทนจำเลยที่ 2 ไปครบถ้วนแล้ว โดยผลของมาตรา 572 โจทก์ไม่อาจใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 บอกเลิกสัญญาเช่าซื้อแก่จำเลยที่ 2 ทั้งไม่มีสิทธิฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 1 จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์รถจักรยานยนต์ และ ให้จำเลยที่ 2 ส่งมอบรถจักรยานยนต์แก่โจทก์
จากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10700/2546 โจทก์ในฐานะผู้ค้ำประกันที่ชำระหนี้ค่าเช่าซื้อรถจักรยานยนต์แทนจำเลยที่ 1 นั้น มีสิทธิเพียงไล่เบี้ยเอาจากจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นลูกหนี้เพื่อต้นเงินกับดอกเบี้ย และเพื่อการที่ต้องสูญหายหรือเสียหายไปอย่างใด ๆเพราะการค้ำประกัน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 693 วรรคหนึ่ง เท่านั้น

หมายความว่า โจทก์สามารถเรียกร้องให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินต้นเงินและดอกเบี้ยที่โจทก์ได้ชำระแทนไป  รวมไปถึงค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจากการค้ำประกัน

อย่างไรก็ตาม โจทก์ไม่มีสิทธิในรถจักรยานยนต์คันดังกล่าว  แม้ว่าสัญญาค้ำประกันจะระบุให้ผู้ค้ำประกันมีสิทธิได้รับช่วงสิทธิที่เจ้าหนี้มีอยู่ก็ตาม  เนื่องจากรถจักรยานยนต์ได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของจำเลยที่ 2 ตั้งแต่ที่โจทก์ได้ชำระค่าเช่าซื้อแทนจำเลยที่ 2 ไปครบถ้วนแล้ว

โดยผลของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 572  โจทก์จึงไม่อาจใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 เช่น สิทธิบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อ  สิทธิฟ้องบังคับให้จำเลยที่ 1 จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์รถจักรยานยนต์  และสิทธิฟ้องให้จำเลยที่ 2 ส่งมอบรถจักรยานยนต์แก่โจทก์

สรุป
โจทก์มีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยที่ 2 ชำระเงินต้นเงิน ดอกเบี้ย และค่าเสียหายจากการค้ำประกัน
โจทก์ไม่มีสิทธิในรถจักรยานยนต์
โจทก์ไม่อาจใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 เกี่ยวกับรถจักรยานยนต์

เหตุผล
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 693 วรรคหนึ่ง กำหนดสิทธิของผู้ค้ำประกันไว้ว่า "ผู้ค้ำประกันซึ่งได้ชำระหนี้แทนแล้ว ย่อมมีสิทธิไล่เบี้ยเอาจากลูกหนี้เพื่อต้นเงินกับดอกเบี้ย และเพื่อการที่ต้องสูญหายหรือเสียหายไปอย่างใด ๆ เพราะการค้ำประกัน"
สัญญาค้ำประกันนั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อคุ้มครองเจ้าหนี้ มิใช่เพื่อให้ผู้ค้ำประกันได้สิทธิเหนือทรัพย์สินของลูกหนี้ เมื่อโจทก์ได้ชำระค่าเช่าซื้อแทนจำเลยที่ 2 ไปครบถ้วนแล้ว กรรมสิทธิ์ในรถจักรยานยนต์จึงตกเป็นของจำเลยที่ 2 โจทก์จึงไม่มีสิทธิในรถจักรยานยนต์
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 572 กำหนดว่า "เมื่อลูกหนี้โอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินอันเป็นมูลหนี้ให้แก่บุคคลอื่น ผู้ค้ำประกันยังคงรับผิดชอบต่อเจ้าหนี้ตามสัญญาค้ำประกันต่อไป เว้นแต่จะมีสัญญาเปลี่ยนแปลงหรือมีเหตุอันควรที่ผู้ค้ำประกันจะพ้นจากความรับผิดชอบ" กรณีนี้ โจทก์ไม่ได้รับโอนกรรมสิทธิ์ในรถจักรยานยนต์จากจำเลยที่ 1 โจทก์จึงไม่มีสิทธิใช้สิทธิของจำเลยที่ 1 เกี่ยวกับรถจักรยานยนต์
กฎหมายค้ำประกัน,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์