จงช่วยสรุปบทความเรื่อง อาการน้ำนมไหล ให้หน่อย
อาการน้ำนมไหล Galactorrhea คือโรคอะไร พบบ่อยไหม อะไรเป็นสาเหตุเกิดอาการน้ำนมไหล อาการน้ำนมไหลมีอาการอย่างไร เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ แพทย์วินิจฉัยหาสาเหตุอาการน้ำนมไหลได้อย่างไร รักษาอาการน้ำนมไหลได้อย่างไร อาการน้ำนมไหลมีความรุนแรงการพยากรณ์โรคอย่างไร มีผลข้างเคียงอย่างไร ดูแลตนเองอย่างไรเมื่ออาการน้ำนมไหล ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร มีวิธีตรวจคัดกรองให้พบสาเหตุตั้งแต่แรกของอาการน้ำนมไหลไหม ป้องกันอาการน้ำนมไหลได้อย่างไร โปรแลกติน Prolactin โรคสมอง โรคทางสมอง Brain disease พีซีโอเอส หรือ พีโอเอส กลุ่มอาการรังไข่มีถุงน้ำหลายใบ PCOS หรือ POS Polycystic ovarian syndrome ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน Hypothyroidism ยาต้านเศร้าAntidepressants อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา Adverse Drug Reaction โรคกระดูกพรุน โรคกระดูกบาง Osteoporosis and Osteopenia คือโรคอะไร พบบ่อยไหม อาการน้ำนมไหลGalactorrhea คือ โรคภาวะผิดปกติที่มีน้ำนมไหลผิดธรรมชาติ ซึ่งในธรรมชาติจะมีน้ำนมไหลที่เป็นอาการปกติในหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ทั้งนี้อาการน้ำนมไหลไม่ใช่โรค แต่เป็นอาการของโรคภาวะที่ทำให้มีฮอร์โมนโปรแลคตินสูงในเลือด โดยอาการน้ำนมไหลมักพบเกิดทั้ง 2 เต้านม แต่ก็พบเกิดกับเต้านมได้เพียงเต้านมเดียว และโอกาสเกิดกับเต้านมขวาหรือซ้ายจะใกล้เคียงกัน อาการน้ำนมไหล เป็นอาการพบน้อย และยังไม่มีการรายงานสถิติการเกิดที่แน่นอน เป็นอาการเกิดได้ทั้งในเพศหญิงและเพศชาย แต่พบในเพศหญิงสูงกว่าในเพศชายมาก พบได้ในทุกอายุ ตั้งแต่ทารกแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุ แต่พบในวัยเจริญพันธ์สูงกว่าวัยอื่นๆ อะไรเป็นสาเหตุเกิดอาการน้ำนมไหล สาเหตุการเกิดอาการน้ำนมไหล คือ การมีภาวะฮอร์โมนโปรแลกตินสูงในเลือด ซึ่งเกิดจาก 3 สาเหตุหลัก ได้แก่ สาเหตุจากภาวะตามธรรมชาติPhysiologic galactorrhea สาเหตุจากโรคภาวะผิดปกติPathologic galactorrhea และ ไม่ทราบสาเหตุ 1. สาเหตุจากภาวะตามธรรมชาติ คือ สาเหตุตามธรรมชาติที่พบได้ในทุกคนเมื่อร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเหตุการณ์ต่างๆที่เป็นไปตามธรรมชาติ ซึ่งปริมาณโปรแลกตินในเลือดจากสาเหตุนี้ มักสูงไม่มาก และเมื่อเหตุการณ์นั้นๆผ่านไป ปริมาณโปรแลกตินในเลือดก็จะค่อยๆลดลงเองจนเป็นปกติโดยไม่จำเป็นต้องมีการรักษา และทั่วไปส่วนใหญ่มักไม่ก่ออาการมาก ยกเว้นในหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรที่เต้านมจะใหญ่ขึ้นและมีน้ำนมไหลมาก ซึ่งเหตุการณ์ตามธรรมชาติเหล่านั้น เช่น การตั้งครรภ์ การให้นมบุตร การกระตุ้นหัวนมบ่อยๆด้วยการสัมผัส ดูด หรือนวดคลึง หัวนมและเต้านม ภาวะในช่วงนอนหลับกลางคืน เมื่อมีความเครียดเรื้อรัง มีการออกกำลังกายหักโหมต่อเนื่อง และช่วงมีความรู้สึกทางเพศมีเพศสัมพันธ์บ่อย 2. สาเหตุจากโรคภาวะผิดปกติ ได้แก่ ก.ผลข้างเคียง อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาบางกลุ่มบางชนิดPharmacological causes สาเหตุนี้เป็นสาเหตุที่พบบ่อย โดยปริมาณโปรแลกตินที่สูงขึ้นในเลือดจะขึ้นกับประเภทและขนาดdose ของยานั้นๆ ซึ่งอาการต่างๆที่พบมักไม่รุนแรง และจะค่อยๆหายไปเองหลังหยุดยานั้นๆไปแล้วประมาณ 1-2 สัปดาห์ แต่ยาบางชนิดอาจจะใช้เวลาเป็นเดือนได้ กรณีอาการจากสาเหตุนี้ ไม่จำเป็นต้องมีการรักษาเพิ่มเติมจากการหยุดยาแต่อย่างใด โดยกลุ่มยาที่พบเป็นสาเหตุ เช่น ยารักษาโรคจิต เช่นยา Phenothiazine Haloperidol ยาต้านเศร้า เช่นยา TCA MAOI Serotonin reuptake inhibitor H2 antagonist ยาฮอร์โมนเพศ เช่นยา Estrogen ยาเม็ดคุมกำเนิด ยาลดความดันโลหิต เช่นยา Verapamil Methyldopa ยาดมสลบ ยา H2 antagonist เช่นยา Cimeidine Ranitidine ยากลุม Opioids เช่นยา Morphine และรวมไปถึงสารเสพติด Cocaine และ Heroin ยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท เช่นยา Benzodiazepines Dopamine antagonist เช่น Metoclopramide Domperidone Cisapride ยาแผนโบราณ สมุนไพร อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร บางชนิด อื่นๆ มีรายงาน ยาเคมีบำบัดบางชนิดอาจทำให้เกิดภาวะนี้ได้ ข. โรคสมอง เช่น เนื้องอกต่อมใต้สมอง เนื้องอกโปรแลคติโนมา เนื้องอกสมองชนิดต่างๆที่กดเบียดทับเนื้อเยื่อสมองส่วน Hypothalamus และหรือกดเบียดทับต่อมใต้สมอง หรือรอยโรคต่างๆเช่น สมองอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ การบาดเจ็บอุบัติเหตุของสมอง ภาวะเลือดออกในกะโหลกศีรษะที่ส่งผลต่อการทำงานของเนื้อเยื่อสมองส่วน Hypothalamusและหรือส่วนต่อมใต้สมอง ค. อื่นๆ เช่น โรคไตเรื้อรัง ภาวะไตวายเรื้อรัง และหรือ ตับวายเรื้อรัง เพราะเป็นสาเหตุให้ร่างกายกำจัดสารเคมีต่างๆที่รวมถึงฮอร์โมนโปรแลกตินออกจากร่างกายทางไต ทางตับ ได้น้อยลง จึงเหลือโปรแลกตินในเลือดสูงขึ้น ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน โรคPCOS ซึ่งโรคเหล่านี้จะส่งผลให้เกิดความผิดปกติในการสร้างฮอร์โมนต่างๆของต่อมใต้สมองที่รวมถึงโปรแลกติน 3. บางครั้งแพทย์หาสาเหตุไม่ได้ ซึ่งกรณีนี้น้ำนมมักไหลไม่มาก และปริมาณโปรแลกตินในเลือดมักสูงไม่มาก ซึ่งแพทย์จะให้การรักษาโดยการเฝ้าติดตามอาการและระดับโปรแลกตินในเลือด ซึ่งถ้าอาการมากขึ้น หรือระดับโปรแลกตินในเลือดสูงขึ้น แพทย์จะให้การรักษาโดยการให้ยาในกลุ่มกดการสร้างโปรแลกติน ดังจะกล่าวในหัวข้อ การรักษาฯ อาการน้ำนมไหลมีอาการอย่างไร อาการน้ำนมไหลจะเป็นอาการจากมีโปรแลคตินสูงในเลือด ซึ่งนอกจากจะมีน้ำนมไหลผิดปกติแล้ว อาการอื่นๆที่มักเกิดร่วมด้วยได้แก่ ในผู้หญิง อาการที่พบบ่อย เช่น มีประจำเดือนผิดปกติ เช่น มีเลือดประจำเดือนน้อยกว่าปกติ นานครั้งจึงจะมีประจำเดือน การขาดประจำเดือน และ ภาวะช่องคลอดแห้ง ในผู้ชาย อาการที่พบในผู้ชาย เช่น นกเขาไม่ขัน และ อาจมีเต้านมใหญ่ขึ้นภาวะผู้ชายมีเต้านม ในทั้งสองเพศ อาการที่พบในทั้ง 2 เพศ คือ มีน้ำนมผิดปกติ อาจเกิดข้างเดียวหรือทั้ง 2 ข้างของเต้านมส่วนใหญ่พบมีน้ำนมทั้ง2เต้า โดยในผู้หญิงจะเกิดได้ในภาวะที่ไม่ได้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร และอาการน้ำนมไหลมักเกิดในผู้หญิงสูงกว่าในผู้ชายมาก ภาวะมีบุตรยาก ความรู้สึกทางเพศลดลง กระดูกบางหรือกระดูกพรุน ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน บางครั้งอาจพบอาการเป็นสิวมากผิดปกติ อาจมีภาวะขนดก ที่มักพบในผู้หญิงมากกว่าในผู้ชาย นอกจากนั้นในกรณีสาเหตุเกิดจากเนื้องอกต่อมใต้สมองโดยเฉพาะชนิด โปรแลคติโนมา หรือกรณีสาเหตุจากเนื้องอกสมองที่กดเบียดทับต่อมใต้สมองกดเบียดทับเนื้อเยื่อสมอง คือ อาการปวดศีรษะเรื้อรัง และ มีการมองเห็นภาพผิดปกติโดยมักมองภาพด้านข้างไม่เห็น ที่เกิดจากก้อนเนื้องอกฯเบียดทับเส้นประสาทตาส่วนที่อยู่ติดกับต่อมใต้สมอง เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ เมื่อมีอาการดังกล่าวในหัวข้อ อาการฯ ควรรีบพบแพทย์ไปโรงพยาบาลเสมอ แพทย์วินิจฉัยหาสาเหตุอาการน้ำนมไหลได้อย่างไร แพทย์วินิจฉัยอาการน้ำนมไหลและหาสาเหตุของอาการนี้ได้จาก การซักถามประวัติทางการแพทย์ของผู้ป่วย ที่สำคัญ เช่น อาการ ประวัติประจำเดือนในผู้หญิง ประวัติโรคประจำตัวต่างๆ การใช้ยาต่างๆที่รวมทั้งยาแผนปัจจุบัน ยาแผนโบราณ สมุนไพร อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร การตรวจร่างกาย การตรวจภายในในผู้หญิง การตรวจคลำเต้านม ตรวจเลือดเพื่อดูระดับฮอร์โมนโปรแลกตินและฮอร์โมนต่างๆตามดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา เช่น ฮอร์โมนจากต่อมไทรอยด์ และ อาจตรวจอื่นๆเพิ่มเติมเพื่อการสืบค้นตามอาการผิดปกติต่างๆและดุลพินิจของแพทย์ เช่น การตรวจภาพสมอง และหรือต่อมใต้สมองด้วย เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ ซีทีสแกน หรือ เอมอาร์ไอ รักษาอาการน้ำนมไหลได้อย่างไร แนวทางการรักษาอาการน้ำนมไหล ได้แก่ การเลิกใช้ยาที่เป็นสาเหตุ โดยปรับเปลี่ยนไปใช้ยาที่ไม่มีผลหรือมีผลน้อยในการกระตุ้นให้ต่อมใต้สมองสร้างโปรแลกติน ใช้ยาช่วยลดการสร้างโปรแลกติน เช่น ยากลุ่ม Dopamine agonist เช่นยา Bromocriptine การผ่าตัด และหรือฉายรังสีรักษาบริเวณรอยโรค เช่น กรณีสาเหตุจาก เนื้องอกสมอง หรือเนื้องอกต่อมใต้สมอง การรักษา ควบคุมโรคต่างๆที่เป็นสาเหตุ หรือที่เกิดร่วมกับภาวะโปรแลคตินสูงในเลือด เช่น โรคไต โรคตับ ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน อาการน้ำนมไหลมีความรุนแรงการพยากรณ์โรคอย่างไร มีผลข้างเคียงอย่างไร ความรุนแรงการพยากรณ์โรคของอาการน้ำนมไหลจะขึ้นกับสาเหตุ แต่โดยทั่วไป อาการโรคนี้ มีการพยากรณ์โรคที่ดี แพทย์มักรักษาควบคุมอาการได้ และอาการนี้ มักไม่เป็นสาเหตุให้เสียชีวิต ส่วนผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้จากอาการนี้ จะเป็นผลข้างเคียงที่เกิดจากการมีโปรแลคติตสูงในเลือดเรื้อรัง เช่น โรคกระดูกบาง โรคกระดูกพรุน ภาวะมีบุตรยาก มีความรู้สึกทางเพศลดลง ประจำเดือนผิดปกติ หรือภาวะขาดประจำเดือนในผู้หญิง นกเขาไม่ขันในผู้ชาย ดูแลตนเองอย่างไรเมื่ออาการน้ำนมไหล การดูแลตนเองเมื่อมีอาการน้ำนมไหล ได้แก่ ปฏิบัติตาม แพทย์ พยาบาล แนะนำ กินยาต่างๆที่แพทย์สั่ง ให้ครบถ้วนถูกต้อง ไม่ขาดยา ไม่ลืมกินยาบ่อยๆ ไม่หยุดยาเอง หลีกเลี่ยงการกระตุ้นหัวนม ที่รวมไปถึงเสื้อช้นในที่เสียดสีหัวนมตลอดเวลา ไม่ควรตรวจคลำเต้านมหัวนมเพื่อการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมบ่อยจนเกินไป เช่น บ่อยกว่า 1 ครั้งต่อวันสัปดาห์ ไปโรงพยาบาลเพื่อรับการตรวจต่างๆเพื่อดูแลรักษาผลข้างเคียงจากโรคนี้ตามแพทย์นัด เช่น การตรวจความหนาแน่มวลกระดูกที่แพทย์มักให้ตรวจปีละ 1 ครั้ง เป็นต้น พบแพทยไปโรงพยาบาลตามแพทย์นัดเสมอ ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร เมื่อมีอาการน้ำนมไหล ควรพบแพทย์ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ อาการต่างๆไม่ดีขึ้น หรืออาการเลวลง เช่น น้ำนมไหลมากขึ้น ประจำเดือนมามาก หรือมาบ่อยจนเกิดภาวะโรคซีด มีอาการที่ไม่เคยมีมาก่อน เช่น ปวดศีรษะรุนแรง ปวดศีรษะร้ายแรง ต่อเนื่อง หรือมีการมองเห็นภาพผิดปกติ มีผลข้างเคียงจากยาที่แพทย์สั่งจนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น คลื่นไส้-อาเจียนมาก ท้องเสียมาก เมื่อกังวลในอาการ มีวิธีตรวจคัดกรองให้พบสาเหตุตั้งแต่แรกของอาการน้ำนมไหลไหม ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองหาสาเหตุของอาการน้ำนมไหลตั้งแต่แรกที่ยังไม่มีอาการ ดังนั้นการดูแลตนเองที่ดีที่สุด คือ รีบพบแพทย์ไปโรงพยาบาลเมื่อมีอาการดังกล่าวในหัวข้อ อาการฯ เพื่อให้ได้รับการรักษาแต่เนิ่นๆ ที่จะส่งผลให้การรักษาควบคุมโรค มีประสิทธิภาพสูงสุด ป้องกันอาการน้ำนมไหลได้อย่างไร อาการน้ำนมไหลที่สามารถป้องกันลดโอกาสเกิดได้ คือ สาเหตุที่เกิดจาก โปรแลคตินสูงในเลือด ผลข้างเคียงของยา หรือจากโรคเรื้อรัง เช่น โรคไต ซึ่งการป้องกันคือ อย่ากินยาพร่ำเพื่อ ไม่ควรซื้อยาต่างๆกินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อน ที่สำคัญอีกประการคือ ในการรักษาโรคต่างๆ ควรใช้ยารักษาโรคตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น อ่านเพิ่มเติมในเรื่อง สิ่งที่ควรทราบข้อควรระวังเมื่อมีการใช้ยาต่างๆได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ยารักษาโรค และเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด ส่วนในการป้องกันโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น โรคไต หรือ โรคไตเรื้อรัง หรือไตวาย แนะนำให้อ่านเรื่องต่างๆเหล่านั้นเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com อนึ่ง อาการน้ำนมไหล ที่สาเหตุเกิดจากโปรแลคตินสูงในเลือดจากสาเหตุอื่นๆที่เป็นสาเหตุป้องกันไม่ได้ การดูแลตนเองที่ดีที่สุดคือ รีบพบแพทย์ไปโรงพยาบาลเมื่อมีอาการดังกล่าวในหัวข้อ อาการฯ เพื่อให้ได้รับการรักษาแต่เนิ่นๆ ที่จะส่งผลให้ การรักษาควบคุมโรคเหล่านั้นมีประสิทธิภาพสูงสุด
อาการน้ำนมไหล คือ โรคภาวะผิดปกติที่มีน้ำนมไหลผิดธรรมชาติ ซึ่งในธรรมชาติจะมีน้ำนมไหลที่เป็นอาการปกติในหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ทั้งนี้อาการน้ำนมไหลไม่ใช่โรค แต่เป็นอาการของโรคภาวะที่ทำให้มีฮอร์โมนโปรแลคตินสูงในเลือด 

โดยอาการน้ำนมไหลมักพบเกิดทั้ง 2 เต้านม แต่ก็พบเกิดกับเต้านมได้เพียงเต้านมเดียว และโอกาสเกิดกับเต้านมขวาหรือซ้ายจะใกล้เคียงกัน พบได้ในทุกอายุ ตั้งแต่ทารกแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุ สาเหตุการเกิดอาการน้ำนมไหล คือ การมีภาวะฮอร์โมนโปรแลกตินสูงในเลือด ซึ่งเกิดจาก 3 สาเหตุหลัก ได้แก่ 
1. สาเหตุจากภาวะตามธรรมชาติ คือ สาเหตุตามธรรมชาติที่พบได้ในทุกคนเมื่อร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงในช่วงเหตุการณ์ต่างๆที่เป็นไปตามธรรมชาติ ซึ่งปริมาณโปรแลกตินในเลือดจากสาเหตุนี้ มักสูงไม่มาก และเมื่อเหตุการณ์นั้นๆผ่านไป ปริมาณโปรแลกตินในเลือดก็จะค่อยๆลดลงเองจนเป็นปกติโดยไม่จำเป็นต้องมีการรักษา 

2. สาเหตุจากโรคภาวะผิดปกติ ได้แก่ 
ก.ผลข้างเคียง อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาบางกลุ่มบางชนิดPharmacological causes สาเหตุนี้เป็นสาเหตุที่พบบ่อย โดยปริมาณโปรแลกตินที่สูงขึ้นในเลือดจะขึ้นกับประเภทและขนาดdose ของยานั้นๆ ซึ่งอาการต่างๆที่พบมักไม่รุนแรง และจะค่อยๆหายไปเองหลังหยุดยานั้นๆไปแล้วประมาณ 1-2 สัปดาห์ แต่ยาบางชนิดอาจจะใช้เวลาเป็นเดือนได้ กรณีอาการจากสาเหตุนี้ ไม่จำเป็นต้องมีการรักษาเพิ่มเติมจากการหยุดยาแต่อย่างใด โดยกลุ่มยาที่พบเป็นสาเหตุ เช่น ยารักษาโรคจิต 

ข. โรคสมอง เช่น เนื้องอกต่อมใต้สมอง เนื้องอกโปรแลคติโนมา เนื้องอกสมองชนิดต่างๆที่กดเบียดทับเนื้อเยื่อสมองส่วน Hypothalamus และหรือกดเบียดทับต่อมใต้สมอง หรือรอยโรคต่างๆเช่น สมองอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ การบาดเจ็บอุบัติเหตุของสมอง ภาวะเลือดออกในกะโหลกศีรษะที่ส่งผลต่อการทำงานของเนื้อเยื่อสมองส่วน Hypothalamusและหรือส่วนต่อมใต้สมอง ค. อื่นๆ เช่น โรคไตเรื้อรัง ภาวะไตวายเรื้อรัง และหรือ ตับวายเรื้อรัง เพราะเป็นสาเหตุให้ร่างกายกำจัดสารเคมีต่างๆที่รวมถึงฮอร์โมนโปรแลกตินออกจากร่างกายทางไต ทางตับ ได้น้อยลง จึงเหลือโปรแลกตินในเลือดสูงขึ้น ภาวะขาดไทรอยด์ฮอร์โมน 

3. บางครั้งแพทย์หาสาเหตุไม่ได้ ซึ่งกรณีนี้น้ำนมมักไหลไม่มาก และปริมาณโปรแลกตินในเลือดมักสูงไม่มาก ซึ่งแพทย์จะให้การรักษาโดยการเฝ้าติดตามอาการและระดับโปรแลกตินในเลือด ซึ่งถ้าอาการมากขึ้น หรือระดับโปรแลกตินในเลือดสูงขึ้น แพทย์จะให้การรักษาโดยการให้ยาในกลุ่มกดการสร้างโปรแลกติน ผลข้างเคียงที่เกิดจากการมีโปรแลคติตสูงในเลือดเรื้อรัง เช่น โรคกระดูกบาง โรคกระดูกพรุน ภาวะมีบุตรยาก มีความรู้สึกทางเพศลดลง ประจำเดือนผิดปกติ หรือภาวะขาดประจำเดือนในผู้หญิง นกเขาไม่ขันในผู้ชาย การดูแลตนเองเมื่อมีอาการน้ำนมไหล ได้แก่ ปฏิบัติตาม แพทย์ พยาบาล แนะนำ กินยาต่างๆที่แพทย์สั่ง ให้ครบถ้วนถูกต้อง ไม่ขาดยา
10.นรีเวชวิทยา (นรีเวชวิทยา) - Gynecology,12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine