การออกเช็คเพื่อชำระหนี้ล่วงหน้าก่อนหนี้จะถึงกำหนด มีความผิดหรือไม่ จงอธิบาย
โดยหลักกฎหมายทวงหนี้ฉบับใหม่ คือ พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 การที่เจ้าหนี้ให้ลูกหนี้ออกเช็คเพื่อค้ำประกันหนี้หรือเพื่อชำระหนี้ไว้ล่วงหน้าก่อนหนี้จะถึงกำหนดนั้น ยังคงสามารถกระทำได้อยู่ มิใช่จะถือว่าเป็นความผิดอาญาเสมอไป

อย่างไรก็ตาม การออกเช็คเพื่อชำระหนี้ล่วงหน้า อาจมีความผิด ในกรณีที่เข้าองค์ประกอบ ดังต่อไปนี้:

1. เจ้าหนี้เป็น "ผู้ทวงถามหนี้" ตามกฎหมาย

ผู้ทวงถามหนี้ หมายถึง บุคคลธรรมดาหรือบุคคลนิติบุคคลที่ประกอบธุรกิจการทวงถามหนี้  ซึ่งต้องจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์  และปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการทวงถามหนี้

2. เจ้าหนี้รู้ถึงฐานะทางการเงินของลูกหนี้ดีอยู่แล้วว่า เมื่อถึงกำหนดชำระหนี้แล้ว ลูกหนี้ย่อมไม่สามารถชำระหนี้ได้อย่างแน่นอน

3. เจ้าหนี้บังคับให้ลูกหนี้ออกเช็คชำระหนี้ โดยมีจุดประสงค์เพื่อที่จะใช้เช็คนั้นดำเนินคดีอาญากับลูกหนี้

ตัวอย่าง

เจ้าหนี้ A รู้ดีว่าลูกหนี้ B อยู่ในภาวะการเงินที่ยากลำบาก ไม่สามารถหาเงินมาชำระหนี้ได้ แต่ A ยังจูงใจให้ B ออกเช็คเพื่อชำระหนี้ล่วงหน้า โดย B จำใจออกเช็คให้ A เพราะกลัวว่า A จะฟ้องร้อง
เจ้าหนี้ C รู้ดีว่าลูกหนี้ D ไม่มีเงินเพียงพอที่จะชำระหนี้จำนวน 1 ล้านบาท แต่ C บังคับให้ D ออกเช็คจำนวน 1 ล้านบาท เพื่อชำระหนี้ โดย C หวังว่า D จะไม่สามารถหาเงินมาชำระหนี้ได้ และ C จะนำเช็คไปขึ้นเงินและดำเนินคดีอาญากับ D
กรณีดังกล่าว  A และ C อาจมีความผิดตาม พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 มาตรา 13 อนุมาตรา 2 ฐานเสนอหรือจูงใจให้ลูกหนี้ออกเช็คทั้งที่รู้อยู่แล้วว่าลูกหนี้อยู่ในฐานะที่ไม่สามารถชำระหนี้ได้ มีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปีหรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท

อย่างไรก็ดี  การพิสูจน์ว่าเจ้าหนีมีเจตนาร้ายหรือไม่นั้น  เป็นภาระของลูกหนี้  ซึ่งลูกหนี้อาจนำพยานหลักฐานต่างๆ มาแสดงต่อศาลเพื่อประกอบการพิจารณาคดี

ดังนั้น  ลูกหนี้ควรพึงระมัดระวังในการออกเช็คเพื่อชำระหนี้ล่วงหน้า  ควรพิจารณาถึงฐานะทางการเงินของตัวเอง  และหากถูกเจ้าหนี้บังคับให้  ออกเช็ค  ควรปรึกษาทนายความเพื่อขอคำแนะนำ

นอกจากนี้  ยังมีประเด็นอื่นๆ ที่ต้องพิจารณาเพิ่มเติม เช่น ประเภทของเช็ค  การบันทึกข้อตกลงระหว่างเจ้าหนี้และลูกหนี้  ฯลฯ  ซึ่งลูกหนี้ควรศึกษาข้อมูลให้ละเอียด

สรุป  การออกเช็คเพื่อชำระหนี้ล่วงหน้า  อาจมีความผิดอาญาหรือไม่  ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบต่างๆ  ดังที่กล่าวข้างต้น   ซึ่งลูกหนี้ควรพึงระมัดระวังและศึกษาข้อมูลให้ละเอียด  เพื่อป้องกันตนเองจากปัญหาทางกฎหมาย
ประมวลกฎหมายอาญา,กฎหมายตั๋วเงิน-เช็ค,กฎหมายอาญาความผิดเกี่ยวกับการปลอมและแปลง