ปัจจัยที่เสี่ยงต่อการเกิดนิ่วน้ำดีปัจจัยที่เสี่ยงต่อการเกิดนิ่วน้ำดีได้แแก่อะไรบ้าง
นิ่วน้ำดี นิ่วน้ำดี ถุงน้ำดี มีหน้าที่เก็บสะสมน้ำดีที่ตับสร้าง ไว้ใช้ประโยชน์ในการย่อยอาหารไขมัน น้ำดีประกอบด้วยสารโคเลสเตอรอล กรดน้ำดี สารฟอสโฟไลปิด และสารอื่นๆ ในบางคนสารเคมีเหล่านี้จะมีสัดส่วนที่ไม่สมดุลกัน เป็นเหตุให้ตกผลึกจนจับตัวเป็นก้อนนิ่วขึ้นได้ ก้อนนิ่วอาจมีขนาดเท่าเม็ดทรายจนถึงลูกปิงปอง จำนวนอาจมีเพียงก้อนเดียวหรือหลายก้อนก็ได้ บางคนอาจมีก้อนนิ่วขนาดเม็ดทรายเป็น 100 เม็ดก็ได้ ในรายที่มีอาการปวดท้องจากนิ่วน้ำดี จำเป็นต้องได้รับการรักษาโดยการผ่าตัด หากปล่อยทิ้งไว้อาจมีโรคแทรกซ้อนตามมาได้ ชื่อภาษาไทย นิ่วน้ำดี นิ่วในถุงน้ำดี ชื่อภาษาอังกฤษ Gallstones Cholelithiasis สาเหตุ เกิดจากสารเคมีที่เป็นองค์ประกอบของน้ำดี มีสัดส่วนที่ไม่สมดุลกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือมีปริมาณโคเลสเตอรอลในน้ำดีมากผิดปกติ มักไม่เกี่ยวกับการมีระดับโคเลสเตอรอลในเลือดสูง ทำให้เกิดนิ่วชนิดโคเลสเตอรอล cholesterol stone ส่วนในรายที่ปริมาณสารบิลิรูบิน bilirubin เป็นสาร สีเหลืองที่เกิดจากการสลายตัวของเม็ดเลือดแดง มากผิดปกติ ก็ทำให้เกิดนิ่วชนิดเม็ดสี pigment stone บางคนอาจมีสารบิลิรูบินจับกันเป็นผลึก โคเลสเตอรอล กลายเป็นนิ่วชนิดผสม ปัจจัยที่เสี่ยงต่อการเกิดนิ่วน้ำดี ได้แก่ 1 มีประวัติว่ามีคนในครอบครัวเป็นนิ่วน้ำดี 2 ผู้หญิงมีโอกาสเป็นนิ่วมากกว่าผู้ชาย 2-3 เท่า ทั้งนี้เกี่ยวกับฮอร์โมนเพศหญิง และภาวะตั้งครรภ์ ซึ่งส่งเสริมให้เป็นนิ่วได้ง่ายขึ้น 3 กินยาคุมกำเนิด 4 ภาวะน้ำหนักเกินหรืออ้วน จะเพิ่มปริมาณ โคเลสเตอรอลในน้ำดี 5 การกินอาหารที่มีไขมันสูง หรือน้ำตาลสูง และขาดการออกกำลัง 6 การลดน้ำหนักอย่างรวดเร็วภายในเวลาสั้นๆ 7 การป่วยเป็นเบาหวาน 8 การมีภาวะเม็ดเลือดแดงแตก เช่น ผู้ที่เป็น โรคทาลัสซีเมีย ซึ่งมีเม็ดเลือดแดงผิดปกติและแตกง่าย 9 อายุมาก นิ่วน้ำดีจะพบมากขึ้นตามอายุ ในสหรัฐอเมริกา พบว่าคนที่มีอายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป มีโอกาสเป็นนิ่วน้ำดีถึงร้อยละ 20 ปัจจัยเหล่านี้มีส่วนทำให้เกิดนิ่วน้ำดี ด้วยการ เพิ่มปริมาณของโคเลสเตอรอล หรือบิลิรูบินในน้ำดีให้มีสัดส่วนสูงกว่าปกติ และปัจจัยบางส่วนก็ทำให้ถุงน้ำดีบีบขับน้ำดีได้น้อยลง ทำให้น้ำดีคั่งค้าง และจับเป็นผลึกนิ่ว อาการ ผู้ที่เป็นนิ่วน้ำดี จำนวนไม่น้อย จะไม่มีอาการแสดง รู้สึกปกติเหมือนคนทั่วไป ทั้งนี้อาจเป็นก้อนนิ่วขนาดเล็ก หรือฝังตัวอยู่ ลึกในก้นถุงน้ำดี และมักจะตรวจพบโดยบังเอิญเมื่อแพทย์ทำการตรวจเช็ก หรือตรวจหาโรคอื่น ในรายที่ก้อนนิ่วออกมาอุดกั้นตรงบริเวณท่อน้ำดี ก็จะมีอาการปวดท้องเฉียบพลันและรุนแรง อาจมีลักษณะปวดบิดเกร็ง ตรงบริเวณใต้ชายโครงขวาและลิ้นปี่ อาจปวดร้าวไปที่ไหล่ขวา และใต้สะบักขวา และอาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย อาการปวดท้องมักเกิดหลังกินอาหารมัน หรือตอนกลางดึก แต่ละครั้งจะปวดนาน 15-30 นาที บางคนอาจนาน 2-6 ชั่วโมง และจะทุเลาไปเอง เมื่อเว้นไปนาน เป็นแรมสัปดาห์แรมเดือนหรือแรมปี ก็อาจกำเริบได้อีก ถ้าปวดท้องทุกวัน มักจะไม่ใช่เป็นนิ่วน้ำดี บางคนอาจมีอาการจุกแน่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ มีลมในท้อง หลังกินอาหารมัน เป็นๆ หายๆ เรื้อรัง การแยกโรค อาการปวดตรงบริเวณเหนือสะดือ ใต้ชายโครงและลิ้นปี่ อาจมีสาเหตุจากโรคอื่นๆ เช่น 1โรคแผลในกระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น แผลเพ็ปติก จะมีอาการแสบท้องเวลาหิวและจุกแน่นเวลาอิ่ม นานครั้งละ 30-60 นาที มักเป็นอยู่ทุกวันหรือทุกมื้อ เมื่อกินยาต้านกรดจะทุเลาได้ 2โรคน้ำย่อยไหลกลับ โรคเกิร์ด จะมีอาการ แสบตรงลิ้นปี่นานเกือบตลอดวัน และอาจเรอเปรี้ยวขึ้นไปที่ลำคอ มักเป็นหลังกินอาหารมัน กาเฟอีน แอลกอฮอล์ ช็อกโกแลต น้ำคั้นผลไม้เปรี้ยว หรือเวลากินอิ่มจัดๆ หรือนอนราบหลังกินข้าวใหม่ๆ 3โรคตับ เช่น ตับอักเสบ ตับแข็ง จะมีอาการจุกแน่นใต้ชายโครงขวา อ่อนเพลีย ตาเหลือง ตัวเหลือง ดีซ่าน มักเป็นติดต่อกันนานหลายวัน 4ถุงน้ำดีอักเสบ จะมีไข้สูง หนาวสั่น ดีซ่าน ปวดและกดเจ็บตรงใต้ชายโครงขวา 5 โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ จะมีอาการจุกลิ้นปี่ และปวด ร้าวขึ้นไปที่คอ ขากรรไกร ไหล่หรือต้นแขน นาน 2-5 นาที มักเป็นหลังออกแรง เครียดหลังกินอิ่ม หรือสูบบุหรี่ มักพบในคนอายุมากกว่า 40-50 ปี หรือในคนที่เป็นโรคเบาหวาน ความดันเลือดสูง ไขมันในเลือดสูง คนอ้วน หรือคนที่สูบบุหรี่จัด การวินิจฉัย ในรายที่สงสัยเป็นนิ่วน้ำดี แพทย์จะทำการตรวจพิเศษ ได้แก่ การถ่ายภาพด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง หรืออัลตราซาวนด์ ultrasound บางครั้งอาจจำเป็นต้องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือส่องกล้องเข้าไปตรวจภายในช่องท้อง หากสงสัยเป็นโรคแผลเพ็ปติก หรือโรคเกิร์ด อาจต้องส่องกล้องตรวจหลอดอาหาร กระเพาะลำไส้ หากสงสัยเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ อาจทำการตรวจคลื่นหัวใจ นอกจากนี้ อาจทำการตรวจเลือด และอื่นๆ ตามสาเหตุที่สงสัย การดูแลตนเอง หากมีอาการจุกแน่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ มีลมในท้อง ให้กินยาต้านกรดชนิดน้ำขาว 1-2 ช้อนโต๊ะ วันละ 4 ครั้ง หลังอาหาร และก่อนนอน ถ้าได้ผลให้กินนานประมาณ 2 สัปดาห์ แต่ถ้ากินแล้วไม่ทุเลา หรือมีอาการกำเริบใหม่ ก็ควรไปปรึกษาแพทย์ หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ ก็ควรรีบ ไปพบแพทย์ 1ปวดท้องเฉียบพลันและรุนแรง 2อาเจียน 3มีไข้ 4ดีซ่าน ตาเหลือง ตัวเหลือง 5อ่อนเพลีย 6น้ำหนักลด 7 มีอาการจุกแน่นลิ้นปี่ และร้าวขึ้นคอ ขากรรไกร ไหล่ หรือต้นแขน 8มีอาการท้องอืดเฟ้อ กินยาต้านกรดแล้วไม่ทุเลา 9มีความวิตกกังวล หรือไม่มั่นใจที่จะดูแลรักษาตนเอง การรักษา ถ้าเป็นนิ่วน้ำดีชนิดไม่มีอาการ คือแพทย์ตรวจพบโดยบังเอิญ เรียกว่า silent stone ก็ไม่จำเป็นต้องทำการรักษาแต่อย่างใด เนื่องเพราะมักเป็นนิ่วก้อนไม่ใหญ่ และอยู่ลึกที่ก้นถุงน้ำดี ซึ่งไม่ก่อเกิดอันตราย ต่อผู้ป่วย แพทย์จะนัดติดตามดูเป็นระยะ จนกว่าจะมีอาการชัดเจน เช่น ปวดท้อง จึงค่อยทำการผ่าตัด แต่ถ้าเป็นนิ่วน้ำดีที่มีอาการปวดท้อง หรือจุกแน่นท้อง
1 มีประวัติว่ามีคนในครอบครัวเป็นนิ่วน้ำดี 
2 ผู้หญิงมีโอกาสเป็นนิ่วมากกว่าผู้ชาย 2-3 เท่า ทั้งนี้เกี่ยวกับฮอร์โมนเพศหญิง และภาวะตั้งครรภ์ ซึ่งส่งเสริมให้เป็นนิ่วได้ง่ายขึ้น 
3 กินยาคุมกำเนิด 
4 ภาวะน้ำหนักเกินหรืออ้วน จะเพิ่มปริมาณ โคเลสเตอรอลในน้ำดี 
5 การกินอาหารที่มีไขมันสูง หรือน้ำตาลสูง และขาดการออกกำลัง 
6 การลดน้ำหนักอย่างรวดเร็วภายในเวลาสั้นๆ 
7 การป่วยเป็นเบาหวาน 
8 การมีภาวะเม็ดเลือดแดงแตก เช่น ผู้ที่เป็น โรคทาลัสซีเมีย ซึ่งมีเม็ดเลือดแดงผิดปกติและแตกง่าย 
9 อายุมาก นิ่วน้ำดีจะพบมากขึ้นตามอายุ 

ในสหรัฐอเมริกา พบว่าคนที่มีอายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไป มีโอกาสเป็นนิ่วน้ำดีถึงร้อยละ 20 ปัจจัยเหล่านี้มีส่วนทำให้เกิดนิ่วน้ำดี ด้วยการ เพิ่มปริมาณของโคเลสเตอรอล หรือบิลิรูบินในน้ำดีให้มีสัดส่วนสูงกว่าปกติ และปัจจัยบางส่วนก็ทำให้ถุงน้ำดีบีบขับน้ำดีได้น้อยลง ทำให้น้ำดีคั่งค้าง และจับเป็นผลึกนิ่ว อาการ ผู้ที่เป็นนิ่วน้ำดี จำนวนไม่น้อย จะไม่มีอาการแสดง รู้สึกปกติเหมือนคนทั่วไป ทั้งนี้อาจเป็นก้อนนิ่วขนาดเล็ก หรือฝังตัวอยู่ ลึกในก้นถุงน้ำดี และมักจะตรวจพบโดยบังเอิญเมื่อแพทย์ทำการตรวจเช็ก หรือตรวจหาโรคอื่น ในรายที่ก้อนนิ่วออกมาอุดกั้นตรงบริเวณท่อน้ำดี ก็จะมีอาการปวดท้องเฉียบพลันและรุนแรง อาจมีลักษณะปวดบิดเกร็ง ตรงบริเวณใต้ชายโครงขวาและลิ้นปี่ อาจปวดร้าวไปที่ไหล่ขวา และใต้สะบักขวา และอาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย อาการปวดท้องมักเกิดหลังกินอาหารมัน หรือตอนกลางดึก แต่ละครั้งจะปวดนาน 15-30 นาที บางคนอาจนาน 2-6 ชั่วโมง และจะทุเลาไปเอง เมื่อเว้นไปนาน เป็นแรมสัปดาห์แรมเดือนหรือแรมปี ก็อาจกำเริบได้อีก ถ้าปวดท้องทุกวัน มักจะไม่ใช่เป็นนิ่วน้ำดี บางคนอาจมีอาการจุกแน่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ มีลมในท้อง หลังกินอาหารมัน เป็นๆ หายๆ เรื้อรัง การแยกโรค อาการปวดตรงบริเวณเหนือสะดือ ใต้ชายโครงและลิ้นปี่ อาจมีสาเหตุจากโรคอื่นๆ
8.ศัลยศาสตร์ (ศัลยศาสตร์) - Surgery,12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine