ช่วยสรุปบทความ ลูกหนี้เจตนากู้ยืมเงิน แต่เจ้าหนี้ให้ทำสัญญาซื้อขายที่ดินไว้เป็นประกัน สัญญาซื้อขายมีผลบังคับ หรือไม่?
ลูกหนี้เจตนากู้ยืมเงิน แต่เจ้าหนี้ให้ทำสัญญาซื้อขายไว้เป็นประกัน สัญญาซื้อขายมีผลบังคับ หรือไม่?
คำตอบ สัญญาซื้อขายไม่มีผลบังคับ
  คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1050/2536   เมื่อสัญญาซื้อขายระหว่างโจทก์และจำเลยเป็นนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงิน นิติกรรมซื้อขายจึงเป็นโมฆะ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 118 วรรคแรก และต้องบังคับตามนิติกรรมการกู้ยืมเงินซึ่งเป็นนิติกรรมที่ถูกอำพรางไว้ตามมาตรา 118 วรรคสอง และย่อมถือว่าสัญญาซื้อขายเป็นหลักฐานแห่งการกู้ยืมเงินระหว่างโจทก์และจำเลย จึงมีผลบังคับได้

 

            โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2522 จำเลยได้ทำสัญญาขายที่ดินตาม น.ส.3 ก. เลขที่ 624 เนื้อที่ 4 ไร่ 2 งาน 30 ตารางวาตั้งอยู่ที่ตำบลสำนักแต้ว อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ให้แก่โจทก์ในราคา 12,000 บาท โดยส่งมอบที่ดินให้โจทก์เข้าครอบครองทำกินและรับเงินค่าที่ดินดังกล่าวจากโจทก์ครบถ้วนแล้ว จำเลยต้องไปจดทะเบียนโอนขายที่ดินให้แก่โจทก์แต่จำเลยยังไม่ได้ดำเนินการให้โจทก์บอกกล่าวจำเลยแล้ว จำเลยเพิกเฉย ขอให้บังคับจำเลยไปจดทะเบียนโอนที่ดินพิพาทให้แก่โจทก์ หากจำเลยไม่ไป ขอให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาแทน

          จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยมิได้ขายที่ดินพิพาทแก่โจทก์ ความจริงจำเลยกู้ยืมเงินจากโจทก์ซึ่งเป็นญาติกัน 12,000 บาทโดยตกลงให้โจทก์เข้ากรีดยางพาราเป็นการทำกินต่างดอกเบี้ย โจทก์ขอให้จำเลยทำเป็นสัญญาซื้อขายเพื่อหลีกเลี่ยงหลักศาสนาอิสลามที่ห้ามเรียกดอกเบี้ยและเพื่อมิให้เจ้าหนี้อื่นของจำเลยมายึดที่ดินแปลงนี้ สัญญาซื้อขายตามฟ้องเป็นโมฆะเพราะเป็นนิติกรรมอำพรางสัญญากู้ยืมเงิน จึงต้องบังคับกันตามสัญญากู้ยืมเงิน กล่าวคือจำเลยต้องคืนเงิน 12,000 บาท ให้แก่โจทก์และโจทก์ต้องคืนที่ดินพิพาทและ น.ส.3 ก. ให้แก่จำเลย จำเลยเคยนำเงิน 12,000 บาท ไปชำระแก่โจทก์แต่โจทก์ไม่ยอมรับ ขอให้พิพากษายกฟ้องและบังคับให้โจทก์รับเงิน 12,000 บาท จากจำเลยพร้อมทั้งส่งมอบ น.ส.3 ก. เลขที่ 624คืนแก่จำเลย

          โจทก์ให้การแก้ฟ้องแย้งว่า จำเลยมิได้กู้ยืมเงินโจทก์ความจริงเป็นเรื่องซื้อขายที่ดินกันตามที่โจทก์ฟ้อง เหตุที่ไม่ได้จดทะเบียนการซื้อขายทันทีเพราะจำเลยรีบใช้เงิน แต่จำเลยตกลงว่าจะจดทะเบียนการซื้อขายให้ในภายหลัง ขอให้พิพากษายกฟ้องแย้ง

          ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า สัญญาซื้อขายที่ดินตามฟ้องเป็นการอำพรางสัญญากู้ยืม สัญญาซื้อขายเป็นโมฆะ และถือว่าสัญญาซื้อขายฉบับพิพาทเป็นหลักฐานแห่งการกู้ยืมบังคับกันได้ พิพากษายกฟ้องโจทก์และให้โจทก์รับเงิน 12,000 บาท จากจำเลยพร้อมทั้งให้โจทก์ส่งมอบ น.ส.3 ก. เลขที่ 624 ตำบลสำนักแต้ว อำเภอสะเดาจังหวัดสงขลา คืนแก่จำเลย
ลูกหนี้เจตนากู้ยืมเงิน แต่เจ้าหนี้ให้ทำสัญญาซื้อขายไว้เป็นประกัน สัญญาซื้อขายมีผลบังคับ หรือไม่?
คำตอบ สัญญาซื้อขายไม่มีผลบังคับ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1050/2536 ระบุว่าการซื้อขายระหว่างโจทก์และจำเลยที่มีนิติกรรมอำพรางการกู้ยืมเงินถือเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 118 วรรคแรก และต้องบังคับตามนิติกรรมการกู้ยืมเงินที่ถูกอำพรางตามมาตรา 118 วรรคสอง ซึ่งทำให้สัญญาซื้อขายเป็นหลักฐานของการกู้ยืมเงินระหว่างโจทก์และจำเลย และมีผลบังคับได้

โจทก์ฟ้องว่า ในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2522 จำเลยทำสัญญาขายที่ดิน 4 ไร่ 2 งาน 30 ที่สำนักแต้ว สะเดา สงขลา ให้โจทก์ในราคา 12,000 บาท และได้รับเงินค่าที่ดินครบถ้วน. แต่จำเลยยังไม่ได้ดำเนินการจดทะเบียนโอนที่ดินให้โจทก์ โจทก์เรียกร้องให้ศาลบังคับจำเลยไปจดทะเบียนโอนที่ดิน ขอให้ถือเอาคำพิพากษาของศาลเป็นการแสดงเจตนาแทน

จำเลยไม่ยอมรับว่าได้ขายที่ดินแก่โจทก์ แต่จำเลยกู้ยืมเงิน 12,000 บาทจากโจทก์และตกลงให้โจทก์เข้ากรีดยางพารา. โจทก์เรียกร้องให้จำเลยทำสัญญาซื้อขายที่ดินเพื่อหลีกเลี่ยงหลักศาสนาอิสลามที่ห้ามเรียกดอกเบี้ยและเพื่อมิให้เจ้าหนี้อื่นของจำเลยมายึดที่ดินแปลงนี้ สัญญาซื้อเป็นโมฆะเพราะเป็นนิติกรรมอำพรางสัญญากู้ยืมเงิน กล่าวคือจำเลยต้องคืนเงิน 12,000 บาท ให้แก่โจทก์และโจทก์ต้องคืนที่ดินพิพาทและ น.ส.3 ก. ให้แก่จำเลย
กฎหมายซื้อขาย