กรณีลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ เจ้าหนี้จับตัวไปบังคับให้เขียนจดหมายถึงญาติให้ชำระหนี้ ถือเป็นการเรียกค่าไถ่ตาม ป.อ. มาตรา 1(13) หรือไม่?
ไม่ เหตุผล

องค์ประกอบของการเรียกค่าไถ่
• การเอาตัวบุคคลไป กรณีนี้ เจ้าหนี้จับตัวลูกหนี้ไป จึงเข้าองค์ประกอบนี้

• เจตนาเพื่อแลกเปลี่ยนเสรีภาพ กรณีนี้ เจ้าหนี้ต้องการให้ลูกหนี้เขียนจดหมายเพื่อให้ญาติชำระหนี้ จึงอาจตีความได้ว่าต้องการแลกเปลี่ยนเสรีภาพของลูกหนี้กับการชำระหนี้

• เรียกเอาหรือให้ ทรัพย์สินหรือประโยชน์ กรณีนี้ เจ้าหนี้ต้องการให้ญาติของลูกหนี้ชำระหนี้ ซึ่งถือเป็นประโยชน์

การตีความตามฎีกา
• ฎีกาที่ 1061/2504, 5255/2534, 7742/2542 และ 9046/2554: ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การกระทำของเจ้าหนี้ไม่เป็นความผิดฐานเรียกค่าไถ่ เพราะประโยชน์ที่เจ้าหนี้เรียกร้องไม่ใช่ค่าไถ่ แต่เป็นเพียงการทวงเอาเงินซึ่งเชื่อว่าควรจะได้

เหตุผลที่ฎีกาตัดสินว่าไม่ใช่การเรียกค่าไถ่
• เจตนา เจ้าหนี้ไม่ได้ต้องการเงินจำนวนมากเพื่อแลกกับเสรีภาพของลูกหนี้ แต่ต้องการเงินที่ลูกหนี้เป็นหนี้
• ความสมัครใจ ลูกหนี้ไม่ได้ถูกบังคับให้เขียนจดหมาย แต่ถูกโน้มน้าวหรือขู่เข็ญ

ข้อโต้แย้ง
• การกระทำของเจ้าหนี้เป็นการกักขังหน่วงเหนี่ยว
• การกระทำของเจ้าหนี้เป็นการข่มขู่

สรุป
1. กรณีนี้ ไม่ถือเป็นการเรียกค่าไถ่ตาม ป.อ. มาตรา 1(13)
2. เจ้าหนี้มีสิทธิ์ทวงถามหนี้ แต่ต้องไม่ใช้ความรุนแรงหรือข่มขู่
3. ลูกหนี้มีสิทธิ์แจ้งความดำเนินคดีกับเจ้าหนี้
กฎหมายอาญาความผิดเกี่ยวกับเสรีภาพและชื่อเสียง