ช่วยสรุปบทความ  การใช้ยาแต่พอเพียง
การใช้ยาแต่พอเพียง ถ้ามีการใช้ยาเท่าที่จำเป็น และใช้อย่างเหมาะสม ไม่มากหรือน้อยเกินไป ยานั้นก็จะเกิดประโยชน์ต่อผู้ใช้ยา แต่ถ้าใช้ยาโดยไม่มีความจำเป็นก็อาจเกิดโทษขึ้นได้ ทั้งในระยะสั้นหรือในระยะยาว เมื่อกล่าวถึง เศรษฐกิจพอเพียง ทำให้คิดถึงความพอดี ไม่มากเกินไปหรือน้อยเกินไป หรือที่เรียกกันว่า ทางสายกลาง ตามปรัชญาของพระพุทธศาสนา แต่ในความหมายนี้จะครอบคลุมถึงความเหมาะสม บนพื้นฐานของหลักเหตุผลหรือความจำเป็นอยู่ด้วย ยา ไม่ใช่ อาหารหรือขนม การนำแนวคิดนี้มาใช้กับเรื่องยา จึงเป็นเรื่องที่ ทันสมัย มีความพอดี และมีความเหมาะสม ทั้งนี้เพราะ ยา ไม่ใช่ อาหารหรือขนม หรือ ยามีคุณอนันต์ มีโทษมหันต์ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ยาเป็นสารเคมีชนิดหนึ่งที่ใช้เพื่อรักษา ป้องกัน หรือส่งเสริมให้สุขภาพแข็งแรง ยกตัวอย่างเช่น ยาพาราเซตามอลที่ใช้แก้ปวด ลดไข้ ก็ถือว่าเป็นยาชนิดหนึ่ง หรือวัคซีนที่ช่วยในการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันโรค ก็ถือว่าเป็นยาอีกชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่ป้องกันโรค หรือวิตามินที่ใช้เสริมสร้างสุขภาพให้แข็งแรง ก็ถือว่าเป็นยาอีกชนิดหนึ่งเช่นเดียวกัน ยามีคุณอนันต์ มีโทษมหันต์ ถ้ามีการใช้ยาเท่าที่จำเป็น และใช้อย่างเหมาะสม ไม่มากหรือน้อยเกินไป ยานั้นก็จะเกิดประโยชน์ต่อผู้ใช้ยา แต่ถ้าใช้ยาโดยไม่มีความจำเป็นก็อาจเกิดโทษขึ้นได้ ทั้งในระยะสั้นที่เห็นผลเสียทันที หรือในระยะยาวที่ผลเสียค่อยๆ ปรากฏขึ้นอย่างช้า ซึ่งในบางครั้งอาจนานจนไม่ได้นึกถึงว่าจะเป็นผลจากยา หรือในระดับอ่อนๆ ไม่รุนแรง จนถึงขนาดที่รุนแรงมากจนถึงแก่ชีวิตได้ การแพ้ยาอาจเกิดกับใครก็ได้ ตัวอย่างที่ ๑ การแพ้ยา ซึ่งอาจเกิดกับผู้ที่ใช้ยาได้ทุกคน ไม่ว่าจะเคยมีประวัติแพ้ยามาแล้วหรือไม่ เพียงแต่ว่าถ้าเป็นผู้ที่เคยมีประวัติแพ้ยาแล้ว เมื่อมาใช้ยาที่เคยแพ้อีก จะแพ้ยาได้ทันที และมีระดับความรุนแรงของการแพ้มากยิ่งขึ้น แต่ในผู้ที่ไม่เคยแพ้ยาเลย ก็มีโอกาสแพ้ยาทุกชนิดที่ตนเองใช้ได้เช่นกัน แต่มีโอกาสเกิดได้น้อย แต่ก็อาจเกิดขึ้นได้ คนที่เคยใช้ยาแล้วไม่แพ้ ก็ไม่ได้เป็นกฎตายตัวว่า ผู้นั้นจะไม่แพ้ยาต่อไปในอนาคต ดังนั้นจึงควรใช้ยาเท่าที่จำเป็นไม่ใช้ยาอย่างพร่ำเพรื่อ เกินความจำเป็น โรคยาทำ หรือโรคที่เกิดจากการใช้ยา ตัวอย่างที่ ๒ โรคยาทำ หรือโรคที่เกิดจากการใช้ยา เช่น ยาคลอแรมเฟนิคอล เป็นยาปฏิชีวนะชนิดหนึ่งที่ใช้รักษาโรคติดเชื้อหลายชนิดในอดีต ซึ่งอาจทำให้ผู้ที่ใช้ยานี้ ๑ ใน ๕๐๐๐๐ คน มีความผิดปกติของเลือด ที่เรียกว่า ภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ agranolocytosis ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ ปัจจุบันทางการแพทย์ไม่นิยมใช้ยาคลอแรมเฟนิคอลและจัดยาชนิดนี้เป็นยาควบคุมพิเศษที่จะต้องจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น การติดหรือพึ่งยา และการทนหรือดื้อต่อยา ตัวอย่างที่ ๓ ยานอนหลับเป็นยาอีกชนิดหนึ่งที่มีการใช้กันเป็นประจำโดยนิยมจ่ายให้ผู้ป่วยกินก่อนนอน เพื่อช่วยลดความเครียด ช่วยให้ได้พักผ่อนนอนหลับ
การใช้ยาต้องเป็นพอเพียงและเหมาะสม เพื่อให้ได้ประโยชน์มากที่สุด การใช้ยาโดยไม่จำเป็นอาจมีโทษมหันต์ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว เพื่อความพอดีและเหมาะสมในเชิงเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวคิดของพระพุทธศาสนา ความเหมาะสมขึ้นอยู่กับความจำเป็นและหลักเหตุผล ยาไม่เหมือนอาหารหรือขนม แนวคิดนี้เน้นความพอดีและเหมาะสมในการใช้ยา เพราะยามีคุณสมบัติเฉพาะและอาจมีโทษมหันต์ ทำให้ต้องมีการใช้แบบที่มีสมดุล เพื่อรักษา ป้องกัน หรือส่งเสริมสุขภาพที่แข็งแรง เช่น ยาพาราเซตามอลแก้ปวด, วัคซีนป้องกันโรค, และวิตามินสร้างสุขภาพ การใช้ยาเท่าที่จำเป็นและไม่เกินไปจะมีประโยชน์ต่อผู้ใช้ การใช้ยาโดยไม่จำเป็นอาจเสี่ยงต่อโทษทั้งในระยะสั้นและยาวนาน ผลเสียอาจเกิดขึ้นเร็วหรือช้า บางครั้งอาจไม่รู้ตัวว่าเกิดจากการใช้ยา หรือมีผลเสียที่เบาบางจนไม่รุนแรง แต่บางครั้งก็ถึงขนาดรุนแรงมากจนเป็นอันตรายต่อชีวิต
การแพ้ยาอาจเกิดกับทุกคน ไม่ว่าจะมีประวัติแพ้ยาหรือไม่ ผู้ที่เคยแพ้ยามีโอกาสแพ้เมื่อใช้ยาเดิมอีก โรคยาทำหรือโรคที่เกิดจากการใช้ยาเป็นไปได้ เช่น ยาคลอแรมเฟนิคอลที่อาจทำให้เกิดภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ agranolocytosis ทำให้เสี่ยงต่อการเสียชีวิต การใช้ยาควรเป็นเพียงจำเป็นและไม่เกินไป เพื่อป้องกันโรคที่เกิดจากการใช้ยา ยานอนหลับที่นิยมใช้ก่อนนอนอาจมีผลเสีย เช่น การทำให้ดื้อต่อยา การใช้ยาควรอยู่ภายใต้การควบคุมของแพทย์
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,เภสัชวิทยา Pharmacology