บุคคลสามารถครอบครองที่ดินมือเปล่า (ไม่มีโฉนด) ได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์หรือไม่?
ไม่ เหตุผล:การครอบครองปรปักษ์เป็นวิธีการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หลักเกณฑ์สำคัญในการครอบครองปรปักษ์ คือ บุคคลนั้นต้องครอบครองทรัพย์สินนั้น โดยสงบ เปิดเผย และด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ติดต่อกันเป็นระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด

สำหรับที่ดิน กฎหมายแบ่งเป็น 2 ประเภท ดังนี้
1. ที่ดินมีโฉนด: บุคคลสามารถครอบครองปรปักษ์ได้ หากครอบครองติดต่อกันเป็นเวลา 10 ปี
2. ที่ดินมือเปล่า (ไม่มีโฉนด): ไม่สามารถ ครอบครองปรปักษ์ได้ ไม่ว่าจะครอบครองระยะเวลาใดก็ตาม

เหตุผลที่ไม่สามารถครอบครองปรปักษ์ที่ดินมือเปล่าได้
• กฎหมายไม่คุ้มครอง ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 4 ระบุว่า "ที่ดินจะตกเป็นกรรมสิทธิ์ของบุคคลได้ ต้องจดทะเบียน ตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้"
• ที่ดินมือเปล่า เป็นเพียงสิทธิครอบครอง ไม่มีกรรมสิทธิ์
• การครอบครอง ที่ดินมือเปล่า ไม่มีหลักฐาน ที่แสดงถึงเจตนาเป็นเจ้าของ
• การครอบครอง ที่ดินมือเปล่า อาจขัดต่อหลักความสงบ และเปิดเผย
• การให้บุคคลครอบครอง ที่ดินมือเปล่า เป็นเพียงการให้สิทธิครอบครอง ไม่ใช่การโอนกรรมสิทธิ์

วิธีการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินมือเปล่า
• การโอนกรรมสิทธิ์ จากเจ้าของเดิม โดยทำสัญญาเป็นหนังสือ และจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่ดิน
• การได้รับมรดก
• การไถ่ถอน
• การเวนคืน
• การที่ดินตกเป็นของรัฐ

สรุป: บุคคลไม่สามารถ ครอบครองปรปักษ์ที่ดินมือเปล่า เพื่อได้กรรมสิทธิ์ วิธีการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินมือเปล่า มีหลายวิธี โดยต้องทำตามกฎหมายกำหนด

คำเตือน: การครอบครองที่ดิน โดยไม่มีหลักฐาน มีความเสี่ยงสูง ควรปรึกษา ทนายความ ก่อนตัดสินใจซื้อ หรือครอบครอง ที่ดิน
ประมวลกฎหมายที่ดิน