จงเสนอไอเดีย บทเรียนที่ได้รับ จากซีรีส์ฮิต The Good Doctor
The Good Doctor บทละครตอนหนึ่งนำเสนอแง่มุมการรักษาและช่วยชีวิตคนไข้ที่ประสบอุบัติเหตุได้อย่างน่าสนใจเลยอยากนำมาเล่าให้ฟังสนุกๆ เทียบเคียงกับกฎหมายในประเทศไทยเกี่ยวกับสิทธิ์ของผู้ป่วยในการตัดสินใจรักษา
 
(บทความมีเนื้อหาสปอยล์เนื้อเรื่องในตอน) ซีรีส์นี้ชื่อตอน ‘Not Fake’ เล่าเรื่องราวอุบัติเหตุทางรถยนต์ของกลุ่มบ่าวสาว ญาติ และเพื่อนๆ ที่กำลังเดินทางไปเข้าสู่งานพิธีการ มีคนเจ็บหลายสิบคนในที่เกิดเหตุ หนึ่งในนั้นคือ มาร์โค เจ้าบ่าวของงาน ขาของเขาได้รับบาดเจ็บสาหัสกระดูกขาแหลกละเอียด จนไม่สามารถต่อได้ หัวหน้าทีมศัลยแพทย์ วินิจฉัยว่ามาร์โคต้องได้รับการรักษาด่วน โดยการตัดขาเพื่อรักษาชีวิต แต่คุณหมอตัวเอกของเรื่อง ดร.ฌอน เมอร์ฟี เสนอทางเลือกอื่นที่ท้าทายกว่า 
 
ทีมศัลยแพทย์จึงเสนอทางเลือกสองทางให้กับญาติคือ 1. ตัดขาเพื่อรักษาชีวิต หรือ 2. ผ่าตัดเปลี่ยนกระดูกขาใหม่ด้วยกระดูกขาเทียม โดยทางเลือกแรกทำง่ายกว่า โอกาสเสียชีวิตต่ำแต่มาร์โคจะสูญเสียขาไปหนึ่งข้าง ส่วนทางเลือกที่สองเป็นวิธีการรักษาแบบใหม่ ซึ่งไม่เคยมีใครทดลองทำ และมีความเสี่ยงที่มาร์โคอาจเสียชีวิตในระหว่างผ่าตัด แต่ความน่าลองของวิธีนี้คือมาร์โคจะยังมีขา ไม่ต้องใช้ชีวิตต่อไปแบบคนพิการ เมื่อมาถึงตอนนี้คุณหมอได้ถามญาติใกล้ชิด ได้แก่ พ่อ แม่ และโซเนีย คู่หมั้น (ซึ่งเป็นเจ้าสาวที่กำลังเดินทางไปงานแต่งงานตนเอง) ว่ามาร์โคมอบหมาย ‘ผู้ตัดสินใจแทนทางสุขภาพ’ หรือไม่ แต่ทั้งสามไม่รู้ด้วยซ้ำว่าผู้นั้นคือใคร มีหน้าที่อะไร?
 
คุณหมอเห็นว่ากรณีนี้โซเนียยังไม่ได้เป็นภรรยาของมาร์โค ญาติสนิทคือพ่อแม่จึงมีสิทธิ์เป็นผู้ตัดสินใจแทนมาร์โคในเรื่องสำคัญอย่างยิ่งนี้ พ่อและแม่ตัดสินใจให้ใช้ทางเลือกแรกตัดขาเพื่อรักษาชีวิตลูก แต่โซเนียคัดค้านด้วยเหตุผลว่าเธอรู้จักมาร์โคดีกว่า และคิดว่าหากมาร์โคมีสติที่สามารถตัดสินใจได้เอง เขาจะตัดสินใจเสี่ยงดวงและเลือกการผ่าตัดเปลี่ยนกระดูกขาเพื่อรักษาขาของตนเองไว้ เมื่อคนใกล้ชิดที่สุดมีความเห็นต่างกัน โรงพยาบาลจึงขอให้ผู้พิพากษามาจัดการเรื่องนี้ทันที และในที่สุดผู้พิพากษาตัดสินให้ผ่าตัดเปลี่ยนกระดูกขาด้วยเหตุผลว่าโซเนียรู้จักมาร์โคในฐานะผู้ชายคนหนึ่ง แต่พ่อแม่รู้จักมาร์โคในฐานะลูก (His parents know him as their child while his fiancé knows him as a man)
  
เรื่องราวนี้ทำให้ผู้เขียนอยากเล่าว่า หากเกิดเหตุการณ์แบบนี้จริงๆ ในประเทศไทยใครจะเป็นผู้ตัดสินใจแทน (Surrogate Decision-Maker) มาร์โคในเรื่องนี้ ‘ผู้ตัดสินใจแทน’ ในบริบทการแพทย์ หมายถึงบุคคลที่ผู้ป่วยที่มีสติ และได้ทำข้อตกลงไว้ก่อนเกิดเหตุหรือก่อนเจ็บป่วยหรือในระหว่างเจ็บป่วย เป็นบุคคลที่ผู้ป่วยเชื่อใจว่าจะเป็นคนที่เข้าใจคุณค่าและความตั้งใจของผู้ป่วยมากที่สุด และสามารถตัดสินใจเลือกการรักษาแทนผู้ป่วยได้โดยจะทำหน้าที่เมื่อผู้ป่วยหมดความสามารถในการตัดสินใจ (หมดสติ)
 
ในประเทศไทย วงการแพทย์และสาธารณสุขได้รับทราบปัญหาในทางปฏิบัติเกี่ยวกับเรื่องนี้มาเป็นเวลานานจนเมื่อ พ.ศ. 2550 เราได้มีกฎหมายที่ให้สิทธิ์คนไทยแสดงเจตนาเกี่ยวกับการเสียชีวิตของตนเองในมาตรา 12 ของพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 โดยทุกคนสามารถทำหนังสือที่เขียนขึ้นเพื่อแสดงเจตนาไว้ล่วงหน้าให้คนอื่นทราบว่าตนเองไม่ประสงค์จะรับบริการสาธารณสุขที่เป็นไปเพียงเพื่อยืดการตายในวาระสุดท้ายของชีวิตตน เช่น ไม่ต้องการใส่ท่อช่วยหายใจในกรณีที่สมองตายแล้ว ไม่ต้องการเจาะคอเพื่อให้อาหาร ต้องการกลับไปรักษาแบบประคับประคองที่บ้าน และที่สำคัญคือสามารถแสดงเจตนาว่าต้องการให้ผู้ใดเป็น ‘ผู้ตัดสินใจแทน’ ในกรณีที่หมดสติ ซึ่งระบุให้เป็นใครก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกันในครอบครัว เช่น ไม่จำเป็นต้องเป็นพ่อแม่ลูกกัน เป็นต้น

 

ข่าวเศรษฐกิจและการเงิน