ช่วยสรุปบทความเรื่อง "ลมชักหรือลมบ้าหมู: อาการที่ผู้คนต้องเผชิญหน้าและวิธีการรักษาอย่างมีประสิทธิภาพ" ให้หน่อยสิคะ
ลมชัก หรือ ลมบ้าหมู ลมชัก หรือ ลมบ้าหมู ในจำนวนประชากรไทย 200 คน จะต้องมีคนที่เคยชักหรือจะต้องชัก เรียกว่า เป็นลมบ้าหมู อย่างน้อย 1 คน คนที่หมอบอกว่าเป็นลมบ้าหมูหรือลมชัก มักมีความวิตกกังวล และกลัวไปสารพัด จนเกิดปัญหาอย่างอื่นตามมามากมาย กลัวว่าเรียนไม่ได้บ้าง เล่นกีฬาไม่ได้บ้าง แต่งงานไม่ได้บ้าง ฯลฯ เท็จจริงเป็นอย่างไรกัน ลมชัก ไม่ใช่โรค แต่เป็นอาการ คนส่วนใหญ่เข้าใจว่า ลมชักเป็นโรคที่จริงไม่ใช่ แต่เป็นอาการที่พบได้ในโรคหรือความผิดปกติในการทำงานของสมองที่เกิดขึ้น เป็นพัก ๆ เป็นเพียงชั่วครั้งชั่วคราว มักจะเกิดทันทีและหยุดเอง แล้วเกิดช้ำอีก ผู้ใหญ่ เด็ก หญิงหรือชาย ใครเป็นมากกว่ากัน โดยมากก็มีสิทธิ์เป็นกันได้อายุ ตั้งแต่เด็กถึงผู้ใหญ่ แต่ประเภทที่เป็นชั่วคราวหรือเรื้อรัง มักจะพบในเด็ก อายุตั้งแต่ 3 ขวบจนถึงเด็กโต คนที่เป็นบ้าหมู จำเป็นต้องชักทุกคนไหม ไม่จำเป็นต้องชักทุกคน คนที่เป็นลมบ้าหมูบางคนไม่ชัก แต่มีอาการอย่างอื่นให้เห็นแทน เช่นอาการผิดปกติเหมือนคนละเมอตาค้าง ปากเปี้ยว ยืนกะพริบตาหรือกำลังทำอะไรอยู่ก็จะหยุดทันทีทันใด เช่น หยุดพูด โดยไม่รู้สติเพียงชั่วเวลาไม่กี่นาทีก็มี คนที่เป็นลมบ้าหมู ก่อนชักจะรู้ตัวหรือไม่ ส่วนมากมักจะไม่รู้ตัวว่าตัวเองกำลังจะชัก ยกเว้นบางคนอาจมีความรู้สึกบางอย่าง เช่น รู้สึกแปลก ๆ เห็นภาพแปลก ๆ หรือชาซีกใดซีกหนึ่งของร่างกายก่อนอาจเริ่มชาจากปลายมือ ปลายเท้าหรือมีอาการกระตุกที่นิ้วมือ นิ้วเท้า หรือมุมปาก แล้วจึงเป็นลมหมดสติหรือล้มพับลงไป กล้ามเนื้อเกร็งทั้งตัว หายใจลำบาก หน้าเขียว ลมชักหรือลมบ้าหมู มีสาเหตุมาจากอะไร สาเหตุของลมชักหรือลมบ้าหมูมีมากมายทีเดียว ที่สำคัญและควรระวังคือ เด็กที่กำลังเกิดใหม่ กำลังคลอด ถ้าสมองขาดออกซิเจน หรือการคลอดไม่เป็นไปด้วยดี เช่น สมองเด็กได้รับการกระทบกระเทือน อาจมีเลือดออกในกะโหลกศีรษะหรือคลอดใหม่ ๆ เด็กเป็นโรคติดเชื้อ หรือน้ำตาลในเลือดน้อยกว่าปกติ สำหรับเด็กที่อายุ 2-3 ขวบอาจมีสาเหตุการชักจากการมีไข้สูง สาเหตุสำคัญอันหนึ่งที่ทำให้เกิดลมบ้าหมูได้ในบ้านเรา ก็คือพยาธิ์อ่อนของตัวตืดหมูเข้าในสมองซึ่งมักจะพบในผู้ใหญ่ นอกจากนี้ เนื้องอก ฝีหรือ ก้อนเลือดในสมองก็เป็นสาเหตุให้เป็นลมบ้าหมูได้เหมือนกัน คนใดที่เพิ่งมีอาการชักเป็นครั้งแรกหลังอายุ 25 ปีไปแล้ว แพทย์จะต้องนึกถึงสาเหตุ 3-4 อย่างหลังที่กล่าว คนที่เป็นลมบ้าหมู จะป้องกันไม่ให้ชักหรือชักน้อยลงได้อย่างไร ทำได้โดยหลีกเลี่ยงสิ่งที่จะมากระตุ้นให้ชักได้ เช่น อย่าอดนอน อย่าอดข้าว อย่าให้เหนื่อยเกินไป อย่าเครียดเกินไป อย่าหายใจเข้าออกเร็ว ๆ อย่าดื่มเหล้าเบียร์ อย่ากินยากระตุ้นประสาทเป็นต้น บางคนแค่ได้รับแสงจ้า วับ ๆ แวม ๆ เช่น แสงจากโทรทัศน์ที่ปรับไม่ดีหรือแสงจากไฟฉายเข้าตา ก็ชักเสียแล้ว ควรหลีกเลี่ยงเสีย บางรายแค่ได้ยินเสียงระฆัง เสียงเพลงบางประเภทก็มีอาการชักแต่พบได้น้อย ถ้าพบคนที่กำลังจะชัก ควรทำอย่างไรบ้าง คนที่กำลังจะชักเพราะลมบ้าหมู ควรให้เขาอยู่ในที่ที่ปลอดภัยที่สุด ถ้ากำลังขับรถก็ควรให้หยุด ถ้ายืนก็ควรนอนลง อาจช่วยได้บ้างด้วยการบีบแข้ง บีบขา แต่จะห้ามไม่ให้ชักนั้นไม่ได้ การกินยาในทันที ไม่ช่วยอะไรเลย เพราะถ้าชักแล้ว การชักนั้นเกิดขึ้นเร็วมาก ถ้าเด็กชัก ต้องช่วยให้หยุดชักโดยเร็วที่สุด ถ้าเด็กเป็นไข้สูงแล้วชัก ต้องลดไข้ก่อน ในขณะชัก สมองต้องการออกซิเจนมา จึงต้องคอยดูว่าลิ้นจุกคอ ลิ้นอุดหลอดลม หรือไม่เพราะอาจทำให้ไม่มีอากาศเข้าไปในปอด สมองอาจรับออกซิเจนไม่เพียงพอ สิ่งสำคัญคือ อย่าเอามือใส่เข้าไปในปากคนที่กำลังชัก ถ้าไม่ลำบากมาก อาจไปหาทุก 6 เดือน หรือทุกปี ก็ได้ บางคนมีเนื้องอกในสมอง ทำให้ชักอยู่บ่อย ๆ พอไปโรงพยาบาล หมอผ่าเอาเนื้องอกออกก็ไม่ชักอีกเลย หมอมีหลักการให้ยากันชักแก่คนไข้ที่เป็นลมบ้าหมูอย่างไร ถ้าคนไข้ชักแล้วมีแขนขาเกร็ง และกระตุกด้วย ก็มียารักษาให้เลือกหลายอย่าง แต่ยาชนิดที่ได้ผลดีคือ บาร์บิทูเรท หรือ ฟีโนบาร์บิทาล ยานี้ออกฤทธิ์นาน มี 2 ขนาด โดยในยา 1 เม็ดจะมีตัวยา 30 หรือ 60 มิลลิกรัม ราคาก็ถูกมาก เม็ดละ 10 สตางค์ และได้ผลดีด้วย กิน 1 เม็ดวันละ 1- 2 ครั้ง แต่มีข้อควรระวังสำหรับผู้ที่กินยานี้คือ เมื่อกินแล้วจะเกิดอาการง่วงซึมในระยะหนึ่งถึงสองสัปดาห์แรกของการใช้ หลังจากนั้นมักจะหายไป เด็กบางคนกินแล้วมีอาการตรงกันข้ามคือมีอาการตื่นเต้น อยู่ไม่สุข ผิดปกติได้ ถ้าขนาดของยามากเกินไป อาจทำให้เกิดอาการเดินเซ พูดไม่ชัด หรือบางคนกินแล้ว มีผื่นขึ้นด้วย ยาอีกชนิดหนึ่งที่ใช้ได้ผลดี คือ ไดเฟนิลไฮแดนโทอิน หรือที่เรียกกันว่า ไดแลนทิน เป็นแค็ปซูล ผู้ใหญ่ใช้ขนาดแค็ปซูลละ100 มิลลิกรัม วันละ 2-4 แค็ปซูล ยานี้ ราคาแพงกว่า ฟีโนบาร์บิทาล คือ ราคาแค็ปซูลละ 60 สตางค์ มีฤทธิ์ผลข้างเคียงและอาการจากพิษยาหลายอย่าง แต่พบได้ไม่บ่อย อาการที่พบในคนที่เป็นโรคลมชัก 1 คนไข้จะมีอาการเตือนก่อนชัก คือ ปวดศีรษะ หงุดหงิด ชา ตากระตุก แขนกระตุก แน่นท้อง ได้กลิ่นหรือรสแปลก ๆ หรือมองเห็นภาพหลอน 2 หลังจากนั้นจะเป็นลมล้มพับกับพื้น ขากรรไกรแข็ง กัดลิ้น 3 แล้วมีอาการชักกระตุกทั้งตัว น้ำลายฟูมปาก กลั้นอุจจาระ ปัสสาวะไม่อยู่ หลักในการรักษาอาการลมชักด้วยยาที่น่าสนใจ 1 แพทย์จะรักษาอาการลมชัก โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อลดจำนวนครั้งที่จะชัก ชักบ่อย ให้น้อยลงและลดความรุนแรงของการชักลงมีผู้ป่วยจำนวนมากทีเดียวที่แพทย์สามารถรักษาอาการลมชักให้หายได้เด็ดขาด แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนเสมอไป 2 ถ้ามีประวัติหรือเคยชักเพียงครั้งเดียว อย่างนี้ต้องให้แพทย์ตรวจ อาจจะไม่ต้องใช้ยาในการรักษาเลยก็ได้ นอกจากจะมีอาการเกิดขึ้นซ้ำอีกในเวลาไม่ห่างจากครั้งแรก เพราะมีหลายคนที่ชักเพียงครั้งเดียวแล้วไม่ชักอีกเลยตลอดชีวิต 3 เวลาไปหาแพทย์ แพทย์จะไม่ให้ยาทันที แต่จะต้องหาวิธีการรักษาสาเหตุอื่น ๆ ก่อนที่จะใช้ยา ดังนั้นอย่าหวังว่าจะได้ยากันชักจากแพทย์แน่ ๆ เสมอไป 4 เมื่อแพทย์ ตัดสินใจว่าควรให้ใช้ยาแล้ว ผู้ที่เคยมีอาการชักแล้วไม่มีอาการชักอีกเลยแพทย์จะแนะนำให้ใช้ยานั้นติดต่อกันไปอีกอย่างน้อย 3 ปี และมักจะค่อย ๆ ลดขนาดยาลง จนในที่สุดบางรายหยุดกินยาได้ 5 แพทย์จะพยายามใช้ยาตัวเดียวและขนาดต่ำสุด เพื่อไม่ให้ยาตีกันเอง ยามีปฏิกิริยาแย้งกันถ้าใช้หลายพวก เพื่อลดฤทธิ์ที่ไม่พึงประสงค์ของยา ยาย่อมมีพิษด้วยเสมอ ใช้ยามาก พิษก็มากขึ้นด้วย ถ้าใช้ไม่ถูก 6 ถ้าแพทย์เห็นว่าควรเปลี่ยนยา แพทย์จะเปลี่ยนยาอย่างช้า ๆ และค่อยๆ ทำ จะไม่หยุดยาชนิดใดชนิดหนึ่งทันที เพราะการทำเช่นนั้น อาจทำให้คนที่กำลังกินยาเกิดอาการลมชักติดต่อกันไม่หยุดได้ และเมื่อแพทย์เห็นว่าควรจะเลิกใช้ยาแล้ว เพราะได้ผลดีมาก ก็จะไม่หยุดยางลงอย่างปุ๊บปั๊บแต่จะทำอย่างช้า ๆ ลดทีละน้อย 7 ที่สำคัญคือ แพทย์จะแนะนำให้ปฏิบัติตัวหรือหลีกเลี่ยงโอกาสที่จะเกิดอาการชัก และโอกาสที่จะได้รับอันตรายเมื่อเกิดอาการชักขึ้นมา ซึ่งข้อนี้สำคัญพอ ๆ กับให้ยารักษาทีเดียว
ลมชัก หรือ ลมบ้าหมู ลมชัก หรือ ลมบ้าหมู ในจำนวนประชากรไทย 200 คน จะต้องมีคนที่เคยชักหรือจะต้องชัก เรียกว่า เป็นลมบ้าหมู อย่างน้อย 1 คน คนที่หมอบอกว่าเป็นลมบ้าหมูหรือลมชัก มักมีความวิตกกังวล และกลัวไปสารพัด จนเกิดปัญหาอย่างอื่นตามมามากมาย 

- ลมชักหรือลมบ้าหมูไม่ใช่โรค แต่เป็นอาการที่พบในโรคหรือความผิดปกติในการทำงานของสมอง
- ลมชักมักเกิดทันทีและหยุดเอง ผู้ใหญ่, เด็ก, หญิง, ชาย มีสิทธิ์เป็นกันได้ทุกกลุ่ม
- ประเภทที่เป็นชั่วคราวหรือเรื้อรังมักพบในเด็ก 3 ขวบถึงเด็กโต
- สาเหตุของลมชักหรือลมบ้าหมูมีหลายปัจจัย เช่น สมองขาดออกซิเจน, ตัวตืดหมู, เนื้องอกในสมอง
- การป้องกันลมชักเน้นการหลีกเลี่ยงสิ่งที่กระตุ้นการชัก เช่น การอดนอน, อดข้าว, หลีกเลี่ยงเครียด, หลีกเลี่ยงสารกระตุ้นประสาท
- การรักษาอาการลมชักด้วยยา เช่น บาร์บิทูเรท, ฟีโนบาร์บิทาล, ไดเฟนิลไฮแดนโทอิน โดยค่อย ๆ ลดขนาดยา
- ควรปฏิบัติตัวหรือหลีกเลี่ยงโอกาสที่จะเกิดอาการชักและได้รับอันตรายขณะชัก
- แพทย์จะรักษาลมชักโดยการลดจำนวนครั้งและความรุนแรงของการชัก
- การให้ยาต้องคำนึงถึงปัจจัยต่าง ๆ เช่น ประวัติแพ้, อาการข้างเคียง, ประวัติการชัก เพื่อให้เลือกยาที่เหมาะสม
- ห้ามหยุดยาอย่างเด็ดขาด แต่ค่อย ๆ ลดทีละน้อย และต้องให้แพทย์ติดตาม และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์

ที่สำคัญคือ แพทย์จะแนะนำให้ปฏิบัติตัวหรือหลีกเลี่ยงโอกาสที่จะเกิดอาการชัก และโอกาสที่จะได้รับอันตรายเมื่อเกิดอาการชักขึ้นมา ซึ่งข้อนี้สำคัญพอ ๆ กับให้ยารักษาทีเดียว
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine