ในผู้ป่วยวัณโรคต่อมน้ำเหลืองที่ได้รับการรักษาด้วยยาต้านวัณโรคครบตามแพทย์สั่งแล้ว แต่ต่อมน้ำเหลืองยังคงบวมโตอยู่ หมายความว่าอย่างไร และมีแนวทางการรักษาอย่างไร
ในผู้ป่วยวัณโรคต่อมน้ำเหลืองที่ได้รับการรักษาด้วยยาต้านวัณโรคครบตามแพทย์สั่งแล้ว ต่อมน้ำเหลืองอาจยังคงบวมโตอยู่ได้ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 สาเหตุหลักๆ ดังนี้


1. ต่อมน้ำเหลืองยังคงมีการอักเสบ

กลไก: แม้ว่าเชื้อวัณโรคจะถูกกำจัดด้วยยาต้านวัณโรคแล้ว แต่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอาจใช้เวลาในการกำจัดซากของเชื้อวณโรคและเนื้อเยื่อที่ถูกทำลาย สิ่งนี้อาจทำให้ต่อมน้ำเหลืองยังคงบวมโตอยู่ได้
ระยะเวลา: โดยทั่วไป ต่อมน้ำเหลืองจะค่อยๆ ยุบลงภายใน 6 เดือนหลังจากได้รับการรักษาด้วยยาต้านวณโรคครบ แต่ในบางรายอาจใช้เวลานานถึง 12 เดือน
การรักษา: แพทย์จะติดตามอาการของผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด หากต่อมน้ำเหลืองยังคงบวมโตอยู่ แพทย์อาจสั่งการตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจเลือด การเอกซเรย์ปอด หรือการตัดชิ้นเนื้อต่อมน้ำเหลืองเพื่อวินิจฉัยแยกโรคอื่นๆ
ตัวอย่าง: ผู้ป่วยหญิงอายุ 35 ปี ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นวัณโรคต่อมน้ำเหลือง เธอได้รับการรักษาด้วยยาต้านวณโรคครบตามแพทย์สั่ง 6 เดือน หลังการรักษา ต่อมน้ำเหลืองของเธอยังคงบวมโตอยู่ แพทย์สั่งการตรวจเลือดและเอกซเรย์ปอด ผลการตรวจเป็นปกติ แพทย์จึงวินิจฉัยว่าต่อมน้ำเหลืองของเธอยังคงบวมโตอยู่เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกำลังกำจัดซากของเชื้อวณโรคและเนื้อเยื่อที่ถูกทำลาย

2. ผู้ป่วยดื้อต่อยาต้านวัณโรค

กลไก: เชื้อวัณโรคบางสายพันธุ์มีความดื้อต่อยาต้านวณโรค หมายความว่ายาต้านวณโรคทั่วไปไม่สามารถกำจัดเชื้อได้ ส่งผลให้เชื้อวณโรคยังคงอยู่ในร่างกายและทำให้ต่อมน้ำเหลืองบวมโต
ระยะเวลา: ผู้ป่วยที่ดื้อต่อยาต้านวัณโรค มักมีอาการต่อมน้ำเหลืองบวมโตอยู่เรื้อรัง
การรักษา: ผู้ป่วยที่ดื้อต่อยาต้านวณโรคจำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยยาต้านวณโรคชนิดพิเศษ การรักษาอาจใช้เวลานานกว่าการรักษาผู้ป่วยที่ไม่ดื้อต่อยาต้านวณโรค และอาจมีผลข้างเคียงมากกว่า
ตัวอย่าง: ผู้ป่วยชายอายุ 40 ปี ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นวัณโรคต่อมน้ำเหลือง เธอได้รับการรักษาด้วยยาต้านวณโรคครบตามแพทย์สั่ง 6 เดือน หลังการรักษา ต่อมน้ำเหลืองของเธอยังคงบวมโตอยู่ แพทย์สั่งการตรวจเลือดและเอกซเรย์ปอด ผลการตรวจพบว่าเชื้อวณโรคของเธอมีความดื้อต่อยาต้านวณโรค แพทย์จึงเปลี่ยนมาใช้ยาต้านวณโรคชนิดพิเศษ
ปัจจัยเสี่ยงต่อการดื้อต่อยาต้านวัณโรค

ไม่รับประทานยาต้านวณโรคตามแพทย์สั่ง
หยุดยาต้านวณโรคก่อนกำหนด
ติดเชื้อ HIV
เป็นผู้ป่วยที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine