เช็คที่แก้ไขตัวเลขปี พ.ศ. บนตัวเช็คโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้สั่งจ่าย จะยังคงใช้เรียกร้องเงินได้หรือไม่?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] คำพิพากษาฎีกาที่ 6765/2552 คำพิพากษาฎีกาที่ 6765/2552 ป.พ.พ. มาตรา 1002, 1007 ป.พ.พ. มาตรา 1002, 1007   จำเลยเป็นผู้ออกเช็ค แต่ปรากฏว่าเช็คพิพาทมีการแก้ไขตัวเลขปี พ.ศ.2541 เป็น 2544 โดยแก้ไขตัวเลขสุดท้ายของปีจากเลข 1 เป็นเลข 4 ซึ่งไม่ทราบว่าผู้ใดแก้ไข ทั้งผู้เชี่ยวชาญก็ไม่อาจให้ความเห็นได้ว่า จำเลยเป็นผู้แก้ไขและไม่ปรากฏว่าเช็คพิพาทแก้ไขตั้งแต่เมื่อใด การแก้ไขดังกล่าวเป็นการแก้ไขเปลี่ยนแปลงในข้อสำคัญ เช็คนั้นก็เป็นอันเสีย เว้นแต่ยังคงใช้ได้ต่อคู่สัญญาซึ่งเป็นผู้ทำการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือได้ยินยอมด้วยกับการแก้ไขเปลี่ยนแปลงนั้นกับทั้งผู้สลักหลังภายหลังตาม ป.พ.พ. มาตรา 1007 วรรคหนึ่ง ซึ่งไม่ปรากฏว่าฝ่ายจำเลยหรือโจทก์ได้ยินยอมให้มีการแก้ไขดังกล่าว อย่างไรก็ตามการแก้ไขเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ประจักษ์ เมื่อเช็คพิพาทตกอยู่ในมือของโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงโดยชอบ กรณีต้องด้วยบทบัญญัติในมาตรา 1007 วรรคสอง ซึ่งผู้ทรงจะถือเอาประโยชน์จากเช็คนั้นเสมือนดังว่ามิได้มีการไข้เปลี่ยนแปลงเลย และจะบังคับใช้เงินตามเช็คนั้นก็ได้ เมื่อฟังว่าจำเลยออกเช็คพิพาทให้แก่โจทก์ตั้งแต่ปี 2541 โจทก์นำเช็คพิพาทมาฟ้องเกิน 1 ปี นับแต่วันที่เช็คพิพาทถึงกำหนด คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตาม ป.พ.พ. มาตรา 1002 จำเลยเป็นผู้ออกเช็ค แต่ปรากฏว่าเช็คพิพาทมีการแก้ไขตัวเลขปี พ.ศ.2541 เป็น 2544 โดยแก้ไขตัวเลขสุดท้ายของปีจากเลข 1 เป็นเลข 4 ซึ่งไม่ทราบว่าผู้ใดแก้ไข ทั้งผู้เชี่ยวชาญก็ไม่อาจให้ความเห็นได้ว่า จำเลยเป็นผู้แก้ไขและไม่ปรากฏว่าเช็คพิพาทแก้ไขตั้งแต่เมื่อใด การแก้ไขดังกล่าวเป็นการแก้ไขเปลี่ยนแปลงในข้อสำคัญ เช็คนั้นก็เป็นอันเสีย เว้นแต่ยังคงใช้ได้ต่อคู่สัญญาซึ่งเป็นผู้ทำการแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือได้ยินยอมด้วยกับการแก้ไขเปลี่ยนแปลงนั้นกับทั้งผู้สลักหลังภายหลังตาม ป.พ.พ. มาตรา 1007 วรรคหนึ่ง ซึ่งไม่ปรากฏว่าฝ่ายจำเลยหรือโจทก์ได้ยินยอมให้มีการแก้ไขดังกล่าว อย่างไรก็ตามการแก้ไขเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ประจักษ์ เมื่อเช็คพิพาทตกอยู่ในมือของโจทก์ซึ่งเป็นผู้ทรงโดยชอบ กรณีต้องด้วยบทบัญญัติในมาตรา 1007 วรรคสอง ซึ่งผู้ทรงจะถือเอาประโยชน์จากเช็คนั้นเสมือนดังว่ามิได้มีการไข้เปลี่ยนแปลงเลย และจะบังคับใช้เงินตามเช็คนั้นก็ได้ เมื่อฟังว่าจำเลยออกเช็คพิพาทให้แก่โจทก์ตั้งแต่ปี 2541 โจทก์นำเช็คพิพาทมาฟ้องเกิน 1 ปี นับแต่วันที่เช็คพิพาทถึงกำหนด คดีของโจทก์จึงขาดอายุความตาม ป.พ.พ. มาตรา 1002
เช็คที่แก้ไขตัวเลขปี พ.ศ. บนตัวเช็คโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้สั่งจ่าย โดยทั่วไป จะถือว่า เป็นอันเสีย หมายความว่า ไม่สามารถใช้เรียกร้องเงินจากผู้สั่งจ่ายได้
ตามประมวลวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 1007 บัญญัติไว้ว่า
กรณีมีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อความสำคัญบนเช็ค เช่น ตัวเลขจำนวนเงิน วันที่ หรือชื่อผู้รับเงิน เช็คจะถือว่าเป็นอันเสีย เว้นแต่ มีผู้แก้ไขคือคู่สัญญา หรือ ผู้แก้ไขได้รับความยินยอมจากคู่สัญญา ทั้งสองฝ่าย
หากไม่ทราบว่าใครเป็นผู้แก้ไข เช็คจะถือว่าเป็นอันเสีย ยกเว้น กรณีเช็คตกอยู่ในมือของ ผู้ทรงโดยชอบธรรม เช่น ผู้รับโอนเช็คมาโดยสุจริต เช็คจะยังคงใช้เรียกร้องเงินจากผู้สั่งจ่ายได้ โดยไม่ต้องคำนึงถึงการแก้ไข
ในกรณีตัวอย่าง
จำเลยเป็นผู้สั่งจ่ายเช็คให้โจทก์ในปี 2541
ปรากฏว่ามีการแก้ไขตัวเลขปี พ.ศ. บนเช็คจาก 2541 เป็น 2544 โดยไม่ทราบว่าใครเป็นผู้แก้ไข
โจทก์นำเช็คมาฟ้องร้องจำเลยเกินกว่า 1 ปี นับจากวันที่เช็คถึงกำหนด
จากข้อเท็จจริงดังกล่าว
การแก้ไขตัวเลขปี พ.ศ. บนเช็คเป็นการแก้ไขข้อความสำคัญบนเช็ค
ไม่ทราบว่าใครเป็นผู้แก้ไข
โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบธรรม
ดังนั้น เช็คจะยังคงใช้เรียกร้องเงินจากจำเลยได้ โดยไม่ต้องคำนึงถึงการแก้ไข
อย่างไรก็ตาม คดีของโจทก์ ขาดอายุความ ตามประมวลวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 1002 เพราะโจทก์นำเช็คมาฟ้องร้องเกินกว่า 1 ปี นับจากวันที่เช็คถึงกำหนด
กฎหมายตั๋วเงิน-เช็ค,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์