จงสรุปบทความเรื่อง "Block Trade อาวุธทำลายล้างแรงสูง" ให้หน่อยสิคะ
การที่ตัวเลขการใช้มาร์จินในการซื้อขายหุ้นของตลาดหุ้นไทยค่อนข้างต่ำในช่วงเร็ว ๆ นี้นั้นทำให้ผมรู้สึกสบายใจในแง่ที่ว่าการเก็งกำไรในตลาดหุ้นนั้นอาจจะไม่ได้แรงมากอะไรนัก หรืออย่างน้อยคนที่เก็งกำไรก็มีเงินมากพอที่จะสามารถลงทุนได้โดยไม่ต้องกู้เงินมาก หรือบางทีนักลงทุนรุ่นใหม่อาจจะมีหลักการลงทุนที่ดีและป้องกันความเสี่ยงมากกว่าคนรุ่นก่อน หรือก็อาจจะเป็นไปได้ว่าโบรกเกอร์เองก็มีการควบคุมการปล่อยมาร์จินเนื่องจากเคยมีบทเรียนจากสมัยวิกฤติ ทั้งหมดนั้นก็เป็นความคิดหรือความเชื่อของผม อย่างไรก็ตาม ลึก ๆ แล้วผมก็ยังไม่แน่ใจว่าสิ่งที่ผมคิดนั้นถูกต้อง เพราะการเก็งกำไรนั้นมันเป็นเรื่องของยีนของมนุษย์ ถ้ามีโอกาสคนก็ชอบที่จะทำ นอกจากนั้น ตัวเลขการซื้อขายหุ้นประจำวันของตลาดหุ้นไทยเองนั้นก็สูงลิ่วเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้านทั้ง ๆ ที่ขนาดของตลาดหุ้นไทยเล็กกว่า ซึ่งก็เป็นเครื่องสะท้อนว่าตลาดหุ้นไทยนั้นน่าจะมีอัตราการเก็งกำไรสูงแม้ว่าตัวเลขการใช้มาร์จินซื้อขายหุ้นจะไม่ได้บอก นอกจากตัวเลขการซื้อขายหุ้นรายวันแล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่ทำให้ผมมั่นใจว่าการเก็งกำไรของนักลงทุนส่วนบุคคลของไทยนั้นยังสูงมากก็คือการที่ได้เห็นความผันผวนของราคาหุ้นขนาดกลางและเล็กรวมถึงราคาหุ้นที่แพงลิ่วกว่าปกติมากโดยที่ค่า PE ของหุ้นเหล่านั้นสูงในระดับ 40-50 เท่าขึ้นไปในขณะที่หุ้นขนาดใหญ่นั้นความผันผวนกลับต่ำและหุ้นมีค่า PE ไม่สูงนักและมักจะไม่เกิน 20 เท่า และนั่นทำให้ผมมีทฤษฎีว่าตลาดหุ้นไทยได้แบ่งออกเป็น 2 ตลาดคู่กันนั่นคือ ตลาดของบริษัทกลางและเล็ก กับ ตลาดหุ้นของบริษัทขนาดใหญ่ ที่น่าจะครอบคลุมอย่างมากก็แค่ไม่เกิน 50 ตัว โดยที่นักลงทุนส่วนบุคคลชอบเล่นในตลาดหุ้นขนาดกลางและเล็กและเน้นการเก็งกำไรเป็นหลัก ส่วนหุ้นขนาดใหญ่นั้นเล่นโดยนักลงทุนสถาบันและต่างประเทศ กลับมาประเด็นของเรื่องการเก็งกำไรของนักลงทุนส่วนบุคคล ในสภาวะที่ดัชนีหุ้นไม่ค่อยเคลื่อนไหวรุนแรงและตลาดหุ้นไซด์เวย์มานาน การเก็งกำไรก็มักจะทำไม่ได้มากนักหรือ “ไม่สนุก” นอกจากนั้น ในช่วงที่ตลาดกำลังเป็น “ขาลง” นักเก็งกำไรก็ทำเงินไม่ได้ ผลก็คือ การเก็งกำไรก็มักจะค่อย ๆ หดหายไปเพราะตลาดหุ้นไม่มีเครื่องมือที่จะทำกำไรในหุ้นขาลง จริงอยู่ เราอาจจะสามารถชอร์ตหุ้นได้ แต่หุ้นที่จะชอร์ตนั้นก็มักจะต้องเป็นหุ้นขนาดใหญ่ที่มีสภาพคล่องสูงซึ่งหุ้นแบบนี้ก็มักจะมีความผันผวนน้อยซึ่งทำให้กำไรหรือขาดทุนในการซื้อขายนั้นช้าและน้อยเกินไปสำหรับนักเก็งกำไร การกำเนิดขึ้นของตลาดล่วงหน้าหรือ TFEX ซึ่งเป็นตลาดอนุพันธ์นั้น เปลี่ยนภาพข้างต้นอย่างสิ้นเชิง การเก็งกำไรซึ่งเคยทำได้ยากและไม่สะดวกในบางสถานการณ์นั้น บัดนี้ทำได้อย่างสะดวกและก่อให้เกิดกำไร-และขาดทุนได้มหาศาลในเวลาอันสั้น เหตุผลก็เพราะมันสามารถ “ขยายผล” การลงทุนแบบมโหฬารในการที่จะซื้อขายหุ้นหรือตราสารการเงิน จากเดิมที่คนเล่นหุ้นด้วยมาร์จินและสามารถขยายผลขึ้นสูงสุด 1 เท่าตัวกลายเป็นสามารถขยายผลได้ 10 ถึงเกือบ 20 เท่าตัว เช่น ถ้าคุณซื้อหุ้นตัวหนึ่งจำนวน 20,000 หุ้นในราคาหุ้นละ 50 บาท ซึ่งถ้าคุณซื้อหุ้นโดยตรงคุณต้องใช้เงิน 1 ล้านบาท แต่คุณสามารถซื้อฟิวเจอร์ของหุ้นตัวนี้ด้วยเงินเพียง 1 แสนบาท ถ้าหุ้นตัวนี้เพิ่มขึ้นเพียง 2.5 บาทต่อหุ้นหรือเพิ่มขึ้นเพียง 5% คุณมี 20,000 หุ้นคุณก็ได้กำไร 5 หมื่นบาทหรือ 50% ทันทีที่คุณสั่งขาย และนี่ก็คือความสนุก “สุดเหวี่ยง” ของนักเก็งกำไรในยามที่หุ้นขึ้นตามที่เขาคิด แน่นอนว่าถ้าเกิดหุ้นตกลงมา 2.5 บาทคุณก็จะขาดทุน 5 หมื่นบาทหรือ 50% ได้ในเวลาอันสั้นเช่นเดียวกัน และถ้าโชคร้ายคุณขายไม่ทันและหุ้นตกลงไป 5 บาทหรือ 10% ในวันเดียวอย่างที่เรามักจะเห็นในช่วงเร็ว ๆ นี้ เงิน 1 แสนบาทของคุณก็จะหายไปกลายเป็น 0 บาททันที และในกรณีแบบนี้คุณไม่มีสิทธิที่จะ “ไม่ขายไม่ขาดทุน” เพราะถ้าคุณไม่ขาย โบรกเกอร์ก็จะจัดการขายหรือ “ฟอร์ซเซล” แทนคุณ อย่างไรก็ตาม “นักเก็งกำไร” นั้น เวลาเริ่มต้นเขาก็มักจะคิดถึง “กำไร” มากกว่าที่จะคิดถึง “ขาดทุน” ชื่อเขาก็บอกอยู่แล้วว่าเก็ง “กำไร” ไม่มีคนเรียกตนเองว่า “นักเก็งขาดทุน” แต่เดิมนั้น ตลาดฟิวเจอร์อาจจะมีการซื้อขายแค่ตัวดัชนีเช่น SET50 ซึ่งการผันผวนแต่ละวันมักจะไม่ค่อยจะเกิน 1-2% ถ้าขยายผลด้วย 10 เท่า ก็แปลว่ากำไรขาดทุนต่อวันก็มักจะอยู่ในระดับไม่เกิน 10-20% ซึ่งก็ถือว่ามากแต่ก็ยัง “ไม่มัน” นัก เหนือสิ่งอื่นใดก็คือ การเก็งการเคลื่อนไหวของดัชนีก็เป็นเรื่องที่ยากมาก ข่าวว่าจะมีคนมา “ปั่นดัชนี” ก็เป็นไปไม่ได้ คนเล่นก็อาจจะไม่สนุกนัก ต่อมาก็มี “Single Stock Future” ซึ่งก็คือการซื้อฟิวเจอร์ของหุ้นแต่ละตัว และนี่ก็คือ “สุดยอดของการเก็งกำไร” เพราะคุณสามารถขยายกำไรเป็น 10 เท่า ในหุ้นที่คุณวิเคราะห์และ “มั่นใจ” ว่าจะต้องวิ่งเพราะเขาบอกว่ามันดีและจะมีสตอรี่และมี “จ้าว” หรือ “เซียน” หรือ “กองทุน” ทั้งไทยและต่างชาติเข้ามาลงทุน หุ้นตัวนี้เพียงวันเดียวมันก็สามารถขึ้นไปได้ 10% อย่างง่าย ๆ และถ้าเป็นอย่างนั้น วันเดียวคุณได้กำไร 100% คุณหาหุ้นแบบนี้ปีหนึ่งซัก 5-6 ตัว ด้วยเงินเริ่มต้น 1 ล้านบาท ก็จะเป็น 2, 4, 8, 16, 32, 64 ล้านบาทในปีเดียว บางคนที่เก่งยิ่งกว่านั้นคือลงทุนในหุ้นเพียง 1 ถึง 2 ตัวและหุ้นตัวนั้นขึ้นไป 5 เท่า เงิน 1 ล้านบาทก็สามารถกลายเป็น 100 ล้านบาทได้ง่าย ๆ ดูไปแล้วนี่คือ “สวรรค์ชัด ๆ” ของนักเก็งกำไร นั่นคือ “รวยเป็นร้อยล้านบาทแต่ถ้าเจ๊งก็แค่ 1 ล้านบาท” ว่าแต่ว่าใครเป็นคนขาดทุน? เพราะในตลาดอนุพันธ์นั้น ถ้ามีคนกำไรก็ต้องมีคนขาดทุนเท่า ๆ กัน เบื้องหลังของ Single Stock Future ก็คือ “Block Trade” เหตุผลเพราะคนหรือนักเก็งกำไรนั้นต่างก็อยาก “ซื้อ” ฟิวเจอร์เพราะมีโอกาสรวย 100 ล้านบาท แต่คนที่จะขายนั้นมีน้อยมาก เพราะถ้าได้ก็ได้แค่ 1 ล้านบาท แต่เวลาขาดทุนต้องจ่ายเป็น 100 ล้านบาท ดังนั้น โบรกเกอร์จึงต้องเข้ามา “ขาย” ฟิวเจอร์แทน แต่โบรกเกอร์นั้นไม่ได้มีวัตถุประสงค์ในการเก็งกำไร เขาต้องการได้ค่าธรรมเนียมในการทำธุรกรรมการซื้อขายหุ้น ดังนั้น เวลาเขาขายฟิวเจอร์หุ้นตัวนั้นไปแล้ว ในทางทฤษฎีก็คือ เขาจะต้อง “ส่งมอบ” หุ้นตัวนั้นให้ลูกค้าเมื่อถึงเวลาซึ่งอาจจะเป็นอีก 3 เดือนข้างหน้าตามราคาที่ได้ตกลงกันไว้ ดังนั้น เพื่อที่จะ “ปิดความเสี่ยง” เขาก็จะเอาเงินของตนเอง ซึ่งอาจจะมากเป็น 10 เท่าของเงินที่ได้จากลูกค้า ไปซื้อหุ้นตัวนั้นไว้ที่ราคาในวันนั้น ผลก็คือ ถ้าหุ้นขึ้นและลูกค้าต้องการ “ขายฟิวเจอร์” เพื่อ “ทำกำไร” โบรกเกอร์ก็สามารถสั่งขายหุ้นที่ตนเองถืออยู่และเอากำไรที่ได้มาจ่ายให้แก่ลูกค้า เช่นเดียวกัน ถ้าหุ้นลง และลูกค้าต้องการหรือถูกบังคับขาย โบรกเกอร์ก็ขายหุ้นตัวนั้นและมีขาดทุนแต่ก็สามารถนำเงินค่าซื้อฟิวเจอร์ของลูกค้าที่วางมัดจำไว้มาชดเชย ผลก็คือ โบรกเกอร์ไม่ได้กำไรหรือขาดทุนจากการซื้อ-ขายฟิวเจอร์ แต่จะได้รายได้จากค่าคอมมิชชั่นและดอกเบี้ยที่จะคิดจากลูกค้าเนื่องจากต้องเอาเงินมาซื้อหุ้นเก็บไว้ และนี่ก็คือหลักการของบล็อกเทรด ต่สำหรับธุรกรรมบล็อกเทรดแล้ว นี่คงคล้าย ๆ กับการเข้าไปเล่นในคาสิโนที่เงินอาจจะได้มาเร็วมากหรือไม่ก็เสียหายหมดตัวภายในเวลาอันสั้น มาร์จินนั้น ในอดีตเคยเป็นตัวที่ก่อให้เกิดวิกฤติตลาดหุ้นในหลายประเทศซึ่งน่าจะรวมถึงตลาดหุ้นไทย แต่ในอนาคตหรือแม้แต่ปัจจุบันผมก็คิดว่ามันได้ก่อให้เกิดวิกฤติในหุ้นบางตัวไปเรียบร้อยแล้ว ผมก็ได้แต่หวังว่ามันจะไม่เป็นตัวที่ทำให้เกิดวิกฤติกับโบรกเกอร์หรือตลาดโดยรวมในอนาคตแม้ว่าคนที่ทำจะบอกว่ามีเกณฑ์ในการเลือกหุ้นที่จะทำอย่างรัดกุม
การที่ตัวเลขการใช้มาร์จินในการซื้อขายหุ้นในตลาดหุ้นไทยล่าสุดมีค่าต่ำเป็นที่สังเกตเห็น ผู้เขียนรู้สึกสบายใจเนื่องจากมีความเชื่อว่าการเก็งกำไรในตลาดหุ้นนั้นไม่ได้แรงมาก นักลงทุนมีเงินพอที่จะลงทุนโดยไม่ต้องกู้เงินมาก หรือมีการลงทุนที่มีการป้องกันความเสี่ยงมากกว่า นอกจากนี้, ผู้ลงทุนรุ่นใหม่อาจมีกลยุทธ์การลงทุนที่ดีและป้องกันความเสี่ยงมากกว่ารุ่นก่อน หรือโบรกเกอร์อาจมีการควบคุมการปล่อยมาร์จินเพื่อป้องกันการเกิดวิกฤตการเงินตามประวัติที่ผ่านมา

อย่างไรก็ตาม, ผู้เขียนยังไม่แน่ใจว่ามุมมองดังกล่าวถูกต้องหรือไม่ เนื่องจากการเก็งกำไรมักขึ้นอยู่กับอารมณ์และทัศนคติของนักลงทุน เขาเห็นว่าตลาดหุ้นไทยมีอัตราการเก็งกำไรสูง แม้ว่าตัวเลขการใช้มาร์จินในการซื้อขายหุ้นจะไม่ได้บอกอะไรมาก

นอกจากนี้, ผู้เขียนทำการวิเคราะห์ตัวเลขการซื้อขายหุ้นประจำวันของตลาดหุ้นไทย พบว่ามีความแตกต่างในการเก็งกำไรระหว่างบริษัทขนาดใหญ่และเล็ก โดยบริษัทขนาดเล็กมักมีการเก็งกำไรมากกว่า ซึ่งทำให้ผู้เขียนมีทฤษฎีว่าตลาดหุ้นไทยแบ่งออกเป็น 2 ตลาด คือ ตลาดของบริษัทกลางและเล็ก และตลาดของบริษัทขนาดใหญ่

ผู้เขียนยังได้สังเกตเห็นถึงความผันผวนของราคาหุ้นขนาดกลางและเล็กรวมถึงราคาหุ้นที่แพงมาก ซึ่งค่า PE ของหุ้นเหล่านี้สูงมาก ในขณะที่หุ้นขนาดใหญ่มักมีความผันผวนน้อยและค่า PE ไม่สูงมาก จากสิ่งนี้ผู้เขียนสรุปว่านักลงทุนส่วนบุคคลในไทยมักเล่นในตลาดขนาดกลางและเล็ก และเน้นการเก็งกำไร

เขียนถึงการใช้มาร์จินในตลาดอนุพันธ์, ผู้เขียนกล่าวถึงการปรับเปลี่ยนทางธุรกิจที่เกิดขึ้นในตลาดอนุพันธ์, โดยการให้นักลงทุนที่สนใจสามารถซื้อขายหุ้นโดยใช้มาร์จิน เพื่อขยายผลกำไรได้มากขึ้น การเปิดตลาดล่วงหน้า (TFEX) เป็นตัวอย่างที่เข้ามาเปลี่ยนแปลงภาพของตลาด ทำให้การเก็งกำไรที่เคยทำได้ยากในบางสถานการณ์กลายเป็นสะดวกและทำให้เกิดกำไรและขาดทุนได้มากขึ้น

ในทางทฤษฎี, ผู้เขียนอธิบายถึงการทำ Single Stock Future หรือการซื้อฟิวเจอร์ของหุ้นแต่ละตัว ซึ่งเป็นวิธีการที่นักลงทุนสามารถขยายผลกำไรได้มากขึ้น โดยใช้มาร์จินในการซื้อขายหุ้น แต่ก็มีความเสี่ยงที่มากขึ้น, โดยถ้าหุ้นขึ้นคุณก็ได้กำไรมาก, แต่ถ้าหุ้นลงคุณก็ขาดทุนมาก การใช้วิธีนี้ต้องระมัดระวังเนื่องจากมีความเสี่ยงที่สูง

มุมมองที่เกี่ยวกับการใช้มาร์จินในตลาดหุ้นไทย, การแบ่งแยกตลาดหุ้นไทยเป็น 2 ตลาด คือ ตลาดของบริษัทกลางและเล็ก, และตลาดของบริษัทขนาดใหญ่, การให้ตลาดอนุพันธ์เปิดตัว, และการใช้ Single Stock Future เป็นเครื่องมือในการเก็งกำไร. การลงทุนในตลาดหุ้นเป็นเรื่องที่ซับซ้อนและมีความเสี่ยง, การใช้มาร์จินและเครื่องมืออื่น ๆ ต้องถูกใช้ด้วยความระมัดระวังเพื่อลดความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น
ความรู้ทางการเงิน