ศาลปกครองมีวิธีการอย่างไรในการแสวงหาข้อเท็จจริงเพื่อพิจารณาพิพากษาคดีปกครองที่แตกต่างจากศาลยุติธรรม?
ศาลปกครองมีวิธีการแสวงหาข้อเท็จจริงที่แตกต่างจากศาลยุติธรรม ดังนี้

1. ระบบการพิจารณาคดีเป็นระบบไต่สวน:
ศาลปกครองมีอำนาจในการดำเนินการไต่สวนเอง เช่น สอบถามคู่กรณี ตรวจสอบเอกสาร ตรวจสถานที่ หรือส่งประเด็นไปให้ศาลปกครองอื่นดำเนินการไต่สวนแทน คู่กรณีไม่จำเป็นต้องยื่นบัญชีระบุพยานล่วงหน้า แต่สามารถนำเสนอพยานหลักฐานได้ทุกเมื่อระหว่างการพิจารณาคดี

2. การสืบพยานต้องทำเป็นหนังสือ:
ศาลปกครองไม่รับฟังพยานบุคคลที่เบิกความขัดแย้งกับเอกสารราชการ เว้นแต่คู่กรณีสามารถแสดงเหตุผลอันสมควรแก่ศาล คู่กรณีต้องยื่นคำร้องขอสืบพยานหลักฐานเป็นหนังสือ พร้อมทั้งแนบพยานหลักฐานมาด้วย

3. การนั่งพิจารณาคดี:
ศาลปกครองอาจให้คู่กรณีทำคำแถลงเป็นหนังสือล่วงหน้า และสามารถแถลงด้วยวาจาเพิ่มเติมในวันนัดพิจารณาคดี ศาลปกครองอาจสั่งให้คู่กรณีนำเสนอพยานหลักฐานเพิ่มเติม หรือส่งผู้เชี่ยวชาญมาให้ความเห็นต่อศาล

4. หลักฐานอื่นๆ:
ศาลปกครองสามารถรับฟังพยานหลักฐานประเภทอื่นๆ เช่น คำสาบาน หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ หรือหลักฐานที่ได้มาโดยชอบด้วยกฎหมาย

เหตุผลที่ศาลปกครองมีวิธีการแสวงหาข้อเท็จจริงที่แตกต่างจากศาลยุติธรรม:
คดีปกครองเป็นคดีระหว่างบุคคลธรรมดากับหน่วยงานของรัฐ ซึ่งหน่วยงานของรัฐมีอำนาจหน้าที่เหนือบุคคลธรรมดา และอาจมีข้อมูลหรือหลักฐานที่สำคัญอยู่ในความครอบครองของหน่วยงานของรัฐ ศาลปกครองต้องการให้การพิจารณาคดีเป็นไปอย่างรวดเร็ว โปร่งใส และเป็นธรรม โดยไม่ต้องรอให้คู่กรณีนำเสนอพยานหลักฐานทั้งหมด
กฎหมายปกครอง(วิธีปฏิบัติราชการ-จัดตั้งและพิจารณาคดีของศาลปกครอง)