Shadow economy คืออะไร
Shadow economy หรือ ระบบเศรษฐกิจใต้ดิน หมายถึง กิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ไม่ได้ผ่านการตรวจสอบของรัฐ ไม่ได้อยู่ในฐานข้อมูลของประเทศ โดยส่วนใหญ่จะเป็นธุรกิจที่ผิดกฎหมาย เช่น ธุรกิจการพนัน ธุรกิจยาเสพติด ธุรกิจการค้ามนุษย์ รวมไปถึงธุรกิจที่ถูกกฎหมายแต่หลีกเลี่ยงภาษี ซึ่งก็จะมีส่วนทำให้ธุรกิจเหล่านั้นหลุดออกจากวงจรการตรวจสอบของรัฐไปเช่นกัน

โดยปกติ shadow economy จะนิยมแสดงในรูปสัดส่วนต่อ GDP ประเทศนั้น จากงานวิจัยของนักเศรษฐศาสตร์ชาวยุโรปบ่งชี้ว่า ระบบเศรษฐกิจใต้ดินของประเทศกลุ่มที่พัฒนาแล้วจะมีสัดส่วนต่อ GDP น้อยที่สุดอยู่ที่ประมาณ 17% ในขณะที่ในประเทศกลุ่มที่กำลังพัฒนาอยู่ที่ประมาณ 35% โดยกลุ่มประเทศที่มีการเติบโตของ shadow economy สูงที่สุด คือ กลุ่มประเทศที่กำลังเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองจากสังคมนิยมมาเป็นระบอบทุนนิยม เช่น กลุ่มประเทศที่เกิดจากการแยกตัวมาจากสหภาพโซเวียตในอดีต เป็นต้น

Shadow economy ถือเป็นภัยทางเศรษฐกิจอย่างหนึ่ง เนื่องจากเป็นช่องทางในการเคลื่อนย้ายเงินอย่างผิดกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นทั้งในรูปแบบการคอรัปชัน หรือการฟอกเงิน ซึ่งมีมูลค่ากว่า 50 ล้านล้านบาททั่วโลกต่อปี ซึ่งการที่มีเงินหมุนเวียนอยู่ใต้ดินมากมายขนาดนี้ย่อมหมายถึง เงินที่ถูกกฎหมายที่จะลดลงในการมาหมุนเวียนระบบเศรษฐกิจให้มีประสิทธิภาพ รวมไปถึงการอาจจะนำมาซึ่งภัยคุกคามใต้ดินที่ผิดกฎหมาย เช่น การก่อการร้าย การค้ามนุษย์ เป็นต้น
5.ความรู้ทางการเงิน