ช่วยสรุปบทความ ยาขับเสมหะ Expectorants และยาละลายเสมหะ Mucolytics ให้หน่อย
ยาขับเสมหะ Expectorants และยาละลายเสมหะ Mucolytics ก่อนอื่น เรามาดูการกำจัดเสมหะโดยธรรมชาติของร่างกายก่อน ซึ่งโดยปกติระบบทางเดินหายใจมีการสร้างมูกตลอดเวลาอยู่แล้ว เพื่อให้ความชุ่มชื้น ป้องกัน และกำจัดเชื้อโรค มูกที่ขับออกมาทางปากเรียกว่า เสมหะ นั่นเอง ปกติเรากลืนลงท้อง เมื่อมีการอักเสบหรือติดเชื้อในระ บบทางเดินหายใจ จะมีการหลั่งสารต่างๆมูกออกมามากขึ้น โดยเฉพาะสารในกลุ่มโปรตีน ทำให้เสมหะเหนียวข้นมากขึ้น การขับออกจึงยากขึ้น ยาขับเสมหะ Expectorants ยาขับเสมหะ คือยาที่ออกฤทธิ์เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้มูก ทำให้เสมหะมีความเหนียวข้นน้อย ลง ไอหรือขับออกมาได้ง่ายขึ้น เนื่องจากในคนที่ป่วยด้วยโรคในระบบทางเดินหายใจ นอกจากเสมหะจะมากขึ้น เหนียวข้นขึ้นแล้ว ยังมักจะแห้งกว่าปกติ จากมีการหายใจที่เร็วขึ้น จึงทำให้เยื่อเมือกที่บุในทางเดินหายใจ และมูก แห้งลงกว่าปกติ ยาที่ขายในท้องตลาด เช่น Guaifenesins Glycerol guaicolate ซึ่งเป็นส่วนผสมโดยทั่วไปของยาบรรเทาอาการหวัดในท้องตลาด Ammonium chloride และ การรักษาด้วยการดื่มน้ำสะอาดให้พอเพียง ก็ช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะ และช่วยให้ทางเดินหายใจชุ่มชื้นขึ้นได้ครับ ยาละลายเสมหะ Mucolytics ยาละลายเสมหะ คือยาที่ออกฤทธิ์ในการทำลายการเกาะกันของโปรตีนในมูก ทำให้เสมหะมีความเหนียวข้นลดลง โดยอาจจะย่อยโปรตีน หรือเพียงแค่ทำลายคุณสมบัติทางเคมีก็ได้ ทำให้เสมหะใส ความเหนียวลดลง จึงขับเสมหะออกมาง่ายขึ้น ยาในกลุ่มนี้ที่มีขายในท้องตลาดบ้านเรา เช่น Acetyl cysteine ซึ่งพบว่ามีประโยชน์ในคนไข้โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังโรคซีโอพีดีCOPD Carbocysteine เป็นยาในกลุ่มเดียวกันกับ Acetyl cysteine คือ ออกฤทธิ์เหมือนกัน สรุป ยาทั้งสองกลุ่ม ไม่ได้แตกต่างกันในเรื่องผลการรักษา และไม่เกี่ยวกับการรักษาการติดเชื้อครับ ชอบตัวไหนใช้ตัวนั้น อนึ่ง 1.ในเด็กสามารถใช้ยาได้ทั้ง 2 กลุ่ม แล้วแต่แพทย์จะเห็นเหมาะสม รวมทั้งใช้ในหญิงตั้งครรภ์ได้ด้วย แต่ทั้งนี้ต้องใช้ในปริมาณตามที่ระบุในฉลากยาเท่านั้น ซึ่งการใช้ยาในผู้ป่วย 2 กลุ่มนี้ วิธีที่ปลอดภัยที่สุด คือ ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาเสมอ 2 ต้องตระหนักเพื่อความปลอดภัยในการใช้ยาว่า เมื่อมีการใช้ยาทุกชนิด ควรต้องปฏิบัติตาม ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด เสมอ
ยาขับเสมหะ (Expectorants) และยาละลายเสมหะ (Mucolytics) มีบทบาทในการกำจัดเสมหะในร่างกายของเรา ระบบทางเดินหายใจปกติจะสร้างมูกเพื่อป้องกันและกำจัดเชื้อโรค แต่เมื่อมีการอักเสบหรือติดเชื้อ, มูกที่เกิดขึ้นจะเรียกว่าเสมหะ ยาขับเสมหะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นในมูกเพื่อทำให้เสมหะเหนียวข้นน้อยลง, ทำให้การขับออกเสมหะง่ายขึ้น. ยาขับเสมหะที่มีในตลาด เช่น Guaifenesins, Glycerol guaicolate, และ Ammonium chloride เป็นตัวอย่าง การดื่มน้ำสะอาดเพียงพอ ยังช่วยลดความเหนียวข้นของเสมหะ และเสริมความชุ่มชื้นในทางเดินหายใจ

ยาละลายเสมหะ (Mucolytics) ทำลายการเกาะกันของโปรตีนในมูกเพื่อลดความเหนียวข้นของเสมหะ ยาในกลุ่มนี้เช่น Acetyl cysteine และ Carbocysteine มีประโยชน์ในการรักษาโรคปอด COPD และไ ยาทั้งสองกลุ่ม ไม่ได้แตกต่างกันในเรื่องผลการรักษา และไม่เกี่ยวกับการรักษาการติดเชื้อ ในเด็กและหญิงตั้งครรภ์สามารถใช้ได้ แต่ควรปรึกษาแพทย์และปฏิบัติตามข้อปฏิบัติในการใช้ยาทุกครั้งเพื่อความปลอดภัย
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,เภสัชวิทยา Pharmacology