โทโพทีแคนคือยาอะไร มีประโยชน์และข้อควรระวังอย่างไรในการใช้งาน?
โทโพทีแคน (Topotecan) เป็นยาเคมีบำบัดชนิดหนึ่งที่เป็นอนุพันธ์กึ่งสังเคราะห์ของสาร Camptothecin ซึ่งพบในพืชสกุล Campotheca ยานี้มีประโยชน์ในการรักษามะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งรังไข่ มะเร็งปากมดลูก และมะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวเล็ก โทโพทีแคนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายทั้งแบบยาฉีดและยาแคปซูลชนิดรับประทาน โดยมีกลไกการออกฤทธิ์โดยการยับยั้งเอนไซม์ Topoisomerase I ซึ่งมีหน้าที่ดูแลสายนิวคลีโอไทด์บน DNA ไม่ให้พันกันจนทำให้เซลล์มะเร็งไม่สามารถเจริญเติบโตได้

ประโยชน์ของโทโพทีแคน:

รักษามะเร็งรังไข่: ประกาศใช้ในปี 1996
รักษามะเร็งปากมดลูก: ประกาศใช้ในปี 2006
รักษามะเร็งปอดชนิดเซลล์ตัวเล็ก: ประกาศใช้ในปี 2007
ทดลองรักษามะเร็งอื่นๆ: เช่น Neuroblastoma, Non-small cell lung cancer, เนื้องอกสมอง เป็นต้น
ข้อควรระวังในการใช้โทโพทีแคน:

ผลข้างเคียง: ทำให้เม็ดเลือดและเกล็ดเลือดต่ำลง เพิ่มโอกาสการติดเชื้อและทำให้เลือดหยุดไหลช้า
การทำงานของตับและระบบทางเดินอาหาร: อาจมีผลกระทบที่ต้องติดตาม
ผู้ใช้ต้องแจ้งประวัติการแพ้ยาและโรคประจำตัว: เพื่อป้องกันภาวะยาตีกัน
ห้ามใช้ในสตรีตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร: เนื่องจากยาเป็นอันตรายต่อทารก
การคุมกำเนิด: ผู้ใช้ทั้งชายและหญิงต้องป้องกันการตั้งครรภ์ เพราะยาเคมีบำบัดสามารถถูกส่งผ่านไปยังน้ำอสุจิ
การใช้ยาโทโพทีแคนต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้นและพบการใช้ยานี้เฉพาะในสถานพยาบาลที่รักษาโรคมะเร็งเท่านั้น โดยผู้ป่วยต้องมาตรวจเม็ดเลือดตามที่แพทย์นัดหมายเพื่อควบคุมภาวะกดไขกระดูกที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ยานี้
เภสัชวิทยา Pharmacology