ถาม: เงินเบี้ยประกันชีวิตที่ผู้คัดค้านที่ 4 ได้รับจากผู้เอาประกันภัย โดยที่ผู้เอาประกันภัยได้มาจากการกระทำความผิด จะตกเป็นของใคร?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] ฎีกาที่ 11711 - 11712/ 2554 เงินเบี้ยประกันชีวิตที่ ม. ผู้เอาประกันภัยส่งแก่ผู้คัดค้านที่ 4 ซึ่งเป็นผู้รับประกันภัยเป็นเงิ นที่ได้มาจากการกระทำอันเป็นควา มผิดมูลฐาน แต่เมื่อผู้คัดค้านที่ 4 รับไว้โดยสุจริตและมีค่าตอบแทนต ามเงื่อนไขในกรมธรรม์ประกันภัยก ็ย่อมได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอก เงิน พ.ศ.2542 มาตรา 50 วรรคหนึ่ง (2) ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้คัดค้านท ี่ 4 โดยชอบแล้...ว ผู้คัดค้านที่ 4 จึงไม่อาจยกเอาความสำคัญผิดแหล่ ... ว ผู้คัดค้านที่ 4 จึงไม่อาจยกเอาความสำคัญผิดแหล่ งที่มาเกี่ยวกับเบี้ยประกันชีวิตที่ได้รับชำระจาก ม. มาเป็นข้ออ้างอันจะเป็นเหตุให้สัญญาประกันชีวิตระหว่างผู้คัดค้านที่ 4 กับ ม. เป็นโมฆะตาม ป.พ.พ. มาตรา 156

เงินเบี้ยประกันภัยที่ผู้เอาประกันภัยชำระให้แก่บริษัท อ. และผู้คัดค้านที่ 4 เป็นเงินที่ ม. ได้มาจากการกระทำซึ่งเป็นความผิดมูลฐานอันเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดตามความหมายใน พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542 มาตรา 3 (เดิม) การนำเอาเงินไปชำระให้แก่บริษัท อ. และผู้คัดค้านที่ 4 เป็นค่าเบี้ยประกันภัย แล้วได้เงินค่าสินไหมทดแทนและเงินค่าเวนคืนกรมธรรม์พิพาทมา เงินดังกล่าวย่อมเป็นเงินหรือทรัพย์สินที่ได้มาจากการจำหน่าย จ่าย โอนด้วยประการใดๆ ซึ่งเงินหรือทรัพย์สินที่ได้มาจากการกระทำซึ่งเป็นความผิดมูลฐาน ทั้งนี้ ไม่ว่าทรัพย์สินนั้นจะมีการจำหน่าย จ่าย โอน หรือเปลี่ยนสภาพไปกี่ครั้ง และไม่ว่าจะอยู่ในความครอบครองของบุคคลใด โอนไปเป็นของบุคคลใด หรือปรากฏหลักฐานทางทะเบียนว่าเป็นของบุคคลใด เงินค่าสินไหมทดแทนและเงินค่าเวนคืนกรมธรรม์พิพาท จึงเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดด้วย ผู้ร้องจึงมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งให้เงินค่าสินไหมทดแทนและเงินค่าเวนคืนกรมธรรม์ตกเป็นของแผ่นดิน

แม้ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542 มาตรา 59 วรรคสอง จะบัญญัติให้พนักงานอัยการได้รับการยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งปวงก็ตาม แต่คดีนี้ถือว่าเป็นคดีแพ่ง การที่ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งให้ทรัพย์สินตามคำร้องตกเป็นของแผ่นดิน โดยไม่ได้สั่งเรื่องค่าฤชาธรรมเนียมไม่ชอบ เพราะคำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม แม้จะไม่มีคำขอของคู่ความฝ่ายใดและแม้จะให้เป็นพับกันไป ก็เป็นหน้าที่ของศาลที่จะต้องสั่งลงไว้ในคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดคดีตาม ป.วิ.พ. มาตรา 167 วรรคหนึ่ง ศาลเห็นสมควรมีคำสั่งเพิ่มเติมใ งที่มาเกี่ยวกับเบี้ยประกันชีวิ ตที่ได้รับชำระจาก ม. มาเป็นข้ออ้างอันจะเป็นเหตุให้ส ัญญาประกันชีวิตระหว่างผู้คัดค้ านที่ 4 กับ ม. เป็นโมฆะตาม ป.พ.พ. มาตรา 156

เงินเบี้ยประกันภัยที่ผู้เอาประ กันภัยชำระให้แก่บริษัท อ. และผู้คัดค้านที่ 4 เป็นเงินที่ ม. ได้มาจากการกระทำซึ่งเป็นความผิ ดมูลฐานอันเป็นทรัพย์สินที่เกี่ ยวกับการกระทำความผิดตามความหมา ยใน พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอก เงิน พ.ศ.2542 มาตรา 3 (เดิม) การนำเอาเงินไปชำระให้แก่บริษัท อ. และผู้คัดค้านที่ 4 เป็นค่าเบี้ยประกันภัย แล้วได้เงินค่าสินไหมทดแทนและเง ินค่าเวนคืนกรมธรรม์พิพาทมา เงินดังกล่าวย่อมเป็นเงินหรือทร ัพย์สินที่ได้มาจากการจำหน่าย จ่าย โอนด้วยประการใดๆ ซึ่งเงินหรือทรัพย์สินที่ได้มาจ ากการกระทำซึ่งเป็นความผิดมูลฐา น ทั้งนี้ ไม่ว่าทรัพย์สินนั้นจะมีการจำหน ่าย จ่าย โอน หรือเปลี่ยนสภาพไปกี่ครั้ง และไม่ว่าจะอยู่ในความครอบครองข องบุคคลใด โอนไปเป็นของบุคคลใด หรือปรากฏหลักฐานทางทะเบียนว่าเ ป็นของบุคคลใด เงินค่าสินไหมทดแทนและเงินค่าเว นคืนกรมธรรม์พิพาท จึงเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับกา รกระทำความผิดด้วย ผู้ร้องจึงมีสิทธิยื่นคำร้องขอใ ห้ศาลมีคำสั่งให้เงินค่าสินไหมท ดแทนและเงินค่าเวนคืนกรมธรรม์ตก เป็นของแผ่นดิน

แม้ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอก เงิน พ.ศ.2542 มาตรา 59 วรรคสอง จะบัญญัติให้พนักงานอัยการได้รั บการยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมทั้งป วงก็ตาม แต่คดีนี้ถือว่าเป็นคดีแพ่ง การที่ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งให ้ทรัพย์สินตามคำร้องตกเป็นของแผ ่นดิน โดยไม่ได้สั่งเรื่องค่าฤชาธรรมเ นียมไม่ชอบ เพราะคำสั่งในเรื่องค่าฤชาธรรมเ นียม แม้จะไม่มีคำขอของคู่ความฝ่ายใด และแม้จะให้เป็นพับกันไป ก็เป็นหน้าที่ของศาลที่จะต้องสั ่งลงไว้ในคำพิพากษาหรือคำสั่งชี ้ขาดคดีตาม ป.วิ.พ. มาตรา 167 วรรคหนึ่ง ศาลเห็นสมควรมีคำสั่งเพิ่มเติมใ ห้ถูกต้อง ห้ถูกต้อง
เงินเบี้ยประกันชีวิตที่ผู้คัดค้านที่ 4 ได้รับจากผู้เอาประกันภัย แม้ว่าผู้เอาประกันภัยจะได้มาจากการกระทำความผิด แต่เงินดังกล่าวจะตกเป็นของผู้คัดค้านที่ 4 โดยชอบธรรมตาม พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 มาตรา 50 วรรคหนึ่ง (2) ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้

1. หลักการคุ้มครองผู้รับโดยสุจริต:
ตามหลักการคุ้มครองผู้รับโดยสุจริต ผู้คัดค้านที่ 4 ได้รับเงินเบี้ยประกันชีวิตจากผู้เอาประกันภัยโดยสุจริต โดยไม่ทราบว่าเงินดังกล่าวมาจากการกระทำความผิดของผู้เอาประกันภัย

2. เงื่อนไขการคุ้มครอง:
พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 มาตรา 50 วรรคหนึ่ง (2) กำหนดเงื่อนไขการคุ้มครองผู้รับโดยสุจริตไว้ 3 ประการ ดังนี้
ผู้รับต้องได้รับเงินหรือทรัพย์สินโดยสุจริต: หมายความว่า ผู้รับไม่ทราบว่าเงินหรือทรัพย์สินนั้นมาจากการกระทำความผิด
ผู้รับต้องได้รับเงินหรือทรัพย์สินโดยมีค่าตอบแทน: หมายความว่า ผู้รับต้องได้รับเงินหรือทรัพย์สินนั้นมาโดยชอบธรรม เช่น การซื้อ การขาย หรือการได้รับมรดก
ผู้รับต้องได้รับเงินหรือทรัพย์สินตามสัญญาหรือข้อตกลงที่ไม่ขัดต่อกฎหมาย: หมายความว่า การได้รับเงินหรือทรัพย์สินนั้นต้องเป็นไปตามสัญญาหรือข้อตกลงที่ถูกต้องตามกฎหมาย
ในกรณีนี้ ผู้คัดค้านที่ 4 ได้รับเงินเบี้ยประกันชีวิตจากผู้เอาประกันภัยตามสัญญาประกันชีวิต ซึ่งเป็นสัญญาที่ถูกต้องตามกฎหมาย และผู้คัดค้านที่ 4 ไม่ทราบว่าเงินเบี้ยประกันชีวิตดังกล่าวมาจากการกระทำความผิดของผู้เอาประกันภัย ดังนั้น ผู้คัดค้านที่ 4 จึงได้รับเงินเบี้ยประกันชีวิตโดยสุจริต และเงินดังกล่าวจึงตกเป็นของผู้คัดค้านที่ 4 โดยชอบธรรม

3. ข้อโต้แย้ง:
ฝ่ายตรงข้ามอาจโต้แย้งว่า เงินเบี้ยประกันชีวิตที่ผู้คัดค้านที่ 4 ได้รับนั้น ไม่ควรตกเป็นของผู้คัดค้านที่ 4 เพราะว่าเงินดังกล่าวมาจากการกระทำความผิดของผู้เอาประกันภัย
อย่างไรก็ตาม ข้อโต้แย้งดังกล่าวไม่สามารถหักล้างหลักการคุ้มครองผู้รับโดยสุจริตได้ เพราะว่าผู้คัดค้านที่ 4 ได้รับเงินเบี้ยประกันชีวิตโดยสุจริต และเงินดังกล่าวได้ตกเป็นของผู้คัดค้านที่ 4 โดยชอบธรรมตามกฎหมายแล้ว

4. สรุป:
จากที่กล่าวมาข้างต้น เงินเบี้ยประกันชีวิตที่ผู้คัดค้านที่ 4 ได้รับจากผู้เอาประกันภัย แม้ว่าผู้เอาประกันภัยจะได้มาจากการกระทำความผิด แต่เงินดังกล่าวจะตกเป็นของผู้คัดค้านที่ 4 โดยชอบธรรมตาม พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 มาตรา 50 วรรคหนึ่ง (2) ด้วยเหตุผลหลักการคุ้มครองผู้รับโดยสุจริต
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายประกันภัย,กฎหมายป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน,คำพิพากษาศาลฎีกา