เมื่อเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำละเมิดต่อประชาชน  ผู้เสียหายสามารถใช้สิทธิทางศาลอย่างไร?
ผู้เสียหายจากการถูกกระทำละเมิดโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐ สามารถใช้สิทธิทางศาลได้ดังนี้

1. ฟ้องคดีต่อศาลปกครอง
กรณี
เจ้าหน้าที่ใช้อำนาจตามกฎหมาย (ปฏิบัติการทางปกครอง) เช่น ตำรวจจราจรล็อคล้อรถ
ออกกฎ คำสั่งทางปกครอง หรือคำสั่งอื่นโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ละเลยหน้าที่ตามกฎหมาย
ระยะเวลา: ภายใน 1 ปี นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้เหตุแห่งการฟ้องคดี แต่ไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันที่มีเหตุแห่งการฟ้องคดี


2. ฟ้องคดีต่อศาลยุติธรรม
กรณี
เจ้าหน้าที่กระทำละเมิดในทางส่วนตัว
เจ้าหน้าที่กระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ แต่ไม่ได้ใช้อำนาจตามกฎหมายปกครอง
เจ้าหน้าที่กระทำละเมิดโดยไม่ได้ละเลยหน้าที่ หรือปฏิบัติหน้าที่ล่าช้า
ระยะเวลา: ภายใน 1 ปี นับแต่วันที่ผู้เสียหายรู้ถึงการละเมิดและรู้ตัวผู้จะพึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือเมื่อพ้น 10 ปีนับแต่วันกระทำละเมิด

ตัวอย่าง:
กรณีศาลปกครอง: ตำรวจท้องถิ่นรื้อถอนร้านค้าโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย เจ้าของร้านค้าสามารถฟ้องร้องต่อศาลปกครองเพื่อเรียกร้องค่าเสียหายได้
กรณีศาลยุติธรรม: ตำรวจทำร้ายร่างกายประชาชนโดยไม่มีเหตุผล ประชาชนสามารถฟ้องร้องต่อศาลยุติธรรมเพื่อเรียกร้องค่าเสียหายได้

หมายเหตุ:
ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียงแนวทางเบื้องต้น ไม่ได้เป็นการให้คำปรึกษากฎหมาย
ผู้ที่ต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติม ควรศึกษาตัวบทกฎหมายที่เกี่ยวข้อง หรือปรึกษาทนายความ

เพิ่มเติม:
การพิสูจน์ความรับผิด: ผู้เสียหายต้องพิสูจน์ว่าเจ้าหน้าที่กระทำละเมิด และได้รับความเสียหายจริง
การชดใช้ค่าเสียหาย: ศาลจะพิจารณาตัดสินให้เจ้าหน้าที่และ/หรือหน่วยงานของรัฐชดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้เสียหาย
การคุ้มครองสิทธิของเจ้าหน้าที่: เจ้าหน้าที่ก็มีสิทธิในการต่อสู้คดีเช่นกัน

สรุป:
ผู้เสียหายจากการถูกกระทำละเมิดโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐ สามารถใช้สิทธิทางศาลฟ้องร้องต่อศาลปกครองหรือศาลยุติธรรมได้  ขึ้นอยู่กับกรณีของการกระทำละเมิด  ผู้เสียหายต้องพิสูจน์ความรับผิดของเจ้าหน้าที่  และศาลจะพิจารณาตัดสินให้เจ้าหน้าที่และ/หรือหน่วยงานของรัฐชดใช้ค่าเสียหายแก่ผู้เสียหาย
กฎหมายละเมิด,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายปกครองว่าด้วยความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่,กฎหมายปกครอง(วิธีปฏิบัติราชการ-จัดตั้งและพิจารณาคดีของศาลปกครอง)