หลังการผ่าตัดกระเพาะอาหาร ผู้ป่วยควรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินอย่างไร เพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการลดน้ำหนักและรักษาสุขภาพที่ดีในระยะยาว?
ผ่าตัดกระเพาะทำให้ผอมได้จริงหรือไม่?

ผ่าตัดกระเพาะทำให้ผอมได้จริงหรือไม่?
ตอบว่า “จริง” ครับ คนไข้โรคอ้วนที่มาผ่าตัดจะมีโอกาสมากที่สุดที่จะลดน้ำหนักได้ตามเป้าหมายที่วางไว้ แต่จุดมุ่งหมายแท้จริงของการผ่าตัดกระเพาะเพื่อรักษาโรคอ้วน (Bariatric Surgery) คือ การรักษาคนที่เป็นโรคอ้วนที่ทำให้ใช้ชีวิตประจำวันลำบากและอาจมีโรคแทรกซ้อนหลายโรค เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวานโรคหัวใจ อัมพฤกษ์ อัมพาต มะเร็งหลาย ๆ รูปแบบ โรคตับ มีบุตรยาก และอื่น ๆ อีกมาก ซึ่งนอกจากการผ่าตัดจะช่วยควบคุมโรคแทรกซ้อนจากโรคอ้วนแล้ว ยังช่วยควบคุมน้ำหนักในระยะยาวได้ผลดีที่สุด การผ่าตัดกระเพาะนั้น จุดมุ่งหมายหลักไม่ได้ทำเพื่อความสวยงาม แต่ทำเพื่อสุขภาพกายและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ไปไหนมาไหนสะดวกขึ้น ออกกำลังกายได้ ลดการเจ็บป่วยจากน้ำหนักที่มากเกินไปและโรคแทรกซ้อนได้
ผู้ป่วยที่เข้าข่ายจะได้ประโยชน์จากการผ่าตัด ได้แก่
ต้องเป็นโรคอ้วน คำนวณจากดัชนีมวลกาย (BMI) ตั้งแต่ 32.5 กิโลกรัมต่อตารางเมตรขึ้นไป หากไม่เป็นโรคอ้วน ผ่าตัดแล้วจะได้ผลไม่คุ้มกับความเสี่ยง
พยายามใช้วิธีการอื่นมาก่อนแล้ว แต่ไม่สำเร็จ ปาฏิหาริย์เรื่องการลดน้ำหนักด้วยตัวเองมีให้ประจักษ์อยู่เนื่อง ๆ แต่หากพยายามเองแล้วไม่สำเร็จอาจต้องใช้การผ่าตัดเป็นเครื่องช่วย
คนไข้ต้องมีความเข้าใจการปฏิบัติตัวก่อน ระหว่าง และหลังผ่าตัด ทั้งระยะสั้นและระยะยาว การลดน้ำหนักจะค่อยเป็นค่อยไป เฉลี่ยควรลดหนึ่งกิโลกรัมต่อสัปดาห์ เช่น ตั้งเป้าว่าจะลดให้ได้ 50 กิโลกรัม ก็ต้องใช้เวลาประมาณ 1 ปี เมื่อทำการผ่าตัดแล้ว จะกินได้น้อยลง จากกินเป็นชาม ๆ จะกินได้แค่ 3-4 ช้อน ต้องเลือกกิน เลือกดื่ม ต้องติดตามการรักษาเป็นระยะตลอดไป ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อจิตใจและร่างกายอย่างไร ผู้ป่วยจึงต้องทำความเข้าใจให้มากที่สุด
ข้อสำคัญของผู้ป่วยหลังการผ่าตัดกระเพาะ คือ เน้นกินโปรตีนกินคาร์โบไฮเดรตที่เป็นไฟเบอร์มาก ๆ เช่น ผักต่าง ๆ เนื่องจากดูดซึมยากกว่า หลีกเลี่ยงคาร์โบไฮเดรตที่ดูดซึมง่าย  เช่น ข้าว แป้ง น้ำตาล อาหารเส้นทั้งหลาย กินไขมันให้น้อยกินวิตามินสม่ำเสมอ เมื่อออกกำลังกายไหว ให้ออกกำลังกายให้มากไว้ และมาพบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอ
เมื่อตัดสินใจเข้ารับการผ่าตัด ศัลยแพทย์จะเป็นผู้ประเมินว่าควรใช้การผ่าตัดรูปแบบใดนอกจากนี้ยังต้องมีทีมแพทย์ประเมินและควบคุมโรคร่วมที่คนไข้มีให้มีความเสี่ยงต่ำที่สุด
การรับการผ่าตัดกระเพาะเพื่อรักษาโรคอ้วน (Bariatric Surgery) ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องอาศัยทีมแพทย์หลากหลายสาขา นักกำหนดอาหาร พยาบาล และทำในสถาบันที่พร้อม
ที่สำคัญที่สุดคือตัวคนไข้เองต้องให้โอกาสตัวเอง ในการที่จะหายจากโรคอ้วน โดยตัดสินใจเข้าสู่เส้นทาง และเดินไปบนเส้นทางที่ไม่ง่ายนักนี้ ซึ่งเป็นเส้นทางสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างมาก
การผ่าตัดกระเพาะอาหารเป็นวิธีการรักษาโรคอ้วนที่มีประสิทธิภาพ ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถลดน้ำหนักได้อย่างรวดเร็วและยั่งยืน อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ในระยะยาวนั้น ขึ้นอยู่กับความร่วมมือของผู้ป่วยในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินและดำเนินชีวิต หลักการสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินหลังผ่าตัดกระเพาะอาหาร
1. กินช้าๆ เคี้ยวอาหารให้ละเอียด: เนื่องจากกระเพาะอาหารมีขนาดเล็กลง ผู้ป่วยจึงควรกินช้าๆ เคี้ยวอาหารให้ละเอียด เพื่อช่วยให้อาหารย่อยง่าย ดูดซึมสารอาหารได้ดี และรู้สึกอิ่มเร็วขึ้น
2. กินอาหารมื้อเล็กๆ บ่อยๆ: แทนที่จะกินอาหาร 3 มื้อใหญ่ ควรแบ่งอาหารออกเป็นมื้อย่อยๆ 5-6 มื้อต่อวัน  วิธีนี้จะช่วยลดปริมาณอาหารในแต่ละมื้อ  preventing  อาการแน่นท้อง  อึดอัด
3. เน้นโปรตีน: โปรตีนเป็นสารอาหารที่สำคัญต่อร่างกาย  ช่วยให้รู้สึกอิ่มนาน  ซ่อมแซมเนื้อเยื่อ  และเสริมสร้างกล้ามเนื้อ  ผู้ป่วยควรเลือกแหล่งโปรตีนที่มีไขมันต่ำ เช่น อกไก่ ปลา ไข่ขาว เต้าหู้ ถั่วต่างๆ
4. เลือกคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน: คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนย่อยช้า  ช่วยให้อิ่มนาน  และให้พลังงานอย่างสม่ำเสมอ  แหล่งคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนที่ดีต่อสุขภาพ เช่น ข้าวกล้อง  ธัญพืช  ผักใบเขียว  ผลไม้ที่มีน้ำตาลน้อย
5. กินไขมันดี: ไขมันดีมีประโยชน์ต่อร่างกาย  ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล  และบำรุงสมอง  แหล่งไขมันดี เช่น น้ำมันมะกอก  อะโวคาโด  ถั่วต่างๆ
6. ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ: น้ำเปล่าช่วยให้อิ่มเร็ว  ขับสารพิษ  และรักษาสมดุลของร่างกาย  ผู้ป่วยควรดื่มน้ำเปล่าอย่างน้อย 8 แก้วต่อวัน
7. หลีกเลี่ยงอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่ดีต่อสุขภาพ: อาหารและเครื่องดื่มที่ควรหลีกเลี่ยง ได้แก่ อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง  อาหารที่มีน้ำตาลสูง  เครื่องดื่มที่มีน้ำตาล  เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
8. รับประทานวิตามินและแร่ธาตุเสริม: เนื่องจากกระเพาะอาหารมีขนาดเล็กลง  ร่างกายอาจดูดซึมวิตามินและแร่ธาตุได้ไม่เพียงพอ  ผู้ป่วยจึงควรปรึกษาแพทย์  เพื่อรับประทานวิตามินและแร่ธาตุเสริม

นอกจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินแล้ว ผู้ป่วยยังควร:
1. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ: การออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาที 3-5 วันต่อสัปดาห์ ช่วยเผาผลาญแคลอรี่ เสริมสร้างกล้ามเนื้อ และปรับปรุงสุขภาพโดยรวม
2. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ: การนอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอ ส่งผลต่อฮอร์โมนที่ควบคุมความหิวและความอิ่ม ผู้ป่วยควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ 7-8 ชั่วโมงต่อคืน
3. จัดการความเครียด: ความเครียดส่งผลต่อพฤติกรรมการกิน ผู้ป่วยควรหาวิธีจัดการความเครียด เช่น การฝึกสมาธิ การโยคะ หรือการพูดคุยกับนักจิตวิทยา
4. ติดตามผลกับแพทย์: ผู้ป่วยควรติดตามผลกับแพทย์เป็นประจำ เพื่อตรวจวัดน้ำหนัก ตรวจสุขภาพ และรับคำ
8.ศัลยศาสตร์ (ศัลยศาสตร์) - Surgery