เมื่อใดที่ภริยาต้องร่วมรับผิดหนี้ที่สามีทำขึ้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1490 (4) ?
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1490 (4) ภริยาต้องร่วมรับผิดหนี้ที่สามีทำขึ้นในระหว่างสมรสด้วย  หากหนี้ที่สามีทำขึ้นนั้นเพื่อประโยชน์ส่วนตัวของสามีเพียงฝ่ายเดียว   แต่ภริยาได้ให้ "สัตยาบัน" แก่สามี
คำถามสำคัญ:  "สัตยาบัน" ตามมาตรา 1490 (4) หมายถึงอะไร?   ภริยาจะต้องทำอย่างไรจึงถือว่าได้ให้สัตยาบัน?

หลักเกณฑ์ในการพิจารณาว่าภริยาได้ให้สัตยาบันหรือไม่นั้น   ศาลฎีกามีหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้:
1.  การยินยอมโดยชัดแจ้ง:  ภริยาต้องแสดงเจตนาโดยชัดแจ้งว่ายินยอมให้สามีทำนิติกรรมที่ก่อให้เกิดหนี้   โดยสามารถแสดงออกได้ทั้งด้วยวาจา   หนังสือ   หรือการกระทำอื่นใดที่แสดงถึงเจตนา
2.  การยินยอมโดยปริยาย:  ภริยาอาจถือว่าได้ยินยอมโดยปริยาย   หากภริยารู้ถึงการกระทำของสามี   และไม่ได้แสดงท่าทีคัดค้าน   หรือภริยาได้รับประโยชน์จากการกระทำนั้น
3.  ความสัมพันธ์ของสามีภริยา:  ศาลจะพิจารณาถึงความสัมพันธ์ของสามีภริยา   สถานะทางการเงิน   และความสามารถในการตัดสินใจของภริยา

ตัวอย่างกรณี:
-  สามีไปกู้เงินจากธนาคารโดยไม่ได้บอกภริยา แต่ภริยาไปเซ็นชื่อค้ำประกันสามีภายหลัง ภริยาต้องร่วมรับผิดหนี้กับสามี
-  สามีไปซื้อรถยนต์โดยไม่ได้บอกภริยา แต่ภริยาใช้รถยนต์คันนั้นเป็นประจำ ภริยาอาจถือว่าได้ยินยอมโดยปริยาย และต้องร่วมรับผิดหนี้กับสามี
-  สามีไปกู้เงินจากญาติโดยไม่ได้บอกภริยา ภริยาไม่รู้เรื่องและไม่ได้เซ็นชื่อค้ำประกัน ภริยาไม่ต้องร่วมรับผิดหนี้กับสามี

คำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง:
ฎีกา 8820/2561(ประชุมใหญ่): สามีไปทำสัญญาค้ำประกันโดยไม่ได้บอกภริยา แต่ภริยาเคยให้ความยินยอมแก่สามีโดยทั่วไปว่าสามารถทำนิติกรรมได้ ศาลฎีกาพิพากษาว่า ภริยาไม่ได้ให้สัตยาบันตามมาตรา 1490 (4) เพราะการให้ความยินยอมโดยทั่วไปนั้น ไม่ถือเป็นการแสดงเจตนาโดยชัดแจ้งว่ายินยอมให้สามีทำนิติกรรมที่ก่อให้เกิดหนี้

สรุป:
ภริยาต้องร่วมรับผิดหนี้ที่สามีทำขึ้นในระหว่างสมรสด้วย   หากหนี้ที่สามีทำขึ้นนั้นเพื่อประโยชน์ส่วนตัวของสามีเพียงฝ่ายเดียว   แต่ภริยาได้ให้ "สัตยาบัน" แก่สามี   โดยภริยาต้องแสดงเจตนาโดยชัดแจ้งว่ายินยอมให้สามีทำนิติกรรมที่ก่อให้เกิดหนี้
9.กฎหมายเยาวชนและครอบครัว พรบ.คุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว,3.ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,72.คำพิพากษาศาลฎีกา