โดยทั่วไปการสื่อสารของคนเรา มีช่องทางอยู่ 2 รูปแบบใหญ่ๆ ใช่หรือไม่
ใช่ โดยทั่วไปการสื่อสารของคนเรา มีช่องทางอยู่ 2 รูปแบบใหญ่ๆ ได้แก่ การสื่อสารด้วยภาษาพูด (หรือภาษาเขียน) และการสื่อสารด้วยภาษากาย เรารู้กันโดยทั่วไปว่า อิทธิพลจากการสื่อสารด้วยภาษากายนั้น มีความสำคัญ ส่งผลต่อการรับรู้อารมณ์ความรู้สึกของคนตรงหน้าได้อย่างลึกซึ้ง และเข้าถึงความหมายที่ซ่อนอยู่ในใจของคนๆ นั้นมากกว่าภาษาพูด ในกรณีที่เราต้องเป็นผู้ดูแลผู้ป่วยระยะท้ายที่มีความจำกัดในการสื่อสารด้วยภาษาพูด หรือแม้กระทั่งผู้ป่วยที่มีระดับของสติหรือระดับความรู้ตัวที่ลดลงก็มักมีข้อจำกัดมากขึ้นในการสื่อสารทั้ง 2 รูปแบบในเวลาที่ผ่านไป อย่างไรก็ตาม จากการวิจัยและหลักฐานเชิงประจักษ์ หรือแม้แต่หลักปรัชญา หลักทางศาสนาต่างๆ ก็ให้แง่คิดเกี่ยวกับการสื่อสารระหว่างบุคคลในระยะนี้ ทำนองว่า ผู้ป่วยระยะท้ายหรือผู้ที่ใกล้จะเสียชีวิต การได้ยินทางประสาทหูและการรับสัมผัสทางร่างกายยังพอมีอยู่บ้าง แม้ว่าภายนอกคนรอบข้างไม่เห็น การตอบสนองจากสีหน้าท่าทางก็ตาม ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกันกับที่การทำงานของอวัยวะภายในร่างกายของเขาทำงานลดลง ทั้งนี้ จิตของเขาเหล่านั้นมีความไวในการตีความ มีความไวต่ออารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้น ในสิ่งแวดล้อมรอบตัวเขามากขึ้น ในทางพุทธศาสนา เชื่อว่าเมื่อร่างกายคนเรานั้นลดการทำงานลง จิตใจก็เพิ่มการทำงานมากขึ้น เพื่อหาสิ่งยึดเหนี่ยว บุคคลพยายามสร้างภาพ เป็นความฝัน เป็นความนึกคิด หรืออาจเรียกว่าเป็นนิมิตในช่วงท้าย นับไม่ถ้วน ซึ่งมีความสำคัญมาก คือ ตามความเชื่อเรื่องการตายดี บุคคลจะสร้างภาพในใจหลายต่อหลายภาพ จนกระทั่งถึงจุดเสี้ยววินาทีสุดท้ายขณะที่จิตและกายแยกจากกัน ภาพสุดท้ายที่เราเรียกว่า “คตินิมิต” ซึ่งหมายถึง ภาพที่จิตนั้นจำ และนำให้จิตดวงนั้น เข้าไปข้องเกี่ยว ผูกพันกับอารมณ์ซึ่งนั่นหมายถึง สิ่งหรือสถานที่ที่จิตดวงนั้นจะไปเกิดใหม่ ไปมีชีวิตใหม่อีกครั้งหนึ่งที่นั่น ดังนั้น สิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตของบุคคลต่างๆ มากบ้าง น้อยบ้าง หยาบบ้าง ละเอียดบ้าง มีความสำคัญ น่าจดจำบ้าง ไม่น่าจดจำบ้าง ก็มีโอกาสถูกนำมาฉายให้ให้ปรากฏแก่จิตให้รับรู้และเกาะเกี่ยวอีกครั้งในช่วงใกล้เสียชีวิต ผู้ที่มีการฝึกจิตมาดีแล้ว คือ มีความชำนาญต่อการละวาง ปล่อยวาง และการยอมรับความรู้สึกทั้งกายและใจ ตลอดจนสิ่งต่างๆ หรือนิมิตต่างๆ ได้รวดเร็วก็จะไม่เกิดการเกาะเกี่ยวผูกพันธ์ในอารมณ์ของนิมิตนั้นๆ ซึ่งเป็นเหตุตรงต่อการเกิดใหม่ของชีวิตถัดไป หรือมีความเบาของจิตมากขึ้นจนกระทั่งสามารถไปในภพภูมิที่สูงขึ้นได้ ได้รับโอกาสจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่อยู่สูงขึ้นไปได้
จิตเวชศาสตร์ (จิตเวชศาสตร์) - Psychiatry