จงสรุปให้หน่อย ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน(Silver sulfadiazine) คือยาอะไร
ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน(Silver sulfadiazine) เป็นยาปฏิชีวนะที่ใช้เฉพาะที่ ถูกค้นพบเมื่อปีค.ศ.1960(พ.ศ.2503) มีฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรียทั้งชนิดแกรมบวก(Gram+)และแกรมลบ(Gram-) รวมถึงยีสต์(Yeast) ทางคลินิกได้นำยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมาทำสูตรตำรับยาครีมที่มีความเข้มข้น 1% เพื่อ ใช้รักษาแผลไหม้หรือแผลไฟไหม้ในระดับความรุนแรง2และ3 ตัวยานี้จะช่วยป้องกันและบำบัดการ ติดเชื้อที่บาดแผล

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ไม่เหมาะที่ใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยาในกลุ่มยาซัลฟา(Sulfa drug) รวมถึงสตรีมีครรภ์/ตั้งครรภ์ เด็กทารก ทั้งนี้มาจากเหตุผลที่ว่า ยากลุ่มซัลโฟนาไมด์(Sulfonamides)/กลุ่มซัลฟา สามารถกระตุ้นให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้เกิดอาการตัวเหลืองจนอาจเป็นอันตรายต่อสมอง(Kernicterus)ได้


การใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนที่ผิดวิธี เช่น ทายาบนผิวหนังเป็นบริเวณกว้างและใช้ปริมาณมาก จะเป็นเหตุให้เกิดการดูดซึมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเข้าสู่ร่างกายได้มากและเกิดความผิดปกติของไขกระดูก/ของเลือด เช่น เกิดภาวะโลหิตจาง เกล็ดเลือดต่ำ เม็ดเลือดขาวน้อย รวมถึงอาการผิดปกติของผิวหนังอย่างเช่น Stevens-Johnson syndrome มีภาวะตับอักเสบ ตับแข็ง มีอาการทางระบบประสาทส่วนกลาง เกิดภาวะไตเสื่อม/ไตอักเสบ นอกจากนี้ยังอาจพบภาวะติดเชื้อราตามมา


ดังนั้นก่อนการใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ผู้ป่วย/ผู้บริโภคควรให้ข้อมูลกับ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร ถึงประวัติการเจ็บป่วย ประวัติการแพ้ยาโดยละเอียด นอกจากนั้น การเรียนรู้วิธีการใช้ครีมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนอย่างถูกต้อง เป็น เรื่องที่ควรศึกษาเพื่อป้องกันการดูดซึมของยาเข้าสู่ร่างกายมากเกินไป และยังช่วยป้องกันการปนเปื้อนต่างๆของบาดแผลรวมถึงการปนเปื้อนของตัวผลิตภัณฑ์ด้วย


ผู้ป่วยต้องใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนจนครบคอร์ส(Course) การรักษาโดยทายานี้ต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด จึงจะทำให้อาการของแผลไหม้กลับมาเป็นปกติได้โดยเร็ว

การใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ต้องระวังมิให้ยาเข้าตา เข้าปาก หรือเข้าจมูก กรณีพบเหตุการณ์ยานี้สัมผัสกับอวัยวะดังกล่าว ให้รีบใช้น้ำสะอาดล้างออกทันที หรือกรณีพบเหตุการณ์ผู้ป่วยกลืนยานี้ลงกระเพาะอาหาร ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันทีเพื่อให้แพทย์ช่วยเหลือโดยเร็ว


โดยทั่วไป ผู้ป่วยที่ได้รับยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน อาการของแผลไหม้จะค่อยๆดีขึ้นภายในเวลาไม่นาน หากพบว่าการใช้ยานี้กลับทำให้อาการบาดแผลแย่ลงกว่าเดิมหรือเกิดการติดเชื้อราซ้ำซ้อนเพิ่มมากขึ้น ให้หยุดการใช้ยานี้แล้วรีบพาผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็ว

การทายาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน อาจพบผลข้างเคียงทางผิวหนังได้บ้าง เช่น มีอาการปวดแสบ-คันเล็กน้อยที่ผิวที่สัมผัสยานี้ รวมถึงอาจทำให้สีผิวซีดจางลงไป *กรณีที่หลังใช้ยานี้แล้วพบอาการข้างเคียง/ผลข้างเคียงรุนแรง เช่น มีผื่นคันขึ้นเต็มตัว อึดอัด/หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ปากบวม ใบหน้าบวม ปัสสาวะลำบาก/ปัสสาวะขัด มีไข้ ให้ตั้งสมมติฐานว่าผู้ป่วยอาจมีอาการแพ้ยานี้เกิดขึ้นแล้ว การช่วยเหลือคือ ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยทันที/ฉุกเฉิน


องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลควรมีสำรองไว้ให้บริการกับประชาชน ประเทศไทยโดยกระทรวงสาธารณสุขก็กำหนดให้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเป็นหนึ่งรายการในบัญชียาหลักแห่งชาติ ซึ่งสามารถพบเห็นการใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนได้ในสถานพยาบาลทั้งของรัฐและเอกชน หรืออาจซื้อหาได้จากร้านขายยาขนาดกลางขึ้นไป และหาผู้บริโภคมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ยานี้เพิ่มเติม ผู้บริโภคสามารถสอบถามได้จากแพทย์ หรือจากเภสัชกรโดยทั่วไป

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?
ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน
ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ คือ เป็นยาครีมที่ใช้ทาเพื่อบำบัดและป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียในบริเวณแผลไหม้ หรือแผลไฟไหม้ ตามร่างกาย

ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?
กลไกการออกฤทธิ์ของยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ที่ผนังเซลล์และเยื่อหุ้มเซลล์ของเชื้อแบคทีเรียจนทำให้เกิดรอยรั่วที่ผนังเซลล์และที่เยื่อหุ้มเซลล์แบคทีเรีย จนทำให้การทำงานของเอนไซม์และสารพันธุกรรมในแบคทีเรียเสียสมดุล ส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโต ไม่สามารถกระจายพันธุ์และตายลงในที่สุด
ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน(Silver sulfadiazine) เป็นยาปฏิชีวนะที่ใช้เฉพาะที่ ถูกค้นพบเมื่อปีค.ศ.1960(พ.ศ.2503) มีฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรียทั้งชนิดแกรมบวก(Gram+)และแกรมลบ(Gram-) รวมถึงยีสต์(Yeast) ทางคลินิกได้นำยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนมาทำสูตรตำรับยาครีมที่มีความเข้มข้น 1% เพื่อ ใช้รักษาแผลไหม้หรือแผลไฟไหม้ในระดับความรุนแรง2และ3 ตัวยานี้จะช่วยป้องกันและบำบัดการ ติดเชื้อที่บาดแผล

ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ไม่เหมาะที่ใช้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยาในกลุ่มยาซัลฟา(Sulfa drug) รวมถึงสตรีมีครรภ์/ตั้งครรภ์ เด็กทารก ทั้งนี้มาจากเหตุผลที่ว่า ยากลุ่มซัลโฟนาไมด์(Sulfonamides)/กลุ่มซัลฟา สามารถกระตุ้นให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้เกิดอาการตัวเหลืองจนอาจเป็นอันตรายต่อสมอง(Kernicterus)ได้


การใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนที่ผิดวิธี เช่น ทายาบนผิวหนังเป็นบริเวณกว้างและใช้ปริมาณมาก จะเป็นเหตุให้เกิดการดูดซึมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเข้าสู่ร่างกายได้มากและเกิดความผิดปกติของไขกระดูก/ของเลือด เช่น เกิดภาวะโลหิตจาง เกล็ดเลือดต่ำ เม็ดเลือดขาวน้อย รวมถึงอาการผิดปกติของผิวหนังอย่างเช่น Stevens-Johnson syndrome มีภาวะตับอักเสบ ตับแข็ง มีอาการทางระบบประสาทส่วนกลาง เกิดภาวะไตเสื่อม/ไตอักเสบ นอกจากนี้ยังอาจพบภาวะติดเชื้อราตามมา


ดังนั้นก่อนการใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ผู้ป่วย/ผู้บริโภคควรให้ข้อมูลกับ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร ถึงประวัติการเจ็บป่วย ประวัติการแพ้ยาโดยละเอียด นอกจากนั้น การเรียนรู้วิธีการใช้ครีมยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนอย่างถูกต้อง เป็น เรื่องที่ควรศึกษาเพื่อป้องกันการดูดซึมของยาเข้าสู่ร่างกายมากเกินไป และยังช่วยป้องกันการปนเปื้อนต่างๆของบาดแผลรวมถึงการปนเปื้อนของตัวผลิตภัณฑ์ด้วย


ผู้ป่วยต้องใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนจนครบคอร์ส(Course) การรักษาโดยทายานี้ต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด จึงจะทำให้อาการของแผลไหม้กลับมาเป็นปกติได้โดยเร็ว

การใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน ต้องระวังมิให้ยาเข้าตา เข้าปาก หรือเข้าจมูก กรณีพบเหตุการณ์ยานี้สัมผัสกับอวัยวะดังกล่าว ให้รีบใช้น้ำสะอาดล้างออกทันที หรือกรณีพบเหตุการณ์ผู้ป่วยกลืนยานี้ลงกระเพาะอาหาร ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันทีเพื่อให้แพทย์ช่วยเหลือโดยเร็ว


โดยทั่วไป ผู้ป่วยที่ได้รับยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน อาการของแผลไหม้จะค่อยๆดีขึ้นภายในเวลาไม่นาน หากพบว่าการใช้ยานี้กลับทำให้อาการบาดแผลแย่ลงกว่าเดิมหรือเกิดการติดเชื้อราซ้ำซ้อนเพิ่มมากขึ้น ให้หยุดการใช้ยานี้แล้วรีบพาผู้ป่วยมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็ว

การทายาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน อาจพบผลข้างเคียงทางผิวหนังได้บ้าง เช่น มีอาการปวดแสบ-คันเล็กน้อยที่ผิวที่สัมผัสยานี้ รวมถึงอาจทำให้สีผิวซีดจางลงไป *กรณีที่หลังใช้ยานี้แล้วพบอาการข้างเคียง/ผลข้างเคียงรุนแรง เช่น มีผื่นคันขึ้นเต็มตัว อึดอัด/หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก แน่นหน้าอก ปากบวม ใบหน้าบวม ปัสสาวะลำบาก/ปัสสาวะขัด มีไข้ ให้ตั้งสมมติฐานว่าผู้ป่วยอาจมีอาการแพ้ยานี้เกิดขึ้นแล้ว การช่วยเหลือคือ ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยทันที/ฉุกเฉิน


องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สถานพยาบาลควรมีสำรองไว้ให้บริการกับประชาชน ประเทศไทยโดยกระทรวงสาธารณสุขก็กำหนดให้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนเป็นหนึ่งรายการในบัญชียาหลักแห่งชาติ ซึ่งสามารถพบเห็นการใช้ยาซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนได้ในสถานพยาบาลทั้งของรัฐและเอกชน หรืออาจซื้อหาได้จากร้านขายยาขนาดกลางขึ้นไป และหาผู้บริโภคมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการใช้ยานี้เพิ่มเติม ผู้บริโภคสามารถสอบถามได้จากแพทย์ หรือจากเภสัชกรโดยทั่วไป
17.เภสัชวิทยา Pharmacology