ช่วยสรุปบทความ 10 ข้อควรรู้… ลงทุนกองทุนรวมตลาดเงิน/ตราสารหนี้ระยะสั้น
ราจะมาเจาะประเด็นควรรู้ของกองทุนที่หลายๆ ท่านเรียกว่า กองทุนแบบ Daily (T+1) หรือ กองทุนเพื่อการบริหารสภาพคล่อง (Liquidity / Cash Management Fund) ซึ่งได้แก่ กองรวมตลาดเงิน (Money Market Fund) และ กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น (Short-term Fixed Income Fund)

1.  เทียบผลตอบแทนกับดอกเบี้ยเงินฝากตรงๆ ไม่ได้
เนื่องจากสำหรับบุคคลธรรมดาแล้ว ดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ (ส่วนที่เกิน 20,000 บาท) และดอกเบี้ยเงินฝากประจำ จะต้องเสียภาษีหัก ณ ที่จ่าย 15% ขณะที่การลงทุนในกองทุนรวมนั้น ได้รับยกเว้นภาษีจากส่วนต่างราคา NAV ดังนั้นในการเทียบผลตอบแทนระหว่างเงินฝาก และกองทุนรวมตลาดเงิน/ตราสารหนี้ระยะสั้น จะต้องแปลงอัตราผลตอบแทนให้อยู่ในรูป
“ผลตอบแทนสุทธิหลังหักภาษี” ก่อน แล้วจึงนำมาเทียบกัน

ยกตัวอย่างเช่น บัญชีเงินฝากประจำ 12 เดือนของธนาคารแห่งหนึ่ง ดอกเบี้ย 2.0% เทียบกับกองทุนเปิดทหารไทยธนเพิ่มพูน (TMBUSB) ซึ่งปัจจุบันให้ผลตอบแทนย้อนหลังในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา เฉลี่ยประมาณ 1.85% ต่อปี ควรเลือกทางเลือกใด ในการพักเงินดีที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า ?

จะตอบได้ก็ต้องแปลงดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 2.0% ให้เป็นดอกเบี้ยหลักหักภาษีก่อน ในที่นี้ต้องหักภาษีออก 15% ของดอกเบี้ย จะคำนวณได้โดยใช้สูตร

ต่อเนื่องจากข้อที่แล้ว สมมติว่าเราดูผลตอบแทนในอดีตของกองทุนรวมตลาดเงิน/ตราสารหนี้ระยะสั้น พบว่าได้มา 1.85% ต่อปี ขณะที่เราสามารถหาเรทเงินฝากประจำซึ่งหลังหักภาษีแล้วได้ 1.80% ต่อปี มีส่วนต่างอยู่ 0.05% เราจะเลือกอะไรดี ?

ในกรณีที่ส่วนต่างมันน้อยแบบนี้ อาจเลือกเงินฝากประจำก็ได้นะครับ เพราะว่า…

เป็นเรทดอกเบี้ยที่เราจะได้รับแน่นอน ขณะที่ผลตอบแทนของกองทุนเป็นแค่ข้อมูลในอดีต มีสิทธิ์ที่จะเพิ่มขึ้นหรือลดลงได้อีกตามแนวโน้มอัตราดอกเบี้ยของโลกและของประเทศไทย
ความเสี่ยงต่ำกว่า หรือแทบไม่มีความเสี่ยง เนื่องจากได้รับความคุ้มครอง ภายใต้ พรบ. คุ้มครองเงินฝาก ทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยส่วนที่ไม่เกิน 15 ล้านบาท 


3 อย่างนี้เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้นักลงทุนหลายท่าน รวมทั้งนักลงทุนรายใหญ่บางราย นิยมโยกเงินไปมาระหว่างกองทุนในกลุ่มนี้ซึ่งทำผลตอบแทนระยะสั้นได้ดีมากๆ

เพราะสำหรับรายใหญ่แล้ว ส่วนต่างผลตอบแทนเพียง 0.2% ถ้าพักเงิน 100 ล้านบาท ก็จะต่างถึง 200,000 บาท/ปี หรือ 547 บาท/วัน ใช้เป็นค่าจ้างพนักงานหรือเติมน้ำมันรถได้สบายๆ แต่สำหรับหลายท่านถ้าพักเงินหลักหมื่นหลักแสน การไปย้ายบ่อยๆ แบบนี้ แม้จะได้ดอกเบี้ยเพิ่มขึ้น ก็อาจจะน้อยนิดจนไม่คุ้มแรงและเวลาก็ได้

4. กองทุนประเภทนี้มักจะแพ้ Benchmark จนอาจไม่ต้องให้ความสำคัญ
จะต่างจากกองทุนหุ้นอยู่บ้าง เนื่องจากเกณฑ์มาตรฐาน (Benchmark) ของกองทุนหุ้นส่วนใหญ่ มักเปรียบเทียบกับดัชนีผลตอบแทนรวมของหุ้น ซึ่งถ้าเป็นหุ้นไทยก็คือ SET Total Return Index (SET TRI) ซึ่งก็ถือเป็น Benchmark ที่มีความ “ยุติธรรม” พอสมควร ที่เราจะเอาผลตอบแทนกองหุ้นไปเทียบ

เช่นถ้ากองหุ้นที่เราเลือกสามารถทำผลตอบแทนได้ 20% แต่ในช่วงเวลาเดียวกัน SET TRI บวกไป 25% อย่างนี้แม้กองเราจะกำไร แต่ก็ถือว่าทำกำไรได้น้อยกว่าตลาด ก็แปลว่าฝีมืออาจยังไม่ดีนัก เพราะขนาดตั้งใจเลือกหุ้น ตั้งใจลงทุน โดยผู้จัดการกองทุนและทีมงานที่เป็นมืออาชีพมีความเชี่ยวชาญแล้ว ยังทำได้ไม่สู้การเลียนแบบดัชนี

5. กองทุนรวมตลาดเงินแท้ๆ ตายแล้ว… เกิดใหม่เป็นกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้นแทน
สำหรับท่านที่ติดตามพัฒนาการของกองทุนกลุ่มนี้มาตลอด จะพบว่ากองทุนรวมตลาดเงินแบบแท้ๆ ดั้งเดิม อาจถือได้ว่า “ตายแล้ว” คือไม่สามารถแข่งขันกับกองทุนในกลุ่มเดียวกันตัวใหม่ๆ ที่ออกมาได้ เพราะกองทุนที่ออกมาใหม่เหล่านั้น แม้จะมีลักษณะของผลตอบแทน ความเสี่ยง และสภาพคล่อง (T+1) ที่มองผิวเผินใกล้เคียง Money Market Fund แบบเดิมมาก แต่ก็มาในโครงสร้างแบบใหม่ ที่ชื่อว่า “กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น”

6. หลายกองเพิ่มอายุตราสารในพอร์ต และลงทุนต่างประเทศเพื่อเพิ่มผลตอบแทน
เนื่องจากกองทุนกลุ่มนี้เป็นกองทุนที่มีวัตถุประสงค์จะตอบโจทย์คนที่ต้องการพักเงินส่วนเกิน หรือใช้บริหารสภาพคล่อง ซึ่งถือเป็นตลาดเดียวกับเงินฝากประเภทต่างๆ จึงทำให้การแข่งขันของกองทุนกลุ่มนี้ดุเดือดมาก ทั้งแข่งกันเองและแข่งแบบอ้อมกับดอกเบี้ยเงินฝาก เพราะกองที่เด่น ทำผลตอบแทนได้ดีกว่าอาจดึงดูดเงินได้เป็นหมื่นๆ ล้าน

สภาพการแข่งขันที่รุนแรงส่งผลให้ บลจ. ต่างๆ ต้องงัดกลยุทธ์ออกมา ซึ่งอาวุธที่ผมเห็นใช้กันเยอะมากก็คือ การกระจายเงินส่วนหนึ่งไปฝากหรือลงทุนในต่างประเทศ โดยอาจลงทุนยาวกว่า 1 ปีก็ได้ แล้วค่อยหาเงินฝากหรือตราสารหนี้อื่นที่สั้นกว่า มาถัวเฉลี่ยให้ Portfolio Duration ต่ำลงมาไม่เกิน 1 ปี ตามเกณฑ์ของกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้นที่พูดถึงไปในข้อที่แล้ว

7. กองประเภทนี้ไม่ได้บวกทุกวัน บางวันอาจลบได้ด้วย
ใครก็ตามที่เลือกลงทุนกองประเภทนี้ โดยเฉพาะถ้าเดิมคุ้นเคยกับ Money Market Fund แบบดั้งเดิม จะพบว่า NAV หรือราคากองนั้นบวกทุกวัน จนเหมือนไม่มีการติดลบเลย ครั้นพอไม่เคยเห็นมันลบ ก็นึกว่ามันจะลบไม่ได้ ซึ่งผิด เพราะในความเป็นจริงนั้น กองประเภทนี้ติดลบรายวันได้ด้วย และอาจจะลบหลายวันได้เช่นกัน
จะเข้าใจว่ามันเกิดขึ้นได้ยังไง เราต้องเข้าใจก่อนว่าราคา NAV ของกองประเภทนี้

8. ใครต้องการความปลอดภัยสูงสุด ยังมีกองที่ลงทุนแต่ตราสารภาครัฐอย่างเดียวอยู่
สองข้อที่ผ่านมาพูดเรื่องความเสี่ยงไปมาก บางท่านคิดอยู่ว่าน่ากลัว ใจก็อยากได้แค่กองที่ชนะดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ได้ แต่ยังไม่อยากจะไปรับความเสี่ยงอะไรมากมาย จริงๆ ก็ยังมีกองทุนในกลุ่มนี้อยู่ประเภทหนึ่งที่ตอบโจทย์ความต้องการแบบนั้นนะครับ นั่นคือ “กองทุนรวมตลาดเงินที่เน้นลงทุนในตราสารหนี้ภาครัฐ” หรือ “Treasury Money Market Fund”

ซึ่งต้องเข้าใจก่อนว่า ในประเทศใดๆ รัฐบาลของประเทศนั้นๆ ถือเป็นผู้ที่มีความน่าเชื่อถือสูงสุดหากอยู่ในฐานะ “ลูกหนี้” เพราะรัฐบาลมีอำนาจในการเรียกเก็บภาษี และออกกฎหมายและนโยบายหลายอย่าง ซึ่งมักพูดกันง่ายๆ ว่ารัฐบาลมีอำนาจจะเนรมิตเงินมาจ่ายคืนหนี้ได้ ดังนั้นหากเราลงทุนแต่เฉพาะตราสารที่รัฐบาลเป็นลูกหนี้ เราย่อมได้ความปลอดภัยสูงสุด

9. ถ้ามองว่าดอกเบี้ยจะขึ้นเร็วๆ นี้ การลงทุนในกองที่ดูเรชั่นสั้นอาจได้เปรียบ
หลายท่านมีความสามารถในการประเมินหรือคาดการณ์ทิศทางและจังหวะของการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย ก็สามารถใช้ทักษะนั้นในการบริหารกองทุนกลุ่มนี้ได้บ้างนะครับ เพราะหากเข้าใจเรื่อง Duration ที่ว่า กองทุนไหนที่ลงตราสารหนี้อายุยาวมีสิทธิ์ถูก Mark-to-Market ราคาตราสารหนี้ติดลบได้มากในช่วงดอกเบี้ยขาขึ้น แล้วหากเราคิดว่าดอกเบี้ยจะขึ้นจริงๆ เราก็สามารถเลี่ยงความเสียหายนั้นได้ โดยการสับเปลี่ยนจากกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น (ซึ่งมี Duration ยาวกว่า)  มาเป็นกองทุนรวมตลาดเงิน (ซึ่งมี Duration สั้นกว่า) ก็มีโอกาสเลี่ยงความเสียหายได้

และยังจะได้ประโยชน์อีกต่อ เพราะพอสลับมาเป็นกองทุนที่มี Duration สั้นกว่า นั่นก็แปลว่าในเวลาไม่นาน ตราสารหนี้ที่มีอยู่ในพอร์ตก็จะทยอยครบกำหนด (Mature) ซึ่งเงินที่ได้จากตราสารหนี้ที่ครบกำหนดก็สามารถจะนำไปลงทุนต่อในตราสารหนี้ฉบับใหม่ๆ ที่มีอัตราดอกเบี้ยสูงขึ้นได้เร็วกว่ากองที่มี Duration ยาว เพราะสำหรับกองที่ถือตราสารอายุยาวๆ นั้น ต้องรอนานกว่า กว่าที่จะมีเงินครบกำหนดแล้วได้ไป Re-Invest ในตราสารหนี้ใหม่ๆ


10. บางกองผูกบัญชีได้หลายธนาคาร สามารถใช้เป็นช่องทางโอนย้ายเงินปลอดค่าธรรมเนียมได้
บัญชีกองทุนรวมของหลายๆ บลจ. นั้น เราสามารถที่จะผูกบัญชีสำหรับหักเงินค่าซื้อกองทุน และบัญชีสำหรับรับเงินค่าขายได้หลายบัญชี บางแห่งให้ผูกบัญชีต่างธนาคารได้ ดังนั้นเราจึงสามารถประยุกต์ใช้การซื้อ/ขายกองทุน ในการโยกย้ายเงินหรือโอนเงินข้ามธนาคารได้ โดยประหยัดค่าธรรมเนียมในการโอนเงินต่างธนาคาร

โดยก็จะใช้กองทุนรวมตลาดเงิน/กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้นเป็นศูนย์กลางการดำเนินการดังกล่าว ซึ่งผมเรียกชื่อกระบวนการนี้เล่นๆ ว่า “Money Center” นั่นถือถ้าผมจะโอนเงิน 1 ล้านบาท จากบัญชีธนาคาร A ไปยังบัญชีธนาคาร B หากโอนด้วยวิธีปกติ ก็ต้องเสียค่าโอนมาก แม้จะโอนผ่าน PromptPay ซึ่งลดค่าธรรมเนียมได้มากแล้ว ก็ยังเสียอยู่ดี แถมยอดใหญ่ๆ แบบนี้ผมไม่แน่ใจว่าโอนได้มั๊ยอีกต่างหาก
ประเด็นควรรู้ของกองทุนที่หลายๆ ท่านเรียกว่า กองทุนแบบ Daily หรือ กองทุนเพื่อการบริหารสภาพคล่อง ซึ่งได้แก่ กองรวมตลาดเงิน และ กองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น 

1. การเทียบผลตอบแทนระหว่างเงินฝากและกองทุนรวมไม่สามารถทำได้โดยตรงเนื่องจากมีการหักภาษีต่างกัน ในกรณีที่ต้องการเทียบผลตอบแทนสุทธิหลังหักภาษี คำนวณได้โดยใช้สูตร
อัตราผลตอบแทนสุทธิหลังหักภาษี = อัตราผลตอบแทนก่อนหักภาษี x (1 – อัตราภาษี)

2.ในกรณีที่ส่วนต่างของผลตอบแทนน้อย อาจเลือกเงินฝากประจำ เนื่องจากเป็นเรทดอกเบี้ยที่แน่นอนและมีความเสี่ยงต่ำ ซึ่งได้รับความคุ้มครองภายใต้พรบ. คุ้มครองเงินฝาก ทำให้ได้รับประโยชน์จากความคงที่และความปลอดภัยทางการเงิน

3.นักลงทุนมักโยกเงินระหว่างกองทุนเพื่อผลตอบแทนระยะสั้นที่ดี เราสามารถเห็นว่าการโยกเงินนี้มีประโยชน์มาก โดยเฉพาะสำหรับนักลงทุนรายใหญ่ที่ต้องการเพิ่มผลตอบแทนในระยะสั้น ถึงแม้ส่วนต่างในผลตอบแทนจะเล็กน้อย แต่ในกรณีของการพักเงินหลักหมื่นหลักแสน การโยกเงินอาจจะไม่คุ้ม

4.กองทุนประเภทบาลานซ์มักแพ้ Benchmark และมักไม่ให้ความสำคัญเท่ากับกองทุนหุ้น เพราะ Benchmark ของกองทุนหุ้นมักเปรียบเทียบกับดัชนีผลตอบแทนรวมของหุ้น เช่น SET Total Return Index (SET TRI) ทำให้หากกองทุนทำผลตอบแทนน้อยกว่า Benchmark ถือว่าฝีมือนักลงทุนยังไม่ดีนัก

5.กองทุนรวมตลาดเงินแท้ๆ ตายแล้ว และถูกสร้างใหม่เป็นกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น นักลงทุนที่ติดตามพัฒนาการของกลุ่มนี้จะพบว่ากองทุนตลาดเงินเดิมไม่สามารถแข่งขันกับกองทุนใหม่

6.หลายกองทุนเพิ่มอายุตราสารในพอร์ตและลงทุนต่างประเทศเพื่อเพิ่มผลตอบแทน การแข่งขันรุนแรงทำให้กองทุนต้องใช้กลยุทธ์การกระจายเงินไปลงทุนในต่างประเทศ เพื่อดึงดูดเงินและรักษาผลตอบแทนที่ดี บางบริษัทจัดการลงทุนในตราสารหนี้ยาวนานเพื่อลด Portfolio Duration ลงไม่เกิน 1 ปี เพื่อเข้ากับเกณฑ์ของกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้น

7.กองทุนประเภทนี้ไม่ได้บวกทุกวัน บางวันอาจลบได้ ผู้ลงทุนที่คุ้นเคยกับ Money Market Fund แบบดั้งเดิมอาจไม่รู้ว่าNAV หรือราคากองนั้นบวกทุกวัน ครั้นพอไม่เคยเห็นมันลบ ก็นึกว่ามันจะลบไม่ได้ ซึ่งผิด กองประเภทนี้ติดลบรายวันได้ด้วย และอาจจะลบหลายวันได้เช่นกัน

8.ความปลอดภัยสูงสุดจากความเสี่ยงทางการลงทุนในตราสารภาครัฐอย่างเดียว ที่เรียกว่า "กองทุนรวมตลาดเงินที่เน้นลงทุนในตราสารหนี้ภาครัฐ" หรือ "Treasury Money Market Fund" ที่เน้นความน่าเชื่อถือของรัฐบาลและมีความปลอดภัยสูง

9.การลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ระยะสั้นที่ดูเรชั่นสั้นอาจเป็นตัวเลือกที่ดีหากคาดการณ์ดอกเบี้ยเพิ่งขึ้น เนื่องจากสามารถปรับกลับไปเป็นกองทุนรวมตลาดเงินได้ ทำให้เลี่ยงความเสียหายได้  และได้รับประโยชน์จากการลงทุนในตราสารหนี้ใหม่ๆ ที่มีอัตราดอกเบี้ยสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

10.บางกองทุนรวมอนุญาตให้ผูกบัญชีได้หลายธนาคาร เป็นทางเลือกที่สามารถใช้ในการโยกย้ายเงินปลอดค่าธรรมเนียมระหว่างธนาคารได้ โดยใช้กองทุนรวมตลาดเงินหรือตราสารหนี้ระยะสั้นเป็นศูนย์กลาง สามารถผูกบัญชีหักเงินค่าซื้อกองทุนและบัญชีรับเงินค่าขายได้หลายบัญชี การใช้กองทุนรวมเหล่านี้ในกระบวนการที่เรียกว่า "Money Center" ช่วยประหยัดค่าธรรมเนียมการโอนเงินระหว่างธนาคารต่าง ๆ
การวิเคราะห์ทางการเงิน & เศรษฐศาสตร์การเงิน,ตลาดการเงิน & ผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงิน,ความรู้ทางการเงิน