ชายและหญิงที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่ได้อยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้ มีสิทธิฟ้องแบ่งกรรมสิทธิ์รวมหรือไม่?
ใช่ เหตุผล:
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1474 บัญญัติว่า ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรส เป็นสินสมรสร่วมกัน ยกเว้นทรัพย์สินที่ได้มามีเหตุผลพิเศษตาม มาตรา 1475-1480 แม้ชายและหญิงจะไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่หากได้อยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้ ย่อมถือว่าเป็น "หุ้นส่วนชีวิต"

ตามหลักหุ้นส่วนชีวิต หญิงและชายมีสิทธิในทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างการอยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้ หญิงหรือชายมีสิทธิฟ้องแบ่งกรรมสิทธิ์รวมในทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างการอยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้

ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกา
-ฎีกาที่ 5234/2528 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์และจำเลยอยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมทุกข์ร่วมสุขกันมาเป็นเวลานาน โจทก์ช่วยจำเลยทำมาหาได้ จึงมีส่วนได้เสียในทรัพย์สินที่จำเลยซื้อไว้ โจทก์มีสิทธิฟ้องแบ่งกรรมสิทธิ์รวมในทรัพย์สินนั้น"
-ฎีกาที่ 7034/2538 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "โจทก์และจำเลยไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่ได้อยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้ โจทก์มีสิทธิฟ้องแบ่งกรรมสิทธิ์รวมในที่ดินที่จำเลยซื้อไว้"

ข้อควรระวัง
-การฟ้องแบ่งกรรมสิทธิ์รวม หญิงหรือชายต้องมีหลักฐานแสดงว่าอยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้ เช่น รูปถ่าย ทะเบียนบ้าน หลักฐานการโอนเงิน
-หญิงหรือชายควรปรึกษาทนายความก่อนฟ้องร้อง เพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินคดี

สรุป
ชายและหญิงที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่ได้อยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้ มีสิทธิฟ้องแบ่งกรรมสิทธิ์รวมในทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างการอยู่กินฉันสามีภรรยา ร่วมกันทำมาหาได้

คำแนะนำ
-ชายและหญิงควรจดทะเบียนสมรสเพื่อเป็นหลักประกันทางกฎหมาย
-หญิงและชายควรเก็บหลักฐานแสดงความสัมพันธ์ฉันสามีภรรยา และการร่วมกันทำมาหาได้
-หญิงและชายควรปรึกษาทนายความก่อนฟ้องร้อง เพื่อรับคำแนะนำเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินคดี
กฎหมายเยาวชนและครอบครัว พรบ,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์