จงสรุป เรื่อง โคเลสเตอรอล
มารู้จักโคเลสเตอรอลกันเถอะ ปัจจุบัน ปัญหาภาวะโภชนาการเกินมีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อย ๆ เช่น โรคเบาหวาน โรคอ้วน โรคโคเลสเตอรอลสูงในเลือด เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับโคเลสเตอรอล เพราะประชาชนมักจะเข้าใจกันว่าคนอ้วนเท่านั้นที่มีโคเลสเตอรอลสูงกว่าคนผอม แต่จริง ๆ แล้วไม่ใช่อย่างที่เข้าใจกัน คอลัมน์ เรื่องน่ารู้ ฉบับนี้ หมอชาวบ้านได้สัมภาษณ์ศาสตราจารย์นายแพทย์วิชัย ตันไพจิตร ผู้อำนวยการศูนย์วิจัย และหัวหน้าหน่วยโภชนวิทยาและชีวเคมี คณะแพทย์ศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้รับความรู้เกี่ยวกับเรื่องโคเลสเตอรอล  โคเลสเตอรอลคืออะไร โคเลสเตอรอลเป็นสารอาหารชนิดหนึ่งที่จัดอยู่ในพวกไขมัน โคเลสเตอรอลที่อยู่ภายในร่างกายเรานั้นได้มาจาก 2 ทางด้วยกันคือ ทางแรก จากอาหารที่กินเข้าไป ได้แก่อาหารที่มาจากสัตว์ต่าง ๆ โดยเฉพาะอาหารพวกเครื่องในสัตว์ ไข่แดง สัตว์ที่มีกระดองหรือเปลือก เช่น ปู กุ้ง หอย เป็นต้น จะมีโคเลสเดอรอลมาก ส่วนอาหารที่มาจากพืชนั้นไม่มีโคเลสเตอรอล ทางที่สอง ร่างกายคนเราสามารถสร้างโคเลสเตอรอลขึ้นเองได้ จากการเผาผลาญอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต โปรตีน หรือไขมัน โดยมีตับและลำไส้เป็นอวัยวะสำคัญ ที่สร้างสารนี้  หน้าที่สำคัญของโคเลสเตอรอลในร่างกาย เมื่อพูดถึงโคเลสเตอรอล คนส่วนใหญ่มักคิดถึงอันตรายของมัน แต่ความจริงแล้วส่วนดีก็มี ดังเช่น 1 เป็นส่วนประกอบของผนังเซลล์ ซึ่งเป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิต โดยเฉพาะเซลล์ของระบบประสาทจะมีโคเลสเตอรอลอยู่มาก 2 นำไปสร้างฮอร์โมนเพศ จำพวกเอสโตรเจน estrogen แอนโตรเจน androgen และโปรเจสเตอโรน progesterone ตลอดจนฮอร์โมนของต่อมหมวกไตเกือบทุกชนิด เช่น สเตียรอยด์ ก็ล้วนแล้วแต่มีแหล่งกำเนิดจากโคเลสเตอรอล 3 เวลาที่โคเลสเตอรอลถูกเผาผลาญโดยตับภายในร่างกายแล้ว ยังจะให้เกลือน้ำดี ซึ่งมีความสำคัญต่อการดูดซึมไขมันในอาหารภายในลำไส้ 4 ผิวหนังคนเรามีสารซึ่งอยู่ในจำพวกโคเลสเตอรอล เมื่อถูกแสงอัลตราไวโอเลต จะเปลี่ยนเป็นวิตามิน ดี ได้  ชนิดของโคเลสเตอรอลในเลือด โคเลสเตอรอลมีคุณสมบัติไม่ละลายตัวในน้ำ เพื่อให้การละลายตัวของโคเลสเตอรอลในเลือดเป็น ไปได้ดี โคเลสเตอรอลจะรวมตัวอยู่กับโปรตีนและไขมันอีก 2 ชนิด คือ ไตรถลีเซอไรด์ Triglyceride และ ฟอสโฟไลปิด Phospholipid เราเรียกองค์ประกอบของการรวมตัวระหว่างไขมันทั้ง 3 ประเภทกับโปรตีนนี้ว่า ไลโปโปรตีน Lipoprotein การขนถ่ายของโคเลสเตอรอลในร้างกายจะอยู่ในสภาพของไลโปโปรตีนที่สำคัญมีอยู่ 3 ชนิด คือ วีแอลดีแอล VLDL very low density lipoprotein แอลดีแอล LDL low density lipoprotein และ เอชดีแอล HDL high density lipoprotein ตับทำหน้าที่สร้างทั้ง วีแอลดีแอล และ เอชดีแอล และปลดปล่อยเข้าสู่กระแสเลือด ส่วนแอลดีแอลนั้น เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของวีแอลดีแอล ในกระแสเลือด ค่าโคเลสเตอรอลในเลือดที่ตรวจวัดได้นั้น เป็นผลรวมของโคเลสเตอรอลที่ได้มาจากไลโปโปรตีนทั้ง 3 ชนิด โดยในคนปกติ ค่าโคเลสเตอรอลที่วัดได้มาจาก วีแอลดีแอล ร้อยละ 13 แอลดีแอล ร้อยละ 70 และ เอชดีแอล ร้อยละ 17  สาเหตุของโคเลสเตอรอลสูงในเลือด จากการกินอาหารไม่ถูกต้อง คือชอบกินอาหารที่มีโคเลสเตอรอลมาก และไขมันจากสัตว์มาก ๆ เป็นประจำ กรรมพันธุ์ ความผิดปกติในด้านกรรมพันธุ์ก็มีส่วนทำให้เกิดโรคโคเลสเตอรอลสูงในเลือดได้ โรคบางชนิด เช่น โรคไต โรคเบาหวาน โรคต่อมธัยรอยด์ทำงานน้อย และโรคตับ เป็นต้น ก็อาจทำให้เกิดโคเลสเตอรอลในเลือดสูงได้เช่นกัน ไม่ว่าโคเลสเตอรอลในเลือดจะสูงจากสาเหตุใดก็ตาม ก็สามารถคุกคามทำให้เกอดภาวะหลอดเลือดแดงแข็งได้เหมือนกัน และการกินอาหารที่ถูกต้องจะมีส่วนสำคัญในการควบคุมระดับโคเลสเตอรอลในเลือด  จะทราบได้อย่างไรว่าตนเอง มีโคเลสเตอรอลสูงในเลือด คนที่มีโคเลสเตอรอลสูงมาก ๆ โคเลสเตอรอลอาจมาพอกที่ผิวหนัง ทำให้เกิดเป็นปื้นเหลืองที่ผิวหนัง xanthoma ขึ้นตามข้อศอก ฝ่ามือ ตามเอ็นต่าง ๆ หรืออาจจะเกิดขึ้นบริเวณหนังตา และที่บริเวณขอบนอกกระจกตาดำ ปกติตาดำจะเห็นเป็นสีดำตลอดที่ขอบนอกของกระจกตาดำของคนที่มีโคเลสเตอรอสูงจะเห็นเป็นวงสีขาว เนื่องจากโคเลสเตอรอลมาจับอยู่จับตรงเนื้อเยื่อดังกล่าว แต่วิธีที่แน่นอนก็ต้องเจาะเลือดตรวจเพื่อวัดระดับโคเลสเตอรอลในเลือด เป็นวิธีเดียวที่จะวัดได้ ควรงดอาหารทุกชนิดก่อนการเจาะเลือด 12 ชั่วโมง ถ้ากินยาบางชนิดต้องแจ้งให้แพทย์ทราบก่อน เพราะอาจต้องหยุดยาบางชนิดก่อนเจาะเลือด ผู้ใดที่มีค่าโคเลสเตอรอลในเลือดสูงกว่า 200 มิลลิกรัม 100 มิลลิลิตร มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ ควรได้รับการตรวจเพื่อหาสาเหตุต่อไป เพราะบุคคลเหล่านี้อาจมีโอกาสเป็นโรคหัวใจขาดเลือดสูงถึง 3-5 เท่าของคนที่มีระดับโคเลสเตอรอลในเลือดต่ำกว่านี้  คนอ้วนทุกคนต้องมีโคเลสเตอรอลสูงจริงหรือ คนอ้วนทุกคนไม่จำเป็นจะต้องมีโคเลสเตอรอลสูง แต่ก็มีโอกาสที่จะมีระดับโคเลสเตอรอลสูงมากในคนที่อ้วน
โคเลสเตอรอลเป็นสารอาหารชนิดหนึ่งที่จัดอยู่ในกลุ่มไขมัน มีสองทางหลักที่สามารถได้มา คือจากอาหารที่บริโภคและจากร่างกายเอง อาหารที่มีโคเลสเตอรอลสูงมักมีในอาหารที่มาจากสัตว์ เช่น ปลา กุ้ง ไข่ และเนื้อสัตว์อื่น ๆ ซึ่งมีส่วนผสมของไขมันที่มีโคเลสเตอรอล ในร่างกาย, ตับและลำไส้ส่วนต่าง ๆ สามารถผลิตโคเลสเตอรอลได้จากการเผาผลาญอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน

โคเลสเตอรอลมีบทบาทสำคัญในร่างกาย เช่น

1. เป็นส่วนประกอบของเซลล์: โคเลสเตอรอลเป็นส่วนหนึ่งของเมมเบรนในเซลล์, ทำให้เซลล์มีความแข็งแรง
2. สร้างฮอร์โมน: โคเลสเตอรอลใช้ในการสร้างฮอร์โมนหลายชนิด, ซึ่งมีบทบาทในการควบคุมการทำงานของร่างกาย
3. สร้างกรดน้ำตาล: โคเลสเตอรอลเป็นตัวหลักในการสร้างกรดน้ำตาลในร่างกาย

การมีระดับโคเลสเตอรอลสูงในเลือดมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด ระดับโคเลสเตอรอลในเลือดส่วนใหญ่ถูกตรวจวัดผ่านการตรวจเลือด, และค่าปกติจะต้องอยู่ในช่วงที่ต่างกันขึ้นอยู่กับปัจจัยที่ส่งผลต่อความเสี่ยง

คนที่มีระดับโคเลสเตอรอลสูงมีโอกาสเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดมากขึ้น. การป้องกันและควบคุมโคเลสเตอรอลสูงรวมถึงการรักษาพฤติกรรมที่ดีต่อสุขภาพ, การออกกำลังกาย, และการควบคุมน้ำหนัก

การตรวจวัดระดับโคเลสเตอรอลในเลือดนั้นสามารถทำได้ผ่านการตรวจเลือดทั่วไปหรือตรวจโคเลสเตอรอลโดยตรง. การตรวจโคเลสเตอรอลที่ได้มาจากการตรวจเลือดในปัจจุบันเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการประเมินความเสี่ยงที่จะเป็นโรคหัวใจ

สุดท้าย, คนที่อ้วนอาจมีโคเลสเตอรอลสูงมากขึ้น แต่ไม่ทุกคนอ้วนจะมีโคเลสเตอรอลสูง. การควบคุมน้ำหนัก, การรับประทานอาหารที่เหมาะสม, และการออกกำลังกายสามารถช่วยลดความเสี่ยงต่อโคเลสเตอรอลสูงและโรคหัวใจ
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine