ผู้หญิงมีโอกาสเป็นไส้เลื่อนมากกว่าผู้ชายหรือไม่? อธิบาย
หลายคนอาจเข้าผิดคิดว่า “ไส้เลื่อน” เป็นโรคที่เกิดขึ้นได้เฉพาะกับผู้ชายเท่านั้น แต่ความจริงแล้วผู้หญิงก็สามารถเป็นไส้เลื่อนได้ ซึ่งไส้เลื่อนคืออะไร เกิดขึ้นกับผู้หญิงได้อย่างไรนั้น ไปหาคำตอบพร้อมกันกับ อ. นพ.พงศศิษฏ์ สิงหทัศน์ สาขาวิชาศัลยศาสตร์อุบัติเหตุและเวชบำบัดวิกฤตศัลยกรรม ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล กันเลย ! ไส้เลื่อนเกิดจากอะไร ไส้เลื่อนเกิดจากความผิดปกติของผนังช่องท้องที่อ่อนแรงมาตั้งแต่เกิด หรือเกิดจากการที่ผู้ป่วยเคยได้รับการผ่าตัดจนทำให้ผนังช่องท้องบริเวณนั้นอ่อนแอ ในบางกรณีสามารถเกิดขึ้นจากแรงดันที่มากผิดปกติในช่องท้อง เช่น ไอ-จาม ยกของหนัก ทำให้ลำไส้หรือกลุ่มไขมันในช่องท้องบริเวณนั้น เลื่อนออกมาจากตำแหน่งที่เคยอยู่ อาการของไส้เลื่อน ในตอนเริ่มต้นผู้ป่วยที่เป็นไส้เลื่อนนั้นส่วนใหญ่จะไม่มีอาการเจ็บปวดใด ๆ แสดงออกมาให้เห็นชัดเจน ต้องอาศัยการสังเกตจากลักษณะภายนอกเป็นหลัก เช่น มีก้อนลักษณะตุงนูนยื่นออกมาบริเวณที่เคยผ่าตัด หรือบริเวณขาหนีบ หากปล่อยทิ้งไว้ไม่รีบรักษาจะเริ่มมีอาการจุก ไปจนถึงเจ็บปวดบริเวณที่มีก้อนตุงนูนออกมาจนถึงขั้นรู้สึกแน่นท้อง ปวดแสบปวดร้อน ซึ่งเป็นอาการในระดับรุนแรงต้องได้รับการผ่าตัดด่วน ไส้เลื่อนเกิดขึ้นได้บริเวณใดบ้าง สามารถเกิดขึ้นได้ในหลายส่วนของร่างกาย เช่น ไส้เลื่อนจากตำแหน่งที่เคยผ่าตัด ไส้เลื่อนบริเวณสะดือที่เคลื่อนตัวเป็นก้อนนูนออกมาบริเวณกลางหน้าท้องหรือบริเวณสะดือ ไส้เลื่อนขาหนีบทั้งซ้ายและขวาหรือถุงอัณฑะเกิดขึ้นจากความผิดปกติของผนังช่องท้องตั้งแต่เกิด ซึ่งไส้เลื่อนขาหนีบคือบริเวณที่พบได้บ่อยมากที่สุด จนทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่า “ไส้เลื่อน” เกิดขึ้นได้ในเฉพาะผู้ชายเท่านั้น ผู้หญิงเป็นไส้เลื่อนได้หรือไม่ นอกจากไส้เลื่อนจะสามารถเกิดขึ้นได้หลายส่วนของร่างกายแล้ว ยังสามารถเกิดขึ้นได้กับทั้งผู้หญิงและผู้ชายอีกด้วย แต่จะพบได้ในผู้ชายมากกว่า เนื่องจากบริเวณขาหนีบของผู้ชายจะมีช่องถุงอัณฑะที่อ่อนแรงได้ง่าย ทำให้มีโอกาสเกิดไส้เลื่อนขึ้นมากกว่า ส่วนไส้เลื่อนที่เกิดขึ้นกับผู้หญิงส่วนใหญ่จะมีสาเหตุมาจากการยกของหนัก รวมถึงผ่าตัดหรือผ่าคลอดเนื่องจากการตั้งครรภ์จะทำให้กล้ามเนื้อบริเวณหน้าท้องอ่อนแรงจนเกิดไส้เลื่อนขึ้นมาได้ อันตรายที่เกิดจากไส้เลื่อน ไส้เลื่อนเป็นภาวะที่ไม่อันตรายแต่ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานานเพราะจะทำให้ลำไส้ทะลักออกมาเยอะจนผนังของช่องท้องเกิดการรัดตัวทำให้ลำไส้ขาดเลือด เนื้อเยื่อเกิดการติดเชื้อและตายในที่สุด ซึ่งในกรณีนี้ผู้ป่วยต้องเข้ารับการผ่าตัดฉุกเฉินอย่างเร็วที่สุด เพราะหากผ่าไม่ทันอาจถึงขึ้นเสียชีวิตจากการติดเชื้อได้ ข้อมูลโดย อ. นพ.พงศศิษฏ์ สิงหทัศน์ สาขาวิชาศัลยศาสตร์อุบัติเหตุและเวชบำบัดวิกฤตศัลยกรรม ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล คลิกชมคลิปรายการ “พบหมอรามาฯ – อันตรายจากการใช้ครีมหน้าขาว, ไส้เลื่อนปล่อยทิ้งไว้อันตรายแน่” ได้ที่นี่ YouTube:
แม้ไม่ได้ระบุตัวเลขเปรียบเทียบโอกาสการเป็นไส้เลื่อนระหว่างผู้หญิงและผู้ชายโดยตรง แต่มีข้อมูลที่บ่งชี้ว่า ผู้หญิงมีโอกาสเป็นไส้เลื่อนบางประเภทมากกว่าผู้ชาย

1. ไส้เลื่อนขาหนีบ (Femoral Hernia): พบได้บ่อยในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย  สาเหตุหลักมาจาก ช่อง femoral canal ในผู้หญิงมีขนาดเล็กกว่าผู้ชาย ทำให้มีความเสี่ยงต่อแรงดันภายในช่องท้องที่จะดันอวัยวะภายในช่องท้อง เช่น ลำไส้ เลื่อนผ่านช่องนี้จนกลายเป็นไส้เลื่อนได้ง่าย

2. ไส้เลื่อนสะดือ (Umbilical Hernia): พบได้บ่อยในทารกแรกเกิด โดยเฉพาะทารกที่คลอดก่อนกำหนด ผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ และผู้ที่มีภาวะอ้วนลงพุง  สาเหตุหลักมาจาก ผนังหน้าท้องบริเวณสะดือ ของกลุ่มบุคคลเหล่านี้มีความอ่อนแอ

3. ไส้เลื่อนแผลผ่าตัด (Incisional Hernia): พบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย แต่ผู้หญิงมีโอกาสมากกว่าเล็กน้อย   สาเหตุหลักมาจาก แผลผ่าตัด ในผู้หญิงมักมีขนาดใหญ่กว่าผู้ชาย
อย่างไรก็ตาม ยังมี ไส้เลื่อนชนิดอื่นๆ ที่พบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย โดยโอกาสการเป็นโรคไม่ได้ขึ้นอยู่กับเพศ  แต่ขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นๆ เช่น อายุ พฤติกรรม สุขภาพ และสภาวะทางพันธุกรรม
สรุป: ผู้หญิงมีโอกาสเป็นไส้เลื่อนบางประเภทมากกว่าผู้ชาย   โดยเฉพาะไส้เลื่อนขาหนีบ ไส้เลื่อนสะดือ และไส้เลื่อนแผลผ่าตัด   สาเหตุหลักมาจากความแตกต่างทางกายวิภาคและสรีรวิทยา  แต่ไส้เลื่อนชนิดอื่นๆ พบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย โดยโอกาสการเป็นโรคไม่ได้ขึ้นอยู่กับเพศ
ศัลยศาสตร์ (ศัลยศาสตร์) - Surgery