การแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่าตึกแถวพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลย โดยที่จำเลยเข้าใจผิดว่าตึกแถวเป็นกรรมสิทธิ์ของ จ. ผู้ซึ่งเป็นผู้ให้เช่า  จะถือเป็นการแบ่งผลประโยชน์ที่ตกเป็นโมฆะหรือไม่?
ไม่ถือว่าการแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่าตึกแถวพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยจะตกเป็นโมฆะ 

เหตุผล:
1.การเข้าใจผิดของจำเลย
แม้จำเลยจะเข้าใจผิดว่าตึกแถวเป็นกรรมสิทธิ์ของ จ.  แต่การเข้าใจผิดนี้ไม่ได้ส่งผลต่อสาระสำคัญของสัญญาแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่า  กล่าวคือ  วัตถุประสงค์ของสัญญา มุ่งเน้นไปที่การแบ่งผลประโยชน์จากค่าเช่าตึกแถว  ไม่ได้มุ่งเน้นไปที่กรรมสิทธิ์ในตัวตึกแถว  
ดังนั้น  แม้จำเลยจะเข้าใจผิดเรื่องกรรมสิทธิ์  แต่สัญญาแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่าก็ยังคงมีผลบังคับใช้ได้

2.เจตนาของคู่สัญญา
 ประเด็นสำคัญอยู่ที่ เจตนาของคู่สัญญา  ทั้งโจทก์และจำเลยมีเจตนาตรงกันที่จะแบ่งผลประโยชน์จากค่าเช่าตึกแถว  โดยไม่ได้คำนึงถึงกรรมสิทธิ์ในตัวตึกแถว  เจตนาที่ชัดเจนนี้  ย่อมแสดงให้เห็นว่า  คู่สัญญามีความประสงค์ที่จะผูกพันตามสัญญา

3.ผลของสัญญา
ผลของสัญญาแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่า  คือ  การที่โจทก์มีสิทธิได้รับผลประโยชน์หนึ่งในสี่จากค่าเช่าตึกแถว  สิทธิ์นี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับกรรมสิทธิ์ในตัวตึกแถว  แต่ขึ้นอยู่กับสัญญาที่คู่สัญญาทำไว้

4.หลักความสมเหตุสมผล
 หากสัญญาแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่าจะตกเป็นโมฆะเพียงเพราะจำเลยเข้าใจผิดเรื่องกรรมสิทธิ์  ย่อมก่อให้เกิดผลเสียต่อโจทก์  ซึ่งเป็นผู้บริสุทธิ์  ขัดต่อหลักความสมเหตุสมผล

5.บทบัญญัติกฎหมาย
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 15  บัญญัติไว้ว่า  "นิติกรรมซึ่งมีวัตถุแห่งนิติกรรมอันมิใช่สิ่งที่อยู่ในความสามารถทางกฎหมาย หรืออันเป็นสิ่งที่ขัดต่อกฎหมาย หรือศีลธรรมอันดี  หรืออันเป็นการสำคัญผิดในสิ่งซึ่งเป็นสาระสำคัญแห่งนิติกรรม  นั้นเป็นโมฆะ"

กรณีนี้  วัตถุแห่งนิติกรรมไม่ได้เป็นสิ่งที่ขัดต่อกฎหมายหรือศีลธรรมอันดี  และไม่ได้เป็นการสำคัญผิดในสิ่งที่เป็นสาระสำคัญแห่งนิติกรรม  ดังนั้น  สัญญาแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่าจึงไม่ตกเป็นโมฆะ

สรุป
จากเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้น  แม้จำเลยจะเข้าใจผิดเรื่องกรรมสิทธิ์ในตัวตึกแถว  แต่สัญญาแบ่งผลประโยชน์ค่าเช่าตึกแถวระหว่างโจทก์กับจำเลยไม่ตกเป็นโมฆะ  โจทก์ยังคงมีสิทธิได้รับผลประโยชน์หนึ่งในสี่จากค่าเช่าตึกแถวตามสัญญาที่ได้ทำไว้
คำพิพากษาศาลฎีกา