กรุณาสรุปบทความ ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการใส่ห่วงอนามัย
ป้องกันการตั้งครรภ์ด้วย....ห่วงอนามัย

การคุมกำเนิดในปัจจุบันมีหลากหลายวิธีให้เลือกตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคล แต่หลักๆ แล้วจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ การคุมกำเนิดแบบถาวร และการคุมกำเนิดแบบชั่วคราว โดยแต่ละวิธีก็จะให้ผลที่แตกต่างกันออกไป แต่ในที่นี่เราจะมากล่าวถึงวิธีคุมกำเนิดที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย คือ
ห่วงอนามัย หรือ ห่วงคุมกำเนิด (Intrauterine Device : IUD) เป็นวิธีคุมกำเนิดที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีประสิทธิภาพสูง มีผลข้างเคียงน้อย ปัจจุบันห่วงอนามัย แบ่งออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่ ห่วงอนามัยชนิดเคลือบสารทองแดง และ ห่วงอนามัยชนิดเคลือบฮอร์โมนโพรเจสติน ห่วงอนามัยเป็นอุปกรณ์คุมกำเนิดที่ มีลักษณะเป็นรูปตัวที (T) มีขนาดประมาณ 3 เซนติเมตร ใช้วิธีใส่เข้าไปให้พอดีกับมดลูก ทำหน้าที่ป้องกันอสุจิเข้าไปปฏิสนธิกับไข่ สามารถคุม กำเนิดได้นาน 3 - 10 ปี แล้วแต่ชนิดของห่วงคุมกำเนิด

ข้อดีของการใส่ห่วงอนามัย
มีประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดสูง โอกาสตั้งครรภ์น้อยกว่า 1:100
มีอายุการใช้งานยาวนาน 3 - 10 ปี
ไม่ต้องถูกฉีดยาทุก 3 เดือน ไม่ต้องกินยาทุกวัน (ในผู้ที่ไม่ต้องการใช้ฮอร์โมน)
คุณสามารถตั้งครรภ์ได้ทันทีที่ต้องการ เมื่อเอาห่วงออก

ช่วงเวลาในการใส่ห่วงอนามัย
ผู้ที่ต้องการคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสูงสุดและคุมกำเนิดได้ในระยะยาว
ผู้ที่ต้องการเว้นช่วงการมีบุตรอย่างน้อย 3 ปีขึ้นไป
ผู้ที่มีข้อห้ามในการใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจน

ผู้ที่ไม่ควรใช้ยาฝังคุมกำเนิด
ในระหว่างมีประจำเดือน หรือหลังจากเพิ่งหมดประจำเดือน
4-6 สัปดาห์หลังคลอดบุตร กรณีผ่าคลอดควรใส่ห่วงหลัง 8 สัปดาห์
ในระหว่างที่มีการผ่าตัดเพื่อทำแท้ง
หลังการร่วมเพศที่ไม่มีการป้องกัน (ใช้ห่วงแบบเคลือบทองแดง) เป็นการคุมกำเนิดแบบฉุกเฉินอย่างหนึ่ง

ใครใช้ห่วงอนามัยได้บ้าง
ห่วงคุมกำเนิดเหมาะสำหรับผู้หญิงแทบทุกคน ทั้งวัยรุ่นและหญิงสาวที่ยังไม่เคยมีบุตร ห่วงแบบฮอร์โมนยังเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้หญิงที่ประจำเดือนมามากอีกด้วย

ใครที่ไม่ควรใช้ห่วงอนามัย
ผู้ที่ทราบว่าเป็นภูมิแพ้ทองแดง
มีประวัติของโรคนรีเวชของสตรี เช่น เป็นโรคมะเร็งมดลูกหรือมะเร็งปากมดลูก
คนที่มีภูมิคุ้มกันต่ำเสี่ยงติดเชื้อ
คนที่เคยเป็น PID อุ้งเชิงกรานอักเสบภายใน 3 เดือน

อาการข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังใส่ห่วงอนามัย
หลังใส่ห่วงอนามัย 1-3 เดือนแรก อาจมีอาการปวดท้องเมื่อมีประจำเดือน และอาจมีเลือดออกกระปริดกระปรอย
อาจมีตกขาว และอาจทำให้มีประจำเดือนมากขึ้น

ข้อปฏิบัติหลังการใส่ห่วงอนามัย
ควรไปตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้ง
ต้องเปลี่ยนห่วงอนามัยเมื่อหมดอายุการใช้งาน ประมาณ 5-10 ปี แล้วแต่ชนิดของห่วงอนามัย
ควรตรวจสอบว่าด้ายของห่วงอนามัยยังอยู่ที่เดิมหลังการมีประจำเดือนหรือไม่ โดยการใส่นิ้วคลำสายห่วง
ในช่วงมีประจำเดือน โปรดตรวจสอบผ้าอนามัยเพื่อสังเกตว่าห่วงอนามัยหลุดออกมาหรือไม่

อาการที่ต้องพบแพทย์
ปวดท้องน้อยผิดปกติ
ประจำเดือนผิดปกติ เช่น ไม่มา มากระปริดกระปรอย
คลำไม่เจอสายห่วง หรือสายห่วงสั่นลงผิดปกติ
ห่วงหลุดออกมาข้างนอก
เป็นไข้ ไม่ทราบสาเหตุ
เจ็บตอนมีเพศสัมพันธ์
การคุมกำเนิดด้วยวิธีนี้ต้องทำโดยแพทย์หรือพยาบาลผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น ห้ามพยายามกระทำ หรือนำออกด้วยตัวเอง เพราะอาจทำให้เกิดปัญหาได้
ห่วงอนามัย หรือ ห่วงคุมกำเนิด (Intrauterine Device : IUD) เป็นวิธีคุมกำเนิดที่นิยมใช้ เนื่องจากมีประสิทธิภาพสูง มีผลข้างเคียงน้อย ซึ่งต้องทำและนำออกโดยแพทย์หรือพยาบาลผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น ปัจจุบันห่วงอนามัย แบ่งออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่ ห่วงอนามัยชนิดเคลือบสารทองแดง และ ห่วงอนามัยชนิดเคลือบฮอร์โมนโพรเจสติน ทั้งคู่มีลักษณะเป็นรูปตัวที (T) ขนาดประมาณ 3 เซนติเมตร ใช้วิธีใส่เข้าไปให้พอดีกับมดลูก ทำหน้าที่ป้องกันอสุจิเข้าไปปฏิสนธิกับไข่ สามารถคุมกำเนิดได้นาน 3 - 10 ปี แล้วแต่ชนิดของห่วงคุมกำเนิด โดยมีข้อดีคือ
1) มีประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดสูง โอกาสตั้งครรภ์น้อยกว่า 1:100
2) มีอายุการใช้งานยาวนาน 3 - 10 ปี
3) ไม่ต้องถูกฉีดยาทุก 3 เดือน ไม่ต้องกินยาทุกวัน (ในผู้ที่ไม่ต้องการใช้ฮอร์โมน)
4) สามารถตั้งครรภ์ได้ทันทีที่ต้องการ เมื่อเอาห่วงออก

ห่วงคุมกำเนิดเหมาะสำหรับผู้หญิงแทบทุกคน ทั้งวัยรุ่นและหญิงสาวที่ยังไม่เคยมีบุตร ห่วงแบบฮอร์โมนยังเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้หญิงที่ประจำเดือนมามากอีกด้วย แต่ก็มีผู้ที่ไม่ควรใช้ห่วงอนามัย คือ
1) ผู้ที่ทราบว่าเป็นภูมิแพ้ทองแดง
2) ผู้มีประวัติของโรคนรีเวชของสตรี เช่น เป็นโรคมะเร็งมดลูกหรือมะเร็งปากมดลูก
3) ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำเสี่ยงติดเชื้อ
4) คนที่เคยเป็น PID อุ้งเชิงกรานอักเสบภายใน 3 เดือน

สำหรับอาการข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังใส่ห่วงอนามัย คือ หลังใส่ห่วงอนามัย 1-3 เดือนแรก อาจมีอาการปวดท้องเมื่อมีประจำเดือน และอาจมีเลือดออกกระปริดกระปรอย รวมทั้งอาจมีตกขาว และอาจทำให้มีประจำเดือนมากขึ้น จึงมีข้อปฏิบัติหลังการใส่ห่วงอนามัย ดังนี้
1) ควรไปตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้ง
2) ต้องเปลี่ยนห่วงอนามัยเมื่อหมดอายุการใช้งาน ประมาณ 5-10 ปี แล้วแต่ชนิดของห่วงอนามัย
3) ควรตรวจสอบว่าด้ายของห่วงอนามัยยังอยู่ที่เดิมหลังการมีประจำเดือนหรือไม่ โดยการใส่นิ้วคลำสายห่วง
4) ในช่วงมีประจำเดือน โปรดตรวจสอบผ้าอนามัยเพื่อสังเกตว่าห่วงอนามัยหลุดออกมาหรือไม่

ส่วนอาการที่ต้องพบแพทย์หลังใส่ห่วงอนามัย ได้แก่
1) ปวดท้องน้อยผิดปกติ
2) ประจำเดือนผิดปกติ เช่น ไม่มา มากระปริดกระปรอย
3) คลำไม่เจอสายห่วง หรือสายห่วงสั่นลงผิดปกติ
4) ห่วงหลุดออกมาข้างนอก
5) เป็นไข้ ไม่ทราบสาเหตุ
6) เจ็บตอนมีเพศสัมพันธ์
นรีเวชวิทยา (นรีเวชวิทยา) - Gynecology,สูติศาสตร์ (สูติศาสตร์) - Obstetrics