การแพ้นมวัว เป็นการแพ้ที่พบบ่อยในเด็กหรือผู้ใหญ่
การแพ้นมวัว พบในเด็กเล็ก พบได้ประมาณ 2-3 ของเด็กเล็ก 

การแพ้นมวัวมีกลไกเกิดได้อย่างไร 
-การแพ้นมวัวเกิดจากกลไกการแพ้เหมือนกับการแพ้ อาหาร ยา หรือสารอื่นๆ คือระบบภูมิคุ้มกันต้านทานของร่างกาย เห็นโปรตีนในนมวัวเป็นสิ่งแปลกปลอม และพยายามกำจัดออก ทำให้เกิดอาการต่างๆจนเด็กไม่สบาย โดยเฉพาะอาการทางระบบทางเดินอาหาร นอกจากนี้ก็มีอาการของระบบอื่นๆด้วย เช่น ผิวหนัง และทางเดินหายใจ เมื่อได้รับนม หรืออาหารที่แพ้ สารที่ทำให้แพ้ในนมนี้จะผ่านผนังลำไส้ไปจับกับเซลล์ที่มีภูมิต้านทานต่อสารนั้นๆ คือ Immunoglobulin Ig E specific antibodies ซึ่งแอนติบอดีนี้จะอยู่ที่ผนังของเซลล์เหล่านั้น

 เมื่อมีการทำปฏิกิริยาระหว่างสารที่แพ้กับแอนติบอดี จะทำให้เซลล์ปล่อยสารที่ทำให้หลอดเลือดขยายตัว กล้ามเนื้อเรียบ Smooth muscle กล้ามเนื้อของอวัยวะภายในร่างกาย หดตัว และมีเมือก Mucous ผลิตออกมาจากเซลล์เยื่อบุภายในอวัยวะ เช่น หลอดลม ทำให้เกิด อาการแพ้แบบเกิดรวดเร็ว Immediate-hypersensitivity หรือ Rapid onset ซึ่งผู้ป่วยจะมีอาการเกิดขึ้นรวดเร็ว อาจทันทีหลังจากกินนมวัว 

อีกกลไกหนึ่ง คือ สารที่แพ้ จะไปทำให้เซลล์บางชนิด ผลิตสารที่เรียกว่า ซัยโตไคน์ Cytokines ไปกระตุ้นเซลล์เม็ดเลือดบางชนิด ทำให้เกิดการอักเสบเป็นเวลานาน Prolonged inflammation ของเซลล์ในอวัยวะต่างๆ เช่น ผิวหนัง และทางเดินหายใจ เรียกว่า เป็นอาการแพ้แบบเกิดช้า Delayed หรือ Slower onset โดยอาจเกิดภายหลังการกินนม 7-10 วัน 

 อนึ่ง หากการแพ้นมวัวเป็นกลไกร่วมกันทั้งสองกลไกดังกล่าว จะทำให้เกิดอาการหอบหืด โรคหืด ผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง และท้องเสียจากภูมิแพ้เรื้องรัง ทำไมบางคนแพ้บางคนไม่แพ้ การแพ้นมวัว อาจมีเรื่องของพันธุกรรมมาเกี่ยวข้องด้วย บางคนจึงแพ้โดยเฉพาะในครอบครัวที่มีประวัติการแพ้ต่างๆในพ่อแม่ ลูกจะมีโอกาสแพ้นมวัวมากกว่าผู้ไม่มีประวัติแพ้ 

การแพ้นมวัวเหมือนภาวะขาดเอนไซม์แลคเตสไหม 
-การแพ้นมวัว ไม่เหมือนกับภาวะขาด หรือพร่องเอนไซม์ Enzyme หรือน้ำย่อยแลคเตส Lactase deficiency ภาวะขาดหรือพร่องเอนไซม์แลคเตส เกิดจากการที่ผู้ป่วยไม่สามารถย่อยน้ำตาลแลคโตส Lactose ที่มีในนมได้ ซึ่งภาวะนี้พบน้อยในเด็กเล็ก แต่จะพบได้บ่อยในเด็กโตและในผู้ใหญ่ ซึ่งอาการที่เกิด คือ ท้องเสียหลังกินนม การแพ้นมวัวมีอาการอย่างไร อาการแพ้นมวัวมักเกิดในเดือนแรกๆของชีวิต หลังจากที่เด็กได้รับนมวัวจะมีอาการแพ้เกิดขึ้น ซึ่งมีระยะเวลาเกิดอาการเป็น 2 แบบ คือ

 1. อาการเกิดแบบรวดเร็ว Rapid onset หลังได้รับนมวัว 
2. อาการเกิดแบบช้า Delayed หรือ Slower onset คือ เกิดอาการแพ้ค่อยเป็นค่อยไป อาจเกิด 7 ถึง 10 วัน หลังจากได้รับนมวัว อาการที่พบส่วนใหญ่จะเป็นแบบที่เกิดอาการช้า อาการที่พบ จะมีอาการถ่ายเหลว อาจมีเลือดปนมากับอุจจาระด้วย มีอาเจียน ไม่อยากรับอาหาร หงุดหงิด ปวดท้อง มีผื่นผิวหนังเหมือนผื่นแพ้ ซึ่งอาการดังกล่าวอาจแยกยากจากอาการอื่นๆ ที่คล้ายกันได้แก่ ท้องเสียจากการติดเชื้อ ท้องเสียจากการขาดหรือพร่องน้ำย่อยแลคเตส อาการปวดท้องโคลิก อาการผื่นจากภูมิแพ้ โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง 

อาการที่เกิดแบบรวดเร็ว จะเกิดทันทีหลังได้รับนมวัว คือ เด็กจะมีอาการกระสับกระส่าย อาเจียน หายใจหอบ มีเสียงวี้ด มีอาการบวม มีลมพิษตามตัว คันตามตัว และมีถ่ายเป็นเลือด ในกลุ่มอาการแพ้แบบรวดเร็วที่มีอาการหนักมาก ที่เรียก Anaphylaxis เด็กอาจมีปัญหาหายใจไม่ได้ ความดันโลหิตต่ำ 

แต่อาการ Anaphylaxis มักเกิดการแพ้จากอาหารอื่นๆ เช่น ถั่ว ลูกนัท Nuts มากกว่าจากแพ้นมวัว ในเด็กที่กินนมแม่ อาจมีอาการแพ้นมวัวได้ หากแม่ดื่มนมวัว หรือรับประทานอาหารที่มีนมวัวผสม เช่น เค้ก ช็อกโกแลต ไอศกรีม เนย และอื่นๆ ซึ่งนมวัวที่แม่รับประทานเข้าไป สามารถผ่านมาออกทางน้ำนมแม่ ทำให้ลูกเกิดอาการแพ้นมวัวได้ อาการแพ้นมวัวจะค่อยๆดีขึ้นเมื่อเด็กโตขึ้น อายุมากกว่า 3-5 ปี
1.กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics