ช่วยสรุป "แนวทางการรักษาและป้องกันอาการปวดเข่า เริ่มต้นด้วยความเข้าใจในสาเหตุและการดูแลเวลาแรก" ให้หน่อยคะ
เข่าเสื่อม เข่าเสื่อม ปวดเข่าเป็นอาการของโรคที่เกิดขึ้นกับเนื้อเยื่อต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นข้อเข่า ปวดเข่ามักเกิดกับคนสูงอายุ แต่เด็กๆ หรือหนุ่มสาวก็เป็นได้ เช่น หลังจากเล่นกีฬา มีบางคนเวลาเดินบนพื้นราบธรรมดาเดินได้ แต่พอเดินขึ้นที่สูงก็ปวดเข่า มีหลายคนล่นว่า ทำอะไรสักหน่อยก็ปวดเข่า ขอเชิญฟังคำอธิบายของ พญเล็ก ปริวิสุทธ์ อธิบายถึงว่าปวดเข่าเป็นเพราะอะไรได้บ้าง และถ้าเป็นแล้วจะรักษาอย่างไร นพวิชนารถ ขอเรียนถามว่า ปวดเข่าส่วนใหญ่เกิดจากอะไร พญเล็ก คงจะต้องขอกล่าวเกี่ยวกับอาการก่อน อาจจะแค่ปวดเมื่อย ล้านิดหน่อยหลังจากที่ไปเดินทางไกลมาหรืออาจจะหลังจากที่เดินขึ้นบันไดลงบันได บางครั้งอาการปวดเข่าอาจจะร่วมกับอาการบวมที่เข่าด้วย บวมทันทีมักจะเกิดหลังจากได้รับบาดเจ็บ เช่น นร ไปเตะฟุตบอลแล้วหกล้ม พอกลับมาบ้านแล้วเข่าบวมซึ่งมักจะมีเลือดออกในข้อ ส่วนเข่าบวมที่เกิดขึ้นช้าๆ นั้นเกิดจากการผิดปกติขององค์ประกอบในเข่าเอง เช่น คนสูงอายุที่มีข้อเสื่อมเรื้อรัง พวกนี้ก็จะปวดเข่าแล้วมีเข่าบวมด้วย หรือว่าเกิดจากการอักเสบชนิดต่างๆ เช่น โรคเก๊าท์ โรครูมาตอยด์ สำหรับอาการปวดเข่าที่รู้สึกว่าพอเดินๆ อยู่มีอาการเข่าอ่อนหรือเข่าสะดุดติด จู่ๆ เดินๆ แล้วก็เข่าย่อลงไปมักจะเกิดจากมีบางสิ่งบางอย่างภายในข้อกีดขวางจากการงอหรือการเหยียดเข่าให้เต็มที่ในทันทีทันใด เช่น มีเส้นเอ็นหรือกระดูกอ่อนภายในหัวเข่าฉีกขาดหรือมีเศษกระดูกเล็กๆ ที่หลุดอยู่ภายในข้อเข่า นพวิชนารถ อาการปวดเข่าประเภทใดที่เป็นกันบ่อย พญเล็ก ปวดเข่าที่เกิดจากข้อเสื่อม นพวิชนารถ เมื่อเกิดข้อเสื่อมแล้วผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บปวดหรือไม่ พญเล็ก ผู้ป่วยจะมีอาการเจ็บปวดหรือไม่มันอยู่ที่สมรรถภาพของกล้ามเนื้อรอบๆ เข่า คือ ข้อเสื่อมเป็นกันทุกคน แต่ถ้ากล้ามเนื้อรอบๆ ข้อแข็งแรงเราก็จะไม่มีอาการปวดเข่าเท่าไรเพราะฉะนั้นที่พบบ่อยก็คือ อาการสมรรถภาพของกล้ามเนื้อหรือเส้นเอ็นรอบๆ ข้อไม่แข็งแรง นพวิชนารถ พบในพวกไหนมากและอายุขนาดไหนครับ พญเล็ก เคยเจอตั้งแต่เด็กอายุ 2 ขวบ จนอายุ 80-90 นั่งรถเข็นมา ก็ควรหลีกเลี่ยงจากท่าทางที่นั่งนานๆ หรือว่าพับเข่านานๆ บวกกับรู้จักบริหารกล้ามเนื้อให้แข็งแรงขึ้น ก็จะทำให้ไม่ปวดเข่าหรือป้องกันไม่ให้ปวดเข่าได้ นพวิชนารถ ถ้าเผื่อจะออกกำลังกายด้วยการเดินควรจะเป็นกี่นาทีหรือออกกำลังกายอยู่กับบ้าน พญเล็ก ขึ้นอยู่กับสมรรถภาพของผู้นั้น ถ้าเป็นคนธรรมดาที่ยังแข็งแรงแล้วไม่มีอาการอะไรอยู่ การเดินหรือแม้แต่วิ่งเหยาะๆ สักวันละกิโล-2 กิโล แล้วหลังจากวิ่งถ้าไม่เกิดอาการปวดหรือหลังจากเดินแล้วไม่เกิดอาการปวดในวันรุ่งขึ้นหรือบ่ายนั้น ก็แสดงว่าเข่านั่นออกกำลังกายแบบนั้นได้ ถ้าบางท่านไปวิ่งหรือไปเดินไกลหน่อยกลับมาปวด ก็เป็นการเตือนว่าสมรรถภาพของเข่าของท่านยังเหมาะที่จะออกกำลังกายแบบนั้น บางท่านก็ยังมีโอกาสจะเข้าไปในทีมกับเพื่อนฝูงได้อีกหลังจากที่ท่านรู้จักฝึกให้กล้ามเนื้อเข่าแข็งแรงกว่านั้น นพวิชนารถ คือ ต้องเริ่มต้นไปทีละน้อยก่อน บางคนพอไปเล่นกีฬาเสร็จเกิดเมื่อยทำอย่างไรก็ไม่หายต้องให้คนอื่นนวดให้ พวกนี้เป็นจริงหรือเป็นหลอก พญเล็ก ถ้าเผื่อทำอย่างไรไม่หาย การนวดอาจจะหายเฉพาะช่วงที่เรานวด การนวดก็อาจเป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายความเครียดความเจ็บปวดได้ แต่รับรองนวดเสร็จกลับมาบ้านก็ปวดอีก เนื่องจากไม่ได้ไปตัดวงจรที่เป็นสาเหตุของปวดเข่า คือคนที่จะหายปวดเข่าจริงๆ จะต้องฝึกให้กล้ามเนื้อแข็งแรงกว่าปริมาณที่ท่านต้องทำหรือต้องใช้เข่านั่น นพวิชนารถ การนวดเพื่อให้หายปวด รู้สึกว่าจะเป็นที่นิยมในบ้านเรามาก พญเล็ก คือ เท่าที่ผ่านมารู้สึกไม่มีประเทศไหนที่นิยมนวดแบบมโหฬารหรือว่ารุนแรงเหมือนกับประเทศเราที่ทำๆ กันอยู่ พบมากเลยว่า การนวดที่รุนแรงเกินไป ทำให้ข้อยิ่งชํ้า ทำให้เส้นเอ็นขาด นวดจนขาเดินไม่ได้ หมุนได้รอบทิศก็มิจนพิการไปเลย บางคนก็นวดจนระบมขึ้นมามีเส้นเลือดแตกจนเห็นเป็นฟกชํ้าดำเขียวไปหมดทั้งขา เพราะฉะนั้นขอเตือนว่าการนวด ถ้าไม่จำเป็นแล้วอย่าทำถ้าไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญการนวดโดยเฉพาะ เช่น พวกนักกายภาพบำบัด ทุกวันนี้เจอๆ ไม่ใช่โรคข้อเข่าที่มาหา แต่เป็นการนวดที่ดุเดือด นพวิชนารถ แล้วมีวิธีอื่นที่จะรักษาบรรเทาไหม เคยเห็นคนใช้นํ้ามันบ้าง กินยาแก้ปวดบ้าง พญเล็ก ในวัยกลางคนหรือคนสูงอายุ ปวดเข่ามักจะเป็นแบบค่อยเป็นค่อยไปตอนแรกๆ จะปวดเมื่อยหลังจากเดินไกล หรือยืนนานไปพอพักก็หาย พวกนี้เวลาเดินท่านต้องเดินน้อยกว่านั้น หรือยืนน้อยกว่านั้นแล้วพัก แล้วก็เริ่มออกกำลังกายหัวเข่าก็จะดีขึ้น หรือใช้กระเป๋าน้าร้อนประคบหรือใช้นํ้ามันทำให้ร้อนๆ แล้วนวด แต่สำหรับที่มีอาการปวดเข่าอย่างเฉียบพลัน เช่น พวกนักกีฬาที่เกิดจากเล่นกีฬาแล้วปวดเข่าอย่างเฉียบพลัน ห้ามนวด เอายาหรือนํ้ามันรวมทั้งกระเป๋านํ้าร้อนประคบก็ไม่ได้ เพราะว่ามีเลือดออก มีการฉีกขาด อาจจะเป็นของเส้นเอ็นซึ่งระยะนั้นถ้าท่านไปถูอะไรร้อนๆ ผลก็คือ ทำให้มันบวมขึ้น ทำให้เลือดออกมากขึ้น หายช้า วิธีที่ดีคือ ให้พักอยู่เฉยๆ แล้วเอากระเป๋านํ้าเย็นหรือนํ้าแข็งวางใน 24 ชม แรกๆ อย่าใช้อะไรร้อนๆ ถูหรือนวดเด็ดขาด แต่เลย 24 ชม ไปแล้วอาจจะใช้ประคบด้วยนํ้าร้อนหรือนวดก็ไม่เป็นไร นพวิชนารถ แบบชาวบ้านที่เขาเอาใบพลับพลึงมาประคบบ้างหรือหาใบตำลึงมาทำบ้าง อย่างนี้จะเป็นประโยชน์มากน้อยอะไรเท่าไหน พญเล็ก การที่เอาใบพลับพลึงอังไฟมาประคบ มีหลักการคล้ายๆ กับเอากระเป๋านํ้าร้อนหรือผ้าชุบนํ้าอุ่นมาประคบ คือทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย ความเครียด แล้วอาจทำให้เลือดวิ่งไหลเวียนดีขึ้น นพวิชนารถ เหมาะสำหรับพวกไหน พญเล็กซึ่งมันทำให้หายปวดได้ แต่จะเสี่ยงกับผลข้างเคียงของยาค่อนข้างมากทีเดียว วิธีที่ดีถ้าท่านปวดรุนแรงตอนแรกให้อยู่เฉยๆ ประคบเย็นจนเลย 24 ชม แล้วค่อยประคบร้อนหรือว่า นวดให้ถูกหลัก ใน 2-3 วัน ก็จะหายไปเยอะ หรือจะใช้ผ้าพันหัวเข่าถ้าท่านมีความจำเป็น ต้องเดินหรือต้องวิ่ง นพวิชนารถ อาจารย์มีอะไรแนะนำสำหรับประชาชนทั่วไปบ้าง พญเล็ก คือ หลายๆ ท่านจะเข้าใจว่าถ้าปวดเข่าในวัยกลางคนหรือผู้สูงอายุเกิดจากข้อเสื่อม แปลว่าไม่มีทางหายอีกแล้ว ไม่จริงค่ะ โรคหรืออาการปวดข้อ-เป็นสิ่งที่หายได้ แม้ว่าพยาธิสภาพในข้อจากการเสื่อมตามอายุขัย ท่านคงเคยเห็นคุณลุงอายุ 80 บางท่านเดินเก่งกว่าคนอายุ 40 อีก ทั้งที่ถ้าไปเอกซเรย์ที่เข่าคุณลุงจะมีลักษณะเข่าเสื่อมเหมือนๆ กัน ตามอายุ แต่เนื่องจากว่าสมรรถภาพของกล้ามเนื้อของลุงนั่นดี ก็เลยไม่ปวด คือ ถ้าเผื่อเรามีวิธีที่จะฝึกกล้ามเนื้อเข่าให้แข็งแรงขึ้น อาการปวดจะหายไปโดยไม่ต้องใช้ยาอะไรเลย
เกี่ยวกับอาการปวดเข่าที่มักเกิดขึ้นกับคนที่มีอายุสูง แต่กล่าวถึงว่าปวดเข่าไม่ได้เป็นเฉพาะกับผู้สูงอายุเท่านั้น บางครั้งเด็กหรือหนุ่มสาวก็เป็นได้ เช่นเมื่อหลังจากการเล่นกีฬาหรือเดินบนพื้นราบได้ แต่เมื่อเดินขึ้นที่สูงก็มีอาการปวดเข่า บทความได้กล่าวถึงหลายปัจจัยที่ทำให้เกิดปวดเข่า เช่น การเสื่อมของข้อ, การบวมที่ข้อเข่า, การอักเสบต่างๆ เช่นโรคเก๊าท์ หรือโรครูมาตอยด์ นอกจากนี้ยังมีสาเหตุจากการงอหรือเหยียดเข่าทำให้เกิดการกีดขวางในข้อ เช่น เส้นเอ็นหรือกระดูกอ่อนที่หลุดออกภายในข้อเข่า 

นอกจากนี้ยังกล่าวถึงวิธีรักษาและป้องกัน รวมทั้งการฝึกกล้ามเนื้อข้อเข่าเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและป้องกันการเกิดอาการปวดเข่าในอนาคต นอกจากนี้ยังได้แนะนำถึงวิธีการประคบเย็นหรือร้อน, การนวด, และคำเตือนที่ควรระมัดระวัง เช่น ห้ามนวดหรือใช้น้ำมันร้อนในกรณีที่มีการเสียดสีของเข่า เนื้อหาของบทความเน้นที่การรักษาแบบธรรมชาติและการป้องกันอาการปวดเข่าในทุกวัย อ่านได้ว่าการฝึกกล้ามเนื้อข้อเข่าเป็นวิธีที่ดีในการป้องกันปัญหานี้ และไม่ควรใช้วิธีการนวดหรือการใช้ยาอย่างมากเพื่อลดความปวด ในส่วนท้ายของบทความยังนำเสนอแนวทางการใช้น้ำมันบางส่วนหรือใบพลับพลึงเพื่อประคบ

 เพื่อรักษาปวดเข่าในบางกรณี โดยคำแนะนำว่าควรประคบเย็นในช่วง 24 ชั่วโมงแรกหลังจากเกิดอาการ แล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นการประคบร้อน สุดท้าย, บทความได้คำแนะนำว่าหากมีอาการปวดเข่าอย่างรุนแรงที่เกิดขึ้นตอนแรกๆ ควรประคบเย็นเท่านั้น และไม่ควรนวดหรือใช้ยาในช่วง 24 ชั่วโมงแรก เนื่องจากมีเลือดออกและอาจทำให้เลือดมีการไหลเวียนมากขึ้น ทำให้ปวดหลังมากขึ้น บทความนี้ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงต้นทางและวิธีการรักษาของอาการปวดเข่า และเน้นการรักษาแบบธรรมชาติและการป้องกันอย่างมีประสิทธิภาพ
11.ออร์โธปิดิกส์ (ออร์โธปิดิกส์) - Orthopedics,12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine