สิ่งที่ศาลจะต้องพิจารณาในคดีแพ่งเมื่อมีคำพิพากษาส่วนอาญาที่บอกว่าการบุกรุกที่ดินไม่ชัดเจนคืออะไรและจะมีผลต่อผลการพิจารณาหรือไม่?
หัวข้อ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2286/2529 ข้อสอบผู้ช่วยผู้พิพากษาสนามใหญ่ วันที่ 30 มีนาคม 2539 | เจาะหลัก สกัดฎีกา 5 ดาว เตรียมสอบ 3 สนาม อัพเดท ที่ ลอว์สยาม ดอทคอม

​[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] ป.พ.พ. มาตรา 420 ป.วิ.อ. มาตรา 40, 46  ข้อเท็จจริงได้ความว่า โจทก์เคยฟ้องจำเลยเป็นคดีอาญาในข้อหาบุกรุกที่พิพาทครั้งหนึ่งแล้วตามความคดีอาญาหมายเลขดำที่ 14560/2523 หมายเลขแดงที่ 18254/2524 ของศาลอาญาซึ่งศาลอาญาและศาลอุทธรณ์พิพากษายกฟ้อง คดีถึงที่สุดแล้ว 

ปัญหาวินิจฉัยมีว่าการพิพากษาคดีนี้ ศาลจะต้องถือข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในคำพิพากษาคดีส่วนอาญาดังกล่าวหรือไม่ เห็นว่า ที่โจทก์คดีนี้ฟ้องจำเลยคดีนี้เป็นคดีอาญาข้อหาว่าจำเลยบุกรุกที่ดินศาลพิพากษายกฟ้อง โดยศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า คดีฟังไม่ได้แน่ชัดว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โดยวินิจฉัยว่าพยานหลักฐานโจทก์ไม่พอฟังว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินตามฟ้องผลแห่งคำวินิจฉัยคดีส่วนอาญา เป็นการฟังว่าโจทก์ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทนั่นเอง ดังนั้น เมื่อโจทก์มาฟ้องจำเลยเป็นคดีนี้ซึ่งมีประเด็นที่ศาลจะต้องวินิจฉัยอย่างเดียวกันว่าโจทก์มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทหรือไม่ 

ในการพิพากษาคดีส่วนแพ่งศาลจำต้องถือข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในคำพิพากษาส่วนอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 ที่โจทก์คดีนี้ฟ้องจำเลยคดีนี้เป็นคดีอาญาข้อหาว่าจำเลยบุกรุกที่ดินศาลพิพากษายกฟ้อง โดยศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า คดีฟังไม่ได้แน่ชัดว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โดยวินิจฉัยว่าพยานหลักฐานโจทก์ไม่พอฟังว่าโจทก์เป็นเจ้าของที่ดินตามฟ้องผลแห่งคำวินิจฉัยคดีส่วนอาญา เป็นการฟังว่าโจทก์ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทนั่นเอง

​
เมื่อศาลมีคำพิพากษาส่วนอาญาที่บอกว่าการบุกรุกที่ดินไม่ชัดเจน ศาลจะต้องพิจารณาว่าข้อความและการตัดสินในคำพิพากษาดังกล่าวมีผลต่อคดีแพ่งที่กำลังพิจารณาอยู่หรือไม่ โดยมีข้อสังเกตว่า


1. การเป็นที่หนึ่งของความพิพากษา: คำพิพากษาส่วนอาญามักจะถือเป็นหลักฐานสำคัญในการพิจารณาคดีแพ่ง เพราะศาลจะพิจารณาในสารวัตรที่คำพิพากษาส่วนอาญาได้เสนอมา อย่างไรก็ตาม คำพิพากษาส่วนอาญาที่การบุกรุกที่ดินไม่ชัดเจนอาจไม่สามารถเป็นที่สำคัญที่สุดได้ ถ้าศาลพบว่ามีหลักฐานหรือข้อเท็จจริงเพิ่มเติมที่สำคัญกว่าหรือมีปัจจัยเพียงพอที่จะเปลี่ยนแปลงความเห็นเกี่ยวกับการบุกรุกที่ดินนั้น 


2. การสร้างความเชื่อมั่นในการพิจารณา: คำพิพากษาส่วนอาญาที่บอกว่าการบุกรุกที่ดินไม่ชัดเจนอาจมีผลทำให้ศาลในคดีแพ่งต้องพิจารณาเรื่องนี้อย่างรอบคอบ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและการเข้าใจที่ถูกต้องในการพิจารณาคดี และอาจจะต้องพิจารณาหลักฐานหรือข้อเท็จจริงเพิ่มเติมเพื่อให้สามารถวินิจฉัยคดีได้อย่างถูกต้อง


3. การกำหนดข้อความที่ชัดเจน: ในกรณีที่คำพิพากษาส่วนอาญามีการบุกรุกที่ดินที่ไม่ชัดเจน ศาลในคดีแพ่งอาจต้องกำหนดข้อความหรือเงื่อนไขที่ชัดเจนเพื่อให้สามารถวินิจฉัยคดีได้อย่างถูกต้องและเป็นธรรม

การบุกรุกที่ดินที่ไม่ชัดเจนในคำพิพากษาส่วนอาญาสามารถมีผลต่อผลการพิจารณาของศาลในคดีแพ่งได้โดยตรง โดยเฉพาะเมื่อมีการพิจารณาหลักฐานและข้อเท็จจริงอื่นที่เกี่ยวข้องในคดีแพ่งด้วย
ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ