7 “หนังสือต้องห้าม” ของการเมืองไทย 20 ปีหลัง คืออะไร
7 “หนังสือต้องห้าม” ของการเมืองไทย 20 ปีหลัง 7 “หนังสือต้องห้าม” ของการเมืองไทย 20 ปีหลัง ที่มาของภาพ,
GETTY IMAGES ที่มาของภาพ,
GETTY IMAGES ที่มาของภาพ, GETTY IMAGES คำบรรยายภาพ,
หนังสือที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ ซึ่งถูกแจกโดยผู้ชุมนุมกลุ่มราษฎร เมื่อปี 2563-2564 ถูกตำรวจ สภ.รัตนาธิเบศร์ นนทบุรี เข้าตรวจยึดที่สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน เมื่อเดือน มี.ค. 2564 คำบรรยายภาพ, หนังสือที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ ซึ่งถูกแจกโดยผู้ชุมนุมกลุ่มราษฎร เมื่อปี 2563-2564 ถูกตำรวจ สภ.รัตนาธิเบศร์ นนทบุรี เข้าตรวจยึดที่สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน เมื่อเดือน มี.ค. 2564 8 กรกฎาคม 2023 ราชกิจจานุเบกษา ประกาศ คําสั่งสํานักงานตํารวจแห่งชาติ ห้ามนำเข้าหนังสือที่ชื่อว่า Rama X: The Thai Monarchy under King Vajiralongkorn หรือแปลเป็นไทยได้ว่า "รัชกาลที่ 10: สถาบันกษัตริย์ไทยในรัชสมัยของกษัตริย์วชิราลงกรณ์" ของ รศ.ดร.ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ นักวิชาการและผู้ลี้ภัยทางการเมือง โดยหนังสือเล่มดังกล่าวไม่ใช่ "หนังสือต้องห้าม" เล่มแรกของประเทศไทย ราชกิจจานุเบกษา ประกาศ คําสั่งสํานักงานตํารวจแห่งชาติ ห้ามนำเข้าหนังสือที่ชื่อว่า Rama X: The Thai Monarchy under King Vajiralongkorn หรือแปลเป็นไทยได้ว่า "รัชกาลที่ 10: สถาบันกษัตริย์ไทยในรัชสมัยของกษัตริย์วชิราลงกรณ์" ของ รศ.ดร.ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ นักวิชาการและผู้ลี้ภัยทางการเมือง โดยหนังสือเล่มดังกล่าวไม่ใช่ "หนังสือต้องห้าม" เล่มแรกของประเทศไทย ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศฉบับนี้ เมื่อวันที่ 7 ก.ค. 2566 ระบุถึง คําสั่งสํานักงานตํารวจแห่งชาติ ที่ 370/2566 เรื่อง ห้ามสั่งเข้าหรือนำเข้าสิ่งพิมพ์เพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักร ลงนามคำสั่งโดย พล.ต.อ.ดำรงศักดิ์ กิตติประภัสร์ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เมื่อวันที่ 19 มิ.ย. 2566 ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศฉบับนี้ เมื่อวันที่ 7 ก.ค. 2566 ระบุถึง คําสั่งสํานักงานตํารวจแห่งชาติ ที่ 370/2566 เรื่อง ห้ามสั่งเข้าหรือนำเข้าสิ่งพิมพ์เพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักร ลงนามคำสั่งโดย พล.ต.อ.ดำรงศักดิ์ กิตติประภัสร์ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เมื่อวันที่ 19 มิ.ย. 2566 คำสั่งความว่า "ด้วยปรากฏสิ่งพิมพ์ต่างประเทศ "Rama X : The Thai Monarchy King Vajiralongkorn" เขียนโดยนายปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ มีลักษณะของภาพปกหนังสือ และบทความที่นําเสนอสื่อถึงทัศนคติของผู้เขียนที่เป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สําเร็จราชการแทนพระองค์ หรือจะกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรหรือความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน คำสั่งความว่า "ด้วยปรากฏสิ่งพิมพ์ต่างประเทศ "Rama X : The Thai Monarchy King Vajiralongkorn" เขียนโดยนายปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ มีลักษณะของภาพปกหนังสือ และบทความที่นําเสนอสื่อถึงทัศนคติของผู้เขียนที่เป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สําเร็จราชการแทนพระองค์ หรือจะกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรหรือความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน อาศัยอํานาจตามมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติจดแจ้งการพิมพ์ พ.ศ. 2550 จึงห้ามสั่งเข้า หรือนําเข้าสิ่งพิมพ์ "Rama X : The Thai Monarchy King Vajiralongkorn" เพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักร อาศัยอํานาจตามมาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติจดแจ้งการพิมพ์ พ.ศ. 2550 จึงห้ามสั่งเข้า หรือนําเข้าสิ่งพิมพ์ "Rama X : The Thai Monarchy King Vajiralongkorn" เพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักร ผู้ใดฝ่าฝืนมีความผิดต้องระวางโทษจําคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 6 หมื่นบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ รวมทั้งผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติมีอํานาจริบ และทําลายซึ่งสิ่งพิมพ์ดังกล่าว ทั้งนี้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป" ผู้ใดฝ่าฝืนมีความผิดต้องระวางโทษจําคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 6 หมื่นบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ รวมทั้งผู้บัญชาการตํารวจแห่งชาติมีอํานาจริบ และทําลายซึ่งสิ่งพิมพ์ดังกล่าว ทั้งนี้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป" Skip เรื่องแนะนำ and continue reading
เรื่องแนะนำ
มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30
ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก
มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ
ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ
End of เรื่องแนะนำ Skip เรื่องแนะนำ and continue reading
เรื่องแนะนำ
มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30
ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก
มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ
ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ
End of เรื่องแนะนำ เรื่องแนะนำ เรื่องแนะนำ เรื่องแนะนำ เรื่องแนะนำ มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30
ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก
มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ
ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30 มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30 มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30     มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30 มองรอบด้าน แก้ ม.112 เงื่อนสกัดก้าวไกล ขวาง "พิธา" นั่งนายกฯ คนที่ 30 ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก     ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก ชาร์ลส์ที่สาม : เหตุใดกษัตริย์อังกฤษต้องมีพิธีบรมราชาภิเษก มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ     มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ มาตรฐานจริยธรรม ตัดสิทธิการเมืองตลอดชีพ “ช่องทางใหม่” จัดการปฏิปักษ์ของชนชั้นนำ ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ     ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ ณพ ณรงค์เดช ชี้แจงความบริสุทธิ์ หลังตุลาการไทยให้ชนะคดีโกงเจ้าหนี้ "นพพร ศุภพิพัฒน์" แม้แพ้ในศาลอังกฤษ End of เรื่องแนะนำ เนื้อหาของคำสั่งในราชกิจจานุเบกษา ระบุถึงสาเหตุการห้ามนำเข้าที่อ้างถึง "ลักษณะของภาพปกหนังสือ และบทความที่นําเสนอสื่อถึงทัศนคติของผู้เขียน" ทำให้ รศ.ดร.ปวิน โพสต์บนเฟซบุ๊กส่วนตัว Pavin Chachavalpongpun ในช่วงเช้าวันที่ 8 ก.ค. ว่า หนังสือเล่มที่ถูกสั่งห้ามนำเข้า ยังไม่ได้มีการตีพิมพ์ แต่มีกำหนดเผยแพร่ในเดือน ต.ค. ที่จะถึงนี้ในสหรัฐอเมริกา เนื้อหาของคำสั่งในราชกิจจานุเบกษา ระบุถึงสาเหตุการห้ามนำเข้าที่อ้างถึง "ลักษณะของภาพปกหนังสือ และบทความที่นําเสนอสื่อถึงทัศนคติของผู้เขียน" ทำให้ รศ.ดร.ปวิน โพสต์บนเฟซบุ๊กส่วนตัว Pavin Chachavalpongpun ในช่วงเช้าวันที่ 8 ก.ค. ว่า หนังสือเล่มที่ถูกสั่งห้ามนำเข้า ยังไม่ได้มีการตีพิมพ์ แต่มีกำหนดเผยแพร่ในเดือน ต.ค. ที่จะถึงนี้ในสหรัฐอเมริกา "หนังสือเรื่องรัชกาลที่ 10 ของดิชั้นถูกแบนค่ะ ทั้ง ๆ ที่ยังไม่มีใครได้อ่าน จะวางแผงเดือนตุลาคมที่อเมริกา จะมี ebook ด้วยค่ะ" รศ.ดร.ปวิน โพสต์บนเฟซบุ๊ก พร้อมบอกว่าหนังสือยังอยู่ในโรงพิมพ์ และเป็นการ “แบน” ล่วงหน้า "หนังสือเรื่องรัชกาลที่ 10 ของดิชั้นถูกแบนค่ะ ทั้ง ๆ ที่ยังไม่มีใครได้อ่าน จะวางแผงเดือนตุลาคมที่อเมริกา จะมี ebook ด้วยค่ะ" รศ.ดร.ปวิน โพสต์บนเฟซบุ๊ก พร้อมบอกว่าหนังสือยังอยู่ในโรงพิมพ์ และเป็นการ “แบน” ล่วงหน้า     นักวิชาการผู้ลี้ภัยรายนี้ยังบอกด้วยว่า คำสั่งในราชกิจจานุเบกษา เขียนชื่อหนังสือของเขาผิด โดยชื่อหนังสือจริงนั้นชื่อว่า Rama X: The Thai Monarchy under King Vajiralongkorn แต่คำสั่งของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ไม่มีคำว่า “under” นักวิชาการผู้ลี้ภัยรายนี้ยังบอกด้วยว่า คำสั่งในราชกิจจานุเบกษา เขียนชื่อหนังสือของเขาผิด โดยชื่อหนังสือจริงนั้นชื่อว่า Rama X: The Thai Monarchy under King Vajiralongkorn แต่คำสั่งของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ไม่มีคำว่า “under” ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ เป็น 1 ใน 3 บุคคลที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ออกประกาศให้ประชาชนงดเว้นการติดต่อ เผยแพร่ข้อมูลที่บุคคลทั้งสามเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต เมื่อปี 2560 โดยระบุว่า อาจเข้าข่ายกระทำความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ เป็น 1 ใน 3 บุคคลที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ออกประกาศให้ประชาชนงดเว้นการติดต่อ เผยแพร่ข้อมูลที่บุคคลทั้งสามเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ต เมื่อปี 2560 โดยระบุว่า อาจเข้าข่ายกระทำความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ ทั้งนี้ หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่เล่มแรกที่ตกอยู่ในสถานะ "หนังสือต้องห้าม" แต่ในยุคการเมืองไทยร่วมสมัยย้อนหลังไปไม่เกิน 20 ปี มีหนังสือที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ไทย ถูกสั่งห้ามเผยแพร่หรือนำเข้ามาเผยแพร่ในประเทศไทย อีกหลายเล่ม ทั้งนี้ หนังสือเล่มนี้ไม่ใช่เล่มแรกที่ตกอยู่ในสถานะ "หนังสือต้องห้าม" แต่ในยุคการเมืองไทยร่วมสมัยย้อนหลังไปไม่เกิน 20 ปี มีหนังสือที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ไทย ถูกสั่งห้ามเผยแพร่หรือนำเข้ามาเผยแพร่ในประเทศไทย อีกหลายเล่ม กรณีหนังสือของ รศ.ดร.ปวิน นั้นใกล้เคียงกับกรณีหนังสือ “The King Never Smiles” โดย พอล แฮนด์ลีย์ นักเขียนชาวอเมริกัน กรณีหนังสือของ รศ.ดร.ปวิน นั้นใกล้เคียงกับกรณีหนังสือ “The King Never Smiles” โดย พอล แฮนด์ลีย์ นักเขียนชาวอเมริกัน ช่วง 20 ปีหลังสุด เมืองไทย “แบน” หนังสืออย่างน้อย 7 เล่ม ช่วง 20 ปีหลังสุด เมืองไทย “แบน” หนังสืออย่างน้อย 7 เล่ม ช่วงหลังปี 2540 เป็นต้นมา มีหนังสือที่เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ของไทยที่เขียนโดยนักเขียนชาวต่างชาติหลายเล่ม ที่ได้กลายเป็นหนังสือต้องห้ามในประเทศไทย บีบีซีไทยรวบรวมข้อมูลจากบทความของสถาบันพระปกเกล้า และข้อมูลจากราชกิจจานุเบกษาฉบับต่าง ๆ พบหนังสือที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับสถาบันที่ถูกแบน ดังนี้ ช่วงหลังปี 2540 เป็นต้นมา มีหนังสือที่เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ของไทยที่เขียนโดยนักเขียนชาวต่างชาติหลายเล่ม ที่ได้กลายเป็นหนังสือต้องห้ามในประเทศไทย บีบีซีไทยรวบรวมข้อมูลจากบทความของสถาบันพระปกเกล้า และข้อมูลจากราชกิจจานุเบกษาฉบับต่าง ๆ พบหนังสือที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับสถาบันที่ถูกแบน ดังนี้ 2544 - The Revolutionary King เขียนโดย วิลเลียม สตีเวนสัน นักเขียนชาวแคนาดา ไม่ผ่านการตรวจพิจารณาให้เผยแพร่ในประเทศไทยในปี 2544 2544 - The Revolutionary King เขียนโดย วิลเลียม สตีเวนสัน นักเขียนชาวแคนาดา ไม่ผ่านการตรวจพิจารณาให้เผยแพร่ในประเทศไทยในปี 2544 2549 - The King Never Smiles เขียนโดย พอล แฮนด์ลีย์ นักเขียนชาวอเมริกัน หนังสือว่าด้วยพระราชประวัติอย่างไม่เป็นทางการของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และราชวงศ์จักรี หนังสือเล่มนี้ถูกทางการไทยจัดให้เป็น หนังสือต้องห้ามอย่างไม่เป็นทางการ ตั้งแต่ก่อนตีพิมพ์ โดยมิได้มีการประกาศลงในราชกิจจานุเบกษาตามหลักเกณฑ์และวิธีการในกฎหมายว่าด้วยการจดแจ้งการพิมพ์ 2549 - The King Never Smiles เขียนโดย พอล แฮนด์ลีย์ นักเขียนชาวอเมริกัน หนังสือว่าด้วยพระราชประวัติอย่างไม่เป็นทางการของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และราชวงศ์จักรี หนังสือเล่มนี้ถูกทางการไทยจัดให้เป็น หนังสือต้องห้ามอย่างไม่เป็นทางการ ตั้งแต่ก่อนตีพิมพ์ โดยมิได้มีการประกาศลงในราชกิจจานุเบกษาตามหลักเกณฑ์และวิธีการในกฎหมายว่าด้วยการจดแจ้งการพิมพ์ หนังสือกองบัญชาการตำรวจนครบาล ที่ ตช 0016.146/289 ลงวันที่ 18 ม.ค. 2551 อ้างว่าหนังสือเล่มนี้เป็น “หนังสือต้องห้ามนำเข้ามาในราชอาณาจักร” นอกจากนี้ ย้อนไปในเดือน ม.ค. 2549 ทางการไทยยังได้ปิดกั้นเว็บไซต์ที่โฆษณาหรือให้บริการสั่งซื้อหนังสือเล่มนี้ด้วย หนังสือกองบัญชาการตำรวจนครบาล ที่ ตช 0016.146/289 ลงวันที่ 18 ม.ค. 2551 อ้างว่าหนังสือเล่มนี้เป็น “หนังสือต้องห้ามนำเข้ามาในราชอาณาจักร” นอกจากนี้ ย้อนไปในเดือน ม.ค. 2549 ทางการไทยยังได้ปิดกั้นเว็บไซต์ที่โฆษณาหรือให้บริการสั่งซื้อหนังสือเล่มนี้ด้วย 2549 - วารสารฟ้าเดียวกันฉบับ "สถาบันกษัตริย์กับสังคมไทย" ถูกเจ้าพนักงานการพิมพ์สำหรับกรุงเทพมหานคร ลงนาม โดย พล.ต.อ.โกวิท วัฒนะ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติในขณะนั้น ห้ามการขายหรือจ่ายแจกและให้ยึดสิ่งพิมพ์ดังกล่าว โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 9 แห่ง พ.ร.บ.การพิมพ์ 2484 ด้วยสาเหตุว่าได้ลงโฆษณาอันอาจจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 12 เม.ย. 2549 ซึ่งในเวลาต่อมา ร้านนายอินทร์ก็เก็บวารสารฟ้าเดียวกันออกจากทุกสาขา 2549 - วารสารฟ้าเดียวกันฉบับ "สถาบันกษัตริย์กับสังคมไทย" ถูกเจ้าพนักงานการพิมพ์สำหรับกรุงเทพมหานคร ลงนาม โดย พล.ต.อ.โกวิท วัฒนะ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติในขณะนั้น ห้ามการขายหรือจ่ายแจกและให้ยึดสิ่งพิมพ์ดังกล่าว โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 9 แห่ง พ.ร.บ.การพิมพ์ 2484 ด้วยสาเหตุว่าได้ลงโฆษณาอันอาจจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 12 เม.ย. 2549 ซึ่งในเวลาต่อมา ร้านนายอินทร์ก็เก็บวารสารฟ้าเดียวกันออกจากทุกสาขา ที่มาของภาพ,
ฟ้าเดียวกัน ที่มาของภาพ,
ฟ้าเดียวกัน ที่มาของภาพ, ฟ้าเดียวกัน 2549 - หนังสือ "กงจักรปีศาจ" หรือ The Devil’s Discus เขียนโดยเรย์น ครูเกอร์ นักเขียนชาวอังกฤษ-แอฟริกาใต้ แปลโดยเรือเอกชลิต ชัยสิทธิเวช ถูกสั่งห้ามขาย จ่ายแจก ตามคำสั่งเจ้าพนักงานการพิมพ์ที่ 3/2549 ลงนามโดย พล.ต.อ.โกวิท วัฒนะ ผบ.ตร. ในฐานะเจ้าพนักงานการพิมพ์สำหรับกรุงเทพมหานคร ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 27 มิ.ย. 2549 2549 - หนังสือ "กงจักรปีศาจ" หรือ The Devil’s Discus เขียนโดยเรย์น ครูเกอร์ นักเขียนชาวอังกฤษ-แอฟริกาใต้ แปลโดยเรือเอกชลิต ชัยสิทธิเวช ถูกสั่งห้ามขาย จ่ายแจก ตามคำสั่งเจ้าพนักงานการพิมพ์ที่ 3/2549 ลงนามโดย พล.ต.อ.โกวิท วัฒนะ ผบ.ตร. ในฐานะเจ้าพนักงานการพิมพ์สำหรับกรุงเทพมหานคร ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 27 มิ.ย. 2549 คำสั่งระบุว่า สิ่งพิมพ์ "กงจักรปีศาจ" ได้ลงโฆษณาข้อความอันอาจจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน" จึงอาศัยอำนาจตามมาตรา 9 แห่ง พ.ร.บ.การพิมพ์ พ.ศ. 2484 ห้ามการขาย หรือแจกจ่ายและให้ยึดสิ่งพิมพ์ ดังกล่าวข้างต้น คำสั่งระบุว่า สิ่งพิมพ์ "กงจักรปีศาจ" ได้ลงโฆษณาข้อความอันอาจจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน" จึงอาศัยอำนาจตามมาตรา 9 แห่ง พ.ร.บ.การพิมพ์ พ.ศ. 2484 ห้ามการขาย หรือแจกจ่ายและให้ยึดสิ่งพิมพ์ ดังกล่าวข้างต้น ข้อมูลจากโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชนระบุว่า หนังสือ กงจักรปีศาจ เป็นหนังสือสืบสวนการสวรรคตของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8) ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 2507 โดยสำนักพิมพ์แคสเซลล์ รัฐบาลไทยได้สั่งห้ามตีพิมพ์ในทันทีและตัวครูเกอร์เองก็ถูกห้ามเข้าประเทศไทยด้วยเช่นกัน ข้อมูลจากโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชนระบุว่า หนังสือ กงจักรปีศาจ เป็นหนังสือสืบสวนการสวรรคตของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8) ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 2507 โดยสำนักพิมพ์แคสเซลล์ รัฐบาลไทยได้สั่งห้ามตีพิมพ์ในทันทีและตัวครูเกอร์เองก็ถูกห้ามเข้าประเทศไทยด้วยเช่นกัน กงจักรปีศาจได้รับการแปลเป็นภาษาไทยโดย ร.อ.ชลิต ชัยสิทธิเวช ในปี 2517 และมีการหมุนเวียนขายอยู่ในตลาดมืดในประเทศไทย โรงพิมพ์ที่ตีพิมพ์หนังสือฉบับภาษาไทยโดนเผาทำลาย และเนื่องจากกลุ่มเสรีภาพต่อต้านการเซ็นเซอร์แห่งประเทศไทย (FACT) ต้นฉบับภาษาอังกฤษจึงถูกพิมพ์ซ้ำในเดือน พ.ย. 2552 โดยสำนักพิมพ์ดีเอ็มพีในฮ่องกง กงจักรปีศาจได้รับการแปลเป็นภาษาไทยโดย ร.อ.ชลิต ชัยสิทธิเวช ในปี 2517 และมีการหมุนเวียนขายอยู่ในตลาดมืดในประเทศไทย โรงพิมพ์ที่ตีพิมพ์หนังสือฉบับภาษาไทยโดนเผาทำลาย และเนื่องจากกลุ่มเสรีภาพต่อต้านการเซ็นเซอร์แห่งประเทศไทย (FACT) ต้นฉบับภาษาอังกฤษจึงถูกพิมพ์ซ้ำในเดือน พ.ย. 2552 โดยสำนักพิมพ์ดีเอ็มพีในฮ่องกง หนังสือ "กงจักรปีศาจ" ยังเคยถูกนำมาฟ้องร้องในคดีหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ โดยเมื่อปี 2549 ชายผู้ขายหนังสือเล่มนี้ในการชุมนุมกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ในเดือน พ.ค. 2549 ถูกตำรวจจับกุม ขณะขายอยู่ในที่ชุมนุมที่สวนลุมพินี หนังสือ "กงจักรปีศาจ" ยังเคยถูกนำมาฟ้องร้องในคดีหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ โดยเมื่อปี 2549 ชายผู้ขายหนังสือเล่มนี้ในการชุมนุมกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ในเดือน พ.ค. 2549 ถูกตำรวจจับกุม ขณะขายอยู่ในที่ชุมนุมที่สวนลุมพินี คดีนี้ยืดเยื้อยาวนาน จนกระทั่งสิ้นสุดในปี 2559 ศาลฎีกา สั่งจำคุก ชายวัย 67 ปี เป็นเวลา 2 ปี จากการขายหนังสือกงจักรปีศาจ ผิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และเป็นหนังสือต้องห้ามตามกฎหมาย คำสั่งศาลชี้ว่า จำเลยมุ่งแสวงหากำไรจากการขายหนังสือโดยไม่นำพาซึ่งผลที่จะตามมา และทำให้เสื่อมเสียพระเกียรติยศ คดีนี้ยืดเยื้อยาวนาน จนกระทั่งสิ้นสุดในปี 2559 ศาลฎีกา สั่งจำคุก ชายวัย 67 ปี เป็นเวลา 2 ปี จากการขายหนังสือกงจักรปีศาจ ผิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และเป็นหนังสือต้องห้ามตามกฎหมาย คำสั่งศาลชี้ว่า จำเลยมุ่งแสวงหากำไรจากการขายหนังสือโดยไม่นำพาซึ่งผลที่จะตามมา และทำให้เสื่อมเสียพระเกียรติยศ 2551 - A Coup for the Rich เขียนโดย รศ.ใจ อึ๊งภากรณ์ อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นหนังสือภาษาอังกฤษเกี่ยวกับการรัฐประหารในปี 2549 2551 - A Coup for the Rich เขียนโดย รศ.ใจ อึ๊งภากรณ์ อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นหนังสือภาษาอังกฤษเกี่ยวกับการรัฐประหารในปี 2549 หนังสือเล่มนี้ถูกระงับการขายที่ศูนย์หนังสือจุฬาฯ โดยอ้างว่าเนื่องจากหนังสือมีการอ้างอิงงานเขียนของพอล แฮนด์ลีย์ ซึ่งเป็นหนังสือที่ถูกห้ามเผยแพร่ในประเทศไทย หลังจากนั้นตำรวจนครบาลได้ออกหนังสือขอความร่วมมือให้งดจำหน่าย หนังสือ A Coup for the Rich ไปยังมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยคำสั่งดังกล่าวอ้างว่า "เนื้อหาในหนังสือมีข้อความดูหมิ่นสถาบันพระมหากษัตริย์... อาจทำให้ปวงชนชาวไทยเข้าใจพระมหากษัตริย์ผิด" ซึ่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในตอนนั้นได้มีคำสั่งให้ศูนย์หนังสือดำเนินการตามที่ตำรวจสันติบาลแจ้งมา หนังสือเล่มนี้ถูกระงับการขายที่ศูนย์หนังสือจุฬาฯ โดยอ้างว่าเนื่องจากหนังสือมีการอ้างอิงงานเขียนของพอล แฮนด์ลีย์ ซึ่งเป็นหนังสือที่ถูกห้ามเผยแพร่ในประเทศไทย หลังจากนั้นตำรวจนครบาลได้ออกหนังสือขอความร่วมมือให้งดจำหน่าย หนังสือ A Coup for the Rich ไปยังมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยคำสั่งดังกล่าวอ้างว่า "เนื้อหาในหนังสือมีข้อความดูหมิ่นสถาบันพระมหากษัตริย์... อาจทำให้ปวงชนชาวไทยเข้าใจพระมหากษัตริย์ผิด" ซึ่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในตอนนั้นได้มีคำสั่งให้ศูนย์หนังสือดำเนินการตามที่ตำรวจสันติบาลแจ้งมา 2557- A Kingdom in Crisis: Thailand's Struggle for Democracy in the Twenty-First Century เขียนโดยนายแอนดรูว์ แม็คเกรเกอร์ มาร์แชล ถูกห้ามนำเข้าโดยคำสั่งสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ที่ 609/2557 ในสมัยที่ พล.ต.อ.สมยศ พุ่มพันธุ์ม่วง เป็น ผบ.ตร. ลงวันที่ 11 พ.ย. 2557 2557- A Kingdom in Crisis: Thailand's Struggle for Democracy in the Twenty-First Century เขียนโดยนายแอนดรูว์ แม็คเกรเกอร์ มาร์แชล ถูกห้ามนำเข้าโดยคำสั่งสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ที่ 609/2557 ในสมัยที่ พล.ต.อ.สมยศ พุ่มพันธุ์ม่วง เป็น ผบ.ตร. ลงวันที่ 11 พ.ย. 2557 คำสั่งห้ามสั่งเข้าหรือนำเข้าสิ่งพิมพ์เพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักรดังกล่าว อ้างถึงบทวิจารณ์หนังสือ 2 บทความ ในหนังสือพิมพ์ออนไลน์ "เซาท์ ไชน่า มอนิ่ง โพสต์" และ "ดิ อินดิเพนเดนท์" ว่าบทวิจารณ์ทั้งสองบท ได้สื่อถึงทัศนคติของนายแอนดรูว์ ผู้เขียน อีกทั้งอ้างอิงถึงเนื้อหาสาระสำคัญที่ผู้เขียนนำเสนอในหนังสือ A Kingdom in Crisis เป็นข้อเท็จจริงที่รับฟังได้ว่าหนังสือเล่มนี้ เป็นสิ่งพิมพ์ที่เป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาทหรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือจะกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร หรือความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน คำสั่งห้ามสั่งเข้าหรือนำเข้าสิ่งพิมพ์เพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักรดังกล่าว อ้างถึงบทวิจารณ์หนังสือ 2 บทความ ในหนังสือพิมพ์ออนไลน์ "เซาท์ ไชน่า มอนิ่ง โพสต์" และ "ดิ อินดิเพนเดนท์" ว่าบทวิจารณ์ทั้งสองบท ได้สื่อถึงทัศนคติของนายแอนดรูว์ ผู้เขียน อีกทั้งอ้างอิงถึงเนื้อหาสาระสำคัญที่ผู้เขียนนำเสนอในหนังสือ A Kingdom in Crisis เป็นข้อเท็จจริงที่รับฟังได้ว่าหนังสือเล่มนี้ เป็นสิ่งพิมพ์ที่เป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาทหรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือจะกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร หรือความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน  คำบรรยายภาพ,
"ถ้าผมสามารถทำให้เมืองไทยถกปัญหากันได้อย่างเสรี ไทยน่าจะก้าวเดินไปข้างหน้าได้อย่างสันติ ผ่านวิธีการพูดคุยไม่ใช่ด้วยความรุนแรง" แอนดรู แมกเกรเกอร์ มาร์แชล นักเขียน นักวิเคราะห์เรื่องเมืองไทยและเป็นอดีตผู้สื่อข่าวรอยเตอร์ กล่าวกับบีบีซีไทยเมื่อปี 2557 คำบรรยายภาพ, "ถ้าผมสามารถทำให้เมืองไทยถกปัญหากันได้อย่างเสรี ไทยน่าจะก้าวเดินไปข้างหน้าได้อย่างสันติ ผ่านวิธีการพูดคุยไม่ใช่ด้วยความรุนแรง" แอนดรู แมกเกรเกอร์ มาร์แชล นักเขียน นักวิเคราะห์เรื่องเมืองไทยและเป็นอดีตผู้สื่อข่าวรอยเตอร์ กล่าวกับบีบีซีไทยเมื่อปี 2557 ส่วนการตรวจสอบเนื้อหาหนังสือวิชาการที่ศึกษาสถาบันกษัตริย์ไทยครั้งล่าสุด เกิดขึ้นเมื่อปี 2563 เมื่อ หนังสือ "ประชาธิปไตยที่มีกษัตริย์อยู่เหนือการเมือง" ที่เขียนโดย ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจยึดจากสำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกันไปสอบสวนฐาน "เข้าข่ายผิดกฎหมาย" ส่วนการตรวจสอบเนื้อหาหนังสือวิชาการที่ศึกษาสถาบันกษัตริย์ไทยครั้งล่าสุด เกิดขึ้นเมื่อปี 2563 เมื่อ หนังสือ "ประชาธิปไตยที่มีกษัตริย์อยู่เหนือการเมือง" ที่เขียนโดย ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจยึดจากสำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกันไปสอบสวนฐาน "เข้าข่ายผิดกฎหมาย" ย้อนดู "การห้ามหนังสือ" ที่เริ่มในสมัยรัชกาลที่ 3 จนถึง พ.ศ. 2523 ย้อนดู "การห้ามหนังสือ" ที่เริ่มในสมัยรัชกาลที่ 3 จนถึง พ.ศ. 2523 บทความชื่อว่า "หนังสือต้องห้าม" บนฐานข้อมูลของสถาบันพระปกเกล้า เรียบเรียงโดย ศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ซึ่งปัจจุบันเป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ได้เขียนเกี่ยวกับ "การห้ามหนังสือ" ในประวัติศาสตร์ไทยไว้ว่า เริ่มต้นเป็นครั้งแรกในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 โดยในระหว่างปี 2390–2393 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว สั่งริบหนังสือกฎหมายที่นายโหมด อมาตยกุล ลักลอบเอามาพิมพ์เผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไป และในสมัยรัชกาลที่ 5 หนังสือ "นิราศหนองคาย" ของหลวงพัฒนพงศ์ภักดี (ทิม สุขยางค์) ก็ถูกสั่งให้นำไปเผา ส่วนตัวผู้เขียนก็ถูกผู้สำเร็จราชการแผ่นดินสั่งเฆี่ยนและจำคุก เพราะหนังสือมีเนื้อหาวิจารณ์การเดินทัพของผู้สำเร็จราชการแผ่นดินในสงครามปราบฮ่อ บทความชื่อว่า "หนังสือต้องห้าม" บนฐานข้อมูลของสถาบันพระปกเกล้า เรียบเรียงโดย ศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ซึ่งปัจจุบันเป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ได้เขียนเกี่ยวกับ "การห้ามหนังสือ" ในประวัติศาสตร์ไทยไว้ว่า เริ่มต้นเป็นครั้งแรกในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 โดยในระหว่างปี 2390–2393 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว สั่งริบหนังสือกฎหมายที่นายโหมด อมาตยกุล ลักลอบเอามาพิมพ์เผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไป และในสมัยรัชกาลที่ 5 หนังสือ "นิราศหนองคาย" ของหลวงพัฒนพงศ์ภักดี (ทิม สุขยางค์) ก็ถูกสั่งให้นำไปเผา ส่วนตัวผู้เขียนก็ถูกผู้สำเร็จราชการแผ่นดินสั่งเฆี่ยนและจำคุก เพราะหนังสือมีเนื้อหาวิจารณ์การเดินทัพของผู้สำเร็จราชการแผ่นดินในสงครามปราบฮ่อ นอกจากนี้ ในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้มีการห้ามหนังสือที่ชื่อว่า "ทรัพย์ศาสตร์" ของพระยาสุริยานุวัตร ซึ่งเขียนวิจารณ์การดำเนินนโยบายที่ไม่ส่งเสริมการสะสมทุนจนทำให้ประเทศล้าหล้ง และ "ชี้ให้เห็นการขูดรีดส่วนเกินทางเศรษฐกิจของชาวนาไปให้แก่พ่อค้าคนกลางและพ่อค้าส่งออกในรูปแบบของการปล่อยกู้ดอกเบี้ยสูงและการกดราคาข้าวเปลือกอีกต่อหนึ่ง" นอกจากนี้ ในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้มีการห้ามหนังสือที่ชื่อว่า "ทรัพย์ศาสตร์" ของพระยาสุริยานุวัตร ซึ่งเขียนวิจารณ์การดำเนินนโยบายที่ไม่ส่งเสริมการสะสมทุนจนทำให้ประเทศล้าหล้ง และ "ชี้ให้เห็นการขูดรีดส่วนเกินทางเศรษฐกิจของชาวนาไปให้แก่พ่อค้าคนกลางและพ่อค้าส่งออกในรูปแบบของการปล่อยกู้ดอกเบี้ยสูงและการกดราคาข้าวเปลือกอีกต่อหนึ่ง" หลังจากหนังสือ ทรัพย์ศาสตร์ เล่ม 2 ตีพิมพ์ออกมาในปี 2454 รัชกาลที่ 6 มีรับสั่งให้ยุติการเขียน และทรงเขียนบทวิจารณ์หนังสือ ทรัพย์ศาสตร์ เล่ม 1 ด้วยนามปากกา “อัศวพาหุ” ลงในวารสารสมุทรสารว่า หนังสือทรัพย์ศาสตร์จะทำให้คนไทยแตกแยกเป็นชนชั้น หลังจากหนังสือ ทรัพย์ศาสตร์ เล่ม 2 ตีพิมพ์ออกมาในปี 2454 รัชกาลที่ 6 มีรับสั่งให้ยุติการเขียน และทรงเขียนบทวิจารณ์หนังสือ ทรัพย์ศาสตร์ เล่ม 1 ด้วยนามปากกา “อัศวพาหุ” ลงในวารสารสมุทรสารว่า หนังสือทรัพย์ศาสตร์จะทำให้คนไทยแตกแยกเป็นชนชั้น ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 7 มีการแก้ไขกฎหมายอาญากำหนดความผิดของการสอนลัทธิเศรษฐกิจ โดยมีโทษจำคุกสูงสุด 10 ปี และให้ปรับไม่เกิน 5,000 บาท ทรัพย์ศาสตร์ จึงกลายเป็นหนังสือต้องห้ามไปโดยปริยาย ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 7 มีการแก้ไขกฎหมายอาญากำหนดความผิดของการสอนลัทธิเศรษฐกิจ โดยมีโทษจำคุกสูงสุด 10 ปี และให้ปรับไม่เกิน 5,000 บาท ทรัพย์ศาสตร์ จึงกลายเป็นหนังสือต้องห้ามไปโดยปริยาย ในสมัยหลังการปฏิวัติสยาม 2475 "สมุดปกเหลือง" หรือเค้าโครงการเศรษฐกิจของนายปรีดี พนมยงค์ กลายเป็นหนังสือต้องห้ามเมื่อปี 2476 เมื่อถูกกล่าวหาว่ามีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับคอมมิวนิสต์ และต่อมาในช่วงปี 2501 - 2516 หนังสือต้องห้ามก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนมีจำนวนทั้งสิ้นกว่า 350 รายการ โดยในจำนวนนี้มีหนังสือ แลไปข้างหน้า ของศรีบูรพา และงานแปลประวัติจริงของอาคิว แต่งโดย หลู่ซิ่น ซึ่งเป็นนวนิยายที่มีฉากหลังเป็นเหตุการณ์โค่นล้มราชวงศ์ชิงในจีนด้วย ในสมัยหลังการปฏิวัติสยาม 2475 "สมุดปกเหลือง" หรือเค้าโครงการเศรษฐกิจของนายปรีดี พนมยงค์ กลายเป็นหนังสือต้องห้ามเมื่อปี 2476 เมื่อถูกกล่าวหาว่ามีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับคอมมิวนิสต์ และต่อมาในช่วงปี 2501 - 2516 หนังสือต้องห้ามก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนมีจำนวนทั้งสิ้นกว่า 350 รายการ โดยในจำนวนนี้มีหนังสือ แลไปข้างหน้า ของศรีบูรพา และงานแปลประวัติจริงของอาคิว แต่งโดย หลู่ซิ่น ซึ่งเป็นนวนิยายที่มีฉากหลังเป็นเหตุการณ์โค่นล้มราชวงศ์ชิงในจีนด้วย บทความของสถาบันพระปกเกล้ายังระบุด้วยว่า หนังสือต้องห้ามถ้าไม่ใช่หนังสือโป๊ ก็จะเป็นหนังสือเกี่ยวกับประเทศคอมมิวนิสต์ ทั้งภาษาจีน และภาษาอังกฤษ บทความของสถาบันพระปกเกล้ายังระบุด้วยว่า หนังสือต้องห้ามถ้าไม่ใช่หนังสือโป๊ ก็จะเป็นหนังสือเกี่ยวกับประเทศคอมมิวนิสต์ ทั้งภาษาจีน และภาษาอังกฤษ ขณะที่ในช่วงปี 2520-2523 ที่ถือว่าเป็นช่วงของการห้ามหนังสือครั้งใหญ่ที่สุดในสังคมไทย มีการออกประกาศ 4 ฉบับ ในช่วงเวลา 4 ปี ระบุรายชื่อสิ่งพิมพ์ต้องห้ามรวมแล้ว 217 รายการ ขณะที่ในช่วงปี 2520-2523 ที่ถือว่าเป็นช่วงของการห้ามหนังสือครั้งใหญ่ที่สุดในสังคมไทย มีการออกประกาศ 4 ฉบับ ในช่วงเวลา 4 ปี ระบุรายชื่อสิ่งพิมพ์ต้องห้ามรวมแล้ว 217 รายการ เปิด พ.ร.บ.จดแจ้งการพิมพ์ 2550 เปิด พ.ร.บ.จดแจ้งการพิมพ์ 2550 กฎหมายการพิมพ์เกิดขึ้นครั้งแรกในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม ซึ่งมีการออกพระราชบัญญัติการพิมพ์ ปี 2484 กฎหมายการพิมพ์เกิดขึ้นครั้งแรกในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม ซึ่งมีการออกพระราชบัญญัติการพิมพ์ ปี 2484 การสั่งห้ามหนังสือ อยู่ในมาตรา 9 ที่ระบุว่า "เมื่อเห็นว่าสิ่งพิมพ์ใดอาจจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ก็สามารถห้ามการขายหรือจ่ายแจก และให้ยึดสิ่งพิมพ์นั้น" การสั่งห้ามหนังสือ อยู่ในมาตรา 9 ที่ระบุว่า "เมื่อเห็นว่าสิ่งพิมพ์ใดอาจจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ก็สามารถห้ามการขายหรือจ่ายแจก และให้ยึดสิ่งพิมพ์นั้น" หลังจากนั้นการห้ามหนังสือส่วนใหญ่ เป็นการใช้อำนาจออกประกาศของคณะปฏิวัติ อย่างเช่น ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดชื่อเอกสารและสิ่งพิมพ์ที่ห้ามผู้ใดมีไว้ครอบครอง จำนวน 100 เล่ม ที่ออกตามอำนาจของคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 43 ลงวันที่ 21 ต.ค. 2519 หลังจากนั้นการห้ามหนังสือส่วนใหญ่ เป็นการใช้อำนาจออกประกาศของคณะปฏิวัติ อย่างเช่น ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กำหนดชื่อเอกสารและสิ่งพิมพ์ที่ห้ามผู้ใดมีไว้ครอบครอง จำนวน 100 เล่ม ที่ออกตามอำนาจของคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 43 ลงวันที่ 21 ต.ค. 2519 ทั้งนี้ กฎหมายการห้ามเผยแพร่/นำเข้าหนังสือ มีการปรับปรุงในสมัยรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็น พ.ร.บ.จดแจ้งการพิมพ์ปี 2550 มีบทบัญญัติให้ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ผบ.ตร.) มีอำนาจออกคำสั่งโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาห้ามสั่งเข้าหรือนำเข้าเพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักร สิ่งพิมพ์ใด ๆ ที่เป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรืออาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร หากฝ่าฝืนให้ ผบ.ตร. มีอำนาจริบและทำลาย (มาตรา 10) ทั้งนี้ กฎหมายการห้ามเผยแพร่/นำเข้าหนังสือ มีการปรับปรุงในสมัยรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็น พ.ร.บ.จดแจ้งการพิมพ์ปี 2550 มีบทบัญญัติให้ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ผบ.ตร.) มีอำนาจออกคำสั่งโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาห้ามสั่งเข้าหรือนำเข้าเพื่อเผยแพร่ในราชอาณาจักร สิ่งพิมพ์ใด ๆ ที่เป็นการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรืออาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร หากฝ่าฝืนให้ ผบ.ตร. มีอำนาจริบและทำลาย (มาตรา 10)
หนังสือต้องห้าม
การห้ามอ่านหนังสือบางเล่มเป็นวัฒนธรรมทางการเมืองของของมนุษย์ที่อยู่ในสังคมแห่งการปกครองแบบหนึ่งมาตั้งแต่อดีต โดยในสังคมไทยนั้นเรียกว่า หนังสือต้องห้าม มีความหมายว่าคือแผ่นกระดาษที่มีอักขระกำกับ หรือความรู้ ที่ถูกสงวนไว้, ไม่ให้แตะต้อง

มีการบันทึกไว้ว่า ผลงานของโปรตากอรัส นักปรัชญาชาวกรีก ถูกเผากลางกรุงเอเธนส์ ในจีนรัชสมัยของจกรพรรดิ์ จิ๋นซีฮ่องเต้ ทรงสั่งเผาหนังสือทุกเล่มในราชอาณาจักร รวมทั้งทรงบัญชาให้สังหารนักปราชญ์จำนวนมากที่ทรงเห็นว่าเป็นศัตรู แต่การทำลายหนังสือครั้งสำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์มวลมนุษยชาติ เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 495 เมื่อ จูเลียส ซีซาร์ ได้กรีธาทัพเข้าสู่เมืองอเล็กซานเดรีย (ปัจจุบันอยู่ในประเทศอียิปต์) พร้อม ๆ กับการสั่งเผาหอสมุดอเล็กซานเดรีย หอสมุดที่ดีที่สุดของโลกยุคโบราณ ที่บรรจุม้วนปาปิรัสซึ่งมีสรรพวิชาความรู้ต่าง ๆ ไม่ต่ำกว่า 4 แสนม้วน

ในยุคกลางซึ่งคริสต์ศาสนานิกายโรมันคาทอลิกมีอิทธิพลอย่างมาก บรรดาพระผู้ใหญ่ที่มาประชุมกันในปี พ.ศ. 2102 มีความเห็นร่วมกันให้จัดทำ “รายนามหนังสือต้องห้าม (Index Librorum Prohibitorum ; Index of Forbidden Books) ประกาศรายชื่อหนังสือที่เห็นว่าเป็นภัยต่อศรัทธาของชาวโรมันคาทอลิก โดยมีการปรับปรุงเพิ่มเติมรายชื่อหนังสือและนักเขียนต้องห้ามอยู่ตลอดเวลา จนถึงปี พ.ศ. 2491 มีการปรับปรุง 32 ครั้ง มีรายชื่อหนังสือต้องห้ามบรรจุไว้กว่า 4,000 เล่ม

ในสังคมไทยนั้นแม้การอ่าน-เขียนจะไม่เป็นวัฒนธรรมที่แพร่หลายของสังคมสยามในสมัยโบราณ แต่คนไทยมีความเคารพหนังสือ แม้จะอ่านไม่ออกก็ตาม เพราะเชื่อว่าหนังสือมีความศักดิ์สิทธิ์ เห็นได้จากเรื่องเล่าถึงการค้นพบ พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับหลวงประเสริฐ ที่ว่า หลวงประเสริฐอักษรนิติ์เดินไปพบยายแก่คนหนึ่งกำลังเอาสมุดข่อยมาเผา จึงได้เข้าไปขอดูและได้ค้นพบเอกสารชิ้นสำคัญ อย่างไรก็ตาม การเผาหนังสือดังกล่าวไม่ได้เกิดจากเจตนาที่จะทำลายหนังสือ หากแต่ยายแก่คนนั้นต้องการจะนำขี้เถ้าจากการเผาไปผสมทำยาเพราะเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์ของหนังสือ

แต่การทำลายหนังสือก็มิใช่ไม่เคยมีในสังคมสยาม ใน พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) ได้ปรากฏเหตุการณ์ “คนตื่นเอาตำราคุณไสยทิ้งน้ำ” ในปี พ.ศ. 2178 เมื่อพระเจ้าปราสาททองเสด็จฯ ไปพระราชทานเพลิงศพพระเจ้าลูกเธอฝ่ายใน ณ วัดไชยวัฒนาราม พบเนื้อในท้องเผาไม่ไหม้ ทำให้สงสัยว่าโดนคุณไสย จึงเกิดข่าวลือว่าจะมีการค้นตำรับตำราตามบ้านเรือน ทำให้ผู้แก่ผู้เฒ่าที่มีตำราคุณไสยต่างเอาหนังสือไปทิ้งน้ำเสียเนื่องจากกลัวความผิด

กว่าที่การห้ามหนังสือจะเกิดขึ้นในสยามก็ต้องรอจนถึงปีสุดท้ายในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เรื่องราวเกิดขึ้นเมื่อนายโหมด อมาตยกุล ต้องขึ้นศาลในคดีมรดก นายโหมดได้แอบจ้างคัดลอกกฎหมายที่โรงอาลักษณ์เป็นเงิน 100 บาท จนได้ต้นฉบับนำมาพิมพ์เผยแพร่โดยหวังว่าจะได้ช่วยคนที่ไม่รู้กฎหมายและนำเงินมาหักลบต้นทุนที่ลงไป นายโหมดได้นำต้นฉบับดังกล่าวไปว่าจ้างให้หมอ บรัดเลย์พิมพ์เป็น หนังสือกฎหมายไทย จำนวน 200 ชุด ชุดละ 2 เล่ม เป็นเงิน 500 บาท ในระหว่างปี พ.ศ.2390 – 2393 ทันทีที่หนังสือเล่มแรกออกมา พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงกริ้ว มีรับสั่งว่า “เอากฎหมายบ้านเมืองไปพิมพ์โฆษณาเช่นนั้นจะทำให้พวกมดต่อหมอความทำให้ยุ่งยากแก่บ้านเมือง” จึงรับสั่งให้นำตัวนายโหมดและพวกลูกจ้างของหมอ บรัดเลย์ไปสอบ นายโหมดให้การไว้ในคดีนี้ไว้ว่า

“ข้าฯ จ้างเขาเขียนกฎหมายที่โรงอาลักษณ์เป็นเงิน 100 บาท เอามาอ่านดูแล้วจึงคิดเห็นว่าคนที่เป็นความไม่รู้กฎหมายแล้วลำบากนัก ประการหนึ่งก็ทุนซื้อกฎหมายไว้ด้วย ถ้าตีพิมพ์ขายเห็นจะดี จะได้คืนทุนได้ด้วย”

หลังการสอบสวนมีรับสั่งให้ริบหนังสือกฎหมายนั้น แต่ก็มิได้มีรับสั่งให้นำไปเผาหรือทำลายเพราะความเชื่อเรื่องความศักดิ์สิทธิ์ของหนังสือ เพียงรับสั่งว่าเมื่อพระเจดีย์ที่วัดสระเกศสร้างแล้วเสร็จให้นำหนังสือที่ริบมาบรรจุไว้ในพระเจดีย์ทั้งหมด

การ (ลักลอบ) พิมพ์ หนังสือกฎหมายไทย ออกมาเผยแพร่ของนายโหมดมีความสำคัญยิ่ง ถึงแม้แรกพิมพ์เผยแพร่ หนังสือเล่มนี้จะถูก “สั่งริบ” ก็ตาม เพราะเป็นการทำลายทำนบการศึกษากฎหมายที่หวงห้ามไว้เฉพาะชนชั้นนำ หนังสือกฎหมายไทย ที่นายโหมดจ้างหมอบรัดเลย์พิมพ์ มีเฉพาะเล่ม 1 เพียง 200 เล่มเท่านั้น ปัจจุบันหาต้นฉบับไม่ได้แล้ว แต่ต่อมาหมอบรัดเลย์ได้นำมาพิมพ์ซ้ำจนรู้จักกันในชื่อ กฎหมายฉบับหมอบรัดเลย์ ปี พ.ศ. 2411 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์ด้วยพระชนมพรรษาเพียง ๑๖ พรรษา โดยมีสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน เพียงต้นรัชกาล ก็ได้มีประกาศห้าม นิราศหนองคาย ของหลวงพัฒนพงศ์ภักดี (ทิม สุขยางค์) มูลเหตุมาจากความขัดแย้งทางการเมืองสมัยนั้น ระหว่างสมเด็จเจ้าพระยาฯ ซึ่งเป็นหัวหน้าสายตระกูลบุนนาคซึ่งกุมอำนาจไว้ทั้งหมด กับเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ธำรง (เพ็ง เพ็ญกุล) ซึ่งเป็นบุตรบุญธรรมของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อเกิดสงครามปราบฮ่อ ทั้งสองได้ขัดแย้งกันอย่างรุนแรงในการจัดทัพ ทำให้นายทิมซึ่งเป็นคนของเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ฯ ต้องออกมา “เถียงแทนนาย” ผ่าน นิราศหนองคาย โดยหาว่าสมเด็จเจ้าพระยาฯ สั่งเดินทัพในฤดูฝนเป็นการไม่สมควร ทั้งยังเป็นการขาดเมตตาจิตต่อไพร่พล สมเด็จเจ้าพระยาฯ โกรธมากมีบันทึกในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 5 นำเบอร์ 153 วันอาทิตย์เดือน 9 แรม 5 ค่ำ ปีขาล ว่า

“ให้เอาตัวอ้ายทิมขุนพิพิธภักดี ในกรมพระสุรัสวดี เป็นคนคิดนิราศหนองคาย ถ้อยคำฟุ้งซ่านร่านระเหลือเกินมากนัก ให้ลงพระราชอาญาเฆี่ยน 50 จำคุกไว้ และหนังสือนิราศหนองคายที่ตีพิมพ์เย็บเป็นเล่มไว้นั้น ใครได้ซื้อมาอ่านมาฟัง ให้พระยาอินทราธิบดีสีหราชรองเมืองเก็บเอามาเผาไฟเสียให้สิ้น อย่าให้มีแบบฉบับเหลืออยู่ได้”

นิราศหนองคาย คงเหลือแต่ฉบับที่ถูกตัดทอนแก้ไขโดยกรมศิลปากรในปี 2498 แม้กระนั้นเมื่อมีการพิมพ์ นิราศหนองคาย วรรณคดีที่ถูกสั่งเผา ของ จิตร ภูมิศักดิ์ ในนามปากกา สิทธิ ศรีสยาม หนังสือเล่มนี้ก็ถูกห้ามอีกครั้งหลัง 6 ตุลาคม 2519

ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวนี้เองที่สามัญชน 2 ท่าน คือ ก.ศ.ร. กุหลาบ (กุหลาบ ตฤษณานนท์) และ เทียนวรรณ (เทียน วัณณาโภ) ก.ศ.ร. กุหลาบ เป็นผู้มีส่วนสำคัญในการทำลายการผูกขาดความรู้ของชนชั้นนำในยุคนั้น โดยเริ่มจากการออกอุบายขอยืมหนังสือจากหอหลวงมาอ่าน แล้วจ้างอาลักษณ์คัดลอก การทำเช่นนี้ดำเนินต่อเนื่องมานานนับปีจึงทำให้ท่านมีต้นฉบับจากหอหลวงเป็นจำนวนมาก ต่อมาท่านจึงนำความรู้ที่ได้มาพิมพ์เผยแพร่ ทั้งที่เป็นหนังสือเล่ม เช่น คำให้การของขุนหลวงหาวัด และที่นำลงตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ สยามประเภท โดยกล่าวว่าที่จัดทำขึ้นเพื่อ “บำรุงปัญญาประชาชน” แต่ด้วยความที่ท่านทราบดีว่าการนำความรู้ที่หวงห้ามไว้มาเผยแพร่มีความผิด ท่านจึง “ดัดแปลง” บางข้อความเสีย ทว่าการกระทำดังกล่าวกลับนำโทษมาสู่ตัวเอง เมื่อท่านเขียนชีวประวัติของสมเด็จพระสังฆราช (สา) พระอุปัชฌาย์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวคลาดเคลื่อน จนมีการตั้งคณะกรรมการสอบสวนเรื่องนี้ และได้ข้อสรุปว่า ก.ศ.ร. กุหลาบ “เปนผู้แสดงความเท็จอวดอ้างตนให้คนเชื่อถือ เปนผู้ปั้นความที่ไม่จริงขึ้นลวงให้คนเชื่อผิด ๆ” หลังจากนั้น “กุ” จึงกลายเป็นคำที่หมายถึงการสร้างเรื่องขึ้นมาโดยไม่มีมูล ทั้ง ๆ ที่ความจริงมูลเหตุที่ ก.ศ.ร. กุหลาบ ต้อง “กุ” นั้นมาจากการหวงห้ามความรู้นั่นเอง ก.ศ.ร. กุหลาบจึงถูกทำให้กลายเป็นคนที่เชื่อถือไม่ได้

ส่วนเทียนวรรณรียกได้ว่าเป็นตัวแทนความคิดสมัยใหม่ที่มาพร้อมการเปลี่ยนแปลงของสยามภายหลังการทำสนธิสัญญาเบาริ่ง ที่ส่งผลให้การค้าถือเป็นมาตรวัดความเจริญของประเทศ ท่านพยายามเปลี่ยนทัศนคติให้ชาวสยามหันมาทำการค้ามากกว่าจะมุ่งแต่เป็นข้าราชการ ท่านได้เห็นทั้งการเอารัดเอาเปรียบของพ่อค้าคนกลางและการคอร์รัปชันในระบบราชการ พอ ๆ กับการทราบถึงความเปลี่ยนแปลงของโลกภายนอก จึงเป็นที่มาของความกระตือรือร้นในการเปลี่ยนแปลงสยามสู่ความ “ศิวิไลซ์” ด้วยการเรียกร้อง “ปาลิเมนต์”, การเลิกทาส, ห้ามสูบฝิ่น ฯลฯ เทียนวรรณได้ก้าวสู่การเป็นนักหนังสือพิมพ์โดยการออกหนังสือ ตุลวิภาคพจนกิจ และเปิดสำนักงานทนายความ “ออฟฟิศอรรศนานุกูล” อันเป็นเหตุให้ท่านถูกกลั่นแกล้งจนตกเป็นจำเลยในความผิดฐานหมิ่นตราราชสีห์ จากการที่มีผู้มาหลอกลวงให้เขียนใบฎีกา ส่งผลให้ท่านถูกโบย 50 ที และถูกขังลืมเกือบ 17 ปี

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการห้ามหนังสือ ทรัพย์ศาสตร์ ของพระยาสุริยานุวัตร ก่อนที่จะเขียนหนังสือเล่มดังกล่าวพระยาสุริยานุวัตร เสนอให้โอนกิจการฝิ่นจากเจ้าภาษีนายอากรมาสู่รัฐบาลเพื่อขจัดการรั่วไหลของรายได้ และจะได้นำเงินมาพัฒนาประเทศ แต่เมื่อนโยบายถูกต่อต้านจนพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ มีพระราชหัตถเลขาแนะนำให้ท่านลาออก หลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว พระยาสุริยานุวัตร ก็ได้เขียนทรัพย์ศาสตร์ เนื้อหาในเล่มนอกจากการวิจารณ์การดำเนินนโยบายที่ไม่ส่งเสริมการสะสมทุน จนเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ประเทศล้าหลังแล้ว ท่านยังชี้ให้เห็นการขูดรีดส่วนเกินทางเศรษฐกิจของชาวนาไปให้แก่พ่อค้าคนกลางและพ่อค้าส่งออกในรูปแบบของการปล่อยกู้ดอกเบี้ยสูงและการกดราคาข้าวเปลือกอีกต่อหนึ่ง พระยาสุริยานุวัตร กว่าไว้ในบทนำของทรัพศาสตร์ว่า

“หนังสือเล่มนี้ (เขียน) ขึ้นโดยความหวังว่าเศรษฐวิทยาของข้าพเจ้านี้จะตั้งต้นชักชวนให้ท่านผู้อื่นที่มีความรู้ดีกว่า ริอ่านแต่งหนังสือและหาเรื่องมาแนะนำสั่งสอนและเพิ่มเติมข้อความบางข้อที่ข้าพเจ้าละเลยเสียนั้นให้ดียิ่งขึ้นไปในภายหน้า เพื่อจะได้เป็นประโยชน์แก่สยามยิ่งขึ้นเสมอไป”

ซึ่งได้รับความนิยมในทันทีและทันทีที่ ทรัพย์ศาสตร์เล่ม 2 ตีพิมพ์ออกมาในปี พ.ศ. 2454 (จากที่วางแผนไว้ว่าจะมีทั้งหมด ๓ เล่ม) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวก็มีรับสั่งให้พระยาสุริยานุวัตรยุติการเขียน หลังจากนั้นทรงเขียนบทวิจารณ์ “ทรัพย์ศาสตร์ (เล่ม 1) ในนามปากกา “อัศวพาหุ” ลงในวารสาร สมุทรสาร ทรงเห็นว่า ทรัพย์ศาสตร์ จะทำให้คนไทยแตกแยกเป็นชนชั้น เพราะในสยามประเทศนั้น เว้นแต่พระเจ้าแผ่นดินแล้ว “ใคร ๆ ก็เสมอกันหมด” ทรงเห็นว่าผู้เขียน “ตั้งใจยุแหย่ให้คนไทยเกิดฤศยาแก่กันและแตกความสามัคคีกัน” เพราะเขียนเรื่องความต่างทางรายได้

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมีการแก้ไขกฎหมายอาญากำหนดความผิดของการสอนลัทธิเศรษฐกิจ โดยมีโทษสูงสุด 10 ปี และให้ปรับไม่เกิน 5,000 บาท ทรัพย์ศาสตร์ จึงกลายเป็นหนังสือต้องห้ามไปโดยปริยาย กระทั่งเมื่อมีการสถาปนามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ใน พ.ศ. 2477 วิชา “ลัทธิเศรษฐกิจ” ได้รับการบรรจุเป็นวิชาหนึ่งในหลักสูตรธรรมศาสตร์บัณฑิต และพระยาสุริยานุวัตรก็ได้เขียนทรัพย์ศาสตร์ เล่ม 3 ออกมาในชื่อ เศรษฐศาสตร์และการเมือง

การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 หนังสือ เค้าโครงการณ์เศรษฐกิจ หรือที่รู้จักกันในนาม “สมุดปกเหลือง” ของหลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) เพื่อเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2475 (ปีปฏิทินเก่า) ได้ก่อให้เกิดความเห็นแตกออกเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายหนึ่งเห็นว่านี่จะเป็นหนทางนำความผาสุกมาสู่สยาม ขณะที่อีกฝ่ายเห็นว่านี่เป็นโครงการของคอมมิวนิสต์ ความขัดแย้งรุนแรงมากขึ้นจนพระยามโนปกรณ์นิติธาดา นายกรัฐมนตรี ต้องทำการรัฐประหารโดยรัฐธรรมนูญ โดยการปิดสภาผู้แทนราษฎรและงดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตราในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2476 และในวันรุ่งขึ้นก็ได้มีการประกาศใช้กฎหมายคอมมิวนิสต์ ซึ่งมีไว้เล่นงานนายปรีดีเป็นการเฉพาะ จนมีการประกาศห้ามหนังสือสมุดปกเหลืองด้วยเหตุว่า “แสลงไปในทางการเมือง...เหลื่อมไปในทางลัทธิคอมมูนิสม์” และ “โครงการนี้นั้นเป็นโครงการอันเดียวอย่างแน่นอนกับที่ประเทศรัสเซียใช้อยู่ ส่วนใครจะเอาอย่างใครนั้นข้าพเจ้าไม่ทราบ สตาลินจะเอาอย่างหลวงประดิษฐ์ หรือหลวงประดิษฐ์จะเอาอย่างสตาลิน”

พ.ศ. 2481 สังคมไทยภายใต้การปกครองของจอมพล ป. พิบูลสงคราม เริ่มต้นด้วยการจับกุมศัตรูทางการเมืองและตั้งศาลพิเศษพิพากษาประหารนักโทษการเมืองรวม 18 คน พร้อมกันนั้นรัฐบาลก็ได้ดำเนินนโยบายชาตินิยมทางการทหารและต่อต้านคนจีน ในยุคสมัยนี้เองได้มีการบัญญัติ พระราชบัญญัติ การพิมพ์ พ.ศ. 2484 ในมาตรา 9 ที่ระบุว่า

“เมื่อเห็นว่าสิ่งพิมพ์ใด “อาจจะขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน” ก็สามารถ “ห้ามการขายหรือจ่ายแจก และให้ยึดสิ่งพิมพ์นั้น”

ด้วยเหตุผลที่ว่า “ถ้าเสรีภาพในการเขียนหนังสือพิมพ์ที่ปล่อยนี้ภายหลังเกิดปรากฏว่าอาจเป็นภัยต่อชาติอย่างร้ายแรงขึ้นได้แล้ว ข้าพเจ้าจำต้องเสนอลดเสรีภาพลงให้เหมาะแก่กรณีที่จะนำความร่มเย็นมาสู่พี่น้องทั้งมวลอีก” หนังสือชุดแรกที่ถูกสั่งห้ามคือหนังสือภาษาจีน เช่น เลียกลือท้วน ตงกกชุดโล่ว ฯลฯ 2เดือนต่อมาในวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 รัฐบาลของจอมพล ป. ประกาศร่วมสงครามโลกกับญี่ปุ่น รัฐบาลถือโอกาสนี้เข้าควบคุมหนังสือพิมพ์ทุกประเภทหนักยิ่งขึ้น ข่าวการเมืองทุกชิ้นต้องส่งให้รัฐบาลพิจารณาก่อนตีพิมพ์ รวมทั้งมีการบังคับให้หนังสือพิมพ์ลงข้อความโฆษณารัฐบาลที่หน้าปกทุกฉบับ เช่น “เชื่อผู้นำทำให้ชาติพ้นภัย” “ความปลอดภัยของชาติอยู่ที่เชื่อผู้นำ” ฯลฯ

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 รัฐบาลหลังสงครามได้เปิดเสรีภาพทางการเมืองมากขึ้น มีการยกเลิก พ.ร.บ. คอมมิวนิสต์ 2476 รวมทั้งอนุญาตให้ตั้งพรรคการเมือง แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่ได้ทำคือยกเลิก พ.ร.บ. การพิมพ์ กระทั่งรัฐประหาร 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 คณะรัฐประหารได้ตั้งนายควง อภัยวงศ์ เป็นนายกฯ หุ่นเชิดจนถึงพ.ศ. 2491 ต่อมาจอมพล ป. ก็กลับมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง และเหตุการณ์ก็ไม่ต่างจากช่วงแรกคือจอมพล ป. เริ่มต้นด้วยการสังหารนักการเมืองฝ่ายตรงข้าม แต่ครั้งนี้การต่อต้านมีมากขึ้น โดยเฉพาะจากกลุ่มนักหนังสือพิมพ์ที่มี กุหลาบ สายประดิษฐ์ เป็นหลัก ซึ่งนอกจากจะทำการต่อต้านในฐานะที่เป็นสื่อมวลชนแล้ว นักหนังสือพิมพ์เหล่านี้ยังได้จัดตั้งคณะกรรมการสันติภาพแห่งประเทศไทย จนเป็นเหตุให้มีการจับกุมกบฏสันติภาพในวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 และนำพ.ร.บ. คอมมิวนิสต์ มาประกาศใช้อีกครั้ง

ในเวลาเดียวกันนี้เองเกิดสงครามเย็น ซึ่งรัฐบาลไทยมีจุดยืนเคียงข้างสหรัฐอเมริกาอย่างเต็มที่ในการต่อต้านคอมมิวนิสต์ ในเวลาดังกล่าวนี้มีการประกาศหนังสือต้องห้ามกว่า 250 รายการส่วนใหญ่มาจากสหภาพโซเวียต เช่น รวมเรื่องสั้นของกอร์กี้ โดย แมกซิม กอร์กี้ ลัทธิมาร์คซ์และการปฏิวัติ โดย เลนิน ความหมายสากลแห่งการปฏิวัติเดือน 10 โดย สตาลิน เป็นต้น ในฝากของประชาชนผู้ถูกปกครองแนวคิดสังคมนิยมกลายเป็นทางเลือกของสังคมผ่านนักคิดนักเขียนจำนวนหนึ่ง ซึ่งเรียกรวม ๆ ว่า ฝ่ายก้าวหน้า เช่น กุหลาบ สายประดิษฐ์ อัศนี พลจันทร์ จิตร ภูมิศักดิ์ ฯลฯ

ต่อมา การ “รัฐประหารตัวเอง” ของจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ในวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2501 ก็ได้นำมาสู่การยกเลิกรัฐธรรมนูญ รัฐสภา และพรรคการเมือง พร้อม ๆ ไปกับการจำกัดเสรีภาพทางการเมืองแทบทุกด้าน สฤษดิ์สั่งจับกุมนักคิดนักเขียนฝ่ายก้าวหน้าจำนวนมาก คนที่เหลือถ้าไม่ลี้ภัยทางการเมืองก็ต้องยุติบทบาททางการเขียนลง หรือหากจะอยู่บนเส้นทางวรรณกรรมต่อไปก็ต้องเปลี่ยนไปเขียนเรื่องแนวโรแมนติก เช่นกรณีของ “รพีพร” หรือ สุวัฒน์ วรดิลก ก็ใช่ว่างานเขียนของฝ่ายก้าวหน้าจะสูญหายไปจากสังคมไทย เพราะนักคิดนักเขียนจำนวนมากยังคงผลิตงานของตนอยู่อย่างเงียบ ๆ ในคุกลาดยาว

กระทั่ง พ.ศ. 2516 ตลาดหนังสือหลังเหตุการณ์ 14 ตุลา มีความเปลี่ยนแปลงทั้งในเรื่อง ปริมาณที่มีการเกิดขึ้นของสำนักพิมพ์อิสระ ที่มุ่งขายความคิดมากกว่าผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ทำให้มีหนังสือออกมาเป็นจำนวนมาก งานเขียนในทศวรรษ 2490 ที่ถือเป็นงานต้องห้าม เช่น โฉมหน้าศักดินาไทย ของ จิตร ภูมิศักดิ์ ก็ได้รับการตีพิมพ์นับหมื่นเล่มในเวลาไม่กี่เดือน จนต้องมีการจัดสัมมนาว่าด้วยหนังสือเล่มนี้โดยเฉพาะ

ทว่าในเวลาดังกล่าวก็ไม่สามารถให้สร้างความกระจ่างให้กับกรณีสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ช่วงกลางปีพ.ศ. 2517 วิวาทะว่าด้วยกรณีสวรรคตก็เริ่มขึ้น เมื่อหนังสือ กรณีสวรรคต 9 มิถุนายน 2489 โดย สรรใจ แสงวิเชียร วิมลพรรณ ปีตธวัชชัย ได้ตั้งข้อสงสัยต่อบทบาทการเป็นนายกรัฐมนตรีของนายปรีดี พนมยงค์ ในกรณีสวรรคตว่า

“ใครพูดว่านายปรีดี พนมยงค์ เกี่ยวข้องกับกรณีสวรรคต ทำไมถึงร้อนตัวกันนัก ดิฉันและนายแพทย์สรรใจ แสงวิเชียร เพียงแต่ตั้งคำถามว่า ในฐานะท่านเป็นนายกรัฐมนตรีในขณะนั้นทำไมไม่รับผิดชอบด้วยการทำความจริงให้ปรากฏ ทั้ง ๆ ที่หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ได้ชี้ชัดว่าไม่ได้เป็นการปลงพระชนม์เองตามแถลงการณ์ของรัฐบาล

หลังจากนั้นเพียงสัปดาห์เดียว ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกรณีสวรรคต ของ สุพจน์ ด่านตระกูล ก็ออกมาโต้อย่างทันควัน สุพจน์นอกจากเสนอว่าปรีดีไม่มีส่วนเกี่ยวข้องแล้ว ยังขยับไปอีกขั้นว่าใครน่าจะมีส่วนบ้างดังนี้

“กรณีสวรรคตเป็นเรื่องทางการเมืองที่สร้างขึ้นมาเพื่อทำลาย อ. ปรีดี พนมยงค์ ซึ่งหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ตามความเห็นแย้งของหลวงปริพนธ์พจนพิสุทธ์ ได้ชี้ว่าปืน หัวกระสุน ปลอกกระสุน รวมทั้งลูกปรายที่อยู่ในหมอน เป็นของชุดเดียวกัน และในวันนั้นก็ไม่มีผู้ร้ายเข้ามาในห้องบรรทม” ... “หนังสือของ เรย์น ครูเกอร์ เขียนออกมาในปี ๒๕๐๗ โดยไม่ได้พบ อ. ปรีดี พนมยงค์ เพราะตอนนั้นท่านอยู่เมืองจีน อ. ปรีดีบอกผมเองว่าอย่าเพิ่งอ้าง เพราะผู้เขียนกำลังแก้ไขอยู่ แต่หนังสือเล่มนี้มีคุณูปการที่ชี้ให้เห็นว่า นายเฉลียว ปทุมรส นายชิต สิงหเสนี นายบุศย์ ปัทมศริน ที่ถูกประหารชีวิต รวมทั้ง เรือเอก วัชรชัย ชัยสิทธิเวช อ. ปรีดี เป็นผู้บริสุทธิ์ และยังชี้ว่ามีความเป็นไปได้อะไรบ้างที่เกิดขึ้น เหตุผลที่ห้ามหนังสือเล่มนี้คือคนที่ต้องการให้ อ. ปรีดี เสียหาย”

หนังสือทั้งสองเล่มนี้ได้รับการพิมพ์ซ้ำอย่างรวดเร็วและตามมาด้วยหนังสือที่เกี่ยวข้องกับกรณีสวรรคตอีกจำนวนมาก และในบรรดาหนังสือว่าด้วยกรณีสวรรคต เล่มที่เป็นที่ต้องการมากที่สุดก็คือ กงจักรปีศาจ แปลโดย เรือเอก ชลิต ชัยสิทธิเวช ร.น. ซึ่งแปลมาจาก The Devil’s Discus ของ เรย์น ครูเกอร์ (Rayne Kruger) ที่ฉบับภาษาอังกฤษถูกจัดเป็นสิ่งพิมพ์ที่ห้ามเข้ามาจำหน่ายในราชอาณาจักรแทบจะทันทีที่หนังสือเล่มนี้ออกวางจำหน่าย เพียงแต่ครั้งนั้นหนังสือเล่มนี้ยังไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้างเนื่องจากเป็นภาษาอังกฤษและช่วงเวลานั้นยังอยู่ในยุคเผด็จการ

การห้ามหนังสือในเวลาดังกล่าวมีเรื่องน่าประหลาดใจเนื่องด้วยในยุคนี้ เนื่องจากจากจำนวนหนังสือต้องห้ามทั้งหมดกว่า 350 รายการ (ระหว่างปี 2501 - 2516) กลับมีหนังสือของนักเขียนฝ่ายก้าวหน้าถูกห้ามเพียง 2 เรื่องเท่านั้น คือ แลไปข้างหน้า ของ ศรีบูรพา และงานแปล ประวัติจริงของอาQ แต่งโดย หลู่ซิ่น ที่เหลือถ้าไม่ใช่หนังสือโป๊ซึ่งมีทั้งไทยและเทศ ก็เป็นหนังสือที่เกี่ยวกับประเทศคอมมิวนิสต์ ถ้าไม่เป็นภาษาจีนก็เป็นภาษาอังกฤษ การห้ามหนังสือในยุคนี้จึงมิได้เกิดจากผลทางกฎหมายเท่านั้น แต่มาจากความหวาดกลัวต่ออำนาจที่มีอย่างล้นเหลือของจอมพล สฤษดิ์ จนกลายเป็นวัฒนธรรมเซ็นเซอร์ตัวเอง ซึ่งไม่เพียงแต่นักเขียนเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงสำนักพิมพ์ โรงพิมพ์ ร้านหนังสือด้วย
2.ประมวลกฎหมายอาญา,92.ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ