คำถามที่ 1:    ตามมาตรา 1387 ภาระจำยอมเกิดขึ้นได้อย่างไร 3 ทางหลักๆ มีอะไรบ้าง

คำถามที่ 2:  ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยนิติกรรม หมายความว่าอย่างไร

คำถามที่ 3:  ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยอายุความ หมายความว่าอย่างไร

คำถามที่ 4:   ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยผลของกฎหมาย หมายความว่าอย่างไร

คำถามที่ 5: ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยนิติกรรม สามารถยกเลิกได้หรือไม่
คำตอบที่ 1 ภาระจำยอมเกิดขึ้นได้อย่างไร 3 ทางหลักๆ ได้แก่

ภาระจำยอมโดยนิติกรรม เป็นการตกลงกันระหว่างเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่จะให้อสังหาริมทรัพย์หนึ่ง ตกอยู่ภายใต้ภาระจำยอมเพื่อเป็นประโยชน์แก่อีกอสังหาริมทรัพย์หนึ่ง โดยอาจจะมีค่าตอบแทนหรือไม่ก็ได้

ภาระจำยอมที่เกิดจากอายุความ เกิดโดยที่ที่ดินแปลงหนึ่งได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินอีกแปลงหนึ่ง โดยสงบ เปิดเผย และด้วยมีเจตนาเป็นเจ้าของสิทธินั้น ติดต่อกันเป็นระยะเวลา 10 ปี จนได้ภาระจำยอมโดยอายุความ

ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยผลของกฎหมาย เกิดโดยที่เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินของผู้อื่น โดยสุจริต และโดยไม่มีเจตนาครอบครองเป็นของตนเอง ติดต่อกันเป็นระยะเวลา 10 ปี จนได้ภาระจำยอมโดยผลของกฎหมาย
คำตอบที่ 2 ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยนิติกรรม หมายความว่าเป็นการตกลงกันระหว่างเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ที่จะให้อสังหาริมทรัพย์หนึ่ง ตกอยู่ภายใต้ภาระจำยอมเพื่อเป็นประโยชน์แก่อีกอสังหาริมทรัพย์หนึ่ง โดยอาจจะมีค่าตอบแทนหรือไม่ก็ได้ ตัวอย่าง เช่น นาย ก. ขายที่ดินให้นาย ข. และตกลงว่าให้นาย ข. เดินผ่านที่ดินของนาย ก. เพื่อออกสู่ทางสาธารณะด้วยความจำเป็นได้ กรณีนี้เท่ากับนาย ข. ได้ภาระจำยอมเหนือที่ดินของนาย ก. ไปโดยปริยาย เพราะจำเป็นต้องใช้ที่ดินของนาย ก. เพื่อเข้า – ออก สู่ทางสาธาณะ โดยไม่เกิดการฟ้องร้อง แต่เป็นการตกลงกันทางนิติกรรม


คำตอบที่ 3  ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยอายุความ หมายความว่าเกิดโดยที่ที่ดินแปลงหนึ่งได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินอีกแปลงหนึ่ง โดยสงบ เปิดเผย และด้วยมีเจตนาเป็นเจ้าของสิทธินั้น ติดต่อกันเป็นระยะเวลา 10 ปี จนได้ภาระจำยอมโดยอายุความ หมายความว่าอายุความได้สิทธิที่จะนำมาใช้กับภารจำยอมคือมาตรา 1382 อันเกี่ยวข้องกับ การครอบครองโดยปรปักษ์ ดังนั้นหากเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้ใช้อสังหาริมทรัพย์อื่น โดยสงบและเปิดเผยและมีเจตนาที่จะให้ได้ในสิทธิภารจำยอมของอสังหาริมทรัพย์นั้นๆ ติดต่อกันเป็นเวลา 10 ปี ย่อมได้ภาระจำยอมเหนืออสังหาริมทรัพย์นั้น โดยไม่จำเป็นจะต้องมีประชาชนทั่วไปหรือบุคคลใช้เป็นประจำด้วยหรือไม่ และสืบเนื่องตามมาตรา 1387 ที่กล่าวเพียงเพื่อประโยชน์แก่อสังหาริมทรัพย์อื่นๆ ตัวอย่าง เช่น นาย ก. เดินหรือขับรถผ่านที่ดินของนาย ข. เพื่อออกไปสู่ทางสาธาณะเป็นประจำด้วยเจตตาการเป็นเจ้าของติดต่อกันเป็นระยะเวลา 10 ปี (ครอบครองปรปักษ์) กรณีนี้ นาย ก. ได้ภาระจำยอมเหนือที่ดินนาย ข. คือมีสิทธิเดินผ่านที่ดินนาย ข. ได้ โดยนาย ข. ไม่มีสิทธิที่จะห้ามไม่ให้นาย ก. ใช้ทางที่ผ่านเป็นประจำดังกล่าว


คำตอบที่ 4  ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยผลของกฎหมาย หมายความว่าเกิดโดยที่เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดินของผู้อื่น โดยสุจริต และโดยไม่มีเจตนาครอบครองเป็นของตนเอง ติดต่อกันเป็นระยะเวลา 10 ปี จนได้ภาระจำยอมโดยผลของกฎหมาย ตัวอย่าง เช่น นาย ก. ทำการปลูกสร้างบ้านโดยสุจริตบนที่ดินของตน แต่เมื่อสร้างเสร็จปรากฏว่าตัวบ้านบางส่วนได้รุกล้ำเข้าไปในที่ดินของนาย ข. กรณีนี้ นาย ก. จะได้ภาระจำยอมเหนือที่ดินนาย ข. โดยผลของกฎหมาย ซึ่งนาย ก. ไม่จำเป็นต้องรื้อส่วนที่รุกล้ำแต่อย่างใด เพียงแต่ต้องจ่ายเงินค่าใช้ที่ดินให้แก่นาย ข. ในส่วนของทรัพย์สินที่ลุกล้ำเข้าไป


คำตอบที่ 5 ภาระจำยอมที่เกิดขึ้นโดยนิติกรรม สามารถยกเลิกได้หากมีการตกลงกันระหว่างเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ทั้งสองฝ่าย อย่างไรก็ตาม หากเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเสียชีวิต ภาระจำยอมจะยังคงมีผลบังคับใช้ต่อทายาทของเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ฝ่ายนั้น เว้นแต่ทายาทจะตกลงกันยกเลิกภาระจำยอม
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายทรัพย์สิน-กรรมสิทธิ์-ทรัพย์อิงสิทธิ