ไซนัสอักเสบเกิดขึ้นได้อย่างไร และอะไรคือปัจจัยเสี่ยง
ไซนัสอักเสบ หรือที่เรียกว่า โรคโพรงอากาศข้างจมูกอักเสบ เกิดจากการอักเสบของเยื่อบุโพรงอากาศข้างจมูก ซึ่งปกติแล้วโพรงอากาศเหล่านี้จะมีหน้าที่ผลิตมูกเพื่อหล่อลื่นและทำความสะอาดโพรงจมูก การอักเสบมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อรา ซึ่งทำให้เกิดการสะสมของมูกในโพรงอากาศ มูกที่หนาขึ้นนี้จะอุดตันรูเปิดของไซนัส ส่งผลให้เกิดแรงดันในโพรงอากาศ และกระตุ้นอาการต่างๆ ของโรคไซนัสอักเสบ

ปัจจัยเสี่ยง
- การติดเชื้อทางเดินหายใจ: โรคหวัด โรคไข้หวัดใหญ่ และโรคภูมิแพ้ เป็นต้น
- โครงสร้างผิดปกติของโพรงอากาศ: โครงสร้างผิดปกติที่กำเนิด หรือเกิดจากการบาดเจ็บ อาจส่งผลต่อการระบายของมูก
- โรคภูมิแพ้: โรคภูมิแพ้สามารถทำให้เยื่อบุโพรงอากาศบวมและอักเสบได้ง่าย
- ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เช่น ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้หอบหืด โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือผู้ที่ใช้ยา corticosteroids เป็นเวลานาน มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไซนัสอักเสบมากกว่า
- การระคายเคืองจากสารเคมี: ควันบุหรี่ มลพิษทางอากาศ และสารเคมีระคายเคืองอื่นๆ
- การว่ายน้ำ: การว่ายน้ำ โดยเฉพาะในน้ำที่มีคลอรีน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคไซนัสอักเสบ

กลไกการเกิดโรคไซนัสอักเสบ
- การติดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อรา ในโพรงจมูกหรือโพรงคอ
- เชื้อโรคกระตุ้นให้เยื่อบุโพรงอากาศอักเสบและบวม
- มูกที่ผลิตโดยเยื่อบุอักเสบจะหนาขึ้นและเหนียวเหนอะหนะ
- มูกที่หนาขึ้นอุดตันรูเปิดของไซนัส
- เกิดแรงดันในโพรงอากาศ กระตุ้นอาการปวด บวม คัดจมูก และน้ำมูกไหล

อาการของโรคไซนัสอักเสบ
- ปวดบริเวณใบหน้า โดยเฉพาะบริเวณโหนกแก้ม รอบดวงตา หรือระหว่างคิ้ว
- คัดจมูก
- น้ำมูกไหล อาจเป็นสีเขียว เหลือง หรือขุ่น
- อาการคันจมูก
- ไอ
- เจ็บคอ
- เสียงแหบ
- รู้สึกเหนื่อยล้า
- มีไข้ต่ำๆ

การวินิจฉัยโรคไซนัสอักเสบ แพทย์จะวินิจฉัยโรคไซนัสอักเสบจาก
- ประวัติการเจ็บป่วย
- อาการของผู้ป่วย
- การตรวจร่างกาย
- การตรวจเอกซ์เรย์โพรงจมูก
- การตรวจส่องกล้องโพรงจมูก (Endoscopy)

การรักษาโรคไซนัสอักเสบ
การรักษาโรคไซนัสอักเสบ ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของโรค โดยทั่วไปแพทย์จะรักษาด้วยยา ดังนี้
- ยาแก้อักเสบ เช่น ยา ibuprofen หรือ naproxen
- ยา decongestant เพื่อลดอาการคัดจมูก
- ยาแก้แพ้
- ยาปฏิชีวนะ กรณีติดเชื้อแบคทีเรีย
- ยาเชื้อรา กรณีติดเชื้อรา
- ยาล้างจมูก
- การใช้ไอน้ำร้อน
โสต ศอ นาสิกวิทยา (โสต ศอ นาสิกวิทยา) - Otolaryngology