ในกรณีที่ตัวความหรือทนายความไม่อาจมาศาลเพื่อขอเลื่อนคดี จะต้องดำเนินการอย่างไร?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๖๑๕/๒๕๓๐ การมอบฉันทะ และการขอเลื่อนคดีในคดี อาญา ป.วิ.อ. มิได้บัญญัติไว้ ด้องนำ ป.วิ.พ. มาใช้บังคับแทนตาม ป.วิ.อ. มาตรา ๑๕ ทนายความอาจมอบฉันทะให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งมาทำการแทนได้ในกิจการที่ระบุไว้ใน ป.วิ.พ. มาตรา ๖๔ เท่านั้น สำหรับกิจการอย่างอื่นต้องพิเคราะห์เป็นเรื่องๆ ไปว่าเป็นกิจการสำคัญ ซึ่งโดยสภาพเป็นที่เห็นได้ว่าทนายความต้องกระทำด้วยตนเอง หรือไม่ คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๖๑๕/๒๕๓๐ คำขอเลื่อนคดีด้วยวาจาจะต้องกระทำโดยตัวความหรือทนายความเท่านั้น หากตัวความหรือทนายความไม่อาจมาศาลได้ จะต้องทำคำขอเลื่อนคดีเป็นลายลักษณ์อักษร และมอบฉันทะให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งมายื่นต่อศาล ผู้รับมอบฉันทะจากทนายโจทก์ไม่มีอำนาจแถลงด้วยวาจาขอเลื่อนคดีต่อศาล การที่ผู้รับมอบฉันทะจากทนายโจทก์ขอเลื่อน คดีต่อศาลด้วยวาจา ถือไม่ได้ว่าเป็นการแจ้งเหตุขัดข้องให้ศาลทราบ เมื่อโจทก์และทนายโจทก์ไม่ได้ขอเลื่อนคดีตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย ทั้งไม่มาศาลโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้ศาลทราบ การที่ศาลมีคำสั่งตัดพยานโจทก์ที่เหลือ จึงชอบด้วยกระบวนพิจารณาแล้ว คำขอเลื่อนคดีด้วยวาจาจะต้องกระทำโดยตัวความหรือทนายความเท่านั้น หากตัวความหรือทนายความไม่อาจมาศาลได้ จะต้องทำคำขอเลื่อนคดีเป็นลายลักษณ์อักษร และมอบฉันทะให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งมายื่นต่อศาล คำขอเลื่อนคดีด้วยวาจา ผู้รับมอบฉันทะจากทนายโจทก์ไม่มีอำนาจแถลงด้วยวาจาขอเลื่อนคดีต่อศาล คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๔๗๓/๒๕๓๘ จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ และศาลให้นัดสืบพยานโจทก์ฝ่ายเดียว ในวันที่ ๔ กันยายน ๒๕๓๕ ก่อนถึงวันนัด จำเลยยื่นคำร้อง ขออนุญาตยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้นัดไต่สวนคำร้องในวันเวลาเดียวกับที่นัดสืบพยานโจทก์ วันที่ ๕ กันยายน ๒๕๓๕ จึงเป็นวันนัดไต่สวนคำร้องขออนุญาตยื่นคำให้การจำเลย และนัดสืบพยานโจทก์ด้วย เพราะศาลชั้นต้นยังมิได้มีคำสั่งยกเลิกวันนัดสืบพยานโจทก์ แต่เมื่อถึงวันนัดดังกล่าว ทนายจำเลยมอบฉันทะให้เสมียนทนายมายื่นคำร้องขอเลื่อนการไต่สวนขออนุญาตยื่นคำให้การ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้ว มีคำสั่งไม่อนุญาตให้เลื่อนการไต่สวน และถือว่าจำเลยไม่มีพยานมาให้ไต่สวน จึงมีคำสั่งให้ยกคำร้องขออนุญาตยื่นคำให้การ และให้ดำเนินการสืบพยานโจทก์ต่อไป โดยถือว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ทนายจำเลยมอบฉันทะให้เสมียนทนายมาเพียงยื่นคำร้องขอเลื่อนการไต่สวนคำร้องขออนุญาตยื่นคำให้การเท่านั้น จึงถือไม่ได้ว่าทนายจำเลยมาศาลและร้องขอเลื่อนคดีเสียก่อนลงมือสืบพยานโจทก์ตาม ป.วิ.พ. มาตรา ๑๙๗ วรรคสอง (เดิม) ดังนั้น ในเรื่องของการขาดนัดพิจารณาจึงถือได้ว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยขาดนัดพิจารณา ให้สืบพยานโจทก์แล้วชี้ขาดตัดสินคดีไปฝ่ายเดียว จึงชอบแล้ว คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๔๗๓/๒๕๓๘ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ดังนั้น ในเรื่องของการขาดนัดพิจารณาจึงถือได้ว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา า จำเลยขาดนัดพิจารณา ให้สืบพยานโจทก์แล้วชี้ขาดตัดสินคดีไปฝ่ายเดียว จึงชอบแล้ว  คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๗๙๐/๒๕๔๙ ในวันสืบพยาน ทนายจำเลยมอบฉันทะให้เสมียนทนายมาศาล และมีอำนาจในการยื่นคำร้องขอเลื่อนคดี กำหนดวันนัดพิจารณาฟังคำสั่งและลงลายมือชื่อแทนทนายจำเลยเช่นนี้ เสมียนทนายจึงมีฐานะเป็นคู่ความแล้ว มิใช่ไม่มีคู่ความฝ่ายจำเลยมาศาล ตามป.วิ.พ. มาตรา   ๒๐๐   ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา จึงไม่ชอบ คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๗๙๐/๒๕๔๙ มิใช่ไม่มีคู่ความฝ่ายจำเลยมาศาล
ตามประมวลวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 197 วรรคสอง บัญญัติไว้ว่า "ทนายความอาจขอเลื่อนคดีได้ทุกกรณี แต่ต้องกระทำก่อนลงมือสืบพยานโจทก์"

อย่างไรก็ตาม กรณีที่ตัวความหรือทนายความไม่อาจมาศาลเพื่อขอเลื่อนคดีด้วยตนเอง จะต้องดำเนินการดังนี้:
1.  ทำคำร้องขอเลื่อนคดีเป็นลายลักษณ์อักษร:
1.  ระบุเหตุผลที่ไม่สามารถมาศาลได้
2.  แนบหลักฐานสนับสนุน (กรณีมี)
3.  ระบุวันที่เวลาที่ต้องการเลื่อน
4.  ลงลายมือชื่อตัวความหรือทนายความ
5.  มอบฉันทะให้บุคคลอื่นมายื่นคำร้องต่อศาล:
6. ต้องระบุชื่อ นามสกุล และที่อยู่ของผู้รับมอบฉันทะ
7. ระบุขอบเขตอำนาจของผู้รับมอบฉันทะ
8. ลงลายมือชื่อตัวความหรือทนายความ
9. ผู้รับมอบฉันทะต้องนำคำร้องและเอกสารที่เกยวข้องมาแสดงต่อศาล:
ศาลจะพิจารณาคำร้องและเอกสารประกอบ
หากศาลเห็นชอบ ศาลจะอนุญาตให้เลื่อนคดี
หากศาลไม่เห็นชอบ ศาลจะไม่อนุญาตให้เลื่อนคดี

ตัวอย่าง:
นาย A ถูกฟ้องร้องในคดีอาญา นาย A มอบฉันทะให้ทนายความ B ดำเนินการแทน
ในวันนัดสืบพยาน ทนายความ B ไม่สามารถมาศาลได้ เนื่องจากป่วย ทนายความ B จึงทำคำร้องขอเลื่อนคดีเป็นลายลักษณ์อักษร โดยระบุเหตุผลที่ไม่สามารถมาศาลได้ แนบใบรับรองแพทย์ และระบุวันที่เวลาที่ต้องการเลื่อน
ทนายความ B มอบฉันทะให้เสมียนสำนักงานทนายความมายื่นคำร้องต่อศาล เสมียนสำนักงานทนายความนำคำร้องและเอกสารที่เกี่ยวข้องมาแสดงต่อศาล ศาลพิจารณาคำร้องและเอกสารประกอบ เห็นว่าทนายความ B มีเหตุผลสมควรที่จะขอเลื่อนคดี ศาลจึงอนุญาตให้เลื่อนคดี

ข้อควรระวัง:
- ผู้รับมอบฉันทะต้องมีอำนาจตามที่ระบุไว้ในหนังสือมอบฉันทะ
- ผู้รับมอบฉันทะต้องแสดงหนังสือมอบฉันทะต่อศาล
- ผู้รับมอบฉันทะต้องให้ข้อมูลต่อศาลด้วยความซื่อสัตย์

สรุป:
ในกรณีที่ตัวความหรือทนายความไม่อาจมาศาลเพื่อขอเลื่อนคดี จะต้องทำคำร้องขอเลื่อนคดีเป็นลายลักษณ์อักษร มอบฉันทะให้บุคคลอื่นมายื่นคำร้องต่อศาล และผู้รับมอบฉันทะต้องนำคำร้องและเอกสารที่เกี่ยวข้องมาแสดงต่อศาล ศาลจะพิจารณาคำร้องและเอกสารประกอบ หากศาลเห็นชอบ ศาลจะอนุญาตให้เลื่อนคดี
ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,วิชาว่าความและทนายความ คำฟ้อง คำให้การและคำร้องขอ มรรยาททนายความ