ช่วยสรุปบทความ  ไอเพอร์แอ๊กทีฟ
ไอเพอร์แอ๊กทีฟ ไฮเพอร์ มาจากศัพท์ ไฮเพอร์แอ๊กทีฟ hyperactive หมายถึง ลักษณะของเด็กที่อยู่ไม่นิ่ง วิ่งซนทั้งวัน และมีอาการสมาธิสั้นร่วมด้วย เป็นปัญหาเกี่ยวกับสภาวะทางพฤติกรรม สาเหตุหลักๆ ของไฮเพอร์แอ๊กทีฟมี ๓ ประการ คือ ๑ ถ่ายทอดทางพันธุกรรม เด็กไฮเพอร์ประมาณร้อยละ ๓๐-๔๐ มีญาติ พี่น้องที่มีปัญหานี้ แต่ก็ไม่อาจสรุปได้แน่ชัดว่าเด็กในครอบครัวที่มีปัญหาไฮเพอร์จะต้องมีอาการไฮเพอร์ทุกคน ๒ สารเคมีในสมอง ถ้าคนเราขาดสารเคมีที่เป็นปัจจัยสำคัญในการส่งผ่านข้อมูลต่างๆ หรือมีจำนวนน้อยไม่เพียงพอ ก็อาจเป็นสาเหตุของอาการไฮเพอร์ได้ ๓ สภาพแวดล้อม ก่อนคลอด มักเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ในครรภ์ ได้แก่ แม่ดื่มแอลกอฮอล์หรือเสพสิ่งเสพติด ภาวะขาดสารอาหารของแม่ รวมไปถึงการที่แม่ได้รับสารเคมีที่เป็นอันตราย เช่น สารตะกั่ว หลังคลอด ได้แก่ การที่สมองของทารกได้รับบาดเจ็บในระหว่างคลอดหรือหลังคลอด การติดเชื้อ ขาดธาตุเหล็กซึ่งทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง และทารกได้รับสารเคมีอันตราย เด็กไฮเพอร์สังเกตได้จากพฤติกรรม ๒ กลุ่ม คือ ๑ กลุ่มที่ซนมากผิดปกติ เด็กซนมากผิดปกติคือไม่รู้จักระมัดระวังตัวเอง ทำให้เกิดอุบัติเหตุบ่อยๆ อยู่ไม่นิ่ง ชอบวิ่งไปมาและปีนป่าย มีอาการลุกลี้ลุกลน ชอบลุกจากที่นั่งบ่อยๆ ไม่สามารถเล่นคนเดียวเงียบๆได้ อารมณ์ร้อนและแปรปรวนง่าย ขาดความอดทนในการรอคอย พูดมาก ชอบพูดขัดจังหวะ และช่างฟ้อง ๒ กลุ่มสมาธิบกพร่องหรือสมาธิสั้น เด็กสมาธิสั้นมักมีปัญหาในการทำกิจกรรมตามลำพัง และการฟังคำสั่ง โดยเฉพาะกิจกรรมที่ใช้คำสั่งยาวๆ มีปัญหาในการทำกิจกรรมหรือการงานใดๆ ให้สำเร็จลุล่วง มีปัญหาในการทำกิจกรรมที่ต้องใช้ความคิดนานๆ ขี้ลืม ทำอุปกรณ์การเรียนหายบ่อยๆ ถูกรบกวนจากสิ่งเร้าต่างๆ ได้ง่ายมาก มีอาการวอกแวก เหม่อลอย หรือเพ้อฝัน ขาดสมาธิและความตั้งใจในการเรียนหรือการทำกิจกรรมที่มีรายละเอียดปลีกย่อย เด็กบางคนอาจมีพฤติกรรมคล้ายเด็กไฮเพอร์ แต่ความจริงพฤติกรรมนั้นอาจมีสาเหตุจากความผิดปกติ เช่น การสูญเสียการได้ยิน ปัญหาต่อมไทรอยด์ ปัญหาเกี่ยวกับการมองเห็น อาการชักบางประเภท และอาการของโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น โรคภูมิแพ้ ทำให้เด็กขาดสมาธิ มีอาการลุกลี้ลุกลนจนทำให้เข้าใจผิดว่าลูกเป็นเด็กไฮเพอร์ คนที่อยู่ไม่นิ่ง ชอบทำโน่นทำนี่ทั้งวัน มักจะมีคนว่าเป็นคนไฮเพอร์ อาการไฮเพอร์เป็นปัญหาที่น่าเห็นใจ และต้องทำการเยียวยารักษา เป็นความทุกข์ของครอบครัว
ไฮเพอร์แอ็กทีฟเป็นศัพท์ที่มาจากคำว่า "hyperactive" ซึ่งหมายถึงลักษณะของเด็กที่ไม่สามารถนั่งนิ่งได้ มีการวิ่งซนตลอดวันและมีอาการสมาธิสั้นร่วมด้วย สาเหตุหลักมี 3 ประการ คือ 1) ถ่ายทอดทางพันธุกรรมที่มีญาติที่มีปัญหานี้ประมาณ 30-40% 2) สารเคมีในสมองที่ขาดหายไปหรือไม่เพียงพอ และ 3) สภาพแวดล้อมที่มีผลต่อพัฒนาของเด็ก รวมถึงสภาพในครรภ์ แม่ดื่มแอลกอฮอล์หรือเสพสิ่งเสพติด ภาวะขาดสารอาหารของแม่ และการติดเชื้อหลังคลอดที่เป็นต้น

เด็กไฮเพอร์แสดงพฤติกรรมที่แบ่งเป็น 2 กลุ่ม
กลุ่มที่ซนมากผิดปกติและกลุ่มที่สมาธิบกพร่องหรือสมาธิสั้น กลุ่มแรกมีลักษณะเด็กที่ไม่ระมัดระวังตัวเอง, เกิดอุบัติเหตุบ่อย, ไม่นิ่ง, ชอบวิ่งไปมา, ลุกจากที่นั่งบ่อย, ไม่สามารถเล่นคนเดียวได้, อารมณ์ร้อนและแปรปรวนง่าย, ขาดความอดทน, พูดมาก, ชอบพูดขัดจังหวะและช่างฟ้อง
กลุ่มที่สองมีสมาธิบกพร่องหรือสมาธิสั้น, มีปัญหาในการทำกิจกรรมตามลำพังและการฟังคำสั่งยาว, มีปัญหาในการทำกิจกรรมที่ต้องใช้ความคิดนาน, ขี้ลืม, ทำอุปกรณ์การเรียนหายบ่อย และถูกรบกวนจากสิ่งเร้าต่างๆ
เด็กบางคนที่มีพฤติกรรมคล้ายเด็กไฮเพอร์อาจมีสาเหตุมาจากความผิดปกติ เช่น การสูญเสียการได้ยิน, ปัญหาต่อมไทรอยด์, ปัญหาการมองเห็น, อาการชักบางประเภท และโรคเรื้อรัง เช่น โรคภูมิแพ้ ทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นเด็กไฮเพอร์ การแสดงอาการไฮเพอร์ควรถูกเข้าใจว่าเป็นปัญหาที่ต้องรับการรักษา เป็นความทุกข์ของครอบครัว
กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics,จิตเวชศาสตร์ (จิตเวชศาสตร์) - Psychiatry