ยาอะไรบ้างที่ใช้แล้วอาจจะทำให้เกิดโรคกระเพาะ?
ยาหลายชนิดสามารถทำให้เกิดโรคกระเพาะได้ ตัวอย่างยาที่พบได้บ่อย ได้แก่:

1. ยาต้านการอักเสบแบบ Nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs):
ยาเหล่านี้ เช่น เพร็ดนิโซโลน เด๊กซ่าเมทาโซน เฟนิลบิวตาโซน แอสไพริน อินโดเมทาซิน ฯลฯ มักใช้เพื่อลดอาการอักเสบและปวด
-กลไกการออกฤทธิ์ของยา NSAIDs คือการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ cyclooxygenase (COX) ซึ่งมีหน้าที่ผลิต prostaglandins
-prostaglandins มีหลายชนิด บางชนิดมีหน้าที่ปกป้องเยื่อบุกระเพาะอาหาร
เมื่อยา NSAIDs ยับยั้งการทำงานของ COX prostaglandins ที่ช่วยปกป้องเยื่อบุกระเพาะอาหารจะลดลง
-ผลที่ตามมาคือ เยื่อบุกระเพาะอาหารจะไวต่อการระคายเคือง เกิดแผล และเลือดออก

2. ยาบำรุงพวกเหล็ก:
-ยาเหล็ก เช่น ยาเม็ดฟอร์รัส ซัลเฟต มักใช้รักษาโรคโลหิตจาง
-ยาเหล็กอาจระคายเคืองต่อเยื่อบุกระเพาะอาหาร ทำให้เกิดอาการปวดท้อง คลื่นไส้ และท้องเสีย

3. โปแตสเซียม คลอไรด์:
-ยานี้ใช้รักษาภาวะโปแตสเซียมต่ำ
-โปแตสเซียม คลอไรด์ อาจทำให้เกิดแผลในลำไส้เล็ก ควทานหลังอาหาร และควรใช้ชนิดน้ำจะลดการระคายเคืองในลำไส้ได้

4. เตตร้าซัยคลีน:
-ยาปฏิชีวนะชนิดนี้ใช้ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย
-เตตร้าซัยคลีนอาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสีย เนื่องจากเกิดการระคายเคืองในทางเดินอาหาร

5. แอลกอฮอล์:
-แอลกอฮอล์จะทำลายเยื่อบุกระเพาะอาหารและทำให้มีเลือดออกจากกระเพาะ
-เมื่อกินไปนานๆ จะทำให้กระเพาะอาหารอักเสบ

6. รีเซอร์ปีน:
-ยานี้ใช้ลดความดันโลหิต
-รีเซอร์ปีนจะทำให้มีกรดในกระเพาะอาหารมากขึ้น
-ผู้ป่วยโรคแผลในกระเพาะอาหาร ควรหลีกเลี่ยงที่จะใช้ยานี้

7. บุหรี่และกาแฟ:
-สารนิโคตินในบุหรี่ และสารคาเฟอีนในกาแฟ จะกระตุ้นให้มีการหลั่งกรดในกระเพาะอาหารมากขึ้น

ดังนั้น คนที่เป็นโรคกระเพาะจึงควรงดบุหรี่และกาแฟ มิฉะนั้นจะทำให้แผลหายช้าลง
วิธีป้องกันการเกิดโรคกระเพาะจากยา:
-ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยา โดยเฉพาะยา NSAIDs ยาบำรุง ยาปฏิชีวนะ ยาลดความดันโลหิต
-แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับโรคประจำตัว ยา อาหารเสริม และสมุนไพรที่ใช้
-กินยาหลังอาหารทันที
-ดื่มน้ำตามยาให้เพียงพอ
-หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์
-งดสูบบุหรี่
-ดื่มกาแฟในปริมาณที่เหมาะสม

การรักษาโรคกระเพาะจากยา:
-หยุดยาที่ทำให้เกิดโรคกระเพาะ
-รักษาตามอาการ เช่น กินยาลดกรด ยาเคลือบกระเพาะ
-ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินอาหาร
-พบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาเพิ่มเติม
-การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษา
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,เภสัชวิทยา Pharmacology