การที่กฎหมายกำหนดให้ผู้เสียหายมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในคดีอาญา หมายความว่าอย่างไร?
หัวข้อ ฎีกาปิดคอร์ส* ฎีกาที่ 8452/2556, 10197/2556 สัปดาห์ที่16 พระธรรมนูญศาลฯ (ภาคปกติ) 10 มีค 60 สมัยที่ 69 . | เจาะหลัก สกัดฎีกา 5 ดาว เตรียมสอบ 3 สนาม อัพเดท ที่ ลอว์สยาม ดอทคอม

​ [กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] ฎีกาปิดคอร์ส*  สัปดาห์ที่16 พระธรรมนูญศาลฯ (ภาคปกติ) 10 มีค 60 สมัยที่ 69 ฎีกาปิดคอร์ส*  สัปดาห์ที่16 พระธรรมนูญศาลฯ (ภาคปกติ) 10 มีค 60 สมัยที่ 69 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8452/2556 ป.วิ.อ. มาตรา 44/1 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ ถ้าผู้เสียหายมีสิทธิที่จะเรียกค่าสินไหมทดแทนเพราะเหตุได้รับอันตรายแก่ชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือได้รับความเสื่อมเสียต่อเสรีภาพในร่างกาย ชื่อเสียง หรือได้รับความเสียหายในทางทรัพย์สินอันเนื่องมาจากการกระทำความผิดของจำเลย ผู้เสียหายจะยื่นคำร้องต่อศาลที่พิจารณาคดีอาญาขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าเสียหายทดแทนแก่ตนก็ได้" การที่บทบัญญัติดังกล่าวกำหนดให้ผู้เสียหายมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในคดีอาญาทุกประเภทที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ แสดงว่ากฎหมายมีเจตนารมณ์ให้ผู้เสียหายซึ่งได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิดของจำเลยและต้องไปดำเนินคดีในส่วนแพ่งเพื่อเรียกค่าสินไหมทดแทน ดำเนินคดีในส่วนแพ่งในคดีอาญาที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ต่อเนื่องกันไปได้เพื่อให้การพิจารณาคดีในส่วนแพ่งเป็นไปโดยรวดเร็ว ดังเช่นกรณีที่พนักงานอัยการร้องขอให้เรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหาย กรณีจึงไม่ต้องคำนึงว่าศาลที่พิจารณาคดีอาญาจะเป็นศาลที่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งตาม ป.วิ.พ. มาตรา 2 (1) และพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 17 ประกอบมาตรา 25 (4) วรรคหนึ่ง ดังที่ศาลอุทธรณ์ภาค 5 วินิจฉัย และผู้เสียหายขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นจำนวนเงินมากน้อยเพียงใด ดังนี้ แม้คดีอยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลชั้นต้นซึ่งเป็นศาลแขวง และโจทก์ร่วมขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนซึ่งจำนวนเงินที่ขอเกินอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งของศาลชั้นต้นก็ตาม ศาลชั้นต้นก็มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีในส่วนแพ่งได้ 

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8452/2556  คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10197/2556 ป.วิ.อ. มาตรา 44/1 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า "ในคดีที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ ถ้าผู้เสียหายมีสิทธิที่จะเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเพราะเหตุได้รับอันตรายแก่ชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือได้รับความเสื่อมเสียต่อเสรีภาพในร่างกาย ชื่อเสียงหรือได้รับความเสียหายในทางทรัพย์สินอันเนื่องมาจากการกระทำความผิดของจำเลย ผู้เสียหายจะยื่นคำร้องต่อศาลที่พิจารณาคดีอาญา ขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ตนก็ได้" การที่บทบัญญัติดังกล่าวกำหนดให้ผู้เสียหายมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในคดีอาญาทุกประเภทที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ แสดงว่ากฎหมายมีเจตนารมณ์ให้ผู้เสียหายซึ่งได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิดของจำเลยและต้องไปดำเนินคดีในส่วนแพ่งเพื่อเรียกค่าสินไหมทดแทน ดำเนินคดีส่วนแพ่งในคดีอาญาที่พนักงานอัยการเป็นโจทก์ต่อเนื่องกันไปได้ เพื่อให้การพิจารณาคดีส่วนแพ่งเป็นไปโดยรวดเร็ว ดังเช่นพนักงานอัยการร้องขอให้เรียกทรัพย์สินหรือราคาแทนผู้เสียหาย กรณีไม่จำต้องคำนึงว่าศาลที่จะพิจารณาคดีอาญาจะเป็นศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีแพ่งตาม ป.วิ.พ. มาตรา 2 (1) และพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา 17 ประกอบมาตรา 25 (4) วรรคหนึ่ง และผู้เสียหายขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นจำนวนเงินมากน้อยเพียงใด ดังนี้แม้โจทก์ร่วมที่ 4 ขอให้บังคับจำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนซึ่งจำนวนเงินที่ขอเกินอำนาจพิจารณาพิพากษาของผู้พิพากษาคนเดียวในศาลชั้นต้น แต่ผู้พิพากษาคนเดียวในศาลชั้นต้นก็มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีในส่วนแพ่งได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10197/2556
การที่กฎหมายกำหนดให้ผู้เสียหายมีสิทธิยื่นคำร้องขอให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในคดีอาญาหมายความว่า ผู้เสียหายสามารถร้องขอให้ศาลที่พิจารณาคดีอาญาให้จำเลยชดใช้ค่าเสียหายที่เกิดจากการกระทำความผิดของจำเลยได้โดยตรงในระหว่างกระบวนการพิจารณาคดีอาญา โดยไม่จำเป็นต้องดำเนินคดีแพ่งแยกต่างหาก ซึ่งหลักการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ


1. ความสะดวกและรวดเร็ว : ช่วยให้การดำเนินการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนเป็นไปอย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องรอให้มีการดำเนินคดีในศาลแพ่งแยกต่างหาก ซึ่งอาจทำให้เสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีหลายครั้ง


2. ลดภาระของผู้เสียหาย : ผู้เสียหายไม่ต้องเดินทางไปฟ้องคดีในศาลแพ่งอีกครั้ง ซึ่งจะทำให้ลดภาระและความยุ่งยากในการดำเนินการตามกฎหมาย

3. ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย : ทำให้การพิจารณาคดีในส่วนแพ่งต่อเนื่องจากคดีอาญา เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และประหยัดค่าใช้จ่ายในการพิจารณาคดี

4. การพิจารณาคดีที่มีความชัดเจน : ศาลที่พิจารณาคดีอาญาสามารถพิจารณาเรื่องค่าเสียหายได้โดยตรงตามความเหมาะสมกับเนื้อหาของคดีอาญานั้นๆ

ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้การดำเนินคดีในส่วนแพ่งสามารถทำได้ในช่วงเดียวกับการพิจารณาคดีอาญาและไม่ต้องพิจารณาแยกต่างหาก, ซึ่งเป็นการช่วยให้การแก้ไขปัญหาของผู้เสียหายดำเนินไปได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา)