คำสัมภาษณ์ของพระยามานวราชเสวี ครั้งที่ ๒ ทีสัมภาษณ์ ณ บ้านปลอดภัย เลขที่ ๑๘๕ ถ.สาธรใต้ กรุงเทพฯ วันที่ ๑๐ ธันวาคม ๒๕๒๓ เวลา ๑๖.๐๐-๑๘.๓๐ น. กล่าวว่าอย่างไร
บันทึกประวัติศาสตร์ อย่าท่องตัวบทจนเมียจำได้ บันทึกคำสัมภาษณ์พระยามานวราชเสวี ๒๕๒๓

​

  บันทึกประวัติศาสตร์  อย่าท่องตัวบทจนเมียจำได้  "มีเรื่องที่ฉันอยากจะเล่าให้ฟัง คือสมัยที่ฉันเป็นนักเรียนกฎหมาย มีนักเรียนคนหนึ่ง แหม!!! จำแม่นกฎหมายอาญา...มันท่องตั้งแต่ "ศุภมัสดุ" แล้วจำได้ทุกมาตราหมด สอบตรงไหนก็จำได้...สมัยนั้นเวลาสอบยังสองกฎหมายเก่า กับกฎหมายอาญา...กฎหมายแพ่งยังไม่มี..แต่มันก็มี Rule of law อยู่ในกฎหมายเก่านั่นเอง...หมอคนนี้ท่องได้จนหมด..แล้วมันไม่ใช่ท่องคนเดียว..มันท่องให้เมียได้ยินเสียจนเมียจำได้....เป็นเรื่องขันมาก....เวลาสอบไล่เสร็จ....
...เมียก็ถามว่า สอบไล่มาเป็นยังไงบ้าง? หมอนี่ "ชื่อนายครอง" ....นายครองก็บอกว่า "ตอบไปว่าอย่างนั้น ๆ...
...เมียก็ว่า "เอ !!! ตอบอย่างนั้นมันผิดนี่!!!! เอาละหนึ่งข้อผิด
...ข้อสองล่ะ ว่าไง!!!! ...อ้าวข้อสองก็ผิดอีก
...ในที่สุดนายครองตอบผิดหมด แต่เมียนายครอบตอบถูก...
..เขาก็เถียงกันจนไปหาอาจารย์กฎหมายในเวลานั้น คือ "เจ้าคุณทิสังกรฯ" ว่าใครผิดใครถูก...? ท่านเจ้าคุณฯ ว่าแม่ครองถูกหมด(เมียถูก) นายครองผิดหมด..
..เวลานั้นแันอยู่กับในกรมฯ(คือ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์) ในกรมฯ รู้ก็เให้เรียกนายครองมา แล้วถามว่า "แกนั่นมันไม่ไหว ยอมเขาแล้วยังทีนี้ ว่าแพ้เมีย"....นายครองก็ว่า "ยอมแล้ว" ...ท่านก็ว่า "เออ.....ขอให้รู้จริง" แล้วท่านก็ว่าดีแล้ว..ท่านไม่ได้ดูถูกเป็นเรื่องแปลก....จำได้เป็นกองสองกอง แกไม่มีหัวคิด...ท่านก็ให้บำเหน็จ หางาน หาเงินเดือนให้อีกด้วย ท่านว่า "ไอ้นี่มันเก่ง ท่องเสียจนเมียจำได้ แล้วเมียมันเก่งกว่า" ดังนั้น ให้รางวัล ๕๕๕๕๕...
(บันทึกคำสัมภาษณ์พระยามานวราชเสวี ครั้งที่ ๒ สัมภาษณ์ ณ บ้านปลอดภัย เลขที่ ๑๘๕ ถ.สาธรใต้ กรุงเทพฯ วันที่ ๑๐ ธันวาคม ๒๕๒๓ เวลา ๑๖.๐๐-๑๘.๓๐ น. ฉบับถ่ายสำเนา ภาควิชานิติศึกษาฯ มธ.) อ้างอิงที่มา : Turkjung Law
คำสัมภาษณ์ของพระยามานวราชเสวี ครั้งที่ ๒ ทีสัมภาษณ์ ณ บ้านปลอดภัย เลขที่ ๑๘๕ ถ.สาธรใต้ กรุงเทพฯ วันที่ ๑๐ ธันวาคม ๒๕๒๓ เวลา ๑๖.๐๐-๑๘.๓๐ น. กล่าวว่า

มีเรื่องที่อยากจะเล่าให้ฟัง คือ สมัยที่เป็นนักเรียนกฎหมาย มีนักเรียนคนหนึ่ง คือ นายครอง จำแม่นกฎหมายอาญา เขาท่องตั้งแต่ "ศุภมัสดุ" แล้วจำได้ทุกมาตราหมด สอบตรงไหนก็จำได้ สมัยนั้นเวลาสอบยังสองกฎหมายเก่า กับกฎหมายอาญา กฎหมายแพ่งยังไม่มี แต่มันก็มี Rule of law อยู่ในกฎหมายเก่านั่นเอง เขาท่องได้จนหมด แล้วไม่ใช่ท่องคนเดียว แต่ท่องให้เมียได้ยินเสียจนเมียจำได้ เป็นเรื่องขำขันมาก
เวลาสอบไล่เสร็จ เมียก็ถามว่า สอบไล่มาเป็นยังไงบ้าง? นายครอง ก็บอกว่าตอบไปว่าอย่างนั้น ๆ เมียก็ว่าตอบอย่างนั้นมันผิด นายครองตอบผิดหมด แต่เมียนายครอบตอบถูก เขาก็เถียงกันจนไปหาอาจารย์กฎหมายในเวลานั้น คือ "เจ้าคุณทิสังกรฯ" ว่าใครผิดใครถูก? ท่านเจ้าคุณฯ ว่าแม่ครองถูกหมด(เมียถูก) นายครองผิดหมด

เวลานั้นนายครองอยู่กับในกรมฯ (คือ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์) ในกรมฯ รู้ก็ให้เรียกนายครองมา แล้วถามว่ามันไม่ไหว ยอมเขาแล้วยังทีนี้ ว่าแพ้เมีย นายครองก็ว่ายอมแล้ว กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ว่า ขอให้รู้จริง แล้วก็ว่าดีแล้ว ไม่ได้ดูถูกเป็นเรื่องแปลก จำได้เป็นกองสองกอง ไม่มีหัวคิด ก็ให้บำเหน็จ หางาน หาเงินเดือนให้อีกด้วย กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ว่า "นายครองมันเก่ง ท่องเสียจนเมียจำได้ แล้วเมียมันเก่งกว่า" ดังนั้น ให้รางวัล
ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ