ช่วยสรุปบทความ ความเสี่ยงแบงก์ตลาดเกิดใหม่ (ไทย) จากตราสารหนี้ภาครัฐ
เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทางกองทุนการเงินระหว่างประเทศหรือไอเอ็มเอฟ ได้ออกประมาณการทางเศรษฐกิจโลกล่าสุด อย่างไรก็ดี มีบทวิเคราะห์ด้านความเสี่ยงของตลาดเกิดใหม่ที่ถือว่าน่าสนใจ ได้แก่ ความเสี่ยงที่เกิดจากช่องทางความคาบเกี่ยวระหว่างหนี้ภาครัฐและสถาบันการเงิน โดยแบงก์ได้ถือครองหนี้ภาครัฐเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 20 ของมูลค่าพอร์ตรวมทั้งหมด เมื่อ 10 ปีก่อน มาเป็นร้อยละ 30 ในช่วงนี้ ซึ่งทางบทวิเคราะห์ระบุว่าสามารถเกิดขึ้นได้ในอย่างน้อย 3 ช่องทาง ดังนี้

โดย 3 ช่องทางดังกล่าว ที่เกิดความเสี่ยงส่งผ่านช่องทางการส่งผ่านความเสี่ยงระหว่างหนี้ภาครัฐบาลและเซกเตอร์แบงก์ ประกอบด้วย

หนึ่ง ผ่านช่องทางการถือครองตราสารหนี้ภาครัฐโดยตรง โดยการมี direct exposure ของแบงก์จากการมีหนี้ภาครัฐอยู่ในพอร์ตโฟลิโอ โดยการที่สเปรดหรือส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยของหนี้ภาครัฐบาลที่เพิ่มขึ้น หากเกิดวิกฤตหรือปัญหาหนี้ภาครัฐขึ้น จะส่งผลให้มูลค่าหนี้ภาครัฐที่อยู่ในพอร์ตโฟลิโอของแบงก์ลดลง ส่งผลให้มูลค่าหลักประกันหนี้ภาครัฐของแบงก์ลดลง ส่งผลให้ต้นทุนทางการเงินของแบงก์สูงขึ้น

สอง ผ่านช่องทางการค้ำประกันทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อแบงก์ หรือ ช่องทาง Safety Net หากเกิดวิกฤตหรือปัญหาหนี้ภาครัฐขึ้น การที่รัฐบาลค้ำประกันให้กับแบงก์ ย่อมทำให้น้ำหนักของการค้ำประกันดังกล่าวของรัฐบาลลดลง ซึ่งแน่นอนว่าจะทำให้เกิดวิกฤตแบงก์ได้ง่ายขึ้น และกลับไปส่งผลให้รัฐบาลต้องกลับมาค้ำประกันแบงก์ให้มากขึ้น ในกรณีของหลายประเทศในตลาดเกิดใหม่ รัฐบาลถือครองหุ้นในแบงก์ด้วย ก็ยิ่งทำให้รัฐบาลต้องขาดทุนเพิ่มจากการถือครองหุ้นแบงก์ดังกล่าว

สาม ผ่านช่องทาง เศรษฐกิจมหภาค หรือ Macroeconomic Channel เป็นช่องทางที่เมื่อเกิดวิกฤตหนี้ภาครัฐขึ้น ทำให้รัฐบาลต้องเร่งหารายได้มากขึ้นด้วยการขึ้นภาษี โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาษีภาคเอกชน ซึ่งส่งผลให้ฐานะทางการเงินของภาคเอกชนย่ำแย่ลง ส่งผลให้แบงก์มีหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้หรือ NPL เพิ่มขึ้น รวมถึงในบางประเทศต้องการให้แบงก์ภาคเอกชนช่วยปล่อยกู้ให้กับรัฐบาล ซึ่งส่งผลให้ระบบสถาบันการเงินของประเทศอ่อนแอลง

ทั้งนี้ พบว่า เมื่อโอกาสของหนี้ภาครัฐจะกลายเป็นหนี้เสียเพิ่มขึ้นร้อยละ 1 จะทำให้โอกาสที่หนี้แบงก์จะกลายเป็นหนี้เสียเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.4 ซึ่งในช่วงที่เกิดวิกฤต ตัวเลขนี้ จะเพิ่มขึ้นเป็น 10 เท่า

สำหรับแบงก์ไทยนั้น ไอเอ็มเอฟประเมินว่าดีในเกือบทุกมิติ เริ่มจาก ท่ามกลางบรรยากาศอัตราส่วนของหนี้ภาครัฐต่อจีดีพีของประเทศที่ไม่สูงมาก ซึ่งแบงก์ไทยเองก็ถือครองหนี้ภาครัฐอยู่ไม่ถึงร้อยละ 10 ของสินทรัพย์ทั้งหมดเช่นกัน อีกทั้งยังมีอัตราส่วนเงินกองทุนชั้นที่ 1 ต่อสินทรัพย์รวมถึงเกือบร้อยละ 11

นอกจากนี้ แบงก์ไทยยังมีสัดส่วนการถือครองหนี้ภาครัฐในพอร์ตของแบงก์เอกชนและแบงก์ที่เป็น ธนาคารเฉพาะกิจของรัฐบาลที่ใกล้เคียงกันซึ่งถือว่ามีความสมดุล รวมถึงมีหนี้ภาครัฐที่เป็นสกุลเงินบาทอยู่ที่ประมาณ 1.5 เท่าของเงินกองทุนชั้นที่ 1 ท้ายสุด แบงก์ไทยมีอันดับเครดิตที่ใกล้เคียงกับอันดับเครดิตของรัฐบาลมากกว่าประเทศอื่น ๆ ของโลก

สำหรับกรณีของไทย จะพบว่าบ้านเรามีตัวเลขเกี่ยวกับระบบสถาบันการเงินที่เข้มแข็งแทบทุกด้าน
ความเสี่ยงที่เกิดจากช่องทางความคาบเกี่ยวระหว่างหนี้ภาครัฐและสถาบันการเงิน  เกิดขึ้นได้ในอย่างน้อย 3 ช่องทาง ดังนี้

หนึ่ง: การถือครองตราสารหนี้ภาครัฐโดยตรงผ่านพอร์ตโฟลิโอของแบงก์, หนี้ภาครัฐมี direct exposure ต่อสถานการณ์เศรษฐกิจ.
การเพิ่มขึ้นของสเปรดหรืออัตราดอกเบี้ยที่เกี่ยวข้องกับหนี้ภาครัฐ, มีผลต่อมูลค่าหนี้และต้นทุนทางการเงินของแบงก์

สอง: การค้ำประกันทั้งตรงและอ้อมมีผลกระทบต่อน้ำหนักของการค้ำประกันของรัฐบาล อาจเสี่ยงต่อการเกิดวิกฤตแบงก์ ทำให้รัฐบาลต้องการค้ำประกันมากขึ้น

สาม: เชื่อมโยงกับเศรษฐกิจมหภาค วิกฤตหนี้ภาครัฐส่งผลให้รัฐบาลต้องเพิ่มรายได้ ทำให้เพิ่มภาษีภาคเอกชน.ฐานะการเงินของภาคเอกชนลดลง ส่งผลให้ระบบการเงินของประเทศอ่อนแอ


ในสรุป, การเพิ่มโอกาสของหนี้ภาครัฐกลายเป็นหนี้เสียทำให้โอกาสของหนี้แบงก์กลายเป็นหนี้เสียเพิ่มขึ้น โดยสัดส่วนนั้นมีการบอกว่าเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.4 ในกรณีทั่วไป แต่ในช่วงวิกฤต, ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นเป็น 10 เท่า

แบงก์ไทยได้รับการประเมินว่ามีความเข้มแข็งในด้านต่าง ๆ รวมถึงการถือครองหนี้ภาครัฐที่มีสมดุล, สัดส่วนที่เป็นสกุลเงินบาท, และอัตราส่วนเงินกองทุนชั้นที่ 1 ต่อสินทรัพย์ รวมถึงมีอันดับเครดิตที่ใกล้เคียงกับรัฐบาลมากกว่าประเทศอื่น ๆ ในโลก ทั้งนี้ ระบบสถาบันการเงินในประเทศไทยถือเป็นเข้มแข็งแทบทุกด้าน
ความรู้ทางการเงิน,ตลาดการเงิน & ผลิตภัณฑ์และบริการทางการเงิน