ศัพท์เกี่ยวข้องกับเซลล์ที่พบบ่อยทางการแพทย์และเภสัชกรรม ได้แก่อะไรบ้าง
เซลล์ (Cell) ได้แก่ หน่วยเล็กที่สุดของสิ่งมีชิวิตที่มีชีวิตอยู่ได้ด้วยตนเอง และทำหน้าที่เฉพาะแต่ละชนิดของเซลล์ อย่างไรก็ตามเฉพาะเพียงเซลล์อย่างเดียวไม่สามารถช่วยให้ร่าง กายมนุษย์ดำรงชีวิตอยู่ได้

ศัพท์เกี่ยวข้องกับเซลล์ที่พบบ่อยทางการแพทย์และเภสัชกรรม ได้แก่ ผนังเซลล์ เยื่อหุ้มเซลล์, ไซโตพลาสซึม, นิวเคลียส หรือ เซลล์นิวเคลียส, ไมโทคอนเดรีย, อวัยวะเซลล์, และไรโบโซม

- ผนังเซลล์ (Cell wall) คือ ผนังชั้นนอกสุดที่หุ้มเซลล์ มีหน้าที่ คงรูปร่างของเซลล์ ปกป้องเซลล์ ป้องกันการบาดเจ็บของเซลล์ ช่วยในการเจริญเติบโตของเซลล์ ช่วยเป็นตัวกรองสารต่างๆที่จะเข้ามาในเซลล์ ช่วยป้องกันไม่ให้สารต่างๆ ในเซลล์หลุดออกไปนอกเซลล์ รวมถึงช่วยการแลกเปลี่ยนสารตามธรรมชาติระหว่างของเหลวนอกเซลล์และของเหลวในเซลล์

- เยื่อหุ้มเซลล์ (Cell membrane ชื่ออื่น ได้แก่ Plasma membrane หรือ Cytoplasmic membrane และชื่อเดิมคือ Plasmalemma) คือ เยื่อ/แผ่นเยื่อทางชีวภาพที่ห่อหุ้มเซลล์เพื่อปกป้องเซลล์ เพื่อแยกเซลล์ออกจากสาร/ของเหลวต่างๆ ที่ล้อมอยู่นอกเซลล์ โดยเยื่อหุ้มเซลล์จะประกอบด้วยสารไขมันและสารโปรตีน และคุณสมบัติหลักของเยื่อหุ้มเซลล์อีกประการคือ ยอมให้สารบางอย่างในสิ่งแวดล้อมภายนอกผ่านเข้ามาในเซลล์ได้ (เช่น สารอาหาร) และป้องกันไม่ให้สารบางอย่างในเซลล์ซึมออกไป/ซึมเข้าไปอยู่ในสิ่งแวดล้อมรอบเซลล์ (เช่น อวัยวะเซลล์)

- ไซโตพลาสซึม (Cytoplasm) คือ ส่วนประกอบที่อยู่ภายในเยื่อหุ้มเซลล์ แต่อยู่ภายนอกนิวเคลียส/Nucleus มีลักษณะกึ่งของเหลวที่เรียกว่า Cytosol (Intra cellular fluid ย่อว่า ICF หรือ Cytoplasmic matrix) ที่ 80% จะเป็นน้ำ นอกนั้นเป็นสาร/สิ่งต่าง เช่น เกลือแร่ สารอาหาร และ อวัยวะเซลล์ต่างๆ เช่น ไรโบโซม (Ribosome) ไซโตพลาสซึมจะไม่มีสี และทำหน้าที่สำคัญหลายประการ เพื่อให้เซลล์สามารถทำงานได้ เช่นเป็นส่วนในกระบวนการทำงานของสาร/สิ่งต่างๆภายในเซลล์ที่รวมถึงนิวเคลียสและอวัยวะเซลล์

- นิวเคลียส (Nucleus) หรือ เซลล์นิวเคลียส(Cell nucleus) คือ ส่วนประกอบของเซลล์ที่อยู่ในไซโตพลามซึม จัดเป็นอวัยวะเซลล์ขนาดใหญ่ที่มีเยื่อหุ้ม และเป็นที่อยู่ของสารพันธุกรรม DNA RNA รวมถึง Nucleolus (กลุ่มอวัยวะเซลล์ที่สร้าง RNA ที่จะนำไปสร้างเป็น Ribosome ) ดังนั้นหน้าที่หลักที่สำคัญที่สุดของนิวเคลียส คือ แหล่งกำเนิดของสารพันธุกรรมต่างๆ

- อวัยวะเซลล์(Organelle)คือ หน่วยย่อยๆ ขนาดเล็กของเซลล์ที่มักอยู่ในไซโตพลามซึม เป็นหน่วยที่มีจำนวนและชนิดหลากหลาย แต่ละหน่วยจะทำงานสำคัญต่างๆ กันเพื่อการดำรงชีวิตของเซลล์ เช่น ไรโบโซม นิวเคลียส ไมโตคอนเดรีย

- ไมโตคอนเดรีย หรือ ไมโทคอนเดรีย (Mitochondria หรือ Mitochondrion) เป็นอวัยวะเซลล์ขนาดเล็กมาก อยู่ในไซโตพลาสซึม ไมโทคอนเดรีย มีหน้าที่คอยส่งลำเลียงสารอะดีโนซีนไตรฟอสเฟต(Adenosine triphosphate ย่อว่าATP)ให้ร่างกาย เพื่อใช้ในกระบวนการสร้างและใช้พลังงานของเซลล์ทุกๆ เซลล์ ไมโทคอนเดรียจึงได้ชื่อว่าเป็น “ขุมพลังงานของเซลล์ (The powerhouse of the cell)"

- ไรโบโซม (Ribosome) คือ หน่วยเซลล์ที่เป็นแหล่งสร้างสารโปรตีนตามการกำกับของ RNA เพื่อการนำไปสร้างสารพันธุกรรมต่างๆ นักวิทยาศาสตร์บางคนจัดให้ไรโบโซมเป็นอวัยวะเซลล์ชนิดหนึ่ง

อนึ่ง เซลล์สิ่งมีชีวิตแบ่งได้เป็น 2 ชนิด คือ

- ยูแคริโอทิค (Eukaryotic cell หรือ Eukaryote) คือ เซลล์ของสิ่งมีชีวิต ที่ นิวเคลียส มีแผ่นเยื่อหุ้ม (Membrane) เช่น เซลล์มนุษย์ และสัตว์ต่างๆ รวมถึงแบคทีเรียบางชนิด
- โปรแคริโอท (Prokaryotic cell หรือ Prokaryote ) เป็นเซลล์ของสิ่งมีชีวิตที่นิวเคลียส ไม่มีแผ่นเยื่อหุ้ม เช่น สัตว์เซลล์เดียว เป็นต้น
Physiology,Anatomy