เอกสารปลอม  หมายถึง “เอกสารที่ปรากฎข้อมูลว่าใครเป็นผู้ทำ แต่บุคคลดังกล่าว ไม่ได้เป็นผู้ทำจริง หรือเอกสารที่ทำขึ้นโดยผู้ทำเอกสารไม่มีอำนาจทำ แต่แอบอ้างว่าตนเองมีอำนาจ” ใช่หรือไม่
ใช่ การทำงานของทนายความในคดีอาญา มักมีปัญหาที่ต้องวินิจฉัยว่า เอกสารพิพาทเป็น ” เอกสารปลอม “หรือ “เอกสารเท็จ ” อยู่เสมอ หากทนายความวินิจฉัยข้อกฎหมายดังกล่าวผิดพลาด ย่อมวางรูปคลาดเคลื่อนไปด้วย

เอกสารทั้งสองประเภทนี้มีความใกล้เคียงกัน บางอย่างก็เหมือนกัน บางอย่างก็แตกต่างกัน ดังนั้นเราต้องเข้าใจข้อกฎหมายเรื่องดังกล่าวอย่างแตกฉาน มิฉะนั้นเราอาจตั้งเรื่องฟ้องคดีหรือตั้งรูปสู้คดีผิดพลาด วันนี้ผมจะมาอธิบายถึงข้อกฎหมายเรื่องนี้ แบบเข้าใจง่ายๆ พร้อมกับรวบรวมแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจ เพื่อเป็นคู่มือในการทำงาน เมื่อต้องเจอปัญหาลักษณะดังกล่าว

คำนิยามของเอกสารปลอม  หมายถึง “เอกสารที่ปรากฎข้อมูลว่าใครเป็นผู้ทำ แต่บุคคลดังกล่าว ไม่ได้เป็นผู้ทำจริง หรือเอกสารที่ทำขึ้นโดยผู้ทำเอกสารไม่มีอำนาจทำ แต่แอบอ้างว่าตนเองมีอำนาจ” โดยท่านอาจารย์ จิตติ ติงศภัทิย์ กล่าวไว้ว่า จะเป็นเอกสารปลอมหรือไม่ ต้อง “เพ่งเล็งผู้ทำเอกสาร “ และท่านอาจารย์ เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์ กล่าวไว้ว่า การปลอมเอกสารเป็นการ “หลอกในตัวผู้ทำเอกสาร” และท่านอาจารย์ เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์ กล่าวไว้ว่า การปลอมเอกสารเป็นการ “หลอกในตัวผู้ทำเอกสาร” สรุปแล้วเอกสารปลอม เป็นการลวงให้ผู้อื่น หลงเข้าใจผิดใน “ตัวบุคคลผู้ทำเอกสาร“

ดังนั้น เอกสารปลอม คือ เอกสารที่ทำขึ้น เพื่อ
   1.หลอกให้ผู้อื่นที่เห็นเอกสารหลงเชื่อว่า ผู้ที่ทำเอกสารคือใคร โดยที่ผู้นั้นไม่ได้จัดทำเอกสารขึ้นจริงๆ และไม่ได้มอบอำนาจให้ผู้อื่นทำ
   2.หรือหลอกว่าผู้จัดทำเอกสารนั้นมีอำนาจทำเอกสารดังกล่าว โดยที่ผู้นั้นไม่มีอำนาจจัดทำจริง

ถ้าเข้าลักษณะใดลักษณะหนึ่งข้างต้น  ถึงแม้เนื้อหานั้นจะถูกต้องกับความจริง ก็ถือเป็นเอกสารปลอม
ประมวลกฎหมายอาญา,กฎหมายอาญาความผิดเกี่ยวกับการปลอมและแปลง