คนทีเขมาใช้รักษาโรคอะไรได้บ้าง?
คนทีเขมา คนทีเขมา ชื่ออื่น กุโนกามอมาเลเซีย-ปัตตานี กูนิงมาเลเซีย-นราธิวาส อึ่งเกงแต้จิ๋ว หวงจิงจีนกลาง Negundo Chest Nut ชื่อวิทยาศาสตร์ วงศ์ Verbenaceae ลักษณะต้น เป็นไม้พุ่มอาจสูงถึง 6 เมตร กิ่งและใบมีกลิ่นหอม กิ่งอ่อนเป็นเหลี่ยม สีเทา ปกคลุมด้วยขนอ่อนใบออกตรงกันข้าม ใบรวมคล้ายรูปมือ ประกอบด้วยใบย่อย 5 หรือ 3 ใบ ส่วนใหญ่มักมี 5 ใบ ใบย่อยรูปไข่ยาว 4-9 ซม กว้าง 15-35 ซม ใบกลางใหญ่ที่สุด ใบข้างทั้งสองด้าน เล็กลงตามลำดับปลายใบแหลมยาว ขอบใบเรียบหรือมีรอยหยักเล็กน้อย หลังใบสีเขียวเข้ม ท้องใบสีขาว และมีขนอ่อนปกคลุม ช่อดอกเกิดตรงยอด ดอกสีม่วงอ่อน โคนกลีบดอกติดกันเป็นกรวย ตรงปลายแยกคล้ายริมฝีปาก ปากบนแยกเป็น 3 แฉก ปากล่าง 2 แฉก ผลแห้งเปลือกแข็ง สีน้ำตาล รูปกลมรี เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 25 มม ภายในมีเมล็ดเล็ก 1 เมล็ด ชอบขึ้นตามที่ชื้นแฉะ ขยายพันธุ์โดยการปักชำ ส่วนที่ใช้ กิ่ง ใบ ช่อดอก ผล และราก สรรพคุณ กิ่ง แก้ไข้หวัด ไอ เจ็บคอ โรคปวดข้อ ปวดฟัน แผลพุพองจากไฟไหม้ ใบ แก้ปวดหัว หูอื้อ แก้ไข้หวัด อาเจียน และถ่าย แก้บิดไม่มีตัว ลำไส้อักเสบ แก้ไข้มาลาเรีย ดีซ่าน โรคปวดข้อ บวมฟกช้ำ ฝี กลากเกลื้อน เชื้อราที่เท้า บาดแผลจากของมีคม สุนัข หรือตะขาบกัด ไล่แมลง ช่อดอก ลดไข้ ฝาดสมาน แก้ท้องเสีย ผล ขับเสมหะ แก้ไข้หวัด ไอ หอบหืด เหน็บชา แก้ไข้มาลาเรีย ไข้รากสาดน้อย typhoidfever ปวดท้องโรคกระเพาะ กระเพาะอาหารเป็นแผล กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง ฝีคัณฑสูตร ราก แก้ไข้หวัด ไอหอบหืด ขับเสมหะ ขับปัสสาวะ แก้ไข้มาลาเรีย โรคปวดข้อ ปวดท้องโรคกระเพาะ ขับพยาธิเส้นด้าย พยาธิเข็มหมุด ตำรับยาและวิธีใช้ 1ไข้รากสาดน้อยและไอ นำผล 3-10 กรัม มาคั่ว อย่าให้ไหม้ เพราะจะทำลายฤทธิ์ของยา แล้วต้มน้ำกิน 2หอบหืด ใช้ผลแห้ง 50 ลูกหรือ 6-15 กรัม บดเป็นผงแล้วเติมน้ำตาลทรายจำนวนพอควร ชงน้ำกินวันละ 2 ครั้ง 3ปวดท้องโรคกระเพาะ ใช้ผลแห้ง 3-10 กรัม บดเป็นผง ปั้นเป็นเม็ดกิน 4กระเพาะอาหารเป็นแผล กระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง ใช้ผลแห้ง 30 กรัม ต้มน้ำหรือบดเป็นผงกิน หรือใช้รากสด 30 กรัม เติมน้ำตาลแดงปริมาณพอควร ต้มน้ำกิน 5ฝีคัณฑสูตร ใช้ผลแห้ง 15 กรัม คั่วแล้วบดเป็นผง อาจใช้เหล้าเล็กน้อยผสมกินตอนท้องว่าง 6ไข้หวัด ลำไส้อักเสบ บิดไม่มีตัว ใช้ใบสด 35-40 ใบ หรือ 10 กรัม ต้มกับน้ำ 3 ถ้วย เคี่ยวให้เหลือถ้วยครึ่ง แบ่งกินวันละ 3 ครั้ง 7ไข้มาลาเรีย ใช้ใบสด 180 กรัม เติมน้ำพอท่วมแล้วต้มด้วยไฟอ่อน ๆ เคี่ยวให้ข้น จนเหลือประมาณถ้วยครึ่ง แบ่งกินครึ่งหนึ่งก่อนมีอาการ หลังจากนั้น 2 ชั่วโมง กินส่วนที่เหลือ หรือใช้รากสด 30 กรัม ต้มน้ำกินก่อนมีอาการ 3 ชั่วโมง ข้อควรระวัง ห้ามใช้ในคนที่มีสีหน้าซีดขาวผอม ท่าทางอิดโรย อ่อนเพลีย หายใจตื้น ไม่มีแรงแพทย์จีนเรียกอาการพร่อง 8โรคปวดข้อ ใช้กิ่งสด 15 กรัม ต้มน้ำ แบ่งกินเช้า-เย็น 9ขับพยาธิเส้นด้าย ใช้รากสด 30 กรัม หั่นเป็นชิ้นบาง ๆ แล้วนำไปคั่วกับเหล้าหวานจนเป็นสีเหลือง ใส่น้ำ 2 ถ้วย ต้มให้เหลือ 1 ถ้วย กินก่อนอาหารค่ำ 10เชื้อราที่เท้า ใช้ใบสดตำละเอียดพอกบริเวณที่เป็น 11บาดแผลจากของมีคม สุนัขหรือตะขาบกัดใช้ใบสดตำละเอียดพอกบริเวณที่เป็น 12แผลพุพองจากไฟไหม้ นำกิ่งแห้งมาคั่ว อย่าให้ใหม้ บดเป็นผงผสมน้ำมัน ทาบริเวณแผล 13ไล่แมลง ใช้ใบแห้งปูรองเมล็ดพืช กันแมลงรบกวน
1. โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร
-  ท้องเสีย: ใบคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียและไวรัสที่เป็นสาเหตุของท้องเสีย ช่วยบรรเทาอาการท้องเสีย ลำไส้อักเสบ และบิด
แผลในกระเพาะอาหาร: ผลคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านการอักเสบและช่วยสมานแผล ช่วยรักษาแผลในกระเพาะอาหาร กระเพาะอาหารเป็นแผล และกระเพาะอาหารอักเสบเรื้อรัง
-  ฝีคัณฑสูตร: ผลคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านการอักเสบและช่วยขับหนอง ช่วยรักษาฝีคัณฑสูตร

2. โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ
-  ไข้หวัด: ใบคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัสและช่วยลดไข้ ช่วยรักษาไข้หวัด ไอ เจ็บคอ และหอบหืด
-  ไข้มาลาเรีย: ผลคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านเชื้อมาลาเรีย ช่วยรักษาไข้มาลาเรีย

3. โรคอื่นๆ
-  โรคปวดข้อ: กิ่งคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ช่วยลดอาการปวดข้อ
-  โรคผิวหนัง: ใบคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านเชื้อราและแบคทีเรีย ช่วยรักษาโรคผิวหนัง เช่น กลาก เกลื้อน และเชื้อราที่เท้า
-  แผลจากของมีคม: ใบคนทีเขมามีฤทธิ์ต้านการอักเสบและช่วยสมานแผล ช่วยรักษาแผลจากของมีคม สุนัข หรือตะขาบกัด
-  ไล่แมลง: ใบคนทีเขมามีกลิ่นหอมที่แมลงไม่ชอบ ช่วยไล่แมลง

ข้อควรระวัง
1.  ห้ามใช้คนทีเขมาในคนที่มีสีหน้าซีดขาวผอม ท่าทางอิดโรย อ่อนเพลีย หายใจตื้น ไม่มีแรง แพทย์จีนเรียกอาการพร่อง
-  คนทีเขมาอาจมีฤทธิ์ลดความดันโลหิต ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยที่ใช้ยาควบคุมความดันโลหิตอยู่แล้ว
-  สตรีมีครรภ์และให้นมบุตรควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้

คำแนะนำ:
1.  ควรใช้คนทีเขมาในปริมาณที่เหมาะสม ไม่ควรใช้เกินขนาด
2.  ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้คนทีเขมา โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือกำลังรับประทานยาอื่นๆ
20.การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)