ช่วยสรุปบทความ สกัดหลัก คดีอาญาเลิกกัน (ออกข้อสอบแทบจะทุกปี)
มาตรา ๓๙ สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ
(๑) ความตายของผู้กระทำผิด
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2349/2547
โจทก์เป็นนิติบุคคลฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยทั้งสองตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค ซึ่งเป็นความผิดอันยอมความได้ แล้วโจทก์ถูกศาลพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดและพิพากษาให้ล้มละลาย แม้จะถือว่าโจทก์สิ้นสภาพบุคคลก็หาได้มีกฎหมายบัญญัติว่า ในคดีอาญานั้นเมื่อโจทก์สิ้นสภาพบุคค...ลหรือตายแล้ว ให้คดีอาญาระงับไปคงมีแต่คดีอาญาเลิกกันและสิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตาม ป.วิ.อ. มาตรา 37 และมาตรา 39 กับคดีอาญาเลิกกันตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มาตรา 7 เท่านั้น คดีนี้เป็นคดีอาญาอยู่ระหว่างรอการอ่าน คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ คำพิพากษาของศาลชั้นต้นยังมีผลบังคับอยู่ จะนำ ป.วิ.พ. มาตรา 132 (3) มาใช้บังคับมิได้ เมื่อโจทก์มิได้ถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความ หรือมีเหตุทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ และจำเลยทั้งสอง มิได้นำเงินตามจำนวนในเช็คมาชำระภายในสามสิบวันนับแต่ได้รับหนังสือจากผู้ทรงว่าธนาคารไม่ใช้เงินตามเช็คหรือมูลหนี้ที่ออกเช็คสิ้นผลผูกพันไปก่อนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด จำเลยทั้งสองจะขอให้ศาลจำหน่ายคดีหาได้ไม่

(๒) ในความผิดส่วนตัว เมื่อได้ถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความกันโดยถูกต้องตามกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8577/2551 ****
ตามคำร้องของโจทก์ร่วม ระบุว่า โจทก์ร่วมได้รับการชดใช้ค่าเสียหายจากจำเลยแล้วเป็นเงินจำนวน 50,000 บาท โจทก์ร่วมในฐานะผู้เสียหายในคดีนี้จึงไม่ติดใจเอาความใดๆ กับจำเลยอีก และประสงค์จะขอถอนคำร้องทุกข์หรือขอให้ศาลลงโทษสถานเบาและรอการลงโทษแก่จำเลย และท้ายคำร้องดังกล่าวจำเลยก็ได้ลงลายมือชื่อด้วย พอแปลความได้ว่าโจทก์ร่วมมีความประสงค์จะขอถอนคำร้องทุกข์แล้วหรือหากศาลไม่อนุญาตให้โจทก์ร่วมถอนคำร้องทุกข์ ก็ขอให้ศาลลงโทษจำเลยในสถานเบาเท่านั้น เมื่อคดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตาม ป.อ. มาตรา 362, 365 ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดฐานบุกรุกตาม ป.อ. มาตรา 362 อันเป็นความผิดต่อส่วนตัว ศาลอุทธรณ์ภาค 9 พิพากษายืน ตราบใดที่ยังไม่มีคำพิพากษาของศาลสูงเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 9 ต้องถือว่าคดีนี้เป็นความผิดต่อส่วนตัว เมื่อคดียังไม่ถึงที่สุด โจทก์ร่วมจะถอนคำร้องทุกข์เสียเมื่อใดก็ได้ เมื่อโจทก์ร่วมยื่นคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ก่อนศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกา เมื่อจำเลยไม่คัดค้าน ศาลชั้นต้นย่อมมีอำนาจสั่งได้ แต่เมื่อคดีนี้ขึ้นมาสู่ศาลฎีกาแล้ว ศาลฎีกาย่อมมีอำนาจสั่งได้เช่นกัน เมื่อโจทก์ร่วมถอนคำร้องทุกข์สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไปตาม ป.วิ.อ. มาตรา 39 (2) แม้ต่อมาโจทก์ร่วมยื่นคำแถลงว่ายังไม่ได้รับชดใช้เงินอีก 15,000 บาท ก็เป็นการขัดแย้งกับคำร้องขอถอนคำร้องทุกข์จึงไม่อาจทำให้คำร้องขอถอนคำร้องทุกข์ที่มีผลแล้วสิ้นผลไปได้
มาตรา ๓๙ สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับ
(๑) ความตายของผู้กระทำผิด
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2349/2547
โจทก์ถูกศาลพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดและพิพากษาให้ล้มละลาย เนื่องจากการใช้เช็คเป็นความผิดอันยอมความได้ ภายหลังจากโจทก์สิ้นสภาพบุคคล ในคดีอาญานี้ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดและโจทก์ไม่ได้ถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความ ศาลจึงไม่ให้บังคับปรับให้ตามมาตรา 132 (3) ของ ป.วิ.พ. หากจำเลยทั้งสองไม่นำเงินตามจำนวนในเช็คมาชำระภายในสามสิบวันนับตั้งแต่ได้รับหนังสือจากธนาคารแจ้งว่าไม่มีเงินในบัญชีหรือมูลหนี้ที่ออกเช็ค โดยคดีนี้ยังอยู่ในระหว่างรอการอ่านคำพิพากษาศาลอุทธรณ์และคำพิพากษาของศาลชั้นต้นที่ยังมีผลบังคับอยู่

(๒) ในความผิดส่วนตัว เมื่อได้ถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความกันโดยถูกต้องตามกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8577/255
โจทก์ร่วมได้รับชดใช้ค่าเสียหายจากจำเลยเป็น 50,000 บาท และไม่ต้องการดำเนินคดีต่อ โจทก์ร่วมขอถอนคำร้องทุกข์หรือขอให้ลงโทษจำเลยเบา และลงลายมือชื่อด้วย ศาลชั้นต้นได้พิพากษาว่าจำเลยมีความผิดต่อส่วนตัวตาม ป.อ. มาตรา 362 และศาลอุทธรณ์ยืนยัน ถึงขณะนี้ยังไม่มีคำพิพากษาสูงสุดที่เปลี่ยนแปลง ดังนั้น คดีนี้ถือว่าเป็นความผิดต่อส่วนตัว โจทก์ร่วมสามารถถอนคำร้องทุกข์ได้ก่อนศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกา และหากจำเลยไม่คัดค้าน ศาลชั้นต้นมีอำนาจสั่งให้ล้มละลาย แต่หากคดีขึ้นศาลฎีกาแล้ว ศาลฎีกาก็มีอำนาจสั่งได้เช่นกัน และถอนคำร้องทุกข์ที่มีผลแล้วไม่สามารถทำได้เมื่อโจทก์ร่วมยื่นคำแถลงว่ายังไม่ได้รับชดใช้เงิน 15,000 บาท
ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา),ประมวลกฎหมายอาญา,คำพิพากษาศาลฎีกา