โรคไซนัสอักเสบเรื้อรังเกิดจากอะไร?
ไซนัสอักเสบเกิดขึ้นได้อย่างไร ไซนัสอักเสบเกิดขึ้นได้อย่างไร ผู้ถาม ธิติมากรุงเทพฯ ไซนัสอักเสบเกิดขึ้นได้อย่างไร และมีวิธีการรักษาให้หายขาดไหม ดิฉันอายุ ๒๖ ปี ทำงานบริษัท ดิฉันมีอาการปวดจมูก และหายใจมีกลิ่นเหม็น จึงไปพบหมอ ทำให้ทราบว่าตนเองเป็นไซนัสอักเสบ ดิฉันอยากทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคนี้ให้มากขึ้น จึงขอเรียนถามคุณหมอ ดังนี้ค่ะ ๑ ไซนัสเป็นอย่างไร เกิดจากอะไร ๒ มีโรคแทรกซ้อนอะไรบ้าง ๓ สาเหตุที่ทำให้เป็นไซนัส ๔ การรักษาทำอย่างไร และจะหายขาดไหม ๕ การป้องกันไม่ให้เป็นไซนัส ขอขอบพระคุณหมอมากค่ะ ผู้ตอบ นพสาฑิตย์ ชัยประสิทธิกุล ๑ ไซนัส คือ โพรงอากาศ ข้างๆ รอบๆจมูก ในบริเวณกระดูกของใบหน้า เมื่อจมูกมีการอักเสบติดเชื้อ เป็นภูมิแพ้หรือมีสารระคายเคือง ท่อทางออกของไซนัสก็จะบวมแล้วตีบตันเป็นอุปสรรคต่อการระบายมูกออกมาสู่ภายนอก ทำให้ภายในไซนัสที่เป็นสุญญากาศมีการสะสมของมูกในปริมาณมากขึ้น มูกจะหนืดมากขึ้น และมีสภาพความเป็นกรดที่เหมาะต่อการเจริญเติบโตของเชื้อโรคชนิดต่างๆ กลายเป็นภาวะอักเสบที่โพรงไซนัสขึ้น เรียกว่า ไซนัสอักเสบ ซึ่งจะแบ่งออกเป็น ไซนัสอักเสบแบบเฉียบพลัน อาการทั่วไปจะเหมือน ไข้หวัด เมื่อเชื้อลุกลามเข้าสู่ไซนัสก็จะมีอาการปวดจมูก ปวดกระบอกตาหรือแก้มข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง น้ำมูกและเสมหะจะมีสีเหลืองอมเขียวมากขึ้น โอกาสที่การติดเชื้อจะลุกลามมีสูง จึงควรรักษาอย่างจริงจัง เพื่อลดโอกาสที่จะกลายเป็นไซนัสอักเสบเรื้อรัง ไซนัสอักเสบเรื้อรัง จะมีอาการปวดตื้อๆ มึนงง ร่วมกับคัดจมูกเรื้อรัง มีเสมหะเหนียวในลำคอตลอดวัน ซึ่งก็คือมูกจากไซนัสที่ไหลลงทางจมูกนั่นเอง อาจมีการรับกลิ่นของจมูกลดลง และลมหายใจมีกลิ่นเหม็น สาเหตุที่ไซนัสอักเสบเรื้อรังเป็นผลจากผู้ป่วยได้รับการรักษาไซนัสอักเสบระยะเฉียบพลันในเวลาที่น้อยหรือสั้นเกินไปหรือไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง หรือมีภาวะผิดปกติเป็นปัจจัยร่วมด้วย เช่น จมูกอักเสบจากภูมิแพ้ พักผ่อนไม่เพียงพอ การสูบบุหรี่ เป็นต้น ๒ โรคแทรกซ้อนที่สำคัญ คือ การติดเชื้ออาจลุกลามเข้าไปในกระบอกตาหรือกะโหลกศีรษะได้ ซึ่งเป็นผลทำให้เนื้อเยื่อรอบๆตาอักเสบและเกิดเป็นฝี จนถึงขั้นตาบอดได้ ส่วนที่กะโหลกศีรษะอาจพบเยื่อหุ้มสมองอักเสบและเกิดภาวะติดเชื้อรุนแรงที่ทำให้เสียชีวิตได้ ๓ นอกจากไข้หวัดแล้ว การมีฟันผุ โดยเฉพาะฟันกรามบนผุถึงโพรงรากฟัน การเป็นโรคหัด และอุบัติเหตุที่บริเวณกระดูกใบหน้า ๔ ไซนัสอักเสบระยะเฉียบพลัน ให้การรักษาทางยาได้ แต่ต้องได้รับการรักษาที่เหมาะสมและนานเพียงพอจึงสามารถหายขาดได้ ส่วนไซนัสอักเสบเรื้อรัง ใช้การรักษาทางยาอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ต้องได้รับการผ่าตัดร่วมด้วย เช่น การเจาะล้างไซนัส เพื่อเป็นการล้างมูกหนองที่คั่งในไซนัสออกไป การผ่าตัดขยายรูเปิดของไซนัส ซึ่งในปัจจุบันการตรวจรักษาโรคไซนัสอักเสบมีประสิทธิภาพมากขึ้น และยังคงรักษาสภาพโครงสร้างหลักที่สำคัญของช่องจมูกไว้ได้ในสภาพปกติดังเดิม ๕ พักผ่อนให้เพียงพอ กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ พยายามหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีผู้คนแออัดหรือบริเวณ ที่ฝุ่นควันมากๆ พยายามรักษาสุขภาพของปากและฟันให้ดี ถ้าเป็นหวัดก็รีบรักษาให้หายขาดแต่เนิ่นๆ
โรคไซนัสอักเสบเรื้อรังเกิดจากหลายสาเหตุ แต่สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ การรักษาไซนัสอักเสบระยะเฉียบพลันไม่เพียงพอหรือไม่ถูกต้อง

การรักษาไม่เพียงพอ: หมายถึง การทานยาฆ่าเชื้อไม่ครบตามระยะเวลาที่แพทย์สั่ง หรือการใช้ยาไม่ตรงกับชนิดของเชื้อแบคทีเรียที่ติดเชื้อ
การรักษาไม่ถูกต้อง: หมายถึง การใช้ยาที่ไม่เหมาะสมกับผู้ป่วย เช่น ผู้ป่วยแพ้ยา หรือผู้ป่วยมีโรคประจำตัวบางชนิด

นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุอื่นๆ ที่อาจทำให้เกิดไซนัสอักเสบเรื้อรัง ดังนี้
1. โรคภูมิแพ้: ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้มีเยื่อบุโพรงจมูกที่บวมและอักเสบอยู่เสมอ ทำให้ท่อทางออกของไซนัสตีบตันได้ง่าย
2. โครงสร้างผิดปกติ: โครงสร้างผิดปกติในโพรงจมูก เช่น ริดสีดวงจมูก หรือ เอียงของกระดูกกั้นจมูก
3. การติดเชื้อ: การติดเชื้อในช่องปาก เช่น ฟันผุ
4. ปัจจัยอื่นๆ: การสูบบุหรี่ มลพิษทางอากาศ การว่ายน้ำ

การป้องกันโรคไซนัสอักเสบเรื้อรัง
- รักษาไซนัสอักเสบระยะเฉียบพลันให้หายขาด
- รักษาโรคภูมิแพ้
- หลีกเลี่ยงมลพิษทางอากาศ
- งดสูบบุหรี่
- รักษาสุขภาพช่องปากให้ดี
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

ข้อควรระวัง
ข้อมูลนี้เป็นเพียงข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่สามารถแทนที่การวินิจฉัยและคำแนะนำจากแพทย์ได้
หากมีอาการของโรคไซนัสอักเสบ ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง
โสต ศอ นาสิกวิทยา (โสต ศอ นาสิกวิทยา) - Otolaryngology