ยาคลายกล้ามเนื้อ ชนิดไหน มีสรรพคุณอย่างไร และมีผลข้างเคียงอย่างไรบ้าง?
ยาคลายกล้ามเนื้อ อาการ และวิธีการใช้ยาคลายกล้ามเนื้อ อาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ เป็นอาการที่พบบ่อยในชีวิตประจำวัน สาเหตุส่วนใหญ่ได้แก่ - ออกกำลังกายหักโหมเกินไป - อยู่ในท่าที่เสียสมดุลของกล้ามเนื้อ เช่น ชาวนาที่ก้มหลังเกี่ยวข้าวติดต่อกันนาน ๆ แม่บ้านที่นั่งยอง ๆ ซักผ้า ฯลฯ - ออกแรงยก ลาก เข็น ดันของหนักด้วยท่าทางที่ไม่เหมาะสม เช่น ก้มหลังยกหีบแทนที่จะย่อเข่าลง - ทำงานด้วยความเครียดเกินไป เช่น คนที่หัดถีบจักรยาน หัดขับรถ มักเกร็งกล้ามเนื้อมากเกินไป ภายใต้ภาวะเครียด ฮอร์โมนเอ็นดอร์ฟิน มีฤทธิ์คลายเครียด แก้ปวด ลดน้อยลง ทำให้เกิดการเจ็บปวดให้ง่ายขึ้น อาการปวดเมื่อยมักหายได้เอง เมื่อกล้ามเนื้อได้ผ่อนคลาย พักงานนานพอ สิ่งที่ช่วยส่งเสริมให้กล้ามเนื้อคลายตัวได้ดีขึ้นคือ การนวดเฟ้น การประคบร้อน การอาบน้ำอุ่น การทำสมาธิ และยาคลายกล้ามเนื้อ ปัจจัย 4 อย่างแรกที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อ เป็นสิ่งที่ขจัดการได้โดยไม่ต้องซื้อหา และทุกครอบครัวสามารถดำเนินการได้เอง ส่วนยาคลายกล้ามเนื้อ เป็นสิ่งที่ต้องสั่งซื้อจากต่างประเทศ ต้องการคำแนะนำการใช้จากแพทย์ หรือเภสัชกร และหาไม่ได้ง่ายเหมือน 4 อย่างแรก ยาคลายกล้ามเนื้อที่แพทย์นิยมใช้กัน ได้แก่ เมโทคาร์บามอล METHOCARRAMOL และไดอะซีแพม DLAZEPAM 1 เมโทคาร์บามอล ชื่อการค้า เช่น โรแบกซิน ROBAXIN มัยโอเมทอล MYOMETHOU รีแลกซอน REZLAXON เป็นต้น สรรพคุณ ลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ ผลข้างเคียง ที่พบบ่อยที่สุด คือ อาการตาพร่ามัว เห็นภาพซ้อน มึนงง ง่วงนอน รู้สึกคล้ายศีรษะลอยและปวดหัว อาการเหล่านี้จะค่อย ๆ ลดลง เมื่อร่างกายปรับตัวได้ ผลข้างเคียงที่พบน้อยคือ ทำให้มีไข้ คลื่นไส้ ผลข้างเคียงที่รุนแรงคือ ผื่นที่ผิวหนังและเยื่อบุจากปฏิกิริยาภูมิแพ้ ดังนั้น ถ้ามีอาการคัน ผื่นขึ้น คัดจมูก หรือจุดเลือดออกในตาระหว่างที่กินยานี้ ให้หยุดยาทันที และรีบไปพบแพทย์ ข้อควรระวัง ถ้าเป็นโรคไตหรือโรคลมชักอยู่ ต้องแจ้งให้แพทย์ทราบล่วงหน้า เพราะการฉีดยาเมโทคาร์บามอล ทำให้โรคไตและโรคลมชักทรุดลง ถ้ากำลังกินยากันชัก ยาแก้ปวด ยานอนหลับ ยาแก้ซึมเศร้า ยาคลายกังวล ยากล่อมประสาท ต้องบอกให้แพทย์ทราบล่วงหน้า อย่าดื่มสุรา เบียร์ หรือสิ่งมึนเมาทุกชนิดในระหว่างกินยาชนิดนี้ ถ้ากำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมลูก ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี ไม่ควรใช้ยานี้ ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่ ครั้งละ 15-2 กรัม 3-4 เม็ด วันละ 4 ครั้งใน 3 วันแรก แล้วลดลงเหลือครั้งละ 1 กรัม 2 เม็ด วันละ 4 ครั้ง ราคา ขนาดเม็ด 500 มิลลิกรัม ราคาเม็ดละประมาณ 1-4 บาท 2 ไดอะซีแพม เป็นยาคลายกังวลที่นิยมใช้กันมาก และมีฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อด้วย จึงมีผู้นำมาใช้เพื่อแก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ รายละเอียดเกี่ยวกับยานี้ ได้กล่าวไว้แล้วใน หมอชาวบ้าน ฉบับที่ 109 หน้า 38-40 ในทางปฏิบัติ อาการเกร็งกล้ามเนื้อ มักทำให้เกิดอาการปวดร่วมด้วยเสมอ จึงจำเป็นต้องให้ยาแก้ปวดร่วมด้วย ยาแก้ปวดที่ใช้ร่วมกับยาคลายกล้ามเนื้อ อาจเป็นพาราเซตามอล หรือแอสไพรินก็ได้ วิธีบีบนวด ประคบร้อน ทำสมาธิ และอาบน้ำอุ่น ล้วนช่วยเสริมฤทธิ์การรักษาของยา สามารถใช้แทนยาได้ และช่วยให้สามารถลดขนาดยาให้น้อยลง ที่สำคัญคือ วิธีการเหล่านี้ ผู้ป่วยและญาติมิตรสามารถช่วยเหลือกันเองได้ ทำให้ไม่ต้องพึ่งยา พึ่งหมอมากเกินจำเป็น
"ยาคลายกล้ามเนื้อ อาการ และวิธีการใช้ยาคลายกล้ามเนื้อ" ยาคลายกล้ามเนื้อที่แพทย์นิยมใช้กัน ได้แก่


1. เมโทคาร์บามอล (Methocarbamol)
ชื่อการค้า: โรแบกซิน (Robaxin), มัยโอเมทอล (Myomethol), รีแลกซอน (Rezlaxon)
สรรพคุณ: ลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ
ผลข้างเคียง:
อาการที่พบบ่อยที่สุด คือ อาการตาพร่ามัว เห็นภาพซ้อน มึนงง ง่วงนอน รู้สึกคล้ายศีรษะลอยและปวดหัว อาการเหล่านี้จะค่อย ๆ ลดลง เมื่อร่างกายปรับตัวได้
อาการที่พบน้อยคือ ทำให้มีไข้ คลื่นไส้
ผลข้างเคียงที่รุนแรงคือ ผื่นที่ผิวหนังและเยื่อบุจากปฏิกิริยาภูมิแพ้
ข้อควรระวัง:
ถ้าเป็นโรคไตหรือโรคลมชักอยู่ ต้องแจ้งให้แพทย์ทราบล่วงหน้า เพราะการฉีดยาเมโทคาร์บามอล ทำให้โรคไตและโรคลมชักทรุดลง
ถ้ากำลังกินยากันชัก ยาแก้ปวด ยานอนหลับ ยาแก้ซึมเศร้า ยาคลายกังวล ยากล่อมประสาท ต้องบอกให้แพทย์ทราบล่วงหน้า
อย่าดื่มสุรา เบียร์ หรือสิ่งมึนเมาทุกชนิดในระหว่างกินยาชนิดนี้
ถ้ากำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมลูก ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้
เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี ไม่ควรใช้ยานี้
ขนาดยาสำหรับผู้ใหญ่: ครั้งละ 15-2 กรัม 3-4 เม็ด วันละ 4 ครั้งใน 3 วันแรก แล้วลดลงเหลือครั้งละ 1 กรัม 2 เม็ด วันละ 4 ครั้ง
ราคา: ขนาดเม็ด 500 มิลลิกรัม ราคาเม็ดละประมาณ 1-4 บาท

2. ไดอะซีแพม (Diazepam)
รายละเอียด: เกี่ยวกับยานี้ ได้กล่าวไว้แล้วใน หมอชาวบ้าน ฉบับที่ 109 หน้า 38-40
หมายเหตุ:
ยาคลายกล้ามเนื้อ ควรใช้ตามคำสั่งแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้น
ยาคลายกล้ามเนื้อ อาจมีผลข้างเคียงที่ร้ายแรง ควรหยุดใช้ยาและรีบพบแพทย์ทันที หากมีอาการผิดปกติ
วิธีการบีบนวด ประคบร้อน ทำสมาธิ และอาบน้ำอุ่น ล้วนช่วยเสริมฤทธิ์การรักษาของยา และช่วยให้สามารถลดขนาดยาให้น้อยลง
เภสัชวิทยา Pharmacology