Atropine คืออะไร
สาระน่ารู้จากหมอตา ตอน การชลอภาวะสายตาสั้น สาระน่ารู้จากหมอตา ตอน การชลอภาวะสายตาสั้น เป็นที่สังเกตพบว่ายุคปัจจุบันที่เด็กหันมาใช้มือถือไอแพด อุปกรณ์อิเล็คทรอนิคมากขึ้น อาจทำให้มีคนสายตาสั้นมากขึ้น และสายตาสั้นเพิ่มเร็วและมากขึ้น จึงมีการคิดว่าควรจะมีมาตรการอะไรบ้างที่อาจชลอสายตาสั้นลงได้บ้าง ที่น่าสนใจและกำลังพูดกันมาก ได้แก่ 1. การใช้ยาในกลุ่ม muscarinic antagonist - pirenzepine 2 gel ยังไม่มีจำหน่ายในบ้านเรา 2. การใช้ lens ระยะนี้พูดกันถึงการใช้ atropine การทำ myovision lenses และ outdoor activity กันมาก 1. Atropine เป็น nonselective muscarinic antagonist M3 ซึ่งมีผลต่อ iris และ ciliary body ซึ่งกลไกในการชลอภาวะสายตาสั้น อาจจะเป็น - ลดการเพ่ง - อาจมีผลทาง biochemical ต่อจอตาและเปลือกตา sclera เกิด remodeling ของเปลือกตา - จากภาวะที่ม่านตาขยายทำให้ตาได้รับแสง UV มากขึ้น เกิดการเพิ่ม collagen cross linking ภายในเนื้อ sclera เกิดการยับยั้งการขยายของ sclera ดังที่พบว่า axial length ความยาวลูกตา ไม่เพิ่มขึ้น ในกรณีที่พบว่ายาชลอสายตาสั้นได้ มีรายงานในปัจจุบัน atropine 0.01 เหมาะสมที่สุด โดยมีหลักดังนี้ 1. ไม่จำเป็นต้องใช้ยานี้ในสายตาสั้นทุกคน 2. การให้ยาเพียงชลอให้สายตาสั้นเพิ่มขึ้นช้าลง ไม่ได้แก้ไขสายตาสั้นที่มีอยู่ 3. ควรเลือกใช้ในรายที่มีสายตาสั้นเพิ่มขึ้นเร็ว กล่าวคือ สายตาสั้นเพิ่มมากกว่า -1 ถึง -1.5 D ต่อปี 4. มีประวัติโรคจอตาหลุดลอกของคนในครอบครัวจากภาวะสายตาสั้นมาก 5. ควรใช้ในเด็กสายตาสั้นที่มีอายุมากกว่า 5 ปีขึ้นไป 6. ควรตรวจว่าสายตาสั้นเพิ่มขึ้นหรือไม่ทุก 6 เดือน ในผู้ป่วยที่ลองใช้ยาซึ่งควรจะเพิ่มน้อยกว่า 0.50 D 7. อาจให้การรักษาจนถึงอายุ 18 ปี 2. Myovision lenses เลนส์สายตาสั้นทั่วไปช่วยปรับให้ภาพที่ตอนไม่ใส่แว่นในคนสายตาสั้นจะโฟกัสหน้าต่อจอตา เลนส์สายตาสั้นช่วยให้ไปโฟกัสบริเวณจอตาตรงกลาง ด้วยลักษระรูปทรงของดวงตาเป็นทรงกลม เลนส์แว่นสายตาสั้นทั่วไป บริเวณถัดออกไปที่ไม่ใช่ตรงกลาง จะไปโฟกัสหลังจอตาหรือนัยหนึ่งมีสายตายาวบริเวณขอบซึ่งจะกระตุ้นให้เกิดการเพ่ง จึงควรลดกำลังสายตาสั้นลงบริเวณขอบ ๆ เป็น myovision lens โดยทำ lens แว่นสายตาสั้นบริเวณขอบ ๆ น้อยกว่าตรงกลาง ด้วยสมมุติฐานที่เลนส์สายตาสั้นแก้สายตาสั้นตรงกลาง แต่กลับทำใหเกิดสายตายาวบริเวณขอบ จึงกระตุ้นให้เกิดการเพ่งทำให้สายตาสั้นเพิ่ม การทำเลนส์ชนิดนี้เชื่อว่าจะชลอการเพิ่มของสายตาสั้นได้ 3. Outdoor activity มีรายงานว่าถ้าเด็กมี outdoor activity จะชลอสายตาสั้นด้วยกลไก - แสงจ้าทำให้รูม่านตาเล็ก ทำให้มองเห็นได้ชัดขึ้น pinhole effect ไม่ต้องเพ่ง แสงกระตุ้นให้จอตาหลั่ง dopamine ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นตัวยับยั้ง axial elongation - ทำให้มองระยะไกลมากกว่าจึงลดการเพ่ง
Atropine เป็น nonselective muscarinic antagonist (M3) ซึ่งมีผลต่อ iris และ ciliary body ซึ่งกลไกในการชะลอภาวะสายตาสั้น อาจจะเป็น
      - ลดการเพ่ง
      - อาจมีผลทาง biochemical ต่อจอตาและเปลือกตา (sclera) เกิด remodeling ของเปลือกตา
      - จากภาวะที่ม่านตาขยายทำให้ตาได้รับแสง UV มากขึ้น เกิดการเพิ่ม collagen cross linking ภายในเนื้อ sclera เกิดการยับยั้งการขยายของ sclera ดังที่พบว่า axial length (ความยาวลูกตา) ไม่เพิ่มขึ้น ในกรณีที่พบว่ายาชลอสายตาสั้นได้

      มีรายงานว่าในปัจจุบัน atropine 0.01% เหมาะสมที่สุด โดยมีหลักดังนี้

      1. ไม่จำเป็นต้องใช้ยานี้ในสายตาสั้นทุกคน

      2. การให้ยาเพียงชลอให้สายตาสั้นเพิ่มขึ้นช้าลง ไม่ได้แก้ไขสายตาสั้นที่มีอยู่

      3. ควรเลือกใช้ในรายที่มีสายตาสั้นเพิ่มขึ้นเร็ว กล่าวคือ สายตาสั้นเพิ่มมากกว่า -1 ถึง -1.5 D ต่อปี

      4. มีประวัติโรคจอตาหลุดลอกของคนในครอบครัวจากภาวะสายตาสั้นมาก

      5. ควรใช้ในเด็กสายตาสั้นที่มีอายุมากกว่า 5 ปีขึ้นไป

      6. ควรตรวจว่าสายตาสั้นเพิ่มขึ้นหรือไม่ทุก 6 เดือน ในผู้ป่วยที่ลองใช้ยาซึ่งควรจะเพิ่มน้อยกว่า 0.50 D

      7. อาจให้การรักษาจนถึงอายุ 18 ปี
เภสัชวิทยา Pharmacology