อะไรคือความแตกต่างระหว่างความผิดฐานลักทรัพย์ ชิงทรัพย์ และปล้นทรัพย์?
[กลับหน้าหลัก : รวมบทความกฎหมายที่น่าสนใจ] โจรบุกเดี่ยวปล้นธนาคาร" "สองผัวเมียอาวุธครบมือบุกปล้นแบงก์กลางกรุง''  หากผ่านกระบวนการพิสูจน์ความผิดจนปราศจากข้อสงสัยใดว่าผิดจริง ทีนี้ประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับพาดหัวข่าวของหนังสือพิมพ์ที่ต้องพูดถึงเพราะเหตุผลตามที่อธิบายมาข้างต้น  เป็นเรื่องการแยกจุดตัดในความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ตามประมวกฎหมายอาญาภาคความผิดลักษณะ12 หมวด 1 ถึง 8 ที่จะพูดถึงวันนี้คือความผิด 4 ฐานความผิด คือ ลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์  ซึ่งบัญญัติอยู่ระหว่างมาตรา 334 ถึง 340ตรี ซึ่งมีทั้งข้อที่เหมือนกันและแตกต่างกันใน 4 ฐานความผิดนี้ อย่างแรกที่เหมือนกันของความผิดทั้ง 4 ฐานนี้ก็คือทั้งหมดเป็นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ กล่าวคือความประสงค์หรือเจตนาสุดท้ายของผู้กระทำผิดมุ่งต่อตัวทรัพย์เป็นสำคัญ แม้บางครั้งอาจมีการกระทำต่อเนื้อตัวร่างกาย หรือชีวิตของผู้เสียหายด้วยก็ตาม ที่เหมือนกันต่อมาคือความผิดทั้ง 4 ฐานนี้มุ่งกระทำเพื่อแย่งการครอบครองของทรัพย์สินจากผู้เสียหาย ดังนั้นทรัพย์ดังกล่าวจึงต้องมีผู้ครอบครองอยู่ก่อน แล้วผู้กระทำไปแย่งการครอบครองมาจึงจะมีความผิดได้ เมื่อเป้นการกระทำต่อการครอบครอง ดังนั้นผู้ครอบครองอาจไม่ใช่เจ้าของทรัพย์ก็ได้ และผู้ครอบครองก็เป็นผู้เสียหายในความผิดนั้นได้ แม้จะไม่ใช้เจ้าของกรรมสิทธิในทรัพย์ก็ตาม ที่เหมือนกันต่อมาคือความผิดทั้ง 4 ฐานมีความผิดฐานลักทรัพย์เป็นตัวยืน กล่าวคือ วิ่งราวทรัพย์ ชิงทรัพย์  และปล้นทรัพย์นั้นมี ความผิดฐานลักทรัพย์เป็นองค์ประกอบของความผิดทั้งสิน แตกต่างกันแต่ในส่วนองค์ประกอบความผิดอืน ตามมาตรา 336 339 340 ที่เหมือนกันต่อมาคือ ความผิดทั้ง 4 ฐานนั้นมีทั้งเหตุที่ทำให้ต้องรับโทษหนักขึ้น และผลที่ทำให้ต้องรับโทษหนักขึ้น ตามี่บัญญัติไว้ในมาตรา 335 วรรคสอง สาม 336 วรรคสอง สาม สี 339 วรรค สอง สาม สี่  340 วรรคสอง สาม สี่ ที่เหมือนกันต่อมาคือความผิดทั้งสี่ฐานนี้ถ้าผู้กระผิดคนใดกระทำโดยแต่งเครื่องแบบทหาร หรือตำรวจ หรือแต่งกายให้เข้าใจว่าเป็นทหารหรือตำรวจ หรือโดยมี หรือใช้อาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด หรือโดยใช้ยานพาหนะเพื่อกระทำผิด หรือพาทรัพย์นั้นไปหรือเพื่อให้พ้นจากการจับกุม ต้องระวางโทษ หนักกว่าที่บัญญัติไว้ใน มาตรา นั้น ๆ กึ่งหนึ่ง ตามมาตรา 336ทวิ และ 340 ตรี ส่วนข้อต่างของความผิดทั้งสี่ฐานข้อแรกคือองค์ประความผิดทั้งสี่ฐานนั้นต่างการ กล่าวคือต่างในส่วนขององค์ประกอบภายนอกของความผิดในส่วนของการกระทำ นั้นคือ วิ่่งราวทรัพย์ ต่างจากลักทรัพย์ตรงที่เป็นการักทรัพย์โดยฉกฉวยเอาซึ่งหน้า นั้นคือ เป็นการกระทำที่รวดเร็ว และผู้เสียหายรู้ถึงการกระทำนั้นด้วย ช่วงชิงทรัพย์ต่างออกไป กล่าวคือเป็นการลักทรัพย์โดยใช้กำลังประทุษร้าย หรือขู่เข็ญว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้าย การชิงทรัพย์จึงโยงไปในความผิดเกี่ยวกับชีวิต ร่างกาย และ ความผิดฐานกรรโชกทรัพย์ตาม มาตรา 337 ได้ด้วย ส่วนความผิดฐานปล้นทรัพย์คล้ายกับชิงทรัพย์ แต่แตกต่งในจำนวนผู้กระทำผิด กล่าวคือหากมีตัวการร่วมกระทำผิดฐานชิงทรัพย์ตั้งแต่ 3 คนขึ้นไปตามมาตรา 83 ความผิดนันก็จะกลายเป็นปล้นทรัพย์ตามมตรา 340 ส่วนแตกต่างต่อมาคือโทษของผู้กระทำ ปล้นทรัพย์จะหนักสุดรองลงมาคือชิงทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ และลักทรัพย์ ตามที่บัญญไว้ในมาตรา 334 336 339 340
ความผิดฐานลักทรัพย์ ชิงทรัพย์ และปล้นทรัพย์ มีความแตกต่างกันดังนี้

1. องค์ประกอบความผิด
ลักทรัพย์: ตามมาตรา 334 ประมวลกฎหมายอาญา ผู้ใดเอาทรัพย์สินที่เป็นของผู้อื่นโดยทุจริต เพื่อประโยชน์แก่ตนเองหรือผู้อื่น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ชิงทรัพย์: ตามมาตรา 337 ประมวลกฎหมายอาญา ผู้ใดลักทรัพย์โดยใช้กำลังประทุษร้าย หรือขู่เข็ญว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้าย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ปล้นทรัพย์: ตามมาตรา 340 ประมวลกฎหมายอาญา ผู้ใดโดยมีอาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด หรือโดยใช้ยานพาหนะเพื่อกระทำผิด หรือพาทรัพย์นั้นไปหรือเพื่อให้พ้นจากการจับกุม ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

2. วิธีการกระทำ
ลักทรัพย์: เป็นการเอาทรัพย์สินของผู้อื่นโดยทุจริต โดยไม่ใช้กำลังประทุษร้าย หรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย
ชิงทรัพย์: เป็นการลักทรัพย์โดยใช้กำลังประทุษร้าย หรือขู่เข็ญว่าในทันใดนั้นจะใช้กำลังประทุษร้าย
ปล้นทรัพย์: เป็นการลักทรัพย์โดยใช้กำลังประทุษร้าย หรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย โดยมีอาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด หรือโดยใช้ยานพาหนะเพื่อกระทำผิด หรือพาทรัพย์นั้นไปหรือเพื่อให้พ้นจากการจับกุม

3. โทษ
ลักทรัพย์: โทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ชิงทรัพย์: โทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ปล้นทรัพย์: โทษจำคุกไม่เกินสิบปี หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ตัวอย่าง
ลักทรัพย์: A หยิบเงินในกระเป๋าของ B โดยที่ B ไม่รู้ตัว A กระทำความผิดฐานลักทรัพย์
ชิงทรัพย์: A ใช้มีดจี้ C และเอาสร้อยคอทองคำของ C ไป A กระทำความผิดฐานชิงทรัพย์
ปล้นทรัพย์: A, B, C ร่วมกันใช้อาวุธปืนจี้ D และเอาเงินในร้านสะดวกซื้อไป A, B, C กระทำความผิดฐานปล้นทรัพย์
ประมวลกฎหมายอาญา