ช่วยสรุปบทความ ๑๖ ข้อสงสัย โรคพิษสุนัขบ้า
โรคพิษสุนัขบ้า มีความเป็นมาอย่างไร โรคพิษสุนัขบ้า เป็นโรคที่รู้จักกันมาตั้งแต่สมัยก่อนคริสตกาล รูปในสมัยอียิปต์โบราณแสดงให้เห็นถึงคนถูกสุนัขกัด โรคนี้พบทั่วโลก มีชื่อเรียกต่างกันตามภาษาท้องถิ่น แต่หมายถึง โรคที่เกิดจากถูกหมาบ้ากัด โรคพิษสุนัขบ้า เป็นโรคที่พบได้ในสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิดรวมทั้งค้างคาว สัตว์ที่พบว่าเป็นโรคนี้บ่อยที่สุด คือ สุนัข ทั้งสุนัขบ้า สุนัขจิ้งจอก สุนัขบ้าน รองลงมาคือ แมว แร็กคูน สกังก์ และค้างคาว ค้างคาวที่ติดเชื้อพิษสุนัขบ้าพบได้ทั้งในค้างคาวดูดเลือด vampire ซึ่งมีอยู่ในทวีปอเมริกาใต้ ค้างคาวกินแมลงที่พบในอเมริกาเหนือและที่อื่นๆ ค้างคาวอาจมีการติดเชื้อและเป็นพาหะโดยไม่มีอาการป่วย สำหรับสัตว์อื่นๆ ยังถกเถียงว่า มีการติดเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าแล้วไม่ตายหรือไม่ ปัญหาสัตว์นำโรคพิษสุนัขบ้าแตกต่างกันในแต่ละภูมิภาคในประเทศไทยและในเอเชีย พบว่า สุนัขเลี้ยงและสุนัขจรจัดเป็นโรคและนำเชื้อมาสู่คนบ่อยที่สุด รองลงมาคือ แมว สำหรับหนูและค้างคาว เชื่อว่านำเชื้อโรคได้ แต่ยังไม่มีหลักฐานแน่ชัด ผู้ป่วยโรคพิษสุนัขบ้าเกือบทั้งหมดให้ประวัติว่าถูกสุนัขกัด ในยุโรปสุนัขจิ้งจอกเป็นสัตว์นำโรคพิษสุนัขบ้าที่สำคัญแต่ในระยะ ๔-๕ ปีที่ผ่านมาควบคุมได้ โดยการโปรยวัคซีนโรคพิษสุนัขบ้าชนิดกิน ให้สุนัขจิ้งจอกกิน 
ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดาพบปัญหาโรคพิษสุนัขบ้าเพิ่มขึ้น สัตว์นำโรคที่สำคัญ คือ แร็กคูน สกังก์ และค้างคาวกินแมลง การใช้วัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าผสมในอาหารที่ใช้เป็นเหยื่อล่อให้แร็กคูนกิน พบว่าให้ผลดี ในอเมริกาใต้ ปัญหาสัตว์นำเชื้อโรคนอกจากสุนัข แมว และสัตว์ป่าอื่นๆ ยังมีค้างคาวดูดเลือดแพร่เชื้อให้วัวควาย ทำความเสียหายแก่คอกปศุสัตว์ ๒ โรคพิษสุนัขบ้า ติดต่ออย่างไร การติดต่อส่วนใหญ่ติดต่อจากสัตว์ที่มีเชื้อกัด หรือเลีย หรือข่วน แล้วปล่อยเชื้อที่อยู่ในน้ำลายเข้าทางบาดแผล 
ในธรรมชาติการติดต่อพบจากสัตว์ไปยังสัตว์ พบบ่อยในสุนัข พบได้ในสัตว์อื่นๆ การติดเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าจากสัตว์มายังคนเป็นการบังเอิญ ในธรรมชาติไมพบการติดต่อจากคนไปคน ในผู้ที่พยาบาลใกล้ชิดผู้ป่วย ยังไม่พบว่ามีผู้ติดเชื้อแต่อย่างไรก็ดีสามารถแยกเชื้อไวรัสโรคพิษสุนัขบ้าได้จากน้ำลายผู้ป่วย ผู้ที่มีประวัติสัมผัสใกล้ชิด มีแผลหรือรอยถลอกสัมผัสกับน้ำลายผู้ป่วยอาจติดเชื้อ การติดเชื้อจากคนไปสู่คนพบรายงานทางการแพทย์ เกิดจากการปลูกถ่ายกระจกตาที่ได้มาจากผู้บริจาคที่เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้า และมีรายงานการติดต่อทางการหายใจ ในผู้ที่เข้าไปในถ้ำที่มีค้างคาวจำนวนมากและการสูดดมเชื้อไวรัสที่นำมาปั่นศึกษาวิจัยในห้องปฏิบัติการ ๓ ทำไมชาวบ้านเรียกว่า โรคกลัวน้ำ โรคพิษสุนัขบ้ามีอีกชื่อหนึ่งว่า โรคกลัวน้ำหรือภาษาอังกฤษเรียกว่า ไฮโดรโฟเบีย hydrophobia เนื่องจากอาการเด่นชัดของโรคนี้ที่ต่างจากโรคอื่นๆ คือ ผู้ป่วยจะมีอาการเกร็งเจ็บปวดกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกลืนของเหลวทำให้ไม่กล้าดื่มน้ำ ไม่กล้ากลืนน้ำลาย แม้ว่าจะหิวน้ำ และจะแสดงอาการกลัวไม่กล้าดื่มน้ำ แต่อาจกินอาหารแข็งได้บ้าง ลักษณะอาการโรคที่สำคัญ คือ ระยะแรก จะเริ่มด้วยไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ คันหรือเสียว บริเวณแผลที่เคยถูกสัตว์กัด อาการที่ชัดเจนในระยะต่อมา คือ น้ำลายและเหงื่อออกมาก กระวนกระวาย สะดุ้ง ตกใจ เมื่อมีสิ่งเร้า เช่น ลมพัด เสียงดัง มีอาการคลุ้มคลั่งสลับกับสติดีโต้ตอบได้เป็นระยะ ระยะสุดท้าย จะไม่รู้สึกตัว อาจชักหรือหมดสติ ส่วนใหญ่เสียชีวิตในเวลาไม่เกิน ๗ วันหลังจากแสดงอาการ ผู้ป่วยบางรายอาจไม่แสดงอาการดุร้ายคลุ้มคลั่งชัดเจน แต่มีอาการซึม อัมพาต และเสียชีวิต อาการโรคพิษสุนัขบ้าที่พบในคนและสัตว์มี ๒ แบบ คือ แบบดุร้าย แสดงอาการชัดเจน และแบบซึม อาการไม่ชัด และเสียชีวิตในเวลารวดเร็ว
โรคพิษสุนัขบ้าเป็นโรคที่รู้จักมาตั้งแต่สมัยโบราณ พบทั่วโลกในสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น สุนัข แมว แร็กคูน สกังก์ และค้างคาว โรคนี้มีชื่อเรียกต่างกันตามภาษาท้องถิ่นและเกิดจากการถูกกัดโดยสัตว์ที่เป็นพาหะ เช่น สุนัขบ้า สุนัขจิ้งจอก และสุนัขบ้าน ค้างคาวที่ติดเชื้อพิษสุนัขบ้าพบได้ในทวีปอเมริกาใต้และอื่นๆ ค้างคาวมีโอกาสติดเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าโดยไม่มีอาการ สุนัขเป็นสัตว์นำโรคพิษสุนัขบ้ามากที่สุด แต่มีการควบคุมโรคด้วยการให้วัคซีน สุนัขจิ้งจอกเป็นสัตว์นำโรคพิษสุนัขบ้าที่สำคัญในยุโรป แต่ได้ควบคุมได้ดีในระยะ ๔-๕ ปีที่ผ่านมา โดยการให้วัคซีนโรคพิษสุนัขบ้าชนิดกินแก่สุนัขจิ้งจอก
ในสหรัฐอเมริกาและแคนาดามีปัญหาโรคพิษสุนัขบ้าเพิ่มขึ้น สัตว์นำโรคสำคัญคือ แร็กคูน สกังก์ และค้างคาว การใช้วัคซีนในอาหารเป็นเหยื่อล่อให้สัตว์นำโรคกิน เช่น แร็กคูน ได้ผลดี ในอเมริกาใต้ ปัญหาโรคพิษสุนัขบ้ามีทั้งสัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่า โรคติดต่อจากการกัดหรือเลียของสัตว์นำโรคและปล่อยเชื้อในน้ำลายที่บาดแผล
สัตว์มีโอกาสติดเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าและส่งต่อให้คน การติดเชื้อเกิดโดยบังเอิญ ไม่มีการติดต่อระหว่างคนกัน ผู้ดูแลผู้ป่วยโรคสามารถป้องกันการติดเชื้อจากน้ำลายผู้ป่วยได้ การติดต่อระหว่างคนถูกบันทึกเฉพาะการปลูกถ่ายกระจกตาจากผู้บริจาคที่เสียชีวิตด้วยโรค และการติดต่อทางการหายใจจากการเข้าถ้ำที่มีค้างคาวมาก และการศึกษาวิจัยในห้องปฏิบัติการ

โรคพิษสุนัขบ้าหรือไฮโดรโฟเบียเป็นโรคที่มีอาการเกร็งเจ็บปวดกล้ามเนื้อทำให้ไม่กล้าดื่มน้ำและกลัวน้ำ เริ่มต้นด้วยไข้ อ่อนเพลีย และคันบริเวณแผลที่ถูกสัตว์กัด อาการที่ชัดเจนระยะต่อมา คือ น้ำลายและเหงื่อออกมาก กระวนกระวาย สะดุ้ง ตกใจ และสลับกับอาการคลุ้มคลั่ง เมื่อมีสิ่งเร้า เช่น ลมพัด อาการรุนแรงสุดท้ายจะทำให้ไม่รู้สึกตัว ชัก หรือเสียชีวิต อาการโรคมี 2 แบบคือ ดุร้าย แสดงอาการชัดเจน และซึม ไม่ชัดเจนและเสียชีวิตเร็ว
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine