ธีมวิวัฒนาการบริโภค (Consumer Evolution) เกิดจากอะไร
“ควรทำอย่างไรเมื่อพอร์ตที่มีอยู่ไม่ตอบโจทย์การสร้างความมั่งคั่ง” เชื่อว่าหลายท่านกำลังพบกับคำถามนี้อยู่ ช่วงวิกฤต WFH จึงเป็นโอกาสดีที่เราจะศึกษาแนวการลงทุนใหม่ ซึ่งผมนำ “หกธีมการลงทุน” ที่ทั่วโลกเชื่อว่าเป็นอนาคต มาแชร์ให้ทุกคนเห็นทางเลือกในการปรับพอร์ตบนโจทย์การสร้างความมั่งคั่งในระยะยาวไปด้วยกัน ธีมวิวัฒนาการบริโภค (Consumer Evolution) เกิดจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของประชากรทั่วโลกหลังพบกับข้อจำกัดในการใช้ชีวิตช่วงโควิดบนเทคโนโลยีที่ก้าวกระโดด ธุรกิจอย่าง Digital Leisure ไปจนถึง Space Tourism อาจแย่งส่วนแบ่งตลาดจากธุรกิจสันทนาการหรือท่องเที่ยวปัจจุบันได้มากขึ้นหลังจากนี้ จุดเด่นของธีม คือมีความเกี่ยวข้องกับสังคมสูง ธุรกิจที่ประสบความสำเร็จมักได้รับการยอมรับรวดเร็วและสร้างรายได้ได้ทันที ธีม Industrial Revolution หรืออุตสาหกรรม 4.0 แรงหนุนหลักไม่ได้มาจากแค่การเปิดรับเทคโนโลยี แต่รวมไปถึงเศรษฐกิจที่เข้าสู่โหมด De-globalization และราคาสินค้าตั้งต้นปรับตัวขึ้นได้ในช่วงวัฏจักรเศรษฐกิจรอบใหม่ กลุ่มการลงทุนหลักจะอยู่ในอุตสาหกรรมที่สามารถประยุกต์ใช้นวัตกรรมการผลิตใหม่ เช่น Automation/Robotics หรือ 3D Printing วิกฤตโควิดส่งผลให้ความสามารถในการทำกำไรของธีมเร่งตัวขึ้น พร้อมกับสร้างข้อได้เปรียบเสียเปรียบเชิงภูมิรัฐศาสตร์ แทบทุกประเทศจึงจำเป็นต้องปฏิวัติอุตสาหกรรมเพื่อความอยู่รอด ธีมพลังงานสะอาดและยั่งยืน (Sustainable Energy) เป็นกลุ่มธุรกิจที่ภาครัฐทั่วโลกกำลังผลักดันมากที่สุด เป้าหมายหลักคือลดการใช้พลังงานจาก Fossil Fuels เปลี่ยนมาเป็น Clean และ Green Energy แม้จะไม่ใช่ธีมที่สามารถกำไรได้ทันที แต่ปัจจุบันมีเงินทุนสนับสนุนจากภาครัฐเร่งให้เกิดการพัฒนาต่อเนื่อง เป็นธีมที่มีระยะเวลาในลงทุนคงเหลืออีกหลายวัฏจักร พร้อมกับมีตลาดขนาดใหญ่ที่รอให้ disrupt ธีมเทคโนโลยี 6.0 เป็นการพัฒนาก้าวต่อไปของการสื่อสารที่มีพื้นฐานตั้งต้นจาก Internet ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับธีมนี้จะอยู่ในกลุ่ม Communication เช่น Social Media การเติบโตคาดว่าจะมาจาก Colud Computing และ Information Sharing แม้จะเป็นธีมที่ไม่ใหม่ แต่ในทางกลับกันธุรกิจเหล่านี้สามารถทำกำไรได้ด้วยความเสี่ยงในการดำเนินธุรกิจที่ต่ำ เริ่มธุรกิจใหม่ได้ด้วยเงินลงทุนที่น้อย จึงมักมีนวัตกรรมใหม่เกิดขึ้นตลอดเวลา ธีมการเงินไร้ตัวกลาง (FinTech) ปัจจุบันเป็นมากกว่า Finance หรือ Tech เพราะหลอมรวม E-Commerce และ Market Place ต่าง ๆ เข้าด้วยกัน แทบจำกันไม่ได้แล้วว่าเราเดินเข้าธนาคารหรือใช้เงินสดครั้งสุดท้ายเมื่อไร นวัตกรรมที่โดดเด่นในธีมนี้คือ Decentralization หรือ Blockchain และ Crypto Asset หลังวิกฤตคาดว่าจะมีบทบาททั้งในเรื่องการใช้จ่ายและการลงทุน ธีมนวัตกรรมสุขภาพ (Healthcare Innovation) เป็นกลุ่มธุรกิจที่ทั่วโลกให้ความสำคัญมากที่สุดจากวิกฤตโควิดครั้งนี้ มีทั้งธุรกิจที่ทำกำไรได้ทันทีอย่าง Medical Tech ตอบรับการเปลี่ยนแปลงของสังคมผู้สูงอายุไปถึงคนรุ่นใหม่ที่ใช้เทคโนโลยีเป็นหลัก ผสมกับ Biotech และ Geonomic ที่เพิ่งได้รับการยอมรับในวงกว้าง เป็นโอกาสที่นักลงทุนจะได้ศึกษาธุรกิจนี้ตั้งแต่เริ่มต้น ทั้งหกธีมนี้สามารถเป็นการลงทุนระยะยาวหลังวิกฤตได้ แต่นักลงทุนควรต้องเข้าใจการลงทุนไม่ใช่แค่รู้จักชื่อธีม ผมเริ่มด้วยการวิเคราะห์ธีมทั้งหกด้วย 60 Passive ETF ประกอบด้วยหุ้นทั่วโลกตั้งแต่ 200 ถึง 700 บริษัททั่วโลกต่อธีม พบว่าธีมเหล่านี้มีพฤติกรรมที่น่าสนใจหลายอย่าง 1. แม้จะเป็นการลงทุนในธีมกลุ่มเดียวกับ แต่ไม่ได้เคลื่อนไหวไปในทิศทางเดียวกันเสมอ ธีมที่นักลงทุนควรศึกษาให้ลึกก่อนลงทุนคือวิวัฒนาการบริโภคและนวัตกรรมสุขภาพ ทั้งสองธีมมีความซับซ้อนสูงมาก เช่นการลงทุนใน ETF ธีมการบริโภคธีมเดียว อาจประกอบได้ด้วยมากกว่า 10 อุตสาหกรรมปัจจุบันรวมกัน หรือ แม้จะเป็นธีมสุขภาพที่ตั้งเป้าหมายเดียวกัน แต่การแบ่งสัดส่วนลงทุนในแต่ละบริษัทก็ทำให้ผลตอบแทนแตกต่างกันมาก (อย่างที่เราเห็นมาแล้วกับเรื่องวัคซีนโควิด) โดยรวม นักลงทุนจึงต้องเตรียมรับความเสี่ยงเฉพาะบริษัทมากยิ่งขึ้น 2. ธีมทั้งหกมีความผันผวนสูงเหมือนกันแต่เกิดจากเหตุผลที่แตกต่าง ในช่วงปีที่ผ่านมา ทุกธีมมีความผันผวน (Standard Deviation) 30-40% ต่อปี แต่ธีมพลังงานสะอาดจะเคลื่อนไหวตามตลาดและมีอ่อนไหวกับดอกเบี้ย ธีมที่มีธุรกิจที่ทำกำไรได้แล้วจะขยับตามมุมมองวัฏจักรเศรษฐกิจ หรือธีมการเงินดิจิทัลก็จะมีความผันผวนของ Crypto Asset เข้ามาผสม นักลงทุนจึงต้องฝึกตีความระยะเวลา (Duration) ของแต่ละธีมให้ออก และต้องมองโอกาสที่มากกว่าการสร้างรายได้บนธุรกิจปกติประกอบด้วย 3. แม้จะกระจากการลงทุนหลายอุตสาหกรรมหลายประเทศ แต่มีความเสี่ยงตั้งต้นติดสูง ชัดเจนที่สุดคือธีมเทคโนโลยี ไม่ว่าพุ่งเป้าไปสู่ฐานลูกค้าทั่วโลกแค่ไหน 85% ของบริษัทก็ยังจดทะเบียนอยู่ในตลาดสหรัฐ เช่นเดียวกับ 90% ของธีม Healthcare Innovation ก็ยังถูกจัดอยู่ในอุตสาหกรรมบริการทางการแพทย์ในสหรัฐ หรือธีมอุตสาหกรรม 4.0 ก็จะมีความสัมพันธ์กับ MSCI All Country World Index สูง ตามการกระจายตัวไปในหลายประเทศทั่วโลก หมายความว่าแม้จะเป็นเรื่องใหม่แต่ความรู้หรือพอร์ตปัจจุบันเราไม่ได้เริ่มจากศูนย์ นักลงทุนสามารถนำธีมเหล่านี้มาลงทุนแทนที่อุตสาหกรรมเดิมได้ทันที เพียงแค่ต้องเข้าใจความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ในเดือนถัดไปผมจะทยอยแนะนำการลงทุนหกธีมนี้ให้เราได้รู้จักกันมากขึ้นครับ ดร.จิติพล พฤกษาเมธานันท์
ธีมวิวัฒนาการบริโภค (Consumer Evolution) เกิดจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของประชากรทั่วโลกหลังพบกับข้อจำกัดในการใช้ชีวิตช่วงโควิดบนเทคโนโลยีที่ก้าวกระโดด ธุรกิจอย่าง Digital Leisure ไปจนถึง Space Tourism อาจแย่งส่วนแบ่งตลาดจากธุรกิจสันทนาการหรือท่องเที่ยวปัจจุบันได้มากขึ้นหลังจากนี้

จุดเด่นของธีม คือ มีความเกี่ยวข้องกับสังคมสูง ธุรกิจที่ประสบความสำเร็จมักได้รับการยอมรับรวดเร็วและสร้างรายได้ได้ทันที
ความรู้ทางการเงิน