ช่วยสรุปบทความ รวมฎีกา พินัยกรรมที่ตั้งผู้ปกครองทรัพย์ ให้หน่อย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6981/2545
การเพิกถอนพินัยกรรมทั้งหมดหรือบางส่วนโดยผู้ทำพินัยกรรมนั้น กฎหมายกำหนดวิธีการไว้ 4 กรณี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1694 ถึง 1697 คือ ทำพินัยกรรมฉบับหลังขึ้นมาเพิกถอนพินัยกรรมฉบับก่อน การทำลายหรือขีดฆ่าพินัยกรรมด้วยความตั้งใจ การโอนหรือทำลายทรัพย์สินอันเป็นวัตถุแห่งข้อกำหนดพินัยกรรมด้วยความสมัครใจ และการทำพินัยกรรมฉบับหลังมีข้อความขัดกันกับพินัยกรรมฉบับก่อน การที่ผู้ตายทำหนังสือยืนยันรับรองเอกสารแม้จะมีเจตนาเพื่อเพิกถอนหรือไม่ รับรองพินัยกรรมที่ทำไว้แล้ว แต่เมื่อหนังสือยืนยันรับรองนั้นไม่มีลักษณะเป็นพินัยกรรมแล้ว ย่อมไม่มีผลเป็นการเพิกถอนพินัยกรรมที่ทำไว้แต่อย่างใด 

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3477/2540
โฉนดที่ดินซึ่งออกให้ตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2462 มีข้อความว่า โฉนดที่ดินฉบับนี้ให้ไว้เป็นสำคัญแก่ ล. ในหน้าที่ทรัสต์ป่าช้าจีน แสดงให้เห็นว่า ล. มีชื่อในโฉนดที่ดินดังกล่าวในฐานะเป็นทรัสต์ที่จะต้องมีการตั้งผู้จัดการ มรดกที่ดินแปลงนี้ไม่ใช่ทรัพย์สินส่วนตัวของ ล. อันจะเป็นมรดกตกทอดแก่ทายาท ทรัสต์ที่ตั้งขึ้นก่อนวันที่ 1 ตุลาคม 2478 ซึ่งเป็นวันใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 มาตรา 1686 มีผลสมบูรณ์ใช้ได้เพราะกฎหมายดังกล่าวไม่มีผลย้อนหลัง ล. มีชื่อเป็นทรัสต์ในโฉนดที่ดินก่อนวันใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 6 จึงต้องใช้กฎหมายก่อนนั้นบังคับ คือ พระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน ฉบับที่ 2พ.ศ. 2459 มาตรา 8 ซึ่งกำหนดว่า ถ้าผู้ใดเป็นทรัสต์ในเรื่องที่ดินมีโฉนดแผนที่แล้วให้มีอำนาจมาจดทะเบียน ชื่อให้มีข้อความบ่งชัดในหลังโฉนดว่าเป็นทรัสต์ด้วย เมื่อโฉนดที่ดินว่าโฉนดที่ดินมีข้อความฉบับนี้ให้ไว้เป็นสำคัญแก่ ล. ในหน้าที่ทรัสต์ป่าช้าจีน จึงฟังได้ว่ามีการตั้งทรัสต์ขึ้นจริง เพราะตามกฎหมายเรื่องทรัสต์ขณะนั้นการตั้งทรัสต์ไม่ต้องทำเป็นตราสารตามแบบ พิธีอย่างใดเป็นพิเศษ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6981/2545) ซึ่งกล่าวถึงกระบวนการเพิกถอนพินัยกรรมที่มีใจความน่าสนใจต่อกฎหมายที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1694 ถึง 1697 ซึ่งกำหนดเกณฑ์และวิธีการสำหรับการเพิกถอนพินัยกรรมใน 4 กรณีต่าง ๆ 1.การทำพินัยกรรมฉบับหลังขึ้นมาเพิกถอนพินัยกรรมฉบับก่อน 2.การทำลายหรือขีดฆ่าพินัยกรรมด้วยความตั้งใจ 3.การโอนหรือทำลายทรัพย์สินที่เป็นวัตถุแห่งข้อกำหนดพินัยกรรมด้วยความสมัครใจ 4.การทำพินัยกรรมฉบับหลังมีข้อความขัดกันกับพินัยกรรมฉบับก่อน
การยืนยันรับรองเอกสารโดยผู้ตายไม่สามารถเป็นที่ยอมรับในการเพิกถอนพินัยกรรมที่ทำไว้แล้ว และการที่หนังสือยืนยันรับรองนั้นไม่มีลักษณะเป็นพินัยกรรม ย่อมไม่มีผลเพื่อการเพิกถอนที่ทำไว้แต่อย่างใด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3477/2540 เกี่ยวกับโฉนดที่ดินที่ออกให้ตั้งแต่วันที่ 25 เมษายน 2462 โฉนดที่ดินนี้เป็นสำคัญแก่ ล. ในหน้าที่ทรัสต์ป่าช้าจีน และระบุว่า ล. มีชื่อในโฉนดที่ดินดังกล่าวในฐานะทรัสต์ที่จะต้องมีการตั้งผู้จัดการ โดยทรัสต์นี้ไม่ใช่ทรัพย์สินส่วนตัวของ ล. และไม่สามารถถูกมรดกตกทอดให้ทายาททรัสต์ที่ตั้งขึ้นก่อนวันที่ 1 ตุลาคม 2478 ที่เป็นวันใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ตามบรรพ 6 มาตรา 1686 ซึ่งกำหนดว่ากฎหมายดังกล่าวไม่มีผลย้อนหลัง

ทั้งนี้, ล. มีชื่อเป็นทรัสต์ในโฉนดที่ดินก่อนวันที่ใช้กฎหมายแพ่งและพาณิชย์บรรพ 6 ดังนั้น จึงต้องใช้กฎหมายก่อนนั้นบังคับ โดยอ้างถึงพระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2459 มาตรา 8 ซึ่งกำหนดว่า ถ้าผู้ใดเป็นทรัสต์ในเรื่องที่ดินมีโฉนดแผนที่แล้วให้มีอำนาจมาจดทะเบียน ชื่อให้มีข้อความบ่งชัดในหลังโฉนดว่าเป็นทรัสต์ด้วย เมื่อโฉนดที่ดินว่าโฉนดที่ดินมีข้อความฉบับนี้ให้ไว้เป็นสำคัญแก่ ล. ในหน้าที่ทรัสต์ป่าช้าจี, ซึ่งไม่ต้องทำเป็นตราสารตามแบบพิเศษ
กฎหมายมรดก-พินัยกรรม,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,คำพิพากษาศาลฎีกา