สมุนไพรที่ใช้ในตำรับยาลูกประคบควรเป็นยาสด หรือ ยาแห้ง
ยาสด สมุนไพรที่ใช้ตามตำรับยาลูกประคบควรเป็นยาสด เพราะจะมีสรรพคุณดีกว่ายาแห้ง โดยใช้สมุนไพร เช่น หัวไพร ขมิ้นอ้อย ขมิ้นชัน ตะไคร้ ผิวมะกรูด เป็นต้น ซึ่งมีน้ำมันหอมระเหยเป็น
สาระสำคัญในการออกฤทธิ์ ถ้าเป็นยาแห้งน้ำมันหอมระเหยจะระเหยออกไปมากแล้วจะมีผลในการรักษาได้น้อย สมุนไพรที่ใช้ในตำรับยาลูกประคบอาจแตกต่างกันไปโดยทั่วๆไปตัวยาหลักจะคล้ายๆกัน ซึ่งมีตัวยาที่สำคัญ คือ หัวไพร ผลของการรักษาด้วยการประคบสมุนไพรเกิดจากผลของความร้อนที่ได้จากการประคบ และผลจากการที่ตัวยาสมุนไพรซึมผ่านชั้นผิวหนัง
เข้าสู่ร่างกาย ตัวยาสมุนไพรส่วนใหญ่มีตัวยาที่มีสรรพคุณในการแก้เคล็ดขัดยอกฟกช้ำ ทำให้เส้นเอ็นหย่อน ซึ่งเมื่อผสานกับความร้อนจากลูกประคบแล้วก็เท่ากับเป็นการเสริมฤทธิ์
ในการรักษาซึ่งกันและกันผลของความร้อนจากการประคบที่มีต่อการรักษานั้น มีดังต่อไปนี้ คือ 1 ช่วยทำให้เนื้อเยื่อพังผืดยืดตัวออก 2 ลดการติดขัดของข้อต่อ 3 ลดการเกร็งตัวของ
กล้ามเนื้อ 4 ลดปวด 5 ช่วยลดอาการบวมที่เกิดจากการอักเสบของกล้ามเนื้อ เอ็น และข้อต่อหลัง 24-48 ชั่วโมง 6 ช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือด ซึ่งการประคบสมุนไพรเป็นวิธีการ
บำบัดรักษาของการแพทย์แผนไทยอีกวิธีหนึ่ง สามารถนำไปใช้ควบคู่กับการนวดไทย โดยมากมักใช้วิธีการประคบสมุนไพรหลังจากทำการนวดเสร็จเรียบร้อย
การแพทย์ทางเลือก (alternative medicine)