การขาดสารไอโอดีนส่งผลต่อทารกในครรภ์อย่างไร?
ไอโอดีนพัฒนาสติปัญญาเด็กไทย สท ยูนิเซฟ ผนึกองค์กรภาคีและนักวิชาการ ผลักดันกฎหมายบังคับให้เกลือผสมไอโอดีนเพื่อป้องกันเด็กไทยขาดไอโอดีนอย่างยั่งยืน ยกกระทรวงสาธารณสุขเป็นเจ้าภาพ ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งแก้ปัญหาอย่างบูรณาการ พร้อมเรียกร้องให้แก้กฎหมายให้ชัดเจนขึ้น และให้บังคับใช้อย่างเคร่งครัด สำนักงานส่งเสริมสวัสดิภาพและพิทักษ์เด็ก เยาวชน ผู้ด้อยโอกาสและผู้สูงอายุ สท องค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ UNICEF ประเทศไทย องค์กรภาคี ภาครัฐและเอกชน นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ และผู้ประกอบการ เรียกร้องให้กระทรวงสาธารณสุขเป็นเจ้าภาพในการเร่งส่งเสริมการบริโภคไอโอดีนอย่างเพียงพอในเด็กและสตรีโดยเฉพาะที่มีครรภ์ เพื่อป้องกันโรคขาดสารไอโอดีน อันเป็นปัจจัยหนึ่งที่มีผลต่อระดับการพัฒนาสติปัญญา IQ และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคเอ๋อและพัฒนาการที่ผิดปกติของสมอง ศนพรัชตะ รัชตะนาวิน คณบดีคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล กรรมการในคณะกรรมการควบคุมโรคขาดสารไอโอดีนแห่งชาติ เปิดเผยว่า ผลของการขาดสารไอโอดีนในหญิงตั้งครรภ์มีผลต่อเด็กตั้งแต่เริ่มปฏิสนธิ เพราะในช่วง ๑๒ สัปดาห์แรก ทารกไม่สามารถสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนได้เองต้องรับจากแม่ หากแม่ขาดไอโอดีนอย่างรุนแรงตั้งแต่ปฏิสนธิ ทารกก็จะพร่องไทรอยด์ ฮอร์โมน และหากขาดไทรอยด์ฮอร์โมนอย่างรุนแรงใน ๑๒ สัปดาห์แรก เด็กจะแท้งและเสียชีวิต แต่หากรอดชีวิตก็จะมีโอกาสเป็นโรคเอ๋อ ไอคิวต่ำถึงระดับ ๓๐-๔๐ ได้ และอาจหูหนวก เป็นใบ้ บางคนถึงกับเดินไม่ได้ พิการอย่างถาวร ด้วยเหตุนี้ เราจำเป็นจะต้องมีมาตรการที่มีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง เพื่อป้องกันไม่ให้ปัญหาเกิดขึ้นอีก โดยเสนอ ๔ มาตรการ คือ ๑นโยบายการเมืองต้องให้ความสนใจกับการแก้ปัญหานี้อย่างจริงจังและต่อเนื่อง ๒ต้องติดตามผลเป็นระยะ เพื่อประเมินประสิทธิภาพ ๓ต้องเสริมไอโอดีนในพาหะที่เหมาะสมเพื่อให้ประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้รับสารไอโอดีนอย่างเพียงพอ และ ๔ต้องให้ความรู้กับประชาชน ปรับทัศนคติใหม่ เน้นสร้างความเข้าใจว่า ปัญหาการขาดสารไอโอดีนมีความสัมพันธ์กับพัฒนาการของสมอง ศนพรัชตะกล่าว พญแสงโสม สีนะวัฒน์ นักวิชาการสาธารณสุขทรงคุณวุฒิ ด้านโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า การรณรงค์ให้ประชาชนได้รับสารไอโอดีนอย่างเพียงพออย่างต่อเนื่องเป็นเรื่องสำคัญ การออกกฎหมายบังคับให้เกลือผสมไอโอดีนก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ต่อเนื่องได้ แต่การบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังก็สำคัญเช่นกัน อีกทั้งยังต้องส่งเสริมและสนับสนุนเครื่องมือในการผลิตให้แก่ผู้ประกอบการขนาดเล็ก การควบคุมคุณภาพในโรงงาน เพราะมีปัญหามาตลอด เนื่องจากโรงงานผลิตเกลือมีหลายขนาดและส่วนใหญ่เป็นรายย่อย อีกประเด็นที่สำคัญคือความร่วมมือของชุมชนที่จะต้องร่วมกันคิดหาทางแก้ปัญหานี้ และต้องอาศัยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยกันโฆษณาประชาสัมพันธ์ เฝ้าระวังและส่งเสริมให้บริโภคเกลือผสมไอโอดีนอย่างต่อเนื่อง นางสาวนฤมล ฉัตรสง่า นักวิชาการอาหารและยาชำนาญการ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา อยกล่าวว่า กระทรวงสาธารณสุขประกาศเป็นนโยบายอย่างชัดเจนและจริงจัง ที่จะขจัดปัญหานี้ให้หมดไปจากคนไทย ซึ่ง อยได้ระดมสรรพกำลังเพื่อสนองนโยบายในเรื่องนี้อย่างเต็มที่ โดยได้ปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ ๑๕๓ พศ๒๕๓๗ เรื่องเกลือบริโภค ให้มีความครอบคลุม เข้มงวดขึ้น โดยกำหนดให้เกลือทุกชนิดทั้งที่บริโภคและที่ใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหารจะต้องเป็นเกลือเสริมไอโอดีน โดยให้มีปริมาณไอโอดีนที่เหมาะสมและเพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภค และการผลิตต้องมีระบบประกันคุณภาพ ฉลากต้องมีข้อความว่า เกลือบริโภคเสริมไอโอดีน เป็นต้น ซึ่งผู้ผลิตและผู้นำเข้าเกลือบริโภคต้องขออนุญาตผลิตหรือนำเข้าและจดทะเบียนอาหาร อยได้ประชุมหารือกับชมรม สมาคม และผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องกับการผลิตอาหาร และได้ข้อสรุปว่า อุตสาหกรรมอาหารทุกชนิดที่ใช้เกลือเป็นวัตถุดิบหรือส่วนผสมทั้งผลิตและนำเข้า โดยเฉพาะน้ำปลา ซอสปรุงรส ซีอิ๊ว เครื่องปรุงรส อาหารกึ่งสำเร็จรูป และขนบกรุบกรอบ ต้องใช้เกลือเสริมไอโอดีนเป็นวัตถุดิบในการผลิต ทั้งนี้เมื่อออกกฎหมายรวมทั้งมาตรการดังกล่าว จะให้ความมั่นใจได้ว่าคนไทย ๖๕ ล้านคนมีโอกาศได้รับสารไอโอดีนอย่างพอเพียง
การขาดสารไอโอดีนในหญิงตั้งครรภ์ส่งผลร้ายแรงต่อทารกในครรภ์ ดังนี้:
1.  แท้ง spontaneous abortion: หากแม่ขาดไอโอดีนอย่างรุนแรงตั้งแต่ปฏิสนธ ทารกจะขาดไทรอยด์ฮอร์โมนซึ่งจำเป็นต่อพัฒนาการของสมองและระบบประสาท ส่งผลให้ทารกเสียชีวิตในครรภ์

2.  โรคเอ๋อ (cretinism): หากทารกได้รับไอโอดีนไม่เพียงพอในช่วง 3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ ทารกจะมีโอกาสเป็นโรคเอ๋อ ซึ่งเป็นภาวะทางสมองที่รุนแรง ส่งผลต่อสติปัญญา การเจริญเติบโต และพัฒนาการทางกายภาพ

3.  ไอคิวต่ำ: การขาดไอโอดีนส่งผลต่อพัฒนาการทางสมองของทารก ทารกที่คลอดออกมาจะมีไอคิวต่ำ เรียนรู้ช้า ความจำไม่ดี มีปัญหาในการคิดวิเคราะห์ และประสานงาน

4.  หูหนวก: การขาดไอโอดีนส่งผลต่อระบบประสาทหู ทารกที่คลอดออกมาอาจหูหนวก

5.  เป็นใบ้: การขาดไอโอดีนส่งผลต่อพัฒนาการทางภาษา ทารกที่คลอดออกมาอาจพูดไม่ได้

6.  พิการทางร่างกาย: การขาดไอโอดีนส่งผลต่อพัฒนาการของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ทารกที่คลอดออกมาอาจพิการทางร่างกาย เช่น เดินไม่ได้
ผลกระทบระยะยาว

7.  สติปัญญา: เด็กที่ขาดไอโอดีนจะมีสติปัญญาต่ำ เรียนรู้ช้า ความจำไม่ดี มีปัญหาในการคิดวิเคราะห์ และประสานงาน ส่งผลต่อผลการเรียน โอกาสในการทำงาน และคุณภาพชีวิต

8.  พฤติกรรม: เด็กที่ขาดไอโอดีนอาจมีพฤติกรรมก้าวร้าว สมาธิสั้น ควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ส่งผลต่อความสัมพันธ์กับผู้อื่น

9.  เศรษฐกิจ: เด็กที่ขาดไอโอดีนมีโอกาสเรียนหนังสือไม่จบ หางานทำยาก ส่งผลต่อเศรษฐกิจของครอบครัว ชุมชน และประเทศ

การป้องกัน:
1.  กินเกลือเสริมไอโอดีน: เกลือเสริมไอโอดีนเป็นวิธีที่ง่าย สะดวก และมีประสิทธิภาพในการป้องกันการขาดไอโอดีน คนไทยทุกคนควรบริโภคเกลือเสริมไอโอดีนเป็นประจำ
2.  กินอาหารทะเล: อาหารทะเลเป็นแหล่งไอโอดีนที่ดี ควรกินปลา กุ้ง หมึก หอย เป็นประจำ
3.  กินไข่ไก่: ไข่ไก่เป็นแหล่งไอโอดีนที่ดีอีกแหล่งหนึ่ง
4.  กินนมและผลิตภัณฑ์จากนม: นมและผลิตภัณฑ์จากนมบางชนิดมีไอโอดีนเสริม
กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics