ในผู้สูงอายุ การใช้ยาขยายรูม่านตาชนิด Phenylephrine มีข้อควรระวังอะไรบ้าง และทำไมผู้สูงอายุจึงมีความเสี่ยงต่ออาการไม่พึงประสงค์จากยานี้มากกว่าวัยอื่นๆ?
ความเสี่ยงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด: ยา Phenylephrine ออกฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาทซิมพาเทติก ส่งผลให้ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว หัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับระบบหัวใจและหลอดเลือดอยู่แล้ว เช่น โรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง

ความเสี่ยงต่อภาวะต้อหินมุมปิด: ยา Phenylephrine อาจทำให้ม่านตาขยายกว้างมากขึ้น ส่งผลให้ม่านตาไปขวางท่อระบายน้ำตาในตา ทำให้ความดันในลูกตาสูงขึ้น ซึ่งอาจกระตุ้นให้เกิดภาวะต้อหินมุมปิดเฉียบพลันในผู้ที่มีความเสี่ยงอยู่แล้ว

เหตุผลที่ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงต่ออาการไม่พึงประสงค์จากยานี้มากกว่าวัยอื่นๆ:

การเปลี่ยนแปลงของร่างกายตามวัย: ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงของระบบต่างๆ ในร่างกาย เช่น ระบบหัวใจและหลอดเลือด ระบบประสาท ทำให้ร่างกายตอบสนองต่อยาได้ไวขึ้น ส่งผลข้างเคียงจากยาได้ง่ายขึ้น

โรคประจำตัว: ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มักมีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน ซึ่งยา Phenylephrine อาจไปซ้ำเติมอาการของโรคเหล่านี้ให้รุนแรงขึ้น

การใช้ยาหลายชนิด: ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มักต้องใช้ยาหลายชนิดเพื่อรักษาโรคประจำตัว ยา Phenylephrine อาจไปเกิดปฏิกิริยากับยาอื่นๆ ส่งผลข้างเคียงที่รุนแรง

ตัวอย่างกรณี:

คุณยายวัย 72 ปี มีโรคความดันโลหิตสูงมานาน 5 ปี ทานยาควบคุมความดันโลหิตอยู่เป็นประจำ วันหนึ่งคุณยายไปตรวจตา แพทย์สั่งยาขยายรูม่านตาชนิด Phenylephrine หยอดเพื่อตรวจจอตา หลังหยอดยา คุณยายรู้สึกใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว คลื่นไส้ อาเจียน แพทย์จึงวินิจฉัยว่าคุณยายมีอาการไม่พึงประสงค์จากยา Phenylephrine

สรุป:

การใช้ยาขยายรูม่านตาชนิด Phenylephrine ในผู้สูงอายุควรทำด้วยความระมัดระวัง ผู้สูงอายุควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรเกี่ยวกับโรคประจำตัว ยาที่ทานประจำ และอาการแพ้ยาต่างๆ ก่อนใช้ยา แพทย์หรือเภสัชกรจะประเมินความเสี่ยงและเลือกยาที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุแต่ละราย
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine,เภสัชวิทยา Pharmacology