กลไกของระบบทางเดินหายใจ ที่ชี้ขาดว่า การดำเนินโรคและพยากรณ์โรคของเชื้อโควิด-19 ที่เข้าสู่ร่างกายเป็นอย่างไร มีอะไรบ้าง
กลไกของระบบทางเดินหายใจ ที่ชี้ขาดว่า การดำเนินโรคและพยากรณ์โรคของเชื้อโควิด-19 ที่เข้าสู่ร่างกายเป็นอย่างไร คือ


1. กลไกของภูมิคุ้มกันของระบบทางเดินหายใจ (innate and adaptive immunity) ทั้งภูมิคุ้มกันแต่กำเนินและภูมิคุ้มกันเฉพาะโรค ทั้งภายนอกเซลล์และภายในเซลล์ (เช่น AMP, ซ่อมแซม/รีไซเคิลเซลล์ autophagy)


2. กลไกของระบบการอักเสบของเซลล์เยื้อบุทางเดินหายใจ (inflammation) ทั้งระบบกระตุ้นการอักเสบและยับยั้งการอักเสบ โดยภูมิคุ้มกันของระบบทางเดินหายใจ ทั้งการทำลายเชื้อโควิด-19 ด้วยการเก็บกินแบบการอักเสบและปล่อยสารกระตุ้นการอักเสบ (cytokine storm) และด้วยการสลายเซลล์แบบไม่มีการอักเสบ (apoptosis)


3. กลไกการทำงานของเซลล์เยื้อบุหลอดเลือด (endothelial function) ถ้าเกิดความผิดปกติของเซลล์เยื่อบุหลอกเลือดฝอย (รอบๆ ถุงลม) ทั้งจากโรคหรือภาวะที่เป็นอยู่เดิม เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน หัวใจล้มเหลว (หรือโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง-เอ็นซีดี) และจากการอักเสบลุกลามจากเซลล์เยื่อบุถุงลมที่อยู่ติดกัน ส่งผลให้เซลล์หลอดเลือดอักเสบ หดตัว เกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ง่าย ขาดเลือด

ซึ่งทั้ง 3 กลไกนี้ มีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน เป็นเหตุปัจจัยซึ่งกันและกัน เช่น ภูมิคุ้มกันแต่กำเนิน จะปล่อยสารกระตุ้นการอักเสบให้มากขึ้น และลดการอักเสบให้น้อยลง ทำให้การอักเสบที่เกิดขึ้นพอเหมาะพอควรกับเชื้อโควิด-19 ที่มากระตุ้น

การอักเสบก็ส่งผลต่อให้ภูมิคุ้มกันเฉพาะโรคอย่างเหมาะสมเกิดตามมา หรือภูมิคุ้มกันแต่กำเนิดในเซลล์เยื้อบุทางเดินหายใจ ช่วยลดการตายของเซลล์ดังกล่าว ก็ไม่ไปทำให้เซลล์เยื่อบุหลอดเลือดที่อยู่ติดกัน เกิดการทำงานผิดปกติไป

แม้แต่เซลล์เยื้อบุหลอดเลือดที่ทำงานปกติ ก็ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันในเซลล์เยื้อบุถุงลมสร้างภูมิคุ้มกันในเซลล์ดีขึ้นด้วย หรือการทำงานผิดปกติของเซลล์เยื่อบุหลอดเลือดฝอย ทำให้หลอดเลือดหดตัว เกิดลิ่มเลือดง่ายขึ้น เลือดไปเลี้ยงเซลล์เยื่อบุถุงลมลดลง ก็ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันของเซลล์เยื่อบุถุงลมลดลงด้วย ในขณะเดียวกัน การควบคุมการอักเสบให้พอเหมาะของเซลล์ดังกล่าวก็ลดลงด้วย ก็ส่งผลให้การทำงานของเซลล์เยื้อบุหลอดเลือดฝอยผิดปกติมาขึ้นด้วย
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine