จงสรุปให้หน่อย ยาทาม็อกซิเฟน (Tamoxifen) คือยาอะไรและมีสรรพคุณอย่างไร
มะเร็งเต้านม: เกิดจากเนื้อเยื่อของเต้านมมีการแบ่งตัวเพิ่มปริมาณของเซลล์ที่ผิดปกติ/เซลล์มะเร็งเต้านม โดยการแบ่งตัวของเซลล์ผิดปกติเหล่านั้นจะทำลายเซลล์ปกติของเต้านมและของร่างกาย และสามารถอาศัยการหมุนเวียนของเลือดนำพาเอาเซลล์มะเร็งเต้านมแพร่กระจายไปเจริญเติบโตเป็นก้อนมะเร็งก้อนใหม่ที่อวัยวะอื่นๆนอกเหนือจากเต้านมได้เช่น ปอด กระดูก ตับ สมอง

โดยปกติแล้ว การเจริญเติบโตและการทำงานของเต้านมขึ้นอยู่กับฮอร์โมนเพศภายในร่าง กาย ดังนั้นการเจริญเติบโตของมะเร็งเต้านมจึงมีส่วนขึ้นอยู่กับฮอร์โมนเพศเช่นกัน โดยมะเร็งเต้านมจะเติบโตขึ้นเมื่อได้รับการกระตุ้นจากฮอร์โมนเพศหญิง การลดปริมาณฮอร์โมนเพศหญิงในร่างกายลงหรือการขัดขวางการออกฤทธิ์ของฮอร์โมนเพศหญิงในร่างกายที่จะไปกระตุ้นเซลล์มะ เร็งเต้านมจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็งเต้านม อย่างไรก็ตามผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่สามารถรับการรักษาทางด้านฮอร์โมนได้ต้องเป็นผู้ที่ผลตรวจชิ้นเนื้อมะเร็งพบเซลล์ที่มีตัวรับ ฮอร์โมน (Hormone receptor) ของฮอร์โมนเพศหญิงนี้อยู่ได้แก่ ตัวรับของเอสโตรเจน (Estrogen receptor ย่อว่า ER) และตัวรับของโพรเจสเทอโรน (Progesterone receptor ย่อว่า PR)

ทาม็อกซิเฟนคือยาอะไร?
ยาทาม็อกซิเฟน (Tamoxifen) คือ ยาที่มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิงคือ เอสโตรเจน (Estrogen) แต่ในขณะเดียวกันก็มีฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเอสโตรเจน(Antiestrogenic)โดยขึ้นอยู่กับอวัยวะหรือเซลล์เป้าหมายที่ยาไปออกฤทธิ์ ได้แก่

บริเวณกระดูกและมดลูก ยาทาม็อกซิเฟนมีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเอสโตรเจน
แต่สำหรับเต้านม ยาทาม็อกซิเฟนมีฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเอสโตรเจน
ยาทาม็อกซิเฟน ถูกใช้อย่างแพร่หลายในปัจจุบันเพื่อรักษามะเร็งเต้านม ทั้งนี้สามารถใช้ยานี้ได้ทั้งในสตรีวัยเจริญพันธุ์และสตรีวัยหมดประจำเดือน โดยสามารถใช้ได้ในการลดการกลับเป็นซ้ำของมะเร็งเต้านมภาย หลังการรักษาด้วยวิธีอื่นเช่น การผ่าตัด ยาเคมีบำบัด รังสีรักษา-ฉายรังสี-ใส่แร่ เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการใช้ยานี้ก่อนผ่าตัดเพื่อลดขนาดของก้อนมะเร็งเต้านมลง จนเหลือขนาดที่แพทย์สามารถผ่าตัดก้อนเนื้อออกได้ (มักใช้ในผู้สูงอายุที่ร่างกายไม่สามารถรับยาเคมีบำบัดได้), หรือใช้ป้องกันการเกิดมะเร็งเต้านม ในสตรีที่มีความเสี่ยง/ปัจจัยเสี่ยงสูงต่อการเกิดมะเร็งเต้านม (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บท ความเรื่อง มะเร็งเต้านม)

ยาทาม็อกซิเฟนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) รักษาโรคอะไร?
ทาม็อกซิเฟน
ยาทาม็อกซิเฟนมีสรรพคุณรักษาโรค/ข้อบ่งใช้: เช่น

ใช้รักษาโรคมะเร็งเต้านมชนิดแพร่กระจาย (Metastatic breast cancer: มะเร็งระยะที่ 4) ทั้งในเพศหญิงและในเพศชาย
ใช้รักษาร่วมกับการรักษาหลักของโรคมะเร็งเต้านม ได้แก่ ร่วมกับการผ่าตัด และ/หรือ ยาเคมีบำบัด และ/หรือ รังสีรักษา-ฉายรังสี-ใส่แร่
ใช้เพื่อลดความเสี่ยงการเกิดเป็นมะเร็งเต้านมในกรณีเป็นมะเร็งเต้านมระยะศูนย์(Ductal carcinoma in situ, ดีซีไอเอส/DCIS/ มะเร็งระยะศูนย์)หลังการผ่าตัด และ/หรือ รังสีรักษา(รังสีรักษา-ฉายรังสี-ใส่แร่)
ใช้เพื่อลดโอกาสเกิดมะเร็งเต้านมในสตรีที่มีปัจจัยเสี่ยงสูงในการเกิดมะเร็งเต้านม (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง มะเร็งเต้านม)
นอกจากนี้ยังมีการใช้ยานี้นอกเหนือจากข้อบ่งชี้ที่ระบุไว้ในฉลากยา (Unlabeled/ investigational use) โดยเป็นข้อมูลการรักษาที่ได้จากการศึกษาทางการแพทย์ เช่น

ใช้ในการรักษาอาการปวด/เจ็บเต้านม (Mastalgia หรือ Breast pain)
ภาวะนมแตกพาน หรือภาวะผู้ชายมีนม (Gynecomastia) เนื่องจากร่างกายมีระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนที่สูงกว่าปกติ
บางระยะของโรคมะเร็งชนิดอื่นๆนอกเหนือจากมะเร็งเต้านม เช่น มะเร็งรังไข่ (Ovarian cancer), มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrial cancer)
ใช้ทางสูตินรีเวชเพื่อเหนี่ยวนำการตกไข่ในหญิงที่มีภาวะมีบุตรยาก (Induction of ovula tion)
ใช้รักษาภาวการณ์เป็นหนุ่มสาวก่อนวัย/ภาวะเจริญก่อนวัย (Precocious puberty)
ยาทาม็อกซิเฟนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?
ยาทาม็อกซิเฟนมีกลไกการออกฤทธิ์โดยการแย่งจับกับตัวรับ(Receptor)ของฮอร์โมนเอสโตรเจน(Estrogen receptor) ของเซลล์มะเร็งเต้านมอย่างเฉพาะเจาะจงที่เรียกว่า Selective Estrogen Receptor Modulators; SERMs ส่งผลให้ฮอร์โมนเอสโตรเจนที่มีอยู่ในร่างกายไม่มีโอกาสกระตุ้นให้เซลล์มะเร็งที่มีตัวรับนั้นเติบโตได้ หรือหากจะเติบโตได้ก็จะมีการเติบโตที่ช้ากว่าปกติ

ยาทาม็อกซิเฟนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?
รูปแบบทางเภสัชภัณฑ์/รูปแบบการจัดจำหน่ายของยาทาม็อกซิเฟน:

ยาเม็ดสำหรับรับประทาน ขนาด 10, 15, 20 และ 30 มิลลิกรัม โดยเป็นยาเม็ด (Tablet) หรือยาเม็ดเคลือบ (Film-coat tablet)
ทั้งนี้ เนื่องจากยานี้มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมน จึงควรหลีกเลี่ยง การหัก แบ่ง บด เคี้ยว หรือทำให้เม็ดยาแตก หากมีความจำเป็นต้องให้ยาผ่านทางสายให้อาหาร (Enteral tube feeding) สามารถบดยาได้แต่ต้องให้ยาทันทีหลังบดยา เนื่องจากยาทั้งสองรูปแบบอยู่ในรูปแบบที่ปลด ปล่อยตัวยาทันที (Immediate release) แต่ผู้ที่เตรียมหรือป้อนยาให้แก่ผู้ป่วยจะต้องสวมถุงมือรวมทั้งผูกผ้าปิดจมูกและปาก (หน้ากากอนามัย) และควรต้องบดเม็ดยาในภาชนะที่ปิดสนิท
ยาทาม็อกซิเฟน (Tamoxifen) คือ ยาที่มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิงคือ เอสโตรเจน (Estrogen) แต่ในขณะเดียวกันก็มีฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเอสโตรเจน(Antiestrogenic)โดยขึ้นอยู่กับอวัยวะหรือเซลล์เป้าหมายที่ยาไปออกฤทธิ์ ได้แก่

บริเวณกระดูกและมดลูก ยาทาม็อกซิเฟนมีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเอสโตรเจน แต่สำหรับเต้านม ยาทาม็อกซิเฟนมีฤทธิ์ต้านฮอร์โมนเอสโตรเจน ยาทาม็อกซิเฟน ถูกใช้อย่างแพร่หลายในปัจจุบันเพื่อรักษามะเร็งเต้านม ทั้งนี้สามารถใช้ยานี้ได้ทั้งในสตรีวัยเจริญพันธุ์และสตรีวัยหมดประจำเดือน โดยสามารถใช้ได้ในการลดการกลับเป็นซ้ำของมะเร็งเต้านมภาย หลังการรักษาด้วยวิธีอื่นเช่น การผ่าตัด ยาเคมีบำบัด รังสีรักษา-ฉายรังสี-ใส่แร่ เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการใช้ยานี้ก่อนผ่าตัดเพื่อลดขนาดของก้อนมะเร็งเต้านมลง จนเหลือขนาดที่แพทย์สามารถผ่าตัดก้อนเนื้อออกได้ (มักใช้ในผู้สูงอายุที่ร่างกายไม่สามารถรับยาเคมีบำบัดได้), หรือใช้ป้องกันการเกิดมะเร็งเต้านม ในสตรีที่มีความเสี่ยง/ปัจจัยเสี่ยงสูงต่อการเกิดมะเร็งเต้านม  

ยาทาม็อกซิเฟนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) รักษาโรคอะไร?
ทาม็อกซิเฟน

ยาทาม็อกซิเฟนมีสรรพคุณรักษาโรค/ข้อบ่งใช้: เช่น
- ใช้รักษาโรคมะเร็งเต้านมชนิดแพร่กระจาย (Metastatic breast cancer: มะเร็งระยะที่ 4) ทั้งในเพศหญิงและในเพศชาย
- ใช้รักษาร่วมกับการรักษาหลักของโรคมะเร็งเต้านม ได้แก่ ร่วมกับการผ่าตัด และ/หรือ ยาเคมีบำบัด และ/หรือ รังสีรักษา-ฉายรังสี-ใส่แร่
- ใช้เพื่อลดความเสี่ยงการเกิดเป็นมะเร็งเต้านมในกรณีเป็นมะเร็งเต้านมระยะศูนย์(Ductal carcinoma in situ, ดีซีไอเอส/DCIS/ มะเร็งระยะศูนย์)หลังการผ่าตัด และ/หรือ รังสีรักษา(รังสีรักษา-ฉายรังสี-ใส่แร่)
- ใช้เพื่อลดโอกาสเกิดมะเร็งเต้านมในสตรีที่มีปัจจัยเสี่ยงสูงในการเกิดมะเร็งเต้านม  

นอกจากนี้ยังมีการใช้ยานี้นอกเหนือจากข้อบ่งชี้ที่ระบุไว้ในฉลากยา (Unlabeled/ investigational use) โดยเป็นข้อมูลการรักษาที่ได้จากการศึกษาทางการแพทย์ เช่น
- ใช้ในการรักษาอาการปวด/เจ็บเต้านม (Mastalgia หรือ Breast pain)
- ภาวะนมแตกพาน หรือภาวะผู้ชายมีนม (Gynecomastia) เนื่องจากร่างกายมีระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนที่สูงกว่าปกติ
- บางระยะของโรคมะเร็งชนิดอื่นๆนอกเหนือจากมะเร็งเต้านม เช่น มะเร็งรังไข่ (Ovarian cancer), มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrial cancer)
- ใช้ทางสูตินรีเวชเพื่อเหนี่ยวนำการตกไข่ในหญิงที่มีภาวะมีบุตรยาก (Induction of ovula tion)
- ใช้รักษาภาวการณ์เป็นหนุ่มสาวก่อนวัย/ภาวะเจริญก่อนวัย (Precocious puberty)
เภสัชวิทยา Pharmacology