ช่วยสรุปบทความ บนเส้นทางหนังสือ ๒
จิตแพทย์คัตเลอร์เล่าว่า เมื่อ ๒ ปีก่อน เพื่อนของเขาคนหนึ่งมีโชคลาภตกมาถึงตัวอย่างไม่ได้คาดฝัน เพื่อนคนนี้เป็นพยาบาล ก่อนหน้านั้น ๑๘ เดือน ได้เลิกอาชีพพยาบาล แล้วไปทำงานบริษัทกับเพื่อนสองคน บริษัทประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว ภายในเวลา ๑๘ เดือนมีบริษัทใหญ่มาซื้อกิจการของบริษัทด้วยเงินจำนวนสูง เธอร่ำรวยขึ้นมาทันที เลยเลิกทำงาน ทั้งที่อายุเพียง ๓๒ ปี คัตเลอร์ถามเธอว่ามีความสุขดีหรือ เธอตอบว่าก็ดีที่มีโอกาสเดินทาง แต่เธอว่า มันแปลก เมื่อคลายความตื่นเต้นจากการมีเงิน มีบ้านมีช่อง สิ่งต่างๆ ก็กลับไปเหมือนเดิม ฉันไม่คิดว่าฉันมีความสุขมากกว่าเดิม ในเวลาเดียวกันคัตเลอร์มีเพื่อนอีกคนหนึ่งที่พบว่าตัวเองมีเชื้อ HIV ทีแรกผมแย่เลย เพื่อนคนนี้ว่า ใช้เวลาเกือบปีกว่าจะทำใจได้ว่าผมติดเชื้อไวรัสนี้ เขาว่า 
แต่ว่าหลังจาก นั้นสิ่งต่างๆ เปลี่ยนไป ผมรู้สึกมีความสุขมากกว่าแต่ก่อน แต่ละเวลา แต่ละเรื่องมีความหมายสำหรับผม แม้ผมจะไม่ต้องการติดเชื้อ HIV แต่มันก็เปลี่ยน-แปลงชีวิตผมในทางบวก เปลี่ยนอย่างไร คัตเลอร์ถาม ก็อย่างเช่น ผมเคยเป็นคนวัตถุนิยมจัด แต่ในปีที่ผ่านมาการที่ต้องเผชิญกับความตาย มันเปิดโลกใหม่ให้ผม ผมสนใจเรื่องจิตวิญญาณ spirituality เป็นครั้งแรกในชีวิต หาหนังสือมาอ่าน คุยกับผู้คนเกี่ยวกับเรื่องนี้ ทำให้ค้นพบสิ่งที่ ไม่เคยแม้แต่คิดถึงมาก่อน ตื่นเช้าขึ้นมาก็รู้สึกตื่นเต้นว่า วันนี้จะได้พบอะไรใหม่ๆ ตัวอย่างของ ๒ คนข้างบนนี้แสดงว่า ความสุขเกิดจากสภาวะของจิตใจ มากกว่าปัจจัยนอกตัว ความสำเร็จทำให้เกิดความรู้สึกดีอยู่ชั่วคราว แล้วมันก็กลับไปที่เดิม ในทางกลับกันก็เช่นเดียวกัน มีการวิจัยผู้ถูกลอตเตอรี่ในรัฐอิลลินอยส์ และลอตเตอรี่ของอังกฤษพบว่า ความรู้สึกที่ดีอยู่ไม่นานก็หายไป การวิจัยผู้โชคร้าย เช่น เป็นมะเร็ง ตาบอด เป็นอัมพาต พบว่าจะมีความรู้สึกแย่อยู่พักหนึ่ง แล้วก็กลับไปมีความรู้สึกอยู่ที่ระดับเดิมหลังจากปรับตัวอยู่ชั่วระยะหนึ่ง แต่ละคนมีความสุขที่เป็น baseline หรือความสุขระดับพื้นฐานของแต่ละคน คำถามคือว่า ความสุขระดับพื้นฐาน นี้ มันเกิดจากอะไร และมีทางที่จะเปลี่ยนแปลงให้มีมากขึ้นได้ไหม เป็นกรรมพันธุ์ นักวิจัยบางคนว่าความสุขระดับพื้นฐานเป็นกรรมพันธุ์อย่าง ลูกแฝดไข่ใบเดียวกัน มักจะมีความสุขระดับพื้นฐานใกล้เคียงกัน แม้จะได้รับการเลี้ยงดูในสิ่งแวดล้อมต่างกัน เราจะเห็นได้ว่าบางคนก็รื่นเริงเป็นสุขอยู่ตลอดเวลา ผมมีน้าของภรรยาเป็นเช่นนั้นอยู่คนหนึ่ง ลูกของเขาก็เหมือนกัน ถ้าเราเลี้ยงเด็กเล็กๆ หลายๆ คน จะเห็นว่าเด็กๆ ต่างกันมาตั้งแต่เกิด บางคนก็ใจเย็น บางคนก็หงุดหงิด โกรธง่าย เพราะฉะนั้น สารเคมีในสมอง ซึ่งกำหนดโดยกรรมพันธุ์ ต้องมีส่วนในการกำหนดความสุขระดับพื้นฐานของแต่ละคน คนที่มีกรรมพันธุ์เป็นโรคซึมเศร้า depression มีความทุกข์เต็มตัวเลย และถึงขั้นทนไม่ไหวทำให้ฆ่าตัวตาย แม้ว่ากรรมพันธุ์จะมีส่วนกำหนดความสุขระดับพื้นฐานในแต่ละคน แต่ก็ยังมีปัจจัยทางจิตใจอีก ที่เราจะทำให้ความสุขเพิ่มขึ้นได้ จิตที่ชอบเปรียบเทียบ ความสุขความพอใจของเราขึ้นอยู่กับการเปรียบเทียบ
เพื่อนแพทย์คัตเลอร์คนหนึ่งร่ำรวยขึ้นจากการผันตัวเป็นนักธุรกิจ ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว ร่ำรวยในชั่วข้ามคืน ลาออกจากงานในวัย 32 ปี ใช้ชีวิตท่องเที่ยว แต่กลับไม่รู้สึกมีความสุขมากขึ้น เพื่อนอีกคน พบว่าตัวเองติดเชื้อ HIV รู้สึกแย่ ใช้เวลาเกือบปีในการยอมรับความจริง
ชายคนนี้ติดเชื้อ HIV ซึ่งเปลี่ยนมุมมองต่อชีวิตของเขาอย่างสิ้นเชิง จากที่เคยเป็นคนวัตถุนิยม ตอนนี้เขากลับสนใจเรื่องจิตวิญญาณ เขาตื่นเต้นกับสิ่งใหม่ ๆ ที่จะได้เรียนรู้ในแต่ละวัน ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า ความสุขที่แท้จริงนั้นเกิดขึ้นจากสภาวะของจิตใจ มากกว่าปัจจัยภายนอก ความสำเร็จอาจทำให้เรารู้สึกดี แต่ความสุขนั้นมักเป็นเพียงชั่วคราว ในทางกลับกัน ความสุขที่เกิดจากจิตใจนั้นยั่งยืนกว่า การวิจัยพบว่า ผู้ที่ถูกลอตเตอรี่ก็รู้สึกดีใจเพียงชั่วคราวเท่านั้น ความสุขนั้นไม่ได้อยู่กับพวกเขาไปนาน
การวิจัยพบว่าผู้ที่ประสบกับความทุกข์มักมีความเศร้าชั่วขณะหนึ่ง แต่กลับกลายเป็นปกติได้หลังจากนั้น ความสุขระดับพื้นฐานมีส่วนผสมทั้งพันธุกรรมและแวดล้อม บุคคลที่มีความสุขใกล้เคียงกันมักมีกรรมพันธุ์ที่คล้ายคลึง แม้แต่กับสภาพแวดล้อมที่แตกต่าง บางคนยังคงมีความสุขและร่าเริงตลอดเวลา
กรรมพันธุ์มีบทบาทในการกำหนดความสุขระดับพื้นฐาน แต่จิตวิญญาณและการเปรียบเทียบก็มีผลด้วย คนที่มีกรรมพันธุ์เป็นโรคซึมเศร้าอาจมีความทุกข์มากและถึงขั้นทนไม่ไหว การเลี้ยงเด็กในวัยเริ่มต้นก็สามารถเห็นความแตกต่างในพฤติกรรมและอารมณ์ ทั้งนี้ เพราะสารเคมีในสมองที่กำหนดโดยกรรมพันธุ์มีบทบาทในความสุขระดับพื้นฐาน
จิตเวชศาสตร์ (จิตเวชศาสตร์) - Psychiatry