เมื่อการกระทำครบองค์ประกอบความผิดตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ ให้พิจารณาต่อว่าอย่างไร
1. การกระทำนั้นสำเร็จลงตามความประสงค์ของผู้กระทำหรือไม่
2. ผู้กระทำสามารถอ้างเหตุอะไรได้บ้าง
3. ถ้ามีตัวการ ผู้ใช้ ผู้สนับสนุน ผู้ลงมือได้กระทำไปในขอบเขตหรือไม่
4. การกระทำนั้นเกิดเพราะความสำคัญผิดในตัวบุคคลหรือสำคัญผิดในข้อเท็จจริงหรือไม่
คำตอบที่ถูกต้องได้แก่ 4.
เนื่องจาก เพราะเมื่อการกระทำครบองค์ประกอบความผิดตามที่กฎหมายบัญญัติไว้
ให้พิจารณาต่อว่า การกระทำนั้นเกิดเพราะความสำคัญผิดในตัวบุคคลหรือสำคัญผิดในข้อเท็จจริงหรือไม่

การพิจารณาคำถาม ต้องพิจารณาเป็นขั้นตอน ดังต่อไปนี้

1. พิจารณาว่าการกระทำครบองค์ประกอบตามที่กฎหมายบัญญัติหรือไม่ กล่าวคือ

1.1 พิจารณาว่าครบองค์ประกอบภายนอกหรือไม่
เช่น ผู้ใด ฆ่า ผู้อื่น หรือ ผู้ใด เอาไปซึ่งทรัพย์ ของผู้อื่นหรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย
อธิบายได้ดังนี้ การฆ่าผู้อื่น ผู้อื่นต้องมีสภาพบุคคลหรือมีชีวิตอยู่ในขณะกระทำการฆ่า
การยิงศพถือว่าขาดองค์ประกอบภายนอกของความผิดฐานนั้น การกระทำจึงไม่เป็นความผิด
ส่วนการเอาทรัพย์ของตนเองไปโดยคิดว่าเป็นทรัพย์ของผู้อื่น ก็ถือว่าขาดองค์ประกอบภายนอกเช่นเดียวกัน
keyword ผู้กระทำความผิดรู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบของความผิด

1.2 พิจารณาว่าครบองค์ประกอบภายในหรือไม่ กล่าวคือ
> ก. ต้องการฆ่า
> ข. จึงยิง
> ข. ตาย
> ก. กระทำโดยรู้สำนึกในการกระทำของตนว่าเป็นการฆ่า
> ข. เป็นการกระทำโดยเจตนา..
> กระทำโดยเจตนา ให้ตอบด้วยว่า เป็นเจตนาประเภทประสงค์ต่อผล หรือประเภทเล็งเห็นผล
> ถ้ากรณีไม่เป็นเจตนาประเภทประสงค์ต่อผล หรือย่อมเล็งเห็นผล ให้พิจารณาว่าเป็นการกระทำโดยพลาดหรือไม่
> ถ้าไม่เป็นพลาดถือว่าผู้กระทำมิได้กระทำโดยเจตนา
> kw ผู้กระทำเจตนากระทำต่อบุคคลหนึ่ง แต่ผลของการกระทำเกิดแก่บุคคลอีกคนหนึ่งโดยพลาดไป
> ให้ถือว่าผู้นั้นกระทำโดยเจตนาแก่บุคคลซึ่งได้รับผลร้ายจากการกระทำนั้น
> ให้พิจารณาประเด็นว่าการกระทำเป็นประมาทหรือไม่ โดยส่วนใหญ่จะมีคำว่า “ไม่ดูให้ดี”
> kw เป็นการกระทำโดยปราศจากความระมัดระวัง ซึ่งบุคคลในภาวะเช่นนั้นตามวิสัยและพฤติการณ์
> และผู้กระทำอาจใช้ความระมัดระวังเช่นนั้นได้ แต่หาได้ใช้เพียงพอไม่

1.3 พิจารณาว่าการกระทำสัมพันธ์กับผลหรือไม่ กล่าวคือ
> เป็นผลโดยตรงหรือไม่
> เมื่อเป็นผลโดยตรงแล้ว พิจารณาต่อว่าเป็นผลธรรมดาที่เป็นเหตุให้ต้องรับโทษหนักขึ้นหรือไม่
> เช่น ทำร้ายร่างกาย แต่เกิดตาบอด กรณีถือว่าเป็นความผิดฐานทำให้ผู้อื่นได้รับอันตรายสาหัส เป็นต้น
> ถ้าเป็นผลโดยตรงแล้ว แต่พิจารณาแล้วไม่เป็นผลธรรมดา ให้พิจารณาต่อว่าเป็นเหตุแทรกแซงหรือไม่
> ถ้าเป็นเหตุแทรกแซงที่วิญญูชนคาดหมายได้ ผู้กระทำก็ต้องรับผิดในความผิดฐานนั้นๆ
> แต่ถ้าเป็นเหตุแทรกแซงที่วิญญูชนคาดหมายไม่ได้ ผู้กระทำก็ไม่ต้องรับผิดในความผิดฐานนั้นๆ


2. เมื่อการกระทำครบองค์ประกอบความผิดตามที่กฎหมายบัญญัติไว้
ให้พิจารณาต่อว่ากระทำนั้นเกิดเพราะความสำคัญผิดในตัวบุคคลหรือสำคัญผิดในข้อเท็จจริงหรือไม่

2.1 สำคัญผิดในตัวบุคคล กล่าวคือ เจตนาจะกระทำต่อบุคคลหนึ่ง แต่กระทำต่อบุคคลอีกคนหนึ่งโดยสำคัญผิด
> kw ผู้กระทำโดยสำคัญผิดจะยกข้อแก้ตัวว่ามิได้กระทำโดยเจตนาหาได้ไม่ (ห้ามตอบว่า เจตนาฆ่าโดยสำคัญผิด)
> ก ต้องการฆ่า ข. ซึ่งเป็นบิดา ก. เห็น ค. เดินมาคิดว่าเป็น ก. จึงยิง ค. ตาย
> กรณีนี้ ก. ไม่ต้องรับผิดต่อ ข. เพราะฉะนั้น ก. จึงไม่มีความผิดฐานพยายามฆ่าบุพการีตามมาตรา 289 (1) ประกอบ 80 หรือแม้ตามมาตรา 81
> และถือได้ว่า ก. ได้กระทำโดยเจตนาต่อ ค. จนหมดสิ้นแล้ว หรือเจตนาที่ ก. มีต่อ ข. ได้แปรเปลี่ยนไปยัง ค.
> เพราะฉะนั้นจึงไม่มีความผิดใด ๆ เหลืออยู่ระหว่าง ก. กับ ข.

2.2 สำคัญผิดในข้อเท็จจริงตามมาตรา 62 วรรคแรก
เป็นกรณีที่ทำให้ผู้กระทำไม่มีความผิด หรือไม่ต้องได้รับโทษ หรือได้รับโทษน้อยลง
ซึ่งมีข้อพิจารณาว่า จะนำมาใช้ต่อเมื่อความจริงเป็นผลร้าย แต่ความเข้าใจเป็นผลดี


3. เมื่อการกระทำครบองค์ประกอบความผิดตามที่กฎหมายบัญญัติแล้ว
ให้พิจารณาต่อว่า ผู้กระทำสามารถอ้างเหตุอะไรได้บ้าง กล่าว อ้างป้องกัน เหตุที่ไม่มีความผิด หรืออ้างจำเป็น ไม่ต้องรับโทษ หรืออ้างบันดาลโทสะ ได้รับโทษน้อยลงหรือไม่
> ซึ่งผู้กระทำต้องมีเจตนาและเจตนาพิเศษด้วย
> ป้องกัน เจตนาพิเศษคือ เพื่อป้องกันสิทธิของตนหรือของผู้อื่น
> จำเป็น เจตนาพิเศษคือ 67 (1) อยู่ในที่บังคับหรือภายใต้อำนาจซึ่งไม่สามารถหลีกเลี่ยงหรือขัดขืนได้
> 67 (2) เพื่อให้ตนเองหรือผู้อื่นพ้นจากภยันตรายที่ใกล้จะถึง
> บันดาลโทสะ เจตนาพิเศษ คือ ถูกข่มเหงอย่างร้ายแรงด้วยเหตุอันไม่เป็นธรรม


4. เมื่อการกระทำครบองค์ประกอบความผิดตามที่กฎหมายบัญญัติไว้แล้ว
ให้พิจารณาวาการกระทำนั้นสำเร็จลงตามความประสงค์ของผู้กระทำหรือไม่
ถ้าไม่สำเร็จก็เป็นพยายาม ซึ่งต้องพิจารณาตามมาตรา 80 พยายามกระทำความผิด,
81 พยายามกระทำความผิดที่เป็นไม่ได้อย่างแน่แท้, 82 พยายามกระทำความผิดโดยการยับยั้งหรือกลับใจ
> 80 พยายามกระทำความผิด ต้องตอบด้วย เป็นการกระทำไปไม่ตลอด หรือเป็นการกระทำไปตลอดแล้ว แต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล
> 81 พยายามกระทำความผิดที่เป็นไปไม่ได้อย่างแน่แท้ ให้ตอบด้วยว่า เป็นเพราะปัจจัยที่ใช้ในการกระทำต่อ หรือวัตถุที่ใช้ในการกระทำต่อ
> 82 ยับยั้งหรือกลับใจ เป็นการที่ผู้กระทำกระทำไปไม่ตลอด เป็นยับยั้ง
> ส่วนการกระทำไปตลอดแล้วแต่กลับใจไม่ให้การกระทำนั้นบรรลุผล


5. เมื่อพิจารณาผู้ลงมือกระทำความผิดแล้ว ว่าเป็นผู้มีเจตนากระทำความผิดฐานนั้นๆ
ให้พิจารณาต่อว่า การกระทำความผิดดังกล่าวนั้นมีตัวการ ผู้ใช้ ผู้สนับสนุนหรือไม่ ถ้ามีผู้ลงมือได้กระทำไปในขอบเขตหรือไม่
> ตัวการ 83 ต้องเป็นความผิดที่เกิดขึ้นจากบุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไป ผู้กระทำความผิดด้วยนั้นถือว่าเป็นตัวการ
> โดยพิจารณาว่าผู้ที่กระทำด้วยกับผู้ลงมือนั้น มีการร่วมใจและร่วมกระทำหรือไม่ โดยอาจจะมีการแบ่งหน้าที่กันทำ เป็นต้น
> ผู้ใช้ 84 เป็นผู้ที่ก่อให้ผู้อื่นกระทำความผิด และผู้ลงมือกระทำความผิดก็ต้องมีเจตนากระทำความผิดด้วย
> ถ้าผู้ลงมือไม่มีเจตนากระทำความ แต่กระทำความผิดเพราะถูกหลอกลวงให้กระทำ
> กรณีถือว่าเป็นผู้กระทำความผิดโดยอ้อม ผู้ลงมือไม่มีความผิด แต่ผู้ใช้ที่หลอกลวงเป็นผู้กระทำความผิดเอง
> ผู้สนับสนุน 86 ต้องเป็นการช่วยเหลือหรือให้ความสะดวกในการที่ผู้อื่นกระทำความผิดนั้น
> และผู้กระทำความผิดต้องได้รับประโยชน์จากการช่วยเหลือเช่นนั้นด้วย
> และต้องเป็นการช่วยเหลือหรือให้ความสะดวกก่อนหรือขณะกระทำความผิด
> แม้ผู้กระทำความผิดจะมิได้รู้ถึงการช่วยเหลือหรือให้ความสะดวกก็ตาม
> พิจารณาว่าผู้ลงมือกระทำความผิดอยู่ในขอบเขตของการใช้กับการสนับสนุนหรือไม่
ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ