"มะเร็งตับในประชากรไทย กับปัจจัยเสี่ยง อาการ การตรวจ และวิธีการป้องกัน"
มะเร็งตับ โรคเงียบที่คนไทยมีอัตราการเสียชีวิตสูงที่สุด โดยเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ในเพศชาย และอันดับ 3 ในเพศหญิง
มะเร็งตับ (Hepatocellular Carcinoma) เกิดจากเซลล์ของตับที่เป็นมะเร็ง เกิดการแบ่งตัวแล้วแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ โรคนี้จะไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่จะแสดงอาการในระยะกลาง-ระยะสุดท้ายแล้ว ทำให้อันตรายอย่างมาก
ปัจจัยเสี่ยงที่ก่อให้เกิด โรคมะเร็งตับ
ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี, ซี
ไขมันพอกตับจากเบาหวาน และโรคอ้วน (Fatty Liver)
ผู้ป่วยโรคตับแข็ง จากการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์หรือสาเหตุอื่น
อาหารที่มี Aflatoxin, Nitrites สูง
อาการ มะเร็งตับ
มะเร็งตับระยะแรกๆ มักไม่มีอาการ แต่จะแสดงอาการในระยะสุดท้าย
ปวดท้อง
น้ำหนักลด
คลำเจอก้อนแข็งบริเวณท้องส่วนบน
ท้องมาน
ตัวเหลือง ตาเหลือง
เท้าบวม
มะเร็งตับมีวิธีการตรวจอย่างไรบ้าง?
วิธีตรวจมะเร็งตับในปัจจุบันมีวิธีใดบ้าง?
ซักประวัติและตรวจร่างกาย
ตรวจเลือดดูการทำงานของตับ ไวรัสตับอักเสบ และสารบ่งชี้มะเร็งตับ (Alpha-Fetoprotein)
ตรวจทางรังสีที่ตับและช่องท้อง เช่น ตรวจอัลตราซาวนด์ ตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ CT Scan และตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า MRI
ตัดชิ้นเนื้อตรวจทางพยาธิวิทยา
การรักษามะเร็งตับ
การผ่าตัด เช่น ตัดออกบางส่วน หรือปลูกถ่ายตับ สำหรับการผ่าตัดปลูกถ่ายตับ จะสามารถทำได้ในกรณีที่ผู้ป่วยมีก้อนในตับขนาดน้อยกว่า 5 ซม. และต้องมีอายุไม่เกิน 70 ปี
การทำลายเนื้อเยื่อมะเร็งตับ เช่น ใช้ความร้อนแบบ Radiofrequency Ablation หรือ Microwave Ablation, รักษาด้วยการใช้ความเย็น, และรักษาด้วยการใช้แอลกอฮอล์
การฉายรังสีจากภายนอกลำตัว เพื่อทำให้แสงรังสีมุ่งเป้าเฉพาะเจาะจงต่อเนื้อเยื่อมะเร็งตับ โดยไม่ให้เกิดภาวะข้างเคียงต่ออวัยวะรอบข้าง
รังสีวิทยา เช่น การใส่ยาคีโม การใส่สารรังสี เพื่อทำลายชิ้นเนื้อมะเร็งตับ
ภูมิคุ้มกันบำบัด เช่น PD-1 and PD-L1 Inhibitors และ CTLA-4 Inhibitor
ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) คือ Kinase Inhibitor และ Monoclonal Antibodies
การป้องกันมะเร็งตับ
หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่จะทำให้เกิดภาวะตับแข็ง ได้แก่ ลดดื่มแอลกอฮอล์ ลดความอ้วน ควบคุมน้ำหนัก
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันภาวะไขมันพอกตับ
ป้องกันการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และซี
งดการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน
ไม่ใช้ของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น
หากยังไม่มีภูมิคุ้มกันไวรัสตับอักเสบ บี ควรได้รับการฉีดวัคซีน
หากมีความเสี่ยงควรได้รับการตรวจเช็ก ตามคำแนะนำของแพทย์
  “การลดความเสี่ยงมะเร็งตับที่ดีที่สุด
คือการหมั่นตรวจคัดกรองมะเร็งตับเป็นประจำ
โดยเฉพาะผู้ป่วยที่เป็นโรคไวรัสตับอักเสบ บี และซี
เนื่องจาก 90% ของมะเร็งตับเกิดจากการติดเชื้อ
ไวรัสตับอักเสบ บี และซี ในผู้ป่วยกลุ่มนี้
หากมีมะเร็งตับเกิดขึ้น มะเร็งตับจะโตขึ้น
เป็น 2 เท่าภายในเวลา 3-6 เดือน”
มะเร็งตับเป็นโรคที่ทำให้อัตราการเสียชีวิตสูงที่สุดในประชากรไทย โดยมีอัตราการเสียชีวิตอันดับ 1 ในเพศชายและอันดับ 3 ในเพศหญิง โรคนี้มีปัจจัยเสี่ยงหลายประการ เช่น ติดเชื้อไวรัสตับ, ไขมันพอกตับ, แอลกอฮอล์, และสารพิษเคมีต่างๆ เป็นต้น

อาการของมะเร็งตับมักไม่แสดงในระยะแรก แต่จะปรากฏเมื่อเข้าสู่ระยะกลางถึงระยะสุดท้าย อาการได้แก่ ปวดท้อง, น้ำหนักลด, คลำเจอก้อน, ท้องมาน, ตัวเหลือง, เท้าบวม เป็นต้น

การตรวจมะเร็งตับมีหลายวิธี เช่น การตรวจเลือด, ตรวจร่างกาย, ตรวจทางรังสี เช่น อัลตราซาวนด์, CT Scan, MRI, และการตัดชิ้นเนื้อเพื่อทำการตรวจทางพยาธิวิทยา

วิธีการรักษามะเร็งตับประกอบด้วยการผ่าตัด, การทำลายเนื้อเยื่อ, รังสีวิทยา, ภูมิคุ้มกันบำบัด, ยามุ่งเป้า, และการฉีดสารเคมี เช่น ยาคีโม การป้องกันมะเร็งตับควรหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อโรค เช่น ลดการดื่มแอลกอฮอล์, ลดความอ้วน, ออกกำลังกาย, ป้องกันการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ และฉีดวัคซีน

สำหรับผู้ป่วยที่เสี่ยงต่อโรคมะเร็งตับ, ควรตรวจคัดกรองเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ที่ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และซี เนื่องจากโรคมะเร็งตับมีความสัมพันธ์กับไวรัสนี้ในร้อยละสูง
การลดความเสี่ยงมะเร็งตับที่ดีที่สุดคือการตรวจคัดกรองมะเร็งตับเป็นประจำ, เฉพาะผู้ที่เสี่ยงสูง เช่น ผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี และซี โดยการตรวจนี้สามารถช่วยตรวจพบมะเร็งตับในระยะเริ่มต้นและเพิ่มโอกาสรักษาสำเร็จ
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine