5 กฎหรือความสัมพันธ์ของตลาดการเงินและเศรษฐกิจที่อาจแตกในปี 2023 มีอะไรบ้าง
กฎข้อแรก ‘บอนด์ยีลด์กลับทิศ’ จะตามมาด้วยเศรษฐกิจถดถอยในไม่เกิน 18 เดือน หมายถึง การที่ยีลด์ระยะสั้นสูงกว่ายีลด์ระยะยาวหรือ Inverted Yield Curve (IYC) ตั้งแต่ปี 1950 กฎข้อนี้ทำนายเศรษฐกิจถดถอยถูกทุกครั้ง โดยเฉลี่ยเศรษฐกิจสหรัฐฯ จะถดถอยภายใน 17-19 เดือนจากการกลับทิศเดือนแรก รอบนี้ยีลด์ระยะยาว (10 ปี) ต่ำกว่าระยะสั้น (2 ปี) ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2022 ดังนั้นเดือนสิงหาคม-กันยายน 2023 จึงเป็นช่วงที่ต้องจับตามากที่สุด อย่างไรก็ดี การทำนายเศรษฐกิจถดถอยนั้นมักถูกต้องเสมอถ้าตลาดรอได้นานพอ เช่นในปี 1965 เศรษฐกิจถดถอยเกิดหลังยีลด์กลับทิศนานถึง 48 เดือน

กฎข้อสอง ดอกเบี้ยขาขึ้นจะจบด้วยวิกฤตทางการเงิน ย้อนกลับไปในอดีตที่ใกล้ที่สุด 40 ปี กฎข้อนี้เป็นจริงเสมอ เพราะมีทั้ง Great Financial Crisis ปี 2008, Dot Com ปี 2000, Asian Crisis ปี 1997 ไปจนถึง S&L Crisis ปี 1986 ทั้งหมดล้วนมีดอกเบี้ยขาขึ้นที่สูงเกินกว่า 5% เป็นองค์ประกอบของวิกฤต ครั้งนี้เริ่มเห็นวิกฤตภาคการธนาคารจากการไหลออกของเงินฝาก แต่ปัญหานี้อาจไม่ลามไปเป็นวิกฤตเพราะความแตกต่างเรื่องการใช้ตราสารทางการเงินที่น้อย โครงสร้างเศรษฐกิจอยู่บนธุรกิจที่ไม่ต้องพึ่งการกู้ยืม ขณะที่การลงทุนในอสังหาริมทรัพย์ (Real Residential Investment) ต่อ GDP ก็เหลือเพียง 2-3% จากในอดีตก่อน GFC ที่ราว 5-8%

กฎข้อสาม ธนาคารกลางสหรัฐฯ จะไม่ลดดอกเบี้ยในช่วงที่การว่างงานต่ำและเงินเฟ้อสูง ย้อนกลับไปในอดีต ช่วงการลดดอกเบี้ยที่ใกล้เคียงที่สุดคือปี 2019 และ 2001 อัตราการว่างงานต่ำราว 4% แต่ต้องเงินเฟ้อต่ำติดเป้าหมายที่ 2% ด้วย หรือการลดดอกเบี้ยปี 1970 และ 1987-1989 เงินเฟ้อสูง 6-7% เท่า แต่การว่างงานก็ต้องสูงเกิน 5% ครั้งนี้ความแตกต่างอยู่ที่เงินเฟ้อพื้นฐาน ถ้าไม่นับราคาที่อยู่อาศัยและรถมือสอง ปรับตัวลงและคาดว่าจะกลับมาที่เป้าหมายได้แล้ว ขณะที่รายงานใน Beige Book ก็ชี้เช่นกันว่าการว่างงานที่ต่ำไม่ได้เกิดจากเศรษฐกิจดี แต่มาจากความกังวลกับการหาแรงงานใหม่จนไม่กล้าปลดคนงานต่างหาก

กฎข้อสี่ เพดานหนี้มีไว้ต่อรองแต่จะผ่านได้ด้วยการเพิ่มหนี้ทุกครั้งแม้ครั้งที่แย่ที่สุดในปี 2011 จะนำไปสู่การลดอันดับความน่าเชื่อถือของสหรัฐฯ แต่ในทุกครั้งนักการเมืองก็ตกลงกันได้เสม เชื่อว่าครั้งนี้แม้อาจหาทางออกได้ แต่จุดเริ่มต้นมาจากระดับหนี้ต่อ GDP ที่สูงสุดในประวัติศาสตร์ และแทบไม่มีท่าทีจะหาทางหยุดการขาดดุลการคลังได้ อาจทำให้ปัญหาไม่จบ เพดานหนี้อาจพัฒนาไปเป็นเกมการเมืองเพื่อกดดันพรรคเดโมแครต สำหรับการเลือกตั้งใหญ่ในปี 2024 ปัญหานี้จึงอาจจบไม่สนิท และเลื่อนข้อตกลงจนเศรษฐกิจสหรัฐฯ ต้องเข้าสู่ภาวะถดถอยระยะสั้น เป้าหมายไปจบที่กฎการเมืองอีกข้อว่า ประธานาธิบดีที่บริหารเศรษฐกิจจนถดถอยจะแพ้เลือกตั้งในสมัยหน้า

กฎข้อห้า ตลาดหุ้นจะปรับฐานก่อนเศรษฐกิจถดถอยและจะฟื้นตัวเมื่อเศรษฐกิจแตะจุดต่ำสุด ในอดีต S&P 500 มักทำจุดต่ำสุดก่อนเศรษฐกิจถดถอย การปรับตัวลงมักเกิดขึ้นใกล้กับการเกิด Recession ราว 30-50 วัน โดยเฉลี่ยจะปรับตัวลงราว 15-20% แต่ครั้งนี้มองว่าเป็นไปได้สองกรณี แบบแรกคือไม่สนใจเศรษฐกิจเลย เพราะหุ้นเทคโนโลยีขนาดใหญ่ทำให้ตลาดหุ้นไม่ต้องพึ่งพาเศรษฐกิจสหรัฐฯ เหมือนทุกครั้ง ความต่างนี้อาจทำให้การปรับตัวลงดูเบาและไม่รุนแรงถึงกับเป็นจุดต่ำสุดใหม่ หรือแบบที่สองคือผลพวงจากเศรษฐกิจถดถอย ถึงจะทำให้เกิดปัญหาอื่นตามมา เช่น วิกฤตภาคการธนาคาร นั่นหมายความว่า Recession อาจเกิดขึ้นก่อน Market Bottom ไม่ใช่ที่ตลาดจะปรับฐานก่อนเหมือนทุกครั้ง
ความรู้ทางการเงิน