ช่วยสรุปบทความ ดำเนินคดีอาญา-จับกุม-ตำรวจออกหมายเรียกเป็นผู้ต้องสงสัย
ถูกฟ้องคดีอาญา หรือ ถูกออกหมายเรียกผู้ต้องหาจากตำรวจ จะต้องทำอย่างไร ? กระบวนการชั้นศาลเป็นอย่างไรบ้าง ต้องประกันตัวไหน ต้องขึ้นศาลกี่ครั้ง จะติดคุกไหม ? และหากเราจะต้องตกเป็นผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญา เราจะต้องรับมืออย่างไร ? และหากเราจะต้องตกเป็นผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญา เราจะต้องรับมืออย่างไร ? วันนี้ผมจะตอบทุกคำถาม พร้อมอธิบายให้ฟังถึงขั้นตอนการรับมือเมื่อถูกดำเนินคดีอาญา โดยละเอียดครับ   วันนี้ผมจะตอบทุกคำถาม พร้อมอธิบายให้ฟังถึงขั้นตอนการรับมือเมื่อถูกดำเนินคดีอาญา โดยละเอียดครับ   การถูกดำเนินคดีอาญา อาจจะมาจากช่องทางไหน ? การถูกดำเนินคดีอาญา อาจจะมาจากช่องทางไหน ? การถูกดำเนินคดีอาญา อาจจะมาจากช่องทางไหน ? ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่า การยื่นฟ้องคดีอาญาในประเทศไทยนั้น ผู้ที่มีอำนาจยื่นฟ้องคดีอาญามีด้วยกัน 2 ประเภท คือ 1.พนักงานอัยการ  1.พนักงานอัยการ  กระบวนการฟ้องคดีของพนักงานอัยการนี้จะเกิดขึ้นจาก มีผู้เกี่ยวข้องกล่าวโทษ ว่ามีการกระทำความผิดอาญาต่อพนักงานสอบสวน เช่นมีคนแจ้งว่านาย ก. ค้ายาเสพติด (ป.วิ.อ. ม.127)  เมื่อมีผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษว่ามีผู้กระทำผิดอาญา และพนักงานสอบสวนทำการสอบสวนแล้วเห็นว่า ฝ่ายผู้ต้องหาน่าจะกระทำความผิดก็จะออกหมายเรียกผู้ต้องหา มารับทราบข้อกล่าวหาต่อพนักงานสอบสวน (ป.วิ.อ.ม.134 ว.2)
ถ้าเป็นคดีที่มีความร้ายแรง หรือคดีที่ผู้ต้องหาอาจจะหลบหนี พนักงานสอบสวนอาจจะไม่ออกหมายเรียกผู้ต้องหา แต่จะขอหมายจับต่อศาลทันทีเลยก็ได้ ( ป.วิ.อ.ม.66)  เมื่อมีผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษว่ามีผู้กระทำผิดอาญา และพนักงานสอบสวนทำการสอบสวนแล้วเห็นว่า ฝ่ายผู้ต้องหาน่าจะกระทำความผิดก็จะออกหมายเรียกผู้ต้องหา มารับทราบข้อกล่าวหาต่อพนักงานสอบสวน (ป.วิ.อ.ม.134 ว.2)  เมื่อมีผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษว่ามีผู้กระทำผิดอาญา และพนักงานสอบสวนทำการสอบสวนแล้วเห็นว่า ฝ่ายผู้ต้องหาน่าจะกระทำความผิดก็จะออกหมายเรียกผู้ต้องหา มารับทราบข้อกล่าวหาต่อพนักงานสอบสวน (ป.วิ.อ.ม.134 ว.2) ถ้าเป็นคดีที่มีความร้ายแรง หรือคดีที่ผู้ต้องหาอาจจะหลบหนี พนักงานสอบสวนอาจจะไม่ออกหมายเรียกผู้ต้องหา แต่จะขอหมายจับต่อศาลทันทีเลยก็ได้ ( ป.วิ.อ.ม.66) ถ้าเป็นคดีที่มีความร้ายแรง หรือคดีที่ผู้ต้องหาอาจจะหลบหนี พนักงานสอบสวนอาจจะไม่ออกหมายเรียกผู้ต้องหา แต่จะขอหมายจับต่อศาลทันทีเลยก็ได้ ( ป.วิ.อ.ม.66) ถ้าเป็นคดีที่มีความร้ายแรง หรือคดีที่ผู้ต้องหาอาจจะหลบหนี พนักงานสอบสวนอาจจะไม่ออกหมายเรียกผู้ต้องหา แต่จะขอหมายจับต่อศาลทันทีเลยก็ได้ ( ป.วิ.อ.ม.66) หลังจากออกหมายเรียกผู้ต้องหามารับทราบข้อกล่าวหาและสอบคำให้การแล้ว หรือหลังจากจับตัวผู้ต้องหาและ ได้พนักงานสอบสวนได้สอบคำให้การของผู้ต้องหาแล้ว พนักงานสอบสวนก็จะส่งสรุปสำนวนความเห็นว่าควรสั่งฟ้องหรือไม่ควรสั่งฟ้องผู้ต้องหา และส่งสำนวนสอบสวนไปยังพนักงานอัยการ (ป.วิ.อ. ม.142)  พนักงานสอบสวนก็จะส่งสรุปสำนวนความเห็นว่าควรสั่งฟ้องหรือไม่ควรสั่งฟ้องผู้ต้องหา และส่งสำนวนสอบสวนไปยังพนักงานอัยการ (ป.วิ.อ. ม.142)  จากนั้นพนักงานอัยการก็จะพิจารณาว่าควรสั่งฟ้องผู้ต้องหาหรือไม่ หากเห็นควรสั่งไม่ฟ้อง และไม่มีความเห็นแย้ง คดีก็จะสิ้นสุดลง ( ป.วิ.อ.ม.143 ,145)  จากนั้นพนักงานอัยการก็จะพิจารณาว่าควรสั่งฟ้องผู้ต้องหาหรือไม่ หากเห็นควรสั่งไม่ฟ้อง และไม่มีความเห็นแย้ง คดีก็จะสิ้นสุดลง ( ป.วิ.อ.ม.143 ,145)  แต่หากพนักงานอัยการเห็นควรสั่งฟ้อง พนักงานอัยการก็จะเป็นโจทก์ยื่นฟ้องผู้ต้องหาต่อศาล และผู้ต้องหาก็จะเปลี่ยนสถานะเป็นจำเลย ในวันที่อัยการยื่นฟ้องนั่นเอง  แต่หากพนักงานอัยการเห็นควรสั่งฟ้อง พนักงานอัยการก็จะเป็นโจทก์ยื่นฟ้องผู้ต้องหาต่อศาล และผู้ต้องหาก็จะเปลี่ยนสถานะเป็นจำเลย ในวันที่อัยการยื่นฟ้องนั่นเอง  ในคดีที่อัยการเป็นโจทก์ฟ้อง ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะทราบเรื่องว่าตนเองถูกดำเนินคดี หรือจะ ถูกฟ้องคดีอาญา ได้ใน 3 กรณีคือ  ในคดีที่อัยการเป็นโจทก์ฟ้อง ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะทราบเรื่องว่าตนเองถูกดำเนินคดี หรือจะ ถูกฟ้องคดีอาญา ได้ใน 3 กรณีคือ  พนักงานสอบสวนโทรศัพท์มาแจ้งให้ไปพบ และไปรับทราบข้อกล่าวหา ได้รับหมายเรียกจากพนักงานสอบสวน ให้ไปพบที่สถานีตำรวจและให้ไปรับทราบข้อกล่าวหา  ถูกออกหมายจับและถูกเจ้าพนักงานตำรวจจับกุมตัวตามหมายจับ  2.ผู้เสียหาย  2.ผู้เสียหาย  กรณีที่ 2 นี้ ฝ่ายผู้เสียหาย จะไม่แจ้งความร้องทุกข์ เพื่อผ่านกระบวนการสอบสวนของพนักงานสอบสวน หรือการกลั่นกรองของพนักงานอัยการก่อนแต่ผู้เสียหายจะยื่นฟ้องคดีเองโดยตรงต่อศาลเลย ซึ่งหลังจากศาลได้รับคำฟ้องแล้ว ศาลจะยังไม่ประทับรับฟ้องเลย แต่ศาลจะต้องทำการไต่สวนมูลฟ้องเสียก่อน (ป.วิ.อ.ม. 162 อนุ1) รไต่สวนมูลฟ้องเสียก่อน  สามารถอ่านรายละเอียดเรื่องกระบวนการไต่สวนมูลฟ้อง ได้ในบทความนี้เลยครับ     ซึ่งระหว่างที่ศาลยังไม่สั่งประทับรับฟ้องนั้นถึงแม้จำเลยจะถูกฟ้องแล้ว แต่สถานะตามกฎหมายยังคงไม่ถือว่าเป็นจำเลย เพราะถือว่ายังไม่ผ่านการกลั่นกรองเบื้องต้นจากพนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการก่อน ว่าควรจะประทับรับฟ้องหรือไม่ ซึ่งระหว่างที่ศาลยังไม่สั่งประทับรับฟ้องนั้นถึงแม้จำเลยจะถูกฟ้องแล้ว แต่สถานะตามกฎหมายยังคงไม่ถือว่าเป็นจำเลย เพราะถือว่ายังไม่ผ่านการกลั่นกรองเบื้องต้นจากพนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการก่อน ว่าควรจะประทับรับฟ้องหรือไม่ โดยในการไต่สวนมูลฟ้องนั้น ศาลจะส่งหมายนัดแจ้งการไต่สวนมูลฟ้องให้กับจำเลยทราบ และในวันดังกล่าวจำเลยมีสิทธิส่งทนายเข้ามาร่วมการถามค้านในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง โดยที่ตัวจำเลยไม่จำเป็นต้องมาศาล เนื่องจากยังไม่ถือว่าเป็นจำเลยตามกฎหมาย (ป.วิ.อ. ม.165 วรรคสาม)
การถูกดำเนินคดีอาญาในประเทศไทยมีขั้นตอนหลายขั้นตอน ดังนี้

1.การแจ้งความร้องทุกข์: ในกรณีที่มีคนรับรู้หรือถูกเดบิตมากพอที่จะพิจารณาให้ความร้องทุกข์ก็จะนำเรื่องไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ หรือตำรวจจะตรวจพบเหตุเองแล้วทำการดำเนินคดีอาญาต่อไป

2.การสอบสวนโดยพนักงานสอบสวน: พนักงานสอบสวนจะทำการสอบถามและเก็บหลักฐาน เพื่อตัดสินว่ามีหลักฐานเพียงพอเพื่อจะฟ้องคดีหรือไม่

3.การออกหมายเรียกผู้ต้องหา: หากพนักงานสอบสวนเห็นว่ามีข้อเท็จจริงเพียงพอที่จะฟ้องคดี จะออกหมายเรียกผู้ต้องหาให้มาทราบข้อกล่าวหา

4.การจับตัวผู้ต้องหา: หากผู้ต้องหาไม่ปรากฏตัวหรือมีความเสี่ยงที่จะหลบหนี พนักงานสอบสวนสามารถขอหมายจับจากศาล

5.การส่งสำนวนไปยังพนักงานอัยการ: พนักงานสอบสวนจะส่งสำนวนคดีไปยังพนักงานอัยการ พร้อมกับสรุปสำนวนความเห็นว่าควรสั่งฟ้องหรือไม่

6.การพิจารณาของพนักงานอัยการ: พนักงานอัยการจะพิจารณาข้อมูลทั้งหมดและตัดสินใจว่าควรสั่งฟ้องหรือไม่

7.การฟ้องคดี: หากพนักงานอัยการตัดสินใจสั่งฟ้อง จะยื่นข้อกล่าวหาต่อศาลและเริ่มกระบวนการศาล

8.การตั้งเจ้าพนักงานสอบสวน: ที่ศาลจะตั้งเจ้าพนักงานสอบสวนเพื่อไต่สวนความถูกต้องของข้อกล่าวหา

9.การไต่สวนมูลฟ้อง: ศาลจะทำการไต่สวนมูลฟ้องเพื่อตรวจสอบความถูกต้องของข้อกล่าวหาก่อนที่จะรับคำฟ้อง

10.การแจ้งหมายไต่สวนมูลฟ้อง: หากพนักงานสอบสวนมูลฟ้องพบว่าไม่มีหลักฐานเพียงพอหรือไม่มีหลักฐานใหม่ที่เกิดขึ้น จะแจ้งหมายไต่สวนมูลฟ้องให้ทราบ

11.การยื่นฟ้อง: หากหลังจากไต่สวนมูลฟ้องแล้วพนักงานสอบสวนมีหลักฐานเพิ่มเติมหรือพิจารณาความถูกต้องของข้อกล่าวหา จะยื่นคำฟ้องต่อศาล

12.การเป็นจำเลย: ถ้าพนักงานอัยการยื่นฟ้อง ผู้ต้องหาจะเปลี่ยนสถานะเป็นจำเลยในวันที่อัยการยื่นฟ้อง

13.การรับทราบข้อกล่าวหา: ผู้ต้องหาหรือจำเลยจะได้รับทราบข้อกล่าวหาในวันที่อัยการยื่นฟ้องหรือวันที่รับหมายไต่สวนมูลฟ้อง

14.การจำหน่ายหรือรับรองประกันตัว: ในบางกรณีที่ผู้ต้องหาได้รับการจำหน่ายหรือรับรองประกันตัว จะถือว่ามีการดำเนินคดีในระหว่างรอคำพิพากษา

15.การพิจารณาคดีและคำพิพากษา: ศาลจะพิจารณาคำฟ้องและหลักฐานทั้งหมดเพื่อออกคำพิพากษา

16.การพิพากษา: หากพิจารณาคดีเรียบร้อยและพบว่ามีข้อกล่าวหาเป็นความผิด ศาลจะออกคำพิพากษา

17.การประทับรับคำพิพากษา: หากคำพิพากษาเป็นทางการแล้ว จำเลยจะถือว่ามีคดีที่สิ้นสุดและต้องประทับรับคำพิพากษา

18.การประทับรับฟ้องหรือจำเลย: หากมีการเปลี่ยนแปลงหรือคำพิพากษาถูกร้องรับอุทธรณ์ จำเลยจะถูกประทับรับคำพิพากษาหรือฟ้องใหม่ตามความเหมาะสม
ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา)