อะไรคือความแตกต่างระหว่างข้อแพลงและข้อเคลื่อน และควรปฐมพยาบาลอย่างไร?
ข้อแพลง หมายถึง เอ็นหุ้มข้อที่ยึดข้อไม่ให้หลุดออกจากกัน มีการยืดหรือฉีกขาดเพียงเล็กน้อย มักเกิดจากการเดินไม่ระวังหรือเดินไม่เป็น อาการจะปวด บวมเล็กน้อย เดินลำบาก

ข้อเคลื่อน หมายถึง เอ็นหุ้มข้อฉีกขาดมาก ข้อหลุดออกจากกัน มักเกิดจากการถูกดึงรั้งออกจากกันหรือกระแทกในทิศทางเฉียง อาการจะปวด บวมมาก เดินไม่ได้

วิธีปฐมพยาบาล

ข้อแพลง:
- พักการใช้ข้อที่บาดเจ็บ 2-3 วัน
- ประคบด้วยน้ำอุ่น
- พันด้วยผ้ายืด
- นวดเบาๆ (ไม่ควรนวดแรงๆ)
- ยาแก้ปวด เช่น แอสไพริน หรือพาราเซตามอล

ข้อเคลื่อน:
ตรึงข้อให้อยู่กับที่ โดยวิธีที่สะดวก ง่าย และเหมาะสม
ส่งให้แพทย์

ข้อควรระวัง:
ไม่ควรพยายามดึงข้อที่เคลื่อนให้เข้าที่เอง เพราะอาจทำให้เอ็นหุ้มข้อฉีกขาดมากขึ้น
ไม่ควรนวดข้อที่เคลื่อน เพราะอาจทำให้มีอาการมากขึ้นและหายช้าลง

เพิ่มเติม:
- กรณีข้อเคลื่อน ผู้ป่วยอาจยังเดินได้ แต่ควรเดินให้น้อยที่สุด
- ควรยกส่วนที่บาดเจ็บให้สูงเวลานอน เพื่อกันการบวม
- อาการปวดบวมจะทุเลาลงภายใน 2 วัน
- ถ้าพ้น 2 สัปดาห์ไปแล้ว ยังมีอาการเจ็บปวดอยู่ ควรไปให้แพทย์ตรวจ
- ในบางกรณี ข้อเคลื่อนอาจเกิดร่วมกับกระดูกหัก ซึ่งต้องได้รับการรักษาจากแพทย์

สรุป:
ข้อแพลงและข้อเคลื่อนมีความแตกต่างกันทั้งสาเหตุ อาการ และวิธีการรักษา สิ่งสำคัญคือ การปฐมพยาบาลที่ถูกต้อง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อน และช่วยให้หายเร็วขึ้น
ออร์โธปิดิกส์ (ออร์โธปิดิกส์) - Orthopedics