โปรดสรุปบทความ ความรู้ทางการแพทย์เกี่ยวกับโคเลสเตอรอล
โฆเลสเตอรอลสูงเพราะอะไร เมื่อประมาณ 20ปีมาแล้ว สมาคมหัวใจแห่งอเมริกาได้ประกาศเตือนประชาชนทั่วไป เพียงอย่างเดียว ว่าการกินอาหารที่มีไขมันมาก ๆ จะทำให้ระดับโฆเลสเตอรอลในโลหิตสูง อันจะนำไปสู่โรคหัวใจขาดเลือดได้ง่าย แต่ปัจจุบันนี้การวิจัยใหม่ ๆ ทางการแพทย์แย้งความเชื่อเก่า ๆ นั้นว่าการกินไขมันมากจะทำให้โฆเลสเตอรอลสูงเพียง 1 คนใน 3 คนเท่านั้น มิได้เป็นกันทุกคน ก่อนอื่นเราน่าจะทำความรู้จักกันว่าโฆเลสเตอรอบนั้นคืออะไร โฆเลสเตอรอลเป็นเคมีวัตถุจำพวกสเตียรอลซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของไขมัน ที่แตกต่างไปจากไขมันทั้งชนิดอิ่มตัวและไม่อิ่มตัว ประโยชน์ของโฆเลสเตอรอลคือช่วยสร้างผนังของเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายฮอร์โมนเพศ วิตามินดีและเกลือแร่ในน้ำดีที่ช่วยในการย่อยอาหาร แต่โทษของมันก็มี คือการไปทำให้หลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงหัวใจอุดตัน หลอดเลือดโคโรนารี อาหารที่มีโฆเลสเตอรอลมากได้แก่ไข่แดง และเนื้อจากอัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ตับ ไต สมอง และตับอ่อน กลับมาพูดถึงเรื่องไขมันอีกครั้ง ไขมันแบ่งเป็น 2 ประเภทดังที่ทราบกันดีอยู่แล้ว คือชนิดอิ่มตัวและไม่อิ่มตัว ไขมันทั้ง 2 นี้มีหน้าที่ช่วยห่อหุ้มร่างกายและป้องกันการกระทบกระเทือนแรง ๆ และยังเป็นที่เก็บสะสมพลังงานสำรองไว้ด้วย โดยทั่วไปแล้ว ไขมันอิ่มตัว ได้มาจากมันแข็งจากสัตว์ เนย น้ำมันหมู และแผ่นมันในเนื้อสัตว์ ไขมันที่ไม่อิ่มตัวได้มาจากน้ำมันพืชเช่น ข้าวโพด ถั่ว งา และเมล็ดทานตะวัน เป็นต้น จากโครงการทางเคมีพบว่า ไขมันทั้งสองชนิดนี้ก็คือลูกโซ่ของคาร์บอนและไฮโดรเยนอะตอมนั่นเอง คำว่าอิ่มตัว หมายความว่า อะตอมคาร์บอนทุกตัวเกาะกับอะตอมโฮโดรเยนทั้งหมดเท่าที่มันจะเกาะได้ คือ 4 ตัว ไขมันที่ไม่อิ่มตัว หมายความว่า มันยังมีที่ว่างสำหรับเกาะไฮโดรเยนได้อีกอย่างน้อย 4 ตัว และมาการีนก็มิใช่อะไรนอกจากเนยเทียมที่เราอัดไฮโดรเยนเข้าไปในไขมันที่ยังไม่อิ่มตัวเช่น น้ำมันมะพร้าว ยิ่งอัดไฮโดรเยนมาก เนยเทียมก็ยิ่งแข็งตัวมาก และในประการสุดท้าย โฆเลสเตอรอลจะถูกขนส่งไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย โดยกลุ่มโปรตีนใหญ่ ๆ 2 กลุ่ม คือชนิด โปร่ง low density lipoproteins ไลโปแปลว่า ไขมัน ซึ่งทำหน้าที่หนักในการขนส่งโฆเลสเตอรอล ซึ่งส่วนหนึ่งจะนำไปยังหลอดเลือด โคโรนารีที่หัวใจ ไลโปโปรตีนชนิดโปร่งนี้แหละเป็นตัวการสำคัญในการทำให้หลอดเลือดหัวใจ โคโรนารี อุดตัน นักวิทยาศาสตร์ส่วนมากเชื่อว่าไลโปโปรตีนชนิด ทึบ high density liporoteins เป็น พระเอก ในการขนส่งโฆเลสเตอรอล เพราะมันจะขนไขมันจากเซลล์และเนื้อต่าง ๆ ของร่างกายไปยังตับซึ่งเป็นแหล่งกำจัดมันได้ หลักฐานบางแห่งแสดงว่า พระเอก ไลโปโปรตีนทึบนี้ ช่วยลดการเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจขาดเลือดหรือที่เรียกว่า ฮาร์ท แอทแทค Heart attackได้ ปัจจุบันเชื่อกันว่าอาหารธรรมดาสามัญที่เรากินอยู่ทุกวันไม่สามารถจะเพิ่มหรือลดโปรตีนทึบได้แต่ท่านสามารถที่จะเพิ่มมันได้ด้วยการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ลดน้ำหนักตัว เลิกดื่มสุรา และโยนบุหรี่ทิ้งเสีย ถ้าท่านยังสูบอยู่ เมื่อก่อนเราเชื่อกันว่าไขมันที่เรากินเข้าไปนั้นจะต้องไปยังหลอดเลือดของหัวใจเสมอ บัดนี้พบว่าไม่เป็นเช่นนั้นเหมือนกันทุก ๆคน ไขมันที่กินเข้าไปบางคนก็ถูกขับทิ้งออกไปโดยไม่มีอันตรายเลย บางคนเท่านั้นที่ไปทำอันตรายแก่หัวใจ คณะวิจัยที่มหาวิทยาลัยร๊อกกี้เฟลอล่อร์ ได้พบว่า ใครบ้างที่โฆเลสเตอรอลทำพิษได้และใครบ้างที่มันไม่เป็นพิษ และการที่หลอดเลือดของเราอุดตันนั้นมิใช่เพราะอาหารที่เรากินอย่างเดียว ยังมีองค์ประกอบอื่นๆ อีกด้วย โดยเฉพาะสิ่งที่ฝรั่งเรียกว่า สเตรส stress ไทยเราหมายถึงความคับแค้นใจ ความกดดันบีบบังคับ หรือปัญหาอะไรที่ทำให้เรากลุ้มใจ เพราะหาทางออกดี ๆไม่ได้ เพื่อให้สะดวก บทความต่อไปนี้จะใช้คำว่า ความเครียดกังวลแทนคำว่า สเตรส เราจะเห็นว่า สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เป็นความเครียดกังวลทั้งสิ้น ผิดกันที่มากหรือน้อยเท่านั้น เช่นโรงเรียนจะเปิดเทอมยังไม่มีเงินค่าเรียน เครื่องแบบและหนังสือ ฯลฯ หมอว่าเราจะต้องรับการผ่าตัดกระเพาะอาหาร สามีไปมีเมียน้อยและมีลูกด้วย ปีนี้ไม่ได้เงินเดือนขึ้น น้ำท่วมนาน 2 เดือน กระสุนปืนใหญ่จากนอกประเทศตกในไทย ฯลฯ สำหรับบุคคลที่เดือดร้อนดังกล่าวมาข้างต้นนี้การฝึกหัดผ่อนคลาย relax มีความสำคัญเท่ากับการตัดไขมันออกจากอาหารทีเดียว ดังกล่าวมาแล้ว ไขมันอิ่มตัวทำให้ระดับโฆเลสเตอรอลในเลือดสูงและเพิ่มการเสี่ยงต่อโรคหัวใจ แต่เราพบว่ามิได้เป็นเช่นนั้นทุกคน เมื่อเราได้รับโฆเลสเตอรอลเข้าไปในร่างกายนั้นมีทางออก 3 ทาง คือ 1เราขับส่วนเกินทิ้งออกไปโดยทางตับและน้ำดี 2ถ้ากินเข้าไปมากตับจะช่วยชดเชยโดยการลดการผลิตโฆเลสเตอรอลลง 2 วิธีนี้ดีต่อท่าน 3 ตับส่งโฆเลสเตอรอลส่วนเกินเข้าไปในกระแสเลือดแล้วถ้าเนื้อเยื่อหรือเนื้อต่างๆ ในร่างกายเก็บมันสะสมเอาไว้ ท่านก็จะลำบากเพราะจะไปทำให้หลอดเลือดโคโรนารี อุดตันได้ ถ้าท่านพบว่า ระดับโฆเลสเตอรอลในร่างกายท่านสูง ต้องเลือกกินอาหารที่มีไขมันต่ำ และใช้แต่น้ำมันพืช ที่เป็นไขมันไม่อิ่มตัว จนครบ 6-8 อาทิตย์ แล้วไปทดสอบดูอีกครั้ง ถ้าระดับของมันลดลงไปร้อยละ 10-15 ก็แปลว่าได้ผลและยึดแนวการกินแบบนั้นต่อไป ถ้าเมื่อควบคุมอาหารแล้ว โฆเลสเตอรอลยังไม่ลดลง ซึ่งอาจจะเป็นได้ว่าตับของท่านชดเชยการผลิตให้สูงขึ้น ท่านก็ยังมีอีกวิธีหนึ่งซึ่งปรากฏว่าใช้ได้ผลในบางกลุ่มของประชาชน นั่นคือการผ่อนคลายความเครียดของชีวิต relaxation เพราะเราเชื่อว่าความเครียดกังวลนี้ช่วยเพิ่มไขมันในเลือดได้ เช่น ในนักศึกษาก่อนการสอลไล่ ระดับไขมันจะสูงขึ้น ทางอเมริกาถึงกับทำเทปตลับขึ้นมาขายเพื่อให้ประชาชนใช้เป็นเครื่องประกอบในการทำสมาธิและผ่อนคลายความเครียดของจิตใจและร่างกาย เนื้อกล้าม อันเป็นการป้องกันโฆเลสเตอรอลสูงได้อีกทางหนึ่ง ดรไฟรด์แมน และ ดรโรเซนแมน ได้เป็นต้นคิดแบ่งลักษณะของคนเราออกเป็น 2 แบบ คือ บุคคลิกเอ ได้แก่บุคคลิกที่มีความโน้มเอียงไปทางเป็นโรคหลอดเลือดอุดตันได้ง่าย เป็นคน ด่วนอยู่ตลอดเวลา บวกกับความก้าวร้าวที่มีต่อบุคลลทั่วไป เมื่อคนแบบนี้ได้รับการฝึกให้ ผ่อนคลายเสียบ้าง ระดับของโฆเลสเตอรอลจะเริ่มลดลง จิตแพทย์และผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ในอวกาศ aerospace medicine อธิบายว่า เมื่อคนเราอยู่ใต้ความเครียดกังวล ต่อมหมวดไตที่จะผลิตฮอร์โมนคอร์ติโซล และแอเดรนาลิน พร้อม ๆกับที่เซลล์ประสาทขับฮอร์โมนชื่อนอรแอเดรนาลิน ออกมา และฮอร์โมนเหล่านี้ขับไขมันและโฆเลสเตอรอลออก มาด้วย ในคนไข้ที่ใช้ยาคอร์ติโซลเพื่อโรคบางชนิด ยานี้จะทำให้โฆเลสเตอรอลสูงขึ้น อนึ่งในเวลาตั้งครรภ์ คอร์ติโซลจะสูงขึ้นค่อนข้างมาก เช่นเดียวกับโฆเลสเตอรอล แพทย์จึงลงความเห็นว่า ภาวะโฆเลสเตอรอลสูงเป็นผลมาจากความเครียดกังวลเรื้อรัง บุคคลที่ก้าวร้าว และขี้ระแวง คนเราทุกวันนี้ใจแคบและคิดร้ายโดยทั่วไปมากขึ้น ปรากฏว่ามีการเสี่ยงต่อโรคหัวใจสูง และอาจมีระดับของคอร์ติโซลและโฆเลสเตอรอลสูง ในเมื่อมีความคับแค้นและกดดัน สเตรส คนอีกประเภทหนึ่งที่เรียกกันว่า เลือดร้อน hot reactors จะมีความดันขึ้นสูงในขณะมีความเครียดกังวลมากกว่าคนประเภท ใจเย็น ในขณะที่ถูกกดดันเท่า ๆกัน ซึ่งในเวลานั้นโฆเลสเตอรอลก็จะสูงขึ้นด้วย แสดงว่าโฆเลสเตอรอลสูงขึ้นโดยอารมณ์ก็ได้ มิใช่ขึ้นอยู่กับอาหารอย่างเดียวการออกกำลังกายโดยสม่ำเสมอเมื่อมีความเครียดกังวลจะทำให้ แอเดรนาลินออกมาน้อยกว่าคนที่ไม่ค่อยจะได้ออกกำลังกาย ดังนั้นการที่คนไทยเราเฉพาะอย่างยิ่งในกรุงเทพฯ ตื่นตัวกับการออกกำลังกายเช่น มีการวิ่งมาราธอน มินิ หรือแม๊กซี่ ก็ตาม เพื่อการกุศลบ่อย ๆ จึงเป็นการส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิตโดยไม่ต้องสงสัย การเปลี่ยนบรรยากาศ ใหม่ ๆ เต็มไปด้วยอากาศบริสุทธิ์ พบปะผู้คนเพื่อนฝูงมากหน้าหลายตา เฉพาะอย่างยิ่งเมื่อผู้สูงอายุมาพบกับคนหนุ่มสาว เชื่อกันว่าจะทำให้จิตใจของท่านเหล่านั้นหนุ่มสาวไปด้วย 72 ก็อาจกลับเป็น 27 ไปได้
โคเลสเตอรอลเป็นเคมีวัตถุจำพวกสเตียรอลซึ่งเป็นชนิดหนึ่งของไขมัน ที่แตกต่างไปจากไขมันทั้งชนิดอิ่มตัวและไม่อิ่มตัว ประโยชน์ของโคเลสเตอรอลคือช่วยสร้างผนังของเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายฮอร์โมนเพศ วิตามินดีและเกลือแร่ในน้ำดีที่ช่วยในการย่อยอาหาร แต่โทษของมันก็มี คือการไปทำให้หลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงหัวใจอุดตัน หลอดเลือดโคโรนารี อาหารที่มีโคเลสเตอรอลมากได้แก่ไข่แดง และเนื้อจากอัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ตับ ไต สมอง และตับอ่อน

โคเลสเตอรอลจะถูกขนส่งไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย โดยกลุ่มโปรตีนใหญ่ ๆ 2 กลุ่ม คือชนิด โปร่ง low density lipoproteins ไลโปแปลว่า ไขมัน ซึ่งทำหน้าที่หนักในการขนส่งโคเลสเตอรอล ซึ่งส่วนหนึ่งจะนำไปยังหลอดเลือด โคโรนารีที่หัวใจ ไลโปโปรตีนชนิดโปร่งนี้แหละเป็นตัวการสำคัญในการทำให้หลอดเลือดหัวใจ โคโรนารี อุดตัน นักวิทยาศาสตร์ส่วนมากเชื่อว่าไลโปโปรตีนชนิด ทึบ high density liporoteins เป็น พระเอก ในการขนส่งโคเลสเตอรอล เพราะมันจะขนไขมันจากเซลล์และเนื้อต่าง ๆ ของร่างกายไปยังตับซึ่งเป็นแหล่งกำจัดมันได้ หลักฐานบางแห่งแสดงว่า พระเอก ไลโปโปรตีนทึบนี้ ช่วยลดการเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจขาดเลือดหรือที่เรียกว่า ฮาร์ท แอทแทค Heart attackได้ ปัจจุบันเชื่อกันว่าอาหารธรรมดาสามัญที่เรากินอยู่ทุกวันไม่สามารถจะเพิ่มหรือลดโปรตีนทึบได้ แต่ก็สามารถที่จะเพิ่มมันได้ด้วยการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ลดน้ำหนักตัว เลิกดื่มสุรา และโยนบุหรี่ทิ้งเสีย

เมื่อเราได้รับโคเลสเตอรอลเข้าไปในร่างกายนั้นมีทางออก 3 ทาง คือ
1) ขับส่วนเกินทิ้งออกไปโดยทางตับและน้ำดี
2) ถ้ากินเข้าไปมากตับจะช่วยชดเชยโดยการลดการผลิตโคเลสเตอรอลลง
3) ตับส่งโคเลสเตอรอลส่วนเกินเข้าไปในกระแสเลือดแล้วถ้าเนื้อเยื่อหรือเนื้อต่างๆ ในร่างกายเก็บมันสะสมเอาไว้ ทำให้หลอดเลือดโคโรนารีอุดตันได้
ถ้าพบว่าระดับโคเลสเตอรอลในร่างกายท่านสูง ต้องเลือกกินอาหารที่มีไขมันต่ำ และใช้แต่น้ำมันพืช ที่เป็นไขมันไม่อิ่มตัว จนครบ 6-8 อาทิตย์ แล้วไปทดสอบดูอีกครั้ง ถ้าระดับของมันลดลงไปร้อยละ 10-15 ก็แปลว่าได้ผลและยึดแนวการกินแบบนั้นต่อไป ถ้าเมื่อควบคุมอาหารแล้ว โคเลสเตอรอลยังไม่ลดลง ซึ่งอาจจะเป็นได้ว่าตับชดเชยการผลิตให้สูงขึ้น ก็ยังมีอีกวิธีหนึ่งซึ่งปรากฏว่าใช้ได้ผลในบางกลุ่มของประชาชน นั่นคือการผ่อนคลายความเครียดของชีวิต relaxation เพราะเราเชื่อว่าความเครียดกังวลนี้ช่วยเพิ่มไขมันในเลือดได้

ดรไฟรด์แมน และ ดรโรเซนแมน เป็นต้นคิดแบ่งลักษณะของคนเราออกเป็น 2 แบบ คือ บุคคลิกเอ ได้แก่บุคคลิกที่มีความโน้มเอียงไปทางเป็นโรคหลอดเลือดอุดตันได้ง่าย เป็นคน ด่วนอยู่ตลอดเวลา บวกกับความก้าวร้าวที่มีต่อบุคลลทั่วไป เมื่อคนแบบนี้ได้รับการฝึกให้ ผ่อนคลายเสียบ้าง ระดับของโคเลสเตอรอลจะเริ่มลดลง จิตแพทย์และผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ในอวกาศ aerospace medicine อธิบายว่า เมื่อคนเราอยู่ใต้ความเครียดกังวล ต่อมหมวดไตที่จะผลิตฮอร์โมนคอร์ติโซล และแอเดรนาลิน พร้อม ๆกับที่เซลล์ประสาทขับฮอร์โมนชื่อนอรแอเดรนาลิน ออกมา และฮอร์โมนเหล่านี้ขับไขมันและโคเลสเตอรอลออก มาด้วย ในคนไข้ที่ใช้ยาคอร์ติโซลเพื่อโรคบางชนิด ยานี้จะทำให้โคเลสเตอรอลสูงขึ้น อนึ่งในเวลาตั้งครรภ์ คอร์ติโซลจะสูงขึ้นค่อนข้างมาก เช่นเดียวกับโคเลสเตอรอล แพทย์จึงลงความเห็นว่า ภาวะโคเลสเตอรอลสูงเป็นผลมาจากความเครียดกังวลเรื้อรัง แสดงว่าโคเลสเตอรอลสูงขึ้นโดยอารมณ์ก็ได้ มิใช่ขึ้นอยู่กับอาหารอย่างเดียวการออกกำลังกายโดยสม่ำเสมอเมื่อมีความเครียดกังวลจะทำให้ แอเดรนาลินออกมาน้อยกว่าคนที่ไม่ค่อยจะได้ออกกำลังกาย
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine