เทคนิคการสอนหนังสือของท่านขุนภูริพงศ์ศึกษากร (ศิริ ภูริพงศ์) เป็นอย่างไร
ตำราเทคนิคการสอนหนังสือของท่านขุนภูริพงศ์ศึกษากร (ศิริ ภูริพงศ์) ที่จะสอนศิษย์อย่างไรให้จำข้อความ หรือตำราที่อ่านได้อย่างแม่นยำ ซึ่งหลักสำคัญประการหนึ่งที่ท่านอรรถาธิบายก็คือ "ให้จำเป็นเรื่องราวที่น่าพิศวงชวนจำ" เช่น จำแบบหนังโป๊ หรือจำแบบหนังโรแมนติก ที่เราคิดว่าเราชอบที่สุด...

          ในวันนี้เลยอยากลองแต่งเรื่องราวเกี่ยวกับ "นิติกรรมอะไรบ้างที่มีวัตถุประสงค์เป็นโมฆะ" ลองมาชมตัวอย่างเรื่องราว อาจจะไม่ค่อยดีเท่ากับท่านขุนแต่ง แต่ก็นับว่าเป็นไอเดียที่ดีเลยทีเดียวสำหรับผู้ศึกษากฎหมาย

เรื่องก็มีอยู่ว่า

..เช้าวันหนึ่งนาย ก. คนต่างด้าวไปที่บ้านนาย ข. เพื่อจะยืมเงินจำนวน 10 ล้านบาท โดยนาย ข. ให้ยืมและคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 10 ต่อวันซึ่งขัดต่อ พรบ. เรียกดอกเบี้ยเกินอัตราฯ อีกทั้งยังตกลงว่าให้คิดดอกเบี้ยในดอกเบี้ยที่ค้างชำระอีกด้วย
..เมื่อได้เงินแล้ว นาย ก. ได้นำเงินนั้นไปซื้อที่ดินกับบุคคลดังต่อไปนี้คือ

๑. นาย ก. ทำสัญญาซื้อที่ดินมีโฉนดกับนาย ค. โดยที่นาย ค. รู้ว่าอีกฝ่ายเป็นคนต่างด้าว และรู้ว่านาย ก. ยังไม่ได้รับอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทยให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน

๒. ต่อมานาย ก. ก็ได้ไปทำสัญญาซื้อที่ดินมี นส. ๓ / สค.๑ ซึ่งมีเพียงสิทธิครอบครองจากนาย ง. โดยนาย ง. รู้ว่าอีกฝ่ายเป็นคนต่างด้าว และก็รู้อีกด้วยว่ายังไม่ได้รับอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทยให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน

๓. หลังจากนั้นนาย ก. ก็ได้ไปทำสัญญาซื้อที่ดินมีโฉนดกับนาย จ. โดยมีเงื่อนไขในสัญญากันว่า "นาย ก. ต้องได้รับอนุญาติจาก รมต. กระทรวงมหาดไทยก่อนจึงจะทำสัญญาซื้อขายโอนกรรมสิทธิ์"

คำถามก็คือนิติกรรมที่นาย ก. ทำทั้งหมดมีผลเป็นโมฆะหรือไม่?

คำตอบ ก็คือ

๑.สัญญากู้ในส่วนดอกเบี้ยตกเป็นโมฆะ เพราะเป็นการเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา อันขัดต่อ พรบ. เรียกดอกเบี้ยเกินอัตราซึ่งถือว่าเป็นกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน (ฎีกา 1321/2500) และการเรียกดอกเบี้ยในดอกเบี้ยที่ค้างชำระ ก็ย่อมตกเป็นโมฆะ เพราะขัดต่อ ปพพ. ม. 655 ซึ่งเป็นบทบัญญัติที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน (ฎีกา 543/2510)

๒.สัญญาซื้อขายที่ดินกับนาย ค. ตกเป็นโมฆะ เพราะถือว่าสัญญามีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย เนื่องจาก ป. ที่ดิน ม. 86 ห้ามคนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ที่ดินในประเทศไทย เว้นแต่จะได้มีการอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทย (ฎีกา 344/2511)

๓.สัญญาที่ทำกับนาย ง. ตกเป็นโมฆะ เพราะสัญญามีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย เนื่องจาก ป.ที่ดิน ม. 86 ห้ามคนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์..ฯ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทย (ฎีกา 344/2511) และการห้ามถือกรรมสิทธิ์นั้นไม่ได้ห้ามเฉพาะที่ดินที่มีโฉนดเท่านั้น ยังห้ามถึงที่ดินซึ่งมีเพียงสิทธิครอบครองด้วย (ฎีกา 2960/2517)

๔. สัญญาที่ทำกับนาย จ. มีผลสมบูรณ์ เพราะ เมื่อ ป.ที่ดินไม่ได้บัญญัติห้ามเด็ดขาดไม่ให้คนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ในที่ดิน การทำสัญญาดังกล่าวโดยมีเงื่อนไขว่าต้องให้นาย ก. ไปขออนุญาตจาก รมต. มหาดไทยก่อนจึงจะทำสัญญาซื้อขายโอนกรรมสิทธิ์กัน จึงไม่ใช่สัญญาที่มีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยผลของกฎหมาย (ฎีกา 312/2511 ประชุมใหญ่)
...ซึ่งถ้าจำเป็นเรื่องราวพร้อมคำตอบและเหตุผลที่อาจจะสั้นกว่านี้ได้ ก็ย่อมทำให้จำฎีกาพร้อมเหตุได้ตั้งหลายฎีกา อีกทั้งยังสามารถมาจัดให้แต่ละฎีกามาอยู่ในเรื่องเดียวกันได้เช่น
         เทคนิคการสอนหนังสือของท่านขุนภูริพงศ์ศึกษากร (ศิริ ภูริพงศ์) ที่จะสอนศิษย์อย่างไรให้จำข้อความ หรือตำราที่อ่านได้อย่างแม่นยำ หลักสำคัญคือ "ให้จำเป็นเรื่องราวที่น่าพิศวงชวนจำ" เช่น จำแบบหนังโป๊ หรือจำแบบหนังโรแมนติก ที่เราคิดว่าเราชอบที่สุด

         เลยแต่งเรื่องเกี่ยวกับ "นิติกรรมอะไรบ้างที่มีวัตถุประสงค์เป็นโมฆะ"  เรื่องมีอยู่ว่า
วันหนึ่งนาย ก. คนต่างด้าวไปที่บ้านนาย ข. เพื่อจะยืมเงิน 10 ล้านบาท โดยนาย ข. ให้ยืมและคิดดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 10 ต่อวัน ซึ่งขัดต่อ พรบ. เรียกดอกเบี้ยเกินอัตราฯ อีกทั้งยังตกลงว่าให้คิดดอกเบี้ยในดอกเบี้ยที่ค้างชำระอีกด้วย เมื่อได้เงินแล้ว นาย ก. ได้นำเงินนั้นไปซื้อที่ดินกับบุคคลดังต่อไปนี้

๑. นาย ก. ทำสัญญาซื้อที่ดินมีโฉนดกับนาย ค. โดยที่นาย ค. รู้ว่าอีกฝ่ายเป็นคนต่างด้าว และรู้ว่านาย ก. ยังไม่ได้รับอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทยให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน

๒. ต่อมานาย ก. ก็ได้ไปทำสัญญาซื้อที่ดินมี นส. ๓ / สค.๑ ซึ่งมีเพียงสิทธิครอบครองจากนาย ง. โดยนาย ง. รู้ว่าอีกฝ่ายเป็นคนต่างด้าว และก็รู้อีกด้วยว่ายังไม่ได้รับอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทยให้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน

๓. หลังจากนั้นนาย ก. ก็ได้ไปทำสัญญาซื้อที่ดินมีโฉนดกับนาย จ. โดยมีเงื่อนไขในสัญญากันว่า "นาย ก. ต้องได้รับอนุญาติจาก รมต. กระทรวงมหาดไทยก่อนจึงจะทำสัญญาซื้อขายโอนกรรมสิทธิ์"

คำถามก็คือนิติกรรมที่นาย ก. ทำทั้งหมดมีผลเป็นโมฆะหรือไม่?

ตอบ
๑.สัญญากู้ในส่วนดอกเบี้ยตกเป็นโมฆะ เพราะเป็นการเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา ขัดต่อ พรบ. เรียกดอกเบี้ยเกินอัตราซึ่งถือว่าเป็นกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน (ฎีกา 1321/2500) และการเรียกดอกเบี้ยในดอกเบี้ยที่ค้างชำระ ก็ย่อมตกเป็นโมฆะ เพราะขัดต่อ ปพพ. ม. 655 ซึ่งเป็นบทบัญญัติที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน (ฎีกา 543/2510)

๒.สัญญาซื้อขายที่ดินกับนาย ค. ตกเป็นโมฆะ เพราะถือว่าสัญญามีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย เนื่องจาก ป. ที่ดิน ม. 86 ห้ามคนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ที่ดินในประเทศไทย เว้นแต่จะได้มีการอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทย (ฎีกา 344/2511)

๓.สัญญาที่ทำกับนาย ง. ตกเป็นโมฆะ เพราะสัญญามีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย เนื่องจาก ป.ที่ดิน ม. 86 ห้ามคนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์..ฯ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจาก รมต. กระทรวงมหาดไทย (ฎีกา 344/2511) และการห้ามถือกรรมสิทธิ์นั้นไม่ได้ห้ามเฉพาะที่ดินที่มีโฉนดเท่านั้น ยังห้ามถึงที่ดินซึ่งมีเพียงสิทธิครอบครองด้วย (ฎีกา 2960/2517)

๔. สัญญาที่ทำกับนาย จ. มีผลสมบูรณ์ เพราะ เมื่อ ป.ที่ดินไม่ได้บัญญัติห้ามเด็ดขาดไม่ให้คนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ในที่ดิน การทำสัญญาดังกล่าวโดยมีเงื่อนไขว่าต้องให้นาย ก. ไปขออนุญาตจาก รมต. มหาดไทยก่อนจึงจะทำสัญญาซื้อขายโอนกรรมสิทธิ์กัน จึงไม่ใช่สัญญาที่มีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยผลของกฎหมาย (ฎีกา 312/2511 ประชุมใหญ่)
ความรู้พื้นฐานกฏหมาย