จงสรุป มีข้อควรระวังการใช้ยาเด็กซ์ออฟ Dex-oph อย่างไรบ้าง
ยาเด็กซ์ออฟ (Dex oph) คือ ชื่อการค้าของยาหยอดตาและยาหยอดหู (หยอดได้ทั้งตาและหู) มีองค์ประกอบหรือสารออกฤทธิ์คือยา Dexamethasone 0.1% ที่เป็นยาสเตียรอยด์ที่ออกฤทธิ์ลดอาการอักเสบ, การระคายเคืองของเนื้อเยื่อในตาและในหู, นอกจากนี้ยังมีส่วนประกอบของยาต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย/ ยาปฏิชีวนะมีชื่อว่า ‘Neomycin’ ขนาด 0.5%

ทั้งเด็กซ์ออฟชนิดหยอดตาและชนิดหยอดหู ควรใช้เพียงเพื่อให้อาการอักเสบของตาหรือของหูดีขึ้น ไม่สมควรใช้ยาเป็นเวลานานๆ และควรใช้ตามคำแนะนำของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น


เราสามารถพบเห็นยาเด็กซ์ออฟมีวางจำหน่ายตามร้านขายยาและใช้ในสถานพยาบาลทั่วไป

เด็กซ์ออฟมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) รักษาโรคอะไร?
เด็กซ์ออฟ
ยาเด็กซ์ออฟมีสรรพคุณรักษาโรค/ข้อบ่งใช้:

ก. ชนิดยาหยอดตา:

รักษาอาการติดเชื้อที่มีการระคายเคืองต่อตา, ตาอักเสบ, มีอาการบวม แดง, อาการคันของ ตา
รักษาอาการเยื่อตาอักเสบ, และ/หรือ กระจกตาอักเสบ
ข. ชนิดยาหยอดหู:

รักษาอาการติดเชื้อและอาการอักเสบของหูชั้นนอก/หูติดเชื้อ
รักษาอาการฝีในช่องหู
เด็กซ์ออฟมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?
ยาเด็กซ์ออฟมีกลไกการออกฤทธิ์: เช่น

ก. ตัวยา Dexamethasone: จะยับยั้งการชุมนุมและการหลั่งสารที่กระตุ้นให้เกิดอาการแพ้, ระคายเคือง, และอาการอักเสบชนิดไม่ติดเชื้อ

ข. ส่วนตัวยา Neomycin: จะคอยยับยั้งการแพร่กระจาย หรือ การติดเชื้อแบคทีเรียในบริเวณที่มี การอักเสบของตาหรือของหู


ดังนั้น ด้วยกลไกดังกล่าวจึงทำให้ ยาเด็กซ์ออฟ มีฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

เด็กซ์ออฟมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?
ยาเด็กซ์ออฟมีรูปแบบการจัดจำหน่าย:

เป็นได้ทั้งยาหยอดตา/ยาหยอดหู ขนาดบรรจุ 4 มิลลิลิตร/ขวด
เด็กซ์ออฟมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?
ยาเด็กซ์ออฟมีขนาดการบริหารยา/การใช้ยา: เช่น

ยาหยอดตา ผู้ใหญ่: หยอดตาข้างที่มีอาการครั้งละ 1 - 2 หยดวันละ 4 - 6 ครั้ง
ยาหยอดหูผู้ใหญ่: หยอดหูข้างที่มีอาการครั้งละ 3 - 4 หยดวันละ 2 - 3 ครั้ง
เด็ก (นิยามคำว่าเด็ก): ยังไม่มีข้อมูลถึงผลข้างเคียงจากการใช้ยานี้ในเด็กที่แน่ชัด ดังนั้นการใช้ยานี้ในเด็กจึงต้องเป็นคำสั่งจากแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น
*****หมายเหตุ:

โดยทั่วไป ยาหยอดตา , ยาหยอดหู ที่มีส่วนประกอบของยา Dexamethasone ไม่ควรใช้นานต่อ เนื่องเกิน 7 วัน และหลังเปิดใช้ยาแล้วควรเก็บยาภายในตู้เย็นที่ไม่ใช่ช่องแช่แข็ง และเก็บยา ได้ไม่เกิน 1 เดือน
ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ
เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?
เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาเด็กซ์ออฟ ผู้ป่วยควรแจ้ง แพทย์ พยาบาล และเภสัชกร: เช่น

ประวัติแพ้ยาทุกชนิด เช่น กินยา/ใช้ยาแล้วคลื่นไส้มาก ขึ้นผื่น หรือแน่นหายใจติดขัด/หายใจลำบาก / หอบเหนื่อย
มีโรคประจำตัวต่างๆรวมทั้งกำลังกินยา/ใช้ยาอะไรอยู่ เพราะยาเด็กซ์ออฟอาจส่งผลให้อาการของโรคเหล่านั้นรุนแรงขึ้น หรืออาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆที่กิน/ที่ใช้อยู่ก่อน
หากเป็นสุภาพสตรีควรแจ้งว่าอยู่ในภาวะตั้งครรภ์/มีครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร เพราะยาหลายประเภทสามารถผ่านทางน้ำนมหรือรก และเข้าสู่ทารก จนก่อให้เกิดผลข้างเคียงได้
หากลืมหยอดตาควรทำอย่างไร?
หากลืม หยอดตา หรือ หยอดหู ด้วยยาเด็กออฟ สามารถหยอดตา หรือ หยอดหูเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการ หยอดตา หรือ หยอดหู ในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

เด็กซ์ออฟมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?
ยาเด็กซ์ออฟอาจก่อให้เกิดผล/ อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง): เช่น

ก. ยาหยอดตา: เช่น

สามารถเพิ่มความดันลูกตาให้สูงขึ้นจนอาจเกิดภาวะต้อหินชนิด Open angle-glaucoma
เซลล์ประสาทตาอาจเสื่อมหรือถูกทำลายได้ ส่งผลถึงการมองเห็นภาพไม่ชัดเจน
การใช้ยานี้เป็นเวลานานเกินไป อาจทำให้เกิด
ภาวะติดเชื้อ และ
มีต้อกระจกติดตามมา
ข. ยาหยอดหู: อาจส่งผลให้เกิด

รู้สึกระคายเคืองภายในหูได้บ้าง หรือ
ไม่พบอาการข้างเคียงใดๆเลยก็ได้
มีข้อควรระวังการใช้เด็กซ์ออฟอย่างไร?
มีข้อควรระวังการใช้เด็กซ์ออฟ: เช่น

ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้ ,แพ้ยา Dexamethasone, หรือแพ้ ยา Neomycin
ห้ามใช้กับผู้ที่มีการติดเชื้อ วัณโรค, โรคเชื้อรา, หรือโรคติดเเชื้อไวรัส ของลูกตา
ห้ามหยอดตาในผู้ที่มีบาดแผลเกิดที่กระจกตา
ห้ามหยอดหูในผู้ที่มีภาวะแก้วหูทะลุ/ฉีกขาด
ห้ามใช้ยานี้กับ เด็กทารก เด็ก สตรีตั้งครรภ์ และ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
ขณะหยอดตา ห้ามมิให้ปลายหลอดหยอดตาสัมผัสกับตา นิ้วมือ เปลือกตา/หนังตา เพื่อหลีกเลี่ยงการปนเปื้อนของเชื้อโรคต่างๆต่อหลอดยา
หยุดใช้ยานี้เมื่ออาการดีขึ้น หรือตามแพทย์สั่ง และไม่ควรใช้ยานี้เกิน 7 วัน
ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
ห้ามใช้ยาหมดอายุ
ห้ามเก็บยาหมดอายุ
***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเด็กซ์ออฟด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตามข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เด็กซ์ออฟมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?
เนื่องจาก ยาเด็กออฟ เป็นผลิตภัณฑ์ใช้เป็น ยาหยอดตาหรือยาหยอดหู ซึ่งเป็นยาใช้ภายนอก จึงยังไม่พบปฏิกิริยาระหว่างยากับยารับประทานใดๆ

ควรเก็บรักษาเด็กซ์ออฟอย่างไร?
สามารถเก็บยาเด็กซ์ออฟ:

เก็บยาในอุณหภูมิห้องที่เย็น
ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น
เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/ แสงแดด ความร้อน และ ความชื้น
เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์
มีข้อควรระวังการใช้เด็กซ์ออฟ: เช่น
- ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้ ,แพ้ยา Dexamethasone, หรือแพ้ ยา Neomycin
- ห้ามใช้กับผู้ที่มีการติดเชื้อ วัณโรค, โรคเชื้อรา, หรือโรคติดเเชื้อไวรัส ของลูกตา
- ห้ามหยอดตาในผู้ที่มีบาดแผลเกิดที่กระจกตา
- ห้ามหยอดหูในผู้ที่มีภาวะแก้วหูทะลุ/ฉีกขาด
- ห้ามใช้ยานี้กับ เด็กทารก เด็ก สตรีตั้งครรภ์ และ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
- ขณะหยอดตา ห้ามมิให้ปลายหลอดหยอดตาสัมผัสกับตา นิ้วมือ เปลือกตา/หนังตา เพื่อหลีกเลี่ยงการปนเปื้อนของเชื้อโรคต่างๆต่อหลอดยา
- หยุดใช้ยานี้เมื่ออาการดีขึ้น หรือตามแพทย์สั่ง และไม่ควรใช้ยานี้เกิน 7 วัน
- ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
- ห้ามใช้ยาหมดอายุ
- ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเด็กซ์ออฟด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตามข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน
จักษุวิทยา (จักษุวิทยา) - Ophthalmology,เภสัชวิทยา Pharmacology