ในกรณีที่โจทก์ฟ้องคดีอาญาและคดีแพ่งจากเหตุเดียวกัน ศาลอาญาพิพากษายกฟ้องจำเลยเพราะมีข้อสงสัยตามสมควรว่าจำเลยกระทำความผิด แต่โจทก์ยังสามารถฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยในคดีแพ่งได้หรือไม่?
ประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับหลักกฎหมาย "การยกประโยชน์แห่งความสงสัย" ในคดีอาญา และ "ผลของคำพิพากษาคดีอาญาต่อคดีแพ่ง"


1. หลักการยกประโยชน์แห่งความสงสัยในคดีอาญา:

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 227 บัญญัติว่า "เมื่อมีความสงสัยตามสมควรว่าจำเลยได้กระทำผิดหรือไม่ ให้ยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้จำเลย" หลักการนี้หมายความว่า โจทก์มีหน้าที่พิสูจน์ความผิดของจำเลย "เหนือกว่าข้อสงสัยตามสมควร"

"ข้อสงสัยตามสมควร" นั้น หมายถึง ข้อสงสัยที่บุคคลทั่วไปที่มีสติสัมปชัญญะพึงมีพึงเข้าใจได้


2. ผลของคำพิพากษาคดีอาญาต่อคดีแพ่ง:

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 บัญญัติว่า "คำพิพากษาคดีอาญาซึ่งถึงที่สุดแล้ว ให้เป็นหลักฐานในคดีแพ่ง"

"คำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว" หมายถึง คำพิพากษาที่ไม่สามารถอุทธรณ์ฎีกาได้อีกแล้ว

อย่างไรก็ตาม มาตรา 47 ของประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญายังบัญญัติไว้ว่า "คำพิพากษาคดีแพ่งต้องเป็นไปตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายอันว่าด้วยความรับผิดของบุคคลในทางแพ่ง โดยไม่ต้องคำนึงถึงว่าจำเลยต้องคำพิพากษาว่าได้กระทำความผิดหรือไม่"

ความหมายของมาตรา 47 คือ แม้ว่าคดีอาญาจะพิพากษายกฟ้องจำเลย แต่โจทก์ยังสามารถฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยในคดีแพ่งได้

อย่างไรก็ตาม โจทก์จะต้องพิสูจน์ "ความรับผิด" ของจำเลยในทางแพ่งตามกฎหมายความรับผิดทางละเมิด

โดยสรุป

ในกรณีที่โจทก์ฟ้องคดีอาญาและคดีแพ่งจากเหตุเดียวกัน ศาลอาญาพิพากษายกฟ้องจำเลยเพราะมีข้อสงสัยตามสมควรว่าจำเลยกระทำความผิด โจทก์ยังสามารถฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากจำเลยในคดีแพ่งได้
แต่โจทก์จะต้อง "พิสูจน์ความรับผิด" ของจำเลยในทางแพ่งตามกฎหมายความรับผิดทางละเมิด
คำพิพากษาคดีอาญา "ไม่ผูกมัด" ศาลแพ่งในการวินิจฉัยข้อเท็จจริงเกี่ยวกับ "การกระทำผิด" ของจำเลย
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา)