ในกรณีที่บุคคลใช้ที่ดินของผู้อื่นโดยสงบ เปิดเผย และต่อเนื่องเป็นเวลานาน โดยไม่มีการโต้แย้งคัดค้านจากเจ้าของที่ดิน บุคคลนั้นจะได้สิทธิภาระจำยอมโดยอายุความหรือไม่?
หลักเกณฑ์ในการพิจารณาว่าบุคคลได้สิทธิภาระจำยอมโดยอายุความหรือไม่นั้น ศาลฎีกามีหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้:
บุคคลต้องใช้ที่ดินของผู้อื่น
การใช้ต้องเป็นการใช้โดยสงบ หมายความว่า บุคคลต้องใช้ที่ดินโดยไม่ต้องขออนุญาตจากเจ้าของที่ดิน และเจ้าของที่ดินก็ไม่ได้ห้ามปราม
การใช้ต้องเป็นการใช้โดยเปิดเผย หมายความว่า บุคคลต้องใช้ที่ดินโดยให้ผู้อื่นเห็นได้ชัดเจน ไม่ใช่การใช้ที่ดินโดยแอบแฝง
การใช้ต้องเป็นการใช้โดยต่อเนื่อง หมายความว่า บุคคลต้องใช้ที่ดินเป็นประจำ สม่ำเสมอ ไม่ใช่การใช้ที่ดินเป็นครั้งคราว
การใช้ต้องเป็นเวลานาน ตามกฎหมายกำหนดไว้ว่า บุคคลต้องใช้ที่ดินของผู้อื่นโดยสงบ เปิดเผย และต่อเนื่องเป็นเวลานาน 10 ปี จึงจะได้สิทธิภาระจำยอมโดยอายุความ
ตัวอย่างกรณี:
กรณีที่ 1:
นาย A เป็นเจ้าของที่ดินแปลงหนึ่ง  นาย B อาศัยอยู่ติดกับที่ดินของนาย A  นาย B ใช้ทางเดินเท้าบนที่ดินของนาย A เพื่อไปยังถนนใหญ่เป็นประจำทุกวัน  โดยไม่ต้องขออนุญาตจากนาย A  และนาย A ก็ไม่ได้ห้ามปราม  นาย B ใช้ทางเดินเท้าบนที่ดินของนาย A มาเป็นเวลานานกว่า 10 ปี  นาย B ได้สิทธิภาระจำยอมโดยอายุความ  นาย B มีสิทธิใช้ทางเดินเท้าบนที่ดินของนาย A ต่อไปได้

กรณีที่ 2:
นาง C เป็นเจ้าของที่ดินแปลงหนึ่ง  นาง D อาศัยอยู่ติดกับที่ดินของนาง C  นาง D ใช้ที่ดินของนาง C เพื่อปลูกผักสวนครัว  โดยไม่ต้องขออนุญาตจากนาง C  และนาง C ก็ไม่ได้ห้ามปราม  นาง D ใช้ที่ดินของนาง C เพื่อปลูกผักสวนครัวมาเป็นเวลานานกว่า 10 ปี  นาง D ได้สิทธิภาระจำยอมโดยอายุความ  นาง D มีสิทธิใช้ที่ดินของนาง C เพื่อปลูกผักสวนครัวต่อไปได้
3.ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,40.กฎหมายทรัพย์สิน-กรรมสิทธิ์-ทรัพย์อิงสิทธิ