อธิบายกลไกทางกายภาพของโรคเมลิออยโดสิส เมื่อเชื้อแบคทีเรีย Burkholderia pseudomallei เข้าสู่ร่างกาย
หน้าฝน ฤดูที่ต้องระวังหลายอย่างไม่ว่าจะเป็นสภาพอากาศที่แฉะ ชื้น ไปไหนมาไหนก็ลำบาก อีกทั้งยังเสี่ยงติดเชื้อแบคทีเรียที่มาพร้อมกับอากาศชื้นอย่างโรคที่มีชื่อว่า เมลิออยโดสิส โรคที่คนทำงานที่ต้องสัมผัสกับดินและน้ำบ่อย ๆ ต้องเฝ้าระวังเป็นอย่างมากเพราะอาจก่อให้เกิดอันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้ โรคที่มากับฤดูฝน โรคเมลิออยโดสิส คืออะไร โรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Burkholderia pseudomallei (B. pseudomallei) เกิดขึ้นบ่อยกับคนที่ทำอาชีพเกษตรกรรมที่ต้องสัมผัสดินและน้ำเป็นประจำ เพราะเชื้อแบคทีเรียตัวนี้แพร่กระจายอยู่ในดินและน้ำ ทำให้เกิดอาการติดเชื้อส่วนต่าง ๆ เช่น ผิวหนัง ปอด กระแสเลือด และอวัยวะภายในต่าง ๆ เช่น สมอง ตับ และไต เมลิออยโดสิสโรคติดเชื้อที่ควรเฝ้าระวัง รู้จักกับโรคเมลิออยโดสิส การติดเชื้อในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ผิวหนัง เกิดแผลเรื้อรัง ฝี หนอง และมีตุ่มขึ้น ปอด มีอาการไข้ขึ้น ไอ มีเสมหะ กระแสเลือด เกิดขึ้นในกรณีที่มีบาดแผล เพราะเชื้อจะเข้าสู่ร่างกายทางบาดแผลทำให้มีอาการไข้สูง ความดันเลือดต่ำ ช็อก เป็นฝีในตับหรือในม้าม และถึงขั้นเสียชีวิตได้ ติดเชื้อได้ทางไหนบ้าง ? บาดแผลที่ผิวหนัง ดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารที่ปนเปื้อน หายใจรับฝุ่นละอองที่มีเชื้อปนเปื้อน กลุ่มเสี่ยงที่จะติดเชื้อ เกษตรกร เพราะต้องสัมผัสดินและน้ำด้วยเท้าเปล่าเป็นเวลานาน โรคที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูง โรคเบาหวาน โรคไต โรคตับ โรคธาลัสซีเมีย โรคมะเร็ง ติดเชื้อเอชไอวี โรคปอด โรคภาวะหัวใจล้มเหลว โรควัณโรค ความรุนแรงของโรค เมลิออยโดสิส การติดเชื้อ เชื้อจะเข้าสู่อวัยวะต่าง ๆ อย่างรวดเร็ว ทำให้ร่างกายเกิดภาวะแทรกซ้อน และทำให้อวัยวะภายในร่างกายทำงานบกพร่อง หากไม่ได้เข้ารับการวินิจฉัยเพื่อทำการรักษาอย่างถูกต้องและทันท่วงทีจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ อาจจะส่งผลให้เชื้อเข้าสู่กระแสเลือด ซึ่งอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ 1 ใน 7 โรคเฝ้าระวังอันตรายต่อชีวิต อาการ เกิดฝีหรือหนองที่ผิวหนัง ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ มีไข้สูง ไอ หายใจติดขัด ปวดท้อง เจ็บหน้าอก เกิดแผลเรื้อรัง อาการและความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับภูมิคุ้มกันของแต่ละบุคคลและปริมาณของเชื้อที่ได้รับ หากมีอาการรุนแรงมากขึ้นควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อป้องกันเชื้อเข้าสู่กระแสเลือด การวินิจฉัยโรค เมลิออยโดสิส วินิจฉัยจากอาการของผู้ป่วย ตรวจเลือดและสารคัดหลั่งเพื่อไปเพาะเชื้อ นอกจากนี้ต้องสอบถามแหล่งที่อยู่อาศัยของผู้ป่วย เพื่อเป็นแนวทางในการวินิจฉัยโรคที่ถูกต้องและแม่นยำ วิธีรักษา ฉีดยาปฏิชีวนะต่อเนื่องอย่างน้อย 2 สัปดาห์แรกและรับประทานยาปฏิชีวนะต่อประมาณ 3 เดือน วิธีป้องกัน รับประทานอาหารที่สะอาด ไม่มีสารปนเปื้อน และปรุงสุก ดื่มน้ำสะอาด หลีกเลี่ยงการเหยียบดิน ลุยน้ำ ช่วงฤดูฝน หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่โล่ง หากมีฝนตกหรือสภาพอากาศแปรปวน หากเกิดแผลรีบทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสะอาดและยาฆ่าเชื้อต่าง ๆ ต้องสวมรองเท้าบูทถุงมือยางเมื่อต้องลุยน้ำหรือจับดิน ข้อมูลจาก ผศ. นพ.ประวัฒน์ จันทฤทธิ์ สาขาวิชาโรคติดเชื้อ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
เมื่อเชื้อแบคทีเรีย Burkholderia pseudomallei เข้าสู่ร่างกาย ผ่านทางบาดแผล การดื่มน้ำหรืออาหารที่ปนเปื้อน หรือการสูดฝุ่นละอองที่มีเชื้อปนเปื้อน เชื้อจะเข้าสู่กระแสเลือดและแพร่กระจายไปยังอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย

กลไกทางกายภาพของโรคเมลิออยโดสิส สามารถอธิบายได้ดังนี้


1. การแพร่กระจายของเชื้อ:
เชื้อแบคทีเรีย Burkholderia pseudomallei อาศัยอยู่ในดินและน้ำ
เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านทางบาดแผล เชื้อจะเข้าสู่กระแสเลือดและแพร่กระจายไปยังอวัยวะต่างๆ
เชื้อสามารถแพร่กระจายผ่านระบบทางเดินหายใจ เมื่อสูดฝุ่นละอองที่มีเชื้อปนเปื้อน
เชื้อสามารถแพร่กระจายผ่านระบบทางเดินอาหาร เมื่อดื่มน้ำหรืออาหารที่ปนเปื้อน

2. การติดเชื้อในส่วนต่างๆ ของร่างกาย:
ผิวหนัง: เชื้อจะก่อให้เกิดแผลเรื้อรัง ฝี หนอง และตุ่ม
ปอด: เชื้อจะก่อให้เกิดอาการไข้ ไอ มีเสมหะ
กระแสเลือด: เชื้อจะก่อให้เกิดอาการไข้สูง ความดันเลือดต่ำ ช็อก
อวัยวะภายใน: เชื้อสามารถติดเชื้ออวัยวะภายใน เช่น ตับ ม้าม สมอง ไต

3. ภาวะแทรกซ้อน:
เชื้อสามารถเข้าสู่กระแสเลือดและแพร่กระจายไปยังอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย
เชื้อสามารถก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ฝีในตับ ม้าม สมอง ไต
เชื้อสามารถก่อให้เกิดภาวะช็อก
เชื้อสามารถก่อให้เสียชีวิต

4. ปัจจัยเสี่ยง:
ผู้ที่มีบาดแผล
ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน โรคไต โรคตับ โรคมะเร็ง
ผู้ที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine