ใครเป็นผู้ที่ได้เข้ามารับราชการ เป็นที่ปรึกษาราชการแผ่นดินในสมัยรัชกาลที่ 5 ระหว่าง เจ้าพระยาอภัยราชาสยามานุกูลกิจ หรือ ปรีดี พนมยงค์
เจ้าพระยาอภัยราชาสยามานุกูลกิจ เพราะเจ้าพระยาอภัยราชาสยามานุกูลกิจ หรือ Rolin Jaequemynes เป็นหนึ่งในชาวเบลเยียมที่ได้เข้ามารับราชการเป็นที่ปรึกษาราชการแผ่นดินในสมัยรัชกาลที่ 5 เขามีความแตกต่างจากที่ปรึกษาชาวต่างประเทศคนอื่นๆ เนื่องจากได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นอย่างดี จนได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ถึงระดับชั้น ‘เจ้าพระยา’ และถือเป็นชาวต่างประเทศคนแรกในราชวงศ์จักรีที่ได้รับบรรดาศักดิ์ชั้นสูงนี้

นอกจากงานในตำแหน่งที่ปรึกษาราชการทั่วไป เจ้าพระยาอภัยราชาฯ ได้ปฏิบัติงานอีกหลายด้านซึ่งได้รับการกล่าวถึงบ่อยครั้งคือ การริเริ่มการศึกษาด้านกฎหมายภายในประเทศ ปรับปรุงระบบกฎหมายและระบบศาล การเจรจากับฝรั่งเศสในกรณีพิพาท ร.ศ.112 การเสนอโครงการการศึกษาแก่พระราชโอรสของรัชกาลที่ 5 ในต่างประเทศ ด้วยการทำหน้าที่ดังกล่าว ทำให้เขาได้รับการยกย่องจากชนชั้นนำไทยเป็นอย่างมาก โดยปรากฏให้เห็นจากที่รัชกาลที่ 5 ได้เคยมีพระราชหัตถเลขาถึงเขาว่า “ขอขอบใจอีกส่วนหนึ่งในข้อราชการทั้งปวงที่ท่านได้ประฏิบัติอยู่ในเวลานี้ เป็นประโยชน์แก่ผู้ปกครองเป็นอันมาก” หรือกรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เสนาบดีกระทรวงการต่างประเทศ ก็มีความเห็นในลักษณะเดียวกัน ย่อมแสดงให้เห็นถึงการทำหน้าที่ของเจ้าพระยาอภัยราชาฯ ซึ่งสนองตอบรัฐบาลในสมัยนั้นได้เป็นอย่างดี รวมทั้งได้รับความไว้วางใจในการทำหน้าที่ด้านต่างๆ เป็นอย่างมาก ถึงขั้นที่เจ้าเมืองระแหง ได้ให้ความเห็นว่า Rolin Jaequemyns คือ ‘พระเจ้าแผ่นดินองค์ที่ 2 ของสยาม’

แม้จะเป็นชาวตะวันตก แต่การทำหน้าที่ของเจ้าพระยาอภัยราชาฯ ในสมัยรัชกาลที่ 5 ก็มีผลกระทบต่อชาติตะวันตกที่พยายามขยายอำนาจเข้ามาในสยาม โดยเฉพาะการทำหน้าที่ปกป้องฝ่ายสยามเมื่อเกิดข้อพิพาทขึ้นกับฝรั่งเศส จนทำให้ทางฝ่ายฝรั่งเศสประณามว่าเขาเป็น ‘ชาวเบลเยียมที่เกลียดฝรั่งเศส’ (Francophobic Belgian) และเป็น ‘คนชั่วผู้ชาญฉลาดแห่งพระเจ้าแผ่นดิน’

ส่วนปรีดี พนมยงค์ เป็นผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
92.ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ