โรคหลอดเลือดสมองอุดตันมีความเสี่ยงอย่างไร?
เราเคยได้ยินเรื่องอันตรายของโรคหลอดเลือดสมองอุดตัน หรือ Stroke และมองว่าเป็นโรคหนึ่งที่น่ากลัว แต่ก็ยังเพิกเฉยไม่ดูแลตัวเอง แต่รู้หรือไม่ อันตรายจากโรคนี้ร้ายแรงกว่าที่คิด วันหนึ่งอาจเป็นเรา ที่นั่งทำงานอยู่ดีๆ เกิดอาการแขนขาอ่อนแรง ปากเบี้ยวหน้าเบี้ยว หรือปวดศีรษะอย่างรุนแรง ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ขึ้นมากะทันหัน ทั้งที่ก่อนหน้าอาการก็ยังดีๆ อยู่ ในอดีตโรคนี้มักเกิดในผู้สูงอายุ แต่ในปัจจุบันกลับพบในคนวัยทำงานยุคใหม่เพิ่มขึ้น เพราะโรคหลอดเลือดสมองอุดตันไม่ใช่เรื่องไกลตัว ทุกคนมีความเสี่ยง
โรคหลอดเลือดสมอง คือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยง เนื่องจากหลอดเลือดตีบหรืออุดตัน หรือ หลอดเลือดแตก ส่งผลให้เนื้อเยื้อสมองถูกทำลาย และการทำงานของสมองบางส่วนหรือทั้งหมด ทำงานผิดปกติ อาการเกิดขึ้นทันทีทันใด โรคหลอดเลือดสมอง แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ
หลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน โดยหลอดเลือดสมองตีบ เกิดจากการสะสมของไขมันในหลอดเลือด ทำให้ประสิทธิภาพในการลำเลียงเลือดลดลง ส่วนหลอดเลือดสมองอุดตัน เกิดจากลิ่มเหลือดจากหัวใจไปอุดตันที่หลอดเลือดสมอง
หลอดเลือดตีบ แตก หรือฉีกขาดเกิดจากหลอดเลือดมีความเปราะบาง ซึ่งเกิดจากภาวะความดันโลหิตสูง หรือหลอดเลือดเสียความยืดหยุ่น จากการสะสมของไขมันในหลอดเลือด ทำให้แตกง่าย ส่งผลทำให้เกิดเลือดออกในสมอง และเกิดความเสียหายต่อสมองตามมา
วิธีการสังเกตอาการโรคหลอดเลือดสมองในเบื้องต้นตามหลัก FAST ได้แก่
F (Face) ผู้ป่วยจะมีอาการหน้าเบี้ยว หรือปากเบี้ยวด้านใดด้านหนึ่ง หรือผู้ป่วยบางท่านอาจมีอาการระหว่างรับประทานอาหาร เช่น อาหารไหลออกจากปาก หรือน้ำลายไหลออกจากมุมปากด้านใดด้านหนึ่ง ทดสอบง่ายๆ ได้โดยให้ผู้ป่วยลองยิ้ม หรือยิงฟัน
A (Arms) อาการแขนขาอ่อนแรง ผู้ป่วยจะขยับแขนขาด้านใดด้านหนึ่งไม่ได้ โดยอาจจะเป็นเฉพาะขา หรือเป็นทั้งแขนขาซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นด้านเดียวกัน ทดสอบง่ายๆ โดยการให้ผู้ป่วยลองยกแขนขาทั้งสองข้าง ถ้าตกด้านใดด้านหนึ่ง แสดงว่ามีความผิดปกต
S (Speech) ผู้ป่วยจะมีอาการพูดไม่ชัด พูดอ้อแอ้ เหมือนลิ้นคับปาก หรือบางคนมีอาการพูดไม่ออก หรือฟังคำสั่งไม่รู้เรื่อง ญาติบางคนคิดว่าผู้ป่วยสับสน ทดสอบได้ง่ายๆ ด้วยการให้ผู้ป่วยพูดตามในคำง่ายๆ เช่นกรุงเทพมหานคร หรือชี้ให้ดูปากกา นาฬิกา แล้วถามว่าของสิ่งนั้นเรียกว่าอะไร หรือให้ทำตามคำสั่งง่ายๆ เช่น ชูสองนิ้ว เป็นต้น
โรคหลอดเลือดสมองอุดตัน เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ร้ายแรง ส่งผลต่อทั้งชีวิตและความเป็นตายของผู้ป่วย  ความเสี่ยงของโรคนี้มีดังนี้:
1. ความเสียหายต่อสมอง:
-  สมองขาดเลือดและออกซิเจน ส่งผลให้เนื้อเยื่อสมองตาย
-  ความรุนแรงของความเสียหายขึ้นอยู่กับตำแหน่งและระยะเวลาที่สมองขาดเลือด
-  อาจส่งผลต่อการสูญเสียการทำงานของร่างกาย เช่น การเคลื่อนไหว การพูด การกลืน การมองเห็น
-  บางรายอาจเสียชีวิต

2. ความพิการ:
-  ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันอาจมีความพิการถาวร
เช่น อัมพาต แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด
-  ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การทำงาน และความสัมพันธ์กับผู้อื่น

3. เสียชีวิต:
-   โรคหลอดเลือดสมองอุดตันเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของประเทศไทย
อัตราการเสียชีวิตภายใน 1 เดือนหลังเกิดโรค อยู่ที่ประมาณ 10-20%
-  ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง เบาหวาน มีความเสี่ยงเสียชีวิตสูงขึ้น

4. ผลกระทบต่อครอบครัว:
-  การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตัน ต้องใช้เวลาและทรัพยากรจำนวนมาก
-  สมาชิกในครอบครัวอาจต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อดูแลผู้ป่วย
-  ส่งผลต่อภาระทางการเงินและอารมณ์ของครอบครัว

5. ภาระต่อสังคม:
-  ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอุดตันบางรายอาจไม่สามารถกลับมาทำงานได้
-  ส่งผลต่อเศรษฐกิจของประเทศ
-  ภาครัฐต้องใช้จ่ายงบประมาณจำนวนมากในการดูแลผู้ป่วย

6.  ปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองอุดตัน:
-  อายุที่มากขึ้น
-  เพศชาย
-  โรคความดันโลหิตสูง
-  โรคเบาหวาน
-  โรคไขมันในเลือดสูง
-  โรคหัวใจ
-  การสูบบุหรี่
-  ดื่มแอลกอฮอล์
-  ขาดการออกกำลังกาย
-  ภาวะอ้วน
-  พันธุกรรม

การป้องกันโรคหลอดเลือดสมองอุดตัน:
-  ควบคุมโรคประจำตัว เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง
-  เลิกสูบบุหรี่
-  งดหรือลดการดื่มแอลกอฮอล์
-  ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
-  ทานอาหารที่มีประโยชน์
-  ควบคุมน้ำหนัก
-  ตรวจสุขภาพเป็นประจำ

การรักษาโรคหลอดเลือดสมองอุดตัน:
-  ยาละลายลิ่มเลือด
-  การผ่าตัดเอาลิ่มเลือดออก
-  การทำกายภาพบำบัด
การฝึกพูด
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine