ถาม: กรณีผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันชีวิตเสียชีวิตก่อนผู้ทำประกัน เงินประกันชีวิตจะตกเป็นของใคร?
หัวข้อ ผู้รับประโยชน์ถึงแก่ความตายก่อนผู้ทำประกันเงินจะตกเป็นของใคร

​

 ผู้รับประโยชน์ถึงแก่ความตายก่อนผู้ทำประกันเงินจะตกเป็นของใคร เงินประกันชีวิตที่ผู้รับประโยชน์ถึงแก่ความตายก่อนผู้ทำประกัน เงินจะตกเป็นของใคร ระหว่าง ทายาทของผู้ทำประกันหรือทายาทของผู้รับผลประโยชน์ตามกรมธรรม์
คำตอบ เงินตามสัญญาประกันชีวิตไม่ใช่ทรัพย์ที่ผู้ทำประกันมีอยู่ขณะถึงแก่ความตาย และผู้รับประโยชน์ตายไปก่อนผู้ทำประกัน ผู้รับประโยชน์ย่อมไม่อยู่ในฐานะที่จะได้รับเงินตามสัญญาประกันชีวิต สิทธิจะได้รับเงินตามกรมธรรม์ยังไม่เกิด
ดังนั้นเงินที่บริษัทประกันชีวิตจ่ายจึงไม่เป็นมรดกตกทอดแก่ทายาทผู้รับประโยชน์ แต่เงินประกันชีวิตตกแก่ทายาทโดยธรรมของผู้ประกัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่821/2554 ผู้ตายทำสัญญาประกันชีวิตไว้กับบริษัทประกันชีวิต โดยระบุภริยาเป็นผู้รับประโยชน์ ปรากฎว่าภริยาผู้ตายถึงแก่ความตายก่อนผู้ตาย เมื่อผู้ตายถึงแก่ความตาย บริษัทประกันชีวิตสั่งจ่ายตั๋วแลกเงินระบุชื่อภริยาผู้ตายเป็นผู้รับเงิน ดังนี้ เงินตามสัญญาประกันชีวิตมิใช่ทรัพย์สินที่ผู้ตายมีอยู่ในขณะถึงแก่ความตายจึงไม่ใช่มรดกของผู้ตาย ส่วนภริยาผู้ตายซึ่งเป็นผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัยก็ถึงแก่ความตายไปก่อนผู้ตาย ย่อมไม่อยู่ในฐานะผู้รับประโยชน์ที่จะได้รับเงินตามสัญญาประกันชีวิต สิทธิของภริยาผู้ตายที่จะได้รับเงินตามกรมธรรม์ประกันภัยยังไม่เกิดขึ้น เงินตามตั๋วแลกเงินจึงไม่เป็นมรดกตกทอดแก่ทายาทของภริยาผู้ตาย
แม้เงินตามตั๋วแลกเงินจะมิใช่ทรัพย์มรดกของผู้ตายแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 ลักษณะมรดกเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งในอันที่จะใช้บังคับแก่เงินตามสัญญาประกันชีวิต เงินตามตั๋วแลกเงินจึงควรตกแก่ทายาทโดยธรรมของผู้ตายเสมือนหนึ่งเป็นทรัพย์มรดก   เงินประกันชีวิตที่ผู้รับประโยชน์ถึงแก่ความตายก่อนผู้ทำประกัน เงินจะตกเป็นของใคร ระหว่าง ทายาทของผู้ทำประกันหรือทายาทของผู้รับผลประโยชน์ตามกรมธรรม์ คำตอบ เงินตามสัญญาประกันชีวิตไม่ใช่ทรัพย์ที่ผู้ทำประกันมีอยู่ขณะถึงแก่ความตาย และผู้รับประโยชน์ตายไปก่อนผู้ทำประกัน ผู้รับประโยชน์ย่อมไม่อยู่ในฐานะที่จะได้รับเงินตามสัญญาประกันชีวิต สิทธิจะได้รับเงินตามกรมธรรม์ยังไม่เกิด คำตอบ ดังนั้นเงินที่บริษัทประกันชีวิตจ่ายจึงไม่เป็นมรดกตกทอดแก่ทายาทผู้รับประโยชน์ แต่เงินประกันชีวิตตกแก่ทายาทโดยธรรมของผู้ประกัน คำพิพากษาศาลฎีกาที่821/2554 ผู้ตายทำสัญญาประกันชีวิตไว้กับบริษัทประกันชีวิต โดยระบุภริยาเป็นผู้รับประโยชน์ ปรากฎว่าภริยาผู้ตายถึงแก่ความตายก่อนผู้ตาย เมื่อผู้ตายถึงแก่ความตาย บริษัทประกันชีวิตสั่งจ่ายตั๋วแลกเงินระบุชื่อภริยาผู้ตายเป็นผู้รับเงิน ดังนี้ เงินตามสัญญาประกันชีวิตมิใช่ทรัพย์สินที่ผู้ตายมีอยู่ในขณะถึงแก่ความตายจึงไม่ใช่มรดกของผู้ตาย ส่วนภริยาผู้ตายซึ่งเป็นผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันภัยก็ถึงแก่ความตายไปก่อนผู้ตาย ย่อมไม่อยู่ในฐานะผู้รับประโยชน์ที่จะได้รับเงินตามสัญญาประกันชีวิต สิทธิของภริยาผู้ตายที่จะได้รับเงินตามกรมธรรม์ประกันภัยยังไม่เกิดขึ้น เงินตามตั๋วแลกเงินจึงไม่เป็นมรดกตกทอดแก่ทายาทของภริยาผู้ตาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่821/2554 แม้เงินตามตั๋วแลกเงินจะมิใช่ทรัพย์มรดกของผู้ตายแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 ลักษณะมรดกเป็นบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งในอันที่จะใช้บังคับแก่เงินตามสัญญาประกันชีวิต เงินตามตั๋วแลกเงินจึงควรตกแก่ทายาทโดยธรรมของผู้ตายเสมือนหนึ่งเป็นทรัพย์มรดก

​
กรณีผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันชีวิตเสียชีวิตก่อนผู้ทำประกัน เงินประกันชีวิตจะไม่ตกเป็นของทายาทของผู้รับประโยชน์ แต่จะตกเป็นของทายาทโดยธรรมของผู้ทำประกัน

หลักการทางกฎหมาย:

เงินประกันชีวิตไม่ถือเป็น "ทรัพย์สิน" ของผู้ทำประกันในขณะมีชีวิตอยู่
สิทธิที่จะได้รับเงินประกันชีวิตจะเกิดขึ้นเมื่อผู้ทำประกันเสียชีวิตเท่านั้น
เมื่อผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันชีวิตเสียชีวิตก่อนผู้ทำประกัน สิทธิที่จะได้รับเงินประกันชีวิตของผู้รับประโยชน์นั้นย่อมสิ้นสุดลง
เงินประกันชีวิตจึงไม่ตกเป็นของทายาทของผู้รับประโยชน์
ตัวอย่างกรณี:

นาย A ทำสัญญาประกันชีวิตไว้กับบริษัทประกันชีวิต โดยระบุให้ นาง B ภริยาของเขา เป็นผู้รับประโยชน์ ต่อมา นาง B เสียชีวิตก่อนนาย A เมื่อนาย A เสียชีวิต เงินประกันชีวิตจะไม่ตกเป็นของทายาทของนาง B แต่จะตกเป็นของทายาทโดยธรรมของนาย A

ประเด็นสำคัญ:

ผู้ทำประกันมีสิทธิเปลี่ยนแปลงผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันชีวิตได้ทุกเมื่อ
กรณีผู้รับประโยชน์ตามกรมธรรม์ประกันชีวิตเสียชีวิตก่อนผู้ทำประกัน ผู้ทำประกันควรแจ้งบริษัทประกันชีวิตเพื่อดำเนินการเปลี่ยนแปลงผู้รับประโยชน์ใหม่
หากผู้ทำประกันไม่ได้เปลี่ยนแปลงผู้รับประโยชน์ใหม่ เงินประกันชีวิตจะตกเป็นของทายาทโดยธรรมของผู้ทำประกัน
92.ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ