ในกรณีที่จำเลยไม่เคยถูกจำคุกมาก่อน แต่ทำความผิดร้ายแรง ศาลมีโอกาสรอลงอาญาหรือไม่?
ตามหลักเกณฑ์การรอลงอาญาที่ระบุไว้ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 นั้น แม้ว่าจำเลยจะไม่เคยถูกจำคุกมาก่อน แต่ศาลก็อาจรอลงอาญาให้ได้ ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของศาล

ประเด็นสำคัญ อยู่ที่ "ความร้ายแรงของคดี" ว่าเข้าข่ายเป็นความผิดร้ายแรงหรือไม่

โดยทั่วไป คดีที่ถือว่าร้ายแรง หมายถึง คดีที่มีโทษจำคุกตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป

อย่างไรก็ตาม ศาลไม่ได้พิจารณาแค่เพียงโทษจำคุกเท่านั้น แต่จะพิจารณา องค์ประกอบอื่นๆ ประกอบ ด้วย เช่น:

พฤติการณ์การกระทำความผิด: เป็นการกระทำโดยเจตนาหรือประมาท
ผลร้ายที่เกิดขึ้น: มีผู้ได้รับบาดเจ็บ เสียชีวิต หรือสูญเสียทรัพย์สินมากน้อยแค่ไหน
แรงจูงใจ: กระทำด้วยความโลภ โกรธแค้น หรือเพื่อประโยชน์ส่วนตัว
ประวัติอาชญากรรม: เคยมีพฤติกรรมกระทำผิดมาก่อนหรือไม่
บุคลิกภาพ: มีสติปัญญา ความรู้ ความเข้าใจ ควบคุมอารมณ์ได้ดีหรือไม่
โอกาสกลับตัวกลับใจ: มีแนวโน้มที่จะกลับตัวเป็นคนดีได้หรือไม่
จากหลักเกณฑ์ดังกล่าว แม้ว่าจำเลยจะไม่เคยถูกจำคุกมาก่อน แต่หากศาลพิจารณาแล้วเห็นว่า คดีนั้นร้ายแรง สร้างความเสียหายให้กับสังคมอย่างมาก และไม่มีเหตุผลอันควรปราณี ศาลก็มีสิทธิ์ที่จะไม่รอลงอาญา ให้จำเลยไปรับโทษจำคุกตามที่ได้พิพากษาไว้

ตัวอย่างคดี

คดีฆ่าคนตายโดยเจตนา ศาลพิพากษาจำคุก 10 ปี จำเลยไม่เคยถูกจำคุกมาก่อน ศาลมีสิทธิ์ที่จะไม่รอลงอาญา
คดีลักทรัพย์สินมีค่า ศาลพิพากษาจำคุก 5 ปี จำเลยไม่เคยถูกจำคุกมาก่อน ศาลอาจรอลงอาญา ให้จำเลยมีโอกาสกลับตัวกลับใจ
ดังนั้น ในทางกฎหมายแล้ว ไม่มีหลักเกณฑ์ตายตัว ว่าจำเลยที่ไม่เคยถูกจำคุกมาก่อน ศาลจะต้องรอลงอาญาให้เสมอไป ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของศาล

โดยศาลจะพิจารณาจากพฤติการณ์ของคดี ประวัติอาชญากรรม และบุคลิกภาพของจำเลยประกอบกัน
1.ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,2.ประมวลกฎหมายอาญา,5.ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา)