‘ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมคืออะไร
คือประเด็นสำคัญแห่งยุคสมัย นับตั้งแต่ความพยายามเดินไปสู่ระบอบอำนาจนิยมในคราวรัฐประหารเมื่อ พ.ศ. 2549 และอีกครั้งใน พ.ศ. 2557 กระบวนการยุติธรรมโดยเฉพาะศาลได้ถูกมองว่าไม่อาจปกป้องสิทธิเสรีภาพของประชาชนจากการคุกคามของอำนาจรัฐได้อย่างมีความหมาย การวิพากษ์วิจารณ์และปฏิบัติการจำนวนมากพุ่งเข้าไปสู่ศาล กระทั่งกลายเป็นข้อสรุปว่าจำเป็นต้องมี ‘การปฏิรูป’ เกิดขึ้น แต่จะปรับเปลี่ยนอย่างไร ในประเด็นใดบ้าง เป็นเรื่องที่จำเป็นต้องมีการขบคิดและถกเถียงไม่ใช่น้อย ในมุมมองของผู้เขียนมีประเด็นสำคัญที่จำเป็นต้องใส่ใจและไม่อาจมองข้ามไปได้ หากต้องการสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นอย่างจริงจัง ที่ไม่ใช่เพียงแค่การแต่งหน้าทาแป้งในระดับพื้นผิวเท่านั้น ประเด็นสำคัญต่อการปฏิรูปศาลที่ผู้เขียนอยากลองเสนอมีดังต่อไปนี้ หนึ่ง อำนาจตุลาการต้องสัมพันธ์กับประชาชน อำนาจตุลาการในสังคมไทยหลุดลอยจากประชาชนอย่างสิ้นเชิง ปรากฏการณ์ที่สะท้อนความจริงข้อนี้ก็คือ การดำรงตำแหน่งของประธานศาลฎีกาไม่จำเป็นต้องได้รับความเห็นชอบจากสถาบันที่เป็นตัวแทนของประชาชน องค์กรที่มีหน้าที่ชี้ขาดว่าบุคคลใดจะขึ้นดำรงตำแหน่งสูงสุดของศาลยุติธรรมคือ คณะกรรมการตุลาการ (กต.) องค์ประกอบของ กต. ก็จะประกอบไปด้วยตัวแทนจากผู้พิพากษาในศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ ศาลฎีกา จำนวน 12 คน ผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก 2 คน รวมกับประธานศาลฎีกาที่เป็นประธานโดยตำแหน่ง แม้จะมีผู้ทรงคุณวุฒิ 2 คน แต่ก็เป็นที่เข้าใจกันว่าบทบาทหลักจะขึ้นอยู่กับเหล่าผู้พิพากษาเป็นสำคัญ
ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ