ใครคือกลุ่มเสี่ยงของโรคหมอนรองกระดูกเสื่อม? อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่ทำให้เกิดโรคหมอนรองกระดูกเสื่อม รวมถึงกลไกที่ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลต่อหมอนรองกระดูก
“หมอนรองกระดูก” คือ อวัยวะสำคัญคอยทำหน้าที่รองรับน้ำหนักและกันกระแทกให้กระดูกสันหลังของเรา ต่อเมื่อคนเราอายุมากขึ้นหมอนรองกระดูกก็เริ่มเสื่อมลง ทำให้พบอาการปวดหลังจากความเสื่อมดังกล่าว เมื่อเป็นหนักเข้าก็จะกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะเวลาเดิน นั่ง หรือเปลี่ยนอิริยาบถ ก็จะมีอาการปวดจนร้าวลงขา! ซึ่งเป็นปัญหาที่ควรได้รับการแก้ไขก่อนลุกลาม
หมอนรองกระดูกมีปัญหา เพราะแรงสั่นสะเทือนเกินพอดี!
อาการปวดร้าวลงขา เป็นปัญหาที่พบได้มากในคนไข้โรคหมอนรองกระดูก โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงวัยที่มีสาเหตุจากภาวะความเสื่อมตามธรรมชาติ ทำให้กระดูกสันหลังเสื่อมจนโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ (Spinal stenosis) ซึ่งต่างจากกลุ่มคนวัยหนุ่มสาว ที่มักมาด้วยโรคหมอนรองกระดูกแตก (Herniated disc) แบบเฉียบพลัน ที่เกิดจากกิจกรรมและปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เช่น
ผู้ที่ชอบทำกิจกรรมที่มีแรงสั่นสะเทือน (Vibration) บ่อยๆ หรือมีการกระแทกอย่างรุนแรง เช่น เล่นกีฬาฟุตบอล บาสเกตบอล หรือกีฬาอื่นๆ หรืออุบัติเหตุ โดยการกระแทกที่รุนแรงเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อหมอนรองกระดูกอย่างมาก
ผู้ที่มีค่าเฉลี่ยตามน้ำหนัก (BMI) สูงเกินมาตรฐาน หรือคนอ้วน เป็นกลุ่มที่เกิดโรคหมอนรองกระดูกได้ง่ายกว่าคนที่มีน้ำหนักตัวปกติ
ทั้งนี้ผู้ที่มีน้ำหนักตัวน้อย ก็ยังเสี่ยงเป็นโรคหมอนรองกระดูกได้จากสาเหตุอื่นๆ เช่น พันธุกรรม บวกกับความแข็งแรงของหมอนรองกระดูกเดิมร่วมด้วย เหล่านี้ล้วนเป็นข้อบกพร่องที่ยากต่อการหลีกเลี่ยง
เราจะเห็นได้ว่าโรคที่เกี่ยวกับหมอนรองกระดูกนั้น เป็นหนึ่งในอาการเจ็บป่วยที่ใกล้ตัวและเกิดได้ง่ายกว่าที่เราคิด คนไข้โรคนี้ส่วนใหญ่มักกลัวการผ่าตัดเพราะในอดีตนับเป็นการผ่าตัดที่มีความเสี่ยง แต่ในปัจจุบันนวัตกรรมการรักษาโรคหมอนรองกระดูกสันหลังแตกหรือยุบนั้นได้รับการพัฒนาไปอย่างมาก ผลจากการผ่าตัดแผลเล็กจึงทำให้คนไข้หายปวด และมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่น้อยมาก คนไข้ส่วนใหญ่จึงกลับมาใช้ชีวิตตามปกติได้อย่างรวดเร็ว
ผ่าตัดผ่านกล้อง Endospine (Endoscopic spinal surgery)
จบทุกปัญหาหมอนรองกระดูกแตก/ ช่องกระดูกสันหลังเสื่อม, ตีบ
เมื่อพบว่ามีความผิดปกติของหมอนรองกระดูก จากอาการปวดหลังเรื้อรังหรืออาการปวดร้าวลงขา สิ่งที่คนไข้ควรทำคือเข้ารับคำปรึกษาและวินิจฉัยจากแพทย์โดยตรง ไม่ใช่แค่การรับประทานยาแก้ปวดด้วยตนเอง
เมื่อเข้ารับการตรวจ แพทย์จะทำการสแกน MRI เพื่อตรวจดูขนาดของหมอนรองกระดูกที่เสียหาย และเช็คว่าเป็นหมอนรองกระดูกแตก หรือช่องกระดูกสันหลังเสื่อม, ตีบ หากพบสาเหตุที่แน่ชัดแล้วจึงจะทำการผ่าตัด Endospine ซึ่งถือเป็นการผ่าตัดขนาดเล็กเมื่อเทียบกับการรักษาแบบเก่า
กลุ่มเสี่ยงของโรคหมอนรองกระดูกเสื่อม แบ่งได้ดังนี้


1. อายุ:
เมื่ออายุมากขึ้น หมอนรองกระดูกก็เริ่มเสื่อมตามธรรมชาติ โดยโครงสร้างของหมอนรองกระดูกจะประกอบไปด้วยสารนิวคลีอัส (Nucleus) อยู่ตรงกลาง ล้อมรอบด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (Annulus fibrosus) ซึ่งเมื่ออายุมากขึ้น สารนิวคลีอัสจะค่อยๆ เสื่อมสภาพ เนื้อเยื่อเกี่ยวพันสูญเสียความยืดหยุ่น ส่งผลให้หมอนรองกระดูกแบนราบลง สูญเสียความสามารถในการรองรับน้ำหนักและกันกระแทก

2. น้ำหนักตัว:
ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากหรืออ้วน มีโอกาสเสี่ยงต่อโรคหมอนรองกระดูกเสื่อมมากกว่า เนื่องจากน้ำหนักตัวที่มาก จะเพิ่มแรงกดทับต่อหมอนรองกระดูก โดยเฉพาะบริเวณกระดูกสันหลังส่วนล่าง ส่งผลให้หมอนรองกระดูกสึกหรอเร็วขึ้น

3. กิจกรรม:
ผู้ที่มีอาชีพหรือชอบทำกิจกรรมที่มีแรงสั่นสะเทือนหรือกระแทกอย่างรุนแรง เช่น นักกีฬา แรงงานก่อสร้าง คนขับรถบรรทุก มีโอกาสเสี่ยงต่อโรคหมอนรองกระดูกเสื่อมมากกว่า เนื่องจากแรงสั่นสะเทือนหรือกระแทก จะส่งผลต่อโครงสร้างของหมอนรองกระดูก ทำให้เนื้อเยื่อเกี่ยวพันฉีกขาดหรือแตก

4. พันธุกรรม:
ปัจจัยทางพันธุกรรมมีบทบาทสำคัญต่อความเสี่ยงของโรคหมอนรองกระดูกเสื่อม โดยบุคคลที่มีญาติใกล้ชิดเป็นโรคหมอนรองกระดูกเสื่อม มีโอกาสเสี่ยงต่อโรคนี้มากกว่าบุคคลทั่วไป

5. โรคประจำตัว:
ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิด เช่น โรคข้ออักเสบ โรคเบาหวาน โรครูมาตอยด์ มีโอกาสเสี่ยงต่อโรคหมอนรองกระดูกเสื่อมมากกว่า เนื่องจากโรคเหล่านี้ส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้เนื้อเยื่อเกี่ยวพันในหมอนรองกระดูกอักเสบและเสื่อมสภาพเร็วขึ้น
กลไกที่ปัจจัยเสี่ยงส่งผลต่อหมอนรองกระดูก:
อายุ:
สารนิวคลีอัสในหมอนรองกระดูกเสื่อมสภาพ
เนื้อเยื่อเกี่ยวพันสูญเสียความยืดหยุ่น
หมอนรองกระดูกแบนราบลง
สูญเสียความสามารถในการรองรับน้ำหนักและกันกระแทก
น้ำหนักตัว:
น้ำหนักตัวที่มากเพิ่มแรงกดทับต่อหมอนรองกระดูก
หมอนรองกระดูกสึกหรอเร็วขึ้น
กิจกรรม:
แรงสั่นสะเทือนหรือกระแทกส่งผลต่อโครงสร้างของหมอนรองกระดูก
เนื้อเยื่อเกี่ยวพันฉีกขาดหรือแตก
พันธุกรรม:
โครงสร้างของหมอนรองกระดูกมีข้อบกพร่อง
เสี่ยงต่อการเสื่อมสภาพเร็วกว่าปกติ
โรคประจำตัว:
โรคประจำตัวส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย
เนื้อเยื่อเกี่ยวพันในหมอนรองกระดูกอักเสบและเสื่อมสภาพเร็วขึ้น
ออร์โธปิดิกส์ (ออร์โธปิดิกส์) - Orthopedics