หลักเกณฑ์ของการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย มีอะไรบ้าง
หลักเกณฑ์ของการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย
 
1. มีภยันตราย ซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย
1.1 มีภยันตราย หมายความถึง ภัยที่เป็นความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ ชื่อเสียง ทรัพย์สิน ซึ่งเป็นสิทธิของบุคคล
1.2 เป็นภยันตรายซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย หมายความว่า ผู้ก่อภยันตรายนั้นไม่มีอำนาจตามกฎหมายที่จะทำได้ หากผู้ก่อภยันตรายนั้นมีอำนาจที่จะทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ผู้รับภยันตรายก็ไม่สิทธิที่จะป้องกัน

2. ภยันตรายนั้นใกล้จะถึง
การป้องกันโดยด้วยกฎหมาย จะต้องเป็นการกระทำต่อภยันตรายที่ใกล้จะถึง หากภยันตรายนั้นยังอยู่ห่างไกล ผู้ที่จะรับภัยย่อมมีหนทางที่จะขจัดปัดเป่าภยันตรายซึ่งจะเกิดขึ้นได้ เช่น ขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ มิใช่วิ่งเข้าไปหาภยันตรายล่วงหน้าและกระทำการป้องกันเสียก่อนที่ภัยจะมาถึงตน

3. ผู้กระทำจำต้องกระทำเพื่อป้องกันสิทธิของตนเอง หรือของผู้อื่นให้พันจากภยันตรายนั้น คำว่า “เพื่อป้องกันสิทธิ” หมายถึง กระทำโดยมีมูลเหตุจูงใจหรือเจตนาพิเศษเพื่อป้องกันสิทธิ ซึ่งเป็นมูลเหตุจูงใจในทางยกเว้นความผิด หากการกระทำนั้นขาดมูลเหตุจูงใจดังกล่าว แต่กระทำไปโดยมีมูลเหตุจูงใจอย่างอื่น เช่น เพื่อแก้แค้น ก็อ้างป้องกันไม่ได้ การกระทำโดยป้องกัน จะต้องเป็นการกระทำโดยเจตนา

4. การกระทำโดยป้องกันสิทธินั้นไม่เกินขอบเขต
การกระทำโดยมีเจตนาพิเศษเพื่อป้องกันสิทธินั้น จะต้องเป็นการกระทำภายในขอบเขตหากเกินขอบเขตไป ก็ไม่ถือว่าเป็นการป้องโดยชอบด้วยกฎหมายนั้น 2 กรณี
1. การป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ ประกอบด้วยหลัก 2 ประการคือ
1.1 ผู้ป้องกันได้กระทำการป้องกันสิทธิของตนเอง หรือของผู้อื่นให้พ้นภยันตรายนั้นด้วยวิถีทางน้อยที่สุดเท่าที่จำต้องกระทำ
1.2 ผู้ป้องกันได้กระทำการป้องกันโดยได้สัดส่วนกับภยันตราย
2. การป้องกันเกินกว่ากรณีแห่งการจำต้องกระทำเพื่อป้องกัน หมายความว่า เป็นการกระทำโดยมีเจตนาพิเศษเพื่อป้องกันสิทธิต่อภยันตรายที่ยังอยู่ห่างไกลหรือต่อภยันตรายที่ผ่านพ้นไปแล้ว
2.ประมวลกฎหมายอาญา,5.ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา),83.กฎหมายอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน,78.กฎหมายลักษณะพยาน (ทั้งวิแพ่งและวิอาญา)