จงสรุป ปัญหาการครอบครองปรปักษ์
ปัญหาการครอบครองปรปักษ์ ควรแก้กฎหมายหรือไม่             หนึ่งในคดีที่ดินที่ผมเชื่อว่าหลายคนน่าจะรู้จักก็คือ “คดีครอบครองปรปักษ์” ซึ่งเป็นคดีที่บุคคลหนึ่งเข้าไปครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินของผู้อื่นโดยสงบ เปิดเผย และเจตนาเป็นเจ้าของที่ดินโดยครอบครองติดต่อกันเป็นเวลา 10 ปี หากครอบครองได้ตามนี้ ผู้นั้นก็จะมีสิทธิยื่นคำร้องขอครอบครองปรปักษ์ต่อศาล หรืออาจยกการครอบครองปรปักษ์ขึ้นเป็นข้อต่อสู้กรณีที่เจ้าของที่ดินฟ้องขับไล่ได้           การครอบครองปรปักษ์เลยทำให้การจะได้ที่ดินมาเป็นของตัวเองสักผืนดูจะเป็นเรื่องง่ายไปเลยใช่ไหมครับ แต่ผมไปเจอบทความชิ้นหนึ่งมาซึ่งเป็นบทความที่ดีมาก ซึ่งได้มีการพูดถึงเรื่องปัญหาการครอบครองปรปักษ์ ที่อาจจะเป็นผลดีต่อผู้ที่ได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์ แต่อาจส่งผมเสียกับหลาย ๆ คน ผมเลยขออนุญาตหยิบยกบทความดังกล่าวมาเล่าให้ทุกคนฟังครับ ส่วนจะมีปัญหาการครอบครองปรปักษ์จะมีอะไรบ้าง เราไปดูกันเลยครับ ปัญหาการครอบครองปรปักษ์              ผู้เขียนบทความนี้ได้ยกปัญหาการครอบครองปรปักษ์ขึ้นมา 3 ประเด็น ดังนี้ครับ 1.มาตรา 1382 ไม่ได้กำหนดให้ชัดเจนว่าการครอบครองต้องมีการเข้าใช้ประโยชน์ในที่ดินอย่างแท้จริงหรือไม่
           ผู้เขียนยกปัญหาการครอบครองปรปักษ์นี้โดยตั้งฐานจากตัวบทกฎหมายในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ที่วางหลักว่า บุคคลใดครอบครองทรัพย์สินของผู้อื่นโดยสงบและโดยเปิดเผยด้วยเจตนาเป็นเจ้าของ ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ได้ครอบครองติดต่อกันเป็นเวลา 10 ปี ผู้นั้นได้กรรมสิทธิ์ ผู้เขียนเห็นว่า มาตราดังกล่าวไม่ได้กำหนดไว้ชัดเจนว่าการครอบครองจะต้องมีการเข้าใช้ประโยชน์ในที่ดินอย่างแท้จริงหรือไม่ หรือเพียงแค่ล้อมรั้วรอบพื้นที่แล้วก็ถือว่าเป็นการครอบครองปรปักษ์ตามนัยของมาตรา 1382 แล้ว
            ความเห็นส่วนตัวของผม ผมมองว่า บทบัญญัติในมาตรา 1382 ไม่ได้กำหนดไว้อย่างชัดเจนก็จริงในเรื่องการครอบครอง แต่หากใครที่ยื่นคำร้องขอครอบครองปรปักษ์ต่อศาลนั้นก็จะต้องนำสืบให้ศาลเห็นอย่างชัดเจนอยู่แล้วว่า ผู้นั้นได้ครอบครองใช้ประโยชน์อย่างไร และได้ครอบครองครบองค์ประกอบของการครอบครองปรปักษ์ตามที่กฎหมายกำหนดไว้หรือไม่ เพราะหากไม่นำสืบให้ศาลเห็นอย่างชัดเจนว่าได้มีการครอบครองใช้ประโยชน์จริง ก็มีโอกาสที่จะถูกศาลยกคำร้องได้
            แต่ปัญหาการครอบครองปรปักษ์ที่ผู้เขียนยกขึ้นนั้นก็เป็นประเด็นปัญหาที่ดีครับ เพราะการไม่กำหนดให้ชัดเจนก็อาจมีคนหัวหมอเห็นช่องว่างของกฎหมายเข้าไปล้อมรั้วในที่ดินของบุคคลอื่นโดยที่ตนไม่ได้เข้าไปครอบครองทำประโยชน์จริง ๆ ก็ได้ ซึ่งจะทำให้ขัดต่อเจตนาของกฎหมายที่ต้องการให้ผู้มีกรรมสิทธิ์ได้ใช้ที่ดินนั้น ไม่ใช่ปล่อยทิ้งไว้ให้รกร้าง หากทิ้งไว้ ไม่ได้ใช้ กฎหมายก็จะยกกรรมสิทธิ์ให้กับบุคคลที่ครอบครองใช้ประโยชน์ที่แท้จริงนั่นเอง อาจจะเรียกได้ว่าเป็นปัญหาการครอบครองปรปักษ์ในทางนิติบัญญัติก็ว่าได้ครับ 2.ผู้มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินหรือทายาทไม่ได้เข้าสู่กระบวนพิจารณาของศาล            ในกรณีที่มีผู้ยื่นคำร้องขอครอบครองปรปักษ์ ศาลจะมีการให้ส่งหมายพร้อมกับสำเนาคำร้องไปยังผู้มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินหรือทายาทเพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้เจ้าของที่แท้จริงเข้ามาใช้สิทธิคัดค้านได้ โดยผู้เขียนยกปัญหาว่า บางทีเจ้าของที่ดินหรือทายาทได้ย้ายออกไปจากภูมิลำเนาเดิม แค่ยังไม่ได้ไปเปลี่ยนแปลงทะเบียน แบบนี้หมายและคำร้องก็จะถูกส่งไปที่ภูมิลำเนาเดิมที่ไม่มีใครอยู่แล้ว ซึ่งทำให้เจ้าของหรือทายาทไม่ได้รับหมายและคำร้องนั้น ทำให้ไม่มีการพิสูจน์สิทธิ์ในที่ดินอย่างแท้จริง หรือไม่มีการคัดค้านจากเจ้าของที่ดินเดิมนั่นเอง
            ปัญหาการครอบครองปรปักษ์ดังกล่าว สำหรับผมแล้ว ผมก็มองว่าเป็นปัญหาจริง ๆ นั่นแหละครับ ทำให้คนที่มีชื่อเป็นเจ้าของที่แท้จริงไม่สามารถใช้หรือรักษาสิทธิของตนเองได้อย่างเต็มที่ ซึ่งผู้เขียนเสนอว่า ควรมีการกำหนดให้เจ้าของที่ดินหรือทายาทเข้าสู่กระบวนพิจารณาของศาล เช่น หากเจ้าของอยู่ต่างประเทศก็ควรส่งหมายไปยังต่างประเทศที่ผู้นั้นอยู่ด้วย
ปัญหาการครอบครองปรปักษ์:

1. มาตรา 1382 ไม่กำหนดชัดเจนเรื่องการเข้าใช้ประโยชน์ในที่ดิน: มาตรา 1382 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่กำหนดชัดเจนว่าการครอบครองต้องมีการเข้าใช้ประโยชน์ในที่ดินอย่างแท้จริงหรือไม่ ทำให้มีความไม่ชัดเจนในการตีความของกฎหมายเรื่องนี้

2. ผู้มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินหรือทายาทไม่ได้เข้าสู่กระบวนพิจารณาของศาล: ในกรณีที่มีคำร้องขอครอบครองปรปักษ์ ศาลมักจะส่งหมายพร้อมคำร้องไปยังเจ้าของที่ดินหรือทายาท เพื่อให้มีโอกาสคัดค้าน แต่หากเจ้าของที่ดินหรือทายาทย้ายออกไปและไม่ได้แจ้งเปลี่ยนที่ทะเบียน หมายและคำร้องก็จะถูกส่งไปที่ที่ไม่มีใครอยู่ ทำให้เจ้าของที่ดินเดิมไม่ได้รับคำและไม่มีโอกาสคัดค้าน

3. ขัดต่อเจตนาของกฎหมายที่ต้องการให้ผู้มีกรรมสิทธิ์ได้ใช้ที่ดิน: ปัญหาที่เกิดขึ้นทำให้ผู้มีกรรมสิทธิ์ไม่สามารถใช้หรือรักษาสิทธิของตนได้อย่างเต็มที่ และเป็นการขัดต่อเจตนาของกฎหมายที่ต้องการให้ผู้มีกรรมสิทธิ์ได้ใช้ที่ดินนั้น การครอบครองปรปักษ์ที่ไม่ชัดเจนอาจนำไปสู่ความขัดแย้งและความไม่เป็นธรรมในการพิจารณาคดีนี้

ควรมีการกำหนดให้เจ้าของที่ดินหรือทายาทเข้าสู่กระบวนพิจารณาของศาล และให้ความชัดเจนในว่าการครอบครองจะต้องมีการเข้าใช้ประโยชน์ในที่ดินอย่างแท้จริงหรือไม่ นอกจากนี้ ยังเสนอให้มีการแก้ไขปัญหาการส่งหมายและคำร้องให้ถึงที่ของผู้มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินหรือทายาท เพื่อให้มีโอกาสคัดค้านอย่างถูกต้องและไม่ขาดความยุติธรรมในกระบวนการพิจารณาคดี นอกจากนี้ควรมีการพิจารณาปรับปรุงกฎหมายเพื่อให้เหมาะสมกับสถานการณ์และลดปัญหาที่เกิดขึ้นในการครอบครองปรปักษ์ของที่ดินในทางนี้
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งฯ(วิแพ่ง),ประมวลกฎหมายที่ดิน,กฎหมายอสังหาริมทรัพย์