โรคติดเชื้อที่ผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องระวัง แบ่งเป็น 2 กลุ่มได้แก่อะไรบ้าง
อายุรแพทย์เฉพาะทางโรคติดเชื้อ
“ผู้ป่วยโรคเบาหวาน พบภาวะโรคติดเชื้อได้บ่อยขึ้น แสดงอาการรุนแรงมากกว่าคนทั่วไป ต้องนอนโรงพยาบาลนานกว่าปกติ และมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือดมากขึ้น”
โรคติดเชื้ออันตรายอย่างไรกับผู้ป่วยโรคเบาหวาน?
สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน จะสามารถเกิดการติดเชื้อในร่างกายได้ง่ายกว่าปกติ โดยจากการศึกษาวิจัยที่ผ่านมาพบภาวะโรคติดเชื้อได้บ่อยขึ้น เช่น โรคไข้หวัดใหญ่ โดยพบว่าผู้ป่วยโรคเบาหวานมีโอกาสในการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่มากกว่าบุคคลทั่วไป 3-5 เท่า เมื่อเกิดการติดเชื้อแล้ว จะมีโอกาสเกิดอาการรุนแรงมากกว่า และเพิ่มความเสี่ยงอาการปอดอักเสบมากยิ่งขึ้น จากเชื้อไข้หวัดใหญ่และมีโอกาสติดเชื้อซ้ำซ้อนจากเชื้อแบคทีเรีย หากผู้ป่วยโรคเบาหวานเกิดการติดเชื้อก็จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือด และเมื่อเกิดการติดเชื้อได้ง่าย จะทำให้ต้องนอนโรงพยาบาลหรือพักรักษาตัวนานมากกว่าคนทั่วไป
โรคติดเชื้ออะไรบ้าง ที่ผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องระวัง?!
ผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องระวังความเสี่ยงในการเกิดภาวะติดเชื้อ โดยโรคติดเชื้อที่ผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องระวัง แบ่งเป็น 2 กลุ่มด้วยกัน ดังนี้
1. โรคติดเชื้อที่มีภาวะติดเชื้อเฉพาะที่ ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย โดยภาวะติดเชื้อเฉพาะที่สามารถแบ่งออกได้เป็นตามอวัยวะ หรือระบบต่างๆ ของร่างกาย
ภาวะติดเชื้อที่ผิวหนัง ได้แก่ การติดเชื้อบริเวณเท้า และการติดเชื้อบริเวณอื่นๆ

ผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีภาวะติดเชื้อที่ผิวหนัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่บริเวณเท้า หรือเรียกว่า Diabetic Foot หมายถึง โรคติดเชื้อที่เท้าซึ่งเกิดจากแผลเบาหวาน เกิดจากความเสื่อมของเส้นเลือดทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่าย และนำไปสู่การติดเชื้อในกระแสเลือด

โรคเบาหวานกับการดูแลเท้า
ภาวะติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะ ผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีการกรองน้ำตาลออกมาทางไต ซึ่งถือเป็นแหล่งอาหารของเชื้อโรค ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่ายขึ้น
ภาวะติดเชื้อที่ปอด ในผู้ป่วยโรคเบาหวานพบอัตราการเกิดปอดอักเสบได้มากยิ่งขึ้น ทำให้เกิดปอดอักเสบรุนแรง ซึ่งเกิดได้จากการหายใจเอาเชื้อเข้าไป หรือเกิดจากเชื้อที่มีอยู่ในร่างกายถูกกระตุ้น เนื่องมาจากภาวะน้ำตาลที่สูงขึ้นบวกกับร่างกายมีภูมิคุ้มกันที่ต่ำลง ทำให้เกิดการติดเชื้อที่ปอด และเกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดตามมา
ภาวะติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร ผู้ป่วยโรคเบาหวานสามารถพบการเกิดภาวะติดเชื้อในระบบทางเดินอาหารและช่องท้องได้มากกว่าคนปกติ เช่น ฝีในตับ ลำไส้อักเสบ อาการเหล่านี้เกิดเป็นผลข้างเคียงจากโรคเบาหวาน ที่ทำให้เม็ดเลือดขาวในร่างกายอ่อนแอ มีการติดเชื้อในกระแสเลือด เชื้อลามไปเกาะที่ตับจนนำไปสู่การเกิดฝีในตับ ซึ่งอาการดังกล่าว จำเป็นจะต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน และรักษาโดยการฉีดยามากกว่าคนทั่วไป

2. โรคติดเชื้อที่ไม่สามารถระบุอวัยวะได้ / โรคติดเชื้อที่มีแค่อาการไข้ กล่าวคือ ผู้ป่วยมีไข้โดยไม่ทราบสาเหตุ ภาวะติดเชื้อเหล่านี้เป็นภาวะโรคติดเชื้อจากไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่ โควิด-19 ไวรัสตับอักเสบบี อีกกลุ่มจะเป็นโรคติดเชื้อจากแบคทีเรียที่ทำตัวเหมือนไวรัส หรือการติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด ซึ่งส่วนใหญ่พบว่าเกิดจากบริเวณลำไส้แทบทั้งสิ้น โดยผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีความเสี่ยงที่จะพบการติดเชื้อเหล่านี้ได้มากขึ้นจากการศึกษาที่ผ่านมาค่ะ
เมื่อเกิดภาวะติดเชื้อผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีอาการอย่างไร ควรสังเกตอาการอะไรเป็นพิเศษมากกว่าผู้ป่วยโรคอื่นๆ ไหม?
วิธีการสังเกตอาการของผู้ป่วยโรคเบาหวานว่ามีภาวะติดเชื้อแทรกซ้อนในระหว่างที่ตนเองเป็นโรคเบาหวานหรือไม่? ให้สังเกตอาการตนเอง ว่ามีไข้หรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำมากๆ อาจไม่มีอาการไข้ แต่พบว่ามีอาการหนาวสั่น ขนลุก เจ็บที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย ปัสสาวะแสบขัด ไอมากขึ้นกว่าปกติ เสมหะเปลี่ยนสี
หากทราบว่าตนเองป่วยเป็นโรคเบาหวาน และถ้ามีอาการเหล่านี้ อย่ารอนาน ควรรีบมาพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุ เพราะผู้ป่วยโรคเบาหวานสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคติดเชื้อ เช่น การติดเชื้อในกระแสเลือดได้มากกว่าคนทั่วไป
ผู้ป่วยโรคเบาหวานทำไมถึงเสี่ยงเสียชีวิต หากเกิดการติดเชื้อ
ผู้ป่วยโรคเบาหวาน เมื่อเกิดภาวะโรคติดเชื้อแล้วจะมีความเสี่ยงเสียชีวิตได้มากกว่าคนปกติ เนื่องจากผู้ป่วยโรคเบาหวาน มักจะมีโรคร่วมอื่นๆ เช่น โรคหัวใจ โรคไต โรคหลอดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) อัมพาต-อัมพฤกษ์ ซึ่งโรคเหล่านี้เป็นโรคที่เกี่ยวกับความเสื่อมของร่างกายค่ะ
เมื่อเกิดภาวะติดเชื้อผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีอาการอย่างไร ควรสังเกตอาการอะไรเป็นพิเศษมากกว่าผู้ป่วยโรคอื่นๆ ไหม?
วิธีการสังเกตอาการของผู้ป่วยโรคเบาหวานว่ามีภาวะติดเชื้อแทรกซ้อนในระหว่างที่ตนเองเป็นโรคเบาหวานหรือไม่? ให้สังเกตอาการตนเอง ว่ามีไข้หรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่ภาวะภูมิคุ้มกันต่ำมากๆ อาจไม่มีอาการไข้ แต่พบว่ามีอาการหนาวสั่น ขนลุก เจ็บที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย ปัสสาวะแสบขัด ไอมากขึ้นกว่าปกติ เสมหะเปลี่ยนสี
หากทราบว่าตนเองป่วยเป็นโรคเบาหวาน และถ้ามีอาการเหล่านี้ อย่ารอนาน ควรรีบมาพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุ เพราะผู้ป่วยโรคเบาหวานสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนจากโรคติดเชื้อ เช่น การติดเชื้อในกระแสเลือดได้มากกว่าคนทั่วไป
ผู้ป่วยโรคเบาหวานทำไมถึงเสี่ยงเสียชีวิต หากเกิดการติดเชื้อ
ผู้ป่วยโรคเบาหวาน เมื่อเกิดภาวะโรคติดเชื้อแล้วจะมีความเสี่ยงเสียชีวิตได้มากกว่าคนปกติ เนื่องจากผู้ป่วยโรคเบาหวาน มักจะมีโรคร่วมอื่นๆ เช่น โรคหัวใจ โรคไต โรคหลอดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) อัมพาต-อัมพฤกษ์ ซึ่งโรคเหล่านี้เป็นโรคที่เกี่ยวกับความเสื่อมของร่างกายค่ะ
สำหรับโรคเบาหวาน หากผู้ป่วยควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี โดยมีระดับน้ำตาลในเลือด (แบบตรวจเลือดจากปลายนิ้ว) มากกว่า 180 มก./ดล. ถือว่าเป็นผู้ป่วยที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เม็ดเลือดขาวจะทำงานได้ไม่ดี ร่างกายเกิดการกำจัดเชื้อได้น้อยลง มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดได้มากขึ้น ซึ่งจะทำให้เสี่ยงเสียชีวิตมากกว่าคนปกติได้หลายเท่า!
1. โรคติดเชื้อที่มีภาวะติดเชื้อเฉพาะที่ ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย โดยภาวะติดเชื้อเฉพาะที่สามารถแบ่งออกได้เป็นตามอวัยวะ หรือระบบต่างๆ ของร่างกาย ภาวะติดเชื้อที่ผิวหนัง ได้แก่ การติดเชื้อบริเวณเท้า และการติดเชื้อบริเวณอื่นๆ

ผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีภาวะติดเชื้อที่ผิวหนัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่บริเวณเท้า หรือเรียกว่า Diabetic Foot หมายถึง โรคติดเชื้อที่เท้าซึ่งเกิดจากแผลเบาหวาน เกิดจากความเสื่อมของเส้นเลือดทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่าย และนำไปสู่การติดเชื้อในกระแสเลือด

โรคเบาหวานกับการดูแลเท้า
- ภาวะติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะ ผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีการกรองน้ำตาลออกมาทางไต ซึ่งถือเป็นแหล่งอาหารของเชื้อโรค ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่ายขึ้น
- ภาวะติดเชื้อที่ปอด ในผู้ป่วยโรคเบาหวานพบอัตราการเกิดปอดอักเสบได้มากยิ่งขึ้น ทำให้เกิดปอดอักเสบรุนแรง ซึ่งเกิดได้จากการหายใจเอาเชื้อเข้าไป หรือเกิดจากเชื้อที่มีอยู่ในร่างกายถูกกระตุ้น เนื่องมาจากภาวะน้ำตาลที่สูงขึ้นบวกกับร่างกายมีภูมิคุ้มกันที่ต่ำลง ทำให้เกิดการติดเชื้อที่ปอด และเกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดตามมา
- ภาวะติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร ผู้ป่วยโรคเบาหวานสามารถพบการเกิดภาวะติดเชื้อในระบบทางเดินอาหารและช่องท้องได้มากกว่าคนปกติ เช่น ฝีในตับ ลำไส้อักเสบ อาการเหล่านี้เกิดเป็นผลข้างเคียงจากโรคเบาหวาน ที่ทำให้เม็ดเลือดขาวในร่างกายอ่อนแอ มีการติดเชื้อในกระแสเลือด เชื้อลามไปเกาะที่ตับจนนำไปสู่การเกิดฝีในตับ ซึ่งอาการดังกล่าว จำเป็นจะต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน และรักษาโดยการฉีดยามากกว่าคนทั่วไป

2. โรคติดเชื้อที่ไม่สามารถระบุอวัยวะได้ / โรคติดเชื้อที่มีแค่อาการไข้ กล่าวคือ ผู้ป่วยมีไข้โดยไม่ทราบสาเหตุ ภาวะติดเชื้อเหล่านี้เป็นภาวะโรคติดเชื้อจากไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่ โควิด-19 ไวรัสตับอักเสบบี อีกกลุ่มจะเป็นโรคติดเชื้อจากแบคทีเรียที่ทำตัวเหมือนไวรัส หรือการติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด ซึ่งส่วนใหญ่พบว่าเกิดจากบริเวณลำไส้แทบทั้งสิ้น โดยผู้ป่วยโรคเบาหวานจะมีความเสี่ยงที่จะพบการติดเชื้อเหล่านี้ได้มากขึ้น
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine