ช่วยสรุปเรื่อง "กระบวนการนิติบัญญัติ ตามรัฐธรรมนูญ 2560" ให้หน่อยค่ะ
กระบวนการนิติบัญญัติ ตามรัฐธรรมนูญ 2560 จุดเริ่มต้นของกระบวนการนิติบัญญัติคือ การเสนอร่างกฎหมาย ซึ่งสามารถทำได้โดยคณะรัฐมนตรี (ครม.) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร รวมถึงการเข้าชื่อเสนอโดยประชาชน โดยมีเงื่อนไขจำนวนการเข้าชื่อแตกต่างกันตามประเภทของกฎหมาย ดังนี้ ร่างพระราชบัญญัติ เสนอได้โดยคณะรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่า 20 คน หรือประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 10,000 คน[1] ร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ เสนอได้โดยคณะรัฐมนตรี หรือสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่า 1 ใน 10 ของจำนวนสมาชิกเท่าที่มีอยู่ ณ ขณะนั้น[2] ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม เสนอได้โดยคณะรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่า 1 ใน 5 ของจำนวนสมาชิกเท่าที่มีอยู่ ณ ขณะนั้น หรือประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 50,000 คน[3] เมื่อร่างกฎหมายถูกเสนอเข้าสู่กระบวนการนิติบัญญัติแล้ว เจ้าหน้าที่ของสภาจะส่งต่อร่างกฎหมายไปยังที่ประชุมของประธานสภาผู้แทนราษฎรและประธานคณะกรรมาธิการสามัญของสภาผู้แทนราษฎร เพื่อพิจารณาว่าร่างกฎหมายเหล่านั้นเป็นร่างกฎหมายเกี่ยวด้วยการเงินหรือไม่ ร่างกฎหมายเกี่ยวด้วยการเงินที่ไม่ได้มาจาก ครม. จะถูกส่งต่อไปให้นายกรัฐมนตรีรับรองเสียก่อนที่จะพิจารณาในสภาต่อไป การที่ร่างกฎหมายจะผ่านสภาได้นั้น ก็ขึ้นอยู่กับคะแนนเสียงเห็นชอบในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา หรือการเห็นชอบของทั้งรัฐสภาพร้อมกันแล้วแต่กรณี ร่างพระราชบัญญัติ การพิจารณาทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาทั้ง 3 วาระ ใช้คะแนนเสียงเห็นชอบเกินกว่าครึ่งหนึ่งขององค์ประชุม (ใช้คะแนนเสียงข้างมากปกติ คือเกินกว่าครึ่งหนึ่งขององค์ประชุมในตอนนั้น ทั้ง 3 วาระ) ร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ การพิจารณาในรัฐสภา (สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาประชุมร่วมกัน) ในวาระแรกใช้เกินกว่าครึ่งหนึ่งขององค์ประชุมของรัฐสภาในขณะนั้น และในวาระที่สามต้องได้รับคะแนนเสียงเห็นชอบเกินกว่าครึ่งหนึ่งของสมาชิกเท่าที่มีอยู่ของทั้งรัฐสภา[4] ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม การพิจารณาในรัฐสภา วาระแรกต้องมีคะแนนเสียงเห็นชอบไม่น้อยกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกที่มีอยู่ทั้งสองสภา และในจำนวนนั้นต้องมีสมาชิกวุฒิสภาเห็นชอบด้วยไม่น้อยกว่า 1/3 ของจำนวนสมาชิกเท่าที่มีอยู่ของวุฒิสภา วาระที่สอง เกินกว่าครึ่งหนึ่งขององค์ประชุมของรัฐสภาในขณะนั้น วาระที่สาม ใช้วิธีการเหมือนกับในวาระที่หนึ่ง แต่คะแนนเสียงเห็นชอบต้องมาจากพรรคการเมืองที่ไม่ได้มีสมาชิกเป็นรัฐมนตรี ประธานหรือรองประธานสภาผู้แทนราษฎรเห็นด้วยไม่น้อยกว่า 20% ของจำนวนสมาชิกทุกพรรคการเมืองดังกล่าวรวมกัน[5] เมื่อร่างพระราชบัญญัติหรือร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญได้รับความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา หรือได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภาแล้ว 5 วันหลังจากนั้นให้นายกรัฐมนตรีต้องนำร่างพระราชบัญญัติหรือร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเพื่อให้พระมหากษัตริย์ทรงลงพระปรมาภิไธย และเมื่อพระมหากษัตริย์ทรงลงพระปรมาภิไธย ก็ให้ประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษาต่อไป[6]
กระบวนการนิติบัญญัติ ตามรัฐธรรมนูญ 2560
จุดเริ่มต้นคือ การเสนอร่างกฎหมาย ทำได้โดยคณะรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร รวมถึงการเสนอชื่อโดยประชาชน โดยมีเงื่อนไขจำนวนแตกต่างตามประเภทของกฎหมาย ดังนี้

- ร่างพระราชบัญญัติ เสนอโดยคณะรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่า 20 คน หรือประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 10,000 คน
- ร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ เสนอโดยคณะรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่า 1 ใน 10 ของจำนวนสมาชิกที่มีอยู่ ณ ขณะนั้น
- ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม เสนอโดยคณะรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่น้อยกว่า 1 ใน 5 ของจำนวนสมาชิกที่มีอยู่ ณ ขณะนั้น หรือประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 50,000 คน
เมื่อร่างกฎหมายถูกเสนอเข้าสู่กระบวนการนิติบัญญัติแล้ว เจ้าหน้าที่สภาจะส่งไปยังที่ประชุมของประธานสภาผู้แทนราษฎรและประธานคณะกรรมาธิการสามัญ เพื่อพิจารณาว่าร่างกฎหมาย ก่อนส่งต่อไปให้นายกรัฐมนตรีรับรองและะพิจารณาในสภาต่อไป
การที่ร่างกฎหมายจะผ่านสภาได้ขึ้นอยู่กับคะแนนเสียงเห็นชอบในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา
- ร่างพระราชบัญญัติ การพิจารณาทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา 3 วาระ ใช้คะแนนเสียงเห็นชอบเกินครึ่งหนึ่งขององค์ประชุม
- ร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ การพิจารณาในรัฐสภาวาระแรก ใช้เกินครึ่งหนึ่งขององค์ประชุม และในวาระที่สามต้องได้รับคะแนนเสียงเห็นชอบเกินครึ่งหนึ่งของสมาชิกทั้งรัฐสภา
- ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม การพิจารณาในรัฐสภา วาระแรกต้องมีคะแนนเสียงเห็นชอบมากกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกและต้องมีสมาชิกวุฒิสภาเห็นชอบมากกว่า 1/3 ของจำนวนสมาชิกวุฒิสภา วาระที่สอง เกินครึ่งหนึ่งขององค์ประชุม และวาระที่สาม ใช้วิธีการเหมือนวาระแรก แต่คะแนนเสียงเห็นชอบต้องมาจากพรรคการเมืองที่ไม่ได้เป็นรัฐมนตรี ประธานหรือรองประธานสภาผู้แทนราษฎรเห็นด้วยมากกว่า 20% ของจำนวนสมาชิกทุกพรรคการเมือง

เมื่อได้รับความเห็นชอบแล้ว 5 วันหลังจากนั้นนายกรัฐมนตรีต้องนำร่างพระราชบัญญัติทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวาย เพื่อให้พระมหากษัตริย์ทรงลงพระปรมาภิไธย และประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษาต่อไป
กฎหมายรัฐธรรมนูญ