ช่วยสรุปบทความ โรคไบโพลาร์ อารมณ์สองขั้วคืออะไร ลักษณะอาการ สาเหตุและวิธีป้องกันรักษา
เจาะลึกข้อมูลโรคไบโพลาร์ โรคอารมณ์แปรปรวนสองขั้ว เกิดจากสาเหตุใด ลักษณะอาการที่สังเกตได้ ป้องกันได้หรือไม่ รักษาอย่างไร ที่นี่มีคำตอบ
โรคไบโพล่าร์ (อารมณ์สองขั้ว) เดี๋ยวร่าเริง เดี๋ยวเศร้า จริงไหม รู้อาการและวิธีรักษา
“เดี๋ยวดี เดี๋ยวร้าย” มีปัญหาทางอารมณ์ หลาย ๆ คนอาจสงสัยว่าตนเอง หรือคนใกล้ชิด ป่วยเป็น “โรคไบโพลาร์” หรือไม่ เพื่อให้เข้าใจโรคนี้มากขึ้น ในบทความนี้เรามีรายละเอียดข้อมูลเกี่ยวกับ โรคไบโพล่าร์ มาแนะนำ โรคไบโพล่าร์ คืออะไร ?  อารมณ์สองขั้วเป็นอย่างไร ?  เกิดจากสาเหตุใด ? และรักษาได้หรือไม่ ? พร้อมรู้แนวทางป้องกัน ก่อนเสี่ยงอันตราย
โรคไบโพลาร์ คืออะไร ?
โรคไบโพลาร์ (bipolar disorder) หรือ โรคอารมณ์แปรปรวนสองขั้ว คือ โรคทางจิตเวชชนิดหนึ่ง ที่มีความผิดปกติทางอารมณ์สองแบบเปลี่ยนแปลงไปมาสลับกัน แบ่งเป็น 2 ขั้ว
อารมณ์ดีหรือก้าวร้าวผิดปกติ (mania)
อารมณ์ซึมเศร้าผิดปกติ (depressed)
โดยในช่วงที่มีอารมณ์ ผิดปกติมักมีอาการนานแทบทั้งวัน และมีอาการติดต่อกันเป็นเวลานานเป็นวันหรือเป็นสัปดาห์ ปัจจุบันสถานการณ์ของโรคไบโพลาร์ในประเทศไทย ในปี 2564 พบว่ามีผู้ป่วยจำนวน 38,681 คนที่เข้าถึงการรักษา ซึ่งลดลงจากปี 2563 ถึง 3% โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีช่วงเวลาที่เกิดอารมณ์ซึมเศร้าผิดปกติบ่อยกว่าอารมณ์ดีหรือก้าวร้าวผิดปกติ ขณะที่ผู้ป่วยบางรายอาจมีอารมณ์ดีหรือก้าวร้าวผิดปกติเพียงอย่างเดียวก็ได้

อาการของโรคไบโพลาร์
ผู้ป่วยไบโพลาร์จะมีอาการของโรคแบ่งเป็น 2 ช่วง แปรปรวนสลับกันระหว่าง อารมณ์ดีหรือก้าวร้าวผิดปกติ และ อารมณ์ซึมเศร้าผิดปกติโ ดยอาการทั้ง 2 อารมณ์จะไม่ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ใด ๆ
1. ลักษณะช่วงอารมณ์ดีหรือก้าวร้าว : ผู้ป่วยจะมีอาการอารมณ์ดี หรือครึกครื้นกว่าปกติ หรืออาจจะหงุดหงิดมากกว่าปกติ ร่วมกับความรู้สึกว่ามีพลังงานล้นเหลือ สามารถทำกิจกรรมในแต่ละวันได้มากขึ้น ร่วมกับอาการอื่น ๆ ได้แก่
รู้สึกเชื่อมั่นในตนเองมาก หรือ รู้สึกว่าตนมีความสาคัญมีความสามารถมาก
ไม่ต้องการการนอนหลับพักผ่อน โดยไม่มีอาการเพลียหรือต้องการนอนเพิ่ม
พูดมากกว่าปกติหรือหยุดพูดไม่ได้
มีความคิดแล่นเร็ว และมีหลายความคิดเข้ามาในสมอง
ว่อกแว่กง่าย ไม่มีสมาธิ
มีกิจกรรมที่มีจุดหมายเพิ่มขึ้นมาก (ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมด้านสังคม การเรียนการทำงาน หรือ เรื่องเพศ) หรือกระสับกระส่ายมาก
หมกมุ่นกับกิจกรรมที่ทำให้เพลิดเพลินแต่มีโอกาสสูงที่จะก่อให้เกิดความยุ่งยากตามมา (เช่น ฟุ่ มเฟือย สำส่อนทางเพศ หรือลงทุนทำาธุรกิจโดยไม่ยั้งคิด)
นอกจากนี้ ผู้ป่วยบางรายอาจมีอารมณ์หงุดหงิดก้าวร้าวจนทำร้ายร่างกายผู้อื่น ก่อการวิวาท ส่วนในรายที่เป็นมากอาจมีอาการของโรคจิตร่วมด้วย เช่น คิดว่าตนมีความสามารถผิดมนุษย์ ได้ยินเสียงหรือเห็นภาพที่อื่นไม่ได้ยินหรือได้เห็น เป็นต้น
2. ลักษณะช่วงอารมณ์ซึมเศร้า : ผู้ป่วยจะมีอารมณ์เศร้า รู้สึกไม่มีความสุข เบื่อหน่าย หมดความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบทำ ร่วมกับอาการอื่น ๆ ได้แก่
มีความต้องการอาหารมากขึ้นหรือลดลง หรือน้ำหนักเพิ่มขึ้นหรือลดลงผิดปกติ
นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไป
กระสับกระส่ายหรือเชื่องช้ามากขึ้น
อ่อนเพลียหรือไร้เรี่ยวแรง
รู้สึกตนเองไร้ค่า ท้อแท้ หรือมีความรู้สึกผิดที่มากผิดปกติ
สมาธิแย่ลง หรือตัดสินใจอะไรได้ยากขึ้น
มองทุกอย่างในแง่ลบ คิดถึงเรื่องการตายหรือคิดฆ่าตัวตาย
สำหรับช่วงเวลาขึ้น-ลงของอารมณ์ทั้ง 2 ช่วง ไม่มีรูปแบบที่แน่นอนตายตัว อาจเป็นภายในหนึ่งวัน สัปดาห์ เดือน หรือปีก็ได้
โรคไบโพลาร์ (อารมณ์สองขั้ว) มีลักษณะอารมณ์แปรปรวน เดี๋ยวร่าเริง เดี๋ยวเศร้า มีวิธีป้องกันและรักษาที่สามารถนำมาปฏิบัติได้

โรคไบโพลาร์คือโรคทางจิตที่มีอารมณ์แปรปรวนสองขั้ว คือ อารมณ์ดีหรือก้าวร้าวผิดปกติ (mania) และอารมณ์ซึมเศร้าผิดปกติ (depressed) ผู้ป่วยมีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์ที่สลับกัน โดยมักมีอาการตลอดวันหรือสัปดาห์ ในปี 2564 มีผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาลดลงเป็น 38,681 คน เทียบกับปี 2563 โดยผู้ป่วยมักมีอารมณ์ซึมเศร้าผิดปกติมากกว่าอารมณ์ดีหรือก้าวร้าวผิดปกติ แต่บางรายก็มีแค่อารมณ์ดีหรือก้าวร้าวผิดปกติเพียงอย่างเดียว

ผู้ป่วยไบโพลาร์มีอาการแบ่งเป็น 2 ช่วง คือ 

1. ลักษณะช่วงอารมณ์ดีหรือก้าวร้าว ช่วงอารมณ์ดีหรือก้าวร้าวและช่วงอารมณ์ซึมเศร้า โดยทั้งสองช่วงนี้สลับกันโดยไม่ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ในช่วงอารมณ์ดีหรือก้าวร้าว ผู้ป่วยมีอาการครึกครื้นมากขึ้น ร่วมกับความรู้สึกของพลังงานที่ล้นเหลือ และมีพฤติกรรมเพิ่มขึ้น เช่น พูดมากขึ้น มีความคิดแล่นเร็ว และมีกิจกรรมที่มีจุดหมายเพิ่มขึ้น ในขณะที่ในช่วงอารมณ์ซึมเศร้า ผู้ป่วยมีอาการหงุดหงิด และความสามารถในการทำกิจกรรมลดลง ร่วมกับความเครียดและคิดเห็นตนเองน้อยมาก

2. ลักษณะช่วงอารมณ์ซึมเศร้า :   ซึ่งผู้ป่วยจะมีอารมณ์เศร้าและรู้สึกไม่มีความสุข มีการเบื่อหน่ายและสูญเสียความสนใจในกิจกรรมที่เคยชื่นชอบ อาจมีการเปลี่ยนแปลงในความต้องการอาหารหรือน้ำหนัก และมีปัญหาในการหลับหรือนอนมากเกินไป รวมถึงอาการอื่น ๆ เช่น กระสับกระส่าย อ่อนเพลีย หรือรู้สึกไร้ค่า ช่วงเวลาขึ้น-ลงของอารมณ์ซึมเศร้าไม่ได้ระบุรูปแบบที่แน่นอนตายตัว สามารถเกิดขึ้นในระยะเวลาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นวัน สัปดาห์ เดือน หรือปี
จิตเวชศาสตร์ (จิตเวชศาสตร์) - Psychiatry