จงสรุปเรื่อง บริษัทข้ามชาติหลีกเลี่ยงภาษีอย่างไร ให้ทีค่ะ
ว่าด้วยเรื่อง “ภาษี” เก็บรายบุคคลง่ายกว่าเก็บจากบริษัทไหม? เริ่มจากมุมใกล้ๆ ตัวเมื่อเรามีเงิน มีรายได้ มีทรัพย์สินจากประเทศไหนต้องเสียภาษีให้ภาครัฐประเทศนั้น เช่น ภาษีบุคคลธรรมดา ภาษีที่ดิน ภาษีโรงเรือน ภาษีกองทุนรวม และอีกสารพัด ในส่วนของไทยกระทรวงการคลังตั้งเป้าหมายปีงบประมาณ 2563 เฉพาะกรมสรรพกรซึ่งเป็นรายได้หลักของภาครัฐต้องเก็บเงินให้ได้ 2.11 ล้านล้านบาท แน่นอนว่ากรมสรรพากรนี่ละเป็นแหล่งรายได้ 70% ของภาครัฐ โดยภาษีที่สรรพากรเก็บได้ประมาณ 40% มาจากภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) รองลงมาคือภาษีเงินได้นิติบุคคล และภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา อาจเห็นว่ารายได้ส่วนใหญ่มาจากประชาชนทั่วไป (VAT+ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา) ดังนั้นปัจจุบันประเทศไทยพึ่งพารายได้จากการเก็บภาษีนิติบุคคลราว 20% จากรายได้ของรัฐบาลทั้งหมด ยิ่งตอนนี้โลกเป็น Globalization (หรือโลกาภิวัฒน์ที่เรียนเมื่อตอนประถม) เป็นยุคดิจิทัล ยิ่งทำให้บริษัทขนาดใหญ่ข้ามมาให้บริการและขายสินค้าในประเทศไทยได้โดยไม่ต้องเข้ามาตั้งสำนักงานด้วยซ้ำ ชื่อที่เราคุ้นเคย เช่น Facebook, Google, Netflix, Spotify, Alibaba ฯลฯ ในประเทศไทยก็มีบริษัทขนาดใหญ่ที่เป็นบริษัทข้ามชาติ (Multinational enterprises: MNEs) หลักพันบริษัท เช่น ปตท. (PTT) เครือ CP ฯลฯ ขนาดภาษีบุคคลธรรมดาเรายังหาวิธีลดหย่อนทุกทาง แล้วบริษัทเอกชนขนาดใหญ่จะไม่หาทางหลีกเลี่ยงภาษีได้อย่างไร? ปัญหาระดับโลก! บริษัทข้ามชาติเลี่ยงภาษีอย่างไร Tax Haven คืออะไร? ขึ้นชื่อว่าเป็นบริษัทข้ามชาติต้องมีบริษัทลูกหรือเครือข่ายในหลายประเทศ ดังนั้นต้องวางแผนการส่งรายได้ กำไร และวางแผนภาษีให้คุ้มที่สุด หนึ่งในวิธีการหลีกเลี่ยงภาษี คือ การโยกย้ายกำไรระหว่างบริษัทในเครือ ได้แก่
1) การกำหนดราคาการซื้อขายสินค้าระหว่างบริษัทในเครือ (transfer pricing) เช่น ประเทศไหนภาษีต่ำ บริษัทจะถ่ายเทกำไรไปที่ประเทศนั้น หากประเทศไทยมีฐานภาษีสูงทำให้บริษัทต่างชาติเลือกจะโยกย้ายกำไรไปประเทศอื่น
2) การกำหนดให้โครงสร้างทางการเงินของบริษัทพึ่งพาหนี้ในอัตราที่สูงกว่าความจำเป็น (thin capitalization) เช่น ตั้งสัดส่วนหนี้ให้สูง เมื่อรายจ่ายดอกเบี้ยเยอะสามารถนำไปหักกำไรลงได้และจ่ายภาษีได้น้อยลง การกำหนดราคาการซื้อขายสินค้าระหว่างบริษัทในเครือ (transfer pricing) เช่น ประเทศไหนภาษีต่ำ บริษัทจะถ่ายเทกำไรไปที่ประเทศนั้น หากประเทศไทยมีฐานภาษีสูงทำให้บริษัทต่างชาติเลือกจะโยกย้ายกำไรไปประเทศอื่น 2) การกำหนดให้โครงสร้างทางการเงินของบริษัทพึ่งพาหนี้ในอัตราที่สูงกว่าความจำเป็น (thin capitalization) เช่น ตั้งสัดส่วนหนี้ให้สูง เมื่อรายจ่ายดอกเบี้ยเยอะสามารถนำไปหักกำไรลงได้และจ่ายภาษีได้น้อยลง ปัจจุบันประเทศไทยแม้ว่าจะลดอัตราภาษีต่างชาติมาอยู่ที่ 20% ใกล้เคียงกับประเทศอื่นๆ เช่น สหรัฐฯ แต่บริษัทข้ามชาติยังมองหา Tax Haven (ประเทศฐานภาษีต่ำ) อยู่เสมอ เช่น ไอร์แลนด์ สิงคโปร์ ฯลฯ ปัจจุบันประเทศไทยแม้ว่าจะลดอัตราภาษีต่างชาติมาอยู่ที่ 20% ใกล้เคียงกับประเทศอื่นๆ เช่น สหรัฐฯ แต่บริษัทข้ามชาติยังมองหา Tax Haven (ประเทศฐานภาษีต่ำ) อยู่เสมอ เช่น ไอร์แลนด์ สิงคโปร์ ฯลฯ โดยข้อมูลจาก สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ บอกว่า บริษัทข้ามชาติใน ASEAN5 (ได้แก่ ไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์และเวียดนาม) มีการโยกย้ายกำไรเพื่อหลบเลี่ยงภาษีอย่างมีนัยสำคัญ หากภาครัฐลดอัตราภาษีต่างชาติลง 10% (Percentage point) จะส่งผลให้บริษัทข้ามชาติลดการรายงานกำไรในประเทศแหล่งเงินทุน (ประเทศที่ภาษีสูงกว่า) ถึง 10.3% โดยเฉลี่ย โดยข้อมูลจาก สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ บอกว่า บริษัทข้ามชาติใน ASEAN5 (ได้แก่ ไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์และเวียดนาม) มีการโยกย้ายกำไรเพื่อหลบเลี่ยงภาษีอย่างมีนัยสำคัญ หากภาครัฐลดอัตราภาษีต่างชาติลง 10% (Percentage point) จะส่งผลให้บริษัทข้ามชาติลดการรายงานกำไรในประเทศแหล่งเงินทุน (ประเทศที่ภาษีสูงกว่า) ถึง 10.3% โดยเฉลี่ย อย่างไรก็ตามบริษัทข้ามชาติในยุคดิจิทัลไม่ต้องเข้ามาตั้งสำนักงานในต่างประเทศเพื่อโยกย้ายกำไรแล้ว อย่างบริษัท Technology เช่น Facebook Google ฯลฯ เข้ามาให้บริการคนไทยทั่วประเทศโดยไม่ต้องเข้ามาลงทุนในประเทศ หรือบันทึกรายได้ผ่านไทยด้วยซ้ำ และนี่ไม่ใช่ปัญหาที่เกิดกับประเทศไทยเท่านั้น แต่เกิดขึ้นทั่วโลก ทั้งฝรั่งเศสมองการเก็บภาษีบริษัทข้ามชาติจากรายได้ที่เกิดขึ้นในประเทศอของเขา รวมไปถึงทางสรรพากรของญี่ปุ่น ตรวจสอบว่า Facebook แจ้งรายได้ต่ำกว่าความจริง 500 ล้านเยน ซึ่งวิธีการของ Facebook คือบันทึกรายได้โฆษณาไปที่สำนักงานในไอร์แลนด์ซึ่งมีอัตราภาษีต่ำกว่าญี่ปุ่น และให้บริษัทในไอร์แลนด์จ่ายเงินค่าดำเนินการโฆษณาให้สำนักงาน Facebook ของญี่ปุ่นซึ่งจ่ายให้สูงกว่าต้นทุนเล็กน้อยทำให้กำไรในญี่ปุ่นไม่มากนัก จุดอ่อนประเทศไทย ทำไมเก็บภาษีบริษัทข้ามชาติได้ไม่สูง? ปัจจุบันต้องยอมรับว่าภาษีที่ภาครัฐเก็บได้จะมาจากบริษัทที่มีสถานประกอบการถาวรในไทย สวนทางกับการทำธุรกิจในยุคปัจจุบัน ที่บริษัทข้ามชาติในโลกไม่จำเป็นต้องตั้งสำนักงานในทุกประเทศก็ขายสินค้าและบริการในประเทศอื่นได้ทั่วโลก อย่าง Facebook รายได้โฆษณาในไทยจ่ายตรงให้กับ Facebook ในสิงคโปร์ ทำให้รัฐบาลไทยยังไม่สามารถเก็บภาษีได้ ปัจจุบันต้องยอมรับว่าภาษีที่ภาครัฐเก็บได้จะมาจากบริษัทที่มีสถานประกอบการถาวรในไทย สวนทางกับการทำธุรกิจในยุคปัจจุบัน ที่บริษัทข้ามชาติในโลกไม่จำเป็นต้องตั้งสำนักงานในทุกประเทศก็ขายสินค้าและบริการในประเทศอื่นได้ทั่วโลก อย่าง Facebook รายได้โฆษณาในไทยจ่ายตรงให้กับ Facebook ในสิงคโปร์ ทำให้รัฐบาลไทยยังไม่สามารถเก็บภาษีได้ รวมถึงกรณี Netflix คนไทยที่ใช้บริการอยู่หากดูที่ท้ายใบเสร็จจะออกในชื่อ Netflix เนเธอร์แลนด์ ไม่เสียภาษีให้ไทยแม้การใช้บริการ หรือการบริโภคเกิดขึ้นในประเทศไทย ตัวอย่างบริษัทยักษ์ใหญ่ที่เปิดบริการมาใช้ในประเทศไทย ทั้งรายได้และผู้ใช้งาน เช่น รวมถึงกรณี Netflix คนไทยที่ใช้บริการอยู่หากดูที่ท้ายใบเสร็จจะออกในชื่อ Netflix เนเธอร์แลนด์ ไม่เสียภาษีให้ไทยแม้การใช้บริการ หรือการบริโภคเกิดขึ้นในประเทศไทย Facebook มีผู้ใช้งานในประเทศไทยทั้งหมด 53 ล้านคน ขณะที่ผู้ใช้งานทั่วโลกอยู่ที่ 2,300 ล้านบัญชี
ทั้งนี้รายได้ของปี 2018 อยู่ที่ 55,838 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 1.7 ล้านล้านบาท)
Netflix ไม่มีตัวเลขผู้ใช้งานคนไทย จากบริษัทวิจัย Statista คาดว่าปี 2563 ไทยจะมีสมาชิกราว 546,000 ราย มีผู้ใช้งานทั่วโลกกว่า 148 ล้านราย ทั้งนี้รายได้สุทธิปี 2018 อยู่ที่ 1,210 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 37,510 ล้านบาท)
Spotify มีผู้ใช้งานทั่วโลกซึ่งใช้ประจำทุกเดือนอยู่ที่ 191 ล้านคน (ณ ไตรมาส 3/2018)
ทั้งนี้รายได้ปี 2018 อยู่ที่ 5,259 ล้านเหรียญสหรัฐ  (ประมาณ 163,029 ล้านบาท) จากการให้บริการ 78 ประเทศ Facebook มีผู้ใช้งานในประเทศไทยทั้งหมด 53 ล้านคน ขณะที่ผู้ใช้งานทั่วโลกอยู่ที่ 2,300 ล้านบัญชี
ทั้งนี้รายได้ของปี 2018 อยู่ที่ 55,838 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 1.7 ล้านล้านบาท) Netflix ไม่มีตัวเลขผู้ใช้งานคนไทย จากบริษัทวิจัย Statista คาดว่าปี 2563 ไทยจะมีสมาชิกราว 546,000 ราย มีผู้ใช้งานทั่วโลกกว่า 148 ล้านราย ทั้งนี้รายได้สุทธิปี 2018 อยู่ที่ 1,210 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 37,510 ล้านบาท) Spotify มีผู้ใช้งานทั่วโลกซึ่งใช้ประจำทุกเดือนอยู่ที่ 191 ล้านคน (ณ ไตรมาส 3/2018)
ทั้งนี้รายได้ปี 2018 อยู่ที่ 5,259 ล้านเหรียญสหรัฐ  (ประมาณ 163,029 ล้านบาท) จากการให้บริการ 78 ประเทศ มาดูกันต่อว่ารัฐบาลไทยจะหาทางออกอย่างไร ? ประเทศไทยพยายามทำหลายด้านเพื่อเก็บภาษีจากบริษัทข้ามชาติทุกกลุ่ม ทั้งการผลักดันให้จดทะเบียนเป็นบริษัทที่ให้บริการในประเทศไทยเพื่อคิดภาษีจากผู้ให้บริการ ถือเป็นวิธีการที่ใช้สังคมกดดันบริษัทข้ามชาติมากขึ้น เพราะในต่างประเทศพบว่าวิธีนี้ทำให้บริษัทข้ามชาติเลือกที่จะจ่ายภาษีเพื่อไม่ให้ตนถูกสังคมประนาม อย่างไรก็ตามต้องยอมรับว่ากำไรของบริษัทข้ามชาติหลายแห่งเกิดจากการบริโภคภายในประเทศไทย ดังนั้นภาครัฐทั่วโลกเริ่มหันมาดูเรื่องการใช้ข้อมูลดิจิทัล และ digital service tax (ภาษีบริการดิจิทัล) ที่เกิดขึ้น เช่น คนไทยใช้บริการ Facebook Google ฯลฯ ทางบริษัทมีการใช้ข้อมูลของ User ในไทยอยู่แล้ว ดังนั้นการคิดภาษีบริษัทเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องเก็บจากกำไรเท่านั้น แต่หันมาเก็บจากการใช้ข้อมูล (คล้ายกับกรณีฝรั่งเศส) igital service tax (ภาษีบริการดิจิทัล) ปัจจุบันไทยอยู่ระหว่างการพิจารณา E-business Tax ส่วนหนึ่งเพื่อการจัดเก็บ VAT โดยกฎหมายตัวใหม่จะเปลี่ยนจากระบบเต็มใจคือ คนไทยที่ใช้บริการบริษัทข้ามชาติ เช่น นำบิล Netflix เดินมาที่สรรพากรเพื่อจ่ายเงินเอง E-business Tax ส่วนหนึ่งเพื่อการจัดเก็บ VAT โดยกฎหมายตัวใหม่จะเปลี่ยนจากระบบเต็มใจคือ คนไทยที่ใช้บริการบริษัทข้ามชาติ เช่น นำบิล Netflix เดินมาที่สรรพากรเพื่อจ่ายเงินเอง อย่างไรก็ตามเรื่องพื้นฐานที่ไทยต้องทำคือ 1) การออกนโยบายด้าน Capitalization คือป้องกันการทำหนี้ให้สูงเพื่อให้กำไรต่ำลง ในต่างประเทศมีทั้งการกำหนดสัดส่วนหนี้ต่อทุน หรือดอกเบี้ยต้องไม่เกินที่กำหนดไว้ 2) การบังคับใช้ได้จริง โดยเฉพาะเรื่องการส่งออกสารตามข้อกำหนดต่างๆ ให้ละเอียดยื่งขึ้น เพราะไทยมีการออกนโยบายมาควบคุมแต่การบังคับใช้จริงยังต้องรอดูหน้างานเสมอ คงต้องรอดูว่ารัฐไทยจะออกกฎมาแล้วใช้ได้จริงแค่ไหน ?   ติดตามข่าวสารจาก Brand Inside ได้จาก Facebook ของเรา Share this:      Related ในเมื่อจ่ายภาษีอยู่ทุกวัน มารู้จักกันหน่อยว่า “สรรพากร-สรรพสามิต-ศุลกากร” ต่างกันอย่างไร?  In "News" ทำความเข้าใจ การเก็บภาษี 15% จากกองทุนรวมตราสารหนี้ที่จะเริ่มใช้ ส.ค. 2562 นี้  In "News" รมต. คลัง ตั้งเป้าสรรพากรเก็บรายได้ปี 63 ให้ได้ 2.11 ล้านล้านบาท หลังปีนี้เก็บได้เกินเป้า  In "News"
1.ว่าด้วยเรื่อง “ภาษี” เก็บรายบุคคลง่ายกว่าเก็บจากบริษัทไหม:
-ยุคดิจิทัล ยิ่งทำให้บริษัทขนาดใหญ่ข้ามมาให้บริการและขายสินค้าในประเทศไทยได้โดยไม่ต้องเข้ามาตั้งสำนักงานด้วยซ้ำขนาดภาษีบุคคลธรรมดาเรายังหาวิธีลดหย่อนทุกทาง แล้วบริษัทเอกชนขนาดใหญ่จะไม่หาทางหลีกเลี่ยงภาษีได้อย่างไร

2.ปัญหาระดับโลก! บริษัทข้ามชาติเลี่ยงภาษีอย่างไร:
-หนึ่งในวิธีการหลีกเลี่ยงภาษี คือ การโยกย้ายกำไรระหว่างบริษัทในเครือ ได้แก่
2.1การกำหนดราคาการซื้อขายสินค้าระหว่างบริษัทในเครือ 
2.2 กำหนดให้โครงสร้างทางการเงินของบริษัทพึ่งพาหนี้ในอัตราที่สูงกว่าความจำเป็น
  ไม่ใช่ปัญหาที่เกิดกับประเทศไทยเท่านั้น แต่เกิดขึ้นทั่วโลก  ฝรั่งเศสมองการเก็บภาษีบริษัทข้ามชาติจากรายได้ที่เกิดขึ้นในประเทศของเขา รวมไปถึงทางสรรพากรของญี่ปุ่น ตรวจสอบว่า Facebook แจ้งรายได้ต่ำกว่าความจริง 500 ล้านเยน 

3.จุดอ่อนประเทศไทย ทำไมเก็บภาษีบริษัทข้ามชาติได้ไม่สูง:
-ภาษีที่ภาครัฐเก็บได้จะมาจากบริษัทที่มีสถานประกอบการถาวรในไทย สวนทางกับการทำธุรกิจในยุคปัจจุบัน ที่บริษัทข้ามชาติในโลกไม่จำเป็นต้องตั้งสำนักงานในทุกประเทศก็ขายสินค้าและบริการในประเทศอื่นได้ทั่วโลก

4.รัฐบาลไทยจะหาทางออกอย่างไร :
-ประเทศไทยพยายามทำหลายด้านเพื่อเก็บภาษีจากบริษัทข้ามชาติทุกกลุ่ม ทั้งการผลักดันให้จดทะเบียนเป็นบริษัทที่ให้บริการในประเทศไทยเพื่อคิดภาษีจากผู้ให้บริการ ถือเป็นวิธีการที่ใช้สังคมกดดันบริษัทข้ามชาติมากขึ้น และภาครัฐทั่วโลกเริ่มหันมาดูเรื่องการใช้ข้อมูลดิจิทัล และ digital service tax
3.ตลาดการเงิน,8.การวิเคราะห์ทางการเงิน