วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิด 4 สายพันธุ์ดีกว่าชนิด 3 สายพันธุ์อย่างไร?
ประเทศไทยพบโรคไข้หวัดใหญ่ประมาณร้อยละ 30 ของผู้ป่วยที่มีอาการติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจเฉียบพลันพบมากในฤดูฝนช่วงเดือนมิถุนายนถึงตุลาคม และฤดูหนาวช่วงเดือนมกราคมถึงมีนาคม แต่พบได้ประปรายตลอดปี 

เหตุผลที่ควรต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี เพราะเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่จะเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยอยู่เสมอ ทำให้เกิดเชื้อใหม่ในสัตว์และในคนอยู่เป็นระยะ เป็นเหตุให้ภูมิคุ้มกันโรคในสัตว์และในคนที่มีอยู่เดิมอาจไม่สามารถป้องกันโรคได้ นอกจากนี้ภูมิคุ้มกันของร่างกายที่มีต่อเชื้อไข้หวัดใหญ่นั้นคงอยู่ไม่นานและมักจะลดต่ำลงได้ในระยะเวลาไม่กี่เดือนหรือปี ดังนั้นการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปีจึงเป็นการกระตุ้นให้ระบบภูมิคุ้มกันให้เหมาะสมกับเชื้อไข้หวัดใหญ่ที่มาใหม่แต่ละปี และมีระดับที่สูงอยู่ตลอดเวลาสำหรับรับมือกับเชื้อที่จะเข้ามาสู่ร่างกายของเรา

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลจะประกอบด้วย 3 สายพันธุ์ย่อยของเชื้อไข้หวัดใหญ่ คือ สายพันธุ์ A 2 subtypes (H1N1 และ H3N2) และสายพันธุ์ B 1 สายพันธุ์ย่อย โดยองค์การอนามัยโลกจะคัดเลือกสายพันธุ์ย่อยของเชื้อไข้หวัดใหญ่ที่พบการระบาดหลายแห่งทั่วโลกและมีแนวโน้มว่าจะเป็นเชื้อต้นเหตุในปีถัดไปของซีกโลกเหนือ และซีกโลกใต้ เพื่อเป็นข้อกำหนดให้ใช้ในการผลิตวัคซีนสำหรับปีถัดไป ในปัจจุบันพบว่ามีการผลิตวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทั้งชนิดที่มี 3 สายพันธุ์ย่อย (Trivalent Vaccine; TIV) และ 4 สายพันธุ์ย่อย (Quadrivalent Vaccine; QIV) ของ influenza virus ซึ่งคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกสำหรับปี พ.ศ. 2558-2559 มีดังนี้ สำหรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดที่มี 3 สายพันธุ์ย่อย (Trivalent Vaccine; TIV) ควรประกอบด้วย
Influenza A/California/7/2009 (H1N1)pdm09-like virus;
Influenza A/Switzerland/9715293/2013 (H3N2)-like virus;
Influenza B/Phuket/3073/2013-like virus.
สำหรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดที่มี 4 สายพันธุ์ย่อย (Quadrivalent Vaccine; QIV) ควรประกอบด้วย 3 สายพันธุ์ย่อยข้างต้นร่วมกับ influenza B/Brisbane/60/2008-like virus โดยการให้วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิดที่มี 4 สายพันธุ์ย่อย (Quadrivalent Vaccine; QIV) อาจมีประโยชน์ในกรณีที่มีการระบาดของเชื้อ Influenza B ชนิดที่เพิ่มขึ้นในวัคซีนนี้ และเหมาะสำหรับกลุ่มผู้ป่วยเฉพาะ เช่น ผู้ป่วยเด็ก ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ Influenza B และสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ กลุ่มเป้าหมายที่แนะนำให้ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี ปีละ 1 เข็ม ตามสายพันธุ์ที่แนะนำโดยองค์การอนามัยโลก ได้แก่
กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงในการที่จะเกิดอาการแทรกซ้อน หลังจากป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่
บุคคลที่อายุ 65 ปีขึ้นไป
บุคคลที่เข้ารับการบำบัดอยู่ใน nursing home และสถานที่รับดูแลโรคเรื้อรัง
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิด 4 สายพันธุ์มีข้อดีกว่าชนิด 3 สายพันธุ์ ดังนี้

ป้องกันการติดเชื้อได้กว้างขึ้น: วัคซีนชนิด 4 สายพันธุ์มีเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ B เพิ่มเติม 1 ชนิดย่อย ช่วยให้ป้องกันการติดเชื้อจากเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ B ได้ดีขึ้น
ลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน: การติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ B นั้น มักพบในเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ กลุ่มบุคคลเหล่านี้มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนรุนแรงจากไข้หวัดใหญ่มากกว่ากลุ่มอื่น การฉีดวัคซีนชนิด 4 สายพันธุ์จึงช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้
เหมาะสำหรับกลุ่มเสี่ยง: วัคซีนชนิด 4 สายพันธุ์ เหมาะสำหรับกลุ่มบุคคลที่มีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่และภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หญิงตั้งครรภ์ และบุคลากรทางการแพทย์
อย่างไรก็ตาม วัคซีนไข้หวัดใหญ่ทั้งสองชนิด มีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A  H1N1 และ H3N2 ได้ดี

สรุป:
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ชนิด 4 สายพันธุ์มีข้อดีกว่าชนิด 3 สายพันธุ์  โดยสามารถป้องกันการติดเชื้อได้กว้างขึ้น ลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน และเหมาะสำหรับกลุ่มเสี่ยง  แต่ทั้งนี้ วัคซีนไข้หวัดใหญ่ทั้งสองชนิด ยังคงมีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ A  H1N1 และ H3N2 ได้ดี

คำแนะนำ:
ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อเลือกชนิดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่เหมาะสมกับความเสี่ยงและสุขภาพของท่าน
ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ทุกปี โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง
ควรฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ก่อนเข้าฤดูฝน ประมาณช่วงเดือนมีนาคม – เมษายน
การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่
12.อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine