กรณีโจทก์และจำเลยมีข้อพิพาทเกี่ยวกับภาระจำยอม กรณีใดต่อไปนี้เป็นข้อเท็จจริงที่ศาลจะพิจารณา
(ก) โจทก์ได้ทำสัญญาจ้างจำเลยสร้างทางสำหรับรถยนต์เข้าออก
(ข) โจทก์ได้จดทะเบียนภาระจำยอมกับกรมที่ดิน
(ค) จำเลยเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 4453
(ง) โจทก์ได้ใช้ทางสำหรับรถยนต์เข้าออกเป็นเวลา 5 ปี
ข้อที่ถูกต้องคือ (ข) โจทก์ได้จดทะเบียนภาระจำยอมกับกรมที่ดิน
เนื่องจาก เหตุผลประกอบ:

(ก) โจทก์ได้ทำสัญญาจ้างจำเลยสร้างทางสำหรับรถยนต์เข้าออก

ข้อดี:
แสดงถึงเจตนารมณ์ของคู่สัญญา
สนับสนุนข้อเท็จจริงว่ามีภาระจำยอมเกิดขึ้น
ข้อเสีย:
สัญญาจ้างอาจไม่ใช่หลักฐานเพียงพอ
ไม่ได้พิสูจน์ว่าภาระจำยอมมีผลสมบูรณ์
(ข) โจทก์ได้จดทะเบียนภาระจำยอมกับกรมที่ดิน

ข้อดี:
ภาระจำยอมมีผลสมบูรณ์
สามารถใช้สิทธิตามภาระจำยอมได้
ข้อเสีย:
การจดทะเบียนไม่ใช่เงื่อนไขเดียว
โจทก์ต้องพิสูจน์องค์ประกอบอื่นๆ
(ค) จำเลยเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินโฉนดเลขที่ 4453

ข้อดี:
จำเลยมีสถานะเป็น "เจ้าของภารยทรัพย์"
มีหน้าที่ต้องยอมให้โจทก์ใช้สิทธิ
ข้อเสีย:
สถานะเจ้าของกรรมสิทธิ์ ไม่ได้พิสูจน์การมีอยู่ของภาระจำยอม
จำเลยอาจต่อสู้คดีโดยอ้างเหตุผลอื่น
(ง) โจทก์ได้ใช้ทางสำหรับรถยนต์เข้าออกเป็นเวลา 5 ปี

ข้อดี:
สนับสนุนข้อเท็จจริงว่าโจทก์ใช้สิทธิตามภาระจำยอม
อาจเข้าข่าย "การได้มาโดยอาศัยกรรมสิทธิ์ทำตนเป็นเจ้าของ"
ข้อเสีย:
การใช้สิทธิเพียงอย่างเดียว ไม่ได้พิสูจน์การมีอยู่ของภาระจำยอม
จำเลยอาจต่อสู้คดีโดยอ้างเหตุผลอื่น
ข้อที่ถูกต้อง:

(ข) โจทก์ได้จดทะเบียนภาระจำยอมกับกรมที่ดิน

เหตุผล:

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1299 วรรคแรก กำหนดให้การได้มาโดยนิติกรรมซึ่งภาระจำยอม ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียน
การจดทะเบียนภาระจำยอม เป็นการทำให้ภาระจำยอมมีผลสมบูรณ์
ศาลจะพิจารณาหลักฐานการจดทะเบียน เพื่อพิสูจน์การมีอยู่ของภาระจำยอม
ข้ออื่น ๆ:

สัญญาจ้างสร้างทาง เป็นหลักฐานสนับสนุนเจตนารมณ์ แต่ไม่ใช่หลักฐานเพียงพอ
สถานะเจ้าของกรรมสิทธิ์ ไม่ได้พิสูจน์การมีอยู่ของภาระจำยอม
การใช้สิทธิ 5 ปี อาจเข้าข่าย "การได้มาโดยอาศัยกรรมสิทธิ์ทำตนเป็นเจ้าของ" แต่ต้องพิสูจน์องค์ประกอบอื่นๆ เพิ่มเติม
สรุป:

ในคดีเกี่ยวกับภาระจำยอม ศาลจะพิจารณาหลักฐานทั้งหมด
การจดทะเบียนภาระจำยอม เป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงถึงการมีอยู่ของภาระจำยอม
โจทก์ต้องพิสูจน์องค์ประกอบอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น เจตนารมณ์ของคู่สัญญา การใช้สิทธิตามภาระจำยอม
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์,กฎหมายทรัพย์สิน-กรรมสิทธิ์-ทรัพย์อิงสิทธิ