การอ้างอิงถึงสถานะของพระมหากษัตริย์ซึ่งถูกจัดวางไว้ในฐานะ ‘อันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะละเมิดมิได้’ การรับรองสถานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ปรากฏอยู่ในมาตรา 6 ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560ใช่หรือไม่
ใช่ การตอบโต้อย่างสำคัญของกลไกในกระบวนการยุติธรรมต่อกลุ่มบุคคลที่เคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องให้มีการปฏิรูปสถาบันฯ ก็คือ การอ้างอิงถึงสถานะของพระมหากษัตริย์ซึ่งถูกจัดวางไว้ในฐานะ ‘อันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะละเมิดมิได้’ การรับรองสถานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ปรากฏอยู่ในมาตรา 6 ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ได้ทำให้เกิดการอธิบายว่าการกระทำใดๆ ก็ตามที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์ 

กระทั่งการเรียกร้องให้มีการปฏิรูปกลายเป็นการกระทำที่ฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติดังกล่าว การแสดงความเห็นเกี่ยวกับงบประมาณ การปรับเปลี่ยนองค์กรบางหน่วย การจัดการทรัพย์สินของสถาบัน แม้กระทั่งการปฏิบัติต่อสัญลักษณ์หรือพระบรมฉายาลักษณ์ในหลากหลายลักษณะ ก็ถูกตีความโดยเฉพาะจากหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมให้มีความหมายว่าเป็นการละเมิดต่อสถานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ประเด็นที่จะพิจารณาในที่นี้ก็คือว่า 

ความหมายและขอบเขตของสถานะอันเป็นที่เคารพสักการะนั้นครอบคลุมกว้างขวางเพียงใด และการจัดวางสถานะดังกล่าวให้สอดคล้องกับการปกครองในระบอบประชาธิปไตยควรจะดำเนินไปในลักษณะเช่นใด การประกอบสร้าง ‘อันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะล่วงละเมิดมิได้‘ บทบัญญัติที่รับรองสถานะอันเป็นที่เคารพสักการะของพระมหากษัตริย์ปรากฏเป็นครั้งแรกในรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2475 ด้วยการบัญญัติว่า “องค์พระมหากษัตริย์ดำรงอยู่ในฐานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะล่วงละเมิดมิได้” 

พระยามโนปกรณ์นิติธาดา ในฐานะประธานอนุกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ อธิบายความหมายของมาตรานี้ไว้ว่า “คำว่าผู้ใดจะละเมิดมิได้นี้เราหมายความว่า ใครจะไปละเมิดฟ้องร้องว่ากล่าวไม่ได้ ถ้าอาจจะมีใครสงสัยว่าถ้าฟ้องร้องท่านไม่ได้แล้วจะทำอย่างไรเมื่อมีใครได้รับความเสียหาย ประการหนึ่งเราต้องนึกว่าที่ว่าเป็นประมุขนั้นตามแบบเรียกว่ารัฐบาลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ศาลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พิจารณาตัดสินความในนามของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพราะฉะนั้น ถ้าจะพูดถึงหลักกฎหมายในบางประเทศแล้ว ฟ้องร้องท่านไม่ได้ทั้งทางอาชญาและประทุษฐ์ร้ายส่วนแพ่ง”[1] จากการอภิปรายของพระยามโนปกรณ์ฯ แสดงให้เห็นว่าบทบัญญัตินี้มุ่งหมายให้ความคุ้มกันพระมหากษัตริย์จากการถูกประชาชนหรือเจ้าหน้าที่รัฐฟ้องคดีต่อศาล 

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้มีการอภิปรายว่าบทบัญญัติดังกล่าวมีความหมายครอบคลุมกว้างขวางเพียงใด เป็นการฟ้องร้องไม่ได้เฉพาะในคดีอาญาหรือรวมถึงในคดีแพ่ง และเป็นการฟ้องร้องไม่ได้เฉพาะในการกระทำตามรัฐธรรมนูญหรือรวมไปถึงการกระทำที่ถือว่าเป็นการส่วนพระองค์ด้วย ความมุ่งหมายของบทบัญญัติดังกล่าวซึ่งต้องการไม่ให้ฟ้องร้องพระมหากษัตริย์ปรากฏอย่างชัดเจนในรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2492 โดยมีบทบัญญัติเพิ่มเติมขึ้นอีกหนึ่งมาตรา มีข้อความว่า “ผู้ใดจะกล่าวหาหรือฟ้องร้องพระมหากษัตริย์ในทางใดๆ มิได้” 

การเพิ่มเติมถ้อยคำดังกล่าวเพื่อให้เป็นการสอดคล้องกับการกำหนดสถานะอันเป็นที่เคารพสักการะซึ่งผู้ใดจะล่วงละเมิดมิได้ พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ แสดงความเห็นย้ำในประเด็นนี้ว่า “คือตามมาตรา 6 ที่บัญญัติว่า ‘ผู้ใดจะฟ้องร้องพระมหากษัตริย์ในทางใดๆ มิได้’ ความจริงแม้ว่าจะไม่ได้บัญญัติไว้ เราก็มาใช้ความในมาตรา 5 ซึ่งมีความว่า ‘ผู้ใดจะละเมิดพระมหากษัตริย์มิได้’ นี่ก็เป็นการคุ้มครองที่ชัด ว่าจะไม่ให้บุคคลฟ้องร้องพระมหากษัตริย์อยู่แล้ว”[2] มีผู้ที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วยได้อภิปรายกันอย่างกว้างขวางต่อบทบัญญัติดังกล่าว เนื่องจากมีสมาชิกรัฐสภาโต้แย้งว่าบทบัญญัติในลักษณะเช่นนี้อาจไม่สอดคล้องกับการปกครองในระบอบประชาธิปไตย ขณะที่บางส่วนมีความเห็นว่าต้องมีการให้ความคุ้มกันต่อพระมหากษัตริย์แตกต่างไปจากประชาชนทั่วไปเนื่องจากดำรงอยู่ในฐานะประมุขของรัฐ แม้จะมีความเห็นและการถกเถียงเป็นอย่างมากแต่ความหมายซึ่งเป็นที่เข้าใจร่วมกันก็คือ บทบัญญัตินี้เป็นไปเพื่อไม่ให้ประชาชนหรือเจ้าหน้าที่รัฐทำการฟ้องคดีพระมหากษัตริย์ต่อศาล[3] ภายหลังจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2492 เป็นต้นมา
กฎหมายรัฐธรรมนูญ