บุคคลใดมีสิทธิ์เป็น "เจ้าบ้าน" ตามกฎหมายไทย?
กรรมสิทธิ์ในตัวบ้านกับคำว่าเจ้าบ้าน กรรมสิทธิ์ในตัวบ้านกับคำว่าเจ้าบ้าน
             อยากทราบว่าคำว่ากรรมสิทธิ์ในตัวบ้าน  กับสิทธิของเจ้าของบ้านมีความหมายว่าอย่างไร  เนื่องจากมีการอ้างสิทธิการเป็นเจ้าบ้านแต่ไม่ใช่ผู้ปลูกสร้างจะต้องมีสิทธิ์ในตัวบ้านหลังนั้นด้วย
คำแนะนำทนายคลายทุกข์
          ความหมายของคำว่ากรรมสิทธิในตัวบ้าน กับคำว่าเจ้าบ้าน มีความหมายที่แตกต่างกัน กล่าวคือ กรรมสิทธิในทรัพย์สินหรือบ้าน สิทธิที่ได้รับการรับรองคุ้มครองตามกฎหมาย โดยระบุว่า ผู้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์มีสิทธิจากการเป็นเจ้าของ มีสิทธิในการได้รับประโยชน์โดยการใช้สอยและจำหน่ายทรัพย์สินของตนและได้ซึ่งดอกผลแห่งทรัพย์สินนั้น กับทั้งมีสิทธิติดตามและเอาคืน ซึ่งทรัพย์สินของตนจากบุคคลผู้ไม่มีสิทธิจะยึดถือไว้ และมีสิทธิขัดขวางมิให้ผู้อื่นสอดเข้าเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินนั้นโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1336
            ส่วนเจ้าของ หมายถึง คนที่เป็นหัวหน้าครอบครองในบ้านหลังนั้น ซึ่งการครอบครองนี้อาจจะครอบครองในฐานะเป็นเจ้าของ ผู้เช่าบ้าน หรือฐานะคนที่ดูแลบ้าน หรือที่อยู่ในบ้านในขณะนั้นเป็นเจ้าของบ้าน
           เพราะฉะนั้นที่คุณสงสัยว่า เจ้าของกรรมสิทธิ์กับเจ้าของบ้าน มีความหมายว่าอย่างไร ซึ่งบางคนอาจจะเข้าใจผิดว่าเจ้าบ้าน หมายถึง เจ้าของบ้าน ตามความหมายทะเบียนราษฎรมีจุดประสงค์เพื่อทำหน้าที่แจ้งต่าง ๆ เกี่ยวกับงานทะเบียนราษฎร์ อาจจะเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในบ้านหรือไม่ได้เป็นการจะดูว่าใครเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ จึงให้ดูที่หลักฐานการได้มาของกรรมสิทธิ์ เช่น หนังสือสัญญาซื้อขายหรือพินัยกรรม เป็นต้น
ตัวบทกฎหมายอ้างอิง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 1336  ภายในบังคับแห่งกฎหมาย เจ้าของทรัพย์สินมีสิทธิใช้สอยและจำหน่ายทรัพย์สินของตนและได้ซึ่งดอกผลแห่งทรัพย์สินนั้น กับทั้งมีสิทธิติดตามและเอาคืนซึ่งทรัพย์สินของตนจากบุคคลผู้ไม่มีสิทธิจะยึดถือไว้ และมีสิทธิขัดขวางมิให้ผู้อื่นสอดเข้าเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินนั้นโดยมิชอบด้วยกฎหมาย กรรมสิทธิ์ในตัวบ้านกับคำว่าเจ้าบ้าน กรรมสิทธิ์ในตัวบ้านกับคำว่าเจ้าบ้าน กรรมสิทธิ์ในตัวบ้านกับคำว่าเจ้าบ้าน  อยากทราบว่าคำว่ากรรมสิทธิ์ในตัวบ้าน  กับสิทธิของเจ้าของบ้านมีความหมายว่าอย่างไร  เนื่องจากมีการอ้างสิทธิการเป็นเจ้าบ้านแต่ไม่ใช่ผู้ปลูกสร้างจะต้องมีสิทธิ์ในตัวบ้านหลังนั้นด้วย คำแนะนำทนายคลายทุกข์
          ความหมายของคำว่ากรรมสิทธิในตัวบ้าน กับคำว่าเจ้าบ้าน มีความหมายที่แตกต่างกัน กล่าวคือ กรรมสิทธิในทรัพย์สินหรือบ้าน สิทธิที่ได้รับการรับรองคุ้มครองตามกฎหมาย โดยระบุว่า ผู้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์มีสิทธิจากการเป็นเจ้าของ มีสิทธิในการได้รับประโยชน์โดยการใช้สอยและจำหน่ายทรัพย์สินของตนและได้ซึ่งดอกผลแห่งทรัพย์สินนั้น กับทั้งมีสิทธิติดตามและเอาคืน ซึ่งทรัพย์สินของตนจากบุคคลผู้ไม่มีสิทธิจะยึดถือไว้ และมีสิทธิขัดขวางมิให้ผู้อื่นสอดเข้าเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินนั้นโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1336
ตามกฎหมายไทย "เจ้าบ้าน" หมายถึง บุคคลที่เป็นหัวหน้าครอบครองในบ้านหลังนั้น  โดยการครอบครองนี้อาจจะเป็นการครอบครองในฐานะดังต่อไปนี้:

เจ้าของกรรมสิทธิ์: หมายถึง บุคคลที่เป็นเจ้าของบ้านตามกฎหมาย ซึ่งมีสิทธิครอบครอง ใช้สอย และจำหน่ายบ้านหลังนั้นได้
ผู้เช่าบ้าน: หมายถึง บุคคลที่เช่าบ้านจากเจ้าของกรรมสิทธิ์ โดยมีสิทธิครอบครองบ้านหลังนั้นตามระยะเวลาที่ระบุไว้ในสัญญาเช่า
บุคคลที่ดูแลบ้าน: หมายถึง บุคคลที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าของกรรมสิทธิ์ให้ดูแลบ้าน เช่น คนรับใช้ โดยมีสิทธิครอบครองบ้านหลังนั้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการดูแลบ้าน
บุคคลที่อยู่ในบ้านในขณะนั้น: หมายถึง บุคคลที่อาศัยอยู่ในบ้านหลังนั้นในขณะนั้น โดยไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ ผู้เช่า หรือบุคคลที่ดูแลบ้าน
อย่างไรก็ตาม  กฎหมายไทยไม่ได้กำหนดคุณสมบัติของ "เจ้าบ้าน" ไว้โดยชัดเจน  ดังนั้น  การพิจารณาว่าบุคคลใดมีสิทธิ์เป็น "เจ้าบ้าน"  ขึ้นอยู่กับพฤติการณ์ของแต่ละกรณี  โดยศาลจะพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ ดังนี้:

การแสดงตน: บุคคลนั้นแสดงตนเป็นเจ้าบ้านอย่างไร เช่น อาศัยอยู่ในบ้าน ควบคุมดูแลบ้าน จัดการธุระต่างๆ เกี่ยวกับบ้าน
การยอมรับจากผู้อื่น: ผู้อื่นในละแวกนั้นหรือหน่วยงานราชการยอมรับบุคคลนั้นเป็นเจ้าบ้านหรือไม่
เอกสารสิทธิ: บุคคลนั้นมีเอกสารสิทธิ์ในบ้านหรือไม่ เช่น หนังสือสัญญาซื้อขาย สัญญาเช่า ทะเบียนบ้าน
เจตนา: บุคคลนั้นมีเจตนาที่จะครอบครองบ้านในฐานะเจ้าบ้านหรือไม่
ตัวอย่างกรณี

กรณีเจ้าของบ้านให้บุคคลอื่นอาศัยอยู่ในบ้าน: เจ้าของบ้านยังคงมีสิทธิ์เป็น "เจ้าบ้าน" แม้ว่าบุคคลอื่นจะอาศัยอยู่ในบ้านนั้นก็ตาม เว้นแต่จะมีข้อตกลงเป็นอย่างอื่นไว้
กรณีบุคคลอื่นอาศัยอยู่ในบ้านโดยไม่ได้รับอนุญาต: บุคคลอื่นนั้นไม่มีสิทธิ์เป็น "เจ้าบ้าน" แม้ว่าจะอาศัยอยู่ในบ้านนั้นก็ตาม เจ้าของบ้านสามารถดำเนินการขับไล่บุคคลอื่นออกจากบ้านได้
กรณีบุคคลอื่นอาศัยอยู่ในบ้านโดยได้รับมอบหมายให้ดูแลบ้าน: บุคคลอื่นนั้นมีสิทธิ์เป็น "เจ้าบ้าน" ในฐานะผู้ดูแลบ้าน แต่ไม่มีสิทธิ์ครอบครองบ้านในฐานะเจ้าของกรรมสิทธิ์
โดยสรุป  บุคคลใดมีสิทธิ์เป็น "เจ้าบ้าน"  ขึ้นอยู่กับพฤติการณ์ของแต่ละกรณี  โดยศาลจะพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว
กฎหมายทรัพย์สิน-กรรมสิทธิ์-ทรัพย์อิงสิทธิ,ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์