การยึดทรัพย์สินในคดียาเสพติดตามกฎหมายไทยมีกี่ประเภท แต่ละประเภทมีรายละเอียดอย่างไร และผู้ที่ถูกยึดทรัพย์สินมีวิธีการต่อสู้ทางกฎหมายอย่างไรบ้าง?
1. การยึดทรัพย์สินที่เป็นทรัพย์ของกลาง
ทรัพย์สินที่เป็นทรัพย์ของกลางในคดียาเสพติดคือทรัพย์ที่ถูกใช้ในการกระทำความผิดหรือที่ได้จากการกระทำความผิด ซึ่งมีกฎหมายกำหนดรายละเอียดไว้ดังนี้:

ก. ทรัพย์สินที่ใช้ในการกระทำความผิด
เช่น เครื่องมือ เครื่องใช้ ยานพาหนะ หรือวัตถุอื่นที่ใช้ในการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด เช่น รถยนต์ที่ใช้ขนย้ายยาเสพติด เครื่องมือในการผลิตหรือจำหน่ายยาเสพติด เป็นต้น กฎหมายกำหนดให้ศาลมีอำนาจสั่งริบทรัพย์สินเหล่านี้ได้

ข. ทรัพย์สินที่ได้จากการกระทำความผิด
เช่น เงินสด หรือทรัพย์สินอื่นๆ ที่ได้มาจากการขายยาเสพติด ทรัพย์สินประเภทนี้ถือว่าเป็นทรัพย์สินที่ได้โดยตรงจากการกระทำความผิด

การต่อสู้ทางกฎหมาย:
การขอคืนทรัพย์สินที่ถูกยึด: ผู้ที่เป็นเจ้าของที่แท้จริงของทรัพย์สินสามารถยื่นคำร้องขอคืนทรัพย์สินที่ถูกยึดต่อศาลภายใน 30 วันนับจากวันที่ศาลมีคำสั่งริบ โดยต้องพิสูจน์ว่าตนไม่ได้รู้เห็นเป็นใจในกระทำความผิด (ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 มาตรา 102 และ 102 ทวิ)

การพิสูจน์ความบริสุทธิ์: ผู้ที่ถูกยึดทรัพย์สามารถยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อพิสูจน์ว่าตนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือไม่มีเหตุอันควรสงสัยว่าทรัพย์สินนั้นจะถูกใช้ในการกระทำความผิด


2. การยึดทรัพย์ตามมาตรา 27 แห่งพระราชบัญญัติมาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ.2534
ทรัพย์สินที่ถูกยึดตามมาตรา 27 คือทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด โดยไม่จำเป็นต้องเป็นทรัพย์สินที่ใช้ในการกระทำความผิดโดยตรง เช่น ทรัพย์สินที่ได้มาโดยการขายยาเสพติด

การต่อสู้ทางกฎหมาย:
การยื่นคำร้องต่อศาล: ผู้ที่ถูกยึดทรัพย์สินสามารถยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอคืนทรัพย์ โดยต้องพิสูจน์ว่าตนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือไม่มีเหตุอันควรสงสัยว่าทรัพย์สินนั้นจะถูกใช้ในการกระทำความผิด

การใช้สิทธิตามมาตรา 30 และ 32: ผู้ที่ถูกยึดทรัพย์สามารถยื่นคำร้องต่อศาลว่าคดีที่ทางพนักงานอัยการโจทก์ฟ้องศาลได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดยกฟ้องไปแล้ว หรือพิสูจน์ว่าทรัพย์สินนั้นไม่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด


3. การยึดทรัพย์ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542
การยึดทรัพย์สินตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542 นั้นเป็นการยึดทรัพย์สินที่ได้มาโดยการฟอกเงิน ซึ่งหมายถึงการกระทำให้ทรัพย์สินที่ได้มาจากการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดมีลักษณะที่ถูกกฎหมาย

การต่อสู้ทางกฎหมาย:
การยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สิน: ผู้ที่ถูกยึดทรัพย์สามารถยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินเพื่อขอคืนทรัพย์ โดยต้องพิสูจน์ว่าตนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด

การยื่นคำร้องต่อศาล: หากคณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินไม่อนุญาตให้คืนทรัพย์ ผู้ที่ถูกยึดทรัพย์สามารถยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอคำสั่งให้คืนทรัพย์

การพิสูจน์ความบริสุทธิ์: ผู้ที่ถูกยึดทรัพย์สามารถพิสูจน์ต่อศาลว่าทรัพย์สินนั้นไม่เกี่ยวข้องกับการฟอกเงินหรือการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด
กฎหมายยาเสพติดให้โทษ