เด็กไทยควรได้รับวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี (JE) กี่ครั้ง?
วัคซีนพื้นฐาน เป็นวัคซีนที่เด็กไทยทุกคนควรได้รับ เน้นวัคซีนป้องกันโรคที่เป็นปัญหาสำคัญ ซึ่งในปัจจุบันประกอบด้วยวัคซีน 8 ชนิด ได้แก่ วัคซีนวัณโรค (BCG) วัคซีนตับอักเสบบี (HB) วัคซีนรวมคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน-ตับอักเสบบี (DTP-HB) วัคซีนโปลิโอ (OPV) วัคซีนรวมหัด-คางทูม-หัดเยอรมัน (MMR) วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอี (JE) วัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน (DTP) และวัคซีนคอตีบ-บาดทะยัก (dT)
อายุ
วัคซีนที่ให้
ข้อแนะนำ
แรกเกิด
วัคซีนป้องกันวัณโรค
ฉีดให้เด็กก่อนออกจากโรงพยาบาล
วัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี
HB1 ควรให้เร็วที่สุดภายใน 24 ชั่วโมง หลังคลอด
1 เดือน
วัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี
เฉพาะรายที่เด็กคลอดจากมารดาที่เป็นพาหะของไวรัสตับอักเสบบี
2 เดือน
วัคซีนรวม 6 โรค (คอตีบ,บาดทะยัก,ไอกรน,โปลิโอ,เยื่อหุ้มสมองอักเสบฮิบ,ไวรัสตับอักเสบบี)
  วัคซีนป้องกันท้องร่วงไวรัสโรต้า
  4 เดือน
วัคซีนรวม 6 โรค (คอตีบ,บาดทะยัก,  ไอกรน,โปลิโอ,เยื่อหุ้มสมองอักเสบฮิบ,ไวรัสตับอักเสบบี)
วัคซีนโปลิโอชนิดฉีด 1 เข็ม พร้อมกับวัคซีนโปลิโอชนิดหยอด 1 ครั้ง
วัคซีนป้องกันท้องร่วงไวรัสโรต้า
      6 เดือน
วัคซีนรวม 6 โรค (คอตีบ,บาดทะยัก,   ไอกรน,โปลิโอ,เยื่อหุ้มสมองอักเสบฮิบ,ไวรัสตับอักเสบบี)
  วัคซีนป้องกันท้องร่วง
  วัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่
อายุน้อยกว่า 9 ปี การฉีดครั้งแรกต้องฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 1 เดือน
9 เดือน
วัคซีนป้องกันไข้สมองอักเสบ
  12 เดือน
วัคซีนป้องกันโรคหัด,หัดเยอรมัน,คางทูม
  1 ปี 6 เดือน
คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน
  โปลิโอชนิดหยอด
  2 ปี 6 เดือน
ไข้สมองอักเสบเจอีเชื้อเป็น
  หัด-คางทูม-หัดเยอรมัน
  4 ปี
คอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน
  โปลิโอชนิดหยอด
  7 ปี (ป.1)
หัด-หัดเยอรมัน
เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
ตับอักเสบบี
เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
ไข้สมองอักเสบเจอีเชื้อเป็น
เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
โปลิโอชนิดฉีด
เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
คอตีบ-บาดทะยัก, โปลิโอชนิดหยอด
เฉพาะรายที่ได้รับไม่ครบตามเกณฑ์
วัคซีนป้องกันวัณโรค
1. ให้ในกรณีที่ไม่มีหลักฐานว่าเคยได้รับเมื่อแรกเกิด และไม่มีแผลเป็น
2. ไม่ให้ในเด็กติดเชื้อเอชไอวี ที่มีอาการของโรคเอดส์
11 ปี
(นักเรียนหญิง ป.5)
เอชพีวี
ให้ 2 เข็ม ห่างกันอย่างน้อย 6 เดือน
12 ปี (ป.6)
คอตีบ-บาดทะยัก
ตามแผนปฏิบัติงานของกระทรวงสาธารณสุขฉีดให้เด็กนักเรียน
เด็กไทยควรได้รับวัคซีนป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี (JE) ทั้งหมด 2 ครั้ง ดังนี้:

เข็มแรก: ฉีดให้เด็กเมื่ออายุ 1 ปี
เข็มที่สอง: ฉีดให้เด็กเมื่ออายุ 2 ปี 6 เดือน
วัคซีน JE เป็นวัคซีนที่ใช้ป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่ส่งผลต่อระบบประสาทและสมอง โรคนี้มักพบในเด็กเล็ก อายุต่ำกว่า 15 ปี และมีอัตราการเสียชีวิตสูง
การฉีดวัคซีน JE ครบ 2 เข็ม จะช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันต่อโรคไข้สมองอักเสบเจอีได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยป้องกันไม่ให้เด็กป่วยเป็นโรคนี้
นอกจากนี้ เด็กที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีการระบาดของโรคไข้สมองอักเสบเจอีบ่อยๆ หรือเด็กที่เดินทางไปยังพื้นที่เหล่านี้เป็นประจำ แพทย์อาจแนะนำให้ฉีดวัคซีน JE เพิ่มเติม
สำหรับข้อควรระวัง
เด็กบางรายอาจมีอาการข้างเคียงหลังฉีดวัคซีน JE เช่น ไข้ ปวดศีรษะ crying อาเจียน ท้องเสีย อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้มักจะหายไปเองภายใน 1-2 วัน
เด็กที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องหรือกำลังป่วยเป็นโรคอื่นๆ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนฉีดวัคซีน JE
สรุป
การฉีดวัคซีน JE ให้เด็กไทยครบ 2 เข็ม เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันโรคไข้สมองอักเสบเจอี ซึ่งเป็นโรคที่ร้ายแรงและอาจถึงแก่ชีวิต
กุมารเวชศาสตร์ (กุมารเวชศาสตร์) - Pediatrics