ช่วยสรุปบทความ จรัญ โฆษณานันท์ และนิติปรัชญาไทยนิพนธ์
อาจกล่าวได้ว่านับตั้งแต่มีการบรรจุวิชานิติปรัชญาที่คณะนิติศาสตร์ ธรรมศาสตร์ ตำรานิติปรัชญาของปรีดี ได้กลายเป็นงานเขียนชิ้นสำคัญต่อการวางแนวทางการศึกษา และไม่ใช่เป็นเฉพาะตำราสำหรับนักศึกษาหากยังเป็นกรอบแนวความคิดในการเรียนการสอนและการเขียนตำรานิติปรัชญาที่ธรรมศาสตร์มาอย่างต่อเนื่อง

ในเชิงเนื้อหา ตำรานิติปรัชญาของปรีดี เป็นการศึกษาแนวความคิดทางด้านปรัชญากฎหมายของตะวันตกด้วยการพิจารณาในมิติเชิงประวัติศาสตร์ซึ่งต้องการแสดงให้ถึงความคิดทางด้านกฎหมายที่สัมพันธ์กับความเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์ นับตั้งแต่ยุคกรีก ยุคโรมัน ยุคกลาง ยุคฟื้นฟูศิลปะวิทยาการมาจนถึงต้นศตวรรษที่ 20 ปรีดีให้ความสำคัญเป็นอย่างมากกับแนวคิดทางด้านนิติปรัชญา 3 สำนักด้วยกัน คือ สำนักกฎหมายบ้านเมือง (legal positivism) สำนักกฎหมายธรรมชาติ (natural law school) และสำนักกฎหมายประวัติศาสตร์ (historical school of law)

กรอบความคิดของปรีดีมีอิทธิพลอยู่ไม่น้อย ดังจะพบว่าเมื่อมีการตีพิมพ์ตำราเกี่ยวกับนิติปรัชญาออกมาในภายหลังก็จะเป็นไปตามกรอบที่ปรีดีได้วางแนวทางไว้ เช่น ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับนิติปรัชญา (2536) ของสมยศ เชื้อไทย[1] ก็ได้ดำเนินไปภายใต้กรอบที่ปรีดีวางไว้ ทั้งในด้านของการจัดหมวดหมู่ และแนวความคิดทางนิติปรัชญาก็ได้ให้ความสำคัญกับแนวความคิด 3 สำนัก ตามที่ปรีดีได้บุกเบิกเป็นแนวทางไว้[2] แนวคิดของปรีดีมีอิทธิพลต่อการศึกษานิติปรัชญาที่สถาบันแห่งนี้มาไม่น้อยกว่า 3 ทศวรรษ

จรัญได้ผลิตงานเขียนที่มีความสำคัญและมีส่วนอย่างมากต่อการบุกเบิกพรมแดนความรู้ทางด้านนิติปรัชญาคือ นิติปรัชญา (2531)[3] หนังสือเล่มนี้เป็นตำราสำหรับอ่านประกอบในวิชานิติปรัชญาของรามคำแหง ในเชิงภาพรวม หนังสือเล่มนี้มุ่งทำความเข้าใจนิติปรัชญาด้วยการจำแนกแนวความคิดทางปรัชญากฎหมายออกเป็นกลุ่มความคิด (school of thought) และจะมีการศึกษาในเชิงประวัติศาสตร์ของแนวคิดนั้นๆ รวมถึงข้อถกเถียงของแต่ละแนวคิดซึ่งจะทำให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจแนวความคิดในแต่ละสำนักได้อย่างชัดเจน

เขาอธิบายถึงแนวความคิดสำคัญทั้งสามสำนักกล่าวคือ สำนักปฏิฐานนิยมทางกฎหมาย (legal positivism), สำนักกฎหมายธรรมชาติ และสำนักกฎหมายประวัติศาสตร์ นอกจากนั้น จรัญ ยังได้เขียนถึงแนวความคิดร่วมสมัยมากขึ้น เช่น แนวความคิดของสำนักกฎหมายธรรมชาติในศตวรรษที่ 20 แนวความคิดทางกฎหมายแบบมาร์กซิสม์ (Marxist theory of law) และแนวความคิดสัจนิยมทางกฎหมาย (legal realism) ทฤษฎีนิติศาสตร์เชิงสังคมวิทยา (sociological jurisprudence) แนวความคิดเหล่านี้เสนอมุมมองที่เสนอการมองกฎหมายในโลกของการเมือง/ในโลกของความเป็นจริง ที่จะทำให้นักเรียนกฎหมายได้ตระหนักถึงการดำรงของกฎหมายอยู่ในท่ามกลางชีวิตของผู้คนว่าอาจมิใช่เรื่องของความยุติธรรม
ตำรานิติปรัชญาของปรีดี เป็นงานเขียนที่สำคัญในการวางแนวทางการศึกษาทางนิติปรัชญา ไม่เฉพาะสำหรับนักศึกษา แต่ยังมีความสำคัญในการกำหนดกรอบแนวความคิดในการเรียนการสอนและเขียนตำรานิติปรัชญาที่มีผลต่อการศึกษาและวิจัยต่อไป

เนื้อหาของตำรานิติปรัชญาปรีดี เป็นการศึกษาแนวคิดทางด้านปรัชญากฎหมายในตะวันตก โดยทำการพิจารณาในมิติเชิงประวัติศาสตร์ เพื่อแสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างความคิดทางด้านกฎหมายและการเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์ ตั้งแต่ยุคกรีก ยุคโรมัน ยุคกลาง ยุคฟื้นฟูศิลปะวิทยาการ ไปจนถึงต้นศตวรรษที่ 20 โดยให้ความสำคัญกับแนวคิดทางด้านนิติปรัชญา 3 ทั้ง legal positivism, natural law school, และ historical school of law

กรอบความคิดของปรีดีมีผลกระทบมาก โดยตำราเกี่ยวกับนิติปรัชญาหลายเล่มตามหลังไปดำเนินตามกรอบที่ปรีดีวางไว้ ตำราของสมยศ เชื้อไทย เช่น "ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับนิติปรัชญา" ได้นำเสนอไอเดียทางนิติปรัชญาในกรอบของปรีดี และในงานเขียน "นิติปรัชญา" ก็เน้นที่การจัดหมวดหมู่และแนวความคิดทางนิติปรัชญา 3 สำนัก ตามที่ปรีดีได้เสนอไว้

งานเขียนของจรัญใน "นิติปรัชญา" มีอิทธิพลต่อการศึกษานิติปรัชญาที่มหาวิทยาลัยนี้มาไม่น้อยกว่า 3 ทศวรรษ โดยเน้นที่การจำแนกแนวความคิดทางปรัชญากฎหมาย และนำเสนอประวัติศาสตร์ของแต่ละแนวคิด ซึ่งช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจแนวคิดในแต่ละสำนักได้อย่างชัดเจน

แนวความคิดสำคัญของสำนักกฎหมายประวัติศาสตร์, สำนักปฏิฐานนิยมทางกฎหมาย, และสำนักกฎหมายธรรมชาติ รวมถึงนำเสนอแนวความคิดในระดับร่วมสมัย เช่น สำนักกฎหมายธรรมชาติในศตวรรษที่ 20, ทฤษฎีนิติศาสตร์เชิงสังคมวิทยา, และแนวความคิดทางกฎหมายแบบมาร์กซิสม์ แนวความคิดเหล่านี้มอบมุมมองที่สะท้อนการมองกฎหมายในโลกของความเป็นจริง
ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ