การขังผู้ต้องหาหรือจำเลยระหว่างดำเนินคดีอาญา ขัดต่อหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์หรือไม่?
ไม่ เหตุผล:
หลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์ เป็นหลักการที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ มาตรา 29 วรรค 1 ว่า “บุคคลย่อมเสรีภาพในการเดินทางและตั้งถิ่นฐานอยู่ในราชอาณาจักร เว้นแต่มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น” หมายความว่า บุคคลทุกคนย่อมถือว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ จนกว่าจะมีคำพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทำความผิด
การขังผู้ต้องหาหรือจำเลยระหว่างดำเนินคดีอาญา เป็นการจำกัดเสรีภาพในการเดินทางและตั้งถิ่นฐาน แต่การจำกัดเสรีภาพนี้ ไม่ได้ขัดต่อหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์ เพราะการขังมีเหตุผลเพื่อป้องกันมิให้ผู้ต้องหาหรือจำเลยหลบหนี ยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน หรือก่อเหตุอันตรายให้กับผู้อื่นหรือสังคม
ประมวลวิธีพิจารณาคดีอาญา มาตรา 108 บัญญัติให้พนักงานสอบสวนหรือพนักงานอัยการสามารถร้องขอต่อศาลให้ฝากขังผู้ต้องหาไว้ได้ กรณีมีเหตุอันควรสงสัยว่าผู้ต้องหาได้กระทำความผิดอาญา และมีเหตุจำเป็นต้องควบคุมตัวไว้เพื่อป้องกันมิให้หลบหนี ยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน หรือก่อเหตุอันตรายให้กับผู้อื่นหรือสังคม
ศาลจะพิจารณาคำร้องขอฝากขังโดยคำนึงถึงพยานหลักฐานที่มีอยู่ ความหนักเบาของข้อหา และประวัติของผู้ต้องหา
อย่างไรก็ตาม การขังผู้ต้องหาหรือจำเลยระหว่างดำเนินคดีอาญา เป็นการจำกัดเสรีภาพที่สำคัญ ศาลจึงควรพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยคำนึงถึงหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์ และใช้มาตรการนี้เป็นทางเลือกสุดท้าย (last resort) เมื่อไม่มีมาตรการอื่นใดที่เหมาะสม
ตัวอย่าง:
ศาลอาจพิจารณาให้อยู่ในความดูแลของบุคคลอื่น แทนการขัง
ศาลอาจกำหนดหลักประกันเพื่อปล่อยชั่วคราว
ศาลอาจกำหนดเงื่อนไขในการปล่อยชั่วคราว เช่น ห้ามเดินทางออกนอกประเทศ ห้ามติดต่อพยาน
สรุป:
การขังผู้ต้องหาหรือจำเลยระหว่างดำเนินคดีอาญา ไม่ได้ขัดต่อหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์ แต่การขังต้องมีเหตุผลอันสมควร และศาลต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยคำนึงถึงหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์ และใช้มาตรการนี้เป็นทางเลือกสุดท้าย
5.ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา),21.กฎหมายรัฐธรรมนูญ