ช่วยสรุปบทความ วัคซีนโควิด-19
ในขณะที่เรากำลังรอการนำเข้าของวัคซีนโควิด-19 ชนิด mRNA อย่าง ‘โมเดอร์นา’ เพื่อฉีดกระตุ้นภูมิโควิด-19 ซึ่งคาดว่าจะพร้อมให้บริการเต็มรูปแบบ ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2564 เป็นต้นไป (อ้างอิง: องค์การเภสัชกรรม, 15 ก.ย. 64) ขณะเดียวกัน นับตั้งแต่ 24 ก.ย. 64 เป็นต้นมา ในประเทศไทยก็เริ่มมีการฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้น (Booster) ได้แก่วัคซีน AstraZeneca ให้กับกลุ่มประชาชนทั่วไปที่รับวัคซีน Sinovac ครบโดส (2 เข็ม) ตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม 2564 หลังจากนั้นถัดมาตั้งแต่ พฤศจิกายน 2564 จะฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้น (Booster) ได้แก่วัคซีน AstraZeneca ให้กับกลุ่มประชาชนทั่วไปที่รับวัคซีน Sinovac ครบโดส (2 เข็ม) เมื่อเดือนมิถุนายน 2564 (อ้างอิง: ร่างแผนการจัดสรรวัคซีนเดือน ต.ค.–ธ.ค. 64, ศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19, 27 ก.ย. 64)
  ที่มาสูตรไขว้.. ทางเลือกกระตุ้นภูมิที่เร็วและมีประสิทธิภาพ
ก่อนหน้านี้ กระทรวงสาธารณสุขร่วมกับศิริราชพยาบาล เผยว่า การรับวัคซีนสลับชนิด อย่าง ‘ซิโนแวค – แอสตร้าเซนเนก้า’ หรือสูตรไขว้ SA พบสร้างภูมิสูงกว่าการรับซิโนแวคสองเข็มกว่า 3 เท่า และสร้างภูมิสูงกว่าการรับแอสตร้าเซนเนก้าสองเข็มเล็กน้อย ขณะที่งานวิจัยล่าสุดพบว่า การรับวัคซีนซิโนแวคสองเข็มแล้วกระตุ้นด้วยแอสตร้าเซนเนก้าเป็นเข็มที่สาม สามารถสร้างภูมิคุ้มกันจำเพาะต่อไวรัสเดลต้า สูงกว่าการฉีดกระตุ้นด้วยซิโนฟาร์ม 4 เท่า และสูงกว่าการรับวัคซีนไฟเซอร์ครบโดส (อ้างอิง: ศูนย์วิจัยคลินิก ศิริราช, 10 ก.ย. 64)
ทางศูนย์วิจัยคลินิก (SICRES) คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยผลวิจัยที่มีการศึกษาแนวทางการฉีดวัคซีนอย่างมีประสิทธิภาพจากทรัพยากรวัคซีนที่มีในประเทศ 2 โครงการ  ได้แก่
1. การฉีดสลับหรือฉีดไขว้ในคนแข็งแรงทั่วไป และวัดระดับภูมิต้านทาน
ผลการวิจัยเผยว่า การฉีดด้วยซิโนแวคตามด้วยแอสตร้าเซนเนก้า ภูมิคุ้มกันขึ้นจาก 24 หน่วย BAU/mL เป็น 1,354 หน่วย แต่หากฉีดแอสตร้าเซนเนก้าตามด้วยซิโนแวค ภูมิคุ้มกันขึ้นเล็กน้อย จาก 147 หน่วย เป็น 222.47 หน่วย จึงเห็นได้ว่า การฉีดสลับด้วยซิโนแวคตามด้วยแอสตร้าเซนเนก้าได้ผลดีกว่าการฉีดแบบไม่สลับ (ซิโนแวค 2 เข็ม หรือ แอสตร้าเซนเนก้า 2 เข็ม) และร่างกายจะสร้างภูมิสูงกว่าภูมิคุ้มกันของผู้หายป่วยของการระบาดในช่วงปลายปี 2563 อย่างไรก็ตาม ภูมิจากการรับวัคซีนสลับ หรือไขว้ ยังต่ำกว่าไฟเซอร์ 2 เข็มซึ่งภูมิคุ้มกันอยู่ที่ 1,900 หน่วย
2. การฉีดกระตุ้นเข็ม 3 ในผู้ที่รับวัคซีนซิโนแวคครบ 2 เข็ม
ผลการวิจัยเผยว่า เมื่อกระตุ้นด้วยแอสตร้าเซนเนก้า จะทำให้ภูมิคุ้มกันเพิ่มจาก 52 หน่วย เป็น 1,558 หน่วย ซึ่งผลการกระตุ้นดังกล่าวสูงกว่าการฉีดกระตุ้นเข็ม 3 ด้วยซิโนฟาร์ม ซึ่งเพิ่มจาก 44 หน่วย เป็น 218 หน่วย
นอกจากนี้ ยังมีการทำการวิจัยร่วมกับกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์วัดภูมิคุ้มกันที่จำเพาะต่อสายพันธุ์เดลตา โดยใช้วิธี Plaque Reduction Neutralization Test (PRNT50) โดยการนำตัวอย่างเลือดของผู้ที่ได้รับวัคซีนมาดูการยับยั้งไวรัสเดลตาที่มีชีวิตในหลอดทดลอง พบว่า
การนำเข้าวัคซีน mRNA ชื่อ 'โมเดอร์นา' เพื่อฉีดกระตุ้นภูมิต้านโควิด-19 ที่คาดว่าจะพร้อมให้บริการตั้งแต่พฤศจิกายน 2564 เป็นต้นไป ในทางเดียวกัน ในประเทศไทยเริ่มมีการให้วัคซีนเข็มกระตุ้น (Booster) แก่กลุ่มที่ได้รับวัคซีน Sinovac เต็มโดส (2 เข็ม) ตั้งแต่มีนาคมถึงพฤษภาคม 2564 และตั้งแต่พฤศจิกายน 2564 เป็นต้นไป กลุ่มที่ได้รับ Sinovac ครบโดส (2 เข็ม) จะได้รับ AstraZeneca เป็นวัคซีนเข็มกระตุ้น (Booster) ตามแผนการจัดสรรของศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 ล่าสุด

การรับวัคซีนสลับชนิดระหว่าง 'ซิโนแวค - แอสตร้าเซนเนก้า' หรือสูตรไขว้ SA พบว่ากระตุ้นภูมิสูงกว่าการรับซิโนแวคสองเข็มเกือบ 3 เท่า และสูงกว่าการรับแอสตร้าเซนเนก้าสองเข็มเล็กน้อย โดยงานวิจัยล่าสุดพบว่าการรับวัคซีนซิโนแวคสองเข็มแล้วกระตุ้นด้วยแอสตร้าเซนเนก้าเป็นเข็มที่สามสามารถสร้างภูมิคุ้มกันต่อไวรัสเดลต้าสูงกว่าการฉีดกระตุ้นด้วยซิโนฟาร์ม 4 เท่า และสูงกว่าการรับวัคซีนไฟเซอร์ครบโดส 

ทางศูนย์วิจัยคลินิก (SICRES) เปิดเผยผลวิจัยที่มีการศึกษาแนวทางการฉีดวัคซีนอย่างมีประสิทธิภาพจากทรัพยากรวัคซีนที่มีในประเทศ 2 โครงการ  ได้แก่
1.การวิจัยเสนอข้อมูลที่ชี้ให้เห็นว่าการฉีดวัคซีนสลับระหว่าง 'ซิโนแวค - แอสตร้าเซนเนก้า' สามารถเพิ่มภูมิคุ้มกันได้มากกว่าการฉีดวัคซีนแบบไม่สลับในบางกลุ่มคน โดยภูมิคุ้มกันสูงขึ้นเมื่อฉีดซิโนแวคตามด้วยแอสตร้าเซนเนก้า ซึ่งเป็นข้อมูลที่รองรับการทดลองฉีดวัคซีนที่หลากหลายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการกระตุ้นภูมิคุ้มกันในกลุ่มประชากรต่าง ๆ ทั้งนี้ อย่างไรก็ตาม ภูมิคุ้มกันที่ได้จากการฉีดวัคซีนสลับยังมีค่าต่ำกว่าการฉีดวัคซีนไฟเซอร์ 2 เข็มที่มีภูมิคุ้มกันอยู่ที่ 1,900 หน่วย

2.การฉีดเข็ม 3 ในผู้ที่ได้รับวัคซีนซิโนแวคครบ 2 เข็ม และทดลองกระตุ้นด้วยแอสตร้าเซนเนก้า สามารถเพิ่มภูมิคุ้มกันได้มากกว่าการฉีดกระตุ้นเข็ม 3 ด้วยซิโนฟาร์ม โดยภูมิคุ้มกันเพิ่มจาก 52 หน่วย เป็น 1,558 หน่วย ซึ่งสูงกว่าการฉีดกระตุ้นด้วยซิโนฟาร์มที่เพิ่มจาก 44 หน่วย เป็น 218 หน่วย นอกจากนี้ยังมีการทำการวิจัยร่วมกับกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์เพื่อวัดภูมิคุ้มกันที่เฉพาะต่อไวรัสเดลตา โดยใช้วิธี PRNT50 จากตัวอย่างเลือดของผู้ที่ได้รับวัคซีน ทำให้เห็นได้ว่าการกระตุ้นด้วยแอสตร้าเซนเนก้าสามารถยับยั้งไวรัสเดลตาที่มีชีวิตในหลอดทดลอง
อายุรศาสตร์ (อายุรศาสตร์) - Internal Medicine