Facebook เปลี่ยนชื่อเป็น Meta เพื่ออะไร
1 เดือนหลังจากการเปิดตัว Meta การมาของเทรนด์ Metaverse นับตั้งแต่ช่วงกลางปีจนมาพีคสุดๆ ในวันที่ Facebook เปลี่ยนชื่อเป็น Meta เพื่อกำหนดเป้าหมายใหม่ของ 1 ใน Platform ที่ใหญ่ที่สุดอย่างเป็นทางการ ถึงวันนี้ก็ผ่านมา 1 เดือนพอดี เป็นช่วงเวลาที่เกิดการเคลื่อนไหวไปแทบทุกวงการ รวมถึง Brand ดังระดับโลกมากมาย ที่ต่างปล่อยข่าวแสดงวิสัยทัศน์เพื่อที่จะบุกเข้าไปในโลก Metaverse ก่อนใคร ผมเชื่อว่านักการตลาดส่วนใหญ่กำลังมีคำถาม Metaverse มันจะเกิดหรือเปล่า อีกนานไหม
แบรนด์ออกมาพูดตอนนี้ เร็วไปไหม
แล้วแบรนด์เราทำอะไรได้บ้าง ไม่อยากช้ากว่าใคร Metaverse มันจะเกิดหรือเปล่า อีกนานไหม แบรนด์ออกมาพูดตอนนี้ เร็วไปไหม แล้วแบรนด์เราทำอะไรได้บ้าง ไม่อยากช้ากว่าใคร จากกระแสข่าวสารมากมายทุกช่องทาง นี่เป็นช่วงเวลาแห่งความตื่นเต้นที่สร้างความคาดหวังและจินตนาการให้กับนักการตลาดอย่างมาก โดยเฉพาะการสร้างประสบการณ์กับลูกค้า ไม่ว่าจะเป็นเชิงความเป็นผู้นำด้านนวัตกรรม ประสบการณ์รูปใหม่ๆที่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ หรือรูปแบบการให้บริการที่ไม่สามารถทำได้บนโลกจริง อีกทั้งการขยับตัวของ Platform ยักษ์ใหญ่ และโครงการเจ๋ง ๆ จาก Tech Startup ทั่วโลก เหมือนช่วยกันยืนยันว่า “Metaverse มาแน่” ทว่า นักการตลาดย่อมต้องตั้งคำถามถึงเทรนด์อันร้อนแรงนี้ก่อนจะเริ่มทำสิ่งใด บางที Metaverse อาจปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตมนุษย์มากกว่าสิ่งประดิษฐ์อื่น ๆ ที่เคยถูกสร้างมา หรืออาจจะเป็นแค่ Gaming Platform ที่รวม Social Network ไปด้วย และอาจไม่ได้แปลกใหม่อะไรมากนัก ดังนั้นเราควรจะมีหลักเกณฑ์อะไรที่จะประเมินศักยภาพของ Metaverse ในระยะสั้น-ยาว และหลักคิดที่แบรนด์จะเข้าจับ Metaverse บนมิติต่างๆ 6 เสาหลักแห่ง Metaverse ในมุมมองด้านการสร้างประสบการณ์ Metaverse ไม่ใชเทคโนโลยีเดี่ยว ๆ แต่เป็นนวัตกรรมที่รวมเทคโนโลยี IT ล่าสุดเกือบทั้งหมดเข้าด้วยกัน ผมจำแนกออกเป็นองค์ประกอบต่างๆออกเป็น 6 เสาหลักที่ประเมินความเป็นไปได้ของ Metaverse ผ่านมุมมองของนักออกแบบประสบการณ์ (ผมเอง) และประเมินความคืบหน้าจากมุมมองของเหล่า Technologist นอกจากจะช่วยให้เราเข้าใจ Metaverse อย่างเป็นระบบมากขึ้นแล้ว ยังเป็นแนวทางที่แบรนด์จะใช้เริ่มต้นวิเคราะห์และคิดหาไอเดียที่จะทดลองทำบน Metaverse ด้วย   เสาหลักที่ 1: Sensory พลิกระดับประสบการณ์การรับรู้ ทุกวันนี้เราใช้บริการ Website และ Application ผ่านหน้าจอแทบจะ 100% โดยการโต้ตอบหลักๆจะเป็นการสัมผัสหน้าจอ ใช้ Mouse กับ Keyboard ซึ่งเป็นรูปแบบเราคุ้นชินกันไปแล้ว เราสามารถทำงาน เข้าสังคม ทำธุรกรรมต่าง ๆ ได้แทบทุกอย่างเท่าที่เราต้องการในชีวิตประจำวันได้แล้ว แม้ว่าการพัฒนาเทคโนโลยีโครงสร้างพื้นฐานจะทำให้เราใช้งานได้เร็วขึ้น ง่ายขึ้น ปลอดภัยมากขึ้น ก็ยากที่จะเรียกว่า “ยกระดับประสบการณ์” จนกระทั่ง Meta นำเสนอภาพที่ทำให้ผู้คนทั่วไปรู้สึกตื่นเต้น Metaverse มากที่สุด นั่นคือ ภาพของการที่เราเข้าไปสัมผัสโลกเสมือนได้ในแบบที่ไม่เคยมีมาก่อน ในระดับคุณภาพที่ดีมากจนเราเรียกได้ว่า“เสมือน” ซึ่งการสัมผัสที่ว่านั้น ผู้คนคาดหวังอย่างน้อย 3 จาก 5 ประสาทสัมผัส คือ การมองเห็น การได้ยิน และการสัมผัส ข่าวดีคือ เรามีอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อกับประสาทสัมผัสเราได้ทั้ง 3 อย่างแล้ว แว่น VR ที่วางขายในวงการเกม ระบบเสียงที่พัฒนาให้สมจริงยิ่งขึ้นเรื่อยๆ และล่าสุด Meta (ชื่อใหม่ Facebook) เผยแพร่ภาพการทดสอบถุงมือที่ให้เราสัมผัสกับวัตถุเสมือนได้ ดูจะเป็นสัญญาณอันดีที่อีกไม่นาน (ไม่เกิน 10 ปี) เราจะเข้าไปสัมผัสใน Metaverse ได้เหมือนภาพที่เราคาดหวัง ทว่า นอกจากการพัฒนาของอุปกรณ์แล้ว ยังมีอีกประเด็นที่สำคัญมากๆ คือ ความแพร่หลายและเข้าถึงอุปกรณ์ หากเรามองย้อนไปดูอัตราการเติบโตของยอดขายสมาร์ทโฟน นับจากการเปิดตัว iPhone จะใช้เวลาราว 10 ปี จนมียอดขาย 1,536 ล้านเครื่องต่อปี ดังนั้นเราพอประเมินได้ว่าเมื่อโลกมีอุปกรณ์เชื่อมต่อ VR/AR ที่ใช้งาน Metaverse ได้สะดวกวางขายทั่วไปแล้ว อย่างเร็วก็น่าจะสัก 3 ปีว่าจะเกิด Network Effect (ซึ่งทาง Morgan Stanley บริษัทที่ปรึกษาทางการเงิน ได้ให้ความเห็นว่า Metaverse เชิงประสบการณ์จะเกิดก็ต่อเมื่อ Apple เข้าเล่นด้วย) สำหรับแบรนด์ การเฝ้าติดตามเทคโนโลยี และยอดขายอุปกรณ์เชื่อมต่อ ไม่ว่าจะเป็น VR AR และถุงมือ จะช่วยให้เราประเมินจุดที่แบรนด์จะเข้าลงทุนทำการตลาดอย่างจริงจัง ไม่เร็วเกินไปจนเกิดความเสี่ยงสูง และไม่ช้าเกินไปจนกลายเป็นผู้ตาม นอกจากนั้น เราอาจจะเริ่มตั้งโจทย์ว่า นอกจากการสร้าง Content และการโต้ตอบทั่วไประหว่างแบรนด์กับลูกค้าแล้ว เราจะสร้างสิ่งใดที่จะทำให้ลูกค้าสามารถสัมผัสกับแบรนด์เราได้ในแบบที่ไม่เคยทำได้มาก่อน บางทีเมื่อถึงเวลานั้น คำว่า Audience อาจใช้สื่อความหมายในด้านการตลาดได้ไม่ตรงความหมายแล้ว ความคืบหน้า: 10% การพัฒนามีแนวโน้มไปได้สวย แต่ปัจจัยที่สำคัญคือการแพร่หลายของอุปกรณ์ เราอาจได้เล่น Metaverse ผ่านหน้าจอก่อนแล้ว อาจจะไม่ค่อย“อิน”เท่าไร  เสาหลักที่ 2: Universe เข้าสู่จักรวาลที่ทุก Platform เชื่อมต่อเข้าด้วยกัน ในแต่ละวัน เราใช้บริการผ่าน Digital Platform หลากหลายประเภท แต่ละประเภทก็มีหลายแอพลิเคชั่นที่ทดแทนกันได้ให้เลือกใช้สลับไปมา ทุก Platform จะมีระบบฐานข้อมูลลูกค้าและจัดเก็บข้อมูลรวมถึง Digital Asset ไว้ที่ระบบของตัวเอง การนำข้อมูลต่างๆของเราติดตัวไปใช้บน Platform อื่นๆเป็นไปได้น้อยมาก เทียบกับเกมออนไลน์ ก็จะเหมือนเราเปย์ซื้อชุดที่เราชื่นชอบมากๆ แล้วทำได้แค่เชยชมบนเกมนั้นๆ เอาไปใช้กับเกมอื่นไม่ได้ หาก Metaverse จะเป็นโลกใบใหม่ที่ก้าวข้ามขอบเขตทุกมิติแล้ว การที่ทุก Platform ควรเชื่อมต่อกันได้สมบูรณ์ จะทำให้การใช้ชีวิตบนโลกเสมือนได้ใกล้เคียงโลกจริงยิ่งขึ้น ตัวอย่างเช่น เราแต่งตัว Avatar ของเราด้วย เสื้อผ้า NFT ของแบรนด์ดัง แล้วไปดูหนังรอบเปิดตัวกับเพื่อนๆ ที่โรงหนังใน Metaverse สิ่งนี้จะสามารถเกิดขึ้นได้ 2 วิธี หนึ่งคือมี Platform ยักษ์ใหญ่ที่สามารถทำทุกอย่างอยู่ในโลกของตัวเอง ซึ่งวิธีนี้เป็นไปได้ยากมาก แต่ละแบรนด์และ Platform มีความซับซ้อนและเฉพาะตัวสูง ตัวอย่างเช่น Facebook จะสร้าง Workplace application บน Metaverse เพื่อให้คนยอมทิ้ง Microsoft Office คงต้องลงทุนมหาศาล อีกวิธีที่เป็นจริงได้มากกว่า คือ Platform ย่อยๆมาเชื่อมต่อกันและอนุญาตให้ผู้คนนำ Digital Asset ไปใช้งานข้าม Platform ได้ ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่จำกัดเฉพาะ Platform ยักษ์ใหญ่ แต่แบรนด์ต่างๆล้วนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมกับเครือข่าย Metaverse นี้ ไม่ว่าจะในฐานะผู้สร้าง Platform ขนาดเล็กๆ ให้บริการเฉพาะด้าน หรือ Content Creator เพื่อพาแบรนด์ไปใกล้ชิดและสร้างประสบการณ์กับลูกค้า หากมองกันแบบง่ายๆ ไม่มีบริษัทใดจะสามารถทำทุกสิ่งทุกอย่างได้ดี หลายๆบริษัทจึงมีท่าทีในการร่วมมือกันสร้างเครือข่าย Metaverse ขึ้น ความคืบหน้าที่น่าสนใจหนึ่งคือ Facebook จับมือกับ Microsoft ในการสร้าง Metaverse สำหรับโลกการทำงานแล้ว อีกฟากนึงที่น่าสนใจคือ กระแสของ Platform บน Metaverse ดูหวือหวาในฝั่งของ Gaming Platform มากกว่า ด้วยความที่ Game เป็น Metaverse ที่จับต้องได้มากที่สุดในวันนี้ จึงมีหลายแบรนด์เริ่มเข้าไปก่อร่างสร้างตัวบน Gaming Platform อีกทั้งเหล่าผู้ใช้งานส่วนใหญ่ก็เป็น Generation Alpha (เด็กที่เกิดหลัง 2010) จึงเป็นการปูทางสู่ยุทธศาสตร์แบรนด์ 10 ปีข้างหน้าไปในตัว ความคืบหน้า: 20% หลังจากนี้ เราจะได้เห็นความพยายามร่วมมือกันของหลายๆ Platform และภาพของแบรนด์กระโดดเข้าไปสู่ Platform ต่างๆมากขึ้นเรื่อย นี่ยังคงเป็นเกมยาวที่ Facebook มีแต้มต่อสูงกว่าเพื่อน โดยมีเหล่า Gaming Platform ตามมาติดๆ เสาหลักนี้มีแนวโน้มที่ดี แม้เราจะยังไม่รู้ว่าในวันที่ดาวแต่ละดวงเข้าสู่วงโคจรที่สมดุล จะมีหน้าตาอย่างไรก็ตาม  เสาหลักที่ 3: Transaction กฎเกณฑ์เศรษฐกิจและการส่งต่อคุณค่า เสาหลักนี้เป็นเสาที่ตั้งเด่นเคียงข้างเสาหลัก Universe เมื่อทุก Platform เชื่อมต่อกัน สังคมโลกเสมือนย่อมต้องการกฎเกณฑ์ในการสร้างและจัดเก็บข้อมูลต่างๆในไปทิศทางเดียวกัน และจำลองรูปแบบเศรษฐกิจ พร้อมกับแก้ปัญหาของการทำธุรกรรมไปพร้อมกันทีเดียว นักพัฒนาจึงหันไปมองสิ่งเดียวกันและเริ่มปั้นกันมากว่า 10 ปีแล้ว นั่นคือ เทคโนโลยี Blockchain และแนวคิดเรื่อง Decentralized Network จนกลายมาเป็น Crypto Wallet, Crypto Currency และ NFT มนุษย์ในโลกจริงเมื่อเข้าไปอยู่ในโลกเสมือนย่อมมีพฤติกรรมคล้ายเดิม เราต่างอยากเป็นเจ้าของสิ่งต่างๆ อยากแลกเปลี่ยนกัน อยากเก็บสิ่งที่เป็นของเราไว้กับตัวเหมือนกระเป๋าตังที่เราเก็บเงิน บัตรเครดิตและบัตรประจำตัวต่างๆ ซทั้งหมดนี้ เราทำได้แล้ว! และมีความปลอดภัยยิ่งกว่าโลกจริงเสียอีก ใน Metaverse เราจะจัดเก็บ Digital Asset ทุกรูปไว้บน Blockchain และใช้ Cryto Wallet เป็นเหมือนกระเป๋าวิเศษของโดราเอมอนที่มีแต่เราเท่านั้นที่หยิบออกมาได้ Crypto Currency ก็เป็นเครื่องมือที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการแลกเปลี่ยนสินค้าเหมือนเงินตราปกติ แต่มีคุณสมบัติพิเศษจากเทคโนโลยี Blockchain ในการเพิ่มระดับความปลอดภัย บวกกับแนวคิด Decentralized Finance ที่ทำให้เราอาจไม่จำเป็นต้องมีตัวกลางคอยควบคุมระบบเงินตราอีกต่อไป เราสามารถแลกเปลี่ยนกันได้อย่างอิสระ ไม่มีใครควบคุมธุรกรรมใด ๆ ได้ ในขณะที่ NFT กลายเป็นสิ่งที่จับต้องได้มากกว่าและเป็นที่นิยมในช่วง 1-2 ปีนี้ หากในสมัยเด็ก โดยพื้นฐานแล้วคุณค่า NFT เกิดจากการยอมรับว่ามันมีค่าสำหรับกลุ่มคนจำนวนหนึ่ง เช่น สมัยผมเป็นเด็กที่ชื่นชอบกีฬาบาสเกตบอล NBA ผู้เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ก็ออกการ์ดรูปนักกีฬาในแฟนๆสะสมในรูปแบบของซองสุ่ม โดยกำหนดให้มีการ์ดนักกีฬาชื่อดังเป็นจำนวนจำกัด เมื่อมีเด็กน้อยผู้โชคดีเปิดซองได้การ์ดที่หายากมากๆ ก็จะมีเด็กน้อยใจถึงและเงินถึงขอซื้อต่อในราคาสูง และขายต่อไปในราคาที่สูงขึ้นเรื่อยๆตามความต้องการของกลุ่มคนที่ชื่นชอบ หลักการของการมีจำนวนจำกัด (Limited) ทำให้คุณค่าของการ์ดทั้งแบบ Physical หรือ NFT เป็นที่ยอมรับและมีราคาแลกเปลี่ยน อย่างไรก็ตาม หากมีเหตุอันใดที่ทำให้คุณค่าของการ์ดตกลง เช่น มีการทำซ้ำโดยผู้สร้างสรรค์ออกมาเพิ่ม ก็จะทำให้ราคาของมันตกลงไปเช่นกัน
เพื่อกำหนดเป้าหมายใหม่ของ 1 ใน Platform ที่ใหญ่ที่สุดอย่างเป็นทางการ ถึงวันนี้ก็ผ่านมา 1 เดือนพอดี : เป็นช่วงเวลาที่เกิดการเคลื่อนไหวไปแทบทุกวงการ รวมถึง Brand ดังระดับโลกมากมาย ที่ต่างปล่อยข่าวแสดงวิสัยทัศน์เพื่อที่จะบุกเข้าไปในโลก Metaverse ก่อนใคร 

เชื่อว่านักการตลาดส่วนใหญ่กำลังมีคำถาม 
Metaverse มันจะเกิดหรือเปล่า อีกนานไหม แบรนด์ออกมาพูดตอนนี้เร็วไปไหม
แล้วแบรนด์เราทำอะไรได้บ้าง ไม่อยากช้ากว่าใคร 

จากกระแสข่าวสารมากมายทุกช่องทาง นี่เป็นช่วงเวลาแห่งความตื่นเต้นที่สร้างความคาดหวังและจินตนาการให้กับนักการตลาดอย่างมาก โดยเฉพาะการสร้างประสบการณ์กับลูกค้า ไม่ว่าจะเป็นเชิงความเป็นผู้นำด้านนวัตกรรม ประสบการณ์รูปใหม่ๆที่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ หรือรูปแบบการให้บริการที่ไม่สามารถทำได้บนโลกจริง อีกทั้งการขยับตัวของ Platform ยักษ์ใหญ่ และโครงการเจ๋ง ๆ จาก Tech Startup ทั่วโลก เหมือนช่วยกันยืนยันว่า “Metaverse มาแน่” 

ทว่า นักการตลาดย่อมต้องตั้งคำถามถึงเทรนด์อันร้อนแรงนี้ก่อนจะเริ่มทำสิ่งใด บางที Metaverse อาจปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตมนุษย์มากกว่าสิ่งประดิษฐ์อื่น ๆ ที่เคยถูกสร้างมา หรืออาจจะเป็นแค่ Gaming Platform ที่รวม Social Network ไปด้วย และอาจไม่ได้แปลกใหม่อะไรมากนัก

ดังนั้นเราควรจะมีหลักเกณฑ์อะไรที่จะประเมินศักยภาพของ Metaverse ในระยะสั้น-ยาว และหลักคิดที่แบรนด์จะเข้าจับ Metaverse บนมิติต่างๆ 6 เสาหลักแห่ง Metaverse ในมุมมองด้านการสร้างประสบการณ์ Metaverse ไม่ใชเทคโนโลยีเดี่ยว ๆ แต่เป็นนวัตกรรมที่รวมเทคโนโลยี IT ล่าสุดเกือบทั้งหมดเข้าด้วยกัน จำแนกออกเป็นองค์ประกอบต่างๆออกเป็น 6 เสาหลักที่ประเมินความเป็นไปได้ของ Metaverse ผ่านมุมมองของนักออกแบบประสบการณ์  และประเมินความคืบหน้าจากมุมมองของเหล่า Technologist นอกจากจะช่วยให้เราเข้าใจ Metaverse อย่างเป็นระบบมากขึ้นแล้ว ยังเป็นแนวทางที่แบรนด์จะใช้เริ่มต้นวิเคราะห์และคิดหาไอเดียที่จะทดลองทำบน Metaverse ด้วย
ข้อมูลการเงินรายบริษัท,ข่าวเศรษฐกิจและการเงิน