ช่วยสรุปบทความ  “ต้องแก้ไข 112” เสียงจาก ‘กลางใจราษฎร์’ ที่ไม่ถูกรับฟัง
“การหมิ่นประมาท ตามความหมายในมาตรา 326 นั่นเอง แต่จะอ้างข้อแก้ตัวตามมาตรา 329 (4) ไม่ได้ เพราะพระมหากษัตริย์เป็นสถาบันที่พึงเคารพสักการะ ย่อมอยู่เหนือการติชมใดๆ ทั้งสิ้น พระราชินี รัชทายาท และผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ก็เป็นสัญลักษณ์ของสถาบันนี้ เช่นกัน การดูหมิ่น หมายถึงการดูถูกเหยียดหยามตามมาตรา 393 การไม่แสดงความคารวะตามที่ควร ไม่ถือเป็นการดูหมิ่นหรือแสดงความอาฆาตมาดร้าย คือแสดงความมุ่งร้ายหรือเกลียดชังพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ก็เช่นขู่ว่าจะปลงพระชนม์ ไม่ว่าจะมีเจตนากระทำตามที่ขู่หรือไม่ก็ตาม เป็นการแสดงความอาฆาตมาดร้ายแล้ว”

ดังที่ทวีเกียรติอธิบายไว้ว่าการไม่แสดงความเคารพตามที่ควร ไม่ถือเป็นการดูหมิ่น หยุด แสงอุทัย[3] ก็อธิบายมาตรา 112 ไว้ในลักษณะเดียวกันว่า “คำว่า ‘หมิ่นประมาท’ มีความหมายอย่างเดียวกับที่บัญญัติไว้ในมาตรา 326 คำว่า ‘ดูหมิ่น’ หมายถึง การแสดงเหยียดหยาม ให้ดูคำอธิบายมาตรา 134 มาตรา 136 และมาตรา 393 เช่น ด่าด้วยคำหยาบ หรือแสดงกิริยาเหยียดหยามอย่างอื่น เช่น ถ่มน้ำลายรด การไม่แสดงความคารวะตามที่ควร ไม่ถือว่าเป็นการ ‘ดูหมิ่น’”

แม้ตำรากฎหมายต่างๆ อธิบายการตีความไว้พอสังเขป แต่การตีความขยายเกินบทบัญญัตินั้นไม่ควรเกิดขึ้น ในแวดวงนักวิชาการด้านกฎหมายเองก็มีการถกเถียงถึงเรื่องการแก้ไขกฎหมายนี้มาเป็นเวลาหลายปีแล้ว

เมื่อปี 2552 ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้สัมภาษณ์ ไว้ว่า เรื่องการคงกฎหมาย 112 ไว้นั้นพอฟังได้ กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพไม่ได้มีปัญหาในตัวเอง เพราะประเทศอื่นที่มีพระมหากษัตริย์ก็มีกฎหมายนี้ แต่การลงโทษของประเทศไทยสูงเกินไป

“โดยเหตุที่ประเทศไทย ตำรวจค่อนข้างพันกับการเมืองมาก จะอยู่จะไปขึ้นอยู่ที่การเมืองเยอะ และตำรวจทำหน้าที่เป็นต้นทางของการดำเนินคดีที่เป็นความผิดต่อรัฐ มันเลยเกิดปัญหาขึ้นมา เนื่องจากอาจถูกแทรกแซงได้มาก กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพเลยถูกนำมาใช้ในทางการเมืองเยอะ อีกทั้งเรื่องนี้เป็นความผิดต่อแผ่นดิน ใครก็ฟ้องร้องได้”
ปัจจุบันมีการตีความและบังคับใช้มาตรา 112 อย่างกว้างขวางมากในหลากหลายสาเหตุ จนมีการตั้งคำถามว่าเข้าองค์ประกอบความผิดมาตรา 112 หรือไม่ 
คำอธิบายในตำราของ จิตติ ติงศภัทิย์ เขียนถึงกฎหมายอาญามาตรา 112 ไว้ว่า “องค์ประกอบความผิดในส่วนการกระทำตามมาตรานี้ คือ
(1) หมิ่นประมาท ได้แก่การกระทำความผิดตามมาตรา 326 (2) ดูหมิ่น ได้แก่ การกระทำความผิดตามนัยแห่งมาตรา 136 แต่ไม่จำต้องเกี่ยวกับหน้าที่ราชการอย่างใด หรือตามนัยแห่งมาตรา 393 แต่ไม่จำต้องกระทำซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา หรือ (3) แสดงความอาฆาตมาดร้าย ได้แก่ การขู่เข็ญโดยแสดงออกด้วยกิริยาหรือวาจา ว่าจะทำให้เสียหายในทางใดๆ ก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นภยันตรายแก่ร่างกาย ทรัพย์สิน สิทธิ เสรีภาพหรือชื่อเสียงเกียรติคุณก็ตาม อันมิใช่การใช้สิทธิตามปกตินิยม นับเป็นการแสดงความอาฆาตมาดร้ายได้ทั้งสิ้น เมื่อมีการกระทำที่เป็นหมิ่นประมาทขึ้นแล้ว จะอ้างข้อแก้ตัวตามมาตราต่างๆ ในความผิดฐานหมิ่นประมาท เช่นการแจ้งข่าวสารตามมาตรา 329 (4) หาได้ไม่

อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์กล่าวในปี 2552 ว่ากฎหมาย 112 ไม่มีปัญหาในตัวเอง แต่การลงโทษในประเทศไทยถือว่าสูงเกินไป เขาเน้นว่าการตำรวจมีบทบาทสำคัญในการดำเนินคดีที่เป็นความผิดต่อรัฐ แต่การเข้ามีส่วนร่วมมากขึ้นกับการเมือง ทำให้เกิดปัญหาและการใช้กฎหมาย 112 ในทางการเมืองมากขึ้น อีกทั้งเขาเห็นว่าเรื่องนี้เป็นความผิดต่อแผ่นดินและใครๆ ก็สามารถฟ้องร้องได้
2.ประมวลกฎหมายอาญา,56.กฎหมายอาญาความผิดเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร-การก่อการร้าย