ช่วยสรุปบทความ มาตรฐาน ICCS กับการพัฒนากระบวนการยุติธรรมไทย : เริ่มต้นอย่างไร และเราเรียนรู้อะไรจากมาตรฐานระดับโลก
ในยุคที่อาชญากรรมเต็มไปด้วยความซับซ้อนและท้าทาย การเก็บสถิติอาชญากรรมเพื่อจัดทำนโยบายป้องกันและปราบปราม รวมถึงนำสถิติมาเปรียบเทียบเพื่อเรียนรู้กับประเทศอื่นนับเป็นเรื่องที่จำเป็นอย่างยิ่ง แต่ปัญหาที่พบคือ แต่ละประเทศต่างมีวิธีการจัดเก็บ และมีนิยามความผิดแตกต่างกัน ทำให้ไม่สามารถนำข้อมูลมาเปรียบเทียบกันได้ คล้ายกำลังพูดจาคนละภาษากฎหมายกัน

เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว จึงมีความพยายามในการหามาตรฐานเพื่อให้แต่ละประเทศสามารถนำมาข้อมูลมาเปรียบเทียบกันได้ เป็นที่มาของ ‘มาตรฐานระหว่างประเทศว่าด้วยการจำแนกประเภทอาชญากรรมเพื่อประโยชน์ทางสถิติ’ (International Crime Classification for Statistical Purposes – ICCS) ที่จัดทำและพัฒนาขึ้นโดย สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) ถือเป็นมาตรฐานที่จะมาช่วยรวบรวมการกระทำที่เป็น ‘อาชญากรรม’ ทุกลักษณะ นำมาจัดจำแนกประเภทและกำหนดรหัสกลาง เพื่อให้ประเทศที่เป็นสมาชิกสหประชาชาติสามารถใช้อ้างอิงในการบันทึก และรายงานสถิติอาชญากรรมในรูปแบบที่สอดคล้องและเปรียบเทียบกันได้

ทั้งนี้ ด้วยลักษณะของมาตรฐาน ICCS ที่เก็บข้อมูลและนิยามตามลักษณะความผิด ไม่ได้อิงกับมาตรากฎหมาย ทำให้นักกฎหมายหรือผู้ที่คุ้นชินกับการบันทึกข้อมูลความผิดอาญา แบบยึดโยงอยู่กับเลขมาตราตามประมวลกฎหมายของไทย อาจต้องเจอกับความท้าทายในการใช้งาน โจทย์สำคัญต่อไปจึงอยู่ที่ว่า เราจะเริ่มต้นใช้งานมาตรฐาน ICCS อย่างไร และจะนำไปประยุกต์ใช้กับเรื่องอื่นๆ ได้อย่างไรบ้าง

จากงานเสวนาวิชาการ ‘มาตรฐานระหว่างประเทศว่าด้วยการจำแนกประเภทอาชญากรรมเพื่อประโยชน์ทางสถิติ กับการบูรณาการข้อมูลและการพัฒนางานยุติธรรม’ จัดโดย สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) ได้มีการบรรยายและเสวนาจากวิทยากรหลายภาคส่วน เกี่ยวกับการนำมาตรฐาน ICCS ไปประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนากระบวนการยุติธรรม รวมถึงมีการอธิบายระบบการใช้งานมาตรฐาน ICCS ที่ TIJ พัฒนาขึ้นมา รวมถึงการนำเสนอมาตรฐาน ICCS ฉบับภาษาไทย เพื่อให้ทั้งนักกฎหมาย ผู้เกี่ยวข้อง นักวิชาการ และสาธารณชนได้ร่วมเรียนรู้ถึงมาตรฐานนี้
ความสำคัญของการเก็บสถิติอาชญากรรมในการจัดทำนโยบายป้องกันและปราบปรามในยุคที่อาชญากรรมมีความซับซ้อน แต่พบปัญหาในการนำข้อมูลมาเปรียบเทียบระหว่างประเทศ เนื่องจากแต่ละประเทศมีวิธีการจัดเก็บและนิยามความผิดที่แตกต่างกัน การพยายามหามาตรฐานทำให้เกิด ‘มาตรฐานระหว่างประเทศว่าด้วยการจำแนกประเภทอาชญากรรมเพื่อประโยชน์ทางสถิติ’ (ICCS) ซึ่งถูกสร้างโดย สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) เพื่อให้แต่ละประเทศสามารถนำข้อมูลมาเปรียบเทียบได้ มาตรฐานนี้มีเป้าหมายในการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับทุกลักษณะของอาชญากรรม และกำหนดรหัสกลางเพื่อให้ประเทศสามารถบันทึกและรายงานสถิติอาชญากรรมในรูปแบบที่สอดคล้องและเปรียบเทียบกันได้

มาตรฐาน ICCS เก็บข้อมูลและนิยามความผิดอาญา โดยไม่ผูกมัดกับกฎหมาย ทำให้นักกฎหมายและผู้ที่คุ้นชินกับบันทึกข้อมูลความผิด ต้องเผชิญกับความท้าทายในการใช้งาน คำถามคือว่าเราจะนำมาตรฐาน ICCS ไปใช้ได้อย่างไร และนำไปประยุกต์ใช้กับเรื่องอื่นๆ ได้อย่างไรบ้าง การเสวนาวิชาการที่จัดโดย TIJ ได้เน้นที่การนำมาตรฐาน ICCS เข้าสู่กระบวนการยุติธรรม และอธิบายระบบการใช้งานมาตรฐาน ICCS ที่ TIJ พัฒนาขึ้น รวมถึงการนำเสนอมาตรฐาน ICCS ในภาษาไทย เพื่อให้นักกฎหมาย ผู้เกี่ยวข้อง นักวิชาการ และสาธารณชนได้เรียนรู้เกี่ยวกับมาตรฐานนี้
ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,ประมวลกฎหมายอาญา,ข่าวสารทั่วไป สถิติต่างๆ