ทำไมคุณแม่ตั้งครรภ์ถึงมีโอกาสเป็นกรดไหลย้อนได้ง่าย?
“ระหว่างตั้งครรภ์” เป็นช่วงเวลาที่คุณแม่หลายๆ คนทั้งดีใจและกังวลในเวลาเดียวกัน และแน่นอนว่าจะตามมาด้วยภาวะต่างๆ ที่ต้องเตรียมรับมือให้ดี โดยเฉพาะช่วงแพ้ท้องที่มักทำให้คุณแม่เกิดอาการ “กรดไหลย้อน” ได้ง่าย

กรดไหลย้อนระหว่างตั้งครรภ์…โรคนี้ต้องระวัง
หนึ่งในโรคยอดฮิตของคุณแม่ระหว่างตั้งครรภ์ที่เป็นได้ง่ายและบ่อยมาก ซึ่งส่วนหนึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและระบบภายในของร่างกาย รวมทั้งช่องท้องของคุณแม่จะเติบโตขึ้นผันแปรกับการเจริญเติบโตของทารกน้อยในครรภ์ ทำให้ดันไปที่กระเพาะอาหาร ซึ่งทำให้เกิดกรดไหลย้อนได้ง่าย โดยเฉพาะในช่วงเวลากลางคืนหรือหลังรับประทานอาหาร คุณแม่จะรู้สึกแสบร้อนที่หน้าอก และมักเกิดขึ้นกับคุณแม่ตั้งครรภ์ในช่วง 6-12 สัปดาห์ รวมทั้งระหว่างตั้งครรภ์ 3-6 เดือนและช่วงใกล้คลอด

รับมืออย่างไร…เมื่อคุณแม่เป็นกรดไหลย้อน
หากคุณแม่รู้ว่าสามารถเป็นโรคกรดไหลย้อนได้ง่ายระหว่างตั้งครรภ์ ก็ควรเตรียมตัวรับมือให้พร้อม เพื่อลดโอกาสการเกิดกรดไหลย้อนนี้ให้น้อยที่สุด โดยแบ่งการดูแลออกเป็นช่วงๆ เริ่มตั้งแต่ ในช่วง 1-3 เดือนแรก และเดือนที่ 7-9 ของการตั้งครรภ์ เป็นช่วงเวลาที่คุณแม่ต้องการโปรตีนในการบำรุงร่างกาย ทั้งเพื่อตัวคุณแม่เองและเด็กน้อยในครรภ์ ควรเลือกโปรตีนที่ย่อยง่ายและไขมันต่ำ เช่น เนื้อไก่และเนื้อปลา และไม่ควรทานอาหารมื้อละมากๆ แต่ให้เปลี่ยนเป็นมื้อละน้อยๆ แต่บ่อยแทนจะดีกว่า ซึ่งวิธีนี้จะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดกรดไหลย้อนได้ด้วย

1. ไม่ควรรับประทานอาหารก่อนนอน 
เพราะจะยิ่งเพิ่มโอกาสเป็นโรคกรดไหลย้อนได้ง่ายมากขึ้น เพราะน้ำย่อยในกระเพาะยังทำงานอยู่ และน้ำย่อยมีฤทธิ์เป็นกรดจะเข้าไปกัดเนื้อเยื่อของหลอดอาหารจนทำให้แสบร้อนและปวดแน่นที่หน้าอกได้ ทางที่ดีคือควรทานอาหารมื้อสุดท้ายก่อนเข้านอนไม่ต่ำกว่า 4 ชั่วโมง และเป็นที่ว่ามาทำไมจึงไม่ควรนอนหลังทานอาหารเสร็จใหม่ๆ ด้วย
คุณแม่ตั้งครรภ์มีโอกาสเป็นกรดไหลย้อนได้ง่ายกว่าปกติ เนื่องมาจาก 2 สาเหตุหลักๆ ดังนี้

1. การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน:
-  ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน: ฮอร์โมนนี้มีหน้าที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อเรียบในร่างกาย รวมไปถึงกล้ามเนื้อหูกล่องที่ทำหน้าที่บีบรัดปากกระเพาะอาหาร ทำให้กรดไหลย้อนจากกระเพาะอาหารขึ้นมาสู่หลอดอาหารได้ง่ายขึ้น
-  ฮอร์โมนรีแลกซิน: ฮอร์โมนนี้มีหน้าที่ช่วยคลายกล้ามเนื้อเรียบเช่นเดียวกับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน ส่งผลต่อการบีบรัดของกล้ามเนื้อหูกล่องเช่นกัน

2. การเปลี่ยนแปลงของระบบภายในร่างกาย:
-  มดลูกที่ขยายใหญ่ขึ้น: มดลูกที่ขยายใหญ่ขึ้นจากการตั้งครรภ์ จะไปกดทับอวัยวะภายในช่องท้อง รวมไปถึงกระเพาะอาหาร ทำให้กรดไหลย้อนได้ง่ายขึ้น
-  ปริมาณเลือดที่เพิ่มขึ้น: ปริมาณเลือดที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ จะไปเพิ่มแรงดันในช่องท้อง ส่งผลต่อการบีบรัดของกล้ามเนื้อหูกล่องเช่นกัน

ปัจจัยเสริมความเสี่ยง:
-  ภาวะอ้วน
-  ทานอาหารมื้อดึก
-  ทานอาหารรสจัด
-  ดื่มชา กาแฟ หรือน้ำอัดลม
-  นอนหงายหลังทานอาหาร
-  สูบบุหรี่

ผลกระทบของกรดไหลย้อน:
-  รู้สึกแสบร้อนที่หน้าอก
-  รู้สึกเหมือนมีอาหารค้างอยู่ที่คอ
-  เรอเปรี้ยว
-  คลื่นไส้ อาเจียน
-  ไอเรื้อรัง
-  เสียงแหบ
-  นอนหลับยาก

การป้องกันกรดไหลย้อน:
-  ทานอาหารมื้อย่อยๆ แต่บ่อยๆ แทนการทานมื้อใหญ่
-  ทานอาหารมื้อสุดท้ายก่อนนอน 3-4 ชั่วโมง
-  หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด  อาหารมัน อาหารทอด
-  หลีกเลี่ยงชา กาแฟ น้ำอัดลม
-  งดสูบบุหรี่
-  นอนหนุนหมอนสูง
-  สวมเสื้อผ้าที่หลวมๆ
-  ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

การรักษา:
-  ยาแก้กรดไหลย้อน
-  ยาปรับการเคลื่อนไหวของระบบทางเดินอาหาร
-  ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย (ในกรณีที่มีการติดเชื้อ H. pylori)

กรณีที่ควรไปพบแพทย์:
-  อาการกรดไหลย้อนรุนแรง
-  ทานยาแก้กรดไหลย้อนแล้วไม่ดีขึ้น
-  มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน
น้ำหนักลด
-  กลืนอาหารลำบาก
-  เจ็บหน้าอก
สูติศาสตร์ (สูติศาสตร์) - Obstetrics