คุณบุษยาภา ศรีสมพงษ์ ได้จัดทำ คู่มือการปฏิบัติงานเจ้าหน้าที่คลินิกกฎหมายโรงพยาบาลแม่สอดเพื่อการจดทะเบียนการเกิด เมื่อปี 2561 ภายใต้ความร่วมมือระหว่างโรงพยาบาลแม่สอด และหน่วยงานใด
A. องค์กรระหว่างประเทศเพื่อการเคลื่อนย้ายถิ่น (International Organization for Migration – IOM)
B. คลินิกกฎหมายฯ
C. องค์การยูนิเซฟประเทศไทย
D. เพจ SHero
คำตอบที่ถูกต้องคือ A.  เนื่องจาก คุณบุษยาภา ศรีสมพงษ์ ได้จัดทำ คู่มือการปฏิบัติงานเจ้าหน้าที่คลินิกกฎหมายโรงพยาบาลแม่สอดเพื่อการจดทะเบียนการเกิด เมื่อปี 2561 ภายใต้ความร่วมมือระหว่างโรงพยาบาลแม่สอดและองค์กรระหว่างประเทศเพื่อการเคลื่อนย้ายถิ่น (International Organization for Migration – IOM)

การมีเอกสารที่นอกจากระบุตัวตนได้แล้ว มันยังมาพร้อมกับสิทธิอื่นๆ ด้วย เช่น เรื่องสุขภาพ ถ้าสมมติพ่อแม่ที่มีบัตรประชาชน 089 หลักแรกเป็นเลข 0 หลักที่หกและเจ็ดเป็นเลข 89 ก็จะได้รับสิทธิ ท99 คือกองทุนสุขภาพของกลุ่มบุคคลไร้รัฐไร้สัญชาติหรือบุคคลที่มีปัญหาสถานะ เด็กที่เกิดมาก็จะได้รับสิทธิตามพ่อแม่ด้วย

บุษยาภาบอกว่า พอเด็กมีเอกสารระบุตัวตน เขาก็สามารถเข้าโรงเรียนได้ง่ายกว่าการไม่มีเอกสาร การมีเอกสารถือเป็นความปลอดภัย ความมั่นคงทั้งต่อตัวเขาเองและต่อสาธารณะด้วย เพราะหากว่าเกิดอาชญากรรมหรืออุบัติเหตุขึ้นมา คนที่ระบุตัวตนไม่ได้จะสืบข้อเท็จจริงยาก

แม้ประเทศไทยจะอยู่ภายใต้กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิการเมือง (International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR)) ข้อ 24, อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิเด็ก (Convention on the Rights of the Child : CRC)) ข้อที่ 7, และอนุสัญญาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและการลดภาวะไร้รัฐไร้สัญชาติโดยให้เด็กแรกเกิดทุกคนมีสิทธิการจดทะเบียน มีชื่อ และได้รับสัญชาติจากรัฐ หรือในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 ก็ได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อ “…ให้นายทะเบียนสามารถดําเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถอํานวยความเป็นธรรมและอํานวยความสะดวกให้แก่ประชาชนยิ่งขึ้น และเพื่อรองรับการจัดการประชากรของประเทศไทย ซึ่งเป็นสมาชิกในประชาคมอาเซียนให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน และกำหนดสิทธิในการยื่นคําร้องขอมีสัญชาติไทยของเด็กและบุคคลตามมาตรา ๑๙ มาตรา ๑๙/ ๑ มาตรา ๑๙/ ๓ และมาตรา ๓๗ ซึ่งจะเป็นมาตรการในการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับเด็กที่ไร้รากเหง้าที่ไร้รัฐและไร้สัญชาติในประเทศไทยให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงและหลักสิทธิมนุษยชน” แล้วก็ตาม แต่ในทางปฏิบัติก็ยังพบปัญหาของการเข้าถึงสิทธิในเรื่องนี้อยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มเด็กข้ามชาติทั้งที่พ่อแม่มีเอกสารและไม่มีเอกสาร

หากดูสถิติจำนวนแรงงานข้ามชาติที่ได้รับอนุญาตให้ทำงานในประเทศไทย เดือนมีนาคม 2563 มีจำนวนทั้งสิ้น 2,814,481 คน แบ่งเป็นแรงงาน 4 สัญชาติ ได้แก่ เมียนมา ลาว กัมพูชา และเวียดนามถึง 2,551,246 คน (เทียบกับเดือนมกราคมก่อนที่จะมีแรงงานทยอยเดินทางกลับบ้านเกิดเนื่องจากใบอนุญาตทำงานใกล้หมดอายุและสถานการณ์แพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 มีจำนวน 2,990,777 คน แบ่งเป็นแรงงาน 4 สัญชาติถึง 2,715,474 คน) และตัวเลขนี้เป็นเพียงจำนวนแรงงานข้ามชาติที่ลงทะเบียนมีเอกสารถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น
1.ความรู้พื้นฐานกฏหมาย,21.กฎหมายรัฐธรรมนูญ,22.กฎหมายระหว่างประเทศ สนธิสัญญา,26.กฎหมายสิทธิมนุษยชน