กรณีจำเลยไม่มาฟังคำพิพากษาศาลชั้นต้น และศาลชั้นต้นไม่ออกหมายจับจำเลย แต่จำเลยไม่ได้ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนด คดีถึงที่สุดหรือไม่?
พิพากษาลับหลังจำเลย                ศาลชั้นต้นสามารถอ่านคำพิพากษาลับหลังจำเลยได้หรือไม่ ถ้าจำเลยไม่ได้ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนด ศาลชั้นต้นไม่ได้ออกหมายจำคุกเพราะจำเลยหลบหนี ดังนี้คดีถึงที่สุดแล้วหรือไม่ ในวันที่ศาลนัดอ่านคำพิพากษาไม่ว่าในศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ หรือศาลฎีกาก็ตาม โดยหลักแล้วต้องอ่านต่อหน้าจำเลย และจำเลยต้องมาศาลทุกนัดไม่เฉพาะนัดอ่านคำพิพากษา เว้นแต่จำเลยจะได้รับอนุญาตจากศาล และการจะมอบฉันทะหรือจะมอบอำนาจมาให้ผู้อื่นมาฟังแทนก็ไม่ได้เช่นกัน ในกรณีที่จำเลยไม่มาฟังคำพิพากษา ศาลจะอ่านคำพิพากษาโดยไม่มีจำเลยอยู่ต่อหน้าก็ได้ หรือศาลจะออกหมายจับเพื่อให้จำเลยมาฟังคำพิพากษาได้ ไม่เกี่ยวกับการออกหมายจับตัวจำเลยมารับโทษตามคำพิพากษา  ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา บัญญัติไว้ดังนี้     “ มาตรา 182  คดีที่อยู่ในระหว่างไต่สวนมูลฟ้องหรือพิจารณา ถ้ามีคำร้องระหว่างพิจารณาขึ้นมา ให้ศาลสั่งตามที่เห็นควร เมื่อการพิจารณาเสร็จแล้ว ให้พิพากษาหรือสั่งตามรูปความ                ให้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งในศาลโดยเปิดเผยในวันเสร็จการพิจารณา หรือภายในเวลาสามวันนับแต่เสร็จคดี ถ้ามีเหตุอันสมควร จะเลื่อนไปอ่านวันอื่นก็ได้ แต่ต้องจดรายงานเหตุนั้นไว้                เมื่อศาลอ่านให้คู่ความฟังแล้ว ให้คู่ความลงลายมือชื่อไว้ ถ้าเป็นความผิดของโจทก์ที่ไม่มา จะอ่านโดยโจทก์ไม่อยู่ก็ได้ ในกรณีที่จำเลยไม่อยู่ โดยไม่มีเหตุสงสัยว่าจำเลยหลบหนีหรือจงใจไม่มาฟัง ก็ให้ศาลรอการอ่านไว้จนกว่าจำเลยจะมาศาล แต่ถ้ามีเหตุสงสัยว่าจำเลยหลบหนีหรือจงใจไม่มาฟัง ให้ศาลออกหมายจับจำเลย เมื่อได้ออกหมายจับแล้วไม่ได้ตัวจำเลยมาภายในหนึ่งเดือน นับแต่วันออกหมายจับ ก็ให้ศาลอ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งลับหลังจำเลยได้ และให้ถือว่าโจทก์หรือจำเลยแล้วแต่กรณี ได้ฟังคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นแล้ว                ในกรณีที่คำพิพากษาหรือคำสั่งต้องเลื่อนอ่านไปโดยขาดจำเลยบางคน ถ้าจำเลยที่อยู่จะถูกปล่อย ให้ศาลมีอำนาจปล่อยชั่วคราวระหว่างรออ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น ” คำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้อง คำพิพากษาฎีกาที่ 403/2565 ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาลับหลังจำเลย เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2560 จำเลยมีสิทธิอุทธรณ์ภายในวันที่ 27 เมษายน 2560 แต่จำเลยไม่ได้ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนด ย่อมถือว่าคดีถึงที่สุดแล้วตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 147 วรรคสอง ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 15 การที่ศาลชั้นต้นยังไม่ได้ออกหมายจำคุกจำเลยตามคำพิพากษาเพราะจำเลยหลบหนี ศาลชั้นต้นออกหมายจับจำเลยเพื่อติดตามจับกุมตัวจำเลยมารับโทษตามคำพิพากษาเป็นขั้นตอนในการบังคับคดีตามคำพิพากษา หาทำให้คดียังไม่ถึงที่สุดไม่
คดีถึงที่สุดแล้ว

เหตุผล:

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 182 วรรคสอง บัญญัติไว้ว่า “ให้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งในศาลโดยเปิดเผยในวันเสร็จการพิจารณา หรือภายในเวลาสามวันนับแต่เสร็จคดี” ซึ่งหมายความว่า ศาลชั้นต้นจะต้องอ่านคำพิพากษาต่อหน้าจำเลยในวันนัดฟังคำพิพากษา หรือภายใน 3 วัน นับแต่วันที่เสร็จการพิจารณาคดี

หากจำเลยไม่มาฟังคำพิพากษา ศาลชั้นต้นมี 2 แนวทางปฏิบัติ ดังนี้

กรณีไม่มีเหตุสงสัยว่าจำเลยหลบหนีหรือจงใจไม่มาฟัง ศาลชั้นต้นจะต้องรออ่านคำพิพากษาไว้จนกว่าจำเลยจะมาศาล
กรณีมีเหตุสงสัยว่าจำเลยหลบหนีหรือจงใจไม่มาฟัง ศาลชั้นต้นสามารถออกหมายจับจำเลยได้ เมื่อได้ออกหมายจับแล้ว หากไม่ได้ตัวจำเลยมาภายใน 1 เดือน นับแต่วันออกหมายจับ ศาลชั้นต้นสามารถอ่านคำพิพากษาลับหลังจำเลยได้
ในกรณีนี้ ศาลชั้นต้นไม่ออกหมายจับจำเลย แสดงว่า ศาลชั้นต้นไม่มีเหตุสงสัยว่าจำเลยหลบหนีหรือจงใจไม่มาฟังคำพิพากษา ดังนั้น ศาลชั้นต้นจะต้องรออ่านคำพิพากษาไว้จนกว่าจำเลยจะมาศาล

อย่างไรก็ตาม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 182 วรรคสาม บัญญัติไว้ว่า “ในกรณีที่คำพิพากษาหรือคำสั่งต้องเลื่อนอ่านไปโดยขาดจำเลยบางคน ถ้าจำเลยที่อยู่จะถูกปล่อย ให้ศาลมีอำนาจปล่อยชั่วคราวระหว่างรออ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้น” ซึ่งหมายความว่า ศาลชั้นต้นสามารถเลื่อนการอ่านคำพิพากษาออกไปได้ โดยไม่ต้องรอให้จำเลยมาศาล แต่ต้องมีเหตุผลสมควร และต้องจดรายงานเหตุนั้นไว้

ในกรณีนี้ ศาลชั้นต้นไม่ได้เลื่อนการอ่านคำพิพากษาออกไป แสดงว่า ศาลชั้นต้นพร้อมที่จะอ่านคำพิพากษาต่อหน้าจำเลยในวันนัดฟังคำพิพากษา

ดังนั้น แม้ว่าจำเลยจะไม่มาฟังคำพิพากษา แต่ศาลชั้นต้นก็สามารถอ่านคำพิพากษาลับหลังจำเลยได้

ประกอบกับ จำเลยไม่ได้ยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนด ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 147 วรรคสอง ประกอบประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 15 ย่อมถือว่าคดีถึงที่สุดแล้ว
5.ประมวลกฎหมายวิธีพิจาณาความอาญา(วิอาญา)