Za co lubimy kryminały retro? Tu liczy się nie tylko zagadka, ale również ciekawe tło, klimat, wydarzenia historyczne. Autorzy prześcigają się, by znaleźć jakiś oryginalny pomysł, epokę, zaproponować ciekawego bohatera. W „Zbrodni w szkarłacie” Katarzyny Kwiatkowskiej wszystko to jest. Skarb pilnie potrzebny
Jan Morawski ze swoim wiernym kamerdynerem – Mateuszem – zostaje zaproszony do majątku w Jeziorach pod Poznaniem, by pomóc w przygotowaniach do ślubu swej kuzynki. Jego rola jest bardzo ważna, choć dość specyficzna – został poproszony o odnalezienie skarbu, który ukrył podobno jeden z przodków. Zważywszy na to, iż ojciec panny młodej ma bardzo osobliwe podejście do gospodarowania, wciąż szuka nowinek i szybko nudzi go normalna praca, majątek jest w katastroficznej sytuacji. Bez skarbu nie tylko wesele może się nie odbyć (w końcu to wstyd i takie mało polskie robić je w skromny sposób), ale ze względu na długi wszystko może przepaść.Przed detektywem amatorem, którym jest nasz bohater, stoi niełatwe zadanie – wszyscy oczekują od niego cudu, a w dodatku kłócą się między sobą. W dworze przebywa bowiem w gościnie jeszcze bratowa, która nie tylko nie chce okazać pomocy finansowej, lecz sama rości sobie prawa wobec majątku rodziny. Gdy więc zostaje zamordowana w środku nocy, kandydatów do tego czynu z motywem do dokonania zbrodni jest aż nadto.
Polski dwór nie ufa niemieckiemu policjantowi
Jako że cała akcja dzieje się w zaborze pruskim, nie da się uniknąć zgłoszenia zabójstwa odpowiednim władzom. Morawski wraz ze swym lokajem będą mieli teraz na głowie dociekliwego śledczego, przed którym coraz trudniej będzie im ukryć dziwne zachowania mieszkańców dworu. Jak tu wybrnąć z tego ambarasu? Trzeba znaleźć nie tylko skarb, ale przede wszystkim mordercę. I zrobić to, zanim Prusacy narobią wstydu całej rodzinie i zniweczą przygotowania do ślubu. To lawirowanie między pragnieniem odkrycia prawdy a ochroną dobrego imienia krewnych nie będzie prostą sprawą. Zwłaszcza że i oni nic nie ułatwiają. W grę wchodzi nie tylko polska duma i pogarda dla zaborcy, ale i jakieś dziwnie niejasne sprawki i tajemnice, które ukrywają przed całym światem.
Jak to broniono się przed germanizacją
Najciekawsza u Kwiatkowskiej jest nie tyle zagadka kryminalna, bo tu śledztwo posuwa się dość powoli i wikła się mocno w obyczajowe wątki, lecz atmosfera, jaką udało się odmalować i w jakiej to wszystko się dzieje. Udało się tu opisać kawałek polskiej historii, próby przeciwstawiania się polityce zaborcy, który planował powolne likwidowanie polskich majątków, osadzanie w nich właścicieli niemieckich (będziemy mogli między innymi dowiedzieć się o początkach Związku Ziemian), ale również klimat, jakim w takich dworach się oddychało. Przygotowania do wesela, rozmowy przy stole, dyskusje o polityce, przemianach społecznych czy też po prostu o tym, jak prowadzić nowoczesne gospodarstwo, dają nam możliwość przyjrzenia się bliżej tamtym czasom, ludziom, wartościom, jakimi żyli czy jakie próbowali przekazać potomstwu. Stroje, opisy wnętrz czy wreszcie potraw – to wszystko sprawia, że wielkopolski dworek wraz ze swymi właścicielami staje przed naszymi oczami jak żywy.Nie zastanawiajmy się nad tym, czy porównania twórczości autorki „Zbrodni w szkarłacie” do Agathy Christie są zasadne, ani nad tym, u której z tych pisarek intryga kryminalna jest ciekawsza. Cieszmy się z tego, że obok powieści współczesnych wciąż pojawiają się dobrze napisane tytuły, które ożywiają naszą historię, tradycje. Kryminały retro mogą nie tylko bawić, ale jak pokazuje przykład Kwiatkowskiej – również budzić zainteresowanie, zapraszać nas do tego, byśmy lepiej poznawali wydarzenia już dawno zapomniane.
To idealna lektura dla tych, którzy lubią nie tylko zagadki i czytanie o zbrodniach, ale szukają w książkach również ciekawego tła. Nie ma tu jakichś ostrych opisów przemocy, oprócz historii znajdziecie za to odrobinę humoru i umiejętnie budowane napięcie.
Źródło okładki: www.znak.com.pl
„Zbrodnia w szkarłacie” Katarzyna Kwiatkowska – recenzja