Oto dodatek do uznanej i nagradzanej na całym świecie gry This War of Mine warszawskiego studia 11 bit. The Little Ones wprowadza pewne nowości, a chociaż z pozoru jest ich niewiele, oddziałują na umysł i emocje gracza z siłą wybuchu bomby atomowej. Refleksyjna i bezkompromisowa – tak w telegraficznym skrócie mógłbym opisać This War of Mine. Angażuje gracza właśnie wspomnianą bezkompromisowością, bo ten, przyzwyczajony do tego, że wygrywa, nagle rzucony zostaje w świat, w którym taka zasada nie istnieje. Okazuje się, że bycie dobrym nie zawsze popłaca i że gra nie nagradza zachowania zgodnego z dobrymi obyczajami. A nawet przeciwnie – naiwność i przyjazne usposobienie najczęściej dotkliwie karze.
Smutno, czyli... tak, jak miało być
Smutek jest wszechobecny, to wokół niego twórcy zbudowali cały klimat tej produkcji. Depresyjność jest zgodna z założeniem, z jakiego oni wyszli: TWoM ma zmusić do zastanowienia. Zastanowienia nie nad „zmasterowaniem” gry, czyli odkryciem najbardziej efektywnego sposobu jej ukończenia, ale przede wszystkim nad bardzo głębokimi ideami. Nad współczuciem, nad koniecznością pomocy innym, a nawet nad znaczeniem i wartością samego życia.
Tak, „wartością” to nie przypadkowe słowo, bo czasem gracz zostaje doprowadzony do momentu, w którym musi zabić, by samemu przeżyć. Ale nie jest to moment szczęśliwy, bo odciska na postaci piętno, które równie dobrze może oznaczać też i jej śmierć. Choć w większych, psychicznych męczarniach. I właśnie to najmocniej dobija.
Gracz zżywa się z postaciami, bo ciężko jest sprawić, aby przeżyły one wojnę bez szwanku, a ta właśnie toczy się pod samymi drzwiami ich domu. Na placu przed budynkiem, w lokalnym sklepie. Zadaniem gracza jest dotrwać do jej końca, z możliwie jak najmniej naruszoną liczebnie grupą. Do niej dołączać mogą kolejne osoby, z których każda ma swoje własne umiejętności, ale i obawy oraz słabości.
Ciężko, tak ciężko
Trudne wybory to źródło mocnego przekazu This War of Mine – jeść czy pomóc sąsiadom i samemu głodować? Pomóc i ryzykować śmierć czy nie pomóc i zachować życie, ale dręczyć się wyrzutami sumienia? Bohaterami gry nie są przeszkoleni żołnierze, tylko ludzie, których codzienność została rozerwana pociskami i wybuchami. Nie są oni często gotowi na poświęcenia, jakich zastana sytuacja wymaga od mieszkańców oblężonego miasta. Pomaganie często kosztuje, ale niepomaganie również będzie miało swoje konsekwencje.
Stan psychiczny członków grupy jest nie mniej ważny niż fizyczny. Może nawet bardziej. A do obrazu nędzy i rozpaczy, jaki zarysowałem powyżej, dołożyć trzeba teraz dzieci. Tak, dzieci. Bo to one są głównymi „bohaterami” dodatku do TWoM. The Little Ones do i tak już trudnej, moralnie niejednoznacznej sytuacji, wprowadza postacie, które niezwykle mocno potęgują uczucia znane z podstawowej wersji gry.
Dzieci wprowadzają chaos. To wie każdy rodzic, ale również i gracze. Dlaczego? Ponieważ o dzieci dba się bardziej niż o dorosłych. O ile w TWoM można było pogodzić się ze stratą dorosłego, która i tak była dotkliwa, o tyle w The Little Ones to potężny cios nie tylko dla wirtualnych postaci, ale również dla psychiki gracza. I wcale nie potrzeba rozwiniętych instynktów macierzyńskich/ojcowskich, bo takie wydarzenie odbija się negatywnie na wszystkich postaciach, jakie się kontroluje. To prawdziwa tragedia, bo dziecko jest z założenia niewinne, ma przed sobą całe życie – nikt w tak trudnej sytuacji nie chce jeszcze dodatkowo borykać się z myślą, że taka mała osóbka nie będzie miała nigdy szansy na poznanie pozytywnych stron życia.
Więcej niż obraz
Dzieci w dodatku TLO to więcej niż tylko postacie poboczne. To aktywni członkowie grupy, którzy poza podstawowymi potrzebami mają szereg całkowicie nowych wymagań – trzeba dbać o zajęcia dla nich, bawić się z nimi, rozmawiać. Co ciekawe, 11 bit pomyślało o realizmie i umożliwiło naukę dziecka. Wystarczy, by parę razy towarzyszyło ono dorosłemu podczas „lekcji”, a szybko pojmie, jak w łatwy sposób zebrać wodę z kolektora czy jedzenie z doniczek. Dlatego czas włożony w rozwój takiego towarzysza jest tym bardziej boleśnie wspominany, gdy się go straci.
Tak naprawdę jedynym zarzutem, jaki The Little Ones postawię, jest kwestia techniczna. Poza oczywistymi dodatkami, jakie wiążą się z pojawieniem nowej „klasy” postaci (konstrukcje czy domek na drzewie), praktycznie nic się nie zmieniło. Owszem, znalazłem nowe przedmioty, ale na przykład mapa czy lokacje nie uległy żadnej większej przebudowie – wciąż znajdowałem te same obszary, z dokładnie tymi samymi schowkami, o dokładnie takich samych „losowych” wydarzeniach.
Mimo tego, The Little Ones to dodatek, który warto mieć w swojej kolekcji, ponieważ już i tak refleksyjną grę tworzy jeszcze bardziej immersyjną, przemawiającą do emocji. Techniczne zagadnienia nikogo nie powinny przerażać, tym bardziej, że sterowanie padem zaprojektowano wybitnie intuicyjnie. Z czystym sumieniem: polecam.
This War of Mine: The Little Ones (PS4) – recenzja