Nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, ile cennych dla zdrowia właściwości kryje się w nasionach szałwii hiszpańskiej, czyli chia. Te niewielkie ziarenka kryją w sobie witaminy i składniki mineralne, które dodają energii i wzmacniają układ odpornościowy. Czy wiesz, że już dwie łyżki (ok. 28 g) chia zaspokajają dzienne zapotrzebowanie organizmu dorosłego człowieka na błonnik? Przyjrzyjmy się bliżej właściwościom tej rośliny. Czym jest chia?
Właściwości nasion chia docenili już Aztekowie, dla których szałwia hiszpańska była najważniejszą (obok fasoli i kukurydzy) rośliną uprawną. Cenili ją przede wszystkim za to, że szybko łagodziła apetyt, a ponadto wspomagała leczenie wielu chorób i dolegliwości. Podobnie szałwia hiszpańska była jednym z ważnych składników diety Majów, którzy stanowili jedną z potęg cywilizacyjnych w starożytności, a w ich języku słowo „chia” oznaczało „siłę”. W Polsce roślina ta znana jest od niedawna. Nic dziwnego, skoro dopiero w 2009 roku Unia Europejska zatwierdziła ją jako produkt spożywczy. Dziś nasiona chia zaliczane są do superfoods, czyli superodżywczych produktów.
Dlaczego warto włączyć nasiona szałwii hiszpańskiej do codziennej diety?
Chia to idealny składnik menu, kiedy jesteś na diecie odchudzającej. Wystarczy namoczyć nasiona w odrobinie wody, a potrafią one 12 razy zwiększyć swoją objętość. Dzieje się tak dlatego, że ziarna szałwii hiszpańskiej mają właściwości hydrofilowe, a więc absorbują wodę. I chociaż przygotowane z nimi danie nie ma wcale dużo więcej kalorii i tłuszczu, to znacząco zwiększa swoją objętość, dzięki czemu wydaje się, że zjadamy więcej i szybciej stajemy się syci. Chia w podobny sposób pęcznieje w żołądku, co skutecznie zaspokaja głód. Poza tym nasiona obfitują w błonnik, który reguluje perystaltykę jelit, usprawniając proces trawienia.
Nawet jeżeli twoja waga jest w normie, warto spróbować nasion chia. Już dwie łyżki w znaczący sposób zaspokajają dzienne zapotrzebowanie organizmu na wapń, mangan, żelazo, potas, mangan, fosfor i magnez. Ponadto dobrze jest spożywać nasiona chia także ze względu na profilaktykę antynowotworową. Zawierają one cenne dla zdrowia antyoksydanty, np. kwas alfa-linolenowy (kwas ALA), który wpływa na apoteozę komórek nowotworowych odpowiedzialnych za raka piersi, sutka i szyjki macicy.
Chia w twojej kuchni
Jeżeli chcesz wzmocnić swoją pamięć i koncentrację albo po prostu brakuje ci energii, dodaj chia do swojego posiłku. Możesz np. zalać je najpierw odrobiną wody, a gdy napęcznieją, dodać je do jogurtu czy musli albo posypać suchymi ziarnami kanapkę, dodać je do sałatki czy koktajlu. Natomiast gdy je zmielisz z wodą, mogą stanowić zamiennik jajek w wypiekach.
Nasiona chia zawierają więcej kwasów omega-3 niż chociażby łosoś norweski, który króluje w tej dziedzinie. Związki te stymulują pracę układu nerwowego, poprawiają zdolność uczenia się oraz pamięć i koncentrację. Ponadto pozytywnie wpływają na układ sercowo-naczyniowy, obniżają poziom cholesterolu i chronią przed miażdżycą.
Chia obniżają również poziom cukru we krwi, wzmacniają stawy i kości, pomagają złagodzić objawy depresji oraz zapobiegają zwyrodnieniu plamki żółtej. Nie zawierają glutenu, dlatego polecane są nawet osobom zmagającym się z celiakią. Szałwia hiszpańska nazywana jest rośliną młodości, ponieważ zawiera wiele flawonoidów, kwasu kawowego i chlorogenowego, które stanowią źródło przeciwutleniaczy hamujących działanie wolnych rodników.
Nasiona szałwii hiszpańskiej to doskonały dodatek do potraw. W łyżce stołowej chia znajduje się ok. 50 kcal, 1,6 g białka, 3 g tłuszczu i 4,5 g węglowodanów (w tym 3,8 g to błonnik), ale pamiętajmy, że wystarczy namoczyć nasiona, aby znacznie zwiększyć ich objętość, zachowując te same właściwości odżywcze.
Zdrowotne właściwości chia. Jak przemycić je do codziennego menu?