Jeżeli dziecko unika kontaktu z rówieśnikami, próbuje chować się za mamą, a obok innych dzieci czuje się niepewne i zagubione – spróbujmy go przekonać, że towarzystwo innych dzieci to nic innego jak świetna zabawa. Im szybciej nasz przedszkolak w to uwierzy, tym szybciej pokona nieśmiałość i odnajdzie się w kontakcie z rówieśnikami. Wydawałoby się, że to proste. Tymczasem proces ośmielania cichego dziecka może być długotrwały i wymagać od rodzica ogromnych pokładów cierpliwości.
Czy to jest normalne?
W tym, że dwu-, trzy- czy nawet pięciolatek jest nieśmiały, nie ma niczego dziwnego. W tym wieku i na tym etapie rozwoju onieśmielenie w kontakcie z innymi jest reakcją zupełnie naturalną. Również to, że malec woli bawić się sam niż w grupie nie jest powodem do niepokoju. Większość nieśmiałych maluchów szybko uczy się, jak radzić sobie z dala od mamy i odnajduje w środowisku przedszkolnym. Jeśli ma z tym problem, spróbujmy zaprowadzać go tam trochę wcześniej, żeby miał czas na oswojenie i aklimatyzację. Miłe będzie też przywitanie z przychodzącymi później kolegami, których można będzie spokojnie poobserwować. Aby malec poczuł się pewniej i bezpieczniej, pozwólmy mu przejrzeć zabawki i wybrać ulubioną, którą zabierze do przedszkola. Kiedy pokaże ją kolegom, z pewnością pojawi się temat do rozmowy z innymi dziećmi i pierwsze lody zostaną przełamane.
Zrozumieć nieśmiałość
Plac zabaw, słońce, rower, bieganie i wrzawa, wszystko to sprzyja zabawie i harcom – aż trudno uwierzyć, że jakiekolwiek dziecko może nie mieć na nie ochoty. Zwłaszcza kiedy jest ciepło, migają wesoło huśtawki a piaskownice pełne są łopatek i babek z piasku. Tymczasem onieśmielenie to reakcja prawidłowa i naturalna. U jednych dzieci wynika z wrażliwości, u innych z silnej potrzeby pobycia jeszcze z mamą, u jeszcze innych z samej natury malca. Jeżeli nasza pociecha wstydzi się i wycofuje w kontakcie z rówieśnikami, dajmy jej czas, aby mogła się z nimi oswoić i nawiązać relację w taki sposób, jaki jej odpowiada. Ale dopiero wówczas, kiedy sama poczuje się na to gotowa. Próby przełamania nieśmiałości na siłę zadziałają dokładnie odwrotnie i spowodują, że w miejscu, gdzie powinny pojawić się zaciekawienie i zaufanie, radość przesłoni lęk i jeszcze większa niechęć. Może na początek poczytajmy razem książkę, która zobrazuje kontakty pomiędzy dziećmi, wspólne zabawy i… pobudzi ciekawość. Wyobraźnia i intuicja dziecka podpowiedzą mu, że z rówieśnikami może być bardzo fajnie.
Jak zachęcić malca do kontaktów?
Przede wszystkim nie naciskajmy. Jeżeli dziecko nie ma ochoty na zabawę, nie zmuszajmy go do niej, ale też i nie pozostawiajmy samemu sobie. Opowiedzmy mu o tym, jak ciekawie można bawić się z przyjacielem i ile świetnych zabaw czeka na niego w przedszkolu i na podwórku. Zachęćmy malucha do poznania jednego, dwóch nowych kolegów i zaproponujmy wizytę przyjaciela w naszym domu. Nasze dziecko będzie czuło się znacznie pewniej, jeśli to ono zaprosi swoich gości. Przyjmując ich w swoim domu, w swoim pokoju znacznie chętniej pokaże ulubione maskotki albo zagra w
grę edukacyjną. Szybko odkryje też, że zabawa z rówieśnikiem jest znacznie fajniejsze niż z rodzicami, bo można śmiać się z tych samych rzeczy. Kiedy dziecko poczuje się bezpiecznie w towarzystwie, znacznie chętniej będzie wychodziło z domu.
Zazwyczaj silna nieśmiałość malucha wiąże się z brakiem wiary w siebie. Takie dziecko potrzebuje wiele akceptacji i wsparcia od rodziców, dlatego musimy zrobić wszystko, aby nasz pociecha poczuła się ważna, kochana i wiedziała, że zawsze chcemy dla niej jak najlepiej. Nie bójmy się i nie wstydźmy mówić o tym głośno i otwarcie okazywać dziecku miłość. Kochane i świadome swojej wartości w oczach rodziców, znacznie łatwiej pokona swoją nieśmiałość i po jakimś czasie nikt już nie będzie o niej pamiętał.
Onieśmielenie pojawia się wtedy, kiedy maluch wie, że za chwilę znajdzie się w nowym miejscu lub spotka osoby, których zupełnie nie zna. Jak go ocenią? Czy go polubią? A może nie będą chciały się z nim bawić? W małej główce pojawia się nagle tysiąc pytań i ogromna potrzeba akceptacji. Jak w takiej sytuacji pomóc dziecku?