Ręcznie tkane, lekkie, bawełniane ręczniki tureckie to hit ostatnich miesięcy. Są przewiewne, świetnie chłoną wodę, a przede wszystkim – są uniwersalne. W czym tkwi sekret tureckich ręczników peshtemal? Peshtemal, czy też w języku tureckim peştamal, to ręcznik tradycyjnie używany w hammamach (łaźniach tureckich). W różnych regionach Turcji możemy spotkać odmienne rodzaje ręczników (różniące się przede wszystkim kolorem). Obecnie do wyboru mamy zresztą o wiele więcej wzorów ręczników peshtemal, a liczba ich zastosowań także wzrosła. Najpopularniejsze zastosowania to ręcznik plażowy oraz do sauny.
Peshtemal – co to jest?
To tradycyjny, ręcznie tkany ręcznik turecki. Łatwo go rozpoznać po wzorze – peshtemal może występować w różnych barwach, ale zawsze zdobią go cienkie paski w mniej lub bardziej kontrastującym z tłem kolorze. Tkanina zakończona jest frędzlami, podobnie jak arafatka. Peshtemal wyrabiany jest przede wszystkim z wysokiej jakości bawełny, bez dodatków tkanin syntetycznych. Można spotkać także ręczniki lniane oraz podobne tkaniny jedwabne zwane futa lub fota. Te nie służą jednak do kąpieli. Kobiety, zwłaszcza z regionu Morza Czarnego, używają ich niczym fartuszków, przepasując się nimi. Jest to w tym przypadku element stroju ludowego. Z naszego punktu widzenia najbardziej praktyczne zastosowanie mają jednak ręczniki bawełniane. Ze względu na swą podstawową funkcję mają one dość duże rozmiary. Obecnie w sprzedaży dostępne są najczęściej peshtemale o długości od 160 do 180 cm i szerokości od 80 do 95 cm. Za standardowe wymiary możemy uznać 170 x 80 cm. Choć tradycyjny ręcznik tkany jest w całości z bawełny, tureccy sprzedawcy oferują obecnie także wyroby z bawełny i bambusa.
Peshtemal w kulturze tureckiej
Ręcznik peshtemal to nie tylko akcesorium niezbędne podczas wyjścia do łaźni, ale także część tradycyjnej kultury tureckiej. Po kąpieli w łaźni ręcznik używany jest do owinięcia i wysuszenia ciała. Mężczyźni przepasują się peshtemalem, który okrywa ich od pasa w dół. Kobiety natomiast owijają się ręcznikiem na wysokości dekoltu, a tkanina sięga przed kolana. Peshtemal nie był jednak używany jedynie w łaźni. Osobna tkanina służyła do przepasywania się podczas różnego rodzaju prac fizycznych i domowych, aby uniknąć ubrudzenia ubrania, pełniła więc rolę fartuszka. W przeszłości wyrób ręczników peshtemal należał do członków cechów rzemieślniczych. Podobnie jak w przypadku innych dziedzin rękodzieła, tak i tkanie ręczników łaziebnych wymagało lat nauki pod okiem mistrza. Dopiero po oficjalnej ceremonii pierwszego samodzielnego utkania peshtemala rzemieślnik mógł otworzyć własny sklep i wyrabiać ręczniki na sprzedaż. Dzisiaj oczywiście cechów już nie ma, jednak wciąż prawdziwy peshtemal musi być tkany ręcznie.
Choć obecnie w Internecie można znaleźć przeróżne wzory i odcienie ręczników peshtemal, warto wiedzieć, że tradycyjnie po kolorze tkaniny można było rozpoznać pochodzenie posiadającego peshtemal człowieka – chodzi tu przede wszystkim o regiony, w których peshtemal jest częścią stroju ludowego. Przykładowo w okolicach İnebolu (środkowy region czarnomorski) tradycyjnie noszone są peshtemale czerwono-białe, w Sürmende – czerwono-czarne, w Rize (północno-wschodnia Turcja) – pomarańczowo-czarne.
Ręcznik wielofunkcyjny
Oryginalny peshtemal to wyrób bardzo praktyczny. Znakomicie chłonie wodę – nie gorzej niż zwykły ręcznik bawełniany, a przy tym bardzo szybko schnie, jest lekki i zajmuje mniej miejsca niż grubsze, standardowe ręczniki. Zmieści się do każdej torby, z powodzeniem można więc używać go nie tylko w domu, ale i zabrać ze sobą na plażę, nad jezioro, na basen, na fitness czy do sauny.
Przed pierwszym użyciem należy najpierw wyciągnąć nowy ręcznik za frędzelki, aby nadać mu sprężystości, następnie wymoczyć go w chłodnej wodzie (jeśli będzie się moczył przez kilkanaście godzin, nabierze chłonności i wytrzymałości), a potem uprać w delikatnym, hipoalergicznym płynie do prania, w temperaturze 40°C. Później peshtemal można prać w 40–60°C. Nie zaleca się używania płynu do płukania tkanin, suszenia ręcznika w suszarce ani prasowania go w wysokich temperaturach.
Peshtemal idealnie sprawdzi się jako ręcznik plażowy. Szybko wytrzemy się nim do sucha, a sama tkanina przeschnie zanim zapakujemy ją do torby – nie musimy martwić się, że będziemy wracać z wilgotnym jeszcze ręcznikiem. Peshtemal może być także częścią stroju plażowego – owinięty wokół stroju kąpielowego sprawdzi się idealnie, gdy słońce zajdzie i powieje chłodniejszy wiatr. Ozdobny ręcznik może także pełnić funkcję spódnicy pareo – prezentuje się bardzo korzystnie. W sprzedaży znajdziemy całą gamę barw, ale do najczęściej spotykanych należą czerwień, biel, czerń i kolor niebieski.
To doskonałe akcesorium na wszelkie wyjścia sportowo-rekreacyjne oraz SPA & Wellness. Lekki, chłonny, kompaktowy, a do tego atrakcyjny wizualnie ręcznik zmieści się w każdej torbie i posłuży nam do owinięcia się po wyjściu z sauny lub bani, po zabiegach SPA i masażach czy też po wyjściu spod prysznica na basenie bądź w klubie fitness.
Peshtemal jest idealny dla alergików – delikatna, miękka, naturalna tkanina nie wywołuje podrażnień. Z tego powodu świetnie sprawdzi się także jako ręcznik dla dzieci, a nawet prześcieradełko do dziecięcego łóżeczka.
Turecki ręcznik jest idealny również na co dzień – zarówno jako ręcznik kąpielowy, jak i do rytuału hammam. Tutaj oprócz peshtemala przydadzą nam się także sól do kąpieli, rękawica peelingująca, pasta cukrowa do depilacji, mydło oliwkowe oraz oliwkowy balsam do ciała. Po kąpieli relaksacyjnej, peellingu i depilacji owinięcie się ręcznikiem peshtemal będzie niezwykle przyjemnym zwieńczeniem całego zabiegu.
Ręcznik turecki peshtemal - czym jest?