Za książkę „Żywopłot” Dorit Rabinyan otrzymała w 2015 roku Nagrodę Bernsteina, izraelską nagrodę literacką, która jest przyznawana młodym twórcom. Na początku 2016 roku wybuchł skandal, kiedy to książkę usunięto z listy lektur dla licealistów. Po licznych protestach izraelski minister edukacji zmienił zdanie. Co mogło wzburzyć i zachęcić do kontrowersyjnej decyzji usunięcia z listy lektur popularnej i nagradzanej powieści? Co wciąż rozpala serca i umysły Izraelczyków? Miłość i polityka
Historia opisana przez Rabinyan oparta jest na prawdziwych wydarzeniach. Autobiograficzne wątki (pierwowzorem postaci Hilmiego był palestyński artysta Hassan Hourani, a głównej bohaterki Liat – Dorit Rabinyan) wykorzystane są w elegancki sposób w celu nakreślenia miłosnej historii.
W Nowym Jorku pewnej zimy poznają się przypadkiem Liat, Izraelka z Tel Awiwu, i Hilmi, Palestyńczyk urodzony w Hebronie. Ona jest tłumaczką, on malarzem. Zakochują się w sobie. Bycie razem daleko od domu jest możliwe, realne, namacalne. Pełni tęsknoty za bliskowschodnim słońcem odkrywają siebie: „podobieństwo między nami i wspólnota losu to musi być to, o czym mówi sentencja, że człowiek jest odbiciem krajobrazu swojej ojczyzny”. U siebie, na Bliskim Wschodzie, ich związek nie miałby racji bytu, z pewnością nie zostałby zaakceptowany przez ich rodziny i przyjaciół.
Jak jednak tworzyć związek, zbliżać się do drugiego człowieka, jeśli wiadomo, że nie będzie happy endu? Jak czerpać radość i satysfakcję z bliskości, kiedy data wylotu – Liat ma już zabukowany bilet na samolot do Tel Awiwu – jest znana obojgu? Koniec romansu był pewny już w momencie ich pierwszego spotkania.
Parze zakochanych przeszkadzają też różnice kulturowe i polityczne tak bardzo dzielące kraje, z których pochodzą. Nawet tam, w Nowym Jorku, nie mogą uciec od politycznych osądów, kłótni i historii konfliktu pomiędzy ich nacjami. Ich życiorysy nie pasują do siebie, są dla nich brzemieniem. Mimo wszystko Hilmi i Liat starają się być razem wbrew całemu światu.
„Żywopłot”
Dorit Rabinyan zręcznie łączy ze sobą wydawałoby się niemożliwe do pogodzenia wątki – miłość i politykę. Robi to w doskonały sposób. Całą historię poznajemy z perspektywy Liat. Razem z nią czytelnik lęka się, by nikt nie odkrył pochodzenia Hilmiego. Wszystko musi pozostać w głębokiej tajemnicy. Mimo że zakochani potrafią pokonać stereotypy, jakimi się posługują, zauważają między sobą wiele podobieństw, to jednak nie mogą do końca uciec od tego, kim tak naprawdę są. Między nimi – tak jak między państwami: Izraelem i Palestyną – stoi mur, którego nic nie może zburzyć. Liat w pewnym momencie myśli:
„Mur, który zawsze stał między nami, płot, który zawsze wyobrażałam sobie jako żywopłoty kolczastej opuncji, którymi oznaczano kiedyś granice wiosek, gdzie kończyło się jedno terytorium, a zaczynało drugie. Teraz on naprawdę jest budowany. I przeszła mi przez głowę jeszcze jedna myśl, gdy pokazywano unoszące się w powietrzu i lądujące wśród kłębów pyłu betonowe ściany i ginący za nimi krajobraz pól i wiosek. Pomyślałam, że będą mogły mnie obronić przed nim. Przed jego tęsknotą, przed moją tęsknotą do niego.”
„Żywopłot” to piękna historia miłosna, w której polityka odgrywa znaczącą rolę. Rabinyan łączy te dwie sfery w sposób bardzo taktowny i elegancki. Z zapartym tchem śledzimy losy bohaterów, trzymamy za nich kciuki, kibicując, aby im się udało. Ich związek jest meandryczny, trudny, pełen emocji i uniesień. To romantyczna opowieść o trudności zbliżenia się do drugiego człowieka, o tym jak bardzo kraj pochodzenia wpływa na to, kim jesteśmy. Autorka pokazuje również, że bariery społeczne i kulturowe często odgradzają od tego, co dobre i piękne.
Źródło okładki: smakslowa.pl
„Żywopłot” Dorit Rabinyan - recenzja