Podstawowym zadaniem żołnierza na wojnie jest walką. Aby jednak mógł to sprawnie robić, należy zapewnić mu uzbrojenie i amunicję. Nie mniej ważny jest sprzęt pomocniczy i odpowiednie wyposażenie. Nie ma recepty na to, w co powinien być wyposażony żołnierz. Zależy to od wielu czynników, począwszy od warunków klimatycznych, w których operuje, skończywszy na zasobności skarbu państwa. 
Zmiany, zmiany, zmiany
W czasie II wojny doszło do zasadniczych zmian w wyposażeniu żołnierzy. Zmieniły się zatem materiały, z których je wykonywano, np. radziecki skórzany pas główny podczas wojny został zastąpiony przez „oszczędnościowy” pas parciany. Zmieniały się też wzory. Regulaminowa czapka Armii Czerwonej budionówka zastąpiona w warunkach zimowych przez znacznie od niej cieplejszą uszankę. Maksymalnie uproszczano też konstrukcję. Za przykład może służyć niemiecki plecak M39, zwany powszechnie „sierściuchem”, ponieważ na jego klapę naszywano wyprawioną skórę końską. W ciągu wojny wprowadzono w nim kilka zmian, m.in. zrezygnowano z farbowania sierści na rudo, a pod koniec wojny pozbyto się też szelek do plecaka. Zastąpiły je zapięcia, którymi montowano plecak do szelek szturmowych. 
Było kilka przyczyn tych zmian. Starano się dostosować oporządzenie do potrzeb i możliwości żołnierza. Trzeba było je produkować bardzo szybko, w wielkiej ilości i tanio. Z ich produkcją musiał sobie poradzić zwykły robotnik pracujący w najbardziej prymitywnym zakładzie. Zmiany te chyba najbardziej dotknęły czerwonoarmistów, dlatego że do wspomnianych wcześniej przyczyn dochodziła jeszcze jedna – chyba zasadnicza. Radzieccy decydenci z góry przyjęli, że żołnierz przeżyje na froncie najwyżej kilka tygodni; nie opłacało się zatem dawać mu porządnego sprzętu. Dlatego też o ile umundurowanie i wyposażenie żołnierzy polskich, niemieckich czy brytyjskich było solidne, o tyle wojacy Armii Czerwonej wyglądali jak… łapserdaki. Ale i tak to oni wygrali wojnę.
Materiały
Do produkcji wyposażenia wojskowego używano różnych materiałów, przede wszystkim skóry oraz znacznie od niej tańszego, lżejszego i prostszego w produkcji brezentu. Żołnierze Wojska Polskiego czy sił zbrojnych III Rzeszy używali oporządzenia w dużym stopniu ze skóry. Skórzane ładownice (np. polskie i niemieckie do amunicji 7,92 x 57 mm Mauser czy kabury, np. polskie przeznaczone do pistoletów VIS, niemieckie do różnych pistoletów od Walthera PPK po Walthera P38 i P08 Parabellum (można kupić oryginalne oraz wykonane współcześnie kopie). Ładownice do niemieckiego pistoletu maszynowego MP40 czy to StG 44 były już jednak także parciane (na Allegro trafiają się oryginały w cenach po kilkaset złotych, częściej można jednak nabyć ich kopie). Brytyjczycy czy Amerykanie produkowali niemal całe oporządzenie z brezentu, podobnie jak Rosjanie, którzy mieli co prawda skórzane ładownice na amunicję do Mosina, ale ładownice przeznaczone do noszenia granatów i amunicji, a także ładownice na magazynki do PPS, PPSz 41 (popularna pepesza) i rkm DP (popularny Diegrariow) były już parciane. Polski plecak wojskowy wz. 33 (do wybuchu wojny w użyciu było w WP kilka rodzajów plecaków, ten jednak był najnowocześniejszy) był wykonany z brezentu i usztywniony deseczkami, Niemcy we wspomnianym „sierściuchu” użyli skóry, czyniąc go nieprzemakalnym i niemal niezniszczalnym, Rosjanie postawili na proste, płócienne plecaki (tzw. mieszok), bardziej przypominające worki niż wyposażenie żołnierza (często zresztą w warunkach polowych zastępowane odpowiednio związanymi workami). 
Ważnym elementem wyposażenia żołnierzy jest saperka. Zwykle przytroczona do pasa głównego za pomocą skórzanego lub parcianego pokrowca, niekiedy składana (US Army, Wehrmacht), kiedy indziej sztywna (w Armii Czerwonej), stanowiła nie tylko podstawowe narzędzie do kopania dołków strzeleckich czy okopów, ale także niebezpieczną broń podczas walki wręcz. 
W większości armii menażki (np. polskie) i manierki były metalowe (głównie z aluminium), zdarzały się jednak również niepraktyczne w warunkach polowych manierki szklane. 
I na koniec ciekawostka – jednym z najbardziej przydatnych elementów wyposażenia czerwonoarmisty (lub żołnierza niemieckiego, jeśli udało mu się je zdobyć) były walonki. Te wykonane z filcu buty doskonale izolowały od wilgoci i grzały stopy – w warunkach rosyjskiej zimy były nie do przecenienia. 
Brytyjczyk na froncie
A jak wyglądało to w szczegółach? Przeanalizujmy na przykładzie żołnierza brytyjskiego. Jego podstawowym wyposażeniem był system 37 Pattern Web Equipment, wykonany z brezentu i w zależności od formacji, w jakiej był używany, miał różne kolory – od khaki i zielonego (w siłach lądowych), przez niebiesko-szary w lotnictwie po biały dla Military Police. W jego skład wchodziły m.in. pas główny, skrzyżowane na plecach szelki, plecak lub chlebak (który można było nosić zamiast plecaka), różne ładownice na amunicję i inne elementy uzbrojenia oraz wyposażenia (wśród nich ta najbardziej podstawowa, duża, podłużna i montowana pionowo basic pounch, w której można było chować np. magazynki do karabinu maszynowego Bren, pistoletu maszynowego Sten, ładownica na amunicję do standardowo używanego przez Brytyjczyków karabinu Lee-Enfield), manierka, żabka na bagnet, ale też np. bandoliery. W zależności od stopnia żołnierza i funkcji, którą pełnił, można było również znaleźć kaburę na rewolwer czy pokrowiec na lornetkę lub na kompas. W skład wyposażenia wchodziła też maska przeciwgazowa. Wszystko to można było odpowiednio łączyć w zależności od potrzeb (w szyku marszowym lub bojowym). 
Ekwipunek, który musiał dźwigać żołnierz w czasie II wojny światowej, ważył od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu kilogramów. Dziś wiele jego elementów stanowi gratkę dla kolekcjonerów militariów z całego świata.
Ekwipunek żołnierza z II wojny światowej - co można kolekcjonować?