Andrzej Sapkowski – to nazwisko przywodzi od razu na myśl jedną postać: Wiedźmina Geralta z Rivii. Pisarz ten stworzył najbardziej popularną sagę fantasy w historii polskiej literatury, której wznowienia ukazują się regularnie co kilka lat, a „drugie życie” dała jej seria gier komputerowych polskiego studia CD Projekt RED. Jednak Sapkowski to nie tylko Wiedźmin – choć na zawsze pozostanie on jego sztandarowym dziełem. Sapkowski i historia
Saga o przygodach Geralta ukazywała się w latach 1990-1999. Zaczęła się dwoma zbiorami „luźnych” opowiadań, a potem pięciotomowym cyklem, stanowiącym jedną, epicką sagę. Po jego zakończeniu autor nie osiadł na laurach, jednak trzeba przyznać, że żadna z książek napisanych przez niego później, nawet nie zbliżyła się do poziomu popularności Wiedźmina. Trzy lata po wydaniu wieńczącej sagę Pani Jeziora na rynku ukazało się Narrenturm – pierwszy tom „trylogii husyckiej”, w której Sapkowski spróbował połączyć powieść historyczną z fantasy. Akcja umieszczona została na Dolnym Śląsku podczas wojen husyckich, a pisarz sprawnie połączył losy postaci zarówno fikcyjnych, jak i historycznych. Narrenturm zostało napisane z dużym polotem i otrzymało nominację do Nagrody Literackiej Nike w 2003 r., jednak kolejne dwa tomy nie wzbudziły już aż tak pozytywnego odbioru wśród czytelników. Główny bohater trylogii, Reinmar z Bielawy, nigdy nie stał się postacią równie rozpoznawalną, jak Geralt, a cała trylogia przeszła bez większych sukcesów. Z jakiej przyczyny? Być może dla fanów powieści historycznych było tam za dużo elementów fantasy i odwrotnie – miłośnicy fantasy mieli zbyt dużo historii. Tak czy owak, Sapkowski do trylogii jak dotąd nie powrócił.
Sapkowski i wojna
Pisarz natomiast próbował swoich sił poza fantasy – nawet w czasach największego zainteresowania Wiedźminem. W wydanym w 1990 roku zbiorze opowiadań Coś się kończy, coś się zaczyna znalazło się osiem tekstów osadzonych w różnych realiach. Czytelnicy i krytycy za najlepsze uznali W leju po bombie – opowieść w klimatach postapokaliptycznych, którą uhonorowano nagrodą im. Janusza Zajdla w 1994 roku. W zbiorku znalazły się jednak i inne gatunkowo opowieści – od śledztwa z elementami paranormalnymi po space operę. Dziewiętnaście lat później, już po sukcesie Wiedźmina i „trylogii husyckiej” na rynek trafiła powieść Żmija. Jest to również powieść historyczna, ale znacznie bardziej współczesna – osadzona została w czasie radzieckiej interwencji w Afganistanie. Jej główny bohater to Paweł Lenart, chorąży Armii Radzieckiej polskiego pochodzenia. Jest on obdarzony zdolnościami paranormalnymi, które niespodziewanie wybuchają z pełną siłą i zabierają go w przeszłość. Żmija to powieść, którą bardzo trudno zaszufladkować – jest to zarazem opowieść przygodowa, jak i historyczna, a także znajdują się w niej elementy fantastyczne. Najbardziej kontrowersyjna powieść Sapkowskiego podzieliła jego fanów – jedni stwierdzili, że książka jest totalną klapą, inni – że to nietuzinkowa perełka. Jak jest naprawdę? Cóż, najlepiej, gdyby każdy wypowiedział się o niej po osobistej lekturze.
Sapkowski i RPG
Pierwsza dekada lat 90. to rosnąca w szalonym tempie popularność klasycznych gier RPG, rozgrywanych za pomocą kostek, kartek papieru i wyobraźni graczy. Pisarz postanowił wyjaśnić wszystkim, czym jest to zjawisko, a zarazem zaprezentować swój system. Oko Yrrhedesa to mechanika, którą można wykorzystać w dowolnym, wymyślonym przez siebie uniwersum. Ukazały się dwa wydania tej pozycji – w 1995 oraz 1999 roku. W momencie pierwszego wydania książka odniosła umiarkowany sukces, a z powodu coraz większego upowszechnienia się gier fabularnych w Polsce i wejścia na rynek takich systemów jak Warhammer, Vampire czy AD&D, opracowana przez Sapkowskiego zabawa nie znalazła wielu miłośników i nigdy nie wrócił on do tego typu działalności. Jak na ironię losu, globalny sukces odniosły wspomniane na wstępie gry RPG inspirowane Wiedźminem.
Sapkowski publicystycznie
Inny gatunek, uprawiany przez pisarza, to publicystyka. W 1995 roku ukazała się pozycja o nazwie Świat króla Artura. Maladie. Składa się na nią esej, w którym Sapkowski próbuje wyjaśnić popularność mitu arturiańskiego oraz opowiadanie o miłości drugoplanowych postaci historii o Tristanie i Izoldzie. Rok 2001 przyniósł Rękopis znaleziony w Smoczej Jaskini, czyli przewodnik po literaturze fantastycznej. O obu tych pozycjach również można powiedzieć, że były udane, ale sukcesu nie odniosły.
W 2013 roku Sapkowski sprawił fanom niespodziankę i powrócił do świata Wiedźmina w powieści Sezon burz. Jednak nie jest to kontynuacja Pani Jeziora – akcja opowieści osadzona została przed pierwszym tekstem o Geralcie z Rivii. I choć znowu pozycja ta podzieliła miłośników pisarza, to jednak wszyscy przyznali zgodnie jedno – powrót do korzeni pozwolił mu na pokazanie wielkiej klasy, jakiej zabrakło w innych gatunkach literackich.
Bogaty wybór książek Andrzeja Sapkowskiego znajdziesz tutaj
.
Sapkowski to nie tylko Wiedźmin!