Wojna, komunizm, emigracja
Powieść rzeka. Tak chyba można najlepiej oddać charakter tej lektury. Narrator: Danny Smiřický, podobnie jak autor – po wyjeździe z Czech pracuje jako profesor literatury w Toronto. Opowiada o swoich studentach, o tym jak trudno jest wytłumaczyć doświadczenie człowieka z Europy Wschodniej, jak jego nowa ojczyzna jest inna, jak wygląda perspektywa ludzi, którzy nie doświadczyli ani wojny ani komunizmu. Pisze o imigrantach, o tym jak ludzie zmieniają się po wyjeździe, próbach ucieczki do „lepszego świata”, o prowokacjach służb bezpieczeństwa. Współczesna perspektywa i rozważania profesora w „Przypadkach inżyniera ludzkich dusz” przeplatane są migawkami z czasów wojny, a także z listami pisanymi przez znajomych. Cały czas jesteśmy zmuszani nie tylko do skoków w czasie, ale również do oderwanych od siebie historii, które dopiero z czasem, powoli układają się w całość.
Zawiłości historii i niejednoznaczne postawy
Budowane historie składają się z mniejszych i większych wątków. Tematyczna różnorodność skupia w sobie odległe postawy, które niosą za sobą nieoczekiwane konsekwencje. Bohaterstwo idzie w parze z tchórzostwem, jednak czy można oddzielić dwie skrajności? U Škvorecký’ego nic nie jest jednoznaczne. Człowiek bywa tragikomiczny ze swoimi ocenami, postanowieniami i pewnością siebie. Jest w tym jakiś fatalizm, nuta melancholii, ale i miejsce na humor, odrobinę autoironii. 
Żarty, dramaty i filozofia
Zachwycająca jest konstrukcja „Przypadków inżyniera ludzkich dusz”, wielowątkowość, wysublimowane fragmenty analizy dzieł wielkich pisarzy (od Poego przez Twaina, aż po Conrada), cytowanie poezji, piosenek, innych powieści. Mamy do czynienia z czymś wysmakowanym, wymagającym uwagi, bo czytelnik musi sam składać opowiadaną historię, szukając przesłania. Napisana bez zbędnego patosu, lekko i dowcipnie, nie zwalnia czytelnika z poczucia, że ma on do czynienia z czymś bardzo wartościowym, jakimś celnym spojrzeniem na otaczającą rzeczywistość. 
Jeżeli zachwycaliście się powieściami Kundery czy Hrabala, to koniecznie musicie sięgnąć również po Škvorecký’ego. Ponad 700 stron wybornej lektury. Ale spokojnie, jeżeli nie lubicie dźwigać ciężkich tomiszczy, na Allegro możecie kupić również e-book za około 40 złotych. 
Źródło okładki: www.dowody.com
Wydawnictwo Dowody od początku swojej działalności, oprócz bardzo ciekawych reportaży, wydaje również literaturę non-fiction autorów czeskiego pochodzenia. W tej serii, ukazał się tytuł może i mało u nas znany, ale warty uwagi. Mowa o „Przypadkach inżyniera ludzkich dusz” Josefa Škvorecký’ego.