Czym jest metoda sylabowa, zwana inaczej metodą symultaniczno-sekwencyjną lub krakowską? Na czym polega? Jej autorką jest autorytet wśród logopedów – profesor Jagoda Cieszyńska, która stworzyła między innymi znaną i cenioną serię Kocham czytać. Jest to sposób pracy z dzieckiem, które jeszcze nie potrafi czytać lub ma problemy z czytaniem, ale metoda jest również skuteczna w pracy z dziećmi, które nie mają kłopotów edukacyjnych. Metoda sylabowa święci swe sukcesy już od długiego czasu. Opiera się nie tylko na pracy logopedów, ale także neuropsychologów i terapeutów dziecięcych. Na czym polega jej fenomen? Praca z dzieckiem oparta jest na naturalnej skłonności każdego człowieka do porozumiewania się za pomocą sylab.
Zaczynamy naukę czytania
Głównym założeniem metodologicznym jest nauka czytania wykorzystująca podział wyrazów na sylaby. Czytanie jest umiejętnością trudną do opanowania, dlatego bardzo ważne jest, aby uwzględnić możliwości i umiejętności dziecka. Istotne jest też zrozumienie głównego mechanizmu działania metody sylabowej.
Logopedzi oraz językoznawcy zgodnie twierdzą, że dziecko w wieku przedszkolnym powinno mieć świadomość tego, że wyrazy składają się z sylab i jest to zadanie stosunkowo łatwe. Natomiast z czasem dziecko uczy się wydzielania w wyrazach głosek, najczęściej odbywa się to w trakcie nauki pisania i czytania. Jest to naturalny proces, ponieważ nikt nie słyszy spółgłosek w izolacji, czyli wymawianych pojedynczo, np. wypowiadając spółgłoskę t, używamy sylaby te lub ty.
Bardzo ważne jest to, że nauka czytania metodą sylabową odnosi się do kolejnych stadiów rozwoju mowy dziecka, czyli od nauki samogłosek, następnie sylab, poprzez zwroty dźwiękonaśladowcze do pojedynczych wyrazów i pierwszych zdań. Jest pięć etapów nauki czytania w metodzie symultaniczno-sekwencyjnej:
I etap – począwszy od samogłoski prymarnej, skończywszy na sylabie otwartej.
II etap – począwszy od sylaby otwartej, skończywszy na pierwszych wyrazach.
III etap – umiejętność czytania sylab zamkniętych.
IV etap – umiejętność czytania nowych sylab zamkniętych i otwartych.
V etap – czytanie tekstów (samodzielne).
Nauczyciele, logopedzi i rodzice, realizując każdy z tych etapów, powinni pracować według schematu: powtarzanie, rozumienie i nazywanie.
Na czym pracować?
Każda metoda pracy z dzieckiem powinna opierać się na odpowiednio dopasowanych materiałach i pomocach dydaktycznych. Wszystkie środki muszą być dobrane do możliwości dziecka, powinny być również estetyczne i atrakcyjne, aby chętniej podejmowało naukę czytania, czyli całkiem nowe dla niego wyzwanie. W księgarniach dostępne są nie tylko książki i poradniki zawierające ćwiczenia praktyczne, ale także gry dydaktyczne, z których dziecko będzie chętnie korzystało również w domu.
Najpopularniejsze są elementarze, np. Mój pierwszy elementarz autorstwa Alicji Kaczmarskiej-Strzebońskiej, w którym ciekawe zadania są poukładane według wzrastającej skali trudności, a całości dopełniają ilustracje, dzięki którym dziecko chętniej pracuje. Inną propozycją może być książka, której autorem jest Anna Jurek. Jest to elementarz Obrazkowa nauka czytania i pisania dla najmłodszych. To książka przeznaczona dla dzieci w przedziale wiekowym 5–6 lat, w zestawie znajduje się poradnik opisujący metodę, 48 kartoników, które służą do układania i 16 obrazów i nazw, które należy odpowiednio dopasować.
Dodatkowo w pakiecie można znaleźć zeszyt z ćwiczeniami i kartki z drukowanymi literami, a także żetony do kształtowania dźwiękowej budowy słów. Propozycją dla rodziców jest książka Pomagamy dziecku w nauce czytania i pisania, której autorem jest Chandler Fiona. Jest to poradnik, który pomaga rodzicom ćwiczyć z dzieckiem ciekawe zadania edukacyjne i gry językowe. Wszystkie zadania dobrane są do wieku dziecka, poza tym w książce znajdziemy praktyczne porady dla rodziców.
Sukces
Udowodniono, że dla dzieci znacznie łatwiejsze jest całościowe przetwarzanie. Zadania muszą dawać dziecku radość z ich wykonywania, a także możliwość odniesienia sukcesu. Metoda sylabowa to gwarancja rozwoju kreatywności, pozytywnej samooceny, czyli wiary w swoje umysłowe możliwości.
Przeczytaj również: Kiedy można zacząć uczyć dziecko czytać? Opis wybranych metod i propozycje pomocy naukowych
Książki do nauki czytania metodą sylabową