Efektywne sterowanie kotłem grzewczym pozwala zaoszczędzić na kosztach ogrzewania domu, zwalnia nas również z konieczności ręcznego korygowania temperatury wody. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu automatyki kotłowej współpracującej z regulatorem pogodowym lub pokojowym. Jak działają i czym się różnią między sobą – porady prezentujemy poniżej. Regulator pogodowy – regulacja z uwzględnieniem parametrów zewnętrznych
Regulacja pogodowa to sposób sterowania kotłem w funkcji temperatury zewnętrznej. Dzięki takiemu wyposażeniu kocioł dostosowuje temperaturę wody w obiegu c.o. do warunków panujących na zewnątrz – utrzymując stałą, komfortową temperaturę pomieszczeń. Działa on zgodnie z zasadą: im niższa temperatura panuje na zewnątrz, tym wyższa jest wymagana temperatura wody grzewczej. W okresach ochłodzenia w domu panuje zawsze przyjemne ciepło, natomiast gdy pogoda poprawia się, kocioł samodzielnie zmniejsza temperaturę wody grzewczej – zużywa wówczas między innymi mniej gazu. Taka regulacja pozwala więc na lepsze dostosowanie ogrzewania do zmian zewnętrznych, co przekłada się również na oszczędniejszą pracę urządzenia. Regulatory pogodowe korzystają tylko z jednej krzywej grzewczej. Co ważne, regulator pogodowy reaguje z wyprzedzeniem – gdy na zewnątrz robi się zimniej, sterownik podnosi temperaturę wody w kotle, zanim nastąpi wychłodzenie pomieszczeń – występujące straty ciepła będą zrównoważone wyższą temperaturą wody w obiegu c.o.
Krzywa grzewcza na regulatorze pogodowym jest ustawiona fabrycznie, jednak instalator pomoże ją dostosować do naszych potrzeb. Krzywą grzewczą dobieramy do typu i parametrów instalacji grzewczej – gdy mamy do czynienia z istniejącą instalacją grzewczą w budynku o dużych stratach ciepła, gdzie temperatura zasilania i powrotu wynosi 90/70°C, krzywa grzewcza ma nachylenie 1,8 przy temperaturze -20°C. Obecnie standardem dla nowych systemów grzewczych są niższe temperatury zasilania, nieprzekraczające 70°C. Dla takich rozwiązań krzywe grzewcze regulatorów pogodowych osiągają nachylenie 1,2 i niżej. Dla systemów ogrzewania podłogowego krzywa osiąga jeszcze niższe nachylenie – w granicach 0,2 i 0,4. Nastawy fabryczne czy te dokonane przez instalatora możemy później skorygować metodą prób i błędów. Jeżeli dobrane ustawienia nie odpowiadają naszym potrzebom, zwróćmy uwagę na poniższą ściągawkę:
| Zachowanie instalacji grzewczej | Wymagana korekta | 
| -------- | -------- | -------- |
| Zawsze jest za zimno | Przesuwamy krzywą grzewczą w górę 
| Zawsze jest za ciepło | Przesuwamy krzywą grzewczą w dół 
| Za zimno podczas mrozów | Wybieramy bardziej stromą krzywą grzewczą
| Za ciepło podczas mrozów | Wybieramy mniej stromą krzywą grzewczą
| Podczas mrozów OK, poza tym za chłodno | Wybieramy mniej stromą krzywą grzewczą, nową krzywą przesuwamy w górę
| Podczas mrozów OK, poza tym za ciepło | Wybieramy bardziej stromą krzywą grzewczą, nową krzywą przesuwamy w dół|
Najwłaściwsze ustawienie krzywej grzewczej zazwyczaj wymaga kilku podejść. Jeżeli dokonaliśmy korekty – odczekajmy przynajmniej dobę przed wprowadzaniem kolejnych zmian.
Regulator pokojowy – regulacja z uwzględnieniem parametrów wewnętrznych
Alternatywą dla regulatora pogodowego (może być również jego uzupełnieniem) jest regulator pokojowy. Utrzymuje on stałą, nastawioną przez użytkownika temperaturę w pomieszczeniu poprzez sterowanie urządzeniem grzewczym bądź elementami regulacyjnymi w instalacji. Takim elementem może być sterownik na kotle, sterownik zaworu mieszającego lub siłownik termoelektryczny w ogrzewaniu podłogowym. Regulatory współpracujące z kotłem mogą występować w wersji podstawowej i rozszerzonej. Te w wersji standard umożliwiają ustawienie tylko temperatury panującej w ciągu dnia oraz nocą. Te rozbudowane mogą pracować z harmonogramem tygodniowym, trybami obniżenia nocnego, urlopu, przeciwzamarzania etc. Połączenie sterownika z kotłem pokojowym wykonuje się za pomocą kabla elektrycznego – rzadziej bezprzewodowo. Regulator pokojowy warto umieścić w pomieszczeniu reprezentatywnym, np. w salonie, aby względem tego pomieszczenia kocioł utrzymywał stałą temperaturę w budynku.
Regulator pokojowy czy pogodowy – który wybrać?