Wszak w książkach dla dzieci pewna doza infantylności czy naiwności nie razi czytelnika, bo skierowana jest do innego przedziału wiekowego. Jednakże gorzej jest, gdy pisarz nie potrafi odejść od tej maniery również w powieściach dla dorosłych.
Dla dzieci i dla dorosłych?
Moim faworytem w tej materii na rodzimym rynku wydawniczym jest zdecydowanie Marcin Szczygielski. Gdy przemawia do dziecka, mówi wielobarwnie, magicznie, ale nie traktuje swojego młodego czytelnika jak nieporadne intelektualnie stworzenie. Pisząc dla dorosłego odbiorcy zaś, zmienia zupełnie stylistykę i narrację.
Liliana Fabisińska natomiast jak całkiem nieźle poradziła sobie w tworzeniu cyklu powieści dla dzieci o Amorze z ulicy Rozkosznej, tak już w powieści dla dorosłych nie potrafiła odejść od stylu pisania dla naiwnego czytelnika, tym samym zupełnie zniechęcając do lektury jeszcze w trakcie czytania „Werandy na Czarcim Cyplu”.
Jak pies z kotem
Sięgając po najnowszą powieść Liliany Fabisińskiej, jaką jest drugi tom cyklu „Jak pies z kotem”, liczyłam przede wszystkim na jakąś sympatyczną obyczajową historię z nutą kryminału w tle. Koniec lata to idealny moment na taką lekturę: pierwsze dłuższe wieczory, z porywami już wyczuwalnego chłodu i zapachu jesieni, choć jeszcze z nostalgią letnich temperatur.
Sięgnęłam zatem po „Werandę na Czarcim Cyplu” i tak oto zostałam wprowadzona w świat Natalii, kobiety po siedemdziesiątce, która zaprzyjaźniła się z trzydziestolatką Antoniną, zwaną w skrócie Niną, podczas wspólnego pobytu w sanatorium w Ciechocinku. Obie panie mimo dzielącego ich wieku zapałały wzajemną sympatią, którą przypieczętowała wspólnie rozwiązana zagadka kryminalna. Teraz obie zetkną się z kolejną, dużo bardziej wyrafinowaną.
Życie zaczyna się po siedemdziesiątce
Natalia zupełnie odmieniła swoje życie po powrocie z sanatorium. Pojawiło się w nim dwóch panów: elegancki i bardzo dobrze wychowany pies o imieniu Maks oraz naprawdę nietuzinkowy żeglarz, Wiktor, w którym zakochała się jak nastolatka. Jej codzienność zmieniła się diametralnie. Nagle w jej szafie pojawiły się krótkie spódniczki, a na ustach czerwona szminka. Bo przecież życie zaczyna się po siedemdziesiątce!
Nina próbuje poukładać swoje życie po niedoszłym ślubie. Nie może przeżyć, że narzeczony ją porzucił w dzień przed uroczystością, do tego ciągłe perturbacje ze sprzedażą sukni ślubnej wracającej do niej jak złośliwy bumerang nie pomagają w zakopaniu głęboko w pamięci całej sytuacji. Jakby było jej mało kłopotów, przygarnia niesfornego szczeniaka, z którym ma jeszcze więcej pracy i zachodu, niż się spodziewała. Dlatego gdy pewnego dnia pojawia się u niej z niezapowiedzianą wizytą Natalia, a następnego obie lądują w areszcie… Cóż, nie można powiedzieć, żeby ich życie było nudne i bezbarwne.
Holenderskie malarstwo, trujące rośliny i zagadkowa śmierć
Osią całej fabuły oraz kluczem do zagadki kryminalnej jest wielka pasja botaniczna Natalii, a w szczególności zdolność do odkrywania nietypowego układu roślin na obrazach XVII-wiecznych malarzy, nie tylko holenderskich. To właśnie owa żywa pasja, niegdyś nawet traktowana również bardzo poważnie w zawodowych planach, przywiedzie Natalię na pewien odczyt naukowy, któremu bardzo chciała przeszkodzić, by nie skompromitował bliskiej jej osoby.
Zbieg okoliczności sprawi, że zamiast sławy i rozdawania autografów po udanym odczycie Natalia zostaje zatrzymana jako podejrzana w sprawie o morderstwo. A wraz z nią do aresztu w pewnym momencie trafia także Nina jako najlepsza przyjaciółka i prawdopodobna pomocnica w zbrodni. I w tym momencie czytelnik zachodzi w głowę, gdzie jest tutaj logika?
Gdy zawodzi pisarska intuicja
Problem z utrzymaniem rozsądnej logiki to właściwie największa wada tej powieści. Policjanci zachowują się jak istoty z innego wymiaru, które wmawiają winę podejrzanej tylko na podstawie poszlak, podejrzeń i niejasnych przesłanek o złamanym sercu pięćdziesiąt lat wcześniej. Bez żadnych twardych dowodów przetrzymują podejrzaną dłużej niż 24 godziny, nie stawiając jej nawet konkretnych zarzutów. Ba, więcej, zatrzymują jej przyjaciółkę tylko za to, że jest jej przyjaciółką.
Autorka niejednokrotnie sugeruje jakieś tajemnice, skrywane sprawy, nierozwiązane dylematy, które jednocześnie przejaskrawia i daje swobodnie odczytać między wierszami. Łatwo się domyślić, że Adela nie jest człowiekiem, podobnie jak ciężko jest czytać dialogi z policyjnego przesłuchania, bo ilość absurdów jest zdecydowanie ponad siły inteligentnego czytelnika. Niestety, z przykrością stwierdzam, że Lilianę Fabisińską zawiodła pisarska intuicja.
Proste, łatwe i naiwne
Nie każdy czytelnik musi się ze mną zgadzać. Pewne powieści czyta się wyłącznie dla relaksu, psychicznego resetu, który jest nie tylko potrzebny, ale wręcz konieczny po codziennych trudach, stresie w pracy czy w domu. Wierzę, że nie dla każdego „Weranda na Czarcim Cyplu” będzie naiwną powieścią, a wiele czytelniczek znajdzie w niej przyjemność i właśnie odrobinę oddechu.
Wszak fabularna aura, jaką roztacza autorka, jest bardzo przyjemna: piękny Hel, nadmorski klimat, zaściankowość małej miejscowości, trochę tajemnicy i odrobina romansu. Dla niektórych zapewne przepis idealny na dobry wieczór. Tradycyjnie i zawsze będę nakłaniać do samodzielnego osądu. Nic tak nie cieszy jak dobra dyskusja dwojga oponentów w jakimś temacie.
Powieść jest dostępna także w wersji elektronicznejw formatach EPUB i MOBI.
Źródło okładki: www.wydawnictwofilia.pl
Pisarze, którzy potrafią podzielić swoje głosy narracyjne na książki dla dzieci i dla dorosłych, są naprawdę utalentowanymi ludźmi. Trzeba mieć nie tylko sporą dawkę talentu i wyczucia, ale także właściwą dla takiego podziału zdolność do tworzenia odpowiedniej jakości merytorycznej utworów.