Henning Mankell wciąż najbardziej znany pozostaje z bestsellerowej serii o detektywie Kurcie Wallanderze. I choć książki o szwedzkim śledczym, rozwikłującym najbardziej złożone i zaskakujące zbrodnie, trzymają w napięciu, to wcale nie uważam ich za najlepsze w bogatym dorobku Mankella. 
Autor, jak mało kto, doskonale potrafił bowiem oddać senną, spowitą mgłą (dosłownie i w przenośni) atmosferę szwedzkiej prowincji i towarzyszącej naszym sąsiadom zza morza samotności. Ten motyw dominuje szczególnie w ostatnich powieściach Mankella, w tym w wydanych u nas niedawno Szwedzkich kaloszach.
Strata czy zysk?
Bohaterem ostatniej powieści, zmarłego w październiku zeszłego roku pisarza, jest znany z bestsellerowych Włoskich butów Frederick Welin. Co ważne, jeśli nie czytaliście jednak tej książki, to i tak bez obaw odnajdziecie się w nowej historii, bo obie części stanowią zamknięte opowieści. Emerytowany chirurg od lat mieszka samotnie na małej wyspie, wiodąc spokojne, choć mocno nużące życie. Pewnej nocy Welin budzi się nagle, krztusząc się. Okazuje się, że jego dom stoi w płomieniach, a na ratowanie dobytku i gromadzonych przez lata pamiątek nie ma już czasu. Mężczyzna w pośpiechu porywa tylko dwa lewe kalosze…
Po kilku dniach Frederick próbuje w pozostałościach swojego domu odnaleźć cokolwiek, co uratowałoby się przed płomieniami. Niestety znajduje jedynie zgliszcza, a wśród nich metalowe klamerki eleganckich skórzanych pantofli, jakie na zamówienie jego dawno niewidzianej córki wykonał pewien włoski szewc.
Pożar zmienia codzienność Fredericka nie tylko przez to, że czyni go bezdomnym. Bohater Mankella postanawia wykorzystać tę tragedię, by w jego życiu coś zaczęło się dziać. Niespodziewanie okazuje się, że to szansa na odbudowanie trudnej, niemal nieistniejącej relacji z dorosłą już córką, Louise, która na stałe mieszka w Paryżu. Wizyta we francuskiej stolicy to dla Welina nie tylko sposobność do spędzenia czasu z borykającą się z poważnymi kłopotami kobietą, ale i przypomnienie sobie własnych młodzieńczych lat pobytu nad Sekwaną. Jednocześnie myśli mężczyzny krążą wokół spraw pozostawionych w Szwecji, a szczególnie poznanej przypadkiem reporterki lokalnej gazety, Lisy Modin. Krótka rozmowa między Welinem a Lisą sprawia, że tworzy się między nimi skomplikowana więź, którą potęguje tylko dzielące ich trzydzieści parę lat.
Jakby tego było mało, podejrzenie o podpalenie domu Welina pada na… niego samego. Pod nieobecność Fredericka na wyspie dochodzi jednak do kolejnych pożarów i szybko okazuje się, że po okolicy grasuje tajemniczy podpalacz. Bohater Szwedzkich kaloszy nie tylko ze względu na nieudolność policji, ale chyba przede wszystkim z powodu nudy, postanawia sam rozwikłać tę zagadkę.
Kolorowa jesień życia
Szwedzkie kalosze to już kolejna z wydawniczych nowości, jakie ukazały się ostatnio na naszym rynku, które przedstawiają jesień życia w nieco innych niż zwykle barwach. Po Małych eksperymentach ze szczęściem Holendra Hendrika Groena i Najlepszych chwilach w życiu Maeve Haran, także Mankell zabiera się za tę tematykę, nie pierwszy zresztą raz.
Kalosze nie tryskają jednak aż takim optymizmem. Dużo tu zgryźliwości i zwykłego niezadowolenia, wynikającego z nieustannego przebywania Fredericka z samym sobą. Najbardziej poruszają sceny, w których mężczyzna uświadamia sobie, jak bardzo jest samotny. Nawet próba wzbudzenia dawno uśpionych potrzeb bliskości i uczucia jest nieudana. Ale okazuje się, że samo odnalezienie w sobie takich potrzeb – przed laty uznanych za nieważne i minione – niesie w sobie sporą dawkę optymizmu. Nawet jeśli Welin nie do końca wierzy, że w takim wieku można jeszcze jakoś odmienić swój los, to przynajmniej próbuje coś z nim zrobić.
W książce, będącej swoistym testamentem literackim Henninga Mankella, nie brakuje realistycznych opisów jesieni życia, wywołanych przemijaniem napadów złości i irytacji bohatera, czy sugestywnie przedstawionej samotności.
Ostatnia powieść uwielbianego, również w Polsce, Szweda daje jednak nadzieję. To piękny finisz dla długiej i owocnej kariery.
Szwedzkie kalosze znajdziecie na Allegro także w wersji elektronicznej.
Zobacz również inne książki Henninga Mankella.
Źródło okładki: gwfoksal.pl
Druga część bestsellerowych „Włoskich butów” i jednocześnie ostatnia powieść uwielbianego szwedzkiego pisarza. Wzrusza i skłania do refleksji.