Kwestia sporna. W zasadzie chodzi o to, że napinacze rozrządu wymienia się stosunkowo rzadko – razem z całym rozrządem. Jest to specyficzny układ, w którego skład wchodzą: pasek lub łańcuch rozrządu, pompa wody, napinacz oraz rolki. Wszystkie te części należy wymienić za jednym zamachem.
Czym jest rozrząd? To jeden z najważniejszych elementów samochodu, zaliczany do osprzętu silnika. Ma tak sterować jego pracą, żeby zsynchronizować dopływ mieszanki paliwa i powietrza z usuwaniem spalin. Pasek lub łańcuch obraca się na kilku rolkach i jest w odpowiedni sposób naprężany przez napinacz. Dzięki temu silnik pracuje równo. Co w tym wypadku może pójść źle?
Najsłabszym elementem układu jest pasek lub łańcuch. Kiedyś montowało się solidne łańcuchy rozrządu, praktycznie niezniszczalne, później ich miejsce zajęły paski. Są lżejsze, łatwiej je napędzić, nie dają takich oporów. Okazało się jednak, że pasek zużywa się po pewnym przebiegu – bardzo różnym. Niektóre wytrzymują ok. 100 000 km, inne 50 000 km – i tych jest więcej. Tak się składa, że wymiana rozrządu to dość poważna operacja, kosztująca przynajmniej kilkaset złotych, bliżej tysiąca – i ciągle poruszamy się w obrębie kilkuletniego auta średniej klasy. Nic dziwnego, że wielu kierowców chciałoby nieco oszczędzić na kosztach robocizny. Jeśli więc nasz rozrząd zdradza objawy zużycia, możemy zgromadzić części i się za to zabrać. Najpierw upewnijmy się, że stary układ naprawdę szwankuje. Informuje o tym zużycie paska, piszczenie rolek i napinacza. Na samym napinaczu znajduje się też wskaźnik, na ogół jest to zamalowane lub ponacinane pole na obudowie. Jeśli pasek pracuje poza jego obrębem – czas na wymianę.
Montujemy rozrząd
Przede wszystkim musimy kupić wszystkie części. Przyda się też klucz dynamometryczny. Kosztuje od kilkudziesięciu do stu złotych, można go też od kogoś pożyczyć. Zacznijmy od zdemontowania paska, napinacza, rolek i pompy wody. Z napinaczem postępujmy bardzo ostrożnie, by nie uszkodzić gwintu. Jest on przykręcany bezpośrednio do bloku silnika, więc ewentualne zerwanie łączenia spowoduje wiele kłopotu. Czasem da się wyciąć nowy gwint, ale to kolejny kłopot. Następnie montujemy pompę wody, rolki i zabieramy się za napinacz. Kilkakrotnie dokładnie przeczytajmy instrukcję obsługi. Jest to element na tyle specyficzny, że nawet zbyt pewnym siebie mechanikom zdarza się przykręcić go odwrotnie lub do góry nogami. A to grozi nierówną pracą silnika i zerwaniem paska, co prowadzi do kolejnych awarii, tym razem poważniejszych.
Na napinaczu znajdują się specjalne wskaźniki, które muszą pokryć się ze znacznikami na bloku silnika. Mogą to być strzałki, rowki, nacięcia. Musi on być precyzyjnie ustawiony, stąd tak ważna jest lektura instrukcji i dokładne jej zrozumienie. Napinacz przykręcamy do bloku silnika, na razie lekko i ostrożnie (gwint!) i zakładamy pasek. Teraz przychodzi czas na regulację zgodnie ze znacznikami i dokręcenie napinacza. Do tego właśnie przydaje się klucz dynamometryczny. Na ogół trzeba na nim ustawić wartość 20 Nm, ale sprawdźmy to w instrukcji napinacza. Powinien ściśle przylegać do bloku silnika, bez szpar, ale nie może być przykręcony zbyt mocno. Jeśli postępowaliśmy dokładnie według procedury, wszystko powinno być w porządku.
Opis nie oddaje oczywiście stopnia skomplikowania czynności, więc lepiej zarezerwować sobie na to większą ilość czasu, niż robić coś w pośpiechu, na chybcika.
Montaż napinacza rozrządu to jedna z trudniejszych czynności serwisowych auta. Czy można to zrobić samodzielnie? Tak, wymaga to nie specjalnych narzędzi, ale precyzji i doświadczenia. Ale czy warto robić to samemu?