Co można samodzielnie i bez pomocy specjalistycznego sprzętu sprawdzić w samochodowym układzie klimatyzacji? Układ klimatyzacji już dawno przestał być tylko domeną luksusowych samochodów osobowych. Obecnie jest on niemalże wyposażeniem standardowym i montuje się go nawet w autach miejskich klasy A i B. 
Dlatego też warto wiedzieć, w jaki sposób można dokonać szybkiej, samodzielnej kontroli układu, która pozwoli zauważyć jego niesprawności. 
Serwisowanie jest niezwykle ważne dla sprawności układu klimatyzacji
Samochodowy układ klimatyzacji wymaga odpowiedniego serwisowania. Raz na rok układ trzeba podłączyć do specjalnego urządzenia (stacji obsługi klimatyzacji), które kontroluje jego szczelność, a także uzupełnia poziom czynnika chłodzącego (gazu) oraz oleju mineralnego, który służy do smarowania sprężarki klimatyzacji. Należy też pamiętać o tym, aby regularnie wymieniać filtr kabinowy (minimum raz na rok) oraz filtr osuszacz układu klimatyzacji (raz na dwa lata albo po każdej naprawie układu lub usuwaniu znajdujących się w nim nieszczelności). 
O czym warto pamiętać?
Klimatyzacja musi pracować przez cały rok – minimum piętnaście minut w tygodniu. Jest to niezbędne między innymi do tego, aby sprężarka została nasmarowana olejem mineralnym. 
Niesprawna klimatyzacja zwiększa zużycie paliwa, nie zapewniając w zamian odpowiedniego chłodzenia czy usuwania wilgoci z wnętrza auta (co zapobiega parowaniu, zwłaszcza jesienią i zimą). Nieczyszczona klimatyzacja jest źródłem nieprzyjemnej woni i grzybów będących silnymi alergenami. 
W gorące dni warto zawsze otworzyć na kilka minut wszystkie drzwi, aby wyrównać temperaturę we wnętrzu auta z temperaturą na zewnątrz. Zmniejszy to obciążenie klimatyzacji i pozwoli na jej szybsze działanie. 
Sprawdzanie klimatyzacji bez przyrządów
Jednym z typowych oznak niesprawnej, nieczyszczonej klimatyzacji jest niemiła woń stęchlizny wydobywająca się z kratek nawiewów. To oznaka tego, że na parowniku klimatyzacji (zamontowanym pod deską rozdzielczą) i w innych miejscach pojawiły się groźne grzyby. W przypadku zakupu auta używanego oznacza to, że poprzedni właściciel w ogóle nie czyścił układu. 
Inny objaw to parowanie szyb we wnętrzu auta pomimo uruchomionej klimatyzacji. Oznacza to małą wydajność klimatyzacji, niewymieniany (niedrożny) filtr kabinowy albo jedno i drugie. 
Zwiększone zużycie paliwa po włączeniu klimatyzacji i jej mała skuteczność świadczą o tym, że układ jest prawdopodobnie uszkodzony albo nieszczelny i brakuje w nim czynnika chłodzącego.
Jak sprawdzić właściwą wydajność klimatyzacji?
Po uruchomieniu silnika na biegu jałowym, włączeniu klimatyzacji i ustawieniu jej na najniższą temperaturę trzeba odczekać około pięciu minut. Następnie należy sprawdzić, czy z nawiewów jest odczuwalny napływ chłodnego powietrza. Sprawę może ułatwić zwykły termometr, który umożliwi skontrolowanie prawidłowej wydajności klimatyzacji. Przy ustawieniu jej na najniższą temperaturę po kilku minutach z nawiewów powinno popłynąć powietrze o około 10-15 stopni Celsjusza chłodniejsze od temperatury powietrza na zewnątrz. Przykładowo, jeśli powietrze na zewnątrz ma temperaturę 30 stopni Celsjusza, to z kratek nawiewów powinno wypływać powietrze o temperaturze od 12 do 16 stopni Celsjusza.
Co jeszcze można zrobić samodzielnie?
Można spróbować skontrolować temperaturę przewodów układu klimatyzacji. W tym przypadku trzeba zachować ostrożność i uważać, aby się nie poparzyć. W sprawnym układzie klimatyzacji przewód łączący sprężarkę klimatyzacji ze skraplaczem ma bardzo wysoką temperaturę, dochodzącą do 100 stopni Celsjusza; ciepły powinien być przewód pomiędzy skraplaczem a zaworem rozprężnym, a zimny – przewód wychodzący z parownika. 
Samodzielnie i bez przyrządów można jeszcze sprawdzić duże wycieki oleju mineralnego w miejscach nieszczelności. Te znajdują się najczęściej na łączeniach przewodów. Czasami stosuje się prostą metodę polegającą na pokrywaniu mydlinami przewodów układu klimatyzacji i ich połączeń. W przypadku wycieków gazu (czynnika chłodzącego) w nieszczelnych miejscach mydliny zaczynają się pienić. 
Wstępne sprawdzenie klimatyzacji może być tylko punktem wyjścia do jej dalszej kontroli w profesjonalnym warsztacie. W przypadku niemiłej woni dobywającej się z układu można go samodzielnie zdezynfekować przy pomocy prostego środka w sprayu (odgrzybiacza). Można też samemu wymienić filtr kabinowy. Ale i tak nie zwolni nas to z konieczności sprawdzenia szczelności układu przez mechanika (np. za pomocą specjalnego czujnika – testera szczelności) i podłączenia układu do profesjonalnej stacji kontroli klimatyzacji. Trzeba jeszcze pamiętać o tym, że uzupełnienie układu nowym czynnikiem R1234yf jest bardzo drogie – może kosztować 1000 zł i więcej. 
Układ klimatyzacji wymaga profesjonalnego serwisowania raz na rok. Bez tego nie będzie działał i stanie się źródłem problemów, wysokiego spalania oraz alergenów.
Samodzielna kontrola układu klimatyzacji