Komitet noblowski od lat wywołuje swoimi decyzjami wielkie emocje. Również w tym roku dużym zaskoczeniem okazał się fakt, że literackiego Nobla otrzymał muzyk i poeta Bob Dylan. Wśród laureatów nagrody nie brakuje też Polaków: wybitnych osobistości z dziedziny nauki, literatury czy polityki. Nic więc dziwnego, że polscy nobliści nie tylko słyną z własnych dzieł (a przynajmniej ich większość), ale również inspirują innych twórców. Specjalnie dla Was wybraliśmy najciekawsze książki poświęcone właśnie tym wyjątkowym postaciom.
„Obecność. Wspomnienie o Czesławie Miłoszu” Anna Romaniuk
Wybitny poeta, laureat literackiego Nobla z 1980 roku uznawany jest za jednego z najważniejszych twórców w historii polskiej literatury. Tymczasem, jak wynika z fantastycznej książki „Obecność. Wspomnienie o Czesławie Miłoszu” autorstwa Anny Romaniuk, on sam miał o sobie dużo mniej pochlebne zdanie. „Moje życie było jednym pasmem klęsk i niepowodzeń” – mawiał Miłosz. Czy jednak rzeczywiście miał powody, by tak twierdzić? Autorka, literaturoznawczyni i krytyczka, przedstawia nam przede wszystkim Miłosza-człowieka, a nie poetę, pisarza czy wykładowcę akademickiego. Człowieka pełnego sprzeczności, wewnętrznych rozterek i pytań. W Obecności o nobliście mówią członkowie jego rodziny, przyjaciele, ale także inni pisarze, dziennikarze i twórcy. Przedstawiciele różnych pokoleń, a każdy z nich miał inne „doświadczenie poety”. Romaniuk wykonała kawał porządnej roboty, a jej książkę o wielkim poecie i wyjątkowym człowieku czyta się jak najlepszą powieść.
„Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej” Michał Rusinek
Szymborska, ostatnia jak do tej pory Polka uhonorowana Noblem, dała się też chyba nam wszystkim najlepiej poznać. Polacy kochali czarującą i dobrą poetkę, która pod koniec swojego życia stała się pewnego rodzaju wyrocznią, celnie komentującą ważne sprawy społeczne. To, że Szymborską „znaliśmy”, nie oznacza jednak, że książka „Nic zwyczajnego” autorstwa jej wieloletniego asystenta i sekretarza Michała Rusinka, nie przedstawia nam czegoś nowego na temat noblistki. Wręcz przeciwnie. Autor ujawnia nieznane dotąd szerszemu gronu oblicze wybitnej poetki, która za wszelką cenę chciała pozostać przede wszystkim normalnym, bliskim innym ludziom człowiekiem, a nie „osobowością”. Rusinek opisuje codzienne zwyczaje Szymborskiej, jej zamiłowanie do żartów i płatania figli. Wszystko to ubrane jest w ciepły, przyjazny język, a z każdej strony bije wielki szacunek, jaki autor miał do swojej przełożonej.
Przeczytaj pełną recenzję książki Michała Rusinka „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”. 
box:offerCarousel
„Zanim” Katarzyna Zyskowska-Ignaciak
O Marii Skłodowskiej-Curie napisano niezliczoną liczbę książek i prac naukowych. Zdecydowana większość z nich dotyczy oczywiście jej wybitnych dokonań z dziedziny fizyki i chemii, wiele – skandali, jakie wywoływała na przełomie wieku swoim wyemancypowaniem i silnym charakterem. „Zanim” autorstwa Katarzyny Zyskowskiej-Ignaciak już z okładki informuje czytelnika, że oto w jego ręce trafiła pozycja zupełnie inna niż pozostałe. Pisarka skupiła się bowiem na mniej znanym, choć równie ciekawym, „polskim epizodzie” z życia podwójnej noblistki.
Książka Zyskowskiej-Ignaciak to oparta na faktach, ale sfabularyzowana powieść o trudnych początkach Skłodowskiej-Curie. Pochodziła ze zubożałej rodziny nauczycielskiej i choć marzyła o studiach, nie mogła sobie na nie pozwolić. Zamiast tego na początku 1866 roku 18-letnia wówczas Maria opuszcza rodzinny dom i podejmuje się pracy guwernantki w Szczukach, na dworze bogatego ziemianina Juliusza Żórawskiego. Tam Skłodowska przeżywa pierwszą wielką – i niespełnioną – miłość.
Zyskowska-Ignaciak z dużą dbałością o historyczną poprawność odmalowuje te zdecydowanie mniej znane lata z biografii naszej wielkiej uczonej. Porywająco opisuje nie tylko burzę wielkich emocji, jakie odczuwała przyszła noblistka, ale i otoczenie, w jakim przyszło jej wchodzić w dorosłość. Całość utrzymana jest w romantycznym, nieco melancholijnym tonie, ale autorce udaje się uniknąć patosu.
„Zanim” czyta się jednym tchem, a oparta na faktach z biografii Skłodowskiej-Curie fabuła, pomaga zrozumieć jej późniejsze wybory i zachowania.
„Zadra. Biografia Lecha Wałęsy” Jan Skórzyński
Nasz jedyny żyjący noblista to postać budząca ogromne kontrowersje. Dla jednych bohater bez skazy, dla innych – megaloman, który przypisał sobie zasługi milionów zaangażowanych w ruch „Solidarności” Polaków. Wałęsa to niewątpliwie postać pełna sprzeczności, złożona i trudna. Z biografią laureata Pokojowego Nobla zmierzył się Jan Skórzyński, a efektem jego pracy jest książka „Zadra”. Autor skupia się w niej przede wszystkim na politycznej działalności byłego prezydenta, jednak znajdziemy tu też informacje na temat jego życia sprzed aktywności opozycyjnej. Do pewnego momentu może wydawać się jednak, że Skórzyński maluje Wałęsie laurkę i nie jest obiektywny. To szybko zmienia się, gdy zaczyna opisywać konflikty bohatera z jego politycznymi przyjaciółmi i zakulisowe rozgrywki, w których Wałęsa okazał się twardym i bezkompromisowym graczem.
„Piórem czy mieczem. Opowieść o Henryku Sienkiewiczu” Anna Czerwińska-Rydel
Życie pierwszego Polaka uhonorowanego literackim Noblem było niemal równie ciekawe, jak to z kart jego porywających powieści i nowel. Sienkiewicz, dzisiaj kojarzący się przede wszystkim z epicką „Trylogią” czy znaną na całym świecie powieścią „Quo Vadis”, całkiem niesłusznie skazany został na rolę autora szkolnych lektur. O młodości i życiu pisarza w zabawny i wciągający sposób pisze w książce „Piórem czy mieczem” Anna Czerwińska-Rydel. To historia Basi, która wraz z klasą odwiedza muzeum Sienkiewicza. Tam poznaje zafascynowanego twórczością i biografią noblisty kustosza, pana Mosia. Wraz z nim wyrusza w ekscytującą podróż po życiorysie pisarza, jednocześnie… zajadając ciastka.
To książka skierowana przede wszystkim do najmłodszych czytelników, ale kto wie, być może i ich rodzice dowiedzą się z jej lektury czegoś nowego. Dodatkowym atutem są piękne ilustracje autorstwa Doroty Łoskot-Cichockiej.
Biografie polskich noblistów fascynują i wzbudzają emocje. Mamy nadzieję, że wybrane przez nas pozycje pozwolą wam lepiej poznać naszych wybitnych rodaków i ich drogę do międzynarodowego uznania i sławy.
Od ostatniego polskiego Nobla mija w tym roku dokładnie 20 lat. Nasi laureaci tej prestiżowej nagrody to postacie wybitne, co nie ulega najmniejszej wątpliwości. Nic więc dziwnego, że bez trudu znajdziecie wiele bardzo ciekawych książkowych pozycji na ich temat. Wybraliśmy dla was najbardziej interesujące.