Amerykańska krytyczka nagrodzona Pulitzerem napisała książkę o tym, jak wyglądała i nadal wygląda czarnoskóra elita USA. Tytułowy Negroland nie jest nazwą dzielnicy albo innego rejonu. To swego rodzaju ekskluzywny klub, do którego przynależność nie oznacza jednak, że wygrało się los na loterii. Elita wśród dyskryminowanych
Słowo „Negroland” w języku polskim nie ma tej siły rażenia co w angielskim. Słowo „negro” i jego pochodne są zakazane, „negro” to zwrot, którego żaden szanujący się biały obywatel nie wypowie publicznie. Nie używa się go w prasie ani w telewizji, stanowi straszliwą obelgę i wyraz głębokiego rasizmu. „Negro” można przełożyć na polski jako „czarnuch”, ale nasz język i nasze życie publiczne nie są (niestety) tak uwrażliwione na przejawy rasizmu i choć to paskudne słowo, z pewnością da się je usłyszeć.
Margo Jefferson już w tytule nadaje tę kontrowersyjną nazwę swojej grupie społecznej, od razu dając tym samym do zrozumienia, że choć urodziła się w zamożnej rodzinie należącej do czarnoskórej elity, jej pozycja w społeczeństwie amerykańskim nie była prawdziwie uprzywilejowana. Rodzina Jefferson wśród Afroamerykanów stanowiła elitę, coś w rodzaju arystokracji, jednak wobec reszty społeczeństwa mogli się uważać co najwyżej za dobrze sytuowaną klasę średnią.
Wszędzie obcy
Afroamerykańskie elity nie miały łatwego życia ani wśród białych, ani wśród czarnych. Jedni i drudzy uważali ich za obcych. Dopuszczano ich, niechętnie i ostrożnie, do życia wśród białych. Stanowili część eksperymentu społecznego, w ramach którego biali pozwalali czarnym na integrację, ale tylko starannie wybranym, tym najbogatszym, najlepiej wykształconym. Mimo to nie uważali ich za równych sobie. Ogół czarnoskórych Amerykanów także miał za złe swoim elitom zbytnie spoufalanie się i podążanie ścieżką białych. Zresztą faktycznie przepustką do lepszego życia bywało odcięcie się od swoich korzeni. Wielu młodym ludziom wydaje się, że wystarczy być pięknym i bogatym, żeby osiągnąć szczęście i odnieść sukces. Niestety, po lekturze książki Jefferson okazuje się, że konieczny jest jeszcze jeden czynnik – właściwy kolor skóry.
Przeszłość i kobiecość
„Negroland” nie jest tylko autobiograficzną relacją autorki, która urodziła się w latach 50. XX wieku w takiej właśnie dobrze sytuowanej, ale rozdartej rodzinie. Jej książka to także reporterska próba spojrzenia na współczesne społeczeństwo z szerszej, również historycznej perspektywy. Jefferson bezlitośnie przypomina kolejne etapy walki o równouprawnienie, uświadamiając czytelników, że to jeszcze nie koniec, że Afroamerykanie nadal mają o co walczyć.
Jednocześnie Jefferson otwiera przed nami dodatkową perspektywę. Jako kobieta wielokrotnie była wdzięczna za to, że niektóre części jej ciała nie są typowe dla czarnoskórych. Opisuje walkę o prostowanie włosów i inne zabiegi, które miały sprawić, że będzie bardziej przypominała białą dziewczynę. Jej relacja bywa nacechowana emocjonalnie, ale autorka nigdy się nad sobą nie użala. Analizuje, wspomina i wytyka, a lektura „Negrolandu” przypomina rozmowę z ciekawym człowiekiem. 
Źródło okładki: strona www.gwfoksal.pl
„Negroland. Zapiski z życia afroamerykańskich elit” Margo Jefferson – recenzja