Kiedy opanujemy już fotografię, w której wykorzystujemy światło zastane, większość z nas idzie dalej i chce zgłębić tajniki błyskania w plenerze. O czym należy pamiętać, aby udoskonalać swój warsztat? Błyskanie w plenerze to niewątpliwie wyższy poziom na naszej fotograficznej drodze. Nie jest to sztuka prosta, ale zdecydowanie warta poznania, bo efekty użycia lamp w plenerze mogą być bardzo ciekawe. Podstawą jest jednak opanowanie do perfekcji pracy ze światłem zastanym.
Ogólnie rzecz ujmując, błysk w plenerze krok po kroku wygląda tak:
Sprawdź czas x-sync swojego aparatu,
Wybierz miejsce i zmierz ekspozycję światła zastanego,
Zdecyduj, czy błysk ma dominować nad zdjęciem, czy ma być jedynie wypełnieniem,
Dobierz parametry ekspozycji tak, aby nie przekroczyć czasu x-sync, i uwzględniając, czy decydujesz się na niedoświetlenie tła,
Wybierz modyfikator pasujący do oczekiwanego klimatu zdjęcia,
Zrób serię zdjęć testowych, dobierając odpowiednią energię błysku,
Ciesz się udanymi zdjęciami!
Od ogółu do szczegółu, czyli spróbujmy teraz zgłębić poszczególne punkty.
Studyjna lampa z akumulatorem czy reporterski speedlite?
Nie da się ukryć, że obydwa rozwiązania mają swoich zwolenników. Lampy reporterskie są zdecydowanie bardziej mobilne, ale praca w słoneczny dzień jest właściwie niemożliwa. Ich maksymalna energia błysku jest znacznie mniejsza niż lamp studyjnych. Używanie lamp reporterskich sprawdzi się w bardzo pochmurny dzień lub gdy modelkę ustawimy w cieniu. Jeśli jednak warstwa chmur jest mniejsza, a dodatkowo będziemy chcieli użyć np. softboxa lub parasolki, błysk będzie ledwie widoczny. Wtedy musimy zdecydować się na dwie-trzy lampy, co z kolei zdecydowanie ograniczy mobilność i wygodę. 
Od czego zacząć?
Aby błyskać w plenerze, musimy opanować zasady, które będą niezbędne, żeby błysk na zdjęciach był w ogóle widoczny. Pierwszym krokiem powinno być zmierzenie ekspozycji światła zastanego. W pochmurny dzień niech będzie to 1/1000 sekundy, przy przysłonie f/2.8 i ISO 100. Jednak włączając lampę, niezależnie od jej maksymalnej energii błysku, błysk na zdjęciu nie będzie widoczny. Dlaczego? Otóż ogranicza nas czas x-sync, czyli najkrótszy czas otwarcia migawki, w którym cała matryca wystawiona jest na działanie światła, a nie jedynie jej część podczas przechodzenia szczeliny. Zazwyczaj waha się w przedziale pomiędzy 1/160 a 1/320 sekundy. 
Kolejnym krokiem jest podjęcie decyzji o tym, jak ma wyglądać finalne zdjęcie – czy decydujemy się jedynie na wypełnienie sceny błyskiem, czy chcielibyśmy, aby błysk na zdjęciu grał pierwsze skrzypce, a co za tym idzie – aby tło było ciemniejsze niż fotografowana osoba.
Kiedy robię zdjęcia w plenerze, zazwyczaj zaczynam od ustawienia wszystkich pozostałych parametrów – dopiero ostatnim krokiem jest włączenie lampy. Sztuką jest odpowiednie rozplanowanie sesji – to pozwoli zaoszczędzić sporo czasu, a także energię w akumulatorach. Najpierw dobierz ekspozycję, odpowiedni modyfikator, a dopiero potem włącz lampę. W przeciwnym razie zużyjesz połowę energii na nieudolne testy.
Dobór modyfikatorów
Błyskając w plenerze, wybieram zazwyczaj niezbyt duże modyfikatory. Dlaczego? Po pierwsze, są łatwe w transporcie, mieszczą się w samochodzie osobowym. Rozkładanie i składanie 180 cm okty zabiera sporo czasu. Po drugie, mniejsze modyfikatory zabierają mniej światła, przez co energia błysku może być mniejsza, dzięki czemu będziemy mogli zrobić więcej zdjęć na jednym akumulatorze. Po trzecie, mniejsze modyfikatory są mniej podatne na podmuchy wiatru, który może wywrócić cały zestaw. Bez asystenta zapanowanie nad stabilnością statywów to dość skomplikowana sprawa.
W plenerze najczęściej korzystam z mojego ulubionego beauty disha 42 cm, który daje dość kontrastowe światło, a do tego jest bardzo poręczny. Zawsze mam przy sobie klasyczne parasolki, najczęściej białe, które są przede wszystkim najbardziej mobilnym modyfikatorem. Minusem jest jednak mocne rozpraszanie światła w całym kadrze, przez co mocno oświetlana jest również ziemia przed modelką. 
Dopiero po wyborze modyfikatora zabieramy się za dostosowanie energii błysku, ponieważ różne modyfikatory w różny sposób absorbują światło. Dobór energii błysku jest już metodą prób i błędów, ale mając ustalone wszystkie parametry, bez problemu dobierzemy ją po trzech, czterech zdjęciach.
Czym wyzwalać lampę?
Dobór metody wyzwalania lamp jest niezwykle ważny, szczególnie podczas pracy w plenerze, która jest znacznie bardziej wymagająca. Możemy to zrobić na kilka sposobów.
Kabel – kupujemy zazwyczaj w pakiecie z lampą. Ważne, żeby wiedzieć, czy nasz aparat ma pasujące gniazdo, do którego będziemy mogli wpiąć końcówkę PC. Jeśli nie – trzeba zaopatrzyć się w odpowiednią kostkę na stopkę aparatu. To bardzo uniwersalne rozwiązanie, jednak w plenerze nigdy z niego nie korzystam.
Fotocela – to kolejna metoda, która jednak kiepsko sprawdza się w plenerze. Fotocela wychwytuje błysk innej lampy i wyzwala błysk lampy, w której jest zamontowana. Zdecydowana większość lamp jest w nią wyposażona, jednak ma ona swoje ograniczenia. O ile w studio, gdzie pracujemy w zamkniętym, często niezbyt jasnym pomieszczeniu, fotocela bez większego problemu „widzi” błysk innych lamp, o tyle w plenerze w większości sytuacji nie zadziała.
Tanie wyzwalacze radiowe – to moim zdaniem najlepsze rozwiązanie, kiedy nie mamy budżetu na droższe rozwiązania przenoszące, np. HSS (czyli możliwość pracy z krótszymi czasami otwarcia migawki niż czas x-sync). Dzięki wyzwalaczom radiowym przede wszystkim nie mamy do czynienia z plątaniną kabli, a także nie jesteśmy ograniczeni ich długością, bo nawet najtańsze rozwiązania mają zasięg kilkudziesięciu metrów. Dodatkowo działają tak samo niezależnie od tego, czy pracujemy w nocy, czy w pełnym słońcu. Warto jednak sprawdzić, czy takie wyzwalacze nie wydłużają czasu x-sync, tzn. czy czarny pas nie pojawia się przy czasie np. 1/125 sekundy, mimo że czas x-sync dla naszego aparatu wynosi 1/250 sekundy.
Wyzwalacze radiowe z wyższej półki – mając nieco większy budżet, możemy pokusić się o lepsze wyzwalacze radiowe. Prócz wszystkich zalet ich tańszych odpowiedników zapewnią większy zasięg, będą bardziej niezawodne, a dodatkowo umożliwią pracę w trybie HSS, czyli wykorzystując np. lampy Quantuum DP300/600, będziemy mogli wyzwalać je z czasem otwarcia migawki nawet 1/8000 sekundy. 
Jak to wszystko pogodzić?
Z pewnością pierwsze zdjęcia z lampą w plenerze będą sporym wyzwaniem, ale też niemałym stresem. Teraz oprócz trójkąta ekspozycji musimy myśleć o kolejnym parametrze – energii błysku lampy. Ponadto jesteśmy ograniczeni przez czas x-sync. Niemniej jednak, kiedy przebrniesz przez te wszystkie zawiłości, zrozumiesz, o co chodzi w ustaleniu parametrów, na ekranie aparatu zaczną pojawiać się naprawdę ciekawe efekty. Będziesz dumny, że kolejny poziom opanowany i jesteś krok bliżej robienia bardzo profesjonalnych zdjęć.
Błyskanie lampą w plenerze – jak zacząć?