Wybitna powieść, od której trudno się oderwać. Trzy tomy rodzinnej sagi pełnej bogactwa, trudnych wspomnień i… cierpienia. Na długo pozostanie w twojej pamięci. Wydane w jednym tomie trzy części spektakularnej prozy St Aubyna to porywająca, tocząca się w Londynie, Nowym Jorku i na Riwierze Francuskiej historia Patricka Melrose’a i jego relacji z despotycznym ojcem. Autor stworzył wybitną przypowieść o dziecięcej bezbronności, rodzicielstwie, które czasem okazuje się koszmarem, i wspomnieniach, które nie dają o sobie zapomnieć.
Autor jak bohater filmu
Gdy współczesnego autora porównuje się do literackich mistrzów, jak Prousta czy Wilde’a, to wiedz, że coś jest na rzeczy. A właśnie takie recenzje zbiera Edward St Aubyn, autor bestsellerowej serii o Patricku Melrosie, w której bezlitośnie obnaża sekrety angielskiej elity i… swojej własnej rodziny.
Sam Aubyn, choć już w 2006 roku nominowany był do najbardziej prestiżowej brytyjskiej nagrody literackiej – Bookera – do niedawna uchodził za twórcę niszowego i właściwie nieznanego szerszej publice. Dopiero informacja o planowanej ekranizacji książek o Patricku Melrosie (w jego rolę wcieli się sam serialowy Sherlock – Benedict Cumberbatch) sprawiła, że o pisarzu zrobiło się głośno. To zaskakuje, bo jego biografia sama w sobie nadaje się na niezłą hollywoodzką produkcję. Urodził się w arystokratycznej rodzinie, ukończył prestiżowe szkoły, a do dzisiaj należy do jednego z najstarszych londyńskich klubów dżentelmenów. To nie przeszkodziło mu jednak uzależnić się od heroiny. Pewnie nie pomógł mu w tym ojciec psychopata, wydziedziczony przez krewnych i terroryzujący syna oraz rodzinę. Edward spędził dzieciństwo głównie we Francji, która do dziś jest jego domem rodzinnym. To właśnie tam, w miejscowości Lacoste, zaczyna się pierwszy tom cyklu o Patricku, zatytułowany „Nic takiego”.
Wyższe sfery obnażone
W trzech częściach cyklu („Nic takiego”, „Złe wieści” i „Jakaś nadzieja”) autor opisuje swoje dzieciństwo, czas ogromnego uzależnienia od narkotyków oraz moment wyjścia z niego, gdy stara się uporać z przeszłością. Przeszłością, która jednoznacznie wiąże się z ojcem. Osobą trudną, terroryzującą rodzinę i wpędzającą syna w kompleksy, a także będącą bezpośrednią przyczyną jego późniejszych problemów. Ta niełatwa, skomplikowana (a przy tym wcale nie tak rzadko spotykana!) relacja jest główną osią powieści Aubyna. Ojciec Patricka obecny jest niemal na każdej stronie, najczęściej znęcając się nad żoną czy synem. Patrick myśli też o nim wtedy, gdy nie ma go obok – przy kolejnej porcji heroiny, wciąganiu kokainy czy upijaniu się na umór.
Drugi równie istotny wątek dotyczy angielskiej arystokracji, do której należy też sam autor. Mimo to Aubyn nie ma problemu, by w książce zdecydowanie zdystansować się od przedstawicieli salonowych elit i obnażyć bezsensowną pustkę ich życia. Pisarz do bólu szczerze opisuje hipokryzję, perfidię i okrucieństwo tego środowiska. Ich oderwanie od rzeczywistości, zasady niepasujące do współczesnego świata i wydumane problemy ludzi, których stać na wszystko. Na odmalowanie tak ostrego portretu brytyjskich i amerykańskich elit nie odważył się przed nim chyba jeszcze nikt. Z niecierpliwością czekam na kontynuację tego wątku w dwóch kolejnych – i ostatnich – częściach sagi o Patricku, które mają ukazać się w polskim przekładzie już jesienią.
To, dlaczego „Patrick Melrose” wzbudza takie emocje i robi takie wrażenie, nie trudno zrozumieć. Historia jest bowiem wstrząsająca, a to wrażenie potęguje fakt, że jest też na wskroś prawdziwa, pozbawiona fałszywych tonów, manipulacji i przeinaczania tego, co zdarzyło się naprawdę. Dla samego autora pisanie tej książki, o czym on sam otwarcie mówi, miało wartość terapeutyczną i było swoistym oczyszczeniem – wreszcie mógł szczerze opowiedzieć o swojej trudnej przeszłości.
Źródło okładki: www.gwfoksal.pl
„Patrick Melrose. Tom 1. Nic takiego. Złe wieści. Jakaś nadzieja” Edward St Aubyn – recenzja