Polska Rzeczpospolita Ludowa była państwem militarnym. Militaryzacja obejmowała niemal każdego młodego i starszego człowieka. A zaczynało się od wojskowych zabawek. W sklepach mogło brakować mięsa, czekolady, cukru czy butów… ale zawsze można było kupić zabawkowe żołnierzyki, karabiny czy czołgi. 
Państwo militarne od kołyski
Na Ludowe Wojsko Polskie przeznaczano ogromne nakłady finansowe. Przez armię z poboru przewinęły się miliony mężczyzn. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej można było być niemal w każdej chwili powołanym na ćwiczenia. Każdy student odbywał przeszkolenie wojskowe. Zajęcia z przysposobienia obronnego, choć po cichu traktowane jako tzw. michałek, były ważną częścią edukacji każdego młodego człowieka. Na koloniach i obozach harcerskich po zdaniu specjalnego egzaminu można było zdobyć cenne trofeum: Oznakę Sprawności Obronnej (złotą, srebrną lub brązową). 
Zabójcza broń
W sklepach z zabawkami można było kupić wiele typów zabawkowych pistoletów czy karabinów maszynowych. Miały one różne kształty. Niektóre bardziej podobne do oryginałów, inne mniej. Część z nich stylizowano na broń zabytkową, część zaś na „futurystyczną”. Wykonywano je z plastiku, metalu i drewna. Niektóre z nich wydawały przy strzelaniu dziwne odgłosy, rzadko jednak przypominające prawdziwy strzał. Jedną z ciekawszych konstrukcji były też pistolety na piłeczki pingpongowe. 
Największą przyjemność sprawiało jednak strzelanie z korkowców i kapiszonowców. Zacznijmy od tych pierwszych. Jak sama nazwa wskazuje, korkowiec to pistolet (rzadziej „broń długa”), którą strzelało się z korków. Mechanizm był prosty. Naciągało się sprężynę, która ciągnęła ze sobą iglicę. Następnie w lufę „odprzodkowo” wkładało się korek, czyli niewielki walec z masy papierowej, w którego środku była odrobina siarki (lub innego materiału). Po naciśnięciu spustu iglica uderzała w ten materiał, wywołując małą eksplozję. Było przy tym sporo huku, dymu i frajdy. Korkowce rodem z PRL były fatalnie wykonane. Składano je z kilku metalowych wytłoczek. Kupowało się je na odpustach i jarmarkach. Było kilka ich modeli, m.in. rewolwer i coś, co z grubsza przypominało P-64. Jeden z nich miał dwie osobno ładowane lufy, z których można było oddać dwa strzały jeden po drugim. Korki do korkowca nabywało się w niewielkich tekturowych pudełkach. Mieściły one po 25 korków obsypanych wiórkami drzewnymi. 
Kapiszonowce działały na podobnej zasadzie, przy czym elementem uderzającym w kapiszon był zazwyczaj kurek broni. Podkładało się pod niego kapiszon (pojedynczy albo umieszczony na taśmie, na której było ich kilka). Po naciśnięciu spustu kurek opadał, uderzał w kapiszon, co powodowało „strzał”. 
Plastikowa armia
Ogromną popularnością wśród dzieci cieszyły się plastikowe żołnierzyki. Niekiedy ich wykonanie było naprawdę dobre, częściej jednak pozostawiało sporo do życzenia. Urody ujmowały im duże, nieusunięte nadlewki, mało wyraźne detale, szybko odpryskująca farba. Zwano je niekiedy kioskowcami, ponieważ zwykle można je było kupić w kioskach Ruchu. Było wiele typów żołnierzyków – od słowiańskich wojów, przez średniowiecznych rycerzy, polskich husarzy i towarzyszy pancernych (tych nowożytnych, nie mylić z Jankiem Kosem i jego kolegami), napoleońskich wojaków, żołnierzy z II wojny światowej, po (wówczas) współczesnych żołnierzy. Do najcenniejszych należeli kawalerzyści. Wyglądali śmiesznie z nieanatomicznie rozłożonymi nogami, ale na koniach prezentowali się znakomicie.
Specjalne miejsce wśród tych zbiorów zajmują solidnie wykonane figurki królów i książąt polskich oraz słusznie już dziś zapomniane, źle wykonane figurki żołnierzy służących jako patyki lizaków (żołnierzyk był „trzymadłem” lizaka – w podstawce znajdowała się dziura, na której mocowano część jadalną lizaka).
U schyłku PRL-u pojawiły się w sprzedaży pierwsze figurki żołnierzy w skali zbliżonej do 1:72. Byli to chyba Włosi, ale przez ogromne nadlewki ohydnego brązowego plastiku i koszmarne wykonanie nie można ich było do końca rozpoznać. Później w sklepach były dostępne nieco lepiej wykonane figurki, a nawet blokowe, plastikowe modele wozów bojowych, np. OT-62 Topas. 
Militarne modelowanie
Prawdziwemu kilku- czy kilkunastoletniemu strategowi oprócz żołnierzy przyda się sprzęt pancerny i lotnictwo. W sklepach, na odpustach i w kioskach można było zatem kupić wiele modeli czołgów i wozów pancernych. Do najlepszych należały ogromne radzieckie plastikowe modele do sklejania. Można z nich było skleić czołgi i działa samobieżne, np. ISU 152. Modele te były wyposażone w silniki, ruchome gąsienice i, co najważniejsze, sterowany przez kabel system zdalnego sterowania. Jeśli komuś wystarczyło samozaparcia, aby to skleić, zyskiwał cenną zabawkę. Jeśli o czołgach mowa, warto wspomnieć „społeczną” inicjatywę powołania tzw. Klubu Pancernych. Klub ten powstał z inspiracji telewizji po pierwszej emisji serialu Czterej pancerni i pies. Miała ona za zadanie indoktrynację młodzieży w duchu socjalizmu i miłości do ZSRR. Dziś „materialną” pozostałością po niej są legitymacje i znaczki klubowe. 
Jeśli chodzi o lotnictwo, to w sklepach można było kupić wiele modeli zabawkowych samolotów. Modelarze mieli do wyboru dostępne niemal w każdym kiosku plastikowe modele samolotów bojowych w skali 1:72, m.in. RWD-14b Czapla, PZL.37 Łoś, PZL.23b Karaś, Ił 2 m3 czy Jak 1M (ich producentem była ZTS Plastyk). Można było też nabyć RWD-5 (lub wariantowo RWD-5 bis), a potem także RWD-6. W składnicach harcerskich niekiedy można było upolować plastikowe modele do sklejania samolotów pasażerskich (produkcji czechosłowackiej, wschodnioniemieckiej i radzieckiej). Podobnie rzecz się miała z flotą wojenną. Zainteresowanie nią było jednak znacznie mniejsze niż bronią pancerną i lotnictwem. 
Niemal każdy chłopak w PRL marzył o tym, by być jak Janek z Czterech pancernych i psa. Uparcie zbierał żołnierzyki, pielęgnował zabawkowe pistolety, a później cała kolekcja najczęściej lądowała na śmietniku. A szkoda, bo dziś militarne zabawki rodem z PRL są gratką dla kolekcjonerów i powoli... nabierają wartości.
Zabawki militarne z czasów PRLu