Dieta dziecka w wieku przedszkolnym powinna łączyć w sobie kilka założeń. Przede wszystkim musi być smaczna dla dziecka, opierać się na naturalnych, odżywczych produktach i pokrywać wszystkie potrzeby organizmu związane z rozwojem i wzrostem. Rozszerzanie asortymentu produktów w diecie przedszkolaka pozwoli nam kształtować nawyki żywieniowe malucha i zapewnić mu całe spektrum witamin i składników mineralnych niezbędnych do prawidłowej pracy organizmu.
Wbrew pozorom dieta przedszkolaka nie musi różnić się bardzo mocno od diety jego rodziców. Dzieci po 3. roku życia mogą już jeść w zasadzie wszystko to, co dorośli, lecz oczywiście w zmienionych proporcjach. Kluczowym warunkiem włączenia danego produktu do diety dziecka jest jego akceptacja i dobra tolerancja. Oczywiście nie jest to równoznaczne z przyzwoleniem na jedzenie „śmieciowego” jedzenia i nadmiernych ilości słodyczy. Dieta małego dziecka powinna opierać się na niskoprzetworzonych, naturalnych produktach pochodzących ze wszystkich grup składników. Dzisiaj skupimy się na przedszkolakach zdrowych, które nie muszą stosować żadnych modyfikacji diety. 
Ile kalorii potrzebuje moje dziecko?
W przypadku dzieci, które są w fazie intensywnego wzrostu, zapotrzebowanie kaloryczne nie wynika wyłącznie z ilości wydatkowanej energii, ale także (a może nawet przede wszystkim) z faktu, że dziecko się rozwija. Wydłużanie kości, budowanie nowych włókien mięśniowych, rozwój narządów – to wszystko wymaga stałej dostępności energii pochodzącej z węglowodanów i dobrej jakości tłuszczów, budulca w postaci aminokwasów znajdujących się w produktach białkowych oraz wszelkiego rodzaju witamin i składników mineralnych, które stanowią równie ważne elementy diety. Dzieci w wieku przedszkolnym zazwyczaj potrzebują około 1000-1400 kcal dziennie, jednak nie ma konieczności liczenia kalorii w diecie dziecka, które ma prawidłową masę ciała. 
Żaden kalkulator nie jest w stanie precyzyjnie wyliczyć dobowego zapotrzebowania malucha na energię, ponieważ zmienia się ono każdego dnia w zależności od aktywności, a nawet temperatury otoczenia. Dziecko w miarę możliwości powinno samo dozować sobie porcje jedzenia i skończyć posiłek w momencie, kiedy się nasyci. Organizm człowieka jest wyposażony w naturalne mechanizmy regulujące poziom głodu i sytości. To właśnie one powinny być wyznacznikiem ilości spożywanych pokarmów. 
Dopiero w momencie, kiedy dziecko ma niedowagę lub nadwagę, powinniśmy zastanowić się nad tym, jak kontrolować ilość i kaloryczność podawanego dziecku jedzenia. Zdrowym dzieciom z prawidłową masą ciała powinniśmy po prostu podawać wartościowe posiłki bogate w witaminy i składniki odżywcze i dążyć do tego, aby regulacja spożycia energii wytworzyła się samoistnie. Problem z nadmiernym łaknieniem zazwyczaj nie dotyczy dzieci, które jedzą produkty naturalne. Nadmierna konsumpcja z reguły łączy się z produktami wysokoprzetworzonymi, z dużą ilością cukrów, tłuszczu i aromatów. Słodycze, słone przekąski, a nawet zwykły ketchup bardzo pobudzają apetyt i zaburzają fizjologiczny mechanizm regulacji spożywanej energii. Warto o tym pamiętać, zwłaszcza jeśli obserwujemy u swojego dziecka niepokojące symptomy.
Czy przedszkolak może jeść wszystkie produkty?
Zasadniczo tak. Rozszerzanie diety dziecka trwa do końca 12. miesiąca życia i po tym czasie układ pokarmowy dziecka jest już gotowy na przyjmowanie wszystkich rodzajów pokarmów. Oczywiście nie zaleca się podawania dzieciom surowego mięsa, ryb, serów pleśniowych, grzybów czy napojów zawierających kofeinę (w tym mocnego kakao). Układy odpornościowy oraz pokarmowy dziecka wciąż się rozwijają, dlatego nie powinniśmy eksperymentować z takimi produktami w jego diecie. 
Jeśli dziecko w wieku przedszkolnym chce spróbować sushi, wybierzmy dla niego wersję z rybą gotowaną lub opiekaną albo po prostu wersję warzywną. Niewielkie ilości kakao czy lekkiej herbaty na pewno nie zaszkodzą, jednak musimy pamiętać, że produkty te zawierają kofeinę i mogą pobudzać układ nerwowy dziecka. Zaleca się ich mocne ograniczenie lub całkowite wykluczenie, zwłaszcza w przypadku dzieci, które mają tej energii bardzo dużo. Dobrym zamiennikiem kakao w diecie dziecka jest karob, czyli mączka chleba świętojańskiego. Klasyczną herbatę lepiej zamienić na wodę lub lekki napar owocowy. 
Składnikiem, na który powinniśmy uważać w diecie dziecka, jest także błonnik. Chociaż sporo się mówi o tym, że produkty pełnoziarniste są konieczne dla zachowania dobrego zdrowia, to należy pamiętać o tym, że włókno pokarmowe ogranicza wchłanianie składników mineralnych, takich jak wapń, cynk, magnez czy żelazo. Jeśli twoje dziecko zjada sporo warzyw i orzechów, nie musi jeść wyłącznie pełnoziarnistego chleba i grubych kasz. W diecie jest także miejsce na kaszę mannę, budyń jaglany, biały ryż i zwykły makaron. Oczywiście, warto uczyć od najmłodszych lat, że produkty z pełnego przemiału powinny mieć stałe miejsce w diecie, ale zdecydowanie nie należy z nimi przesadzać, bo w przypadku dzieci nadmiar błonnika może być wręcz szkodliwy i prowadzić do niedoborów.
Smak słodki w diecie dziecka
Całkowicie naturalną sprawą jest to, że dziecko preferuje smak słodki. Wynika to z ewolucyjnego przystosowania malucha do odczuwania przyjemności z picia bogatego w laktozę mleka matki. Właśnie dlatego większość dzieci woli jeść gotowaną marchewkę zamiast szpinaku, owoce zamiast warzyw i słodkie płatki śniadaniowe zamiast zwykłej owsianki. To, czy chęć sięgania po produkty słodkie się rozwinie, czy też nie, zależy tylko od nas. Permanentne stymulowanie kubków smakowych cukrem wzmaga w dziecku preferencję do słodkiego smaku i stopniowo zmniejsza wrażliwość na jego odczuwanie. Warto zatem dozować dziecku nie tylko słodycze, ale też wszelkiego rodzaju słodkie jogurty, płatki śniadaniowe z cukrem oraz owoce (dwie porcje dziennie wystarczą). 
Światowa organizacja zdrowia sugeruje, że cukry w diecie nie powinny przekraczać 10% spożywanych kalorii, zatem w przypadku dziecka, które spożywa dziennie około 1000 kcal, energia pochodząca z cukrów nie powinna być większa niż 100 kcal. W przeliczeniu na biały cukier jest to mniej 25 g, czyli 5 łyżeczek. Czy to dużo? Może nam się tak wydawać, jednak po analizie etykiet wielu produktów spożywczych przeznaczonych dla dzieci przestaniemy tak myśleć. W 100 g większości owocowych jogurtów znajduje mniej więcej 10-15 g cukru. W większości przypadków dziecko zjada cały jogurt na raz, czyli spożywa 100% swojej dziennej dozwolonej dawki cukru. Jeśli dodamy do tego cukier z owoców, słodzoną herbatę, tost z dżemem, sok pomarańczowy i słodkie płatki, to może się okazać, że cukru w diecie dziecka jest ponad 50%. 
O ile owoce i naturalny nabiał są całkowicie uzasadnione w diecie przedszkolaka i nawet konwencjonalne słodycze mogą znaleźć swoje małe miejsce w jadłospisie kilkuletniego dziecka, tak budowanie nawyku picia słodkiej herbaty czy napojów zamiast wody nie jest zbyt dobre. Warto o tym pamiętać, ponieważ preferencje dietetyczne dziecka bardzo mocno kształtują się w pierwszych latach życia.
Białko, dobre tłuszcze i wapń w diecie dziecka
Sprawą oczywistą jest to, że dieta dziecka powinna być urozmaicona i pełnowartościowa. Musi zawierać wszystkie potrzebne składniki mineralne i witaminy. Aby zapewnić dziecku wszystko, co niezbędne do prawidłowego funkcjonowanie, powinniśmy skupić się na tym, aby dieta była jak najbardziej rozszerzona. Z doświadczenia wiem, że wiele dzieci żywi się bardzo wąską grupą produktów i jak sobie jakiś smakołyk upatrzy, to najchętniej jadłoby go cały czas. Rolą rodzica jest, aby dać dziecku możliwość spróbowania jak największej ilości produktów – różnorodne owoce, kolorowe warzywa podawane w różnych formach (słupki, surówki, sałatki, na kanapce, w zapiekance, sosie do makaronu), naturalny nabiał (zwłaszcza fermentowany), ryby, jaja, mięsa i dobre źródła tłuszczu powinny się pojawiać w diecie każdego dnia. Tak czy inaczej, najważniejsze w żywieniu dziecka jest prawidłowa podaż białka, wapnia oraz mądry wybór tłuszczów w diecie. 
Białka w diecie dziecka powinno być dużo, ale nie za dużo. Szacuje się, że u dziecka w wieku przedszkolnym zapotrzebowanie na białko wynosi od 15 g do 25 g dziennie. Zasadniczo – im cięższe dziecko, tym więcej białka powinno spożywać. Nie warto jednak podawać dziecku więcej białka niż potrzebuje, ponieważ stanowi to zupełnie niepotrzebne obciążenie dla nerek. 20 g białka znajdziemy w takim zestawie: mały jogurt naturalny (6 g), 1/2 jajka (3 g), 2 łyżki twarożku grani lub serka wiejskiego (6 g), 25 g mięsa z indyka (5 g). Większość przedszkolaków bez trudu zjada taką ilość produktów białkowych.
Podając dziecku produkty białkowe, musimy pamiętać, że wśród nich powinien pojawiać się nabiał. Stanowi on najlepsze źródło wapnia w diecie dziecka i, o ile nie ma alergii na białka mleka krowiego, nie powinniśmy go eliminować z diety przedszkolaka. Podczas wzrostu kośćca wapń jest nam niezwykle potrzebny. Co ważne, jego zapotrzebowanie w diecie przedszkolaka wynosi 700 mg w przypadku dzieci do 3. roku życia i 1000 mg u dzieci od 4. do 9. roku życia. 1000 mg to dokładnie tyle, ile potrzebuje osoba dorosła. U dziecka stajemy w obliczu wyzwania, że całe zapotrzebowanie na wapń musimy zawrzeć w 1000-1400 kcal i 20 g białka. Starajmy się zatem włączać do diety dziecka kefir i jogurt naturalny (najlepiej dodatkowo fortyfikowane wapniem), dobrej jakości ser żółty oraz inne produkty wyjątkowo bogate w wapń. Jeśli dziecko zgodzi się na pastę ze szprotek na kanapce, warto to wykorzystać. Dobrym źródłem wapnia są także migdały, suszone figi, natka pietruszki, jarmuż, brokuły i produkty fortyfikowane. Część wapnia dziecko może także czerpać z wody mineralnej.
Bardzo istotny w diecie dziecka jest także tłuszcz. Lipidy w diecie dziecka nie powinny być ograniczane. Zapotrzebowanie na tłuszcze u przedszkolaka wynosi od 35 g do 55 g dziennie. To całkiem sporo jak na nasze klasyczne rozumienie zdrowej diety. Właśnie z tego powodu dziecko powinno dostawać pełnotłusty nabiał i masło (bogate w naturalną witaminę D), ulubione orzechy oraz oliwę. Chociaż w Polsce utarło się, że dziecko powinno jeść masło, to w innych regionach świata, gdzie oliwa stanowi kluczowy tłuszcz w diecie, maluchy od 1. roku życia zajadają się chlebem z oliwą. Warto przenieść ten włoski zwyczaj na polskie warunki. Dobierając tłuszcze do diety dziecka, można zatroszczyć się o kwasy tłuszczowe omega-3, które pozytywnie wpływają na rozwój układu nerwowego. Znajdziemy je w tłustych rybach morskich, orzechach włoskich i siemieniu lnianym. Warto próbować włączyć te produkty do diety przedszkolaka, a jeśli nie jest to możliwe, to rozważyć suplementację tranem.
Jak widzisz, dieta dziecka w wieku przedszkolnym nie jest trudna do wdrożenia. Zakładając, że w domu obecne są prawidłowe nawyki żywieniowe, możemy stwierdzić, że przedszkolak może w dużej mierze jadać to samo, co jego rodzice. Niezbędna jest natomiast modyfikacja w obrębie ilości spożywanych kalorii i zadbanie o wysoką podaż wapnia. Większość dzieci nie potrzebuje suplementów diety i jest w stanie pokryć zapotrzebowanie na składniki mineralne i witaminy wraz z pożywieniem. Jedyny suplement, jaki zalecany jest dzieciom w standardzie, to witamina D, w okresie od wczesnej jesieni do późnej wiosny. Skupmy się na ograniczeniu produktów gotowych (zwłaszcza tych z dużą ilością cukru), budujmy z dzieckiem nawyk picia wody i dbajmy o to, aby dieta była różnorodna. To naprawdę wystarczy, aby maluch rósł zdrowo i rozwijał się w prawidłowy sposób.
Dieta przedszkolaka: czym różni się od żywienia dorosłego i na co zwracać szczególną uwagę, komponując jadłospis dla dziecka