Skandynawia kryminałem stoi. O tym nie trzeba chyba przekonywać żadnego fana gatunku. Popularność twórców z północnej Europy sprawiła, że powieści z dreszczykiem przeżywają od kilku lat prawdziwy renesans popularności, o czym świadczyć mogą również sukcesy pisarzy z innych krajów Europy, w tym z Polski.
Nie zmienia to jednak faktu, że Szwedzi i Norwegowie są prawdziwymi mistrzami gatunku, a pochodzący stamtąd pisarze stają się wielkimi gwiazdami światowej literatury. Jednym z najbardziej popularnych twórców kryminałów jest Jo Nesbø, który również u nas cieszy się wielką sympatią. Ta przyda mu się szczególnie teraz, gdy ekranizacja jednej z jego powieści, „Pierwszego śniegu”, zebrała fatalne recenzje. Jeżeli więc kusiła was perspektywa filmowego seansu na podstawie prozy Norwega, to… ciekawiej po prostu zanurzyć się w książkowym pierwowzorze. Lepiej na tym wyjdziecie.
Bałwan oznacza zło
Twórcy horrorów i kryminałów już dawno upodobali sobie dziecięcą symbolikę, której niewinność w zestawieniu z mrożącą krew w żyłach fabułą robi ogromne wrażenie. To dzięki Stephenowi Kingowi i jego kultowej książce „To” już nigdy tak samo nie spojrzę na klauna, a teraz Nesbø chce mi odebrać inne wspomnienie z beztroskiego dzieciństwa – bałwana. 
A ten w „Pierwszym śniegu" ma wyjątkowo wstrząsające znaczenie. Bałwany pojawiają się w Oslo zawsze wtedy, gdy spadnie pierwszy śnieg. Niektóre są pozostałością po zabawie dzieci, ale nie ten. Ten jest szczególny, oznacza bowiem… śmierć.
Od lat wraz z nadejściem zimy w norweskiej stolicy w tajemniczych okolicznościach zaczynają znikać zamężne kobiety. 2 listopada 2004 roku ta sytuacja się powtarza. W tym samym czasie komisarz Harry Hole otrzymuje anonimowy list, którego autor podpisuje się jako „Bałwan”. Anonim nie wybiera komisarza przypadkowo. Harry to bowiem jedyny norweski policjant, któremu udało się schwytać seryjnego mordercę. W dodatku przez lata służby zajmował się niezliczonymi sprawami tajemniczych zaginięć. Dopiero tajemniczy list sprawia jednak, że komisarz zaczyna zauważać pomiędzy tymi pozornie niezwiązanymi ze sobą sprawami wspólne wątki. Wszystkie zaginione kobiety miały nie tylko mężów, ale też pewien sekret, który skrzętnie ukrywały przed światem. Hole musi nie tylko odnaleźć tajemniczego Bałwana, ale i uchronić przed nim kolejne potencjalne ofiary. Rozpoczyna się wyścig z czasem i… śniegiem, który przynosi śmierć.
„Pierwszy śnieg” to kolejny dowód na to, że Skandynawowie jak mało kto na świecie doskonale wyczuwają klimat i atmosferę kryminału idealnego. Pewnie pomocny jest w tym fakt, że przyszło im żyć w miejscu, w którym brakuje słońca, a większość dni skąpana jest w szarym półmroku, sprzyjającym budowaniu napięcia.
A tego w obszernej, wielowątkowej powieści Nesbø nie brakuje. Autor wszystkie elementy skomplikowanej, wciągającej intrygi składa jednak w całość, nie pozwalając czytelnikom nie tylko na oderwanie się od lektury, ale i pogubienie w gąszczu postaci i wątków. 
Hole, jak większość policjantów-bohaterów kryminałów, nie jest człowiekiem idealnym, a często wydaje się wręcz odpychający. To tak zwany „mężczyzna z przeszłością”, który stosuje niekonwencjonalne metody, nie grzeszy poukładanym życiem osobistym i nie stroni od alkoholu, który często zdaje się jego jedynym lekarstwem na znoszenie rzeczywistości.
W „Śniegu” nie brakuje mocnych, makabrycznych scen, ale każda z nich jest potrzebna i ma uzasadnienie. Pisarz nie korzysta z nich tylko po to, by podbić poziom przemocy i sensacji, lecz odkrywa też za ich pomocą nowe warstwy historii, przybliżając nas do szokującego finału. Jednocześnie nie brakuje tu ironii, a nawet czarnego humoru, który nieco łagodzi chłodny klimat powieści.
Źródło okładki: www.publicat.pl/wydawnictwo-dolnoslaskie
O siódmym tomie przygód detektywa Harry’ego Hole’a było ostatnio głośno z powodu… wyjątkowo nieudanej filmowej ekranizacji. Na szczęście proza Nesbø wciąż zachwyca tak samo.