Dwa elementy – jedno przeznaczenie
Jednak my, w znacznej większości użytkownicy „zwykłych” aut, nie mamy jeszcze dostępu do tego rodzaju technologii. Co prawda powstają już auta ze skrzyniami, które mają jeden bieg, ale jest to na razie mały odsetek, głównie auta elektryczne lub spalinowo-elektryczne, tzw. hybrydy.Klasycznym układem przeniesienia mocy z silnika na koła od zarania motoryzacji jest skrzynia biegów. Do dokładnej i w miarę bezproblemowej synchronizacji pomiędzy danymi biegami a obrotami silnika dodano bardzo szybko sprzęgło oraz koła zamachowe i dwumasowe. Od tego czasu obydwa mechanizmy są nierozłącznym elementem. Automatyczne skrzynie biegów są wyposażone w inne odmiany sprzęgła.
Zużycie sprzęgła i skrzyni biegów – jak to rozpoznać?
Ponieważ obydwa elementy są kluczowe dla naszych pojazdów, warto wiedzieć, jakie objawy ich zużycia możemy sami szybko zdiagnozować. A warto to zrobić wcześniej, ponieważ naprawy są zwykle kosztowne. Chodzi nie o cenę części, co sam proces wymiany. Skrzynie biegów i sprzęgła są elementami trudno dostępnymi we wnętrzu auta. Wcześniejsze rozpoznanie awarii może owocować tym, że element będzie się jeszcze nadawał do tańszej regeneracji.
Sprzęgło
Dzięki niemu możemy zmieniać biegi w naszym samochodzie, w skrócie – przenosi obroty wału silnika na mechanizm skrzyni biegów. Dzięki temu możemy zmieniać biegi albo stać na luzie z włączonym silnikiem – wtedy skrzynia jest jakby odłączona od wału. Objawy zużycia to w głównej mierze ślizganie się i płytkie branie sprzęgła. Ślizganie się występuje wtedy, gdy – mimo dodawania gazu i podnoszenia się obrotów silnika – auto nie przyspiesza lub przyspiesza bardzo powoli. W drodze wyjątku możemy to sprawdzić, rozpędzając auto pod górkę i wrzucając najwyższy bieg przy około 1500 obrotów na minutę. Jeżeli po stanowczym dodaniu gazu sprzęgło się wyślizgnie, możemy mieć pewność, że w niedługim czasie czeka nas wymiana. Jednak nie należy stosować tej metody za często, ponieważ mocno obciąża i nadwyręża auto. Gdy podczas zmiany biegów słyszymy ponadprogramowy hałas lub czujemy swąd przy ruszaniu, możemy myśleć nad wymianą sprzęgła.
Skrzynia biegów
box:offerCarousel
Skrzynia biegów pośredniczy w przełożeniu mocy, dzięki niej możemy dopasować prędkość obrotową silnika do prędkości samochodu oraz odwrócić działanie, by móc korzystać z biegu wstecznego.W skrzyni biegów może niestety zepsuć się praktycznie wszystko. Gdy zaczynają się problemy z przełożeniami biegów lub redukcją (ciężkie wchodzenie biegów, zgrzyty podczas zmiany biegów) – mamy pierwsze symptomy zużycia. Awarię zwiastują również podejrzane dźwięki.Niestety, nie ma złotego środka na utrzymanie skrzyni w idealnej kondycji. Jazda z małymi prędkościami na zbyt niskich obrotach obciąża łożyska, zbyt ostre traktowanie gazu i szybkie, sportowe przełożenia powodują uszkodzenia kół zębatych. Są to skomplikowane i często ciężkie w naprawie elementy. Dochodzą do tego coraz częstsze błędy konstrukcyjne, które predestynują skrzynię do awarii już na taśmie montażowej.
Naprawy i wymiany
Jeżeli chodzi o sprzęgło, są tylko dwie drogi. Zakup nowego elementu lub regeneracja starego. Zakup to przeważnie dość pokaźny wydatek, dlatego wielu kierowców szuka tanich zamienników. Niestety, często okazuje się, że najtańszy zamiennik, nawet nowy, to gorsza jakościowo opcja niż używany, oryginalny element po regeneracji. Często w ramach regeneracji mamy możliwość odesłania własnego sprzęgła i otrzymania w zamian już zregenerowanego. Możemy jednak zastrzec, że chcemy otrzymać nasze. Według opinii mechaników dobry fachowiec jest w stanie zregenerować około 90 procent uszkodzonych mechanizmów. Różnica cenowa między częścią zamienną (porządnej jakości) a regenerowaną to często nawet około 60 procent wartości.
box:offerCarousel
Jednak bardzo rzadko dawana jest gwarancja na część po regeneracji albo nawet wcale. Jeżeli była przeprowadzona w nieprawidłowy sposób, awaria może wrócić znacznie szybciej. Dlatego w miarę możliwości starajmy się zakupić kompletne sprzęgło od renomowanej firmy produkującej zamienniki. Wymiana skrzyni biegów to również często ogromny wydatek, nieraz przekraczający wartość auta. Można naprawiać i wymieniać poszczególne elementy, takie jak: synchronizatory biegów, poduszki, wybieraki lub całe zestawy naprawcze. Ponieważ w procesie naprawy lub wymiany skrzyni dużą rolę odgrywa też cena robocizny, dobry fachowiec powinien doradzić, czy lepiej jest wymienić kompletną skrzynię, czy tylko niektóre jej elementy.
W motoryzacji coraz częściej sprawdza się opinia: „im nowsze auto, tym gorsze”, ponieważ nowsze auta, często – mimo atrakcyjnego wyglądu i wyposażenia – produkowane są niezwykle oszczędnościowo, przez co ich podzespoły znacznie częściej ulegają awariom. Niektórych po prostu nie da się uniknąć. Dlatego nawet przy zakupie używanej, ale mało zużytej skrzyni możemy natknąć się na dokładnie taką samą awarię, jaką miała nasza oryginalna przekładnia... Jest to kolejny argument przemawiający za tym, by w miarę możliwości inwestować w nowe części, które są na gwarancji.
Niedawno, na targach motoryzacyjnych w Genewie, ekskluzywny sportowy producent Koenigsegg zaprezentował swoje najnowsze dzieło – potężny, supersportowy bolid Regera o mocy 1500 koni. Najbardziej zadziwiająca w tym modelu jest nie tylko moc, ale i sposób przenoszenia jej na koła. Koenigsegg twierdzi bowiem, że ich najnowszy model posiada tylko jeden bieg do przodu, co jest i imponujące, i niesamowite.