Wolne miasto Gdańsk ze swoją fascynującą historią stanowi intrygujące tło dla sagi rodzinnej, opowiadającej losy niejakich Hollenbachów – rodziny naznaczonej pewną brzemienną w skutkach decyzją podjętą w przeszłości. Akcja „Skaz” toczy się na dwóch planach czasowych. Katarina, która zanim wyemigrowała do Niemiec, była po prostu Kasią, po śmierci prababki znajduje w jej rzeczach osobistych zdjęcie, które wprawia ją w osłupienie. Fotografia przedstawia dwie identyczne, mniej więcej siedemnastoletnie dziewczyny – prababcię i jej siostrę bliźniaczkę. Siostrę, o której istnieniu rodzina Katariny nie wiedziała.
Kasia zaczyna przyglądać się sprawie bliżej i udaje jej się zdobyć nazwisko oraz imię siostry prababci. I choć są to lata osiemdziesiąte, a nieznana krewna mieszka w RFN-ie, Katarinie udaje się z nią skontaktować. Gdy ta przyjeżdża na grób siostry, zaczyna opowiadać historię, która jest zarazem wyjaśnieniem tego, że siostry zerwały ze sobą wszelkie kontakty.
Rodzinna tajemnica
Najciekawsza i najobszerniejsza część opowieści toczy się w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Bliźniaczki Johanna i Henrietta przyszły na świat na przełomie XIX i XX wieku w zamożnej, kupieckiej rodzinie w Gdańsku. Z wyglądu niemalże identyczne, były zupełnie inne pod względem charakteru. Johanna jest wyciszona i łatwo ulega wpływom innym ludzi. Henrietta to prawdziwy wulkan energii, wie, czego chce i nie liczy się z opinią innych. Obie otrzymały staranne wychowanie, zaś ich jedynym zadaniem jest znalezienie dobrych mężów. Nie wszystko idzie tak, jak chcieliby ich rodzice.
Czasy, w których przyszło im żyć, są niepewne. Niedawno skończyła się wojna, cień kolejnej wisi już nad horyzontem. W tym gorącym okresie siostry wyjeżdżają do Berlina, miasta kosmopolitycznego i ekscentrycznego. Henrietta, zachłyśnięta blichtrem i brakiem zahamowań, czuje się tam jak ryba w wodzie.
Johanna wraca jednak do Polski. Już wcześniej była zakochana w Polaku, jednak jego robotnicze pochodzenie nie było dość dobre na jej rodziców. Ostatecznie wyszła za mąż za innego, podłego i okrutnego człowieka.
Ostatecznie obie siostry będą zmuszone podjąć decyzje, których skutkiem będzie rozłam w rodzinie i zerwanie stosunków między bliźniaczkami.
Wielka historia w tle
Pełnoprawnym bohaterem powieści jest Gdańsk. Autorka nie kryje fascynacji tym miastem i jego historią. To właśnie w malowniczym otoczeniu portu, nadbrzeżnych uliczek, wielokulturowych dzielnic, baraków i magazynów toczą się losy bohaterów. Przełomowe dla historii miasta chwile są potraktowane z takim samym pietyzmem, jak dramatyczne momenty z życia Hollenbachów. Miasto rozdarte, jako swoje traktowane przez Niemców i Polaków, wydaje się być doskonałym tłem dla opowieści o dylemacie rodziny, której dwie córki wybrały życie po dwóch stronach granicy.
To fascynujące, ze starannością odmalowane tło historyczne jest wielkim atutem tej książki. Autorka musiała poświęcić mnóstwo czasu na badania – z szczegółami opisuje miejsca i zamieszkujących je ludzi. Nawet ta część powieści, która toczy się współcześnie, opowiada o ważnym momencie z życia miasta – Katarina poznaje swoją cioteczną prababkę w tym samym dniu, w którym Wałęsa przeskoczył przez płot Stoczni Gdańskiej.
„Skazy”Izabeli Żukowskiej to świetna lektura dla osób, które lubią opowieści o rodzinnych sekretach oraz takie, które w tle mają ważne wydarzenia historyczne. Do kupienia w formie e-booka od ok. 25 zł.
Źródło okładki: www.proszynski.pl
„Skazy” Izabela Żukowska – recenzja