Wyprawa po ciała Tomka Kowalskiego i Macieja Berbeki była nie tylko trudna i ryzykowna, ale także pełna emocji i osobistego zaangażowania. W jej skład wchodzili bowiem członkowie rodzin zmarłych alpinistów, zaś kierownikiem jest Jacek Berbeka, brat Macieja – człowiek kategoryczny, wrogo nastawiony do mediów, oskarżycielski. Jacek Hugo-Bader, reporter, nie jest mile widzianym towarzyszem, a jednak udaje mu się przekonać Berbekę, by ten wyraził zgodę na jego udział, a także na późniejsze wydanie książki o wyprawie.
Kontrowersje
Trudno zgadnąć, jakie pobudki kierowały Jackiem Berbeką, kiedy zgadzał się na to, by Hugo-Bader pojechał wraz z nim, z rodzicami Tomka Kowalskiego i jego dziewczyną na zbocza Broad Peaku. Ewidentnie z obecności reportera nie jest zadowolony. Nie ułatwia mu pracy, niechętnie z nim rozmawia, odsuwa na bok. Po wszystkim zaś oburza się na to, co w książce się znalazło i uważa, że jego zaufanie zostało nadużyte. Zarzuca Hugo-Baderowi kłamstwo, brak szacunku dla uczuć pogrążonych w żałobie rodzin i przedstawienie całego środowiska alpinistycznego w niekorzystnym świetle. Ten broni się, twierdząc, że dobry reportaż „pisze się krwią” i nie ma w nim miejsca na wyważone, letnie uczucia.
Spory z Berbeką to nie jedyne kontrowersje dotyczące książki „Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak”. Reporterzy Tygodnika Powszechnego oskarżyli Hugo-Badera o plagiat – faktycznie fragmenty jego książki łudząco przypominają ich artykuły. Popełnienie plagiatu potwierdzają eksperci.
Czy warto?
Kontrowersje z pewnością przydają autorowi rozgłosu, ale też zniechęcają do lektury. Jednak nawet wrażliwi na kwestie etyczne czytelnicy nie powinni łatwo rezygnować z lektury książki Hugo-Badera. Przy całej swojej niedelikatności i braku poszanowania dla pewnych zasad stworzył on reportaż znakomity, zapierający dech w piersiach i pozostawiający po sobie uczucie pewnego dyskomfortu. Śmierć Tomka Kowalskiego i Macieja Berbeki to sprawa bolesna, zaś fakt, że ich koledzy wrócili z wyprawy bez szwanku, budzi sporo wątpliwości.
Hugo-Bader umiejętnie te wątpliwości roztrząsa, rozpatrując sprawę z wielu punktów widzenia. Nie posuwa się do łatwych osądów, drąży temat, przy okazji próbując dotrzeć do sedna tego, co leży u podstaw wszystkich zimowych wypraw w góry. Pyta o to samo, o co pytały tysiące zwykłych ludzi – po co oni tam idą? Odpowiedzi jednak nie udziela, podsuwając czytelnikowi różne wyjaśnienia, a jednocześnie wszystkie je podważając.
Książkę Hugo-Badera czyta się ze ściśniętym gardłem. Trudno nie współczuć bliskim Tomka i Macieja, trudno nie odczuwać żalu, że ci dwaj odważni ludzie ze szczytu nie dali rady zejść, że nikt nie zdołał im pomóc. Jednocześnie nie sposób oskarżać Adama Bieleckiego, który zszedł z góry jako pierwszy – reporter poświęca mu sporo uwagi, sprawiając, że człowiek okrzyknięty głównym winowajcą staje się w naszych oczach jednocześnie winnym i ofiarą.
Wielka, mądra, choć faktycznie mocno kontrowersyjna książka jest lekturą obowiązkową dla wszystkich, którzy lubią dobre reportaże.
Źródło okładki: www.znak.com.pl
Przez kilka dni cała Polska żyła zimową wyprawą na Broad Peak. Pierwsze zimowe wejście było wielkim sukcesem polskiej wyprawy, jednak sukces ten został drogo okupiony – dwóch z czterech zdobywców szczytu z góry już nie wróciło. Kilka miesięcy później po ich ciała wyruszyła kolejna wyprawa. Wśród jej członków był znany reporter, Jacek Hugo-Bader.