Jest wiele powodów sięgnięcia po sekator, piłę czy nożyce. Niestety często korzystamy z nich z niewłaściwych i egoistycznych pobudek. Nie przeszkadzajmy naturze i zaakceptujmy jej prawa. Przeszkadzają nam gałęzie, bo rosną nie w taki sposób, jakbyśmy chcieli, albo zasłaniają światło i sypią liście na taras. Czasem wrastają w ogrodzenie. Drzewa i krzewy dostosowują się do warunków. Walczą o światło (heliotropizm), gdy jest go mało, o przestrzeń korzenienia, jeśli się ją ogranicza, o prawidłowy pionowy wzrost, gdy posadzi się je na skarpie (geotropizm). 
Gdy rosną w warunkach naturalnych, mają zdolność samoregulacji pokroju. Stare drzewa samoistnie „odrzucają” część gałęzi w formie posuszu, redukując koronę i poprawiając statykę. Gdyby tego nie robiły, połamałyby im się pnie lub korony. Drzewa i krzewy posadzone przez człowieka mają często zaburzony wzrost, pokrój i statykę. Często zapadają na infekcje. 
W dobie rozwoju infrastruktury oraz zwiększonej zabudowy wielorodzinnej drzewa i krzewy „kolidują” z budynkami lub budowlami. Są bezmyślnie wycinane lub przycinane, co szkodzi im i niszczy krajobraz. Celem cięć powinno być zachowanie rośliny w zdrowiu i dobrej kondycji oraz utrzymanie prawidłowego pokroju i statyki, a nie korzyści deweloperów.
Odpowiedni sprzęt odpowiednio przygotowany
Główną przyczyną nieprawidłowego cięcia drzew i krzewów, poza brakiem wiedzy, są stare, tępe narzędzia. Sprzęt przed każdym cięciem i po nim musi być odpowiednio potraktowany. W każdym użyciu należy przetrzeć ostrze szmatką nasączoną olejem (może to być olej jadalny lub preparat konserwujący, np. WD40). W ten sposób ochronimy ostrze przed rdzewieniem pod wpływem działania soków ciętej rośliny. Zapobiegnie to również przenoszeniu patogenów z rośliny na roślinę. Poza sterylnością trzeba również zadbać o ostrość. Do tego celu są potrzebne ostrzałki ręczne lub mechaniczne do łańcuchów. Można sprzęt oddać do ostrzenia lub konserwacji w punktach wypożyczania bądź naprawy sprzętu ogrodniczego. 
Narzędzia do cięcia drzew i krzewów: 
* nóż sierpak (do wygładzania nierównych cięć), 
* sekator (cięcia drobnych pędów 1–5 cm średnicy) – sekator nożycowy (dwuostrzowy do cięcia drobnych młodych pędów), sekator kowadełkowy (jednoostrzowy do cięcia drobnych starszych zdrewniałych pędów), sekator oburęczny teleskopowy (do cięcia pędów 5–10 cm średnicy), sekator tyczkowy często również z piłką na szczycie (do cięcia gałęzi do wysokości 7 m),
* nożyce ręczne (do formowania żywopłotów i form topiarycznych),
* nożyce elektryczne i spalinowe (żywopłoty wielkoobszarowe wymagające większej liczby cięć),
* piły ręczne (do cięcia grubych gałęzi powyżej 10 cm średnicy),
* pilarki elektryczne i spalinowe (do wycinania bardzo grubych konarów).
Terminy cięć drzew i krzewów
Poza wyjątkami cięcia można wykonywać właściwie przez cały rok. Najlepiej jednak robić to latem po całkowitym rozwinięciu liści. Warto pamiętać, że wiele gatunków roślin nie wymaga cięć i źle je znosi. Są to głównie drzewa iglaste. Tniemy je głównie w celach formujących. Cięciom towarzyszą obfite wycieki żywicy. W ten sposób roślina się broni. Z iglaków cięcie najlepiej znoszą cisy, żywotniki, cyprysiki, jałowce oraz kosodrzewina. Drzewa i krzewy iglaste najlepiej formować w okresie od początku maja (niektóre nawet pod koniec kwietnia) do końca sierpnia (niektóre do września). Po tym terminie lepiej nie przycinać roślin iglastych, gdyż rany mogą nie zdążyć zabliźnić się przed zimą. 
Krzewy liściaste kwitnące zimą lub wiosną (na zeszłorocznych pędach) przycina się pod koniec wiosny po kwitnieniu. Te, które kwitną latem lub jesienią (zawiązujące pąki na pędach tegorocznych), tniemy pod koniec zimy, a najlepiej w okresie przedwiośnia, jeszcze przed rozpoczęciem wegetacji. Czasem obcina się kwiatostany tuż po kwitnieniu, jeśli nie chce się, żeby roślina zawiązywała owoce. Krzewy owocowe rządzą się innymi prawami i w zależności od tego, czy powtarzają kwitnienie, czy nie, pory cięcia się różnią.
Rodzaje cięć
1. Cięcia pielęgnacyjne (przyrodnicze) 
Są to cięcia przeprowadzane od najmłodszych lat do wieku dojrzałego rośliny. Mają na celu zachowanie prawidłowego wyglądu oraz kondycji zdrowotnej w dalszych fazach rozwoju. Zabiegi przeprowadza się już w szkółkach. Polegają na usunięciu zbędnych pędów. Dokonuje się ich często tuż po posadzeniu. W przypadku silnie ograniczonej bryły korzeniowej przycina się koronę, lekko ją redukując, ale zawsze zgodnie z pokrojem drzewa.
W zależności od przyczyny cięć (fizjologiczne, biologiczne, estetyczne) rozróżniamy kilka rodzajów zabiegów pielęgnacyjnych:
– cięcia sanitarne – polegają na wycięciu pędów uszkodzonych, chorych lub martwych;
– cięcia prześwietlające – polegają na wycięciu drobnych gałęzi (1–5 cm średnicy) równomiernie w całej koronie drzewa w celu polepszenia warunków świetlnych i wilgotności wnętrza korony, ale także zmniejszenia oporu korony wobec wiatru. Takie cięcia nie powinny przekroczyć 5–10% masy korony; 
– cięcia korygujące – polegają na usunięciu nieprawidłowych, konkurencyjnych pędów (dwupniowość), które w przyszłości walczyłyby o dominację, co mogłoby zaburzyć prawidłowy rozwój korony, a także tych, które powodują deformację. Polega to również na wycięciu krzyżujących się lub obcierających pędów, które w przyszłości mogłyby stać się źródłem infekcji;
– cięcia redukcyjne – polegają na zmniejszeniu wymiarów korony lub jej odciążenia ze względu na zbyt dużą szerokość lub nieprawidłowe rozwidlenia. Wycina się pędy zarówno drobne (1–5 cm), jak i grube (5–10 cm). Takie cięcie nie powinno przekroczyć 25% masy korony. Przeprowadza się je zazwyczaj na dorosłych okazach drzew;
– cięcia odmładzające – polegają na sukcesywnym wycinaniu chorych i połamanych gałęzi krzewów, wycinaniu starszych pędów w celu pobudzenia rośliny do zagęszczenia przez wytwarzanie nowych silnych pędów wyrastających z pąków śpiących;
– cięcia weteranizujące (postarzające) – dotyczą drzew sędziwych i polegają na przycięciu pędów i wywołaniu efektu naturalnego pokroju, a także zmniejszenie oporu korony drzewa.
2. Cięcia specjalne formujące
– cięcie żywopłotów – cięcie polegające na strzyżeniu drzew lub krzewów posadzonych w szeregu wymaganego kształtu niskiego bądź wysokiego muru. Wykonuje się je na zewnętrznej partii korony, aby spowodować jej zagęszczenie i nadać jej odpowiednią formę;
– cięcie szpalerów – cięcie koron posadzonych w rzędzie drzew w celu uzyskania efektu ściany z żywopłotu (z jednoczesnym podkrzesaniem korony);
– cięcie artystyczne – topiary (strzyżenie krzewów w różne formy geometryczne lub figuralne, tworzenie tzw. żywych rzeźb);
– cięcia stosowane przy formach bonsai – polegające na kształtowaniu korony, zagęszczaniu jej i maksymalnym skracaniu pędów.
3. Cięcia techniczne w celach zapewnienia bezpieczeństwa
– cięcia techniczne korygujące – dotyczą drzew i krzewów starszych i służą poprawie naruszonej statyki. Dotyczą drzew z koronami zdeformowanymi, które z różnych powodów stały się asymetryczne (cięcie pędów nawet powyżej 5 cm średnicy). Ten rodzaj cięć dotyczy również gałęzi będących w kolizji z infrastrukturą miejską;
– cięcia techniczne drzew uszkodzonych – celem jest również poprawa statyki, ale przez odciążenie nieprawidłowych wiązań lub uniknięcie złamań w koronie.
4. Cięcia niewskazane
– cięcia podkrzesujące – cięcia niegdyś nagminnie stosowane w przypadku drzew rosnących blisko ciągów komunikacyjnych. Polegają na odcięciu dolnych gałęzi drzewa i podwyższaniu jego korony. Są to zabiegi niewskazane. Podnoszą środek naporu wiatrów i wpływają negatywnie na statykę. To może być przyczyną wypadków;
– cięcia ogławiające – dawniej stosowane dość często – polegają na całościowej redukcji górnych partii pnia lub korony, zazwyczaj przewyższają 30% masy asymilacyjnej, co jest obecnie równoznaczne ze zniszczeniem drzewa.
Prawidłowa mechanika cięcia pędów
Usuwanie gałęzi polega na wycięciu pędów/gałęzi jak najbliżej pnia drzewa lub krzewu z zachowaniem odpowiedniej przestrzeni, tzw. obrączki, aby nie uszkodzić pnia. Takiego cięcia dokonujemy zazwyczaj pod kątem, zgodnie z kierunkiem obrączki. W przypadku braku widocznej obrączki konar wycinamy równolegle do pnia, ale bez naruszenia go. Nie powinno się zostawiać długich tylców (kikutów odstających od pnia), które mogą być późniejszą przyczyną infekcji i gnicia pnia.
Cięcie grubszych gałęzi należy przeprowadzać etapami, aby upadająca gałąź nie odłamała się samoistnie i nie poszerzyła rany. Najpierw przycinamy pęd z długości, aby odciążyć gałąź. Następnie podcinamy konar od dołu nieco dalej niż finalne miejsce cięcia, ale tylko do połowy średnicy konaru. Przycinamy tak samo od góry, ale dalej niż cięcie pierwsze. Na końcu wycinamy konar u nasady, pamiętając o obrączce. W ten sposób wycinana gałąź się nie zadrze.
Każde cięcie jest czynnikiem stresującym dla rośliny i niesie ryzyko infekcji. Dlatego przystępując do cięcia, należy mieć na względzie dobro drzewa lub krzewu. Przy cięciach redukujących, prześwietlających i formujących należy uważać, aby nie zredukować zbytnio masy asymilacyjnej rośliny (masa materii w odniesieniu do jednostki objętości), która może wywołać szok oraz spowodować niedożywienie. Czasem warto takie zabiegi wykonywać etapami, aby roślina miała czas na prawidłowe zabliźnienie ran.
Rodzaje cięć drzew i krzewów i ich terminy