Jakie powody miał autor, by tak długo nie mówić o swoich przeżyciach? Tragedia mniejszości seksualnych nie skończyła się wraz z II wojną światową. W Niemczech praktycznie do lat 70. obowiązywał nazistowski przepis prawny (paragraf 175 zmodyfikowany w 1935 roku), który powstał w 1871 roku. Penalizacja homoseksualizmu obowiązywała w tym okresie również w Austrii i NRD. W Niemczech usunięto ten kompromitujący przepis dopiero na początku lat 90. Publikacja książki w roku 1972 stała się jednocześnie przełomem, bowiem dodała odwagi innym poniżonym w obozach gejom i lesbijkom, część z nich także zaczęła opowiadać swoje historie.
Krzywdy nie do zrekompensowania
Problemy Josepha Kohouta zaczęły się jeszcze przed wysłaniem go do Sachsenhausen. Najpierw (w 1939 roku) znalazł się w więzieniu karnym. W obozach więźniów homoseksualnych umieszczano w specjalnych blokach i znakowano różowym trójkątem. Orientacja Kohouta dawała mu się we znaki na każdym kroku – nawet w wagonie bydlęcym podczas jazdy do obozu znęcało się nad nim dwóch więźniów, którzy – jak się okazało – nie gardzili homoseksualnym seksem. I tu rodzi się pytanie, dlaczego autor wyznań przeżył. Paradoksalnie dzięki seksualnym potrzebom obozowych bonzów, między innymi dzięki kapo. Na to zjawisko przymykały oczy władze obozowe.
To, że Joseph Kohout zdecydował się na upublicznienie swojej tragicznej drogi życiowej może świadczyć nie tylko o jego odwadze, ale też o nieprzeciętnej wrażliwości i intelekcie. Ponadto po takich przeżyciach na pewno rodzi się gniew w stosunku do świata, bo dla zwykłego człowieka tego rodzaju uprzedzenia nigdy nie będą zrozumiałe. To jest tym bardziej smutne, że we wspomnianych krajach penalizacja homoseksualizmu została zniesiona tak późno. Kohout miał nawet żal do losu, że przeżył, przecież trudno jest o bardziej tragiczne doświadczenie związane z upodleniem. W jego wyznaniu odczuwa się również poczucie winy.
Książka wyjątkowa
Opowieść Heinza Hegera nie jest zbyt obszerna, liczy tylko 150 stron. Grafik potraktował temat dosyć dosłownie, gdyż przygnębiające zdjęcie mężczyzn w pasiakach oznakowanych trójkątami zostało umieszczone na różowym tle. Mimo tego, że opowieść jest oparta na faktach i została przedstawiona na tle konkretnej scenerii, treść książki może mieć charakter uniwersalny – mówi nie tylko o absurdalności uprzedzeń w stosunku do wszelkich mniejszości, ale również pozwala sobie uświadomić, jak bardzo niedawno w niektórych europejskich krajach zmieniono absurdalne prawo, jak niedawno zlikwidowano rasistowskie przepisy w części południowych stanów USA.
Relacja ta mówi jednocześnie o ludzkiej kondycji. Książka Mężczyźni z różowym trójkątem po ukazaniu się w Niemczech w 1972 roku została wydana w 1993 roku w Wielkiej Brytanii oraz w 2002 roku w Hiszpanii i we Francji. Polskie wydanie jest opatrzone wstępem Anny Richter i posłowiem Anny Ostrowskiej – oba teksty warto przeczytać.
Źródło okładki: karta.org.pl
Taka książka ukazała się w Polsce po raz pierwszy dzięki Wydawnictwu Karta. Natomiast wyznanie nie ujrzałoby światła dziennego, gdyby Josepha Kohouta nie namówił do ujawnienia prawdy jego znajomy. Heinz Heger to pseudonim, pod którym kryją się dwa nazwiska – wspomniany Kohout i Johann Neumann. Kohout aż do końca wojny przebywał w trzech obozach koncentracyjnych (Sachsenhausen, Flossenbürg i Dachau) za romans z 24-latkiem. Z ostatniego obozu wyzwolili go Amerykanie. Wrócił do domu, ukrywając swoją orientację seksualną i obozową tragedię. Przecież nawet to, dzięki czemu przeżył, było tragedią.