Prócz wyznaczonego poziomu jakości, wybór odpowiednich kolumn głośnikowych zależy od tego, czy mają to być kolumny podstawkowe czy podłogowe. Można także wybrać zestaw kombinowany – kolumny podstawkowe plus aktywny subwoofer. Niezależnie od powyższego, tak jak w przypadku większości sprzętu audio, zakup kolumn używanych otwiera możliwość przejścia do poziomu jakościowego oferowanego przez kolumny nowe, kilka (np. cztery) razy droższe.
Ogólne cechy i zasady wyboru kolumn
Ze względu na ograniczenia cenowe do poziomu akceptowalnego przez ogromną większość nabywców odpadają z konkurencji głośniki elektrostatyczne, kolumny z drogimi głośnikami full-range (Supravox, Lowther, PHY, Tang Bang itd.), jak i droższe rozwiązania konstrukcyjne: d’Apolito, głośniki niskotonowe w układzie push-pull i inne.
Trudno z góry powiedzieć, czy lepsze będą kolumny dwudrożne, czy trójdrożne – jakość zależy przede wszystkim od jakości zastosowanych głośników. Można jednak wymienić potencjalne zalety i wady każdego rozwiązania. W przypadku układu dwudrożnego powinniśmy stwierdzić większą spójność dźwięku. W przypadku kolumn trójdrożnych możemy oczekiwać natomiast lepszego odtwarzania decydujących o barwie dźwięku tonów średnich oraz głębszego zejścia w dół pasma. Realne jest oczekiwanie dolnej granicy pasma odtwarzania 30-40 Hz.
W każdym przypadku polecamy wybór kolumn z głośnikami średnio i niskotonowymi z papierowymi membranami, które wciąż znajdują się na topie pod względem naturalności brzmienia i stosują je producenci bardzo drogich hi-endowych głośników, tacy jak Lowther, PHY, Fountek, Fostex i inni. Uznani producenci wykorzystujący sztywne membrany krystaliczne (nawet skrajnie drogie diamentowe - Accuton), oraz metalowe (Seas) oferują swoje głośniki w bardzo wysokich cenach, przy tym często cechują je niedogodności, jak niska efektywność czy duże wymagania prądowe.
Głośnik wysokotonowy
Jeśli chodzi o głośnik wysokotonowy, do wyboru są zarówno konstrukcje kopułkowe, jak i tubowe i najlepiej posłuchać ich wszystkich, by stwierdzić, który głośnik bardziej nam odpowiada. Należy zauważyć pewne często spotykane różnice brzmienia pomiędzy membranami jedwabnymi i metalowymi. Przy wyborze rozwiązania zgodnego z prywatnymi preferencjami nie można o nich zapominać. Warto dodać, że zarówno głośniki polskie, jak i najbardziej popularne, duńskie, wyglądają w tej konkurencji bardzo dobrze. Dość często spotykane są głośniki wstęgowe, ale ze względu na cechy konstrukcyjne i dźwiękowe (zazwyczaj niedostateczna dynamika) dotyczące średniej klasy cenowej (najlepsze są drogie) nie posiadają wielu zwolenników.
Ważny jest magnes
Pożądane jest wyszukanie kolumn, których głośniki nie posiadają zwykłych magnesów ferrytowych, lecz o słyszalnie lepsze magnesy Alnico. Magnesy Alnico są zawsze lepsze niż ferrytowe, ale różnicę najlepiej widać w przypadku głośnika średniotonowego, któremu nadaje bogatszą barwę, lepszą przestrzeń i rytm. Nowych kolumn z magnesami Alnico za 2-3 tysiące złotych raczej nie kupimy, ale niewykluczone, że uda się to z używanymi, nawet w cenie ok. 1 tysiąca. Natomiast możliwe jest wybranie głośników, przede wszystkim wysokotonowych, z coraz tańszymi magnesami neodymowymi.
Kolumny podłogowe
W przypadku kolumn podłogowych do wyboru są najbardziej popularne rozwiązania - bassreflex, obudowa zamknięta, bierna membrana, a w przypadku kolumn używanych także linia transmisyjna (nowe kolumny są zdecydowanie droższe i klienci, którzy się na nie decydują, dobrze o tym wiedzą). W pierwszym przypadku basu będzie więcej, ale będzie on zdecydowanie gorzej kontrolowany - nierówny, dudniący i bardziej „ciągnący się”. Lepszą jakość basu będzie dawać obudowa zamknięta, przy czym będzie on dobrze kontrolowany, suchy i krótki. Konstrukcjami posiadającymi cechy pośrednie w stosunku do obu wymienionych, będą obudowa z membraną bierną i odpowiednio nastrojona linia transmisyjna. Dla głośników średnio i wysokotonowych nie ma praktycznie znaczenia wielkość całej kolumny. Jeśli jest duża, głośnik tego rodzaju może mieć wydzieloną własną obudowę z potrzebną objętością.
Jest natomiast regułą, że w przypadku głośnika niskotonowego większa obudowa oznacza warunki pracy bardziej zbliżone do warunków optymalnych – w nieskończonej odgrodzie. Konstrukcje otwarte można wciąż spotkać, jednak dla prawidłowego odtwarzania dźwięku wymagają wielkich obudów i pomieszczeń odsłuchowych, dlatego obecnie występują coraz rzadziej. Nadal są rekomendowane przez producentów głośników szerokopasmowych najwyższej klasy (PHY, Lowther), ale tu przenoszą one pasmo sięgające w dół do ok. 50 Hz i rozmiary konstrukcji, choć niemałe, nie przerażają aż tak. W przypadku kolumn z obudową zamkniętą realne jest zejście do częstotliwości poniżej 40 Hz. Łatwo to sprawdzić, jeśli ma się do dyspozycji komputer z przyzwoitą kartą muzyczną i w charakterze generatora sygnału podłączy się go do wzmacniacza.
Kolumny podstawkowe
W przypadku niewielkich kolumn podstawkowych najczęściej okaże się, że oferują za mało basu albo zapewnią w miarę poprawne odtwarzanie wyłącznie przy niskim poziomie głośności. Można jednak przypuścić, że (realnie, a nie ze spadkiem np. 20 dB) schodzą do wartości ok. 90-100 Hz.
Ciekawe uzupełnienie
Bardzo rozsądnym rozwiązaniem może być w tym przypadku zakup pojedynczego aktywnego subwoofera, z własnym wzmacniaczem i regulowaną częstotliwością odcięcia górnych częstotliwości. Jest to wyjście bardzo korzystne zarówno dla szerokości przenoszonego pasma, jak i basu lepszej jakości – krótki i zwarty ze względu na brak klasycznej zwrotnicy. Jeśli częstotliwość odcięcia nie będzie wyższa niż 100 Hz, w pomieszczeniach przeciętnej wielkości nie powinniśmy odczuwać braku drugiego kanału.
Ostateczne wnioski
Wybór kolumn powinien być podyktowany przewidzianym rodzajem zastosowań i cechami pomieszczenia odsłuchowego (wielkość, wystrój wnętrza i możliwości ustawienia itd.). Jeśli myślisz o możliwości zakupienia subwoofera, możesz ograniczyć się do kolumn podstawkowych lub smukłych kolumn podłogowych. Zawsze dokonuj wyboru na podstawie odsłuchu.
Kolumny głośnikowe – jak wybrać solidny sprzęt o dobrym dźwięku