Wszystko o inulinie
Ten wielocukier należący do grupy fruktanów (polimerów złożonych z molekuł fruktozy z jedną cząsteczką glukozy) nietrawiony w jelicie cienkim, jest prebiotykiem. Inulina jest stosunkowo niskokaloryczna – na 1 gram przypada 1,5 kcal. Ten rodzaj błonnika pokarmowego można dostarczyć sobie, jedząc warzywa i owoce, jak np. cykorię, czosnek, karczochy, szparagi, banany, topinambur lub przyjmując suplementy diety. Inulina charakteryzuje się specyficznymi właściwościami ze względu na swoją budowę. Substancja nie jest trawiona ani przez ślinę, ani przez enzymy trawienne znajdujące się w dalszym odcinku układu pokarmowego. Dopiero w jelicie grubym inulina ulega fermentacji, stając się surowcem do produkcji kwasu mlekowego. W ten sposób substancja tworzy przyjazne środowisko do rozwoju dobrych bakterii.
Zdrowe jelita i układ trawienny
W jelitach bytuje od 15 do 36 tys. różnych gatunków bakterii tworzących mikrobiotę. Znajdują się w niej i dobre, i złe bakterie potencjalnie szkodliwe dla organizmu. Niezaburzona równowaga bakteryjna utrzymuje w zdrowiu jelita i chroni tym samym przed chorobami. Inulina jako naturalny prebiotyk nietrawiony w jelicie cienkim wędruje do jelita grubego, gdzie staje się pożywką dla korzystnych dla organizmu bakterii. Bakterie jelitowe zamieniają inulinę oraz inne prebiotyki w krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które odżywiają komórki jelita grubego i przyczyniają się do utrzymania w dobrej kondycji układ trawienny. Inulina zwiększa również masę kałową i poprawia perystaltykę jelit. Choć inulina zwiększa czynność ruchową jelit, spowalnia proces trawienia. To z kolei pozwala na wydajniejsze przyswajanie składników odżywczych z pożywienia. Według badań inulina poprawia też przyswajanie wapnia przez organizm.
Ustabilizowany poziom cukru we krwi
Inulina spowalnia trawienie, w tym trawienie węglowodanów. Powoduje to wolniejsze uwalnianie cukrów do krwiobiegu i zapobiega skokom insuliny (kiedy do krwi trafia zbyt dużo cukru, organizm wydziela zwiększone ilości insuliny, żeby ustabilizować poziom glukozy bezpieczny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu). Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi w 2015 r. inulina korzystnie wpływa na pacjentów ze stanem przedcukrzycowym. Wprowadzona do diety i spożywana regularnie inulina stabilizuje poziom cukru. Szczególnie korzystne działanie wykazuje inulina HP (High Performance), która zmniejsza ilość tłuszczu w wątrobie osób cierpiących na stan przedcukrzycowy. Zmniejszenie ilości tłuszczu powoduje z kolei mniejszą oporność na insulinę i sprzyja potencjalnemu wyleczeniu cukrzycy typu II.
Kontrolowanie wagi
Błonnik pokarmowy jakim jest inulina pomaga również w utrzymaniu prawidłowej wagi i zrzuceniu zbędnych kilogramów. Przy codziennym spożywaniu ok. 20 g inuliny obniża się poziom hormonów odpowiedzialnych za odczuwanie głodu i zwiększa się poziom hormonu sytości. W porównaniu z innymi rodzajami błonnika (np. z celulozą), inulina skuteczniej wpływa na obniżenie masy ciała. Substancja efektywnie działa w przypadku dorosłych cierpiących na otyłość, jednak nie w przypadku otyłych dzieci oraz dzieci z nadwagą.
Inne pozytywne korzyści zdrowotne inuliny
Suplementy z inuliną wykazują też inne korzystne właściwości dla zdrowia, jednak potrzebne są dalsze badania potwierdzające skuteczność substancji. Inulina może wpływać na poprawę zdrowia serca. Badania na myszach pokazały, że substancja obniża poziom trójglicerydów i cholesterolu we krwi gryzoni, a podawanie kobietom 10 g inuliny HP przez 8 tygodni znacząco zmniejszyło u nich poziom trójglicerydów i cholesterolu LDL. Istnieją jednak badania, zgodnie z którymi inulina wcale nie zmniejsza poziomu trójglicerydów i innych markerów. Przyjmowanie inuliny może jednak skutecznie zwiększyć przyswajanie wapnia i mineralizację kości u dzieci w wieku 9-13 lat. Pomaga również w lepszej absorpcji magnezu. Zakłada się także, że fermentacja inuliny w maślan rezokortolu chroni komórki jelita grubego. Badania prowadzone na zwierzętach i ludziach wykazały, że dzięki inulinie środowisko jelita grubego staje się mniej podatne na pojawienie się w nim zmian rakowych. Potrzebne są jednak dokładniejsze badania potwierdzające tę tezę.
Inulina jako naturalnie występująca substancja i przyjmowana w małych ilościach dla większości osób jest w pełni bezpieczna. Stosujący dietę FODMAP oraz osoby z alergią na inulinę powinni wykluczyć substancję ze swojej diety. Przyjmowana w nadmiarze i przez pacjentów cierpiących na wybrane schorzenia, może powodować wzdęcia, bóle brzucha, luźne stolce i biegunkę oraz gazy.
Rośliny naturalnie produkują inulinę i wykorzystują ją jako źródło energii. Ze względu na korzyści zdrowotne inuliny, dodaje się ją coraz częściej do produktów spożywczych. Inulina jako błonnik pokarmowy dba m.in. o zdrowie jelit, przywracając równowagę mikroflory.