Przyczyny powstawania
Noszenie wysokich obcasów sprawia, że ciężar ciała przenoszony jest nadmiernie na przód stopy, powodując poszerzenie przodostopia. Każda kobieta, która dłużej nie nosiła obcasów, odczuwa ten zwiększony ciężar już w połowie dnia po ich założeniu. Jeśli buty mają wąski czubek, to paluch jest automatycznie układany w nieprawidłowej pozycji, zatem częste noszenie takiego obuwia przyczynia się do powstawania palucha koślawego. Przyjmuje się, że haluksy nie powstają, jeżeli nie ma się wrodzonych predyspozycji genetycznych w budowie stopy.
Do schorzenia przyczynia się dodatkowo nadwaga, stojący tryb życia, bardzo często pojawiają się też u tancerzy. Bieganie, pływanie, jazda na rowerze i chodzenie wzmacniają ścięgna i mięśnie w stopie, więc mogą w małym stopniu zapobiegać zaostrzaniu się lub powstawaniu schorzenia. Warunkiem jest jednak dobre, miękkie obuwie, na podeszwie absorbującej uderzenia stopy w podłoże. Przy nasilonych dolegliwościach bólowych noszenie butów na obcasie staje się praktycznie niemożliwe, niemniej nawet w przypadku mniej zaawansowanego schorzenia, które nie daje dolegliwości bólowych, należy unikać ciasnych pantofli, twardych butów, balerin oraz trampek na idealnie płaskiej podeszwie.
Dodatkowo na haluksy częściej skarżą się kobiety – przyczyną są nie tylko niewygodne buty, ale również słabszy układ więzadłowo-torebkowy. Silnie rozwinięte schorzenie najczęściej wymaga interwencji chirurgicznej z powodu przerostu nasady dalszej pierwszej kości śródstopia, co skutkuje często rozerwaniem torebki stawowej i praktycznie stałym bólem. Przesunięty paluch sprawia, że chodzimy nieprawidłowo – nie ma równomiernego przenoszenia ciężaru na przód stopy, co nie tylko potęguje samo schorzenie, ale może też prowadzić do problemów z innymi stawami.
Leczenie
Niestety, leczenie haluksów jest jedynie zachowawcze – nie da się wyeliminować przyczyny, którą jest wrodzona mała spoistość ścięgien w stopie. Podstawą jest zapobieganie rozwojowi wady – jeśli jedno z rodziców cierpi na tę przykrą dolegliwość, istnieje duże ryzyko, że dotknie ona również nas. W związku z tym warto postawić na chodzenie od wczesnej młodości w wygodnym, miękkim obuwiu, a eleganckie pantofle zachować tylko na specjalne okazje. Chodzenie lub bieganie wzmacniające mięśnie w stopie również pomogą odsunąć wizję operacji.
Kiedy choroba zaczyna już objawiać się bólem i zaokrąglającym się stawem palucha, warto zaopatrzyć się w osłonę zrobioną z miękkiego silikonu, którą nakłada się na duży palec stopy. Miękka struktura osłania od otarć i uderzeń, a silikonowy element ustawia paluch w prawidłowej pozycji. Podobne zadanie spełniają separatory i kliny – umieszcza się je między paluchem i drugim palcem, mają bowiem za zadanie ustawiać przód stopy w bardziej fizjologicznej pozycji. Te miękkie urządzenia można nosić na co dzień. Sprawdzają się rewelacyjnie przy pierwszych objawach schorzenia.
Na bardziej zaawansowane stany wskazane jest stosowanie twardszych przyrządów – szyn i aparatów. Szyna przymocowywana jest do stopy na noc, przy pomocy pasków o regulowanym naciągu ma odpychać paluch i ustawiać go w prawidłowej pozycji. Przynosi doraźną ulgę, jest też zalecana do rehabilitacji pooperacyjnej, jednak nie może być noszona w bucie. Natomiast aparat, który działa na zasadzie odciągania palucha, może być z powodzeniem noszony w wygodnych, miękkich butach, a jego zadaniem ma być nie tylko ulga w bólu, ale i pomoc w ćwiczeniu stopy oraz układaniu jej we właściwej pozycji w trakcie chodzenia.
Jest wiele sposobów, które sprawią ulgę w dolegliwościach związanych z paluchem koślawym. Warto postawić przede wszystkim na zapobieganie rozwojowi schorzenia, by jak najdłużej cieszyć się zdrowymi i pięknymi stopami.
Paluch koślawy (hallux valgus) to jedna z częstszych dolegliwości dotykających fanki butów na obcasach i jedno z najpopularniejszych schorzeń stóp. Ból nim spowodowany jest bardzo dokuczliwy, sama wada utrudnia poruszanie się i codzienne funkcjonowanie, a na dłuższą metę może prowadzić do pewnych wymuszonych bólem wad postawy. Jakie są sposoby leczenia haluksów?