Dziennie powinniśmy spożywać maksymalnie płaską łyżeczkę soli (we wszystkim, co jemy!), odpowiada to mniej więcej 6. gramom. Sól jest naturalnym konserwantem, który przedłuża świeżość potraw, mięs czy wędlin, ale jej nadmiar prowadzi do zatrzymywania wody w organizmie oraz podwyższenia ciśnienia krwi, na co powinny uważać osoby mające problemy z nadciśnieniem i sercem. Jak ze wszystkim, należy zachować umiarkowanie w jej spożywaniu, nie da się jej jednak całkowicie wyeliminować z jadłospisu, dlatego warto wybrać tę najzdrowszą. Sprawdź, jakie bogactwo soli oferują różne regiony świata!
Sól kamienna – najbardziej znana pochodzi z rodzimej kłodawskiej kopani soli. Wydobywania jest w postaci brył, które nie są poddawane ługowaniu (czyli oczyszczaniu do uzyskania czystego chlorku sodu). Może być przez to lekko zabrudzona, ale dzięki temu zawiera więcej mikroelementów w postaci żelaza, potasu, wapnia, cynku i jodu. Bryły soli mechanicznie poddawane są kruszeniu i mieleniu, a na nasz stół trafiają w postaci soli kamiennej drobno- lub gruboziarnistej. Jest to najczęściej wykorzystywana i spożywana sól w polskich domach.
Sól warzona (oczyszczona, kuchenna) – poddawana ługowaniu, czyli oczyszczaniu, przez co pozbawiana jest cennych mikroelementów, ważnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dodatkowo konserwowana jest antyzbrylaczem (E536), który zapobiega tworzeniu się jednolitej masy w postaci zwartej bryły. Może być wzbogacona o jod, jednak występuje on w niewielkiej ilości. Po procesie oczyszczania w zasadzie jej jedynym walorem pozostaje smak.
Sól morska – uznawana na najbardziej zdrową i najlepszą dla człowieka. Powstaje przez odparowywanie wody morskiej i zawiera całą gamę mikroelementów wspomagających pracę całego organizmu (m.in. magnez, jod, cynk, selen, lit). Pozyskiwana w sposób naturalny, jest całkowicie pozbawiona ulepszaczy, chemicznych dodatków i wybielaczy. Kupując sól morską, zwróć uwagę na to, by była pozbawiona antyzbrylaczy (częściej występują w soli drobnoziarnistej). Warto także wyposażyć się w młynek, by każdorazowo przed użyciem zmielić potrzebną do przyprawienia ilość.
Sól do ozdabiania potraw
Istnieje kilka rodzajów soli, których nie dodajemy podczas gotowania, ale ozdabiamy nimi potrawę przed podaniem. Sól ozdobna ciekawa jest przede wszystkim ze względu na fakturę i kolor. Producenci, by urozmaicić ofertę oraz wzbogacić jakość gotowanych dań, wprowadzili również sole morskie aromatyzowane ziołami i warzywami (z chili, czosnkiem, koperkiem, selerem). Wykorzystując kolorową sól do zaakcentowania charakteru potrawy, z pewnością zaskoczysz efektem niejednego gościa!
Kwiat soli (Fleur de sel) – ręcznie zbierana sól pochodząca z Francji (z Bretanii) lub Hiszpanii czy Portugalii, wyglądem przypominająca kryształki kwiatów. Zbiera się ją wyłącznie w okresie od maja do sierpnia, kiedy to pod wpływem letniej temperatury, sól wytrąca się z wody. Fakturą przypomina maleńkie kwiaty, jest bardzo delikatna w smaku, a zarazem dość miękka, dlatego warto nią finalnie zdobić potrawy i nadać im niepowtarzalnego akcentu. Jedna z najdroższych soli na świecie, ze względu na ręczny zbiór.
Sól himalajska – znana również jako sól różowa. Wydobywana jest ręcznie we wschodnim pasie Karakorum w Pakistanie, gdzie krystalizuje się w pasmach górskich o odpowiednim ciśnieniu, stała się hitem kulinarnym zaraz obok klasycznej soli morskiej. Charakterystyczny różowy odcień zawdzięcza występującym w niej drogocennym pierwiastkom, zwłaszcza żelazu. Krystaliczna sól himalajska uznawana jest za najczystszą sól na świecie. Występuje w postaci drobno- i gruboziarnistej, najczęściej w młynkach, by oprószyć nią potrawę tuż przed podaniem.
Sól czarna (Kala Nomak) – odmiana soli kamiennej zawierająca aktywny węgiel. Obecny w niej siarczek żelaza nadaje jej szarego odcienia, jest także bardzo charakterystyczna w smaku, lekko gorzka o jajecznym zapachu. Wydobywana głównie w Indiach i Pakistanie, tam przede wszystkim dodawana jest do potraw, nadając im pikantnego posmaku. Ze względu na specyficzny aromat nie zastępuje klasycznej soli, ale jest ciekawym dodatkiem do dania. Jest solą niskosodową, przez co polecana jest osobom cierpiącym na nadciśnienie, wspomaga również trawienie oraz łagodzi wzdęcia i zgagę.
Sól czerwona hawajska – sól morska hawajska, wymieszana z czerwonym pyłem wulkanicznym, bogatym przede wszystkim w żelazo, jest bardzo cenna, ponieważ proces jej powstawania zajmuje bardzo dużo czasu. Bogata w wapń i magnez. Charakteryzuje się delikatnym ziemistym posmakiem oraz ciekawą, bąbelkową fakturą, która podczas jedzenia musuje w ustach. Charakterystyczny kolor soli nada potrawie wyrazistego akcentu.
Sól dla zdrowia i urody
Sól, oprócz zastosowania w kuchni, sprawdza się także jako kosmetyk. Po ciężkim dniu pracy, zwłaszcza stojącej, warto zafundować sobie 15-minutowe moczenie stóp w wodzie z solą. Zmniejszy ona obrzęki i przyniesie ulgę opuchniętym kończynom. Wiele firm kusi kolorowymi i cudnie pachnącymi solami do kąpieli. Warto z nich korzystać, ponieważ kąpiel wzbogacona solami mineralnymi nie tylko odpręża, ale także działa regenerująco, wzmacniająco i wygładzająco na skórę.
Sól do kąpieli – najczęściej kolorowa, kusząca świeżym zapachem. Sól taką można wykorzystać zarówno do kąpieli, jak i do moczenia opuchniętych stóp. Sól drobnoziarnistą można stosować jako peeling do ciała, mieszając ją np. z oliwką. Pobudzi ona komórki do regeneracji, usuwając jednocześnie martwy naskórek oraz nagromadzone w skórze toksyny. Ponadto kąpiele solankowe przywracają siły witalne. Oczyszczająco działa również kąpiel z czarną solą, która wzbogacona jest w aktywny węgiel. Jeśli chcesz wykonać ekspresowy peeling twarzy, a nie masz w zanadrzu odpowiedniego kosmetyku, weź garść drobnej soli kuchennej, zmocz twarz wodą i delikatnymi ruchami wmasowuj sól w skórę. Efekt natychmiastowego oczyszczenia gwarantowany!
Sól gorzka (Espom, sól angielska) – to naturalny siarczan magnezu stosowany w celach leczniczych i kosmetycznych. Siarka, ogólnie mówiąc, odpowiada za nasz wygląd – od kondycji włosów, po mocne paznokcie i elastyczną skórę. Wpływa także na gospodarkę hormonalną i układ odpornościowy. Magnez przekazuje impulsy nerwowe, odpowiada za równowagę zarówno fizyczną, jak i psychiczną, chroni serce i układ krążenia, łagodzi bóle menstruacyjne. Zawarty w gorzkiej soli siarczan magnezu wpływa pozytywnie zarówno na wygląd zewnętrzny (poprzez kąpiele solankowe zmniejszające napięcie i usuwające toksyny z organizmu), jak i zdrowie wewnętrzne (roztwór do picia oczyszczający jelita, wątrobę oraz drogi żółciowe, a także jako środek przeczyszczający).
Lampy solne – to duże bryły solne, którym poprzez ciepłe oświetlenie nadaje się formę lampy. Lampa solna neutralizuje szkodliwe promieniowanie żył wodnych oraz efekt tzw. elektrosmogu (jonów dodatnich wytwarzanych przez urządzenia elektryczne, które pogarszają jakość powietrza w pomieszczeniach) poprzez wytwarzanie jonów ujemnych. Lampy z soli krystalicznej pomagają w leczeniu alergii, astmy oraz innych chorób oddechowych i układu krążenia.
Sól soli nierówna – wybierz więc tę, która zapewni ci najwięcej właściwości zdrowotnych oraz będzie odpowiadała smakiem. Lokalny patriota postawi na polską naturalną sól kłodawską, propagator zdrowego żywienia powinien wybrać sól morską. Pasjonaci gotowania z pewnością będą głodni wypróbowania każdego rodzaju, od soli himalajskiej po Kala Nomak. Nie zapominaj także o tym, by słoiczek z solą ustawić w łazience! Kąpiele z dodatkiem tego minerału nie tylko pobudzą do działania, ale także zregenerują zmęczone ciało.
Sól jest minerałem znanym od wieków. Dzięki niej potrawy nabierają charakterystycznego smaku. Nie wyobrażamy sobie bez niej życia, choć spożywana w nadmiarze szkodzi. Istnieje jej kilka rodzajów, w zależności od miejsca i rodzaju wydobywania.