Podtytuł „Historia starożytnego Rzymu” może odstraszyć niejednego czytelnika. Słuszna objętość dzieła utwierdzi go w podejrzeniu, że ma do czynienia z akademicką cegłą, trudną i interesującą tylko dla historyków. Nie mógłby się jednak bardziej pomylić. Dzieło Mary Beard jest atrakcyjne zarówno dla fachowców, jak i dla kompletnych laików. Zajrzałam do niego ostrożnie, by kilka godzin później ze zdziwieniem zauważyć, na jak długo pogrążyłam się w lekturze. Nietypowe podejście pani profesor z Cambridge oraz jej lekki, pełen anegdot styl sprawiają, że „SPQR” czyta się doskonale i z przyjemnością.
Przyczyny i skutki
Przede wszystkim Beard rezygnuje z chronologicznego prowadzenia narracji, decydując się na podejście mniej typowe. Jej celem jest pokazanie przyczyn i skutków różnych wydarzeń, innymi słowy próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego dzieje Rzymu potoczyły się tak, jak się potoczyły, i jak to się stało, że właśnie to miasto stało się stolicą imperium. Bardziej interesuje ją republika rzymska niż cesarstwo, toteż poświęca jej dużo więcej miejsca. Nie zaczyna od początku, otwierając swoją książkę od Cycerona i dopiero później, zdobywszy już serce czytelnika, cofa się o siedem wieków i opowiada o powstaniu Rzymu.
Nie znajdziemy w książce Beard opisów kolejnych wojen. Przez niektóre okresy autorka przeskakuje, skupiając się na innych, jej zdaniem bardziej istotnych. Prowadzi narrację pewnie i klarownie, nie irytują nas więc pominięcia. Śledzimy jej tok rozumowania, przy okazji zdobywając sporo wiedzy.
Senat i lud rzymski
Tytuł książki to skrót od Senatus Populusque Romanus, czyli oficjalnej nazwy Imperium Rzymskiego. Słowa te znaczą Senat i lud rzymski, były tatuowane na ramionach legionistów, wybijane na monetach, a obecnie pojawiają się nawet na graffiti. Tytuł wydaje się bardzo stosowny, ponieważ autorkę najbardziej interesują mechanizmy władzy, jej przechodzenie z rąk do rąk, a także wpływ ludu rzymskiego na historię Wiecznego Miasta. Nie pomija kwestii kulturalnych i społecznych, codzienne życie rzymian jest dla niej równie interesujące jak to, co się działo w pałacach cesarzy. 
Anegdoty i źródła
Autorka snuje swoją opowieść w iście gawędziarskim stylu, okraszając ją licznymi anegdotami. Jednocześnie sięga do przeróżnych źródeł, zarówno pisanych, jak i materialnych. Cytuje starożytnych pisarzy i kronikarzy, sięga po najnowsze odkrycia archeologiczne, powołuje się na napisy na murach i nagrobkach. Obala narosłe przez lata mity, polemizuje z innymi autorami. Nic z tego nie przysłania jednak podstawowej, porywającej narracji, a od lektury „SPQR” momentami trudno się oderwać.
Pierwsze zdanie książki Beard brzmi „Starożytny Rzym jest ważny”. Po lekturze trudno się z nią nie zgodzić. 
Źródło okładki: www.rebis.com.pl
„SPQR. Historia starożytnego Rzymu” Mary Beard – recenzja