W ostatnich kilku latach obserwujemy rosnącą popularność morskich wypraw. Każdy wędkarz, który chociaż raz spróbował łowić w morzu, wie, jaka to przyjemność. Na bałtyckich plażach spotkamy coraz liczniej wędkujących zapaleńców. Morskie połowy można podzielić zasadniczo na te z brzegu oraz z łodzi – w tym wypadku z kutra.
Zestawy do połowu z kutra
Głównym celem wypraw na pokładzie kutra są bałtyckie dorsze. Ten popularny drapieżnik dorasta do sporych rozmiarów; oficjalny rekord Polski z 1997 roku, potwierdzony przez Polski Związek Wędkarski, wynosi 28,9 kg przy długości okazu wynoszącej 137 cm. Kilka lat temu norweskie media obiegły zdjęcia sztuki ważącej blisko 47 kg, złowionej na wędkę u wybrzeży tego kraju. Oczywiście, zazwyczaj będziemy mieli do czynienia z mniejszymi rybami, a przy dobieraniu zestawu na dorsza istotna będzie przede wszystkim nie waga, a głębokość łowiska.
Na płytkich łowiskach odległość od powierzchni do dna wyniesie 30–40 metrów, w głębokich zaś, np. w okolicach Helu czy Władysławowa, będzie to nawet 60–100 m. Nasza przynęta, pilker, będzie musiała pokonać zatem spory odcinek. Nie lada wyzwaniem okaże się również ewentualny hol. Jeżeli dodamy do tego trudne warunki pogodowe, okaże się, że połów dorsza może wymagać odpowiednio przygotowanego zestawu.
Standardowa długość wędziska stosowanego do połowów dorszy waha się w granicach 240–270 cm. W płytszych wodach możemy stosować kije o długości 3 m i dłuższe, wybierając zestawy o wadze 100–160 g. Większa głębokość determinuje (w zależności od pogody) przygotowanie zestawu o ciężarze wyrzutu 220–300g.
Co ze zwijaniem żyłki? Bardziej wytrzymałe będą multiplikatory. Z kołowrotkami wygrywają pojemnością szpuli, na którą musimy nawinąć co najmniej 150 m plecionki lub żyłki równomierną pracą, a co za tym idzie – możliwością lepszego wyczucia brań z opadu przy wypuszczaniu przynęty. Niemniej jednak, multiplikatory, nawet te najszybsze, nigdy nie dorównają kołowrotkom w prędkości nawijania żyłki; nabiera to szczególnego znaczenia przy łowieniu na większych głębokościach. Możemy wybrać zatem kołowrotek o stałej szpuli, z mechanizmem wolnego biegu, montowany np. w kołowrotkach do zestawów karpiowych.
Na szpulę najlepiej nawinąć plecionkę, ponieważ nie jest ona tak rozciągliwa jak żyłka, pozwala lepiej kontrolować przynętę (zwłaszcza ciężką) oraz wyczuć branie. Jest również wytrzymalsza, choć równocześnie droższa. Zalecana grubość plecionki to 0,2–0,4 mm, ale pamiętajmy: im grubsza plecionka, tym wolniej nasz pilker „pikuje” do dna. Skoro o pilkerach mowa – ta najpopularniejsza sztuczna przynęta dorszowa przypomina najczęściej naturalne pożywienie dorszy, tj. niewielkie bałtyckie ryby różnych gatunków. W zależności od ciężaru zestawu dobieramy wagę pilkera: od 50 g do 150 g, i większą. Do głównej linki z pilkerem często wiąże się boczny trok, tzw. przywieszkę, na końcu której znajdują się gumowe albo silikonowe imitacje rybek czy innych morskich organizmów. Przywieszkę możemy także uzbroić w muchę.
Beachcasting: grunt to podstawa
Wędkarstwo plażowe, czyli tzw. beachcasting, wzorem innych krajów Europy, np. Anglii lub Irlandii, zdobywa w Polsce coraz szersze grono zwolenników. W przeciwieństwie do połowów na pełnym morzu nie wymaga od wędkarza opłacania kutra. Inną zaletą beachcastingu jest możliwość połowów z brzegu wielu różnorodnych gatunków: słonowodnych belon, dorszy, fląder oraz słodkowodnych –leszczy i płoci.
Wędziskiem odpowiednim do połowów z plaży będzie kij chrakteryzujący się dużą mocą i dalekim zasięgiem wyrzutu. Jego ciężar nie jest bowiem potrzebny do wyholowania ryby, ale do umieszczenia przynęty w odpowiedniej odległości od brzegu (nawet 100–150 m). Z perspektywy wędkowania w jeziorach czy rzekach wydaje się ona niebotyczna, jednak przy odpowiednio ciężkim zestawie i technice rzutu (wcale nie decyduje o tym siła!) spokojnie poradzimy sobie z dorzuceniem przynęty w odpowiednie miejsce.
Długość wędzisk dobieramy pod kątem preferowanej techniki rzutu oraz naszych upodobań. Rzucając zza głowy standardowym zestawem gruntowym z kołowrotkiem o stałej szpuli, wybierzemy kij o długości 4,5 m. Przy multiplikatorze oraz stosowaniu wyrzutu wahadłowego (ang. pendulum casting) odpowiedniejszy będzie kij krótszy: 3,6–4 metrów. Ciężar wyrzutowy wędzisk uzależniamy od głębokości łowiska oraz siły prądów. Na płytszych i spokojniejszych wodach wystarczy 150 g, na głębokich łowiskach z zaczepami oraz wszędzie tam, gdzie będziemy musieli rzucić naprawdę daleko, ciężar ten powinien wynosić 200 g.
Wybór linki winien być podyktowany odpornością na przetarcia. Przewagę ma tu zastosowanie żyłki, ponieważ plecionki charakteryzuje większa tendencja do plątania się podczas silniejszych prądów. Znaczenie ma również wyższa cena. Jednocześnie, wybierając żyłkę, należy zwrócić uwagę na możliwie niewielką rozciągliwość, pomocną z racji odległości przynęty od wędki. Na miękkich żyłkach ciężko będzie nam wyczuć branie i adekwatnie zareagować. Odpowiednią linkę do zestawu morskiego bez problemu znajdziemy wśród ofert żyłek karpiowych.
Budowa zestawu przedstawia się następująco: główna linka połączona jest z przyponem strzałkowym, który będzie zapobiegał zerwaniu w czasie rzutu. Jest on zakończony długą agrafką oraz specjalnym łącznikiem, do którego mocowany jest przypon właściwy, o wytrzymałości równej wytrzymałości przyponu strzałkowego. Przypon końcowy dobieramy natomiast ze względu na warunki połowu oraz gatunek ryby.
Bez względu na to, czy łowimy z plaży, czy z pokładu kutra, wędkarstwo morskie to wspaniała przygoda. Różnorodność gatunków ryb i możliwość połowu na pełnym morzu (o ile nie będzie zbyt mocno bujało) to atrakcyjna odskocznia od wypraw nad śródlądowe łowiska stojące i płynące. Odpowiednie przygotowanie zestawów wędkarskich pozwoli nam uniknąć problemów z umieszczeniem przynęty w łowisku oraz schwytaniem ryby.
Wielu wędkarzom łowienie w morzu wydaje się dużo bardziej wymagające, a przygotowanie odpowiedniego wyposażenia bardzo kosztowne. Tymczasem, aby wędkarstwo morskie dało nam dużo satysfakcji, poszczególne elementy zestawów nie muszą być wcale drogie.