Coraz częściej narzędziem pracy psychologa czy nauczyciela stają się bajki terapeutyczne. Korzystają z nich także sami rodzice zachęcani widocznymi zmianami w zachowaniu swojej pociechy. Czym są bajki terapeutyczne? Jest to jedna z metod pracy z dzieckiem, która ma na celu wesprzeć malucha w trudnej dla niego sytuacji. Dorośli postrzegają świat inaczej niż dzieci. Gdy dorosłemu niektóre wydarzenia wydają się nieistotne, dla dziecka mogą stać się źródłem nie tylko stresu, ale też strachu. Takie sytuacje, z którymi dzieci nie potrafią sobie poradzić, mogą odbić się na ich późniejszym postrzeganiu rzeczywistości.
Pomoc jest potrzebna
Małe dziecko potrzebuje szczególnego wsparcia w sytuacjach trudnych, ponieważ często nie potrafi do końca zrozumieć problemu, nie odnajduje zagrożenia, jego emocje są znacznie silniejsze niż dorosłych. Maluch bez pomocy osoby dorosłej nie będzie potrafił określić rządzących nim uczuć, nie połączy przyczyn ze skutkami, co może przyczynić się np. do lęku.
Warto zapoznać się z literaturą na ten temat. Na rynku wydawniczym dostępne są książki, które w przystępny sposób opisują zagadnienia związane z psychologią dziecka. Dobrze jest wybrać tytuł, który pozwala zrozumieć sens zmian rozwojowych w różnych obszarach funkcjonowania malucha. Polecamy poradnik Psychologia dziecka Schaffera, w którym autor w wyczerpujący i kompetentny sposób omawia nie tylko rozwój poznawczy dziecka, ale także emocjonalny i poznawczo-społeczny.
Bajki jak lekarstwo
Bajki terapeutyczne są niedyrektywną metodą pomocy dziecku, a to oznacza, że nie narzucają wzorów osobowych czy zachowań, które należy naśladować. Jeśli maluch będzie się identyfikował z bohaterem utworu, to tylko wtedy, gdy sam dokona takiego wyboru, gdy odnajdzie podobieństwo. Bajki terapeutyczne nie mogą zmuszać do konkretnych działań, ale powinny umożliwiać przetwarzanie sytuacji we własnym zakresie.
Akcja bajek dzieje się najczęściej w wymyślonym przez autora świecie zwierzątek, zabawek, roślinek; często do takiego świata trafia dziecko, które potrzebuje wsparcia, szuka sposobu na znalezienie przyjaciela, chce się dowiedzieć, co dzieje się z ludźmi, kiedy umierają. Literatura tego typu jest sprawdzonym narzędziem, dzięki któremu możliwa jest kompensacja niezaspokojonych potrzeb dziecka, ponieważ bajki terapeutyczne mają w sobie elementy, które dają poczucie uznania, bezpieczeństwa, a nawet miłości. Wszystkie te cechy sprawiają, że dziecko jest w stanie zrozumieć przyczynę swego strachu i w pewnym momencie może go pokonać.
Kto wymyśla bajki? Wbrew pozorom wymyślenie historii, której zadaniem jest znalezienie, nazwanie i rozwiązanie problemu, nie jest zadaniem prostym. Na rynku dostępne są gotowe materiały, czyli książki, które zawierają bajki stworzone przez nauczyciela, terapeutę, psychologa.
Jednym z bardziej popularnych tytułów są Bajki terapeutyczne Marii Molickiej. Są to dwa tomy, które przedstawiają dzieciakom sytuacje trudne i trudniejsze, np. poruszają problem rozwodu rodziców, śmierci ukochanego zwierzątka czy strachu przed wizytą u dentysty. Autorka przez bajki stara się wskazać na nowe strategie radzenia sobie z emocjami, problemami, a całość uzupełniają kolorowe ilustracje, dzięki którym maluch chętniej słucha i analizuje.
Inną propozycją mogą być Bajki terapeutyczne Hanny Szagi. Jest to siedem krótkich opowiastek, z których mały czytelnik dowie się, że nie tylko on jest nieśmiały, a nocą jego pokój jest ciemny, ale nadal znajdują się w nim ukochane zabawki. Terapia słowem może odbywać się w dowolnym miejscu. Kiedy nie ma możliwości czytania, np. w samochodzie, idealnie sprawdzą się bajki w wersji audio, czyli audiobooki.
Pomocna bajka
Ponieważ dzieci w większości nie umieją mówić o swoich lękach czy kłopotach, nie potrafią nazwać i pojąć swoich reakcji, dlatego dorośli przez obserwację malucha powinni dowiedzieć się, co stanowi problem. Bajki terapeutyczne to idealna metoda kontaktu z dzieckiem, a bajkowy świat, w którym problemy da się rozwiązać, może dać dziecku poczucie bezpieczeństwa i wsparcie.
Dlaczego warto czytać bajki terapeutyczne?