Miłośnicy uniwersum Metro 2033 otrzymali kolejną powieść osadzoną w tym mrocznym, post-apokaliptycznym świecie. Ciemne tunele Siergieja Antonowa to jedenasta powieść zaliczana do kanonu, a w polskim wydaniu atrakcyjnym dodatkiem do właściwej książki jest dołączona do niej druga – zbiór opowiadań polskich autorów. Oczywiście również i one są osadzone w realiach stworzonych przez Dmitrija Głuchowskiego. Pod ziemią toczy się życie
Jeśli ktoś nie spotkał się jeszcze z tymi tekstami, wypada poinformować, że dotyczą one ludzi, którzy przetrwali wojnę atomową dzięki schronieniu się w podziemiach rozległego metra stolicy Rosji. Oczywiście nie zniknęły stare podziały i społeczeństwo rozdarte jest na trzy duże frakcje – kapitalistów, radykalnych komunistów oraz nazistów – a także kilkadziesiąt mniejszych, nierzadko lokalnych (czyli zamieszkujących jedną stację) ugrupowań. Podziemia moskiewskiego metra i wyniszczona wojną powierzchnia to tereny niebezpieczne, gdzie oprócz ludzi grasują mało przyjemne istoty, powstałe na skutek skażenia.
Żołnierz, który lubi rozmyślać
Bohaterem Ciemnych Tuneli jest Anatol (zwany „Tolą”) – dobry żołnierz, a zarazem filozofujący intelektualista. Otrzymuje on zadanie poprowadzenia oddziału, którego celem jest zniszczenie laboratorium komunistów pracujących nad genetycznie modyfikowanymi żołnierzami. I zapowiada to dobrą powieść akcji, jednak czasem odnosi się wrażenie, że Antonow nie za bardzo wiedział, w jakim stylu rozwinąć swoją opowieść. Z jednej strony są tu całe fragmenty jak z powieścifantasy – grupa bohaterów rusza na misję i przeżywa kolejne przygody – z drugiej pojawiają się wstawki nadprzyrodzone (horror), a między nimi pisarz wstawia dość przydługie – zbędne – rozważania Toli na temat ludzkości.
Jasne i ciemne strony powieści
Pomijając ten nieco dziwaczny rozstrzał stylistyczny, Siergiejowi Antonowowi udało się doskonale wpisać w klimat stworzony przez Głuchowskiego. Co więcej – wiele niezakończonych wątków z wydanego w 2005 roku Metra 2033 tutaj właśnie znajduje swoją kontynuację. To jasne strony powieści. Niestety, ciemnych punktów jest zdecydowanie więcej – i to pominąwszy niezdecydowanie stylistyczne autora. Nie udało mu się stworzyć porywającej, zaskakującej opowieści – wręcz przeciwnie, miejscami fabuła jest po prostu dziecinnie naiwna, a czytelnik szybko domyśla się tego, co dla Toli i reszty oddziału jest zaskoczeniem. Wybory moralne głównego bohatera to element dość drewniany, wydaje się być wciśnięty na siłę tylko po to, aby urealnić postać Anatola.
Szepty zgładzonych
O wiele lepiej wypadają opowiadania z dodanej jako bonus antologii Szepty zgładzonych. Ośmiu autorów zostało wybranych spośród społeczności polskich fanów uniwersum Metro 2033 i choć nie znajdują się tu żadne znane nazwiska, trzeba przyznać, że w większości są to debiuty udane. Całość liczy sobie trzynaście tekstów różnej długości – paru z nich zasiliło zbiorek nie jednym, ale dwoma opowiadaniami, znalazł się nawet autor, który podpisał pod trzema. Prowadzone są one za pomocą różnych środków wyrazu – w jednym narratorem jest starzec, snujący opowieść grupie dzieci, w innym jest to dłuższy wywód bohatera, gdzie indziej – miniaturka. Większość tekstów czyta się z przyjemnością, jednak gdzieniegdzie przebijają klisze fabularne i przewidywalność. Trzeba jednak przyznać, że antologia, która miała być dodatkiem do Ciemnych Tuneli, okazała się ciekawsza niż główna atrakcja tego podwójnego wydawnictwa.
Kupić czy nie kupić?
Fani powieści Głuchowskiego (który od czasu emigracji do Anglii podpisuje się jako Glukhovsky) z pewnością powinni nabyć te książki w celu uzupełnienia swojej biblioteczki i wiedzy na temat post-apokaliptycznego uniwersum. Jeśli ktoś natomiast nie czytał jeszcze żadnej pozycji osadzonej w tych realiach, zbiorek opowiadań może być do tego dobrym wstępem, choć i tak wypadałoby zacząć od początku, czyli powieści Metro 2033. Natomiast same Ciemne tunele zaliczają się do średniaków z „dolnych rejonów”. Miejscami toporne i przewidywalne są lekturą, którą czyta się szybko, ale bez specjalnego zainteresowania i do której nie ma się ochoty powracać.
Źródło okładki: www.insignis.pl
Ciemne tunele, Siergiej Antonow – recenzja