Wybór płyty głównej dokonywany „w ciemno” nie jest najlepszym rozwiązaniem, choćby z powodu właściwości procesorów firmy Intel lub AMD, które wymagają innych gniazd na płycie. Do tego dochodzi kwestia poszczególnych generacji, jakości podzespołów i tranzystorów, ilości slotów i zastosowanych dodatkowych technologii. Ostatnią sprawą jest jeszcze spora, stale powiększająca się ilość kart na rynku. Warto jednak wskazać choć kilka modeli, które stanowić będą punkt wyjścia dla każdego, kto zada sobie trud zagłębienia się w specyfikację tych urządzeń. Ci, którzy zdecydują się na sugerowane niżej modele, nie powinni poczuć się zawiedzeni.
Kilka słów wstępu
Płyta główna (z ang. motherboard) to szkielet, podstawa całego układu podzespołów, które zwyczajowo nazywamy komputerem. Jej głównym zadaniem jest pośrednictwo pomiędzy procesorem a innymi występującymi w komputerze urządzeniami. Ma ona bardzo znaczny wpływ na ogólną wydajność i funkcjonalność komputera. W budowie płyty głównej wyróżnić można kilka najważniejszych – z punktu widzenia użytkownika – elementów. W szczególności chodzi tu o gniazda procesora (tzw. socket lub slot), różne dla różnych procesorów. Kolejny element to chipset, który zarządza przepływem informacji pomiędzy wszystkimi podzespołami. Chipset na ogół składa się z dwóch układów, tzw. mostków. Mostek północy kontroluje przepływ danych pomiędzy pamięcią a procesorem i kartą graficzną, jest więc newralgiczny dla szybkości całego układu. Mostek południowy obsługuje urządzenia in/out, a więc wszystkie dodatkowe karty i twardy dysk. Mostki te połączone są wysokoprzepustową magistralą. Czasami wyposażone są w radiatory, pomagające odprowadzać ciepło i zwiększyć całkowitą wydajność układu. Omawiając pokrótce budowę płyt głównych, trzeba jeszcze wspomnieć o BIOSie (układ ze sterującymi całością instrukcjami) oraz istotnych złączach – np. PCI Express.
Nie wdając się w bardziej techniczne szczegóły, można dodać jeszcze, że płyty główne dla osób stawiających na wydajność powinny mieć możliwość instalacji dwóch kart graficznych (w trybie Crossfire lub SLI) oraz wprowadzenia jak najszybszych kości pamięci RAM. W omawianym przedziale do 500 zł znajdują się płyty budżetowe, nie oferujące najlepszych osiągów, lecz są one nawet więcej niż zadowalające pod względem kryterium jakości do ceny.
Płyty pod procesory Intel
Najniższa cena i dobra jakość – tak podsumować można płytę Gigabyte GA-H81M-HD3 H81 LGA1150. Udostępniony na niej Socket 1150 pozwala na instalację najnowszych procesorów czwartej generacji Intela (nazwa kodowa: Haswell oraz Haswell Refresh). Dostępne sloty pozwalają na instalację dwóch modułów pamięci RAM DDR3 o częstotliwości do 1600 MHz (maksymalnie 16 GB). Nie umożliwia jednak podłączenia dwóch kart graficznych (tzw. multi GPU), ale w tej cenie to żadne zaskoczenie. Sekcja zasilania i pasywne chłodzenie nie dają w zasadzie możliwości żadnego podkręcania.
Jedno złącze PCI-Express 2.0 x16 oraz jedno PCI-Express 2.0 x1, a także dwa PCI pozwalają na instalację dodatkowych kart rozszerzeń. Warto zwrócić uwagę na bogactwo tylnego panelu. Płyta główna posiada (poza standardowymi wyjściami dla klawiatury i myszki), 2 porty USB 2.0 i 4 porty 3.0. Do tego 4 wyjścia wideo (VGA, DVI-D, HDMI i Displayport) oraz wyjścia minijack (6) i optyczne S/PDIF. Te cechy czynią z niej doskonały model do porównań z innymi, nawet droższymi o kilkadziesiąt złotych. Z wyższej półki cenowej warto polecić ASRock Fatal1ty H87 Performance oraz mieszczącą się w górnej granicy MSI Z97 Gaming 5, która pozwala na wydajne podkręcanie oraz instalację 2 kart graficznych.
Płyty pod procesory AMD
Dobrym i tanim rozwiązaniem jest płyta na podstawce AM1. Daje możliwość instalacji dwóch kości RAM (do 1866 MHz), ma trzy wyjścia wideo i dwa porty USB 3.0. Doskonała dla niewymagających użytkowników i niezbyt wydajnych konfiguracji. Najdroższą, wartą uwagi z tego przedziału cenowego płytą, na podstawę FM2+, jest MSI A88X-G45 Gaming. Jak sama nazwa wskazuje została ona przeznaczona dla graczy. Cztery sloty pamięci RAM, możliwość podłączenia kart w opcji CrossFire i spore pole do manewru w kwestii podkręcania to dobre parametry. Nowe procesory AMD „obsłuży” także wydajna płyta Gigabyte GA-990XA-UD3.
To tylko kilka modeli płyt wartych uwagi. Płyta główna to szkielet całego komputera, należy poświęcić trochę czasu na jej wybór. Łatwiejszym rozwiązaniem jest kupno gotowego zestawu płyta główna plus procesor, ale i tu mamy wiele różnych konfiguracji. Po podjęciu decyzji odnośnie modelu procesora, sprawdź wymagany socket, określ przedział cenowy i porównaj kilka modeli. Wskazane przez nas wyżej mogą posłużyć ci za rozsądną podpowiedź. Wybierz model najkorzystniejszy dla siebie!
Dobra płyta główna do 500 zł? Sprawdź te modele