Wiele dzieci, jeszcze zanim przestąpią próg szkoły, interesuje się literami i cyframi. Niektóre z nich, jeśli mają wykształcony słuch fonematyczny, mogą zacząć czytać znacznie szybciej przed pójściem do pierwszej klasy. Możemy zatem rozpocząć ich edukację sami. Trzeba pamiętać, że czytanie to baza do nauki. Wykorzystajmy więc naturalne zainteresowanie dzieci i uczmy je czytać. Metody nauki czytania
Wielu z nas nie wie, jak zabrać się do nauki czytania. Czy wystarczy jakakolwiek książka? Owszem, można uczyć czytania z każdej książki, ale może się to okazać dla dziecka frustrujące. Zbyt długie wyrazy czy dwuznaki są zbyt trudne dla malucha, który dopiero zaczyna przygodę z czytaniem. Warto wybrać elementarz, w którym poszczególne litery czy sylaby wprowadzane są stopniowo i na ich bazie budowane są wyrazy, które są składane w proste czytanki.
Istnieje wiele metod nauki czytania, lecz ze względu na charakter języka polskiego najbardziej popularna jest metoda analityczno-syntetyczna, w której dziecko poznaje całościową budowę wyrazów zanim zacznie rozpoznawać poszczególne litery i głoski.
Klasycznie uczymy dzieci w sposób intuicyjny najpierw liter, które później składane są w wyraz. Wielu rodziców dziwi się, że dziecko – znając wszystkie litery i rozpoznając je w danym wyrazie – nie potrafi go przeczytać. Nic dziwnego, u dzieci w różnym wieku rozwija się słuch fonematyczny, który pozwala na „usłyszenie” wyrazu, na który składają się poszczególne głoski. Chcąc rozwijać tę umiejętność, powinniśmy dzieciom dużo czytać i do nich mówić. Wtedy dziecko nie tylko będzie miało większy zasób słów, ale też szybciej wykształci się u niego zdolność czytania.
Ciekawym sposobem nauki jest metoda sylabowa, która polega nie na rozpoznawaniu poszczególnych liter, ale ich grup (czyli sylab). Większość dzieci potrafi sylabizować już około 3. czy 4. roku życia, więc połączenie sylab w słowo nie stanowi dla nich problemu. Niestety, nie jest to takie oczywiste, gdyż dzieci uczą się często samodzielnie liter, niejako czerpiąc wiedzę z otaczającego je świata, co sprawia, że nie zawsze łatwo jest im dostrzec sylabę, której jeszcze nie znają, zamiast grupy osobnych liter, które już rozpoznają. Dobrze jest więc nauczyć dziecko rozpoznawania sylab.
Elementarze klasyczne
Najbardziej popularnym, wręcz legendarnym i bijącym rekordy popularności, podręcznikiem jest Elementarz autorstwa Mariana Falskiego. Wyrosło na nim wiele pokoleń Polaków. Klasyczny elementarz został odtworzony z dbałością o każdy szczegół.
Pierwszy podręcznik do nauki czytania Falski napisał w 1910 roku. Natomiast te, które znamy dziś, pochodzą z 1957 i 1974 roku. Istnieją zatem dwie wersje, nazywane popularnie zieloną i białą. Zielona wersja to starsza forma elementarza, powstała na wzór podręcznika z 1971 roku, która – choć nie uchroniła się od naleciałości ideologicznych – pozostała niewątpliwie jednym z najlepszych podręczników do nauki czytania. Biały elementarz to nieco bardziej nowoczesny podręcznik z ilustracjami Janusza Grabiańskiego. Był bardzo popularny w latach osiemdziesiątych.
Oba elementarze cieszą się ogromną popularnością nie tylko ze względu na sentyment, ale także wartość merytoryczną. Ponadto jest to jedyny na polskim rynku elementarz, który zawiera pełny kurs czytania w jednym podręczniku. Jego cena to około 43 zł za wersję białą i około 59 zł za reprint, czyli wersję zieloną.
Innym klasycznym elementarzem jest podręcznik Beaty Ostrowickiej Poczytam Ci, mamo, który w podobny sposób zapoznaje dziecko ze światem liter i – włączając je kolejno – przedstawia nowe wyrazy. Cena tego elementarza to około 25 zł.
Elementarze do nauki czytania metodą sylabową
Jednym z bardzo popularnych podręczników do nauki czytania metodą sylabową jest Elementarz, czytamy metodą sylabową. Zawiera on wyrazy wraz z wyróżnionymi sylabami, które mają zapaść dziecku w pamięć. Oprócz tego są tam kolorowe ilustracje, które – umieszczone obok wyrazu – pomagają dziecku zapamiętać jego wygląd jako całość i powiązać go z jego znaczeniem. Elementarz ten kosztuje około 11 zł. Cały kurs obejmuje trzy książki, na które składa się także zeszyt ćwiczeń. Taki kompletkosztuje około 30 zł.
Podobnym podręcznikiem jest książka Beaty Guzowskiej Nauka czytania metodą sylabową. Jej cena to około 9,50 zł.
Ucząc dziecko czytać, pamiętajmy, by uzbroić się w cierpliwość. Nauka czytania to proces długotrwały. Jedne dzieci przechodzą go szybciej, a inne wolniej. Dobra wiadomość jest taka, że ostatecznie wszystkie nauczą się czytać, a czy to polubią, zależy od tego, czy zarazimy je miłością do książek.
Jak wybrać elementarz dla pięcio- i sześciolatka?