„Piaskowa góra” Joanny Bator to powieść niezwykła – nie tylko ze względu na niecodzienną tematykę, jaką poruszyła w niej pisarka. To przede wszystkim niemal epicki zapis Polski i Polaków, którzy powoli odchodzą w niepamięć. Epicka opowieść o Polakach
Oto poznajemy Jadzię, biedną dziewczynę z małej wsi, która przyjeżdża na początku lat 70. do Wałbrzycha, będącego wówczas symbolem PRL-owskiego sukcesu gospodarczego. Tam Jadzia szybko poznaje ambitnego nadgórnika Stefana, za którego wychodzi za mąż, rodzi mu córki bliźniaczki, z których tylko jedna, Dominika, przeżyje. Mąż bohaterki, za dobre wyniki w pracy, otrzymuje przydział na mieszkanie na wałbrzyskiej Piaskowej Górze, gdzie „zawsze wieje wiatr”. Rodzina zamieszkuje w wielkim blokowisku zwanym Babel, chyba dlatego, że jego mieszkańcy przyjechali do miasta, będącego częścią Ziem Odzyskanych, z każdego zakątka dawnej II Rzeczypospolitej.
Bator stworzyła niezwykłą siatkę bohaterów, historii i zdarzeń, które ciągną się od końca II wojny światowej aż po lata 90. minionego wieku. To historia zachwycająca swoim rozmachem, epicka, a przy tym nieoderwana od rzeczywistości i do bólu prawdziwa.
Kobiety w rzeczywistości PRL-u
Głównymi bohaterami, a raczej bohaterkami, „Piaskowej góry”są kobiety. Bator opisuje kilka pokoleń matek, córek, żon i kochanek, wplatając między nie mężczyzn, dzieci, problemy dnia codziennego. To opowieść o czasach, w których nie było niczego, ale ludziom niczego nie brakowało. Autorka doskonale oddaje atmosferę PRL-u, zakupów w Pewexie, kombinowania, wyjazdów na wczasy do Bułgarii i na handel do Turcji.
To również opowieść o przemijaniu, zmianach w Polsce i w nas samych. Bator nie szczędzi też przykładów na naszą zaściankowość i brak tolerancji oraz akceptacji dla inności.
Kunszt języka
Joanna Bator zastosowała w „Piaskowej górze” ciekawy zabieg, a mianowicie całkiem pozbawiła tę powieść dialogów! I choć na początku taki zblokowany ciąg tekstu może wydawać się nie do przebrnięcia, to powieść czyta się jednak wyjątkowo szybko i sprawnie. Pisarka zadbała też o język, jakim napisana jest książka. Kunsztowne, niemal liryczne fragmenty przeplatają się tu z dosadnymi, pełnymi humoru i ciężkiego języka historiami.
Wielu czytelników odnajdzie z pewnością w „Górze” nawiązania do własnego życia czy dorastania w czasach Polski Ludowej. Ale ta książka świetnie sprawdzi się też wśród tych, którzy urodzili się u schyłku PRL-u albo już po transformacji i może służyć za swoisty przewodnik po tamtych czasach.
Książka dostępna jest także w formie elektronicznej w formatach EPUB i MOBI za ok. 19 zł.
Źródło okładki: www.gwfoksal.pl
„Piaskowa góra” Joanna Bator – recenzja