Człowiek idzie na wojnę, przyzwyczaja się do widoku śmierci, zabija i to zostaje z nim już na zawsze. Po latach, jeśli przeżyje, nazwą go bohaterem, a on będzie się zastanawiał, czy to życie „wtedy” i „teraz” należało do tej samej osoby. Chyba że jest kobietą
Wojna kobiety wygląda zupełnie inaczej. Najczęściej trafia się na nią w tajemnicy przed rodziną, bronienie ojczyzny to przecież obowiązek płci przeciwnej. Kobieta jest matką, żoną i dziewczyną, która czeka, nigdy żołnierzem. Kiedy nim zostaje, pojawia się pytanie: co ją tam ciągnęło? Przecież „Wojna nie ma w sobie nic z kobiety”. Jest brutalna, nieludzka, ale jeszcze bardziej niekobieca. Przetrwać ją to jeszcze nie koniec dramatu. Trzeba liczyć się z tym, że dla świata czas spędzony na froncie nie jest powodem do dumy, wręcz przeciwnie – oznacza hańbę, z którą kobieta żyje w samotności, wspominając ten kawałek przeszłości tylko w myślach.
Wbrew zasadom
Swietłana Aleksijewicz opowiada o tym, jak wygląda życie kobiety decydującej się bronić własnego kraju wbrew obowiązującym normom społecznym. Autorka przedstawia też spojrzenie kobiety radzieckiej na wojnę, zwracając uwagę na to, że niewiele ma ono wspólnego z męskim punktem widzenia, gdzie na pierwszym planie najczęściej swoje miejsce mają fakty, taktyka, strategia... Tymczasem dla kobiet najważniejsze są drobiazgi, emocje. To zupełnie inna perspektywa niż ta, z której zwykle patrzy na wojnę osoba urodzona w czasach pokoju, dlatego – podobnie jak „Ostatni świadkowie. Utwory solowe na głos dziecięcy” będące zapisem wspomnień ludzi, którzy w czasie II Wojny Światowej byli dziećmi – książka jest ważnym dokumentem.
Spisane w niej historie to fragmenty rozmów jednej z najbardziej znanych białoruskich dziennikarek z kobietami, które na wojnie były sanitariuszkami, saperami, strzelcami, zaopatrzeniowcami... Niekoniecznie pomoże ona zrozumieć, co nimi kierowało, kiedy decydowały się iść na front i jak udało im się przetrwać, ale z pewnością wywrze ogromne wrażenie na czytelniku, pozostawiając po sobie więcej pytań niż ten ma w głowie przed lekturą. To jedna z tych książek, które rozczulają, zaskakują i przygniatają jednocześnie.
Źródło okładki: www.czarne.com.pl
„Wojna nie ma w sobie nic z kobiety” Swietłana Aleksijewicz – recenzja