Twoja grządka jest przygotowana do sadzenia, a ty nie wiesz, na jakie sadzonki się zdecydować i jak je później posadzić? Podpowiadamy, co należy zrobić. Wielu ogrodników amatorów rokrocznie sadzi na swoich grządkach warzywa, a potem skrzętnie je pielęgnuje, podlewa, nawozi i piele, a i tak nie zawsze plony są udane. Wiele zależy od pogody lub przypadku. Czasem obradza marchewka, czasem pomidor, a w innym roku zaplonują ogórki i cukinie. Co zrobić, żeby jednak co roku cieszyć się plonami? Radzimy, co i kiedy najlepiej sadzić, aby uniknąć rozczarowań.
Jakie warzywa z rozsady?
Najczęściej z rozsady uprawia się rośliny, które w naszym klimacie mogą przemarzać. Są to tzw. rośliny ciepłolubne. W związku z tym nie wysiewa się ich bezpośrednio do gruntu, ale kiełkują w inspektach lub w domu, a na stałe miejsce wysadza się je dopiero od połowy maja. Należą do nich papryka i pomidory oraz bakłażan, patison, karczoch, melon, seler i zioła.
Jest też druga grupa warzyw, które możemy wysiewać do gruntu. Jeśli chcemy osiągnąć wcześniejsze i obfitsze plony, możemy kupić lub wyhodować sadzonki sami i wysadzać je w formie rozsad. W ten sposób możemy przyspieszyć plonowanie ogórków, cukinii, kabaczka, szpinaku nowozelandzkiego, sałaty kruchej i rzymskiej, cebuli, pora czy dyni, a także warzyw kapustnych (brukselk, brokułu, kalafiora, kalarepy).
Terminy sadzenia roślin z rozsady
Niezależnie od tego, czy wyhodujemy sadzonki z nasion w inspekcie, czy na parapecie w domu albo kupimy gotowe, musimy wiedzieć, które z nich sadzi się najwcześniej, a które można posadzić nieco później. W naszym klimacie zimy bywają dość srogie, a wiosenne przymrozki potrafią zniszczyć wczesne plony, dlatego większość warzyw w postaci rozsad sadzimy po 15 maja. Okres ten potocznie nosi miano „zimnych ogrodników” lub „zimnej Zośki”. Dotyczy on ostatniego dnia, w którym występują w Polsce przygruntowe przymrozki. 
Są też warzywa hodowane z rozsad, które wytrzymują niższe temperatury i można je wysadzać już w kwietniu. Należą do nich: sałata masłowa, brokuł, kalafior, kapusta i kalarepa. Te rośliny mają długi cykl wzrostu i plonują dość późno. Warto więc zacząć je hodować jak najwcześniej. Pod koniec kwietnia możemy wysadzić cebulę. Rozsady możemy wysadzać również w czerwcu czy lipcu, ale oznacza to, że musimy się spodziewać plonów nieco później. Rośliny wysadzone do gruntu szybciej urosną, zakwitną i zaowocują niż hodowane przez jakiś czas w doniczce. Rośliny ciepłolubne możemy wysadzić do gruntu wcześniej, ale tylko jeśli robimy to pod osłonami, czyli w szklarni, w gotowych tunelach foliowych, pod folią ogrodniczą lub agrowłókniną. Można również zrobić miniszklarnię ze starych okien.
Obserwowanie rozsad – kiedy gotowe do sadzenia, a kiedy ich wartość spada?
Wielkość – jeśli rozsada będzie dwukrotnie szersza i wyższa od doniczki. Można zauważyć, że gleba po podlaniu doniczki szybko wysycha. Oznacza to, że system korzeniowy rośliny jest już dostatecznie rozrośnięty. Należy uważać, bo takie rośliny mają również większą transpirację (parowanie z powierzchni liści), dlatego należy je podlewać codziennie.
Gleba – ziemia w doniczce po około 8 tygodniach od pikowania straci większość składników, a roślina spowolni wzrost. Zahamowanie wzrostu rośliny to sygnał, że trzeba wysadzić roślinę na stałe miejsce lub jeśli jest za wcześnie, przesadzić do świeżej ziemi.
Korzenie – jeśli korzenie zaczynają wystawać z doniczki, to znak, że doniczka jest za mała i trzeba roślinę wysadzić do gruntu lub przesadzić do nowej doniczki. Za mało miejsca na system korzeniowy również może spowolnić wzrost rośliny.
Liście – zwróćmy uwagę na kolor liści. Soczyście zielony to prawidłowy kolor. Jeśli jednak liście zaczynają żółknąć, to oznaka, że roślinie może brakować składników pokarmowych w ziemi.
Szkodniki i choroby – niekiedy na przetrzymanych za długo w doniczkach rozsadach zaczynają rozwijać się choroby lub pojawiają się szkodniki, takie jak u roślin pokojowych (mączlik, przędziorek itp.). Sprawdzajmy dokładnie rośliny – jeśli zauważymy niepokojące objawy u którejś z nich, oddzielmy ją natychmiast od pozostałych, żeby uniknąć przenoszenia się źródła infekcji na pozostałe egzemplarze.
Te sygnały mogą sugerować, że sadzonki są osłabione, a w związku z tym ich odporność na szkodniki i choroby się zmniejsza, co oznacza słabszy plon. Jeśli więc zadbamy, aby rozsady były w pełni rozwoju przed posadzeniem do gruntu, istnieje duże prawdopodobieństwo, że również i plon będzie obfitszy.
Skuteczny trik
Żeby mieć pewność, że rozsady odpowiednio się zakorzenią w gruncie, możemy je wzmocnić specjalnym stymulatorem wzrostu. Na rynku dostępnych jest kilka, np. Superplon K, Nano-Gro czy bardziej profesjonalny Tytanit.
Sadzenie i rozstawa
Warto zadbać, aby wysadzane rośliny miały odpowiednio dużo miejsca. Jeśli nie jesteśmy pewni, w jakiej rozsadzie wysadzić konkretne odmiany warzyw, spytajmy sprzedawcę. Gdy hodowaliśmy nasze rozsady z nasion, rozstawa w gruncie powinna być podana na opakowaniu. Warto zarezerwować więcej miejsca na posadzenie dyni, kabaczków, cukinii i ogórków. Te warzywa mogą zająć całą grządkę. Pamiętajmy, że niektóre z roślin rosną nie tylko wszerz, ale także wzwyż. Oznacza to, że będą potrzebowały podpór. Większość krzaczków pomidorów mocuje się do podpór. 
Na rynku dostępne są różne podpory: podpory pierścieniowe, tyczki bambusowe, tyczki metalowe, drabinki czy tyczki spiralne do form pnących. Pamiętajmy, że oprócz podpórek potrzebne będą również elementy mocujące, np. sznurek ogrodniczy, klipsy do roślin, sznurek jutowy czy konopny.
Czynniki zewnętrzne
Pogoda
Kolejnym ważnym elementem wysadzania warzyw z rozsad do gruntu jest pogoda. Najlepiej zrobić to w pochmurny dzień lub późnym wieczorem, kiedy słońce chowa się za widnokręgiem. Warto więc sprawdzić pogodę. Najlepiej jeśli przez kilka dni po posadzeniu można się spodziewać deszczu, ale pod warunkiem że nie będzie on ulewny, bo wtedy może zniszczyć młode sadzonki. Jeśli po posadzeniu rośliny będą w pełnym słońcu, a temperatury – wysokie, musimy zadbać o to, aby odpowiednio je nawilżać. Najlepiej rano, zanim słońce zacznie operować, i wieczorem po zachodzie słońca. Niektóre rośliny mogą wymagać zacienienia. Można to zrobić za pomocą specjalnej siatki cieniującej, którą rozwiesza się nad sadzonkami.
Ekspozycja, wiatr i temperatura
Przed wysadzeniem rozsad na miejsce stałe powinno się je zahartować. Hartowanie polega na stopniowym przyzwyczajaniu młodych roślin do trudnych warunków, jakie zastaną na zewnątrz. Polega to nie tylko na wystawianiu roślin na działanie niższej temperatury, ale również na ograniczeniu podlewania. Robimy to na 10–14 dni przed wysadzeniem na miejsce stałe, więc w przypadku roślin ciepłolubnych już od początku maja. Zahartowane rozsady łatwiej zniosą przenoszenie na stałe miejsce. Jednak przed wysadzeniem do gruntu lepiej roślinę obficie podlać, żeby nie zwiędła tuż po posadzeniu. Hartowanie dotyczy oczywiście rozsad przygotowywanych samodzielnie w domu. Sadzonki warzyw kupowane w sklepie zazwyczaj są już zahartowane.
Gleba
Najtrudniejsza do uprawy jest podmokła, ciężka gleba gliniasta. Warto zauważyć, że w takich warunkach korzenie nie mają odpowiedniego napowietrzenia i długo utrzymuje się w niej niska temperatura. Dlatego też warto opóźnić sadzenie warzyw, aż ziemia się ogrzeje. Można ją również wcześniej odpowiednio przygotować, czyli rozluźnić i poprawić jej przepuszczalność.
Szkodniki i choroby
Jest wiele gatunków zwierząt, które chętnie pozbawią nas smakowitych plonów. Niektóre najbardziej lubią właśnie młode sadzonki. Musimy je więc odpowiednio zabezpieczyć, żeby np. ślimaki nie zniweczyły naszej ciężkiej pracy. Również owady stanowią zagrożenie dla warzyw, dlatego należy dokładnie obserwować rośliny, aby móc zadziałać we wczesnym stadium rozwoju choroby czy też ataku przez szkodniki. W tym celu stosuje się różne preparaty ochrony roślin. Jest ich wiele, najlepiej więc zapytać o nie sprzedawcę.
Wakacje
Okres wakacyjny to trudny czas dla upraw, bo kiedy nie ma nas w domu, nikt nie dba o rośliny. O opiekę nad ogródkiem możemy więc poprosić kogoś z rodziny lub znajomych. Na co dzień natomiast trzeba je doglądać i pielęgnować, a na pewno odwdzięczą się z nawiązką.
Sadzimy rozsady warzyw w ogrodzie