Australijczyk James Clavell znany jest w Polsce z na poły autobiograficznej powieści „Król szczurów” o japońskim obozie jenieckim, ale jeszcze bardziej kojarzy się go z przygodowo-historycznymi książkami, z których najsłynniejszy chyba jest „Shogun”. Początkowo niepowiązane ze sobą tytuły potem autor połączył różnymi postaciami i wątkami w sagę opowiadającą o kontaktach dwóch wielkich cywilizacji. Ukochał Azję, starał się ją przybliżyć czytelnikom, dlatego jego powieści do dziś zachwycają kolejne pokolenia. Początki potęgi Hongkongu
Tłem historycznym „Tai-Pan” są wojny opiumowe w Chinach. W XIX wieku imperium brytyjskie wciąż było niepokonane i budowało swoją potęgę między innymi na handlu. Gdy jednak ich interesom coś zagrażało, natychmiast w ślad za kupcami pojawiała się armia, która siłą narzucała korzystne rozwiązania. To właśnie wtedy Hongkong, mało atrakcyjna, skalista wyspa, stał się kolonią korony i rozpoczęła się budowa jego legendy: bramy handlowej do Chin. To miejsce to tygiel kultur, zderzenie dwóch cywilizacji i rosnąca na znaczeniu świątynia pieniądza, w której tempo życia jest zupełnie inne.
Tai-Pan, czyli największy z kupców
Dwie duże firmy walczą ze sobą, nie przebierając w środkach, o rynek, o monopol, o bogactwo. Jeszcze niedawno ich szefowie byli przemytnikami, dziś są szanowanymi kupcami. Muszą nie tylko bardzo intuicyjnie, czasem ryzykownie podejmować różne decyzje, ale też nieustannie starać się łagodzić pewne punkty zapalne między Chińczykami i Europejczykami, by ewentualne konflikty nie zniszczyły im interesów. Rywalizacja między Dickiem Struanem a jego rywalem Tylerem Brockiem to oś fabuły, choć znajdzie się tu miejsce na romans, skandale rodzinne, dyplomację międzynarodową czy porywające żeglarskie wyprawy i walki. Clavell umiejętnie łączy wątki sensacyjne, przygodowe oraz obyczajowe z tłem historycznym, co sprawia, że mimo sporej objętości jego książek trudno się od nich oderwać.
Barwna i żywa wizja, poszanowanie innej kultury
„Tai-Pan” kolejny raz udowadnia, że autor ma dar do tworzenia ciekawych, żywych bohaterów, ale również do pokazywania w szerokim ujęciu mentalności ludzi oraz czasów, miejsc, w jakich dzieje się akcja. Opisy chłonie się z równie wielką ciekawością, jak i same wydarzenia. Jednocześnie czujemy jak bardzo stara się nauczyć nas zrozumienia tamtej tak przecież innej kultury. Dla Chińczyków to przybysze są barbarzyńcami, a ich postępowanie dowodem na niskie poczucie moralności i brak zasad. Pieniądze nie wystarczą, by zasypać podziały, zlikwidować nieufność. To zderzenie kultur, cywilizacji, panorama gier różnych rozgrywek dyplomatycznych i politycznych, ogromna zmiana tempa życia, tworzą tu naprawdę fascynujące tło dla wymyślonych bohaterów i ich życia.
Powieść jest wielowątkowa, wciągająca, i choć minęło sporo lat od jej napisania, wciąż może zachwycać. 
Źródło okładki: www.etiuda.net
„Tai-Pan” James Clavell – recenzja