Czy dzieci powinny oglądać telewizję? Ile czasu w ciągu dnia przeznaczyć na tę aktywność? Czy spędzanie czasu przed telewizorem możemy w ogóle nazwać aktywnością? Czy bajki dla dzieci mają walory edukacyjne? Zdania na ten temat są podzielone, zarówno wśród pedagogów, jak i mam kilkulatków. Do dyskusji na temat roli telewizji w życiu dzieci zaprosiliśmy zaprzyjaźnione blogerki. Czy dziecko powinno oglądać telewizję?
„Jedni pozwalają dziecku oglądać telewizję tak często, jak tylko chce, inni rezygnują z posiadania telewizora, uważając, że ten jedynie zabija czas. Moim zdaniem w oglądaniu telewizji przez dzieci nie ma nic złego. Oczywiście, jeśli tylko zachowamy umiar i będziemy kontrolować, jakie programy i bajki maluch ogląda” – mówi Monika Ziarek, mama Basi i Stasia, autorka bloga Bycie Mamą.
Agnieszka Staszewska Łatacz, mama Rysia i Heli, prowadząca blog Małe Dranie, również radzi zachować zdrowy rozsądek: „Telewizja jest wszechobecna, w niektórych domach nie da się jej całkowicie wyeliminować, należy zatem dbać, by ją ograniczać”. Sama ma w tej kwestii jasno określone zasady: „Dziecko do 2 lat w ogóle nie powinno oglądać telewizji. W procesie poznania najistotniejsza jest percepcja. Aby poznać i zrozumieć otaczający świat, dziecko musi pobudzić zmysły, połączyć wrażenia zmysłowe i zinterpretować je w celu zrozumienia otoczenia. Podczas oglądania telewizji mózg nie pracuje. Wystarczy przyjrzeć się wtedy gałkom ocznym: zamierają one w bezruchu. Jeśli już musimy pozwolić sobie na odrobinę słabości w postaci kilkuminutowego czasoumilacza wybierzmy program dostosowany do wieku dziecka. Pamiętajmy też, że dziecko od 3 do 5 lat może oglądać telewizję przez maksymalnie 15-20 minut dziennie”.
„Bajki w telewizji? To niestety najczęściej strata czasu. Bajki oszukują zmysły. Przekazują piękne obrazy, morały, mądrości, jednak przede wszystkim odbierają dziecku możliwość analizowania. Bajki telewizyjne ogłupiają i pozbawiają myślenia (z małymi wyjątkami). Dziecko, oglądając bajkę, uczy się, ale tylko powierzchownie. Zdobywanie nowych umiejętności i informacji to złożony proces. Wymaga zastanowienia się, przyswojenia i przetworzenia informacji. Umysł malucha nie jest w stanie wykonać tych operacji, kiedy jego mózg bombardują zbyt szybko zmieniające się obrazy, potok słów i ogrom ruchu. Od oglądania bajek gorsze jest oglądanie telewizji. Jeśli dziecko wpatruje się w ekran, gdy królują na nim reklamy lub ulubione seriale babci, może to wpłynąć jeszcze bardziej destrukcyjnie na jego wyobraźnię i odnajdywanie się w życiu codziennym” – dodaje Paulina Rybak, mama Mai, autorka bloga Potwory Wózkowe.
Nie wszystko w telewizji jest złe
Czy należy zatem demonizować telewizję? Dawkowana z umiarem nie powinna zaszkodzić dziecku, a może być dla niego czymś nowym. Warto więc poświęcić własny czas, by znaleźć w ramówce coś wartościowego.
„Nie wszystkie programy edukacyjne czy bajki dla dzieci, to zło. Są programy, które dają dziecku naprawdę wiele korzyści. Dzięki nim maluch może dowiedzieć się wiele o świecie, pobudzić wyobraźnię, podpatrzeć ciekawe zabawy i nauczyć się piosenek. Wszystko to można osiągnąć pod jednym warunkiem: wpływ medialnej bajki musi być przez rodziców obserwowany i w dużym stopniu sterowany” – tłumaczy Paulina Rybak.
Zgadza się z nią Monika Ziarek: „Wiele programów dla dzieci może być wartościową rozrywką. Bajki uczą dobrych nawyków, pokazują pozytywne emocje, pomagają w nauce liczenia czy poznawaniu języków obcych. Niestety, nie brakuje również tych przepełnionych agresją. Także na specjalnych kanałach dla dzieci! Dlatego warto sprawdzać, co ogląda dziecko, a najlepiej wspólnie z nim obejrzeć ulubioną kreskówkę. Często treść bajki jest dobrym punktem wyjścia do rozmowy na ważne tematy, takie jak: choroba, kłótnia z przyjacielem, przegrana, samodzielne spanie czy nowy braciszek”.
Agnieszka Staszewska Łatacz ma na ten temat inne zdanie: „Nie da się nauczyć dziecka czytać i liczyć z telewizora, to tylko chwyt marketingowy. To działa tylko wówczas, gdy obok siedzimy my i tłumaczymy to, co dzieje się na ekranie, wyjaśniamy szybko zmieniające się obrazy. Dziecko nie przyswaja tych ekspresowych informacji, którymi bombardowane jest w zaledwie kilka minut. Nie ma czasu na analizę, skupienie się, interpretację. Nie ma żadnych badań mówiących o tym, że telewizja ma jakikolwiek pozytywny wpływ na rozwój młodego człowieka. Jest natomiast cały szereg negatywnych skutków oglądania telewizji”.
Jeśli nie telewizja, to co?
Włączenie dziecku telewizora to często pierwsze, co robią rodzice, gdy muszą zająć się swoimi sprawami. Widząc dziecko siedzące w bezruchu przez wiele minut, wydłużają czas, jaki pozwalają mu spędzać przed szklanym ekranem, pożytkując te cenne godziny na ugotowanie obiadu, wstawienie prania czy chociażby nadrobienie zaległości z pracy. Tymczasem dla prawidłowego rozwoju maluch potrzebuje urozmaiconych aktywności.
„Nam z pomocą przyszedł tablet i aplikacja mobilna YouTube. Zaczęliśmy od słuchania piosenek dla dzieci. Obecnie synek najbardziej lubi angielskie piosenki edukacyjne oraz filmiki o kształtach i kolorach. Lubi też kreskówki o samochodach (krótkie, uczące kolorów i dźwięków minikreskówki o monster truckach) oraz filmy, na których dzieci i dorośli odpakowują na wizji jajka niespodzianki. Te filmiki mają zresztą kilkudziesięciomilionowe statystyki wyświetleń, są więc popularne wśród maluchów na całym świecie. Żadnego z tych programów nie da się obejrzeć w telewizji. Nie ma w nich przemocy ani innych nieodpowiednich treści. Bawią i uczą, a poczucie samodzielności przy obsłudze przy obsłudze tabletu dodatkowo cieszy dziecko – mówi Ilona Pawłowska-Nawrot, mama Filipa, współautorka bloga Bless The Mess.
Inne aktywności proponuje Agnieszka Staszewska Łatacz: „Dbajmy o higienę zmysłów. Pozwólmy tworzyć dzieciom obrazy na podstawie opowiadań, czytanek, historii, zachęćmy do spacerów, wsłuchiwania się w dźwięki przyrody, rozmawiajmy, układajmy klocki, lepmy z plasteliny, pokażmy rzeczywisty świat, który istnieje poza szklanym pudłem”.
Nie pozostaje nic innego, jak tylko zachęcić was, drodzy rodzice, do aktywniejszego spędzania czasu z dziećmi. Weźcie je na spacer, namalujcie wspólnie obrazek albo poczytajcie książeczkę. A gdy pociecha domagać się będzie włączenia telewizora, wybierzcie dla niej program lub bajkę, z której wyniesie coś więcej niż kilka zabawnych powiedzonek. Pamiętajcie też, by minuty przed szklanym ekranem nie zamieniły w się długie godziny.
Młody telemaniak – ile małe dziecko może spędzać czasu przed telewizorem? (opinie blogerek)