Czasami czytam w recenzjach mnóstwo górnolotnych zwrotów okraszonych emocjonalnym okrzykami, jak to fabuła wstrząsnęła, roztrzaskała serce na milion kawałków i sprowokowała całe morze łez. Jakkolwiek mam dość emocjonalną naturę, tak nigdy nie mogłam powiedzieć czegoś takiego o żadnej z czytanych dotąd książek, a przynajmniej nie zdarzyła mi się aż taka kumulacja odczuć ani taka ilość wykrzykników. Do czasu. Gdy przeczytałam „Morze spokoju”, właściwie mogłabym powtórzyć niektóre z tych zwrotów, gdyby nie to, że mam odczucie, że mi już nie wypada. Jednakże trudno by mi było zaprzeczyć temu, że „Morze spokoju” jest w moim prywatnym rankingu najlepszą powieścią z gatunku New Adult. Wygrywa bohaterką, fabułą i tajemnicą. Obiektywnie rzecz ujmując – typowymi składowymi tego rodzaju powieści. A jednak dodam z pełnym przekonaniem zachwyconej czytelniczki: mimo spełnienia wszystkich kryteriów gatunku Katja Millay oddała do rąk czytelników książkę, która na tle pozostałych wypada więcej niż oryginalnie.
Tajemnica, milczenie i przeklęta lewa ręka
„Morze spokoju” rozpoczyna się sztampowo: oto do szkoły przybywa nowa uczennica. Nie dość, że ubiera się wyzywająco i nosi mocny makijaż, nie dość, że nosi rosyjskie nazwisko, co w amerykańskiej szkole wcale nie musi być powszechne, to na dodatek nic nie mówi. Nastya Kashnikov jest dziewczyną przyciągającą uwagę z tych wszystkich powodów, choć to, czego pragnie, to tę uwagę odwrócić. Odwrócić od czegoś, czego pod płaszczykiem nonszalanckiej pozy oraz wyuzdanego stroju nie zauważa nikt. Nastya doskonale wiedziała, jak posterować zainteresowaniem szkolnej społeczności, by nikt się nawet nie domyślał, jaka jest prawda, ani nie zauważył, co się dzieje z jej lewą ręką. Gdyby jednakże przyjrzał się jej bardziej psycholog szkolny, zrozumiałby już po jej pozie, że dziewczyna cały czas woła o pomoc.
Bieg po życie
Trudno zrozumieć tak właściwie, co się dzieje z Nastyą. Narracja prowadzona z jej perspektywy dość oszczędnie informuje czytelnika o tym, dlaczego zdecydowała się wyprowadzić od rodziców, zamieszkać z ciotką i zmienić całe swoje dotychczasowe życie, łącznie ze szkołą. Właściwie nie wiadomo, co takiego się wydarzyło między nią a jej najbliższymi, trudno też zrozumieć decyzję o milczeniu. Bo Nastya nie jest niema, ona po prostu przestała mówić. Można się już domyślać, że musiało ją spotkać coś, co spowodowało takie zachowanie, ale dopiero jej styl biegania uświadamia, w jak ciężkim musi być stanie. Bo Nastya nie biega dla zdrowia, dla kondycji czy innych racjonalnych powodów. Nie, ona biega po to, żeby wygrać z emocjami, z myślami, żeby ból ciała był silniejszy, skurcze żołądka wyrzucającego z siebie zawartość boleśniejsze, żeby być zmęczoną do utraty zmysłów i może wreszcie zasnąć…
Morze cierpienia
Gdy narrację przejmuje Josh, w pierwszej chwili można odnieść wrażenie, że to kolejne sztampowe zagranie fabularne. Przecież to wszystko już było. Nowa dziewczyna w szkole, jakaś traumatyczna przeszłość i dwubiegunowa narracja. Josh jest w tym przypadku odbiegający od szablonu. Nie bryluje w szkole, nie jest gwiazdą, właściwie większość się go raczej obawia, niż lubi, porę przerwy obiadowej spędza sam i nikt nie śmie zakłócać jego spokoju, do tego ma nietypowe hobby, jakim jest stolarstwo. Tak naprawdę Josh mógłby się wydawać nudnym typem, gdyby nie przeklęty krąg milczenia wokół jego ławki na szkolnym dziedzińcu. Jego przeszłość także jest pod dużym znakiem zapytania.
Odnaleźć spokój
Spotkanie takiej dwójki ludzi po przejściach mogłoby być wybuchowe. A jednak Nastya odzyskuje powoli spokój w duszy, gdy spędza czas z Joshem. Wystarczy, że po wymordowaniu się biegiem usiądzie w jego garażu, w którym urządził sobie stolarnię, i posiedzi z nim w milczeniu. I dzięki niemu w końcu zacznie mieć znowu ochotę, by mówić. I gdy już wydaje się, że się poznali, że coś między nimi się wydarzyło, Nastya ucieknie, bo będzie chciała konsekwentnie przeprowadzić swój plan. I właśnie w tym momencie autorka zaskakuje czytelnika najsilniej. Bo postać Nastyi nie jest absolutnie skonstruowana schematycznie. Jej uczucia, wewnętrzna walka i plan zemsty mogą nie tylko zaniepokoić, ale też zatrwożyć rozmiarem przeżytego bólu i rozczarowania. I to jest to, co nazywam dobrze emocjonalnie skrojoną fabułą. Aby się przekonać o tym, jak bardzo to intrygująca fabuła, wystarczy sięgnąć po książkę. A że jej wersję elektroniczną można dostać od ręki w formatach EPUB i MOBI za ok. 16 zł, zachęcam do sięgnięcia po nią od razu. Tylko zapewnijcie sobie przynajmniej dwa wieczory swobodnego czytania!
Źródło okładki: www.wydawnictwo-jaguar.pl
„Morze spokoju” Katja Millay – recenzja