Początkujący melomani przy wyborze sprzętu audio mają trudny orzech do zgryzienia. Nie dość, że nie są pewni czego im trzeba do słuchawek lub głośników, to jeszcze zdarza się, że trudno odróżnić od siebie poszczególne urządzenia. Poniższy poradnik pomaga rozeznać się w różnego typu sprzęcie audio. Nie wszystko jest wzmacniaczem
Niestety często mieszane są podstawowe pojęcia. Przez zbędne uproszczenia każde urządzenie jest nazywane wzmacniaczem, na przykład słuchawkowym, a to zwykle tylko jedna z funkcji danego sprzętu. Do tego stosuje się również anglojęzyczne odpowiedniki nazw urządzeń, jak i żargonowe skróty. Nic dziwnego, że odróżnienie karty dźwiękowej, wzmacniacza, DACa, przetwornika, combo, źródła i AMPa sprawia trudności. Najpierw powinniśmy zapytać się, czego tak naprawdę potrzebujemy, wtedy wszystko stanie się prostsze.
Czym jest DAC i AMP?
Zaczynając od samego początku, czyli od przetwornika. DAC to pierwsze urządzenie, które musimy omówić, by zrozumieć zagadnienie. To skrót od Digital to Analog Converter, czyli przetwornik cyfrowo-analogowy lub konwerter CA. Ta nazwa pochodzi od elektronicznej kostki w układzie, która otrzymuje sygnał cyfrowy, na przykład z komputera i zamienia go na impulsy prądu elektrycznego. Od tej funkcji wzięła się nazywa się całego urządzenia. Sprzęt posiada dużo wejść cyfrowych, na przykład USB, koaksjalne i optyczne, można więc go podłączyć pod komputer, odtwarzacz CD, wieżę lub telewizor. Sygnał analogowy wyprowadzany jest zazwyczaj dwoma gniazdami RCA lub mini-jackiem. DAC daje nam źródło sygnału audio, jednak nie nadaje się do podłączenia bezpośrednio pod pasywne głośniki lub słuchawki. Do takich operacji potrzeba wzmacniaczy.
Wzmacniacz lub AMP od amplifier, to urządzenie, które przetworzy sygnał z źródła dźwięku (DACa, czyli przetwornika). Wzmocni i przygotuje go do odebrania przez pasywne głośniki lub słuchawki. Te zaś zinterpretują impulsy elektryczne, przekładając je na ruchy membrany, które wytworzą fale powietrza, czyli dźwięk. Wzmacniacz posiada wejścia analogowe, podwójne RCA lub mini-jacka – 3,5 mm. Sygnał wychodzi wyjściem słuchawkowym lub terminalem głośnikowym. Wzmacniacze mają regulację głośności (nie ma jej zazwyczaj w DACu) i często także inne dodatkowe funkcje, takie jak korektory czy przełącznik podbicia dźwięku (służący do zwiększenia natężenia). Dostępne są również wzmacniacze przenośne, ze swoim zasilaniem bateryjnym, które można podłączyć do mobilnego odtwarzacza muzyki (tak zwanego DAPa) lub nawet smartfona. Mając więc dwa oddzielne urządzenia, przetwornik i wzmacniacz, dysponujemy praktycznie gotowym sprzętem do podłączenia słuchawek lub głośników. Popularne są także aktywne głośniki mające już wbudowane wzmacniacze – tym potrzeba tylko przetwornika i źródła dźwięku. Można jednak obie te rzeczy połączyć w jedno urządzenie, wybierając tak zwane combo.
DAC/AMP to aktualnie jedno z najbardziej popularnych urządzeń audio. Jest najwygodniejsze i najłatwiejsze w obsłudze. Łączy wiele funkcji w jednej obudowie. Służy zarówno do konwersji plików cyfrowych na sygnał analogowy, jak i do wzmocnienia tegoż sygnału jednocześnie dla głośników oraz słuchawek. Może być również wykorzystywane jako oddzielny przetwornik lub wzmacniacz, ale akurat to zależy od posiadanych złącz. Dostępne są zarówno wersje stacjonarne, jak i przenośne. Pierwsze gotowe są do współpracy z komputerami i sprzętem RTV, natomiast drugie można podłączyć do smartfona lub tabletu. Wybór DAC/AMP to praktyczne rozwiązanie, sprzęt zajmuje mało miejsca, jest dosyć prosty w obsłudze, ale niestety nie zawsze równie dobrze radzi sobie w każdej funkcji. Zdarza się, że na przykład wzmacniacz słuchawkowy jest tylko dodatkiem i ogranicza potencjał DACa, więc konieczny jest zakup zewnętrznego, dodatkowego urządzenia do wzmacniania dźwięku.
…a karta dźwiękowa?
Najprościej rzecz ujmując, to sprzęt typu DAC/AMP o dodatkowych funkcjach, na przykład dekodowania sygnału przestrzennego oraz nagrywania dźwięku przez mikrofon. Karta dźwiękowa lub muzyczna, wewnętrzna czy zewnętrzna wykonuje taką samą konwersję jak DAC i wzmacnia podobnie do AMP. W przeciwieństwie jednak do tych urządzeń często posiada dużo prostsze układy o mniejszej mocy. Można je podzielić na te zintegrowane, czyli będące elementem płyty głównej komputera PC czy laptopa albo dedykowane – gotowe do podłączenia pod slot PCI lub PCI-E. Istnieją też warianty zewnętrzne pod gniazdo USB. Dla profesjonalistów karty dźwiękowe często oferowane są jako interfejsy audio, pozwalają one na podłączenie aktywnych głośników studyjnych, mikrofonów i instrumentów. Komputerowa karta dźwiękowa umożliwia zazwyczaj podpięcie wielokanałowych głośników oraz dekodowanie sygnału dla kina domowego lub efektów audio w grach 3D. Dla porównania DAC/AMP to sprzęt głównie stereo – jest zatem wyłącznie dwukanałowy.
Wybór sprzętu do domu
Dla niewymagających słuchawek może wystarczyć zintegrowana karta dźwiękowa. Droższe płyty główne oferują całkiem niezły dźwięk, ale w tańszych wersjach brakuje zazwyczaj przestrzeni, mocy, jak i jakości sygnału – często szumią lub zbierają zakłócenia z komputera. Stąd wybór urządzenia typu DAC/AMP na biurko może okazać się najlepszy, szczególnie dla wymagających słuchawek bez mikrofonu – o wyższej impedancji i niższej skuteczności. Dla słuchawek komputerowych lepiej wybrać wewnętrzną kartę dźwiękową, na przykład z oferty Asusa lub Creative’a. Jeśli ważna jest tylko muzyka na słuchawkach, to warto zajrzeć do oferty FiiO, NuForce lub Audiotrak.
Aktywnym głośnikom przyda się DAC z interfejsem USB lub tym koaksjalnym czy optycznym. Pozwoli to na połączenie z telewizorem lub dekoderem. Głośniki same zajmą się wzmocnieniem i regulacją głośności. Pasywne głośniki będą potrzebowały jeszcze zewnętrznego wzmacniacza.
Fani funkcjonalności mogą rozejrzeć się za zaawansowanym sprzętem DAC/AMP zarówno dla głośników pasywnych, aktywnych oraz słuchawek. Urządzenia tego typu stają się coraz tańsze, brzmią coraz lepiej i są bogato wyposażone. Często posiadają własny interfejs – Bluetooth i wejścia USB do podłączenia smartfona. Można podpiąć do nich praktycznie każdy sprzęt RTV. Combo oferują zazwyczaj doświadczeni producenci, tacy jak: Marantz, Denon, Oppo, Naim, ale warto też rozejrzeć się w sprzęcie młodszych i tańszych marek, jak na przykład TAGA lub Harmony.
Audio do smartfona lub odtwarzacza mp3
To najnowsza kategoria przetworników ze wzmacniaczami. Rozwija się szybko, gdyż kusi brzmieniem i funkcjonalnością. Są to niewielkie urządzenia wyposażone w akumulatory oraz szereg złącz analogowych i cyfrowych. Współpracują z komputerami, sprzętem RTV i telefonami opartymi o Androida lub iOS. Oferują 10-15 godzin pracy na baterii, a podłączone pod microUSB smartfona zastępują jego układ dźwiękowy, który często bywa kiepskiej jakości. Ze smartfona lub tabletu można więc zrobić sprzęt generujący wysokiej klasy dźwięk, nadający się także pod wymagające słuchawki lub aktywne głośniki. Bardzo praktyczne rozwiązanie. Aktualnie rynek takich urządzeń nie jest zbyt bogaty, ale sprzęt FiiO zapewnia świetny poziom, ciekawa jest również oferta iBasso lub Furutech.
Gdy smartfon lub odtwarzacz muzyki satysfakcjonuje jakością dźwięku, ale brakuje mu mocy, potrzebaprzenośnego wzmacniacza słuchawkowego. Te małe urządzenia z bateriami wyposażone są w opaski umożliwiające połączenie ich ze smartfonem lub odtwarzaczem muzyki. Dodadzą więcej mocy, a mogą także poprawić jakość dźwięku. Wspomniany FiiO ma w tej kategorii aktualnie wiele ciekawych propozycji.
Podsumowanie
Ilość opcji może przytłoczyć, a to i tak nie wszystko. Pojawiają się już słuchawki z wbudowanymi przetwornikami i wzmacniaczami, podłączane pod USB. Wiele marek obsługuje Bluetooth, więc nie potrzebują już dodatkowego sprzętu. Wystarczy jednak zrozumieć czym jest przetwornik i wzmacniacz, by ułatwić sobie poszukiwania wymarzonego dźwięku. Ja polecam wybór urządzeń łączących w sobie funkcje DACa i AMP.
Karta dźwiękowa, DAC, wzmacniacz – czym się różnią i co wybrać?