W autach kempingowych wykorzystywane są dwa rodzaje instalacji elektrycznej: bezpieczna, oszczędna 12-woltowa oraz tradycyjna instalacja 230 V.
Ta pierwsza pozwala na uniezależnienie się od zewnętrznego zasilania, druga – na wykorzystanie wszelkich dobrodziejstw tradycyjnych domowych urządzeń elektrycznych.
Gdy budujemy campera na bazie samochodu dostawczego, warto wyposażyć go w oba rodzaje instalacji. Instalacje dobrze jest wykonać przed ociepleniem i zabudowaniem auta, tak aby przewody były estetycznie ukryte i nie były narażone na uszkodzenia podczas codziennej eksploatacji domu na kółkach.
Zacznijmy od instalacji 230 V
Zastosowanie prądu zmiennego o standardowym w Europie napięciu umożliwi zasilenie wszelkich bardziej prądożernych urządzeń takich jak czajnik, lodówka czy kuchenka mikrofalowa. Na większości pól kempingowych można podłączyć się do słupka z prądem i zapewnić sobie komfortowe korzystanie z tego rodzaju wyposażenia.
Do wykonania tej instalacji potrzebne będą przewody o minimalnym przekroju 1,5 mm2, trójżyłowe, czyli popularne kable YDY 1,5. Przewód powinien być okrągły, typu linka. Umożliwi to bezproblemowe poprowadzenie go w standardowym niepalnym peszlu. Niepalny peszel powinien zostać wykorzystany do rozprowadzenia instalacji po całym pojeździe. Nie jest zalecane prowadzenie przewodów bez użycia osłon z uwagi na naprężenia oraz możliwe przemieszczanie się i ocieranie o elementy karoserii przewodów w trakcie jazdy. Może to prowadzić do ich uszkodzenia, zwarcia i pożaru.
Obwód elektryczny należy zabezpieczyć
Instalację należy zabezpieczyć wyłącznikiem różnicowoprądowym o jak najkrótszym czasie reakcji oraz wyłącznikami nadprądowymi, założonymi na przewód fazowy oraz neutralny. W typowych instalacjach domowych stosuje się bezpieczniki tylko na przewodzie fazowym, w camperze jednak – z uwagi na różnorodne instalacje, do których podłączamy się na kempingach i niepewność, czy przewody fazowy i neutralny nie są zamienione miejscami – koniecznie trzeba zabezpieczyć obydwa.
Różnicówkę oraz bezpieczniki umieścić należy w rozdzielnicy prądowej. Zastosować tutaj można typową domową erbetkę natynkową. Dobrze, jeśli będzie miała ona podwyższoną odporność na wilgoć i zachlapania, o które w camperze nietrudno. Należy oczywiście kupić rozdzielnicę elektryczną dostosowaną do wielkości przeznaczonego na nią miejsca i uwzględnić konieczną liczbę wolnych miejsc na zabezpieczenia wewnątrz erbetki.
Stosuj gniazda o podwyższonej odporności na wilgoć
Gniazda odbiorników prądu także powinny być odporne na wilgoć i zachlapania. Najczęściej, z uwagi na ograniczenia konstrukcyjne campera, stosuje się gniazda elektryczne natynkowe. Dodatkowo na zewnątrz samochodu montuje się gniazdo w standardzie CEE17, zabezpieczone szczelną klapką. Gniazdo takie jest konieczne do wpięcia się przedłużaczem do istniejących na polach namiotowych i kempingach instalacji elektrycznych.
Do kompletu potrzebny jest jeszcze przewód zasilający lub przedłużacz o długości co najmniej 15 metrów. Im dłuższy będzie, tym większą swobodę uzyska się w wyborze miejsca postoju na kempingu. Istniejące w takich miejscach przyłącza prądowe są często umieszczone w miejscach trudno dostępnych lub jest ich niewiele. Znakomicie w roli takiego przedłużacza spisze się trójżyłowy zewnętrzny, odporny na warunki atmosferyczne, przedłużacz budowlany. Z jednej strony powinien on być zakończony standardową wtyczką typu polskiego lub schuko, z drugiej przyłączem CEE17. Warto zaopatrzyć się jeszcze w przejściówki do różnych typów gniazdek, zwłaszcza jeśli planujemy podróże zagraniczne.
Instalacja stałoprądowa 12 V
Instalacja 12 V wykorzystywana będzie w camperze do oświetlenia wnętrza, zasilania lodówki podczas jazdy, zasilania gniazdek USB oraz w standardzie zapalniczki samochodowej, a także do zasilania urządzeń na 230 V poprzez przetwornicę napięcia w miejscach, gdzie nie ma możliwości skorzystania z zasilania zewnętrznego.
Podobnie jak w przypadku instalacji 230 V wszystkie przewody należy prowadzić w peszlach.
Dla bezpieczeństwa całej instalacji, a przede wszystkim osób z niej korzystających, trzeba zastosować bezpieczniki na przewodach. Różnica polega jednak na tym, że zabezpiecza się tylko przewód plusowy, ponieważ negatywny będzie zawsze podpinany do masy pojazdu i w jego przypadku nie ma takiej konieczności. Źle zabezpieczone przewody są najczęstszą przyczyną pożarów w autach kempingowych. Nie wolno na tym oszczędzać!
Pojemny akumulator to gwarancja długiej pracy
box:offerCarousel
Podstawowym elementem opisywanej instalacji będzie pojemny akumulator spoczynkowy, który gromadził będzie niezbędną energię, wykorzystywaną później do zasilania odbiorników. Akumulator powinien być wykonany w technologii żelowej. Akumulator żelowy ma tę przewagę nad tradycyjnym kwasowym, że można go bezpiecznie głęboko rozładowywać. Tak zwane kwasiaki przy zbyt mocnym rozładowaniu ulegają uszkodzeniu, żelowe wytrzymują zaś takie zdarzenia bez większego uszczerbku na sprawności.
W zależności od wielkości campera i ilości wykorzystywanych na jego pokładzie urządzeń zasilanych prądem 12 V pojemność akumulatora powinna wahać się od 50 do nawet 100 Ah.
Prostownik i separator ładowania zasilą akumulator
Uzupełnianie energii w akumulatorze spoczynkowym odbywa się na kilka sposobów. Podstawowym jest ładowanie go zewnętrzną ładowarką, tak zwanym prostownikiem. Prostownik stosuje się wszędzie tam, gdzie jest zewnętrzne źródło zasilania – na kempingu czy pod domem, przed wyjazdem lub po powrocie z wyprawy.
W czasie jazdy akumulator ten także może być doładowywany, wystarczy zastosować separator ładowania. Jego zadaniem jest tak pokierować prądem płynącym z alternatora samochodu, aby obecny w separatorze przekaźnik, po przekroczeniu wartości granicznej ustawionej na ok. 13,5 V, zwarł styki i rozpoczął doładowywanie jednocześnie akumulatora rozruchowego i hotelowego. Po wyłączeniu silnika styki rozwierają się i instalacja hotelowa zostaje odseparowana od rozruchowej. Nie ma zatem obawy o rozładowanie głównego akumulatora.
Prąd ze słońca i stajesz, gdzie chcesz
box:offerCarousel
box:offerCarousel
Uzupełnieniem instalacji 12 V powinien być panel słoneczny, montowany na stałe do dachu pojazdu. Doładowuje on akumulator spoczynkowy podczas słonecznej pogody i uniezależnia użytkownika campera od zewnętrznych źródeł energii. Daje to swobodę postoju w dowolnym miejscu bez obawy o działanie urządzeń pokładowych. Baterię słoneczną wpina się do instalacji za pośrednictwem regulatora ładowania. Solarny regulator ładowania ma za zadanie czuwać nad poprawnością ładowania i zabezpieczać akumulator równocześnie przed przeładowaniem, jak i zbyt głębokim rozładowaniem.
Zamontuj gniazda zapalniczki oraz USB
Do zasilania urządzeń 12 V stosuje się obecnie dwa najpopularniejsze standardy gniazd – gniazdo typu zapalniczka samochodowa oraz gniazda USB. Oba typy gniazd należy umieścić jak najbliżej przewidywanych miejsc montażu urządzeń, które będą z nich korzystać. Warto zamontować kilka więcej na zapas. Takich gniazd nigdy nie jest za wiele, zwłaszcza że obecnie każdy smartfon, telefon, tablet czy nawigację można zasilić i podładować właśnie z tego typu gniazda.
Na zakończenie działanie całej instalacji, zarówno tej 230 V, jak i 12 V, należy przetestować pod kątem poprawności połączeń oraz bezpieczeństwa. Najlepiej poprosić o to zaufanego elektryka z odpowiednim sprzętem pomiarowym. Upewni to budowniczego campera, że instalacji można używać bezpiecznie; uniknie on również niespodzianek w postaci wadliwego połączenia i konieczności demontażu wnętrza w poszukiwaniu usterki.
Jedną z podstawowych instalacji samochodu kempingowego jest instalacja elektryczna. Umożliwia ona oświetlenie wnętrza oraz używanie takich urządzeń jak lodówka, kuchenka mikrofalowa, różnego rodzaju ładowarki do telefonów i smartfonów, oglądanie telewizji czy korzystanie z ogrzewania lub klimatyzacji w części mieszkalnej