Tych dwoje zupełnie różnych nastolatków nie odzywa się do siebie ani słowem podczas pierwszych tygodni wspólnych przejażdżek. Po pewnym czasie Park zauważa, że Eleonora czyta mu przez ramię komiksy, które ten zawsze nosi ze sobą w drodze do szkoły. Po wspólnej lekturze nadchodzi czas na słuchanie muzyki. Park wprowadza Eleonorę w świat rocka lat 80. – w takim przedziale czasowym toczy się bowiem książka. Zaczyna pożyczać jej komiksy, nagrywać kasety. Od miłości do muzyki zaczynają się rozmowy między tym dwojgiem, następnie przyjaźń, a potem uczucie. Wkrótce stają się nierozłączni. Czy jednak pierwsza miłość nie jest z góry skazana na porażkę?
Opowieść o pierwszej miłości
Eleonora i Park to historia miłosna, która podbiła serca milionów czytelników na całym świecie, głównie ze względu na swój specyficzny klimat. Nie jest to powieść pełna wybuchów emocji, porywów namiętności i gwałtownych zwrotów akcji – uczucie pomiędzy parą głównych bohaterów kiełkuje powoli, przy okazji codziennych rozmów i spotkań. Częstym zarzutem, kierowanym pod adresem autorów powieści młodzieżowych, jest tworzenie nierealistycznego obrazu młodzieży. Rainbow Rowell – autorka książki – doskonale pamięta, jak to jest być nastolatkiem. Historia Eleonory i Parka jest słodka, ale nie cukierkowa, budzi nostalgię, ale nie politowanie, jest niewinna, ale nie naiwna. Łączące ich uczucie jest dokładnie takie, jaka bywa pierwsza miłość – to emocjonalna karuzela, w której przeplatają się radość, ekscytacja, niepewność, smutek, zazdrość, skrępowanie i nieporadność. To stan podobny do bycia na haju przez dwadzieścia cztery godziny na dobę, w którym druga osoba – dla innych całkowicie zwyczajna i nie różna od innych dziewczyn czy chłopaków – wydaje się najwspanialszą istotą na świecie. Pierwsze trzymanie się za rękę, długie rozmowy telefoniczne, pierwszy pocałunek, pierwszy dotyk, pierwsza kłótnia urastają do wagi najważniejszych wydarzeń na świecie. Każdy, kto przeczyta tę książkę, przypomni sobie swoją pierwszą miłość – to rozchwianie emocjonalne, wybuchy radości i napady rozpaczy. Kruche, delikatne i niewinne uczucie Eleonory i Parka rodzi się niepostrzeżenie, w trudnych okolicznościach – wkrótce jest bowiem wystawiane na liczne próby. Bohaterowie poznają swoje uczucia i siebie nawzajem, a ich relacja w miarę upływu czasu dojrzewa tak, jak dorastają oni sami.
Romeo i Julia w liceum
Poza relacją miłosną bohaterowie toczą zwyczajne życie, które wypełnione jest problemami przeciętnych nastolatków – uczęszczają do szkoły, kłócą się z rodzicami i rodzeństwem, zmagają z rządzącymi szkołą popularnymi nastolatkami. Eleonora na lekcji wyśmiewa się z Romea i Julii, uważając ich za parę rozpieszczonych dzieciaków, których całe życie polegało na spełnianiu kaprysów i zachcianek. Nie da się jednak nie zauważyć, że – podobnie jak parę kultowych kochanków – Parka i ją również wiele dzieli. Chłopak wychowuje się w konserwatywnej rodzinie, jest jedynakiem, ma stabilną sytuację finansową. Kiedyś przyjaźnił się z dziewczyną z popularnej szkolnej paczki i choć nie należy do szkolnej elity, jest przez nią szanowany. Eleonora pochodzi z nizin społecznych – jej rodzina ledwo wiąże koniec z końcem, przez rok mieszkała u rodziców zastępczych, obecnie – w jednym pokoju z rodzeństwem. Wychowuje się bez ojca, jest nękana przez ojczyma, w szkole jest obiektem kpin i żartów, często bardzo okrutnych. Jej rodziny nie stać na podstawowe dobra materialne – to nie bieda, która polega na braku telewizora czy nowych butów, Eleonora nie ma nawet szczoteczki do zębów. Różnice społeczne dają się wkrótce we znaki młodzieńczej miłości – matka Parka nie akceptuje dziewczyny, gdy ten wszczyna bójkę w jej obronie, zarzuca zły wpływ. Ojczym Eleonory gnębi ją z powodu jej związku. Dla miłości, szczególnie pierwszej, nie istnieją jednak przeszkody.
Niezwyczajny romans zwyczajnych nastolatków
Książka zapewne nie zdobyłaby takiej popularności, gdyby nie para głównych bohaterów, której nie sposób nie lubić. Co ważne, żadne z nich nie wpasowuje się w kanon postaci znanych z popularnych książek młodzieżowych – Park jest w połowie Azjatą, Eleonora ma nadwagę. Nie mają modnych ubrań, nie należą do grona najurodziwszych w szkole, a zainteresowania (komiksy, fantastyka, muzyka) sprawiają, że są szkolnymi outsiderami – typ szkolnego dziwaka. Ale mają siebie. Charakteryzując ich postacie, autorka zadbała o wiele szczegółów, dzięki którym czytelnik może poznać lepiej każde z osobna – Park ćwiczy kung-fu, ubiera się na czarno, stresuje się jazdą samochodem, Eleonora – lubi dziwne dodatki, świetnie recytuje poezję, nie cierpi makijażu. Najbardziej rozczulający jest jednak ich stosunek do siebie nawzajem, te wszystkie drobiazgi i rytuały, dzięki którym przestaje się funkcjonować jako „ja”, a zaczyna jako „my”. Narracja, która koncentruje się – na przemian – na perspektywie Parka lub Eleonory, pozwala lepiej poznać obu bohaterów.
Nie taka piękna historia
Eleonora i Park to historia słodko-gorzka – słodyczy jest tu wiele, ale cierpkie momenty, które zapadają w pamięć czytelnikowi, również się zdarzają. Książka porusza temat życia dysfunkcyjnej rodziny, przemocy domowej, przemocy wobec dzieci, prześladowania w szkole. Eleonora jest nękana przez rówieśników za swój strój i wygląd. Gnębiona przez ojczyma, stosującego przemoc fizyczną i psychiczną, nie może liczyć na wsparcie matki. Biologiczny ojciec przypomina sobie o niej tylko wtedy, gdy jest mu potrzebna. Jej rodzina zmaga się z biedą, czego dziewczyna się wstydzi. Poruszająco przedstawiony jest tu zwłaszcza problem przemocy domowej, która objawia się nie tylko atakami, ale również pozbawieniem dzieci beztroski dzieciństwa, życiem w permanentnym strachu i braku poczucia bezpieczeństwa. Mimo że para głównych bohaterów jest urocza, to otaczające ich osoby – nie zawsze. Pierwsza miłość może przypominać piękną bajkę, ale świat dookoła wcale bajkowy nie jest.
Akcja książki toczy się w latach osiemdziesiątych – dla dzisiejszych nastolatków takie problemy, jak wyczerpanie baterii w walkmanie będą zapewne abstrakcją – opowiada jednak historię, która mogła się zdarzyć w każdym miejscu i czasie. Powstał nawet oficjalny soundtrack do powieści, który rekomenduję wszystkim fanom klasycznego rocka. Samą książkę polecam nastolatkom i wszystkim tym, którzy chcą sobie przypomnieć, jak to było być jednym z nich. Polecam również Fangirltej samej autorki.
Zobacz także inne książki Rainbow Rowell.
Źródło okładki: otwarte.eu
Park jest nastolatkiem, który doskonale wie, jak uniknąć kłopotów: nie rzucać się w oczy, nie wychylać się, nie zwracać na siebie uwagi. Nie jest więc szczęśliwy, gdy w szkolnym autobusie siada obok niego nowa uczennica, która jest jego zupełnym przeciwieństwem – nie sposób nie zauważyć burzy rudych loków Eleonory, jej dziwnych ubrań, tysiąca oryginalnych dodatków. Wydawać by się mogło, że tych dwoje nic ze sobą nie łączy – jak wiadomo jednak nie od dziś, miłość kpi sobie z różnic i pozorów.