Zaczynamy od podstaw
Najniższe wymagania stawiają najprostsze zastosowania, jak np. zwykłe prace biurowe (pisanie listów, oglądanie i redakcja kolumn programów rachunkowych) oraz przeglądanie stron internetowych ze wszystkimi spotykanymi obecnie dodatkami.
Niemęczące oczu monitory LCD do prostych prac biurowych produkowano już kilkanaście lat temu. W zupełności wystarczą tu nawet tanie matryce TN+Film, ponieważ ani oddawanie kolorów, ani szybki czas reakcji panelu (częstotliwość odświeżania obrazu) nie są tu ani krytyczne, ani istotne. Dawno minęły czasy monitorów kineskopowych (dziś są stosowane wyłącznie do najbardziej wymagających aplikacji graficznych, a wraz z rychłym upowszechnieniem się rewelacyjnych paneli AMOLE znikną i stąd), które męczyły wzrok migotaniem ekranu podczas wyświetlania obrazu dwuwymiarowego. Współczesne monitory mogą mieć z tym trudności wyłącznie w przypadku obrazu 3D.
Dodać w tym miejscu należy ważną uwagę odnoszącą się do wszystkich monitorów oraz stosowanych w nich rozwiązań technicznych. Jeśli monitor służy wyłącznie do pisania, bliskie doskonałości oddawanie barw ani ogromny kontrast nie są tu do niczego potrzebne, a ten drugi może być prędzej przeszkodą niż pomocą w pracy. To dlatego rozmaite programy służące do czytania książek w standardowych ustawieniach mają okno w kolorze pożółkłego papieru (beżowym), przez co współczynnik kontrastu jest zmniejszony i tekst, mówiąc najprościej, „nie bije po oczach". I choć z takim tłem wyświetlanych obrazków o oddawaniu barw (i np. o dobieraniu współczynnika gamma) trudno w ogóle mówić, nie ono jest tu najważniejsze.
Przy pisaniu, szczególnie bezwzrokowym, patrzymy w ekran istotnie mniej. Służy on tylko do dorywczej kontroli tego, co zdążyliśmy stworzyć w edytorze tekstu. Przy dobrym opanowaniu klawiatury spojrzenia w ekran mogą być w ogóle sporadyczne, co jeszcze bardziej sprzyja skupieniu w czasie pisania. W takiej sytuacji praktycznie nie ma znaczenia jakość wyświetlanego obrazu, za to zmniejszony kontrast będzie sprzyjał mniejszemu zmęczeniu oczu.
Monitor dla inżyniera, architekta, kreślarza
Należy przyjąć, że będzie służy do prezentacji obliczeń, rysunków technicznych i konstrukcji budynków itp., oraz, że będą na nim wyświetlane strony internetowe, filmy, książki oraz cała masa innych podobnych materiałów – z naciskiem na te, które wymieniliśmy w pierwszej kolejności.Do zadań, w których istotne jest wyświetlanie dużej ilości drobnych szczegółów, potrzebny będzie monitor o dużym kontraście panelu, oraz w przypadku architektów możliwie dobrym (z wysokim współczynnikiem oddawania barw) odwzorowaniem kolorów. Wśród szeroko (z pominięciem wchodzących na rynek monitorów AMOLED) obecnie spotykanych na rynku monitorów zarekomendować tu trzeba w pierwszej kolejności te z ekranem PVA (SPVA). Są one wręcz dedykowane do właśnie takich zastosowań. Z całą pewnością mogą sprawdzić się także lepsze (droższe) monitory z matrycami TN+Film, przede wszystkim wtedy, gdy szerokie kąty oglądania ekranu nie będą dla użytkownika ważne (jeden użytkownik znajdujący się na wprost ekranu).
Monitor do oglądania filmów i do gier
Taki monitor, aby nie męczył oczu, w pierwszej kolejności powinien mieć krótki czas reakcji panelu i możliwie dużą częstotliwość wyświetlanego obrazu. Odnosi się to przede wszystkim do dynamicznych scen gier komputerowych oraz filmów akcji, a także do wyświetlania obrazu 3D w najbardziej popularnym standardzie z użyciem aktywnych okularów i podwojoną częstotliwością wyświetlania obrazu – oddzielnie dla prawego i lewego oka. Z tego punktu widzenia bardzo dobrym rozwiązaniem będzie wybranie monitora z panelem PVA (SPVA). Dodajmy, że w przypadku monitora o niewielkiej (w porównaniu z telewizorami) przekątnej ekranu, krawędziowe podświetlenie ekranu nie powinno budzić szczególnych obiekcji. Jeśli oglądających film jednocześnie nie będzie wielu, może wystarczyć także dobra matryca TN+Film, ale tu trzeba pamiętać o bardzo małych, szczególnie w pionie, kątach widzenia. A i w poziomie, przy odchyleniu głowy od osi monitora o ok. 30 stopni, na ekranie widać już denerwujące zmiany. Monitory z panelem IPS mogą sobie tu radzić nieco słabiej. Znów najlepsze będą monitory AMOLED.
Monitor dla grafików
Bez względu na deklaracje najbardziej renomowanych producentów, którzy starają się zróżnicować ofertę pod względem ceny, do prac graficznych oraz oglądania obrazów, zdjęć i filmów, w których w obrazie ważniejszy jest kolor najlepszym rozwiązaniem okazuje się monitor z ekranem IPS (SIPS). Jako drugie w kolejności należy wymienić monitory z panelami PVA (SPVA), w które wyposażone są np. monitory firmy Dell. I znów rozwiązaniem idealnym (współczynnik oddawania barw w przypadku norm technicznych, nie medycznych) będzie monitor z ekranem AMOLED.
Wspomnijmy także o stosowanej przez producentów metodologii pomiarów. Ze względów marketingowych bardzo często są one zmanipulowane (poprzez brak starannego sprawdzenia norm). Nie należy przywiązywać wagi do deklaracji częstotliwości odświeżania, np. 800 czy 1000Hz, czy do współczynnika oddawania barw. Do takich deklaracji trzeba podchodzić bardzo ostrożnie.
Jeśli chcesz wybrać monitor, który nie męczy oczu, zastosuj się do powyższych wskazówek, a na pewno nie rozczarujesz i się podejmiesz trafną decyzję.
Sprzęt, który powinien spełniać różne oczekiwania, z natury będzie kompromisem – szczególnie w sytuacji, gdy mamy zamiar wykorzystywać go z jednej strony do wymagających zastosowań graficznych, a z drugiej do gier komputerowych. W jaki sposób wybrać monitor, który spełni swojej podstawowe zadanie i przy okazji nie zmęczy wzroku?