Połączenie w sposób naprawdę zgrabny powieści obyczajowej z powieścią historyczną wymaga nie lada wyczucia i umiejętności. Takiej sztuki udało się dokonać Markowi Harnemu, znanemu dotąd czytelnikom z powieści kryminalnych, który sięgając po diametralnie odmienną tematykę, udowodnił, że ma szansę pretendować do miana pisarza wszechstronnego. „Dwie kochanki” to powieść rozłożona narracyjnie w dwóch nurtach czasowych. Przeszłość jest tym nurtem najbujniejszym i najtrudniejszym do poukładania, aczkolwiek teraźniejszości nie można odmówić również intrygujących zwrotów akcji. Bohaterem z przeszłości jest Marcin Cichy, młody chłopak przeżywający pierwsze młodzieńcze uniesienia, jednocześnie wplątujący się w historię z podwójnym dnem moralnym, w którym miejsce znajduje zarówno mitologia polskiej partyzantki powojennej, jak i niegasnący w Polsce antysemityzm. Bohater czasów nam współczesnych to Siwy, pisarz, człowiek z pewnym bagażem życiowym, który wraz z niedawno poznaną dziennikarką Agatą pisze scenariusz o życiu znanej artystki, Miriam Podgorski, co jednocześnie wywołuje falę wspomnień i spekulacji zarówno odnośnie jej życia, jak i samej śmierci. Miriam Siwy znał w przeszłości jeszcze jako Marylę, gdy sam był zwykłym Marcinem Cichym i zakochał się w niej bez pamięci.
Niespokojne nurty przeszłości
Bohaterowie Marka Harnego nie są jednoznaczni i łatwi w ocenie. Począwszy od głównej męskiej postaci Siwego, przez kobiety jego życia, po rodzinę, w której gra pozorów narzucona przez konieczność przetrwania w takich, a nie innych czasach stała się swego rodzaju misją życiową. Historia ma swój początek w trudnych latach 60., w głębokiej szarości PRL-u, ze stałym poczuciem, że jest wiele prawd i nie o każdej można mówić głośno. Ojciec Marcina jest byłym partyzantem, choć trudno to teraz po nim poznać, jego dziadek zawziętym antysemitą, choć prawda o jego przeszłości może zaskoczyć, matka wydaje się oddaną żoną, a jednak jej opowieść również zburzy parę dziecięcych mitów. Podobnie jak i historia słynnej Miriam, zwariowanej Maryli, która zaczynała od śpiewania z zespołem jazzowym, by zostać znaną i cenioną artystką międzynarodową.
Powieść jest poprowadzona w sposób nietypowy, bowiem chronologia jest w niej nieco zaburzona, a kierowanie wydarzeń z przeszłości nieuchronnie prowadzi do zetknięcia jej z teraźniejszością. I choć już w trakcie domyślamy się, że młody Marcin i wagabunda Siwy to jedna i ta sama osoba, i choć już w pewnym momencie zdajemy sobie sprawę, do czego może doprowadzić fabuła, nie odejmuje to przyjemności czytelniczej, a wprost przeciwnie, jest ona ze strony na stronę ciągle interesująco podsycana.
Intrygujące połączenia gatunkowe
Marek Harny w swojej książce dokonał ciekawego i niebanalnego zestawienia kilku powieściowych rodzajów. Jest tu powieść obyczajowa, powieść o miłości, powieść historyczna, wreszcie dramat, który rozgrywa się na kartach powieści samego Siwego. A zatem do wszystkich wymienionych gatunków warto dorzucić jeszcze powieść szkatułkową. Znajdzie tu coś dla siebie zarówno wielbiciel obyczajówek czy romansów, jak i historyk odkryje kilka przyjemnych smaczków. Ładnie wyważona, gdy chodzi o sprawy ważne i poważne, nieprzesadzona z rozliczaniem się z polskich mitologii i uprzedzeń, napisana językiem jasnym i klarownym jest powieścią na tyle wciągającą, że nawet ilość stron nikomu nie będzie straszna. Urocza, wciągająca, chwilami obfitująca w mocne strony, ale na tyle zgrabnie skomponowana, że nawet nie wiadomo, kiedy dobija się w tej podróży do ostatniej strony niczym do portu, z żalem, że to już koniec tej przyjemnej podróży.
Książka dostępna jest również w formie e-booka w formatach EPUB i MOBI. Jej cena to ok. 25 zł.
Źródło okładki: www.ksiegarnia.proszynski.pl
„Dwie kochanki” Marek Harny – recenzja