Tegoroczny laureat literackiej nagrody Nobla ma na koncie książkę, która jest klasyczną antyutopią, ociera się o fantastykę i może być uznana za powieść dla młodzieży. Już choćby dlatego warto sięgnąć po „Nie opuszczaj mnie” Kazuo Ishiguro. Coraz częściej pisarze z tzw. mainstreamu sięgają po gatunki kojarzone z literaturą popularną, ciekawie jest więc sprawdzać, jaki jest skutek tych prób. Powieść Ishiguro broni się zresztą sama, nie tylko jako ciekawe zjawisko, ale przede wszystkim dlatego, że jest nie do końca oczywista. Jej fabuła opiera się na pewnej tajemnicy, której zdecydowałam się nie ujawniać, choć recenzja stanie się przez to nieco enigmatyczna.
Szkoła z internatem
Rzecz dzieje się gdzieś w Wielkiej Brytanii, w dość ekskluzywnej szkole z internatem. Jej wychowankowie nie mają praktycznie kontaktu ze światem zewnętrznym. Prowadzą sielankowe życie – uprawiają sporty, realizują się twórczo, zawierają przyjaźnie. Głównymi bohaterami są Ruth, Tommy i Katherine, która jest zarazem narratorką. W miarę jak dorastają, relacje między nimi ulegają skomplikowaniu. Zaplątani w miłość, zazdrość, lęk i niechęć, próbują pogodzić się z czymś, co ich czeka, a co dość długo stanowi tajemnicę dla czytelnika.
Pogodzenie z losem
Trójka bohaterów ma kilka lat na to, żeby spełnić swoje marzenia, o ile oczywiście starczy im odwagi i determinacji. Dość szybko zaczynamy rozumieć, że nie będzie to łatwe. Bohaterów Ishiguro cechuje irytujący fatalizm, który sprawia, że godzą się z czymś, co wydaje się niewyobrażalne i nie do zaakceptowania. W tym leży największa siła „Nie opuszczaj mnie” – lektura tej powieści uświadamia, jak łatwo jest manipulować innymi, jak łatwo im wmówić, że nie mogą nic zrobić, żeby zmienić swoją sytuację. 
Świat pozorów
Jak każda antyutopia, „Nie opuszczaj mnie” opisuje świat rządzony mechanizmami, nad którymi bohaterowie powieści nie mają kontroli. Wszystko o czym czytamy, okazuje się tylko fasadą. Udają nauczyciele, udają uczniowie. Nikt nie rozmawia o prawdzie, nie nazywa jej, wszyscy wolą wierzyć w pozory i iluzje. Wiąże się z tym pewna nierealność opisanego świata. Nie poznajemy szczegółów jego funkcjonowania, nie dowiadujemy się, co myślą o nim przeciętni obywatele. Uwaga autora koncentruje się na trójce bohaterów, którzy zdają się istnieć w oderwaniu od całej reszty społeczeństwa.
„Nie opuszczaj mnie” zdaje się ocierać o infantylizm, a obraz najważniejszych postaci jest nieco płytki. Czytelnik wymagający, zdający sobie sprawę z tego, że sięga po książkę noblisty, może poczuć się tym rozczarowany. Taki chyba był jednak zamysł autora, który skupił się na psychologicznych aspektach sytuacji, w której znaleźli się Kate, Tommy i Ruth. Nie zdecydował się na ujawnienie większej liczby detali i pozwolił sobie na niedopowiedzenia.
Możemy się zżymać, możemy twierdzić, że powieść stała się przez to płytsza, niemniej dzięki temu zabiegowi groza została spotęgowana. To, co świat zgotował trójce młodych ludzi, jest niewyobrażalne. Urealnienie ich sytuacji mogłoby osłabić ten efekt. Każdy musi jednak sam zdecydować czy książka na tym zyskała, czy raczej straciła. Pewne jest jedno – o „Nie opuszczaj mnie” nie jest łatwo zapomnieć nawet długo po zakończeniu lektury.
Źródło okładki: strona www.wydawnictwoalbatros.com
„Nie opuszczaj mnie” Kazuo Ishiguro – recenzja