Już od ładnych kilku lat urządzenia nazywane head-up display (HUD) na dobre rozgościły się w nowoczesnych samochodach. Prekursorem w tej dziedzinie był model Chevrolet Corvette, jednak dopiero niemiecka firma BMW wprowadziła tę opcję do sprzedaży na szeroką skalę. Model E60 serii 5, wyprodukowany w 2004 roku, zapoczątkował trwającą do dziś modę na system head-up. Jednak początków tak zwanych HUD-ów należy szukać wcześniej, w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Już wtedy znalazły one swoje zastosowanie w technice militarnej, a konkretnie na pokładach samolotów bojowych, prezentując pilotom najistotniejsze informacje.
„Head-up” (z ang. z podniesioną głową) jest to nic innego, jak swego rodzaju projektor rzucający obraz na przednią szybę. Dzięki niemu na wysokości oczu kierowcy mogą znaleźć się najpotrzebniejsze informacje, takie jak: wskazania prędkościomierza, wskazówki nawigacji czy drogowe ograniczenia prędkości. Często wyświetlają się tam również mniej potrzebne wiadomości jak choćby nazwy stacji radiowych. Wszystko po to, aby niepotrzebnie nie odrywać wzroku od drogi. Badania pokazują, że zerknięcie na zegary i ponowne przeniesienie wzroku na drogę trwa około sekundy. Jadąc na autostradzie z prędkością 140 kilometrów na godzinę, w ciągu tej sekundy przemierzymy dystans około 39 metrów! Dzięki systemowi HUD nie ma konieczności odwracania wzroku od drogi przed nami, co w znaczny sposób przekłada się na bezpieczeństwo jazdy szczególnie przy większych prędkościach.
box:offerCarousel
Wyświetlane na szybie obrazy są na wpół przeźroczyste, dzięki czemu nie pogarszają widoczności. Po przejechaniu kilkudziesięciu kilometrów autem wyposażonym w taki gadżet wzrok przyzwyczaja się do obecności rzutnika, a kierowca przestaje zauważać wirtualny wyświetlacz. Do prawidłowego działania systemu HUD potrzebny jest nie tylko wspomniany projektor, ale również specjalna szyba wyposażona w tak zwany wyświetlacz przezierny. Mimo przeźroczystości nie przepuszcza ona promieni świetlnych o określonej barwie (emitowanych przez rzutnik), co skutkuje wyświetleniem obrazu na jej powierzchni. Obecne zaawansowanie technologiczne zapewnia nie tylko wyjątkowo ostry obraz, ale również daje możliwość wyświetlania różnych kolorów.
Samochody premium to nie tylko nowoczesne gadżety, ale także nienaganne wykonanie. Również HUD jest estetycznie wkomponowany w deskę rozdzielczą ponad zegarami. Dzięki temu obraz wyświetlany na przedniej szybie jest widoczny jedynie dla kierowcy. Najczęściej rzutnik ukryty jest we wnęce, której na pierwszy rzut oka nie widać. Niektóre marki (np. Audi) stosują nawet systemy wysuwane po uruchomieniu samochodu (z możliwością ich schowania nawet podczas jazdy). Dzięki temu po wyłączeniu auta rzutnik chowa się w swojej wnęce, nie zostawiając po sobie niemal żadnego śladu. Niestety takie luksusy to wciąż cecha charakterystyczna aut premium, których cena niejednokrotnie porównywalna jest do całkiem przyzwoitego mieszkania. Na szczęście HUD coraz częściej pojawia się również w pozostałych segmentach aut osobowych. Jeśli więc z jakiegoś powodu taki bajer nas zainteresował, to nie musimy obawiać się, że jedyną opcją, aby go zakupić jest olbrzymi kredyt i auto przypominające limuzynę.
Powstaje zatem pytanie, jak wyposażyć swoje auto w taki gadżet. Niestety nie będzie to łatwe, ale nie jest też niemożliwe. Opcja z wymianą szyby na taką z wyświetlaczem przeziernym jest mało praktyczna i wiąże się z dużymi wydatkami (około 2 tysięcy złotych w przypadku modernizacji wspomnianego modelu BMW E60). Trzeba również wziąć pod uwagę fakt, że nie zawsze jest to możliwe, ponieważ nie każda marka produkuje tego typu elementy. W niektórych sytuacjach wymiana szyby nie jest jednak konieczna, ponieważ po odpowiednim skonfigurowaniu system HUD może wyświetlać obraz na zwykłej szybie. Prędkościomierze oraz pojawiające się informacje będą równie czytelne jak na tej wyposażonej w wyświetlacz przezierny.
Zobacz też: Czy modyfikacje dolotu przyniosą przyrost mocy?
Pozostaje jeszcze inne rozwiązanie, które równie często spotykamy w tańszych, obecnie produkowanych autach. Jest to urządzenie, które w działaniu bardzo przypomina HUD. Obraz nie jest wyświetlany bezpośrednio na szybie, ale na umieszczonej tuż nad rzutnikiem poliwęglanowej płytce. To w pewien sposób ułatwia sprawę montażu sprzętu w aucie, które pierwotnie takiego gadżetu nie posiadało. Wystarczy jedynie kupić drugą deskę rozdzielczą przeznaczoną do modelu, który fabrycznie był w HUD wyposażony. Ewentualnie można skorzystać z pomocy tapicera samochodowego. Wystarczy ostrożnie wyciąć otwór o odpowiednich wymiarach we właściwym miejscu, a następnie wkomponować w niego akcesoryjny head-up display. Zostaje jeszcze podłączenie go we właściwy sposób, aby na wyświetlaczu pojawiały się prawidłowe informacje. Niestety taką modernizację możemy wprowadzać jedynie we w miarę nowych autach ze względu na obecność elektronicznych pomiarów: prędkości, obrotów silnika czy fabryczną nawigację. Podłączenie typowego prędkościomierza działającego na zasadzie linki do nowoczesnego systemu HUD jest niemożliwe.
Samodzielny montaż urządzenia jest w wielu przypadkach droższy niż wybranie tej opcji przy zakupie nowego auta. Trzeba się bowiem liczyć z wydatkiem około 500 złotych na sam rzutnik, plus koszty specjalnej szyby, przełączników, regulacji położenia, okablowania oraz montażu. Po podsumowaniu kwota końcowa może przekroczyć nawet 3 tysiące złotych, co sprawia, że taka „zabawa” przestaje być opłacalna.
Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, czy urządzenia typu HUD są kierowcom potrzebne. W zasadzie nie. Jednak warunki drogowe bywają różne, a wiele wypadków samochodowych ma miejsce właśnie przez rozproszoną uwagę kierowcy. Szukanie ulubionej stacji radiowej czy (teoretycznie niewskazane) zmienianie ustawień nawigacji podczas jazdy wymaga niejednokrotnie oderwania wzroku od drogi przed nami. Wyświetlanie obrazów na szybie sprawia, że kątem oka możemy zajmować się na przykład wspomnianym radiem, w dalszym ciągu skupiając uwagę na tym, co dzieje się na drodze.
Jak wiadomo samochody z segmentu premium są z reguły świetnie wyposażone. Znajdziemy w nich wiele elementów, których próżno szukać w zwyczajnych autach. Lodówki, wszechobecna elektronika czy fotele z masażem to w większości przypadków bajery, które wpływają jedynie na komfort podróżowania. Są jednak też takie gadżety, które w pewien sposób mogą przyczynić się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa podczas jazdy.