Dla polskiego reportażu nastały teraz dobre czasy. Powstaje dużo znakomitych książek, a wiele z nich dotyczy miejsc, ludzi i zdarzeń, które dzieją się w naszym kraju.
Wzdłuż wschodniej granicy
Droga nr 816, zwana „Nadbużanką”, przebiega wzdłuż granicy polsko-białoruskiej i polsko-ukraińskiej. Przeszedł i przejechał ją Michał Książek, a ta podróż zaowocowała książką „Droga 816”. Jest to reportaż o pograniczu i tamtejszych trudnych relacjach oraz bolesnych historiach, ale także o przyrodzie i jej związkach z człowiekiem. Autor sięga do wspomnień ludzi i do historii, grzebie w przeszłości, ale nie ucieka też przed współczesnością. Książka stanowi gratkę dla czytelników ceniących sobie niespieszny rytm prozy oraz poważną refleksję.
Białystok i okolice to tereny przygraniczne, gdzie nadal żywe są konflikty sprzed lat. W reportażu „Białystok. Biała siła, czarna pamięć” Marcin Kącki ukazuje bolesne historie, ciągle żywy nacjonalizm i rasizm, przemoc na tle narodowym. Autor rozmawiał zarówno z pokrzywdzonymi, jak i atakującymi, a także z władzami świeckimi i kościelnymi. Świetnie napisana książka ma wydźwięk przygnębiający, ale skłania do myślenia.
Bartosz Jastrzębski i Jędrzej Morawiecki w pozycji „Jutro spadną gromy” opowiedzieli o podróży po wschodniej Polsce w poszukiwaniu śladów przeszłości, odrębności, innej duchowości. Z lektury wyłania się obraz pogranicza, które okazuje się mniej tajemnicze, niż pozornie może się wydawać.
Polska po transformacji
Są reportaże, które się nie starzeją. Tak jest z tekstami Ireny Morawskiej, które zostały zebrane w książce „Było piekło, teraz będzie niebo”. To reportaże z polskiej prowincji lat 90. ubiegłego stulecia. Mająca bystre i wrażliwe spojrzenie autorka wyłowiła problemy nękające polską wieś i małe miasteczka oraz opisała dramaty związane z biedą, bezrobociem, alkoholizmem, emigracja zarobkową i przestępczością.
Trudne sprawy banalne
Paweł Piotr Reszka w książce „Diabeł i tabliczka czekolady” opisuje zarówno bolesne historie związane z religią, jak i codzienne życie, gdzie pod pozorem normalności można znaleźć dramaty, a nawet zbrodnie. To opowieści o dawcach organów, o konflikcie wokół sióstr betanek z Kazimierza Dolnego, poniżaniu dzieci w szkole czy o homoseksualizmie. Reportaże napisane są prostym, przystępnym językiem, który znakomicie oddaje klimat opisywanych miejsc i sytuacji.
Michał Olszewski posiadł cenną umiejętność dostrzegania dramatycznych wydarzeń kryjących się pod powierzchnią stabilizacji. Jego reportaże zebrane w książce „Najlepsze buty na świecie” ukazują miejsca zepchnięte na margines i wstrząsające historie dziejące się z dala od jupiterów. Autor z dużą wrażliwością i taktem porusza ważne tematy, nie oceniając bohaterów opisywanych przez siebie dramatów.
Marcin Kołodziejczyk nie pisze o doniosłych wydarzeniach politycznych, ale o zwykłej polskiej codzienności. „Bardzo martwy sezon. Reportaże naoczne” to opowieści o zwykłym życiu; historie z popegeerowskich wsi, spod klepów czy z dyskotek. Z lektury wyłania się smutny i niepolukrowany obraz polskiej rzeczywistości.
To nie jedyne książki reporterskie o naszym kraju. Prowincja, małe miasteczka i wsie wciąż inspirują i przyciągają pisarzy oraz dziennikarzy, którzy ukazują nam inne oblicze Polski, jaką znamy.
W polskich miasteczkach i wsiach dzieje się dużo ciekawych rzeczy. Wiedzą o tym reporterzy, którzy często wyruszają na polską prowincję i opisują ją potem w książkach.