Próba wyjaśnienia najpowszechniejszych błędów i przekłamań dotyczących islamu oraz muzułmanów. Ważna i potrzebna książka. Tahar Ben Jelloun to jeden z najbardziej uznanych współczesnych pisarzy marokańskich, od lat mieszkający w Paryżu. Dotychczasowe książki Marokańczyka, dostępne również w polskim przekładzie, były ciepło przyjmowane, lecz raczej nie wzbudzały emocji. Zupełnie inaczej jest w przypadku książki „Co to jest islam?”, w której Ben Jelloun podejmuje próbę wyjaśnienia najczęściej powtarzanych przekłamań i mitów na temat religii Mahometa.
Jak ojciec z córką
Książka „Co to jest islam?” powstała z potrzeby serca. Na jej pierwsze wydania złożyły się rozmowy pisarza z jego 10-letnią córką, które powstały po atakach terrorystycznych z 11 września 2001 roku. Córka pisarza, podobnie jak wiele innych muzułmańskich dzieci, znalazła się w trudnym położeniu i narażona była na społeczny ostracyzm. Rozmowy ojca z dzieckiem są ciepłe, pełne humoru i troski. Ben Jelloun stara się rozwiać wszystkie wątpliwości córki, odpowiadając na każde, nawet najtrudniejsze pytanie. A tych jest naprawdę wiele. Od zagadnień związanych z terroryzmem, przez prawa i pozycję społeczną kobiet, aż po czysto religijne, nieco naiwne rozważania 10-latki.
W nowym, odświeżonym wydaniu książki autor uzupełnił swoje rozmowy z córką wyborem tekstów na temat kondycji islamu, jakie stworzył przez ostatnią dekadę. Pisarz nie jest przy tym naiwny, doskonale zdaje sobie sprawę z kłopotliwej pozycji, jaką islam ma współcześnie, i dostrzega jego swoiste zacofanie względem nowoczesnego, rozwiniętego – również moralnie i obyczajowo – świata.
Autor w szczery i zrozumiały sposób pisze o niepokoju i lęku, jaki wywołuje w nim i w innych rosnąca agresja i sprzeciw wobec islamu. Ben Jelloun chce więc taką książką wyjaśnić, najjaśniej jak się da, czym właściwie jest ta religia, jaka jest jej istota. Krok po kroku rozkłada na czynniki pierwsze ten niemalże wszechobecny strach przed islamem, jednocześnie grubą linią oddzielając od siebie ruchy fundamentalistyczne i terroryzm od historii i rozwoju religii.
Krok po kroku
Trzeba przyznać, że premiera odświeżonej wersji książki Tahara Ben Jellouna zbiegła się w czasie z jeszcze bardziej wzmożonym niepokojem przed islamem. Rozwój terroryzmu, utożsamianego niemal jednoznacznie z muzułmanami, sprawił, że jeszcze trudniej jest mówić o religii Mahometa w opanowany i logiczny sposób.
Autor zadbał o to, by „Co to jest Islam?” rzeczywiście rozwiewało wątpliwości każdego, kto zwyczajnie się boi. Pierwsza część książki, złożona z jego rozmów z córką, napisana jest w prosty i bardzo przystępny sposób, tak by rzeczywiście można ją było czytać dziecku. Druga część, na którą składają się opublikowane we francuskich i światowych mediach teksty pisarza, to ekspercka analiza źródeł strachu przed islamem. To także zbiór opowieści o początkach i historii islamu, a Ben Jelloun, jako praktykujący muzułmanin, prezentuje ją w ciekawy, inny sposób.
Powstanie drugiej części książki zainspirowały po części ataki terrorystyczne, w których ofiarami padli Francuzi. Autorowi udało się zawrzeć tu komentarze nie tylko na temat zamachu w redakcji magazynu „Charlie Hebdo”, ale również tych z listopada 2015 roku, w wyniku których zginęło w Paryżu ponad 130 osób.
Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że pierwsze rozdziały książki, te złożone z rozmów autora z jego córką, są dużo bardziej odkrywcze, szczere i zaskakujące. Być może gdyby Ben Jelloun zdecydował się zachować tę formę także w drugiej części, całość wydawałaby się jeszcze bardziej wciągająca.
Nie da się jednak ukryć, że książka „Co to jest islam?” idealnie wstrzeliła się w nerwowe i niepewne nastroje, z którymi może sobie dobrze poradzić.
Źródło okładki: www.karakter.pl
„Co to jest islam? Książka dla dzieci i dorosłych” Tahar Ben Jelloun – recenzja