Pleśniawki – co to takiego?
Pleśniawki mogą rozwinąć się u każdego – bez względu na wiek czy płeć, ale najczęściej dotykają małe dzieci – ich niedojrzały układ odpornościowy sprzyja zakażeniu. Kłopotliwe zmiany tworzą się na języku, podniebieniu, dziąsłach i po wewnętrznej stronie policzków. To rodzaj miejscowego stanu zapalanego, który zajmuje błonę śluzową jamy ustnej. Wywołują go grzyby, a dokładniej – drożdżaki z gatunku Candida albicans. Co ciekawe, drożdżaki są z nami na co dzień – bytują w jelitach, znaleźć je można w przełyku i na języku – stanowią nieodłączny element prawidłowej flory bakteryjnej człowieka. Kiedy jesteś zdrowy i nie masz problemów z odpornością, nie grozi ci infekcja. W pewnych warunkach jednak zaczynają się szybko namnażać. Gdy ich gwałtownie przybywa, pojawia się problem.
Pleśniawkami można zarazić się podczas bezpośrednich kontaktów z osobą zakażoną. Czułości, pocałunki i wspólne korzystanie z przedmiotów codziennego użytku ułatwiają przenoszenie się drożdżaków.
Wygląd zmian jest dość charakterystyczny: to białawe, szarawe lub kremowe naloty na powierzchni błony śluzowej jamy ustnej. Zwykle – zwłaszcza na początku – plamki występują tylko gdzieniegdzie, pojedynczo, ale jeśli nie zaczniesz ich zwalczać, rozrosną się i zajmą większe obszary. Potrafią pokryć jednolitą, mleczną warstwą niemal całą śluzówkę.
Pleśniawki na ogół wiążą się z dyskomfortem i uczuciem suchości w jamie ustnej, nieraz pojawia się pieczenie, swędzenie, a nawet ból. Dolegliwości stają się bardziej uciążliwe w czasie przeżuwania pokarmu. Jak sobie z nimi radzić?
Pleśniawki – nie zawsze błahy problem
Jeśli to nie pierwsza infekcja tego rodzaju – powinieneś skonsultować się z lekarzem. Pleśniawki, które lubią nawracać, mogą wskazywać na inne, poważniejsze choroby, które rozwijają się w organizmie. Zmiany towarzyszą np. cukrzycy, niedoczynności przytarczyc i schorzeniom, w których występuje niedobór odporności (np. w nowotworach – po chemioterapii). Zdarza się, że grzybica zajmuje również dalsze odcinki przewodu pokarmowego. W takim wypadku terapia bywa trudna i przewlekła.
Pleśniawki bardzo często pojawiają się po kuracji antybiotykowej, zwłaszcza jeśli przez długi czas przyjmowałeś antybiotyk o szerokim spektrum działania. Nie znaczy to oczywiście, że w przyszłości należy rezygnować z leczenia. Dzięki antybiotykom można skutecznie zwalczać wiele groźnych chorób bakteryjnych. Ale leki mają też ciemną stronę – przy okazji usuwania patogenów z organizmu niszczą pożyteczne bakterie kwasu mlekowego i w ten sposób burzą równowagę fizjologicznej flory bakteryjnej. Tworzą jednocześnie idealne warunki do rozwoju grzybów – drożdżaki mogą intensywnie się namnażać i prowadzić do infekcji.
Jak zapobiec niepożądanym skutkom ubocznym antybiotykoterapii? Pamiętaj o lekach osłonowych – w czasie kuracji i kilka dni po jej zakończeniu przyjmujpreparaty probiotyczne. Wzbogać dietę o jogurty naturalne, świeże maślanki, jedz kapustę kiszoną i ogórki kiszone – najlepiej z domowej spiżarni. W ramach profilaktyki możesz delektować się także zdrowym i smacznym kwasem chlebowym.
Jak leczy się pleśniawki?
Pamiętaj: pleśniawki u dzieci zawsze wymagają konsultacji z pediatrą. Ty również powinieneś zasięgnąć porady specjalisty – nawet jeśli zmiany są nieduże i mało uciążliwe. Wiele skutecznych leków przeciwgrzybiczych dostępnych jest tylko na receptę. Zazwyczaj stosuje się leczenie miejscowe (maści, żele), bardzo rzadko należy przyjmować antybiotyk doustnie.
Małe naloty możesz próbować zwalczać domowymi sposobami – gdyby jednak problem się pogłębił, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Dolegliwości łagodzą ziołowe płukanki jamy ustnej – przyrządź sobie napar z szałwii lub rumianku. Znajdziesz też gotowe preparaty na pleśniawki, które działają znieczulająco, odkażająco i przeciwzapalnie. Wiele z nich już dobrze znasz: to leki, po które sięgasz w czasie zwykłego bólu gardła. Masz szeroki wybór: tabletki do ssania o ulubionym smaku, aerozole i płyny do płukania jamy ustnej i gardła. Niektóre kremy, zawiesiny i żele przynoszą ulgę szybko i na dłużej. Intensywnie przyspieszają procesy gojenia i regeneracji śluzówki oraz powlekają zmianę specjalną warstwą ochronną – w ten sposób separują ją od czynników drażniących.
W leczeniu i profilaktyce pleśniawek kluczową rolę odgrywa przestrzeganie zasad higieny: zarówno jamy ustnej, jak i ogólnej. Jak najczęściej myj ręce ciepłą wodą z mydłem i środkiem dezynfekującym. Nie dziel się z nikim przedmiotami codziennego użytku (jak ręczniki, szczoteczki do zębów, sztućce). Unikaj bliskich kontaktów z osobami zakażonymi. Wzmacniaj odporność – dbaj o zróżnicowaną dietę, bogatą w witaminy i minerały i pamiętaj o systematycznej aktywności fizycznej – najlepiej na świeżym powietrzu.
Zauważyłeś niepokojący biały nalot w jamie ustnej? Jeśli przypomina trochę grudki zsiadłego mleka, to prawdopodobnie pleśniawki. Zmiany rzadko wiążą się z poważnymi dolegliwościami, ale może towarzyszyć im dyskomfort, a nawet ból. Objawy nasilają się podczas jedzenia i mówienia. Czas pozbyć się problemu – wiesz, od czego zacząć?