Wszystko, co niezwykle kosztowne i rzadko spotykane, otoczone jest nimbem tajemnicy. Właśnie w ten sposób ludzie postrzegają najdroższą przyprawę świata i tak naprawdę większość osób potrafi wymienić tylko ten jeden fakt o szafranie. To charakterystyczny w smaku, dość rzadko używany dodatek do potraw, a w zastosowaniach kulinarnych jest bardzo wydajny, więc w żadnym przypadku cena nie stanowi ograniczenia. Czym tak naprawdę jest szafran i co może zaoferować poza główną rolą, w jakiej jest stosowany?
Produkcja złota wśród przypraw
Tylko pojedyncze produkty na świecie mogą pochwalić się tak mało wydajną produkcją. Mianem szafranu określamy wysuszone, często sproszkowane znamiona słupków rośliny z rodziny kosaćcowatych – krokusa uprawnego. Jest to tak mała część kwiatu, że na wytworzenie kilograma przyprawy potrzeba 250 tysięcy roślin zajmujących obszar boiska piłkarskiego. Każdy ma trzy pręciki, a potrzebne znamię to tylko ich część. 
Jakby tego było mało, szafran kwitnie jedynie przez okres dwóch tygodni, więc ogromnym problemem logistycznym jest samo niezwykle pracochłonne ręczne zebranie znamion. Nie dziwi zatem fakt, że detaliczna cena potrafi przekraczać 30 tysięcy złotych za kilogram. Uprawą szafranu zajmują się mieszkańcy ciepłych rejonów od Morza Śródziemnego, poprzez Morze Czarne, aż do Indii i południowych Chin. Światowym potentatem jest Irak, który razem z Hiszpanią dostarcza na rynek około 90 proc. tej przyprawy. 
Użycie kulinarne
Szafran nadaje na tyle charakterystyczny smak i zapach, że nie można wobec niego pozostać obojętnym. Jego użytkownicy porównują zapach do mieszanki miodu i świeżo skoszonej trawy. Smak jest zaś sienny z nutą cierpkości i metalicznym mgnieniem. Zbyt duży dodatek powoduje dominację gorzkiego posmaku. Jest to przyprawa bardzo wydajna, gdyż już dwie nitki wystarczą do nadania całej potrawie właściwego aromatu i charakterystycznego, pomarańczowo-żółtego koloru. Wspominana w przepisach szczypta szafranu stanowi niewielką część szczypty soli czy pieprzu. Przy tej wydajności cena za to przyprawowe złoto już tak nie szokuje.
Szafran używany jest w kuchniach świata od ponad 3000 lat. Pochodzi prawdopodobnie z południowo-zachodniej Azji, a zaczął być uprawiany w starożytnej Grecji. Obecnie używa się go na całym świecie, ale nadal za większość popytu odpowiadają kraje produkcji. Szafran wykorzystuje się w bardzo wielu dziedzinach kuchni, nawet do produkcji napojów i alkoholi. W Iranie, Hiszpanii oraz Indiach stanowi częsty dodatek do ryżu. Szwedzi pieką tradycyjne bułeczki szafranowe. Uzbecki pilaw i marokański tadżin także często przyrządzane są z udziałem szafranu. Hindusi ukochali desery mleczne, a Włosi słodycze i alkohole z tą przyprawą.
box:offerCarousel
Nie tylko kuchnia
Znamiona szafranu odznaczają się charakterystycznym karmazynowym kolorem i znaczącą mocą barwiącą. Od samego początku uprawy jednym z zastosowań było koloryzowanie tkanin. W małym stężeniu otrzymuje się żółto-pomarańczową barwę, a przy większym zużyciu bogaty odcień czerwieni. Za cynobrowy i ochrowy kolor szat noszonych przez buddyjskich i hinduskich mnichów po dziś dzień odpowiada właśnie szafran. 
Wiele zastosowań medycznych
Kiedyś wykorzystywano szafran w leczeniu licznych dolegliwości. Od niesprawnego układu pokarmowego i chorób serca, poprzez przeziębienie i astmę, aż po dżumę i artretyzm. W obecnych czasach mamy niezliczone rzesze naukowców gotowych rozebrać każdą roślinę na pojedyncze substancje chemiczne i ocenić przez biochemiczny pryzmat jej zdolności lecznicze. Szafran zawiera karotenoidy o właściwościach immunomodulacyjnych i antyrakowych. 
Jest prawdziwym bogactwem przeciwutleniaczy zmiatających wolne rodniki. Zawarte w szafranie substancje hamują wychwyt zwrotny neuroprzekaźników (serotoniny, noradrenaliny i dopaminy) w ośrodkowym układzie nerwowym, więc może być uważany za suplement poprawiający nastrój i wspomagający w leczeniu lekkiej depresji czy jesiennej chandry. W hinduskiej tradycji jest stosowany także jako afrodyzjak. 
Spróbuj, a nie pożałujesz
Warto wypróbować szafran w roli przyprawy, gdyż dla wielu osób może okazać się smakiem, którego od zawsze szukali. Dobrym sposobem jest wyszukiwanie przepisów na stworzonych do tego celu stronach i dostosowywanie ich do swoich upodobań. Trzeba zobaczyć, z jakimi produktami według specjalistów najlepiej komponuje się szafran, i spróbować takich połączeń w swojej kuchni. A może całkowicie zaszaleć i dodawać go do rzeczy, z którymi jeszcze nikt go nie łączył?
Ekstrakt szafranu stanowi samodzielny suplement lub część składową preparatów zazwyczaj dedykowanych dobremu samopoczuciu psychicznemu i walce z depresją. Wśród dostępnych produktów zdarzają się te poprawiające libido, czyli działające jak afrodyzjak, oraz dbające o zdrowie układu sercowo-naczyniowego czy wspomagające pracę układu trawiennego.
box:offerCarousel
Należy pamiętać, że za wszystko odpowiedzialny jest szafran, a dokładniej mówiąc substancje zawarte w jego ekstrakcie. Kupując preparat na poprawę nastroju, możemy doświadczyć wszystkich innych dobroczynnych działań związków pochodzących z najdroższej przyprawy świata. Co więcej, stosując ją w kuchni, także korzystamy z tych samych substancji, tylko w nieco mniejszym stężeniu.
Szafran znajdziemy także w kosmetykach przeznaczonych do pielęgnacji skóry oraz włosów. To zastosowanie jest możliwe dzięki zawartości potężnych przeciwutleniaczy. Walka z wolnymi rodnikami to podstawa w zachowaniu jędrnej i mocnej skóry oraz silnych i lśniących włosów, dlatego też szafran znajduje zastosowanie w kosmetyce.
Szafran - właściwości dietetycznie i nie tylko