Wysokie obroty, wysoka temperatura, szybkie zużycie
Zastosowanie układu doładowania w silniku jest rozwiązaniem bardzo efektywnym, biorąc pod uwagę przyrost parametrów i obniżenie zużycia paliwa. Ze stosunkowo niskich pojemności jednostek napędowych można bowiem wypracowywać wysoką moc. Przykładem są chociażby doładowane motory Forda, 1.0 Ecoboost, których najmocniejsze warianty osiągają 125 KM.
Podłożem efektywności turbin jest fakt, że są w stanie tłoczyć bardzo dużą ilość powietrza do cylindra, a ponadto zasilane są przez energię spalin, która w silnikach wolnossących nie jest w żaden sposób wykorzystywana.
Wirniki turbosprężarki pracują jednak w bardzo trudnych warunkach. Z jednej strony muszą rozpędzać się do ogromnych prędkości, sięgających 200 tys. obr./min, a z drugiej – znosić wysokie temperatury w postaci chociażby przepływających gorących spalin. Z tego powodu łożyska turbiny są smarowane i chłodzone przy pomocy oleju silnikowego. Mimo wszystko awarie podzespołów układu doładowania zdarzają się bardzo często i równie często są związane z zaniedbaniami dotyczącymi poprawnej eksploatacji.
Typowe objawy zużycia
Charakterystyczny świst podczas wkręcania się turbiny na wyższe obroty to jedna z pierwszych, bezsprzecznych oznak zużycia podzespołu. Stosunkowo łatwo to rozpoznać, gdyż nasila się w szczytowym zakresie obrotów turbosprężarki, a więc w granicach 1700–2000 obr./min silnika. Częstym powodem takiego zjawiska jest uszkodzenie wirnika od strony „zimnej”, czyli odpowiadającej za tłoczenie powietrza.
Turbo składa się z wielu małych elementów, wśród których szczególnie narażone na zużycie są uszczelniacze. Wskutek ich uszkodzenia może dochodzić do nadmiernych wycieków oleju. Jeśli do tego dołożymy niedrożność przewodów olejowych, to ucierpieć mogą też łożyska. Warto zatem bacznie przyglądać się ubytkom cieczy smarującej, pamiętając jednocześnie, że praktycznie każdy silnik wyposażony w turbinę będzie w pewnym stopniu zużywał olej, dlatego postawienie diagnozy może nie być łatwe.
Skoro układ doładowania w dużym stopniu wpływa na osiągi, to wyczuwalny spadek mocy może być jednym z objawów uszkodzenia turbosprężarki, szczególnie jeśli problem dotyczy przede wszystkim zakresu obrotowego, w którym turbina wykazuje największą aktywność. Technicznymi źródłami są z reguły uszkodzenia wirników, łożysk, a w przypadku turbin o zmiennej geometrii – także hydraulicznych kierownic.
Sposoby na naprawę
Rozwiązania problemów z turbosprężarkami są dwa. Pierwszy z nich to wymiana całego podzespołu z wykorzystaniem części oryginalnych lub zamienników, najlepiej tych markowych. Wśród polecanych producentów wyróżnić można takie marki, jak Melett, Garrett czy KKK. Ceny uzależnione są od wielu czynników. Za podstawowe modele turbin do silników starszej generacji zapłacimy ok. 1500 zł. Turbo o zmiennej geometrii to wydatek co najmniej 3000 zł.
Tańszym sposobem na usunięcie uszkodzenia turbosprężarki jest zakup zregenerowanego podzespołu. Ceny zaczynają się od 600 zł przy założeniu oddania starej turbiny w rozliczeniu. Droższe będą podzespoły ze zmienną geometrią, bo kosztują co najmniej 1200–1500 zł. Kupując tego typu zregenerowany produkt, zwróćmy uwagę na zakres przeprowadzonej naprawy. Powinien on zawierać nie tylko łożyska czy uszczelniacze, ale i wirniki z wałkiem.
Turbosprężarka to podzespół bardzo powszechnie wykorzystywany w nowoczesnych silnikach, zarówno wysokoprężnych, jak i wolnossących. Niestety, równie częste są awarie, które poprzedzają charakterystyczne objawy zużycia.