Szósty ostatni tom monumentalnej autobiografii Norwega przynosi wiele wyjaśnień. Dlaczego porwał się na taką formę twórczości mimo paraliżującego lęku, jaki towarzyszy mu zawsze przed wydaniem tekstu? Do czego potrzebna była mu walka, której kres wreszcie nadszedł? Karl Ove Knasugård to norweski pisarz, który postanowił podzielić się ze światem wydarzeniami ze swojego życia i swojej rodziny. Przez wielu za rozbuchany ekshibicjonizm był krytykowany, jednak równie dużo osób doceniło jego odwagę i formę rozliczenia się z niełatwą przeszłością. Czego możemy się spodziewać po ostatniej części dzieła, którego poprzednie tomy co prawda wzbudziły kontrowersje, ale zostały również świetnie przyjęte, urastając do rangi bestsellerów? 
Elementem wyróżniającym szósty tom jest niewątpliwie 400-stronicowy esej o Hitlerze i nazizmie, którym autor prawdopodobnie próbuje wyjaśnić tytuł cyklu. Wnioski wydają się raczej naciągane, więc zakładanego efektu brak, a sam Knausgård jawi się jedynie jako kiepski eseista. Tom jednak bez dwóch zdań jest wart uwagi, a najciekawsza okazuje się znowu zwykła niezwykła codzienność, której opisy jak zawsze zajmują w prozie Norwega główne miejsce.
W szóstej części Knausgård to 40-kilkuletni ojciec trójki dzieci i mąż pisarki Lindy, którego zajmują rodzicielskie problemy typu jak zmusić dzieci do zjedzenia obiadu, czy w ogóle zmuszać i jak dużą swobodę im dać? Typowe rozterki każdego rodzica na świecie, nudne jak pranie i zmywanie, a jednak przyciągają nawet bezdzietnego czytelnika i z każdym kolejnym tomem wciągają bardziej. Ot, sekret twórczości Norwega!
Tutaj Knausgård jawi się nam również jako pisarz bardzo zlękniony (co w sumie nie jest już nowością dla fanów zakompleksionego Norwega). Właśnie ma się ukazać pierwsza część jego cyklu i czeka go obowiązek rozesłania tekstu do osób, które się w niej pojawiają. Obawia się głównie reakcji brata, stryja i żony. Dla wielbicieli prozy autora ów strach przed opinią innych, przed krytyką i tym, że ktoś mógłby się na niego rozzłościć, nie jest niczym nowym. Z poprzednich tomów znany jest nam obraz niezwykle niepewnego i zlęknionego Knausgårda, który sam siebie wielokrotnie porównuje do dziecka. W tym tomie lęk go paraliżuje – książka, która się pojawi, wywoła skandal, a on nie chce nikogo zranić, bo to zraniłoby również i jego: „Mój tekst dotyczył innych ludzi, ich reakcji nie mogłem kontrolować, i to, co w nich wzbudzałem, oni byli w stanie wzbudzić we mnie, miałem świadomość, że wszystko, co kiedykolwiek zrobiłem, mogło zostać wykorzystane przeciwko mnie".
Dlaczego zatem Knausgård napisał 6 tomów po około 1000 stron właśnie o życiu ludzi, którzy mogliby sobie tego nie życzyć? Niczego innego stworzyć nie potrafił? Dlaczego mimo konsekwencji zdecydował się tekst wydać? Na tym właśnie polegała jego tytułowa walka – to nie tekst o rodzinie, to tekst o nim, który rozlicza się ze wszystkich swoich bolączek i ze wszystkich głupot, jakie zrobił. Tekst musiał zostać opublikowany, bo inaczej autor nie mógłby ponieść konsekwencji, na które tak naprawdę w głębi duszy liczył od samego początku. Wystawił swoją rodzinę na cierpienie, doprowadził do choroby żony. Egoista? Ekshibicjonista? Wiem jedno, „Moja walka” to nie tylko egoistyczne ukojenie autora, to również wielkie dzieło XXI wieku, które trzeba znać.
Zdjęcie okładki: www.wydawnictwoliterackie.pl
„Moja walka. Księga 6” Karl Ove Knausgård – recenzja