„Jeśli miałbyś przeczytać w życiu tylko jedną książkę o drugiej wojnie światowej, powinna to być książka Beevora”. Takim właśnie zdaniem wydawca zachęca do zapoznania się z tą pozycją, a ja – zawsze w takich okazjach – zastanawiam się, jak trudno jest dorosnąć do takiej opinii. Mimo to postanowiłem się zmierzyć z tym całkiem niemałym kompendium wiedzy o tym okresie. Mnogość faktów, ogrom pracy
„Druga wojna światowa” to książka ogromna. Mamy tu ponad tysiąc stron faktów i dokumentów, a wszystkie one są spisane naprawdę drobnym drukiem. I to jest pierwszy i być może ostatni minus, który dam tej książce. Przy tej objętości – w wersji papierowej – może to sprawić odrobinę zmęczenia w trakcie lektury. A ponieważ warto sobie przygotować na nią całkiem sporo czasu, to zmęczenie jest czynnikiem, którego nie warto lekceważyć. Niemniej jednak nie chodzi o to, by minusy przesłoniły nam plusy. A tych jest w książce całkiem sporo. Przede wszystkim temat tego okresu w dziejach ludzkości został potraktowany bardzo obszernie, ale i szczegółowo zarazem. Autor nie unika subiektywnych ocen, które często mogą być zaskakujące dla osób, które do tej pory nie miały okazji przestudiować dokładnie tych kart historii. Antony Beevor zabiera czytelnika w niemal każdy zakątek na kuli ziemskiej i relacjonuje, jakie działania miały tam miejsce i jakie było ich faktyczne znaczenie. I trzeba mu przyznać, że udaje mu się przy tym zachować całkiem akceptowalny obiektywizm. Za każdym razem możemy liczyć na rzetelne bibliograficzne odniesienia i przypisy.
Opinie, fakty, konsekwencje
Przewaga historyka badającego wydarzenia z perspektywy czasu nad kronikarzami opisującymi je na bieżąco polega na tym, że może on dopowiedzieć kilka słów na temat konsekwencji podejmowanych decyzji. Beevor śmiało korzysta z tej przewagi. Jakkolwiek trzeba też jasno powiedzieć, że nie wszystkim jego opinie mogą się spodobać. Zwłaszcza jeśli trzeźwa ocena ociera się o krytykę przyjętych i symbolicznych wersji. Podobne wrażenie mogą – niestety – wywołać pewne rozbieżności w szczegółach (nawet takich jak data rozpoczęcia wojny). Autor doskonale zdaje sobie sprawę, że każdy kraj ma prawo mieć nieco inny pogląd na tę sprawę. Beevor dobrze się przygotował do tej pracy. Tysiąc stron wydaje się naprawdę potężną objętością. Autor wyjaśnia wiele na pozór oczywistych pojęć i zagadnień. Opowiada o kampaniach zbrojnych i politycznych potyczkach w sposób, którego nie powstydziłaby się najlepsza beletrystyka. Nie oznacza to niestety, że każdy czytelnik całkowicie zaspokoi swoją ciekawość. Wręcz przeciwnie. Część tematów rozbudzi apetyt i skończy się akurat w najsmaczniejszym momencie. I tak sobie myślę, że w odniesieniu do zachęty ze strony wydawcy może nie nazwałbym tej książki jedyną, ale na pewno jedną z ważniejszych książek na temat drugiej wojny światowej, które warto przeczytać.
Źródło okładki: www.znak.com.pl
„Druga wojna światowa” Antony Beevor – recenzja