Malowanie kojarzy się przede wszystkim z rozwijaniem funkcji grafomotorycznych, czyli takich, które odpowiadają za precyzyjność, dokładność i estetykę pisania oraz wykonywania prac plastycznych. Mało kto jest świadomy faktu, że malowanie stymuluje części mózgu człowieka odpowiedzialne za aparat mowy, ale także emocji. Dlatego warto zachęcać zarówno młodsze, jak i starsze dzieci do prac plastycznych. Jak dobrać odpowiednie farby do wieku? Zanim pójdę do przedszkola
Maluszki 1,5-roczne już mogą rozpocząć swoją przygodę z malowaniem. Warto w tym okresie ograniczyć się do tworzenia jedynie przy pomocy rąk i farby. Z uwagi na delikatną skórę malucha i obawy, że kontakt z kupionymi farbami może wywołać uczulenie, farby przygotujmy samodzielnie. Wystarczy kilka podstawowych składników:
1/3 szklanki wody.
2 lub 3 łyżki mąki.
Naturalny barwnik spożywczy, np. kakao, sok z wiśni, porzeczki, buraków czy szpinaku.
Odpowiednio przygotowany roztwór można bez obaw dać do zabawy małemu dziecku. Warto przed malowaniem przygotować duży arkusz papieru, fartuszek zabezpieczający ubranka oraz folię chroniącą stół i podłogę. Pozwoli to na swobodną zabawę farbami, bez obaw o zniszczenie wartościowych rzeczy.
Wiek przedszkolny
W wieku 2,5 do 6 lat dzieci mają możliwość poznawania różnych rodzajów farb i ich sposobów wykorzystania. Do najczęściej stosowanych zalicza się:
Farby plakatowe – w małych pudełkach i większych tubkach do wyciskania. Są one wykonane z fazy tłustej, chudej oraz emulgatora. Ilu producentów farb, tyle rodzajów wykorzystanych substancji i spoiwa, dlatego istnieją farby plakatowe, których schnięcie, pokrywanie powierzchni i konsystencja są na wysokim lub niskim poziomie. Trzeba jednak pamiętać, że ogólnie bardzo szybką schną i nie miękną po nawilżeniu wodą. Wygodniej i bardziej ekonomicznie jest kupować farby plakatowe w tubkach.
Tempera – farby w wyglądzie bardzo podobne do plakatowych. Ich skład opiera się głównie na połączeniu substancji tłustej, wodnej i emulgatora. W rzeczywistości istnieją różne rodzaje emulsji temperowych. Dlatego potrafią się w znaczny sposób między sobą różnić. Są takie, które zamiast wody mają w sobie mieszaninę wody z klejem. W zależności od ilości użytego składnika tłustego, ich poziom schnięcia może być różny. Bez większego problemu nadają się jednak do dalszego użytkowania po wcześniejszym nawilżeniu wodą.
Akwarele – farby najczęściej znane w postaci twardych płytek, które w połączeniu z wodą dają mało intensywne barwy. Są także miękkie, dostępne w miseczkach i w tubkach – akwarele miodowe. Ich skład opiera się przede wszystkim na składnikach pochodzenia roślinnego, głównie kleju. Odpowiednio skompletowane spoiwo tworzy konkretny rodzaj akwareli. Szybko schną zarówno na pracy, jak i na palecie. Ich głównym mankamentem jest fakt, że nie da się ich zetrzeć, można jedynie przerobić rysunek. Mają też słabe pigmenty, przez co prace wyglądają na blade.
Wraz z wiekiem dziecka, różnorodność dostępnych dla niego farb potrafi zaskoczyć. Od tych, które używa się na sztalugach, po malowanie na szkle czy tkaninach.
Szkolny wiek malarstwa wielorakiego
Na zajęciach plastycznych w szkole, świetlicy czy innych miejscach można poznać sposoby zastosowania farb na różnych płaszczyznach. Im większa precyzja ruchów, świadomość odpowiedniego stosowania otrzymanych materiałów, tym większe pole do popisu. Uwzględnić tutaj można m.in.:
Farby witrażowe – przeznaczone do malowania na szkle. Można dekorować kawałek lustra, szyby, butelki lub wazony. Mają skład oparty na szybkoschnących materiałach. Butelki z farbą są poręczne, zakończone tzw. dziubkiem, co powoduje wrażenie, że korzystamy z pisaka, a nie z farby.
Farby do tkanin – umożliwiają upiększanie własnej garderoby. W zależności od potrzeb dostępne są w tubkach, ale też w pisakach. Schną w ciągu 2 godzin. Po przeprasowaniu żelazkiem przez szmatkę stają się niezmywalne podczas prania. Przeznaczone są dla dzieci już od 5. roku życia.
Farby olejne – najdłużej schnący rodzaj farb z uwagi na zastosowany w nich składnik – olej. Do malowania najczęściej na płótnie ustawionym na sztalugach, dzięki czemu nie ściekają. Przy ich wykorzystaniu potrzebna jest precyzja ruchów, dokładność i sumienność.
Malowanie farbami to połączenie dobrej zabawy, rozwijania funkcji percepcyjno-motorycznych oraz działania terapeutycznego. Warto zadbać o sięganie po nie na każdym etapie rozwoju dziecka.
Wybieramy farby dla dzieci – od najmłodszych do najstarszych