Zaczynasz swoją przygodę z fotografią? A może już trochę zdjęć zrobiłeś i nadal zastanawiasz się, jakie są różnice pomiędzy RAW a JPG? Przecież na pierwszy rzut oka zdjęcia wyglądają podobnie, ale diabeł tkwi w szczegółach. Czym jest plik RAW, a czym JPG?
RAW w tłumaczeniu z języka angielskiego znaczy „surowy” i to idealnie oddaje istotę rzeczy. Generowany przez aparat plik RAW to surowy sygnał z matrycy, który urządzenie zapisuje do odpowiedniego formatu. Zależy on od marki aparatu i jego rozszerzeń, np. ORF, CR2, RAF, NEF itd.
RAW waży przynajmniej kilkanaście megabajtów ze względu na zawartą w nim ilość informacji. Większa ilość kolorów wynika z nieprzypisanej przestrzeni barwnej, a głębia bitowa wynosi min. 12 bitów. Pewnym utrudnieniem jest to, że plików RAW nie otworzymy na komputerze czy standardowej przeglądarce zdjęć, potrzebujemy najpierw wywołać zdjęcie np. w programie Lightroom.
JPG jest dużo lżejszy, gdyż jest skompresowany i obrobiony przez procesor w aparacie. Plik JPG zapisuje wszelkie zmiany nałożone z poziomu aparatu, takie jak kontrast, wyostrzenie, nasycenie. W przypadku RAW pliki źródłowe nadal pozostaną surowym materiałem z matrycy.
Balans bieli
Format zapisu zdjęcia ma znaczenie, jeśli chcemy mieć możliwość pracy nad balansem bieli, który odpowiada za odwzorowanie kolorów na fotografii. Światło żarowe jest ciepłe i będzie powodowało, że zdjęcia będą wpadały w odcienie pomarańczowe, natomiast zimne światło jarzeniowe lub LED-owe spowoduje, że skóra może wyglądać blado i szaro. Dlatego też mamy możliwość zmiany balansu bieli w zależności od warunków oświetleniowych, w jakich pracujemy. Oczywiście jest również opcja automatycznego balansu, jednak w warunkach sztucznego oświetlenia nie zawsze się sprawdza.
Praca w trybie JPG ma to do siebie, że balans bieli musimy wybrać z poziomu aparatu – i tak też zostanie zapisane na karcie. Możemy próbować korekcji balansu bieli w komputerze, jednak efekty są zazwyczaj niezadowalające. W plikach RAW natomiast jego zmiana w oprogramowaniu (np. Lightroom) nie będzie okupiona żadnymi stratami jakości. 
Rozpiętość tonalna
To dość skomplikowane pojęcie, które jednak można łatwo wytłumaczyć. Jest to umiejętność rejestrowania scen o wysokim kontraście, bez zauważalnych przepaleń i smolistych czerni. Z reguły zdjęcia w formacie JPG mają wyższy kontrast, przez co w pierwszym zetknięciu wyglądają lepiej. Jednak w chwili, kiedy chcemy rozjaśnić lub przyciemnić zdjęcie, możliwości plików są bardzo ograniczone. 
Ostrość i szumy
Zdjęcia w formacie RAW nie są ani odszumione, ani wyostrzone – te czynności powinniśmy przeprowadzić podczas obróbki. Natomiast pliki JPG poddawane są tym zabiegom w aparacie. Pracując na wysokich czułościach, przy zapisie RAW również musimy liczyć się ze znaczną utratą jakości, ale mamy pełną kontrolę nad odszumianiem. Podobnie wygląda sytuacja z ostrością – pliki JPG są wyostrzane na poziomie aparatu. 
RAW – za i przeciw
Zalety plików RAW:
* elastyczna obróbka,
* nieprzypisana przestrzeń barwna,
* bezstratna zmiana balansu bieli,
* możliwość odszumiania i wyostrzania – dużo więcej informacji w cieniach i światłach.
Wady plików RAW:
* potrzebne jest dedykowane oprogramowanie, by otworzyć plik,
* wywołane przy standardowych ustawieniach wyglądają blado,
* ważą znacznie więcej niż JPG i zajmują więcej miejsca na karcie.
JPG – za i przeciw
Zalety plików JPG:
* mało ważą,
* często można pominąć obróbkę,
* można otworzyć w każdej przeglądarce.
Wady plików JPG:
* znacznie mniej informacji tonalnej,
* nieprzyjemne dla oka odszumianie wysokich czułości,
* znacznie uboższa kolorystyka,
* nie można zmienić balansu bieli,
* zmiana parametrów ze znaczną stratą jakości,
* stratne kompresowanie plików.
Kiedy stosować RAW, a kiedy JPG?
JPG to polaroid, RAW to negatyw. RAW wybieram oczywiście zawsze podczas pracy komercyjnej, kiedy wymagana jest najwyższa jakość zdjęć. JPG wybieram, kiedy robię zdjęcia niewymagające dalszej obróbki, mające być jedynie pamiątką. Taką zasadę może przyjąć każdy.
Niejednokrotnie słyszałam, że wielu profesjonalnych fotografów wybiera JPG i uważa, że obecnie są już tak dobre, że nie ma sensu stawiać na RAW. Moja odpowiedź? Spróbujcie z formatu JPG wydobyć to, co z RAW, a jeśli aparat źle dobierze balans bieli – nie macie większego pola do popisu. Czasem warto wziąć ze sobą kilka kart więcej, dodatkowy dysk i być gotowym na wszystko, by mieć możliwość późniejszej bezstratnej obróbki.
Format zapisu zdjęcia ma znaczenie – RAW czy JPG?