Święta w Norwegii
W Norwegii okres radosnego wyczekiwania na te najbardziej rodzinne święta zaczyna się wraz z początkiem adwentu. Każdej niedzieli zapala się kolejną z czterech świec przygotowanych na ten wyjątkowy okres. Czas do Gwiazdki odliczają kalendarze adwentowe z czekoladkami albo drobnymi upominkami, a umilają gwarne jarmarki świąteczne, na których można napić się tradycyjnego korzennego napoju na bazie czerwonego wina, czyli gløgg. Najpopularniejszym jarmarkiem jest ten w Oslo. Za to w Bergen, w mieście słynącym z przepięknych fiordów, w adwencie stawia się miasteczko z piernika.
13 grudnia, czyli Dzień Świętej Łucji, to prawdziwa feeria świateł. Domy rozświetlają wówczas tysiące świec, a w szkołach i przedszkolach przechodzi procesja dziewcząt, ubranych w białe szaty, których głowy zdobią wieńce ze świecami. Norwegowie ubierają również choinkę we własnoręcznie zrobione łańcuchy i koszyczki w kształcie serca, do których wkładają różne łakocie. Na świątecznym stole znaleźć można i rybę, i potrawy mięsne, nie powinno też zabraknąć ciastek, co najmniej w 7 rodzajach. Szczególnie lubiane są domki z piernika. Aranżacja świąteczna w Norwegii skąpana jest w czerwonych i zielonych barwach. Prezenty, które najmłodsi rozpakowują rankiem 25 grudnia, przynosi Julenissen. Ten norweski „Święty Mikołaj” przypomina zabawnego elfa czy krasnoludka, a żeby nie płatał figli, dzieci zostawiają mu jego ukochaną owsiankę.
Świąteczne przygotowania w Szwecji
Podobnie jak w Norwegii, radosnemu oczekiwaniu na Gwiazdkę towarzyszą adwentowy kalendarz i świecznik z czterema świecami, udekorowany mchem i suszonymi owocami. Szwedzi przyozdabiają również choinkę, a okna domów i same mieszkania rozświetlają świecami, latarenkami i innymi świecącymi ozdobami. Popularnymi dekoracjami są też figurki skrzatów i aniołków. Podobnie jak Polacy, Szwedzi zawczasu pieką świąteczne ciastka – tak jak my lubią pierniki. W okresie Bożego Narodzenia zajadają się też bułeczkami z szafranem. Obchodzą również Dzień Świętej Łucji, ale na prezenty czekają już pod koniec wigilijnej wieczerzy. Upominki przynosi wówczas Jultomten, który przed 150 laty zajął miejsce koziołka. Dzisiaj koziołek ze słomy to popularna szwedzka dekoracja na Boże Narodzenie.
Boże Narodzenie po duńsku
Wiele tradycji pojawia się w każdym z krajów Skandynawii. Podobnie jest ze zwyczajem zapalania świec w każdą kolejną niedzielę adwentu. W Danii przygotowuje się rodzinny wieniec z gałązek świerku, który ozdobiony jest szyszkami, czerwonymi owocami, czerwonymi wstążkami i białymi świecami. Rolę adwentowego kalendarza odgrywa świeca z kreskami oznaczającymi 24 dni, które od 1 grudnia muszą minąć do Wigilii. Domownicy, zapalając świecę, mają przed sobą ważne zadanie – muszą w porę ją zgasić, aby nie nadpalić kreski oznaczającej kolejny dzień adwentu. W czas wyczekiwania na Boże Narodzenie wpisane są również świąteczne jarmarki, a także ogrzewanie się typowym skandynawskim grzańcem, nazywanym w Danii po prostu gløgg. Słynny park rozrywki Tivoli staje się centrum świątecznej atmosfery w samym sercu Kopenhagi, opanowanym tak jak wszystkie duńskie domy przez wesołe skrzaty nisser w drewnianych chodakach i czerwonych czapeczkach.
Grudzień to w Danii wyjątkowo ciemny miesiąc, dlatego mieszkańcy starają się rozświetlić przestrzeń. Lampki zdobią okna, parapety i balkony, a nawet przydomowe drzewka. Im bliżej Gwiazdki, tym w domu pojawia się więcej dekoracji, nierzadko przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Pozytywki, girlandy, ozdoby na choinkę i inne drobiazgi zdobią wkrótce cały dom. Dzień przed Wigilią Duńczycy wręczają swoim przyjaciołom drobne upominki, a dzieci delektują się smakiem wyjątkowych ciastek z dżemem albo syropem klonowym. Po wigilijnej kolacji śpiewa się kolędy, tańcząc wokół kolorowej choinki, a potem rozpakowuje upominki.
Finlandia, czyli Boże Narodzenie u Świętego Mikołaja
Chociaż zdania co do tego, czy Finlandia należy do Skandynawii, są podzielone, to warto przyjrzeć się świątecznym tradycjom tego kraju. Wierzymy, że Finlandia jest ojczyzną Świętego Mikołaja, który zostawia prezenty pod polskimi choinkami. W kraju na dalekiej północy świętego nazywa się po prostu Joulupukki, czyli kozioł bożonarodzeniowy. Podobnie jak Szwedzi, Finowie równie chętnie stawiają w domach słomianego kozła. Joulupukki odwiedza domostwa, kiedy trwa jeszcze wigilijna wieczerza. Od domu do domu jeździ saniami ciągniętymi przez renifery. Puka do drzwi, po czym pyta, czy w domu są jakieś grzeczne dzieci. Dojadając resztki, postać z laseczką i w czerwonym ubraniu, zostawia po choinką upominki, które są w natychmiast rozpakowywane. Świętom towarzyszy także przystrojona choinka i sesja w tradycyjnej saunie fińskiej.
Skandynawia, chyba jak żadna część Europy, inspiruje Polaków. Skandynawska aranżacja wnętrz święci tryumfy, coraz większą popularnością cieszy się również świąteczny wystrój podobny do tego, jaki znają Szwedzi czy Duńczycy.
Skandynawia kojarzy się nam z prawdziwie świąteczną aurą. Zimowe, magiczne krajobrazy są jeszcze piękniejsze, bo przykryte białym puchem. To w takich realiach, ku uciesze dzieci, pracuje Święty Mikołaj. Przygotowując swój dom na Boże Narodzenie, zainspiruj się świąteczną aranżacją ze Skandynawii.