Twórca silnika wysokoprężnego, Rudolf Diesel, pracował nad stworzeniem prostego mechanizmu, który mógłby pracować na łatwo dostępnym i tanim paliwie. W zamyśle konstruktora miały to być paliwa roślinne, na przykład olej arachidowy. Pierwszy silnik konstruktor zaprezentował w 1900 roku na wystawie światowej w Paryżu. W latach 80. i 90. ubiegłego stulecia silniki wysokoprężne terkotały pod maskami aut, pokonując setki tysięcy kilometrów bez większych awarii. Kopciły, nie były zbyt mocne, ale faktycznie były nie do zdarcia i miały bardzo mały apetyt na paliwo. Potem przyszła rewolucja, najpierw technologiczna, a następnie ekologiczna. Silniki miały być jeszcze bardziej oszczędne, o wiele bardziej dynamiczne a przede wszystkim bardzo ekologiczne. Faktycznie, współczesne silniki wysokoprężne zużywają bardzo mało paliwa, są tak samo dynamiczne, jak silniki benzynowe i emitują coraz mniej zanieczyszczeń. W zamian za to rosną koszty ich utrzymania. Do tego władze wielu europejskich miast, patrzą na nie coraz mniej przychylnym okiem.
Jak wydłużyć okres eksploatacji turbosprężarki?
To głównie dzięki turbodoładowaniu współczesne silniki wysokoprężne stały się dynamiczne i mocne jak benzyniaki. Teoretycznie turbina powinna wytrzymać 150 tysięcy kilometrów, u rekordzistów potrafi przetrwać przez 250 tysięcy, a u osób, które nie potrafią jej eksploatować, może ulec zniszczeniu już po 50 tysiącach kilometrów. Turbosprężarka kosztuje od 1500 do nawet 5000 złotych, w zależności od modelu. Turbiny można też poddać naprawie (regeneracji), która przywraca im pełną sprawność. Należy również skontrolować, w jakim stanie jestintercooler, czyli chłodnica turbiny. Jak wydłużyć okres eksploatacji turbosprężarki? Przede wszystkim często wymieniać filtr powietrza, gdyż drobinki piasku albo ciała obce, które przedostaną się do turbiny, uszkadzają jej wirnik. Trzeba stosować jak najlepszy olej silnikowy. Turbosprężarkę przed rozpoczęciem jazdy należy „rozgrzać” – silnik powinien popracować trzydzieści sekund na biegu jałowym, aby olej silnikowy mógł nasmarować podzespół. Nie wolno jej też forsować przez pierwszych kilka kilometrów jazdy. Po zakończonej jeździe trzeba znów turbosprężarkę schłodzić – tutaj także wystarczy, aby silnik popracował trzydzieści sekund, albo więcej, na biegu jałowym. W niektórych modelach aut zdarzają się problemy z niedrożnością układu smarującego turbinę – winnym może być zatkany smok olejowy w przewodzie doprowadzającym olej do niej.
Jak wydłużyć okres eksploatacji układu wtryskowego?
Bez względu na to, czy układ wtryskowy wykorzystuje pompowtryskiwacze (napędzają je krzywki na wałku rozrządu) czy wtryskiwacze Common Rail, ich wymiana jest bardzo droga (od tysiąca do nawet dwóch i pół tysiąca złotych za sztukę). Najdroższe są wtryskiwacze firmy Denso, a także najnowsze wtryskiwacze piezoelektryczne. Pompowtryskiwacze i większość wtryskiwaczy elektromagnetycznych można naprawić w specjalistycznych firmach, płacąc o wiele mniej niż za nowe. Kierowca nie ma wpływu na to, jak skonstruowany jest silnik, a wtryskiwacze najdłużej działają w tych jednostkach napędowych, których głowice dobrze odprowadzają ciepło. Sam kierowca musi jednak pamiętać o częstej wymianie filtra paliwa oraz tankowaniu oleju napędowego na sprawdzonych stacjach benzynowych. Wtryskiwacze i pompowtryskiwacze są bowiem bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia w paliwie. Nic w tym dziwnego, skoro znajdują się w nich bardzo cieniutkie kanaliki, które może zapchać miniaturowe zanieczyszczenie. Wtryskiwacze, tak jak turbosprężarki „lubią”, gdy kierowca po zakończonej jeździe nie gasi silnika, tylko pozwala mu jeszcze popracować na biegu jałowym przez trzydzieści sekund.
Jak wydłużyć okres eksploatacji dwumasowego koła zamachowego?
Dwumasowe koło zamachowe chroni skrzynię biegów przed drganiami, przenoszonymi z silnika, „kocha” spokojnych kierowców – pod maskami ich aut potrafi spokojnie pracować przez ćwierć miliona kilometrów. Podzespół pracuje też znacznie dłużej w tych samochodach, które są eksploatowane głównie na dalekich trasach. Wszystko dlatego, że koło znaczne szybciej niszczy się, jeśli silnik ciągle pracuje na niskich obrotach, a kierowca często rusza i hamuje w czasie jazdy po mieście. Poza tym dwumas „nie lubi” sportowych narwańców ani „ekologów”, którzy nagminnie stosują ekojazdę i często hamują silnikiem. Wpływ na trwałość koła dwumasowego ma także stan wtryskiwaczy. Zużyte powodują dodatkowe drgania, a te przyspieszają jego zużycie. Najtańsze dwumasowe koło zamachowe kosztuje ok. 1500 złotych, najdroższe nawet 5000 złotych (ceny orientacyjne, zależne od producenta koła i modelu auta).
Jak przedłużyć okres eksploatacji filtra cząstek stałych DPF i FAP?
Filtry cząstek stałych dzielą się na suche DPF i mokre FAP (w tym przypadku kierowca musi co jakiś czas stosować specjalny płyn). Nazywane są często „zemstą ekologów”. Filtry dość szybko zapychają się, gdy auto jest eksploatowane przede wszystkim na krótkich trasach i w mieście. Filtr bowiem potrzebuje dynamicznej jazdy na trasie, aby mógł wypalić zalegającą w nim sadzę. Dlatego typowy „mieszczuch” powinien przynajmniej dwa razy w tygodniu przejechać się po drodze krajowej, autostradzie albo drodze ekspresowej, co najmniej przez kwadrans, aby samochód mógł samodzielnie oczyścić filtr. Filtr można także zapchać, gdy kierowca przerwie procedurę jego oczyszczania, która uruchamiana jest automatycznie. Wystarczy wyłączyć silnik albo… stanąć w korku. W takiej sytuacji filtr można jeszcze uratować, poddając go czyszczeniu w specjalistycznym warsztacie. Niestety, czasem okazuje się, że na ratunek jest już za późno, a koszty wymiany będą niebotyczne. Dlatego też warto od samego początku dbać o to, aby auto było eksploatowane we właściwy sposób, głównie na trasach. A jeśli nie takie będzie jego przeznaczenie – trzeba zastanowić się nad zasadnością zakupu auta z silnikiem wysokoprężnym. Osprzęt współczesnych silników wysokoprężnych jest bardzo drogi. Warto pamiętać, że poza wymienionymi podzespołami, kosztowne są także zawory EGR (recyrkulacji spalin) czy teżnowoczesne, cieniutkie, niskonapięciowe (4.4 V) świece żarowe, które mogą kosztować po kilkaset złotych za sztukę. Odpowiedni sposób eksploatacji i stosowanie się do zaleceń serwisowych pozwoli maksymalnie przedłużyć czas eksploatacji podzespołów samochodu.
Największym atutem samochodu napędzanego przez silnik wysokoprężny jest bardzo niskie spalanie. Niestety, w zamian za to trzeba liczyć się z drogimi awariami, dotyczącymi przede wszystkim osprzętu silnika. Nie da się ich uniknąć – pewnego dnia i tak przyjdzie czas na wymianę wtryskiwaczy, dwumasowego koła zamachowego bądź turbosprężarki. Można jednak maksymalnie wydłużyć ich żywotność. Wszystko zależy od sposobu eksploatacji samochodu.