Göran Rosenberg opisał życie swojego ojca po wyzwoleniu z Auschwitz na tle losów wszystkich ocalonych. Jego książka jest próbą odpowiedzi na pytanie, czy człowiek, który przeżył najgorsze, może jeszcze znaleźć dla siebie miejsce w świecie. „Krótki przystanek w drodze z Auschwitz” to coś bardzo osobistego i jednocześnie uniwersalnego, zbiorowego. W drodze gdzieś dalej
Bohaterem „Krótkiego przystanku w drodze z Auschwitz” jest ojciec autora, do którego ten pisze długi, bardzo szczery list w postaci książki. Wraca w nim do czasów, gdy likwidowano łódzkie getto, a znajdujących się tam Żydów przewożono do Auschwitz. Dalej, śladami ojca, wyrusza do niewielkiej szwedzkiej miejscowości, która miała być dla niego tylko krótkim przystankiem w drodze gdzieś dalej, a stała się Miejscem – celem podróży, niby-domem.
Wbrew pozorom nie jest to historia jednego człowieka, ale wszystkich ocalałych z obozów śmierci w czasie II Wojny Światowej. Każdy taki powrót do świata był czymś nieprawdopodobnym, a może nawet niemożliwym, jak stwierdza autor, bo wracajacy myślami bardzo często zostawał w przeszłości i nie był w stanie ułożyć sobie życia na nowo. „Chorował na Auschwitz”, jak mówi Rosenberg, nie mogąc zapomnieć i żądając od świata, żeby on też pamiętał.
Rozliczając się z przeszłością
Göran Rosenberg nie stworzył ani dokumentu, ani biografii swojego ojca, ale coś pomiędzy, dokładając własne przemyślenia z perspektywy dziecka, a potem także dorosłego człowieka starającego się zrozumieć ojca i to, przez co ten przeszedł – nie tylko w Auschwitz, ale także potem, kiedy próbował na nowo odnaleźć się w świecie, który nie dzielił z nim wspomnień, miał inne wartości. Trudno więc patrzeć na tę książkę jak na typową literaturę faktu, jest ona raczej zbiorem zapisków mających pokazać świat ojca oczami syna, a także w pewnym stopniu pomóc temu drugiemu zrozumieć, przez co przeszedł pierwszy i jak to na niego wpłynęło. To eksperyment, w którym fakty łączą się z domysłami i wyobrażeniami autora, a reportaż i biografia momentami ustępują miejsca literaturze pięknej.
Książka jest nietypowa zarówno pod względem treści, jak i formy. Pokazuje ona inne spojrzenie na czasy powojenne, łącząc pokolenie ocalonych z najbliższymi, którzy próbowali wytłumaczyć sobie i zrozumieć, jak wojna rzutowała na całe późniejsze życie. Została przy tym napisana rewelacyjnym językiem. „Krótki przystanek w drodze z Auschwitz” to zdecydowanie tytuł, na który warto zwrócić uwagę. W Polsce dostał on nominację do 6. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki.
Książka dostępna jest także w formie e-booka w formatach EPUB i MOBI za ok. 30 zł.
Źródło okładki: www.czarne.com.pl
„Krótki przystanek w drodze z Auschwitz” Göran Rosenberg – recenzja