Wykonać zadanie dla dobra drużyny
Omawianie różnego rodzaju zagrań i schematów gry odbywa się na zajęciach taktycznych całego zespołu. Określają one możliwości zachowania drużyny na boisku, parkiecie czy hali w przeróżnych sytuacjach. Przeprowadza się symulacje konkretnych sytuacji, które mogą się wydarzyć w trakcie spotkania. Trener omawia tzw. wyjściowe ustawienie poszczególnych zawodników. Przygotowuje się formacje obronne lub atakujące.
To wszystko określa się mianem taktyki. Jest to specyficzny zbiór zasad, metod i reguł, które mają prowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu, czyli po prostu do zwycięstwa. Trener decyduje o rozmieszczeniu poszczególnych zawodników na placu gry. On też – na podstawie predyspozycji i umiejętności – powierza im zadania, takie jak: gra obronna, rozgrywanie i atak. W niektórych dyscyplinach wyznacza się też kapitana, który reprezentuje i konsoliduje grupę.
Odpowiednia analiza drogą do sukcesu
Ustalenia dotyczące taktyki często odbywają się w przeznaczonym do tego pomieszczeniu. Zawodnicy zapoznają się z zapisami wideo, oglądając skróty meczów lub pokazowe filmy ustawień poszczególnych formacji i schematy ich zachowań podczas zawodów. Wszystko odbywa się na zasadzie nauki i omawiania. Czysta teoria. Potem zawodnicy wychodzą na trening i próbują zastosować w praktyce to, co usłyszeli.
Dla ułatwienia i powtórzenia stosuje się tablice taktyczne. Są to nieduże makiety przedstawiające boisko z wyrysowanymi liniami charakterystycznymi dla danej dyscypliny sportowej. Najczęściej są niewielkiego formatu, np. A4, dzięki czemu można zabrać je na mecz i na bieżąco omawiać sytuację, analizować i wprowadzać zmiany w ustawieniu zawodników. To ogromne ułatwienie, bo można szybciej zwizualizować daną sytuację i nakreślić plan taktyczny.
Takie tablice są niezbędne i często wykorzystywane w piłce nożnej. Na boisku podczas meczu znajduje się dwudziestu dwóch zawodników, a więc czasami trudno wyobrazić sobie pewne manewry bez wizualizacji. Tablica taktyczna, umieszczona w teczce, jest łatwa do przeniesienia i zabrania przez trenera na mecz.
Szybka reakcja podczas meczu
Można po niej pisać i rysować mazakiem, wszystko łatwo się ściera. Dla lepszego efektu są też specjalne pionki lub magnesy do symulowania ustawienia pozycji zawodników.
Również w koszykówce trenerzy podczas meczu wizualizują zawodnikom swoją koncepcję lub zamiar jej zmiany. Korekty w ustawieniu często są wymuszone kontuzjami graczy lub karami nakładanymi na nich przez sędziów. To samo dotyczy piłki ręcznej, gdzie ustawień taktycznych i form ataku oraz obrony jest wiele. Taka tablica przydaje się zwłaszcza podczas treningów, żeby łatwiej nauczyć się wszelkich manewrów. Sprawdza się też w piłce siatkowej.
W sportach zespołowych podczas gry sytuacja zmienia się jak w kalejdoskopie. Kto nie jest przygotowany na różne warianty, ten po prostu zostaje zaskoczony przez przeciwnika i w konsekwencji przegrywa. Odpowiednia taktyka jest kluczem do sukcesu. Można ją omawiać i ćwiczyć podczas treningów, ale również przypominać o niej w czasie spotkań. Tablica taktyczna jest więc doskonałym atrybutem trenera, dzięki któremu łatwiej jest mu analizować grę.
Istnieje wiele dyscyplin sportowych, w których osiągnięcie sukcesu uzależnione jest od zaangażowania i umiejętności całego zespołu. Liczy się też dyscyplina i wykonywanie założeń taktycznych ustalonych wcześniej przez trenera i jego asystentów. Indywidualne akcje i zachowania poszczególnych zawodników mogą być cenne i wartościowe dla zespołu, ale podczas meczu trzeba zrezygnować z egoizmu i zauważyć partnera, jeśli znajduje się on na lepszej pozycji.