Debiutancki reportaż Aleksandry Lipczak pokazuje polskiemu czytelnikowi Hiszpanię, jakiej większość z nas nie zna. Zamiast słonecznych plaż i winiarni znajdziemy w nim widmowe osiedla, ludzi broniących się przed eksmisją i pełnych fantazji przedsiębiorców. „Ludzie z placu Słońca” to książka napisana przez osobę, która Hiszpanię zna naprawdę dobrze. Aleksandra Lipczak mówi nie tylko po hiszpańsku, ale i po katalońsku i jest przewodniczką, której można ufać. Hiszpania widziana jej oczami zaskakująco przypomina Polskę, choć jednocześnie bardzo się od niej różni.
Hiszpania w czasach kryzysu
W obu państwach realia polityczne z pewnością wyglądały całkiem inaczej, niemniej w Hiszpanii generała Franco jest sporo zjawisk, które mogą charakteryzować każde państwo pogrążone w kryzysie. Autorka skupia się na historii, portretując Hiszpanię, która nie do końca otrząsnęła się po pozornym okresie prosperity, panującym w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Hiszpanie, którzy po upadku dyktatury chcieli jak najszybciej dogonić Europę, zaczęli uprawiać prawdziwie dziki kapitalizm. Na środku pustyni budowali osiedla, którym brakowało infrastruktury, mimo bandyckich warunków brali kredyty hipoteczne, brali i dawali łapówki. A potem, kiedy bańka pękła, zaczęli walczyć ze skutkami, na przykład zakładając stowarzyszenia, które broniły lokatorów przed eksmisją.
Hiszpania (nie) dla kobiet
Książka Lipczak nie jest tylko czarną wizją pogrążonego w kryzysie kraju. To raczej wielostronna i fascynująca opowieść o ludziach, którzy się bogacili i ubożeli. Często są to postaci niezwykle pozytywne (szczególnie wybija się historia niezwykle ciekawej burmistrz Barcelony). Zresztą to właśnie kobiety okazują się tu chyba najciekawsze. Wielu czytelników poczuje się zapewne zaskoczonych informacją o tym, że jeszcze w latach sześćdziesiątych Hiszpania była krajem skrajnie nieprzyjaznym dla kobiet, które np. musiały mieć pozwolenie na założenie sobie konta w banku.
Na szczęście czasy się zmieniły. Kobiety nie muszą prosić męża o zgodę na to, żeby pójść do pracy, nie są karane za wzięcie rozwodu. Tym ciekawiej prezentują się reporterskie opowieści Aleksandry Lipczak, która przedstawia kobiety będące świadkami i uczestniczkami tych przemian.
Niekonwencjonalny format
Niewielką objętościowo książeczkę czyta się z prawdziwym zainteresowaniem nie tylko ze względu na treść. Lipczak bawi się formą, i to do tego stopnia, że chyba niewiele ukazało się u nas równie fantazyjnie napisanych reportaży. Początkowo wydaje się, że język autorki jest dość nonszalancki, szybko jednak wychodzi, że taki był zamysł. Jej lekki i niewymuszony styl sprawia, że czujemy się, jakbyśmy gawędzili ze znajomą, która jednak od czasu do czasu okazuje się wytrawną stylistką i zaskakuje pomysłem na formę.
Mało jest u nas równie interesujących i dobrze napisanych debiutów. „Ludzie z placu Słońca” są więc lekturą obowiązkową nie tylko dla czytelników interesujących się Hiszpanią, ale także, a może przede wszystkim, dla osób ciekawych świata i lubiących świetne literacko, zaskakujące reportaże.
Źródło okładki: www.dowody.com
„Ludzie z placu Słońca” Aleksandra Lipczak – recenzja