Jeśli tak jak ja zaczytywaliście się kiedyś w Adrianie Mole’u, bestsellerowej serii autorstwa Sue Townsend, to ta pozycja powinna was również zachwycić. Na początek pomyślcie sobie, jak bohater stworzony przez brytyjską pisarkę zachowywałby się jako senior. Na szczęście nie musicie zdawać się tylko na swoją wyobraźnię, bo z pomocą przychodzi debiutancka powieść ukrywającego się pod pseudonimem Hendrik Groen Holendra, zatytułowana Małe eksperymenty ze szczęściem. Zresztą do porównań zachęca sam wydawca, który opatrzył książkę nawiązującym do Mole’a podtytułem.
Trzecia młodość
Małe eksperymenty ze szczęściem to „sekretny” dziennik Hendrika Groena, 83-letniego emeryta, który postanowił nie poddać się szarzyźnie życia w amsterdamskim domu opieki dla seniorów. A Groen mógłby znaleźć wiele powodów, by nie tryskać optymizmem: nie dość, że z powodu coraz gorszego stanu zdrowia musiał zrezygnować z samodzielnego życia, to jeszcze w dodatku ma skomplikowaną sytuację rodzinną. Przed laty jego mała córeczka utopiła się, a żona mężczyzny – pod wpływem stresu – zwariowała i znalazła się w zamkniętym ośrodku psychiatrycznym. Hendrik jest więc samotny, ale nie poddaje się przygnębieniu. Życie jego i jego współmieszkańców toczy się codziennie tym samym, niespiesznym nurtem, pełnym regularności i powtarzalnych zwyczajów. Największą atrakcją okazują się więc niespodziewane zmiany w harmonogramie, według którego upływają im kolejne dni.
To zmienia się jednak, gdy Hendrik postanawia zaktywizować nie tylko samego siebie, ale i innych mieszkańców domu opieki. Groen zakłada anarchistyczny (i cudownie nazwany) „Klub Jeszcze Żywych Staruszków”, a na horyzoncie pojawia się nie tylko perspektywa wielkiej przygody, ale również… nowej miłości.
Rok z bardzo długiego życia
„W tym roku nie będę lubił staruszków. To dreptanie z balkonikami, zniecierpliwienie bez powodu, wieczne narzekania, ciasteczka do herbaty, całe to wzdychanie i stękanie” – tak zaczynają się Małe eksperymenty ze szczęściem i właściwie tym można idealnie podsumować książkę Groena. To bowiem swoisty manifest dojrzałego człowieka, który mimo upływu czasu nie chce usunąć się w cień i dożyć reszty swoich dni będąc „przezroczystym”.
Dziennik Hendrika obejmuje jeden rok z jego życia, ale nie przeczytamy tu tylko o zabawnych perypetiach grupy staruszków. Ukrywający się pod pseudonimem autor, którego tożsamości zaciekle broni wydawca, postanowił wykorzystać swoich bohaterów, by poruszyć tematy wciąż uznawane za tabu, nawet w słynącej z odważnych decyzji i otwartości Holandii. W Eksperymentach czytamy więc nie tylko o problemach ze zdrowiem czy poczuciu wykluczenia, z jakim spotykają się osoby w podeszłym wieku, ale również o wyjątkowo trudnej kwestii – eutanazji. Ten ostatni temat z łatwością mógł okazać się bombą z opóźnionym zapłonem, ale autor wybrnął z niego z wdziękiem i godnością.
Książka Małe eksperymenty ze szczęściem to nie jest literatura najwyższych lotów. Ale rekompensuje to ciepły humor, oryginalna historia i życiowość, jaką opisuje autor. Akcja toczy się tu niespiesznie, zupełnie jak coraz krótsze (z powodu problemów z nogami) spacery Hendrika. Pisarz wziął na warsztat temat, który z łatwością mógł zamienić się w rzewnego wyciskacza łez. Tymczasem okazuje się – po raz kolejny! – że jesień życia może być piękna, kolorowa i radosna. A człowiek nigdy nie jest za stary, by zawalczyć o swoje szczęście i poczucie spełnienia.
Źródło okładki: wydawnictwoalbatros.com
Literacki fenomen, który tuż po premierze trafił na szczyty bestsellerów w 25 krajach. Ciepła i wzruszająca opowieść o jesieni życia, która nie musi być smutna i szara.