Pisarz dokonał rzeczy podwójnie niezwykłej – stworzył całkowicie oryginalny świat, nie będący ani kalką, ani wariacją oklepanych motywów, jakich pełna jest literatura fantastyczna, a zarazem przez dziesięć tomów potrafił utrzymać wysoki poziom, w którym nie ma miejsca choćby na chwilę nudy. Nie zawodzi również w finale swojego życiowego dzieła, jakim są Cienie pojętnych.
Finał wielkiej sagi
Tom dziewiąty, Wrota mistrza wojny, zakończył się w momencie, gdy armia osowców wkroczyła do Kolegium, a Stenwold Maker rzucił się w morskie fale, chcąc uniknąć pochwycenia. W tym samym czasie, na Nizinach, inne armie wojowniczej rasy szykują się do szturmu na Sarn, a na północy cesarzowa osowców, Seda, na skutek kłótni z Cherwell łamie starożytną pieczęć Robaka i niespodziewanie okazuje się, że – poza siłami pojętnych i niepojętnych – pod światem grasuje jeszcze trzecia, nastawiona wyłącznie na destrukcję moc, z którą nie da się paktować ani porozumieć.
Pieczęć Robaka kontynuuje oczywiście wszystkie rozpoczęte wątki, a Tchaikovsky jak zwykle zaskakuje całym wachlarzem świeżych, oryginalnych pomysłów. Okres opisany na łamach tego tomu to czas, w którym ważą się losy nie tylko Imperium Os, Kolegium czy Sarnu, ale dosłownie całego świata – armie złowieszczego Robaka pojawić się mogą wszędzie, a gdy już wyjdą na powierzchnię, porywają każdą żywą osobę, jaka znajdzie się na trasie ich pochodu, a potem zapadają się z jeńcami pod ziemię. Kim jest tajemniczy Robak, którego najpotężniejsi magowie wszystkich ras zamknęli w podziemnym świecie tysiąc lat wcześniej? Kto mu służy i dlaczego? Na te pytania, owszem, padnie odpowiedź, jednak nie będzie ona podana na tacy – czytelnik dowiadywać się będzie o przerażającej istocie dawkami, podążając za Che, Thalrykiem, Tynisą i Esmailem poprzez świat, w którym nigdy nie było słońca. Równocześnie będzie obserwować zmagania na powierzchni, gdzie Seda – przerażona tym, co zrobiła – szykuje hekatombę z ludzkich ofiar, aby ponownie zamknąć zniszczoną nieopatrznie pieczęć. Jednak jej działania wzbudzają coraz większy niepokój nie tylko wśród poddanych, ale również i generałów dowodzących armiami Imperium.
Książka jak dobry film
Choć wątków i postaci jest wiele, Tchaikovsky tak sprawnie prowadzi swoją opowieść, że czytelnik ani przez moment nie czuje się zagubiony ani też przytłoczony nadmiarem wydarzeń i postaci. Są tu zarówno szybsze, jak i spokojniejsze momenty, nie ma ani jednego zbędnego zdania czy wodolejstwa – dlatego też liczącą ponad pół tysiąca stron powieść pochłania się błyskawicznie, a autor, niczym dobry reżyser filmowy, kończy każdy z rozdziałów momentem napięcia. W tym świecie nie ma jednoznacznie dobrych czy złych postaci – każdy z bohaterów i każda bohaterek to ludzie z krwi i kości, mający swoje rozterki, pragnienia i własne cele w życiu. Choć na ich oczach rozgrywa się historia, nie są epickimi bohaterami, gotowymi umrzeć za świat, lecz – jeżeli mogą –starają się powstrzymać niebezpieczeństwa grożące swej ojczyźnie, miastu czy przyjaciołom. Dlatego też czytelnik może poczuć z wieloma z nich więź i podczas lektury, niepokoić się o ich los – a nie każda postać pierwszoplanowa przeżyje opisywane tu wydarzenia.
Cykl Cienie pojętnych został zapoczątkowany w 2009 roku. Już jego pierwszy tom – Imperium czerni i złota – trudno było zaklasyfikować gatunkowo. Nie była to klasyczna historia fantasy, a na oczach czytelnika świat dokonywał przemiany cywilizacyjnej w kolejnych tomach. O ile w pierwszym dopiero odkryto moc dawaną przez parę wodną, o tyle osiem ksiąg później wojny toczą się przy użyciu armat i nalotów bombowców, a wozy pancerne na polu walki to żadna nowość. Dzięki temu, poza samym śledzeniem historii fabularnej (w której nie brak szpiegów, wątków romansowych, eksploracji starożytnych ruin czy prób przetrwania w czasie wielkich wojen), czytelnik ma również okazję zapoznać się z ciekawą alternatywą rozwoju cywilizacji, gdzie świat zmienia się całkowicie w kilka zaledwie pokoleń. Sama natomiast fabuła jest jak wspaniały labirynt, w którym odkrywamy coraz to nowsze rejony, dzięki czemu tworzy nam się obraz całości – wykonanej z epickim rozmachem i na zawsze zapadającej w pamięć czytelnika.
Pieczęć Robaka trzyma poziom poprzednich tomów cyklu i jest świetnym zwieńczeniem historii, którą czytelnicy mogli śledzić przez sześć lat. Jeżeli ktoś jeszcze nie miał okazji poznania Tchaikovsky’ego, niech zacznie od początku – nie będzie żałować ani chwili spędzonej nad jego książkami.
Źródło okładki: www.rebis.com.pl
Ostatnia część niezwykłej, liczącej dziesięć tomów, sagi Adriana Tchaikovskyego to pożegnanie ze światem, w którym rasy ludzkie różnią się nie tylko kolorem skóry, ale przede wszystkim elementami odziedziczonymi po owadzich praprzodkach.