Moi znajomi często zastanawiają się, jak można osiągnąć ciekawe efekty na zdjęciach bez użycia programów graficznych. Podpowiadam im wtedy patent z użyciem filtrów fotograficznych. Okazuje się, że zupełnie o nich zapomnieliśmy. Niesłusznie. Od reliktów przeszłości do dziś
Filtry fotograficzne przed erą aparatów cyfrowych były znacznie popularniejsze, często wręcz nieodzowne. Filtr UV na dużych wysokościach pomagał ograniczyć niekorzystne działanie promieniowania UV. Analogowe materiały światłoczułe były bardzo wrażliwe na promieniowanie nadfioletowe. Nowoczesne matryce radzą sobie z nim o wiele lepiej, dlatego dziś ten filtr pełni już raczej funkcję ochronną dla soczewki obiektywu. W końcu dużo bezpieczniej jest szorować rękawem po filtrze niż bezpośrednio po delikatnym szkle, kiedy zaparuje od wilgoci lub pojawi się jakiś paproch.
Filtr polaryzacyjny
box:offerCarousel
Polecam filtr polaryzacyjny każdemu posiadaczowi lustrzanki. Daje efekt podobny do okularów przeciwsłonecznych. Zmniejsza odblaski od wody, szkła czy śniegu, jednocześnie poprawiając kontrast. Sprawia także, że kolory stają się wyraźniejsze. Dodaje fotografii nieco więcej charakteru, jednocześnie nie ingerując w nią intensywnie. Ten filtr potrafi zatrzymać od 30 do 70 procent światła docierającego do obiektywu, dlatego należy pamiętać o odpowiedniej korekcie ekspozycji. Z pewnością będzie odpowiedni dla osób poszukujących uniwersalnego filtra. Warto przejrzeć ofertę takich producentów jak Hoya i Marumi.
Filtr neutralnie szary
box:offerCarousel
Jego zadaniem jest zmniejszenie ilości światła padającego na matrycę, jednocześnie nie wpływając na kolory. Szary filtr może być mniej lub bardziej gęsty, czyli mniej lub bardziej ciemny. Świetnie nadaje się do zdjęć w słoneczny dzień, kiedy chcemy uzyskać małą głębię ostrości, ale panujące warunki nam na to nie pozwalają. Przy jego pomocy łatwo zmniejszymy ilość wpadającego do obiektywu światła. Dzięki temu będziemy mogli użyć mniejszej wartości przysłony, osiągając tym samym wymarzony efekt. Gęsty filtr, na przykład ND400, w połączeniu z długim czasem ekspozycji da piękny efekt rozmycia ruchu ulicznego, płynących chmur lub zamrożonego wodospadu. Im ciemniejszy filtr, tym lepszy efekt.
Filtr połówkowy
box:offerCarousel
Możliwości matrycy nawet najlepszej lustrzanki nie mogą równać się z doskonałością ludzkiego oka. Matryca w przeciwieństwie do oka nie radzi sobie dobrze z dużą rozpiętością tonalną. Sceny typu ciemny przedmiot na śniegu lub rozświetlone niebo nad mroczną doliną będą kłopotliwe dla naszej lustrzanki. Jeśli doświetlimy ciemne miejsca, jasne będą przepalone i na odwrót. Wyjściem z tej trudnej sytuacji może być filtr połówkowy. Nakręcając go na obiektyw ciemniejszą częścią na górze, przyciemnimy niebo, jednocześnie dolną część zdjęcia pozostawiając bez zmian.
Filtry efektowe
box:offerCarousel
Bardzo ciekawy wygląd uzyskamy, używając filtrów efektowych. Te najpopularniejsze to zmiękczające lub gwiazdkowe. Pierwsze dają nieco baśniowy, romantyczny efekt. Powodują powstawanie lekkiej poświaty w okolicy jasnych obszarów. Warto pamiętać, że wpływają również na spadek ostrości. Taki efekt jest czasami wykorzystywany przy fotografii portretowej lub krajobrazowej. Filtr gwiazdkowy zamienia światło lampy, słońca lub odblask innego każdego przedmiotu, dając efekt gwiazdy. Filtry oznaczane są symbolami na przykład 4, 6, 38, gdzie liczba oznacza, ilu ramienna gwiazda powstanie podczas fotografowania.
Filtry podczerwone (IR)
box:offerCarousel
Na pierwszy rzut oka filtr IR jest niemal zupełnie czarny lub ciemnoczerwony. Jego zadaniem jest zatrzymanie światła widzialnego i przepuszczanie podczerwonego. Efekty są niesamowite, możemy zobaczyć świat w zupełnie nowy sposób. Niestety nie wystarczy samo założenie filtra, aby osiągnąć obiecany efekt. Nasze aparaty cyfrowe mają specjalną ochronę matrycy blokującą promienie podczerwone. Jeśli chcemy robić zdjęcia w tej technice, powinniśmy najpierw zanieść aparat do serwisu, który nam taki filtr z aparatu usunie.
Mocowanie filtrów
Jeśli podjęliśmy decyzję, jaki filtr chcemy kupić, kolejnym krokiem będzie wybór mocowania. Najpopularniejszymi są filtry gwintowe, czyli takie, które nakręca się na obiektyw. Przed zakupem koniecznie należy sprawdzić, jaka średnica będzie pasowała do naszego obiektywu. Alternatywą są filtry czworokątne, w systemie Cokin, mocowane na adapterze bez konieczności nakręcania ich na gwincie. Dają większą elastyczność, ponieważ będą pasowały na różne średnice obiektywów. Uwaga, istnieją też obiektywy, na które w ogóle nie pasują nakręcane filtry, na przykład teleobiektywy lub rybie oko.
Jakość filtrów
Ostatnią rzeczą, którą należy wziąć pod uwagę, jest jakość wykonania. Istnieje grupa fotografów przeciwnych używaniu jakichkolwiek filtrów, nawet neutralnych. Swoją niechęć argumentują tym, że filtry znacząco obniżają jakość zdjęcia. Rzeczywiście tanie, plastikowe filtry mogą psuć efekt. Z tego powodu warto zdecydować się na te wykonane z dobrej klasy szkła z dodatkowymi powłokami antyodblaskowymi i o zwiększonej odporności.
Czy warto stosować filtry?
Oczywiście zawsze znajdą się zwolennicy i przeciwnicy stosowania filtrów. Niektóre efekty możemy osiągnąć również w programach graficznych, ale czy nie chodzi o to, aby ułatwiać sobie życie? Polecam ten niedrogi i łatwy sposób osiągania ciekawych efektów na zdjęciach. Co więcej, zachęcam do stosowania więcej niż jednego filtra na raz, na przykład zestawiania filtra polaryzacyjnego lub skylight z szarym połówkowym. Efekt murowany.
Filtry fotograficzne – tanie sposoby na ciekawe efekty