Ogromny wybór rodzajów i kształtów szklanek oraz kieliszków do napojów związany jest z jednej strony z tym, iż należycie i gustownie się prezentują, z drugiej zaś – poprzez specyficzne cechy naczynia możemy wydobyć i zachować na dłużej maksimum smaku i aromatu danego trunku. Największy wybór mamy, jeśli chodzi o kieliszki do wina, ale warto też zwrócić uwagę na kieliszki do: likieru, wody, wódki, drinków. Podstawowa zasada savoir-vivre’u mówi, by stawiać je po prawej stronie talerza, według kolejności używania. Zawsze od prawej ten, który ma zostać zaraz napełniony. To reguła analogiczna do sposobu układania sztućców. Ach, i jeszcze jedno – najbezpieczniej nie mieszać kompletów kieliszków. Ewentualnie, wybierać klasyczne kształty i proste formy, by różnice pomiędzy nimi były jak najmniej zauważalne.
Jaki kieliszek do wina białego, czerwonego i szampana?
To wina przysparzają najwięcej kłopotu, jeżeli mówimy o doborze kieliszka. Które naczynie wybrać do białego, jakie do czerwonego wina i dlaczego szampana podaje się w kieliszkach o kształcie niepodobnym do żadnych innych? Zacznijmy od wina. Najodpowiedniejsze kieliszki są wykonane z cienkiego, bezbarwnego szkła albo z kryształu. Mają wysokie nóżki i czaszę o różnej wielkości. Dzięki tej budowie, smak i aromat wina idealnie rozprowadza się po naczyniu, a gdy trzymamy kieliszek za nóżkę, ciepło naszych dłoni nie wpływa na temperaturę napoju.
Wino czerwone – im starsze, im z lepszego rocznika, im ważniejsza okazja, tym większa czasza kielicha o baloniastym kształcie. Dzięki temu, długo „leżakujące” wino ma okazję złapać nieco powietrza, a to pozwala odpowiednio „rozwinąć” jego aromat, latami zamknięty w ciemnej butelce. Jeśli na stole stoją dwa kieliszki o podobnym kształcie, ten do czerwonego wina będzie większy niż do białego.
Wino białe i różowe – do ich podawania najlepiej sprawdzą się kieliszki nieco mniejsze niż do czerwonego, dodatkowo lekko zwężające się ku górze. Dzięki temu zapach wina skoncentruje się w pobliżu nosa podczas degustacji trunku.
Szampan, wino musujące – podaje się najczęściej w dwóch rodzajach kieliszków – wysokich, wąskich o wydłużonym kształcie albo podobnych do tulipana, lekko zamykających się ku górze. Jest to spowodowane charakterystyczną cechą trunku – występującymi w nim bąbelkami, które przyjemnie drażnią podniebienie podczas degustacji. Aby te nie ulotniły się zbyt szybko, stosuje się wysokie i wąskie kieliszki. Ten sprytny manewr pozwala nam cieszyć się smakiem szampana na dłużej. Z racji tego, że jest to napój podawany zawsze jako schłodzony, warto też zwrócić uwagę na nóżkę kieliszka – powinna pozwolić utrzymać kieliszek pewnie i wygodnie, bez dotykania czaszy. Dzięki temu szampan zbyt szybko się nie ogrzeje.
W czym podawać wodę i soki?
Kieliszki do wody są duże, o nieco grubszych ściankach i masywnej nóżce. Wspaniale prezentuje się w nich woda z dodatkami. Oczywiście, jak najbardziej prawidłowym sposobem podania wody (gazowanej i niegazowanej) jest także serwowanie jej w szklankach – najlepiej dość wysokich, jeśli woda zawiera dodatek lodu, cytryny, albo jest gazowana. Soki podajemy w szklankach.
Drinki, koktajle, kawy mrożone
Sposób podania koktajli i napojów kawowych jest równie ważny, jak ich smak. Piękne owocowe dekoracje, bita śmietana, posypki, mieszadełka, parasolki – ilość akcesoriów i dekoracji jest ogromna! Ważne jednak, by pasowały do charakteru trunku. Dokładnie tak samo jest z naczyniami; kieliszek do Martini z oliwką (charakterystyczny, otwarty kielich) nie będzie wyglądał ani smakował tak samo dobrze, jak wówczas, gdy w środku znajdziemy słodką, ananasowo-kokosową piña coladę. Z kolei bardzo zimne, pełne lodu mojito wymaga wysokiej szklanki o dość grubych ściankach, byśmy podczas picia nie odmrozili sobie palców. Do kaw mrożonych świetnie sprawdzą się szklanki z uchem, dzięki czemu deser kawowy można spożywać na dwa sposoby – łyżeczką (specjalną o wydłużonym trzonku), pałaszować bitą śmietanę i lody, a także bezpośrednio, trzymając za ucho szklankę, wypić schłodzoną kawę.
Kieliszki na coś mocniejszego
A może tak wypić kieliszeczek czegoś mocniejszego? Dobrej wiśniówki, likieru kawowego albo i nawet czystej wódki? Proszę bardzo! W kwestii kieliszków do mocnych trunków ogólną zasadą jest, by likiery i wódki słodkie podawać w maleńkich kieliszkach na nóżce, te czyste, wtradycyjnych kieliszkach bez nóżek. Ważne tylko, by nie były one zbyt duże szczególnie, jeśli będziemy zachęcać gości do ich natychmiastowego opróżnienia. I rzecz ostatnia – czysta wódka najlepiej smakuje podana w zmrożonym kieliszku.
Szklanka do piwa czy może jednak kufel?
W przypadku piwa obowiązują zasady zbliżone do tych, które działają przy piciu szampana. Trunek gazowany i schłodzony najlepiej smakuje w wysokich naczyniach. Czy to szklanka, czy specjalny kielich do piwa na dość krótkiej, masywnej nóżce – ważne, by był smukły i nie pozwolił bąbelkom zbyt szybko ulotnić się z napoju. Kufle najlepiej zostawić na nieformalne okazje, do domowego użytku. Nie są zbyt eleganckie.
Naczynia na piknik z papieru i plastiku
I pomyśleć, że jeszcze kilka lat temu na pikniku, pod namiotem, na biwaku, pijało się trunki prosto z butelki, z plastikowego kubka albo zwykłej szklanki. W tej chwili producenci naczyń jednorazowych oraz wielorazowych łączą funkcjonalność z gustownością kieliszków i szklanek. Wiele z nich wyglądem naprawdę przypomina szklane, a nawet kryształowe. I choć nie mają właściwości szkła (nie potrafią utrzymać temperatury trunku, a aromat wina nie „rozwija się” na ich ściankach), szampan czy białe wino z owocami spożywane na kocu w towarzystwie lekkich przekąsek, nabiera wyjątkowego uroku i prawdziwej elegancji.
Choć odpowiednie dobieranie naczyń do rodzaju podawanych napojów może przysporzyć nieco kłopotów, nie jest to bynajmniej utrudnianie sobie życia. W całym tym „kieliszkowym i szklankowym szaleństwie” chodzi bowiem wyłącznie o to, by napoje wyglądały i smakowały lepiej. Aby cieszyły aromatem i odpowiednio rozwijały się na kubkach smakowych. Należycie podane, niech podkreślają wyjątkowy charakter ważnych dla nas chwil.
Przeczytaj również: Szklanka? Pokal? Kufel? W jakim szkle podać pilznera, a w jakim portera?
Są piękne, smukłe, klasyczne lub bogato zdobione. Wykonane ze szkła (coraz częściej barwionego) albo kryształu. Kieliszki. Dzięki nim napoje smakują lepiej. Tylko dlaczego jest tak wiele rodzajów, a dobór nieodpowiedniego uważany jest za poważny (dla niektórych niewybaczalny) błąd?