Mój Witkacy – twój Witkacy
O artyście tym można wiedzieć niewiele, ale mało prawdopodobne, by nie słyszeć o nim w ogóle. Prawdopodobnie też na przestrzeni lat każdy z odbiorców wyrabiał sobie o Witkacym swoje własne zdanie. Prawdziwy obraz twórcy znany był jednak niewielu. 
Autor książki – Janusz Degler – uważa się za jednego z tych uprzywilejowanych znawców. Nie powinno to dziwić, bo poświęcił artyście wiele czasu i sił. Jego badania zaowocowały licznymi publikacjami o charakterze naukowym i popularnym. I to właśnie dzięki niemu możemy przeczytać „Witkacego portret wielokrotny”. A jest to lektura niezwykle interesująca.
Artysta niejednokrotny
Pierwsze skojarzenie z tytułem kieruje myśli w stronę utworu Jacka Kaczmarskiego „Autoportret Witkacego”, w którym dość dobitnie podkreślona została oryginalność i niepowtarzalność artysty. Słowa piosenki na długo pozostają w pamięci, co sprawia, że tytuł książki Deglera wywołuje jeszcze większą ciekawość. Czy będzie to umniejszenie zasług pisarza, czy może odkrycie nieznanych do tej pory sekretów? Na to pytanie może odpowiedzieć tylko lektura książki albo… spis treści. 
O ile bowiem w piosence, śpiewanej (między innymi) przez Kaczmarskiego, jednokrotność odnosi się do charakteru i stylu tego twórcy, o tyle Degler odniósł się do wszechstronności Witkacego. 
Książka jest bardzo obszerna i zawiera dużą porcję wiadomości o kilku obszarach działalności tego artysty. Możemy więc przeczytać o filozofie, myślicielu i pisarzu, malarzu i dramaturgu, a każdemu z nich poświęcona jest osobna część. W sumie zebrano tu ponad pięćset stron faktów i ciekawych, nie zawsze powszechnie znanych, informacji. Całość rozpoczyna się bardzo szczegółową kroniką-kalendarium życia i twórczości Witkacego. Nawet jeśli nie można tej części uznać za wyjątkowo wciągającą (w końcu składa się ona głównie z suchych faktów), w żadnym wypadku nie można jej odmówić walorów poznawczych. 
Kolejne rozdziały poświęcone są każdemu ze wspomnianych aspektów twórczości artysty, a formę kalendarium w dalszej części zastępują artykuły i eseje. Wprowadzają one pewien chaos stylistyczny, co sprawia, że książka przestaje być jednorodna. Nie da się ukryć, że takie rozwiązanie doskonale pasuje do opisu artysty i odzwierciedla jego sposób myślenia. 
W ostatnich latach w księgarniach pojawiło się przynajmniej kilka pozycji dotyczących Witkacego. Wśród nich są również tomy zawierające bardzo osobistą korespondencję pisarza. Wszystkie one starają się przybliżyć czytelnikowi prawdziwe oblicze tego malarza i dramaturga. Książka Deglera próba odkrycia jego wszystkich oblicz. Czy jest to próba udana? Każdy z czytelników będzie musiał samemu odpowiedzieć na to pytanie. Nie da się jednak zaprzeczyć, że Witkacy w ujęciu wielokrotnym robi niesamowite wrażenie.
Źródło okładki: www.piw.pl
Witkacy to postać, której nie trzeba przedstawiać. Ten artysta i jego – często kontrowersyjne – metody pracy były (i są) źródłem inspiracji zarówno dla wielu późniejszych twórców, jak i czytelników. A sposób, w jaki jego dzieła poruszają wyobraźnię jest jedyny w swoim rodzaju.