Awaria akumulatora może zdarzyć się o każdej porze roku, ale najczęściej przydarza się jesienią i zimą. Dlatego każdy zmotoryzowany musi być przygotowany na to, że jego bateria nie jest wieczna i pewnego dnia może się poddać. Jak rozpoznać, że doszło do uszkodzenia albo zużycia akumulatora? Jak można uratować akumulator i w jakich sytuacjach można to zrobić? Jak dobrać nowy akumulator do samochodu? Kiedy akumulator jest martwy i nadaje się tylko do wymiany? Akumulator samochodowy to jeden z trzech podstawowych elementów układu zasilania samochodu napędzanego silnikiem benzynowym lub wysokoprężnym. Oprócz akumulatora w skład układu wchodzą alternator oraz regulator napięcia. 
Głównym zadaniem akumulatora jest zapewnienie odpowiedniej ilości energii elektrycznej do uruchomienia silnika. W przypadku auta benzynowego akumulator musi zasilić komputer, sterujący pracą silnika, wszystkie czujniki, elektryczną pompę paliwa oraz elementy układu zapłonowego (cewki zapłonowe i świece zapłonowe). W przypadku auta z silnikiem wysokoprężnym potrzebny jest akumulator o znacznie większej mocy, który musi zasilić komputer sterujący pracą silnika, rozrusznik, pompę paliwa, pompę wtryskową wysokiego ciśnienia, wtryskiwacze i świece żarowe. 
Jeszcze gorsze wyzwania stoją przed akumulatorami EFB, które są stosowane w samochodach z systemami start–stop. Po wyłączeniu silnika, na przykład przed światłami, akumulator musi podtrzymać pracę komputera sterującego pracą silnika, wszystkich innych komputerów i czujników, połączonych magistralą CAN, audio, klimatyzacji i zewnętrznego oświetlenia, a czasami również dodatkowych układów, podtrzymujących ciśnienie oleju w silniku i turbosprężarce. 
Akumulator zapewnia też zasilanie dla wszystkich odbiorników wtedy, gdy silnik auta nie pracuje. Co to mogą być za odbiorniki? Alarm, elektroniczne zabezpieczenia antykradzieżowe, lokalizator GPS, oświetlenie pozycyjne, system dostępu bezkluczykowego, czujniki systemów telementrycznych i wiele innych. A także wszystkie urządzenia, które mają pamięć (komputer, sterowniki)... 
Akumulator jest doładowywany w trakcie jazdy przez alternator. Jedno urządzenie nie może pracować bez drugiego. Obydwa muszą być sprawne. 
Akumulator ma postać prostokąta, zamontowanego pod maską silnika. Ale można się zdziwić, bo w niektórych samochodach akumulator może znajdować się w bagażniku. Na szczęście w nielicznych. Nie ma stałego miejsca, w którym akumulator jest montowany. Może znajdować się po prawej albo po lewej stronie maski, blisko reflektorów albo pod samym podszybiem. W niektórych autach dostęp do niego jest bardzo prosty. W innych – mocno utrudniony. Dobrze, jeśli trzeba tylko zdemontować górne osłony z tworzywa sztucznego. Gorzej, jeśli trzeba usunąć kilka podzespołów znajdujących się pod maską, aby móc wydostać akumulator. 
Akumulator posiada dwa oznaczone bieguny.
Typowego kierowcę nie interesuje to, jak akumulator jest zbudowany i co się w nim dzieje. Ma działać. O wiele ważniejsze jest to, że kiedyś stosowano akumulatory obsługowe, a obecnie przeważają bezobsługowe. I takie trzeba kupować. Są one szczelnie zamknięte, nie trzeba przy nich nic robić, nie wymagają jakiegokolwiek serwisu. Komu w dzisiejszych czasach chce się mierzyć poziomy elektrolitu i tworzyć związane z tym operacje? Do tego jeszcze narażać siebie i samochód na możliwość zetknięcia się ze żrącą substancją. 
Podstawy mamy już za sobą. Teraz przyjrzyjmy się awariom akumulatora. 
Akumulator samochodowy – objawy awarii. Jak rozpoznać, że coś mu dolega?
Istnieje kilka sygnałów świadczących o zbliżającym się końcu pracy akumulatora. Jednak, aby je odpowiednio wcześnie wychwycić, trzeba uzbroić się w uniwersalny miernik elektryczny i dokonywać co pewien czas pomiarów. Odpowiedzmy sobie szczerze – kto to będzie robił? No właśnie. 
Dlatego też dla zdecydowanej większości współczesnych kierowców sygnały awarii akumulatora to: 
* problemy z uruchomieniem silnika samochodu, gdy rozrusznik rozpaczliwie rzęzi, a silnik uruchamia się po długim czasie;
* całkowita niemożność uruchomienia silnika samochodu, choć rozrusznik pracuje; 
* kompletnie rozładowany akumulator w aucie. Nic nie zadziała. Akumulator jest martwy. W samochodzie ze standardowym centralnym zamkiem, dostępem bezkluczykowym albo wynalazkami w rodzaju karty dostępowej ma to dodatkowy, paskudny objaw – auto jest zablokowane, nie uda się wejść do środka. Wtedy dopiero przypominamy sobie o małym, jedynym zameczku na kluczyk w drzwiach kierowcy i zaczynamy się modlić, żeby działał; 
* czarna kropka w akumulatorze z wbudowanym testerem. Albo czerwona. W naładowanym powinna mrugać do nas zielonym oczkiem. Akumulator na zdjęciu jest w stanie śmierci klinicznej: 
niektórzy kierowcy posiadają specjalne testery do akumulatora. Podłącza się je bezpośrednio do klem i sprawdza na wyświetlaczu, jaki jest poziom naładowania akumulatora. 
Co może być powodem awarii akumulatora?
Była bardzo mroźna noc, poniżej minus 10 stopni Celsjusza. Albo mniej. W takich warunkach akumulatory szybko się rozładowują. Niekiedy stosuje się specjalne pokrowce na akumulatory, mające za zadanie ich ocieplenie. Zawsze coś to daje. Najlepszym rozwiązaniem jest trzymanie auta w ogrzewanym garażu, w którym temperatura nie spada poniżej zera. Akumulator można też wymontować na noc i przynieść go do domu. 
Akumulator zakończył swój techniczny żywot. To element eksploatacyjny, który nie jest wieczny. Dobry potrafi wytrzymać średnio do 5 lat. Czasami dłużej, jeśli samochód jest eksploatowany na długich trasach i jest często używany, a do tego sam akumulator to produkt dobrej firmy. 
Nie wyłączyliśmy jakiegoś odbiornika prądu, na przykład świateł albo audio. Czasami nawet mała lampka, przeznaczona do oświetlenia bagażnika, może przez kilkadziesiąt godzin rozładować akumulator (wszystko zależy od jego stanu). 
Coś w przyspieszonym tempie rozładowuje akumulator po wyłączeniu silnika. Co to może być? Przede wszystkim trzeba odpalić multimetr i sprawdzić, czy faktycznie zbyt dużo prądu gdzieś ginie. Odrobina musi zawsze ginąć, albowiem energii stale potrzebuje alarm, komputer (komputery) i sterowniki podtrzymujące zapisane dane w pamięci. Tak samo, jak radio. Energii wymaga też alarm. Jednak czasami bardzo dużemu zużyciu prądu winne są niefabryczne zestawy muzyczne, samodzielnie zainstalowane alarmy albo inne odbiorniki. 
Aby sprawdzić, czy faktycznie coś kradnie nam zbyt duże ilości prądu, odpinamy zacisk, zamocowany do ujemnego bieguna akumulatora. Ustawiamy miernik w pozycji do mierzenia natężenia. Następnie podłączamy miernik pomiędzy biegun akumulatora a klemę i sprawdzamy, jaki jest wynik. 
box:offerCarousel
Jakie powinno być zużycie prądu w aucie w czasie postoju? Bardzo małe. Dobry, firmowy autoalarm nie potrzebuje więcej, niż 25 mA. Możemy zatem przyjąć za prawidłową wartość 0,1 A w prostym samochodzie i 0,5 A w dobrze wyposażonym aucie premium. 
Z pomiarem trzeba odczekać kilka minut po wyłączeniu silnika, aby wszystkie układy mogły się wyłączyć i dezaktywować. 
W naszym przypadku pomiar wykazał 0,28 A. Jeśli wartość jest większa niż 0,5 A, trzeba szukać winnego. Albo zwarć w instalacji. 
I prosimy nie przerazić się czarnej dłoni na zdjęciu. Nie, to nie diabeł. To autor. 
Jeśli już mamy małą, tajemniczą skrzyneczkę, możemy też zmierzyć napięcie spoczynkowe w akumulatorze bezobsługowym. Ale dopiero wtedy, jak auto swoje odstoi, a raczej odpocznie. Minimum parę godzin. Podłączamy końcówki naszej szalonej maszyny do biegunów akumulatora (plus do plusa, minus do minusa, choć jak się uprzemy, mogą być inne kombinacje) i odczytujemy wynik. 
Wartość medalowa to 12,6 V. Wartość słaba, która wymaga doładowania, to 12,4 V. 
Wynik? 12,46 V. Idealnie nie jest, ale jednak mieścimy się w przedziale. 
Spójrzmy na pozostałe powody awarii akumulatora: 
* Zbyt rzadka jazda autem – jeśli jeździmy samochodem od święta, raz albo dwa razy w miesiącu, do tego na krótkich trasach, to nic dziwnego, że akumulator się rozładowuje. W takim przypadku trzeba go doładowywać za pomocą ładowarki (prostownika).
* Doszło do mechanicznego uszkodzenia akumulatora – w trakcie kolizji albo w czasie jazdy, ze względu na złe zamocowanie akumulatora. W takiej sytuacji akumulator wymaga natychmiastowej wymiany na nowy. I trzeba uważać, gdyż może wylać się z niego żrąca ciecz. 
* Doszło do zaśniedzenia klem akumulatora – i nie przewodzą prądu. Niekiedy trzeba je wymienić na nowe. Klemy są tanie, a ich wymiana jest bardzo prosta. Jak to zrobić? Instrukcja nieco dalej. 
* Doszło do zaśniedzenia biegunów akumulatora. 
Drobny papier ścierny i bieguny są już czyściutkie. Podobnie czyści się klemy. 
Przerwaniu uległ przewód masowy albo jeden z przewodów zasilających. Trzeba je wymienić na nowe. Tu żadne sztukowanie nie wchodzi w grę. 
Alternator nie daje rady ładować akumulatora. 
Jak już wspomnieliśmy wcześniej, akumulator nie może istnieć bez alternatora i odwrotnie. Ta ciągła symbioza powoduje, że awaria jednego elementu wyklucza z pracy drugi. A czasami i trzeci, bo jeśli zepsuje się regulator napięcia (wystarczy, że dostanie się do niego woda) cały układ pada...
Powróćmy jednak do alternatora. Czasami po prostu nie daje rady ładować akumulatora i stąd problemy z nim samym. Jak to sprawdzić? Znów musimy sięgnąć po uniwersalny miernik elektryczny. Przestawiamy go na pozycję mierzenia napięcia (ustawienie do 20 V). Podłączamy do biegunów akumulatora. Uruchamiamy silnik (na biegu jałowym, oczywiście) i mierzymy. 
Optymalna wartość to 14–14,4 V. Jeśli jest mniejsza, alternator nie daje rady. 
Co może być powodem? Np. jego zużycie albo złe napięcie paska wieloklinowego, który go napędza. 
Jak wymienić klemy na nowe?
Co będzie nam potrzebne?
* Nowe klemy do akumulatora,
* podstawowe narzędzia, nóż i kombinerki.
Wyciągnąć przewody ze starej klemy, połączyć je, pomagając sobie kombinerkami...
Umieścić je w zacisku klemy... 
...i porządnie dokręcić za pomocą odpowiedniego klucza. 
Jak można uratować rozładowany akumulator?
Najlepsza metoda to zastosowanie prostownika (ładowarki) do ładowania akumulatora. 
Akumulator bezobsługowy można ładować w samochodzie, np. stojącym w garażu, i w domu. Jeśli ładujemy go w samochodzie, to musimy zawsze odłączyć klemy i dopiero potem podłączyć ładowarkę. W czasie mrozu ładowanie akumulatora na dworze nie ma sensu. Trzeba go wymontować i ładować w domu. 
Podłączenie ładowarki jest łatwe. Czerwona klema do plusa, czarna do minusa. Potem włączamy ładowarkę do gniazdka prądu i naciskamy przycisk włącz/ON. 
Ładowanie trwa długo – minimum kilka godzin. Dobrą ładowarkę do akumulatora samochodowego można kupić już za kilkadziesiąt złotych. 
W trakcie ładowania akumulator musi znajdować się z dala od źródeł ognia (w tym papierosów). Najlepiej też, jeśli znajduje się z dala od ludzi, bo w czasie ładowania powstają różne nieładne związki (wodór). W ten sposób można naładować akumulator do pełna. 
Istnieją też dwie awaryjne metody, pozwalające szybko podładować akumulatora na tyle, aby mógł on uruchomić silnik. Wówczas zostanie (a przynajmniej powinien) naładowany przez alternator, po pokonaniu kilkunastu kilometrów drogi. 
Pierwsza metoda to zastosowanie przewodów rozruchowych i akumulatora z innego samochodu. Druga – to zastosowanie boostera – akumulatora rozruchowego. Druga metoda jest prostsza i pewniejsza. Obie zostały już opisane na łamach naszych poradników. 
Jeśli jednak naładowanie do pełna nic nie daje, a akumulator dalej jest słaby albo martwy, nie pozostaje nic innego, jak zakup nowego akumulatora. 
Jak wybrać nowy akumulator samochodowy?
Pierwsza i najważniejsza rzecz – dobór rodzaju akumulatora. 
Wybieramy standardowy akumulator bezobsługowy, w bezpiecznej, zamkniętej obudowie. Jeśli nasze auto posiada system Start–Stop, musimy wybrać akumulator EFB. Nie wolno stosować zwykłego, bo zaraz jego żywot się zakończy. Jeśli nasz pojazd jest hybrydą, a do tego ma możliwość odzyskiwania energii z hamowania, stosujemy najczęściej akumulator AGM. Dokładnie informacje o tym, jaki rodzaj akumulatora należy stosować w danym aucie, znajdują się w jego instrukcji. 
Producent samochodu określa parametry akumulatora. Najważniejsze to: 
* pojemność – np. 60 Ah; 
* prąd rozruchowy – np. 680 A.
Poza tym producent może określać również parametry drugorzędne, takie jak: 
* gabaryty, czyli wielkość akumulatora (czasem podaje się tylko kod stopki np. B13),
* biegunowość, czyli po której stronie znajduje się plus, gdy stoi się przodem do akumulatora. Czy to ważne? We współczesnych autach jest bardzo mało miejsca, a przewody są krótkie.
W wielu firmach przy zakupie nowego akumulatora należy zwrócić stary. 
Jak wymontować stary i zamontować nowy akumulator samochodowy?
Musimy pamiętać o tym, że w autach premium zamontowanie nowego akumulatora musi zostać odnotowane przez komputer. Dlatego po wymianie akumulatora trzeba podłączyć komputer diagnostyczny do OBD2 i dokonać odpowiedniej operacji. 
Potrzebujemy:
* nowy akumulator samochodowy,
* podstawowy zestaw narzędzi, 
* spray do czyszczenia styków elektrycznych.
Skoro do naszych drzwi zapukał już kurier albo wyciągnęliśmy właśnie nowiutki akumulator z paczkomatu, możemy działać. 
Zacznijmy od demontażu starego akumulatora. 
Ustawiamy auto w bezpiecznym miejscu, na płaskiej powierzchni i zaciągamy hamulec ręczny. Wyłączamy zapłon. Wyjmujemy kluczyk ze stacyjki. I zostawiamy otwarte drzwi, bo za chwilkę centralny zamek przestanie działać. 
Torujemy sobie drogę do akumulatora – zdejmujemy osłony górne, jeśli takowe są. W niektórych przypadkach konieczny może być demontaż niektórych podzespołów. 
Odłączamy klemy – zgodnie z zasadą najpierw minus, potem plus. 
Odkręcamy mocowanie akumulatora. Najpierw od strony haka. 
A potem z drugiej strony.
Akumulator jest wolny! 
Unosimy rączkę akumulatora – i już możemy go wygodnie usunąć z samochodu, robiąc miejsce na nowiutki. 
Podnosimy obudowę (stopkę) akumulatora (czarny prostokąt) z tworzywa. 
Znajduje się pod nią główny przewód masowy – oczko, przykręcone śrubą. Warto je oczyścić, spryskać sprayem do czyszczenia połączeń elektrycznych albo zwykłym WD-40 lub jego klonem.
Ustawiamy stopkę... Montujemy hak do odpowiedniego miejsca. Jest nim metalowe uszko. 
Ustawiamy akumulator na stopce, przykręcamy mocowanie i sprawdzamy jego stabilność. Akumulator nie może się chybotać na boki. Ustawianie go na pordzewiałej podstawie nie ma sensu. Trzeba ją wymienić na nową. 
Podłączamy klemy – najpierw plus, a potem minus. 
Działa? Działa! Musimy ustawić jeszcze zegar i radio (czasami potrzebny jest kod do odblokowania). I to wszystko!
Jak rozpoznać, że z akumulatorem jest coś nie tak? Jak wybrać nowy?