M.2 to nie tylko superszybkie dyski z obsługą NVMe pod interfejs PCIe. Nie każdy potrzebuje takiej wydajności, gdyż da się ją w pełni wykorzystać głównie w profesjonalnej pracy. Przeciętny użytkownik i tak nie odczuje różnicy względem zwykłego SSD. Plextor S2 to właśnie dysk stworzony dla zwykłego Kowalskiego – ma zaoferować dobrą wydajność w korzystnej cenie. Nośnik posiada pamięć TLC, niewielkie wymiary, dlatego idealnie nadaje się do ultrabooków, będzie pracował bezszelestnie.
Specyfikacja Plextor S2 256 GB (PX-256S2G)
dostępny w wersjach: 128 GB, 256 GB, 512 GB
kontroler: Silicon Motion SM2258
pamięć: Hynix 16 nm TLC
cache: 256 MB DDR3 dla 128 GB, 256 GB i 512 GB
interfejs: M.2 2280 (także SATA III)
odczyt do 520 MB/s, zapis do 480 MB/s, odczyt 96k IOPS, zapis 73k IOPS
MTBF: 1500000 godzin
wsparcie: TRIM, NCQ, S.M.A.R.T., LDPC ECC, RAID, DEFSLP
temperatura pracy: 0~70°C
odporny na uderzenia i wstrząsy (1500 G/0,5 ms)
wymiary: 80 x 22 x 2,3 mm, waga 10 g
gwarancja: 3 lata, 150 TB limitu TBW (Total Bytes Written)
Wyposażenie i konstrukcja
Dysk zapakowany jest w plastikowe i przezroczyste opakowanie. Naklejka na froncie opisuje potencjalną wydajność trzech wersji pojemnościowych. Oprócz dysku w zestawie jest także pojedyncza śrubka, która przyda się do montażu nośnika w niektórych laptopach.
box:imageShowcase
box:imageShowcase
box:imageShowcase
box:imageShowcase
Na oko Plextor S2 jest absolutnie zwyczajnym nośnikiem w formacie 2280, charakterystycznym dla dysków M.2. Poszczególne elementy zostały umieszczone na zielonej, mocnej i precyzyjnie wykonanej płytce PCB. Złącze M.2 pozłocono, a na pamięci NAND znajduje się srebrna naklejka z oznaczeniami. Strona wizualna nie ma większego znaczenia, dysk trafi raczej do zamkniętej obudowy laptopa, a w przypadku montażu w komputerach stacjonarnych skryje się gdzieś pod kartą graficzną lub chłodzeniem procesora.
Oprogramowanie
Pod względem softwarowym jest już dużo ciekawiej. Producent oferuje szereg programów zwiększających możliwości dysku. Głównym narzędziem będzie PlexTool, czyli program do obsługi i monitoringu dysku. Aplikacja nie zachwyca wizualnie i funkcjonalnie – wyświetla informacje o dysku, pozwala przeprowadzić podstawowy test wydajności oraz diagnostyczny, a także odczytać powiadomienia S.M.A.R.T. Za pomocą skrótu można pobrać nowe oprogramowanie układowe i zaktualizować dysk. Miałem z tym problem – automatyczna aktualizacja z poziomu systemu Windows 10 zawieszała komputer, ale dostępna jest alternatywa w postaci obrazu ISO. Możliwe jest zatem zaktualizowanie dysku podczas rozruchu za pomocą pamięci przenośnej pamięci USB.
Oprócz PlexToola producent udostępnia także PlexTurbo, PlexVault oraz PlexCompressor. Pierwszy program wykorzystuje RAM jako pamięć podręczną. Przy jego użyciu wyniki benchmarków osiągają szalone pułapy, ale w praktyce przyspieszy on jedynie powtarzające się operacje. Nie ma obawy o utratę danych, S2 robi kopię plików także w przestrzeni dysku. Drugi program, czyli PlexVault, pozwoli na stworzenie wydzielonej i ukrytej partycji. Natomiast PlexCompressor umożliwi kompresję wszystkich zapisywanych plików, dzięki czemu można oszczędzić cenne miejsce na SSD.
Plextor S2 256 GB (PX-256S2G) na pomiarach
Platforma testowa:
* procesor: Intel Core i7-6700K 4,6 GHz;
* płyta główna: MSI Z170A Gaming Pro Carbon;
* RAM: Corsair LPX Vengeance 3200 MHz 16 GB;
* dyski: ADATA SU900 512 GB, ADATA SX950 480 GB, SSD Samsung 850 EVO 500 GB;
* system operacyjny: Windows 10 Professional 64 bit.
Dysk przetestowałem za pomocą popularnych benchmarków, czyli AS SSD, Crystal Disk Mark, ATTO Disk Benchmark oraz HD Tune. Wyniki są bardzo dobre – ocierają się o wydajnościowe maksimum interfejsu SATA III.
Obiecywana wydajność pokrywa się z wynikami Crystal Disk Mark. W teście sekwencyjnym nośnik osiąga 529 MB/s odczytu i 487 MB/s zapisu. Natomiast dla próbek 4K program wskazał odczyt 29 MB/s i szybki zapis 149 MB/s – to zaskakująco dobre rezultaty. Konkurencyjny AS SSD wykazał, jak zwykle, niższe wyniki transferu sekwencyjnego, czyli odczyt na poziomie 530 MB/s i zapis w okolicach 470 MB/s. Dla próbek 4K wyniki to 32 MB/s odczytu i 105 MB/s zapisu. ATTO Disk Benchmark potwierdził wyniki Crystal Disk Mark i prognozę producenta, a HD Tune wskazał średnią wydajność na poziomie 408,9 MB/s i Burst Rate wynoszący 236,9 MB/s.
box:imageShowcase
box:imageShowcase
Plextor S2 256 GB (PX-256S2G) w praktyce
Wyniki testów syntetycznych nie przekładają się bezpośrednio na zastosowania praktyczne, co często ma miejsce w przypadku pamięci TLC.
Wymagające testy w obrębie dysku wskazały, że S2 radzi sobie nieźle z mniejszymi plikami i folderami, ale ma problemy z wymagającymi operacjami na dużych plikach. Folder 2 GB z małymi plikami został przekopiowany w 8 sekund, to standardowy wynik jak na szybkie SSD. Kopia pojedynczego pliku wideo w formacie mkv o rozmiarze 20 GB trwała już 2 minuty i 52 sekundy – to średni, ale nadal satysfakcjonujący rezultat. Transfer trudnego folderu o rozmiarze 38 GB, zawierającego wiele plików w różnych formatach i rozmiarach, zajął 5 minut i 44 sekundy. To średni rezultat, ale nadal dużo lepszy niż w najtańszych dyskach 2,5” TLC, które przekraczają nawet granicę 10 minut. Podczas operacji w obrębie dysku Plextor S2 rozpędzał się do 450 MB/s, zaliczając czasami spadki do 100 MB/s. 
W przypadku kopii na inny szybki dysk Plextor S2 osiągał do 511 MB/s, nie spadając poniżej 450 MB/s. Kopia pliku 20 GB trwała 53 sekundy, a 38 GB tylko 1 minutę i 27 sekund. Podczas operacji w drugą stronę (z innego dysku na S2) było już gorzej – zapis nie przekraczał 250 MB/s, spadając nawet do 120 MB/s. Kopia pliku 20 GB trwała 1 minutę i 55 sekund, a folder 38 GB potrzebował 3 minut i 54 sekund.
W czasie testów dysk pracował stabilnie i nie przegrzewał się. W wersji 256 GB do dyspozycji użytkownika jest 238 GB.
Podsumowanie
Plextor S2 to po prostu typowy dysk M.2 z pamięcią TLC. Pomiary w testach syntetycznych robią wrażenie, ale w praktyce rezultaty są zwyczajne. Mimo wszystko to nadal lepszy poziom niż najtańsze dyski TLC, w końcu zastosowano dobry kontroler. S2 zaoferuje też konkretne przyspieszenie działania systemu, zwłaszcza jeśli zastąpi standardowy dysk twardy.
Za wersje o pojemności 128 GB przyjdzie zapłacić 242 zł, 256 GB można mieć już za 397 zł, a 512 GB dostępne jest za około 740 zł. Trzeba zauważyć, że w porównaniu do najtańszych SSD producent nie skąpił na pojemności – wiele dysków TLC posiada tylko warianty 120 GB, 240 GB lub 480 GB. Jeśli liczy się każda złotówka, a wydajność nie musi być topowa, to Plextor S2 w wersji M.2 (S2G) lub 2,5” (S2C) będzie satysfakcjonującym zakupem.
Konkurencja jest jednak mocna. Alternatywą będą dyski ADATA SU800 (test) lub Crucial MX300 (test), wyposażone w szybsze pamięci 3D NAND TLC. Niektóre wersje pojemnościowe są w podobnej cenie, czasami to kwestia dopłaty 30–50 zł. Oba zaoferują szybsze operacje na plikach, a Crucial MX300 ma dodatkowo większą pojemność, kolejno 275 GB i 525 GB.
Jeśli chcemy porzucić ograniczenia interfejsu SATA III, trzeba szykować się na większy wydatek i zakupić np. Samsunga 960 Evo, Plextora M8PeG lub ADATA XPG SX8000. Ceny tych modeli są wyższe o kilkaset złotych, ale nośniki pozwolą już mierzyć wydajność w gigabajtach na sekundę.
Zalety: precyzyjne wykonanie; stabilna praca bez przegrzewania; niezłe oprogramowanie i dodatkowe narzędzia; bardzo dobre wyniki testów syntetycznych i przyzwoite praktycznych.
Wady: pamięć tylko 2D TLC; przeciętne transfery dużych plików.
Plextor S2 (lub S2G) w formacie M.2 to dysk oparty na interfejsie SATA III. Ma on zaoferować dobrą wydajność i jednocześnie nie być dużym obciążeniem dla domowego budżetu. Wersja 256 GB powinna osiągać 520 MB/s odczytu i 480 MB/s zapisu.