Temat masowej wycinki drzew przewijał się przez cały 2017 rok. Był to bardzo burzliwy okres zarówno dla polityków, sądów, urzędników, jak i deweloperów, którzy najbardziej skorzystali na tzw. Lex Szyszko. Na szczęście przygotowano nowelizację ustawy o ochronie przyrody. Co się zmieniło? Rok 2017 upłynął pod znakiem protestów i sporów politycznych na tle ustawy, której efektem – już w pierwszym półroczu – było wycięcie w pień sędziwych drzew, na które nikt wcześniej nawet nie ważyłby się podnieść ręki. Luki w prawie były nagminnie wykorzystywane zarówno przez inwestorów, jak i osoby prywatne. W czerwcu 2017 roku weszła kolejna nowelizacja, która ukróciła falę wycinek w celach budowlano-inwestycyjnych. Mimo że nowelizacja wprowadziła nieco bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące wycinki drzew i krzewów, to jednak wciąż pozostawały pewne luki w przepisach, których skutkiem było wycięcie wartościowego starodrzewu w wielu miastach.
Zmiany
Wraz z nadejściem roku 2018 zaczęły obowiązywać nowe przepisy. Weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy, regulująca przede wszystkim kwestie związane z terenami zabytkowymi. Co to właściwie oznacza? Dla większości właścicieli nieruchomości nic, jednak dla właścicieli nieruchomości położonych na terenach wpisanych do rejestru zabytków, sporo – w kwestii zarówno budynków, jak i terenów parkowych, zieleni, ogrodów oraz „innych form zaprojektowanej zieleni”. Obecnie wydawanie zezwoleń na wycinkę drzew czy krzewów na terenach zabytkowych leży w gestii wojewódzkiego konserwatora zabytków. Także to na pewno ukróci proceder wycinania drzew w takich miejscach. Dotyczy to również wycinki drzew owocowych, które niegdyś usuwano bez żadnych zezwoleń czy opłat.
Jeśli chodzi o pozostałych właścicieli, obowiązują ich przepisy wprowadzone w połowie 2017 roku. Oznacza to, że wycięcie drzew czy krzewów z posesji nie jest już takie proste. W wielu przypadkach wymaga zezwolenia oraz uiszczenia opłaty, a także wiąże się z odpowiednimi przesunięciami w czasie i formalnościami. Zanim więc sięgniemy po piłę, sekator czy też siekierę, upewnijmy się, że nie przysporzy to nam dodatkowych kłopotów (postępowanie sądowe i kary za wycięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia).
Kiedy potrzebna jest zgoda?
Nie każdy wie, że pozwolenie jest wymagane tylko w przypadku niektórych drzew. Przed podjęciem decyzji o wycięciu drzewa lub krzewu zmierz dokładnie ich obwód na wysokości 5 cm. Możesz to zrobić za pomocą taśmy mierniczej, tak jak robią to profesjonaliści, miarki zwijanej lub zwykłego centymetra krawieckiego. 
Przepisy, zgodnie z którymi występuje obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na wycinkę, dotyczą drzew o średnicy:
80 cm – dla topoli, wierzby, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego,
65 cm – dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej, platanu klonolistnego,
50 cm – dla pozostałych gatunków drzew,
krzewów w skupiskach o powierzchni powyżej 25 m2 (powierzchnie krzewów mierzy się jako ich rzut poziomy).
Pomiarów dokonuje się na wysokości 5 cm u podstawy pnia.
Wyjątki niepodlegające przepisom to:
drzewa owocowe – o ile nie znajdują się na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub terenach zieleni,
drzewa i krzewy złamane, wywrócone w wyniku czynników naturalnych (mogą to być drzewa zarówno powalone przez wichury, jak i uszkodzone przez pioruny, ale w znacznym stopniu),
drzewa i krzewy usuwane w celu przywrócenia nieużytkowanych gruntów rolnych,
drzewa i krzewy na plantacjach lub na terenach leśnych (wtedy należy to zgłosić w nadleśnictwie),
drzewa i krzewy w kolizji z wałem przeciwpowodziowym, urządzeniami melioracyjnymi, sygnalizacją świetlną pociągów oraz torowisk, stanowiących przeszkody lotnicze czy uniemożliwiających pracę służbom ochrony przeciwpożarowej i innym (w tym przypadku robią to specjalne służby, które mają obowiązek przedstawić stosowny protokół odpowiednim organom).
Jak i gdzie zgłosić wycinkę?
Zgoda na wycinkę leży w gestii gminy, więc ze stosownym zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzewa lub krzewu należy się udać do właściwego dla nieruchomości urzędu gminy, najczęściej do wydziału infrastruktury i ochrony środowiska.
Jakie dokumenty?
We właściwym urzędzie wypełnia się stosowny formularz, w którym należy wpisać dane osobowe oraz informacje dotyczące wskazanych do wycięcia drzew czy krzewów. W przypadku jeśli jesteśmy właścicielem jedynie budynku, musimy uzyskać zgodę od właściciela nieruchomości, a jeśli jesteśmy właścicielami budynku i terenu wokół, musimy to potwierdzić, np. stosownym wypisem z księgi wieczystej.
Urząd musi ocenić, czy chodzi o gatunek rodzimy, czy obcy, gdyż regulują to odrębne przepisy. Stawki za wycięcie poszczególnych gatunków drzew czy krzewów rosnących w skupisku się różnią, również w zależności od średnicy pni. Dlatego tak ważne są pomiary drzewa. Do wniosku wpisuje się obwód pnia drzewa na wysokości 130 cm (nie mylić z tzw. pierśnicą drzewa, gdyż pierśnica jest średnicą drzewa, a nie jej obwodem). W przypadku gdy drzewo na wysokości 130 cm ma więcej pni, odnóg, pomiaru dokonuje się na wszystkich pniach. Gdy jest niższe, pomiarów dokonuje się poniżej korony drzewa, czyli miejsca, w którym znajdują się pierwsze rozwidlenia boczne lub głównych przewodników. 
Jeśli chodzi o krzewy, mierzy się ich powierzchnię w metrach kwadratowych (mierzymy cały zasięg krzewu lub krzewów rosnących w skupisku). Do wniosku należy dołączyć krótki opis przyczyn zamiaru usunięcia drzewa czy krzewu. Pamiętajmy, że jeśli chcemy usunąć drzewo, aby później wybudować w tym miejscu budynek, a jest to związane na przykład z przyszłą inwestycją, lepiej to zgłosić od razu, gdyż jeśli w ciągu 5 lat od wycinki wystąpimy o zgodę na budowę, zapłacimy karę za usunięcie drzewa. We wniosku należy również dokładnie zaznaczyć miejsce, w którym drzewo się znajduje. Warto dołączyć rysunek sytuacyjny lub mapę. Można też zdecydować się na skorzystanie z usług profesjonalisty, który przygotuje projekt zagospodarowania działki z naniesieniem granic nieruchomości oraz budynków istniejących i projektowanych, jeśli tego dotyczy wycinka. Fachowiec przed przystąpieniem do projektu sprawdzi najpierw miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, aby uniknąć straty czasu i pieniędzy w przypadku, gdy plan przewiduje w danym miejscu teren zieleni lub jeśli jest to teren chroniony bądź zabytkowy. 
Niektóre gminy zamiast opłat za wycinkę oczekują od właściciela nasadzeń zastępczych – kompensata powierzchni przyrodniczo czynnej. W tym celu należy przygotować projekt nasadzeń lub zlecić to architektowi krajobrazu. 
Dość powszechnym zjawiskiem są błędy przy sadzeniu drzew czy krzewów, które są posadzone zbyt gęsto lub wchodzą w kolizję z infrastrukturą nieruchomości. To powoduje kłopoty. 
Czasami koszt wycinki drzew czy krzewów jest zbyt wysoki i bardziej opłaca się je przesadzić. Wtedy do wniosku dołącza się projekt planowanego miejsca przesadzenia drzewa lub krzewu oraz przybliżony termin dokonania tych zabiegów. To również najlepiej zlecić specjaliście, który w porozumieniu z urzędem wybierze stosowne, najlepsze dla drzewa miejsce. 
Oczywiście urzędnik ma ostateczny głos w tej sprawie, ale z pewnością pieczątka specjalisty przeważy szalę na naszą korzyść. Musimy mieć także na uwadze to, że przesadzone drzewo czy krzew muszą przeżyć 3 lata z zachowaniem „żywotności”. Oznacza to, że jeśli przed upływem tego okresu drzewo obumrze, należy uiścić opłatę jak za usunięcie drzewa, chyba że obumarcie drzewa nastąpiło z przyczyn niezależnych od właściciela nieruchomości.
Po przedłożeniu zgłoszenia urząd wysyła przedstawiciela (ma na to 21 dni) w celu dokonania oględzin i sporządzenia protokołu. Po oględzinach urząd ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu dotyczącego wycinki drzewa lub krzewu, choć zazwyczaj w tym terminie otrzymujemy wytyczne odnośnie do warunków i ewentualnej opłaty lub też prośbę o uzupełnienie dokumentów. Jeśli nie otrzymamy odpowiedzi w ciągu 14 dni od daty oględzin, oznacza to tzw. ciche przyzwolenie na wycinkę. Może się też zdarzyć, że wcześniej otrzymamy zgodę. 
Taka zgoda nie jest jednak bezterminowa. Jeśli w ciągu pół roku nie usuniemy drzewa, wygasa i trzeba się o nią starać ponownie.
Nowe przepisy dotyczące wycinania drzew na działce. Jak uniknąć kłopotów?