Legendarna książka o jednej z największych tragedii, jakie rozegrały się na stokach najwyższej góry świata, przez lata była dość trudna do zdobycia. Szczęśliwie dla czytelników wznowiło ją właśnie wydawnictwo Czarne, w nowym tłumaczeniu Krystyny Palmowskiej. To doskonała okazja, aby po nią sięgnąć. Sięgnąć zaś po „Wszystko za Everest” należy nie tylko dlatego, że to doskonały przykład literatury faktu, która wciąga bardziej niż niejedna powieść, ale przede wszystkim dlatego, że to książka, która pozostawia po sobie ślad.
Reporter na wyprawie
Książek o górach napisano wiele, jednak najczęściej ich autorami są wspinacze, co najwyżej wspomagani przez zawodowych pisarzy. Nieczęsto zdarza się, żeby znakomity i doświadczony reporter nie tylko brał udział w wyprawie, ale sam wspinał się na szczyt góry. I to nie byle jakiej góry – w przypadku Krakauera mówimy bowiem o najwyższym szczycie Ziemi. Krakauer został wysłany na Mount Everest przez amerykański magazyn „Outside”, który za jego udział w komercyjnej wyprawie zapłacił 65 tysięcy dolarów – zważywszy, że efektem wyprawy miał być jeden artykuł, była to dość oszałamiająca kwota. Temat był jednak gorący, jako że w tym czasie popularność komercyjnych wypraw na Mount Everest budziła sporo kontrowersji. Krakauer nie był zresztą żółtodziobem. Wspinał się od lat i miał już na koncie wiele trudnych wejść. Nigdy nie był jednak na dużej wysokości – baza pod Mount Everestem leży wyżej niż najwyższy punkt, na jaki się wcześniej wspiął.
Wspinaczka za pieniądze
Dla reportera wyprawa miała więc być nie tylko okazją do napisania dobrze udokumentowanego i popartego osobistym doświadczeniem tekstu o wspinaniu się na Górę Gór za pieniądze, ale także, a może przede wszystkim, szansą na spełnienie marzeń z dzieciństwa. Zaufał firmie, która miała znakomite opinie. Jej właściciel, Rob Hall, znany był ze swojej rozwagi i potrafił zminimalizować ryzyko. I choć wprowadzanie niezbyt doświadczonych osób na szczyt Mount Everestu budziło spory sprzeciw w środowisku wspinaczy, Rob Hall podchodził do tego jak do misji – chciał pomóc ludziom spełniać ich marzenia.
Tragedia, której nikt się nie spodziewał
Niestety, tym razem wszystko poszło nie tak, a Krakauer stał się świadkiem dramatycznych wydarzeń, w wyniku których życie straciło osiem osób, w tym cztery z jego ekipy. W zbocza góry uderzyła bowiem silna burza, której nadejścia wspinacze nie przewidzieli. Była tak gwałtowna, że nie sposób było przed nią uciec, nawet przebywanie w namiocie w obozie IV wiązało się ze sporym ryzykiem. Jednak nawet najgwałtowniejsza burza nie powinna zebrać takiego żniwa wśród doświadczonych wspinaczy. Na tragedię wpływ miała nie tylko pogoda. Popełniono sporo błędów, a wielu zdarzeń do dziś nie udało się wyjaśnić.Krakauer napisał książkę pół roku po powrocie z Nepalu. Przepełniały go wciąż emocje, które wyzierają z każdej strony. Jego opowieść jest mocna i bolesna, a on sam nie boi się stawiać trudnych pytań i wygłaszać niepopularnych opinii. Wielokrotnie podkreśla, że tak naprawdę nikt nie zna całej prawdy, ponieważ pamięć ludzka jest zawodna, zwłaszcza jeśli dotyczy zdarzeń toczących się na takiej wysokości.
Warto przeczytać „Wszystko za Everest”, żeby lepiej rozumieć nie tylko wspinaczy, ale po prostu ludzi.Ci, którzy wchodzili z Krakauerem na Mount Everest, byli zwykłymi ludźmi, pełnymi marzeń, ambicji, czasem niezbyt uczciwymi, czasem zaś przesadnie idealistycznymi. Opowieść o ich śmierci lub przetrwaniu to tak naprawdę opowieść o nas samych.Książka dostępna jest także jako e-book za ok. 24 zł.
Źródło okładki: www.czarne.com.pl
„Wszystko za Everest” Jon Krakauer – recenzja