Tarnina, inaczej śliwa tarnina lub tarka, znana jest w medycynie naturalnej od wieków. Wzmacnia odporność, działa przeciwzapalnie i łagodzi infekcje gardła. Pomaga w stanach zapalnych układu moczowego i żołądka, stosowana jest jako środek lekko przeczyszczający albo na biegunkę. Kwiaty zbiera się późną wiosną, a owoce jesienią. Zwykle po pierwszych przymrozkach na polach i łąkach spotkać można miłośników tej nietuzinkowej i dobroczynnej rośliny leczniczej. Z łąk i pól
Tarnina to rozłożysty, kolczasty krzew, który rośnie dziko na łąkach, zwłaszcza gliniastych. Wiosną niebiańsko pachnie i przypomina nieco białą, puchatą chmurkę, która zabłądziła na wiejskiej drodze. Jesienią zmienia się w wielobarwny dywan liści, w którym królują złocienie, żółcienie i pomarańcze, a spomiędzy gałązek „wychylają się” grafitowe, drobne owoce. To właśnie chłodne miesiące, szczególnie pierwsze przymrozki, przyciągają na pola amatorów tarninowych kuleczek, które dojrzewają w październiku. Jednak dopiero mroźne poranki pozbawiają je charakterystycznej cierpkości. Niektórzy zielarze zbierają owoce wcześniej i sami wkładają je do zamrażarki.
Delikatne kwiaty tarniny należy zbierać, gdy się rozwiną – od kwietnia do maja. Najlepiej wybrać się na łąkę w słoneczny dzień, jak już opadnie rosa i szybko suszyć przyniesione zapasy w piekarniku. Białe kwiatuszki zawierają dobroczynne flawonoidy, zwłaszcza kemferol, który wykazuje właściwości antyalergicznie, a także przeciwzapalne i przeciwgrzybicze. Sporo w nich pożytecznych soli mineralnych i kwasów organicznych. Działają moczopędnie, więc poleca się je w stanach zapalnych dróg moczowych i chorobach reumatycznych. Oczyszczają organizm i pomagają mu pozbyć się szkodliwych produktów przemiany materii – stosuje się je w tzw. dietach oczyszczających. Nasi przodkowie często przyrządzali sobie napar z kory, liści, owoców i kwiatów tarniny, który wzmacniał odporność i pozwalał przetrwać okres jesienno-zimowy bez przeziębień.
Lecznicze właściwości i bogactwo witamin
Gdy za oknem hula wiatr, nietrudno „złapać” infekcje objawiające się bólem gardła. Wtedy również warto sięgnąć po tarninę. Odwar z kory leczniczej rośliny znakomicie sprawdza się w charakterze płukanki do ust – ma właściwości przeciwzapalne i ściągające. Letni płyn skutecznie redukuje stany zapalne jamy ustnej i dziąseł.
Owoce tarniny stanowią bogate źródło witamin i minerałów, tak niezbędnych w chłodne miesiące. Dużo w nich witaminy C – aż 20 mg w 100 g, a także witamin z grupy B, wapnia, potasu i magnezu. Granatowe kuleczki zawierają sporą dawkę beta-karotenu, beta-fitosterolu, pektyn, kwasów organicznych i garbników.
Owoce tarniny wykazują właściwości przeciwbiegunkowe, a kwiaty – lekko przeczyszczające. Garbniki w owocach, gdy dotrą do błony śluzowej jelit, kształtują specjalną błonkę, która chroni ściany narządu przed działaniem substancji wywołujących rozwolnienie. Naturalne związki roślinne spowalniają też ruchy robaczkowe jelit i pomagają skrócić czas trwania kłopotliwej dolegliwości. W chłodne miesiące szczególnie ceni się ich własności przeciwzapalne i antybakteryjne – garbniki potrafią wiązać się z bakteriami chorobotwórczymi i skutecznie je neutralizować. Poleca się je osobom starszym, maluchom oraz chorym z przewlekłym nieżytem żołądka i jelit.
Dobroczynna tarnina – delikatne kwiaty i granatowe owoce
Niewiele osób wie, że tarnina efektywnie zapobiega miażdżycy. W swoim składzie zawiera związki flawonowe, głównie antocyjany, które obniżają ciśnienie krwi, zmniejszają stężenie trójglicerydów i „złej” frakcji cholesterolowej LDL. Nie pozwalają tworzyć się też zakrzepom i uszczelniają naczynia włosowate. W ten sposób pożyteczna roślina przeciwdziała nie tylko miażdżycy, ale i innym groźnym chorobom, które się z nią wiążą, na przykład chorobie niedokrwiennej serca, udarom mózgu czy zawałom mięśnia sercowego.
W naszym kraju największą popularność zyskał odwar z kwiatów tarniny, który bez trudu sam przygotujesz. Jedną łyżkę stołową kwiatów wystarczy zalać szklanką wody i gotować przez 3-4 minuty. Otrzymany płyn należy odcedzić i przestudzić. Podobnie przyrządzisz odwar z kory tego leczniczego krzewu.
Ciepły napar z kwiatów tarniny powinieneś pić raz na dobę – 1 łyżeczkę suszonych kwiatów zalej szklanką wrzątku i parz pod przykryciem przez 10 minut. Jeśli wolisz – możesz kupić gotowe preparaty z tarniny.
Jak jeszcze warto wykorzystać w kuchni te pachnące owoce? Gdy zbierzesz je po pierwszych przymrozkach lub włożysz do zamrażalnika na 12 do 24 godzin, stracą swoją cierpko-gorzką nutę i pozwolą chrupać się nawet na surowo. Ale najlepiej użyć ich do przygotowania jesiennych specjałów, które pomogą przetrwać chłodny czas. Dżemy, kompoty, marmolady, galaretki, wina, likiery, nalewki,bakalie i konfitury z tarninyłatwo przechowasz w spiżarni. Aromatyczne dodatki wzbogacą jesienno-zimowe potrawy o bezcenne witaminy i minerały oraz nadadzą im interesujący smak.
Jesień to pora na tarninę