Niezależnie od powyższego, tak jak w przypadku większości sprzętu audio, zakup kolumn używanych otwiera możliwość przejścia do poziomu jakościowego oferowanego przez kolumny nowe, kilka (np. cztery) razy droższe.
Ogólne cechy i zasady wyboru kolumn
Ze względu na ograniczenia cenowe do poziomu akceptowalnego przez ogromną większość nabywców odpadają z konkurencji głośniki elektrostatyczne, kolumny z drogimi głośnikami full-range (Supravox, Lowther, PHY, Tang Bang itd.), jak i droższe rozwiązania konstrukcyjne: d’Apolito, głośniki niskotonowe w układzie push-pull i inne.
Trudno z góry powiedzieć, czy lepsze będą kolumny dwudrożne, czy trójdrożne – jakość zależy przede wszystkim od jakości zastosowanych głośników. Można jednak wymienić potencjalne zalety i wady każdego rozwiązania. W przypadku układu dwudrożnego powinniśmy stwierdzić większą spójność dźwięku. W przypadku kolumn trójdrożnych możemy oczekiwać natomiast lepszego odtwarzania decydujących o barwie dźwięku tonów średnich oraz głębszego zejścia w dół pasma. Realne jest oczekiwanie dolnej granicy pasma odtwarzania 30-40 Hz.
W każdym przypadku polecamy wybór kolumn z głośnikami średnio i niskotonowymi z papierowymi membranami, które wciąż znajdują się na topie pod względem naturalności brzmienia i stosują je producenci bardzo drogich hi-endowych głośników, tacy jak Lowther, PHY, Fountek, Fostex i inni. Uznani producenci wykorzystujący sztywne membrany krystaliczne (nawet skrajnie drogie diamentowe - Accuton), oraz metalowe (Seas) oferują swoje głośniki w bardzo wysokich cenach, przy tym często cechują je niedogodności, jak niska efektywność czy duże wymagania prądowe.
Głośnik wysokotonowy
Jeśli chodzi o głośnik wysokotonowy, do wyboru są zarówno konstrukcje kopułkowe, jak i tubowe i najlepiej posłuchać ich wszystkich, by stwierdzić, który głośnik bardziej nam odpowiada. Należy zauważyć pewne często spotykane różnice brzmienia pomiędzy membranami jedwabnymi i metalowymi. Przy wyborze rozwiązania zgodnego z prywatnymi preferencjami nie można o nich zapominać. Warto dodać, że zarówno głośniki polskie, jak i najbardziej popularne, duńskie, wyglądają w tej konkurencji bardzo dobrze. Dość często spotykane są głośniki wstęgowe, ale ze względu na cechy konstrukcyjne i dźwiękowe (zazwyczaj niedostateczna dynamika) dotyczące średniej klasy cenowej (najlepsze są drogie) nie posiadają wielu zwolenników.
Ważny jest magnes
Pożądane jest wyszukanie kolumn, których głośniki nie posiadają zwykłych magnesów ferrytowych, lecz o słyszalnie lepsze magnesy Alnico. Magnesy Alnico są zawsze lepsze niż ferrytowe, ale różnicę najlepiej widać w przypadku głośnika średniotonowego, któremu nadaje bogatszą barwę, lepszą przestrzeń i rytm. Nowych kolumn z magnesami Alnico za 2-3 tysiące złotych raczej nie kupimy, ale niewykluczone, że uda się to z używanymi, nawet w cenie ok. 1 tysiąca. Natomiast możliwe jest wybranie głośników, przede wszystkim wysokotonowych, z coraz tańszymi magnesami neodymowymi.
Kolumny podłogowe
W przypadku kolumn podłogowych do wyboru są najbardziej popularne rozwiązania - bassreflex, obudowa zamknięta, bierna membrana, a w przypadku kolumn używanych także linia transmisyjna (nowe kolumny są zdecydowanie droższe i klienci, którzy się na nie decydują, dobrze o tym wiedzą). W pierwszym przypadku basu będzie więcej, ale będzie on zdecydowanie gorzej kontrolowany - nierówny, dudniący i bardziej „ciągnący się”. Lepszą jakość basu będzie dawać obudowa zamknięta, przy czym będzie on dobrze kontrolowany, suchy i krótki. Konstrukcjami posiadającymi cechy pośrednie w stosunku do obu wymienionych, będą obudowa z membraną bierną i odpowiednio nastrojona linia transmisyjna. Dla głośników średnio i wysokotonowych nie ma praktycznie znaczenia wielkość całej kolumny. Jeśli jest duża, głośnik tego rodzaju może mieć wydzieloną własną obudowę z potrzebną objętością.
Jest natomiast regułą, że w przypadku głośnika niskotonowego większa obudowa oznacza warunki pracy bardziej zbliżone do warunków optymalnych – w nieskończonej odgrodzie. Konstrukcje otwarte można wciąż spotkać, jednak dla prawidłowego odtwarzania dźwięku wymagają wielkich obudów i pomieszczeń odsłuchowych, dlatego obecnie występują coraz rzadziej. Nadal są rekomendowane przez producentów głośników szerokopasmowych najwyższej klasy (PHY, Lowther), ale tu przenoszą one pasmo sięgające w dół do ok. 50 Hz i rozmiary konstrukcji, choć niemałe, nie przerażają aż tak. W przypadku kolumn z obudową zamkniętą realne jest zejście do częstotliwości poniżej 40 Hz. Łatwo to sprawdzić, jeśli ma się do dyspozycji komputer z przyzwoitą kartą muzyczną i w charakterze generatora sygnału podłączy się go do wzmacniacza.
Kolumny podstawkowe
W przypadku niewielkich kolumn podstawkowych najczęściej okaże się, że oferują za mało basu albo zapewnią w miarę poprawne odtwarzanie wyłącznie przy niskim poziomie głośności. Można jednak przypuścić, że (realnie, a nie ze spadkiem np. 20 dB) schodzą do wartości ok. 90-100 Hz.
Ciekawe uzupełnienie
Bardzo rozsądnym rozwiązaniem może być w tym przypadku zakup pojedynczego aktywnego subwoofera, z własnym wzmacniaczem i regulowaną częstotliwością odcięcia górnych częstotliwości. Jest to wyjście bardzo korzystne zarówno dla szerokości przenoszonego pasma, jak i basu lepszej jakości – krótki i zwarty ze względu na brak klasycznej zwrotnicy. Jeśli częstotliwość odcięcia nie będzie wyższa niż 100 Hz, w pomieszczeniach przeciętnej wielkości nie powinniśmy odczuwać braku drugiego kanału.
Ostateczne wnioski
Wybór kolumn powinien być podyktowany przewidzianym rodzajem zastosowań i cechami pomieszczenia odsłuchowego (wielkość, wystrój wnętrza i możliwości ustawienia itd.). Jeśli myślisz o możliwości zakupienia subwoofera, możesz ograniczyć się do kolumn podstawkowych lub smukłych kolumn podłogowych. Zawsze dokonuj wyboru na podstawie odsłuchu.
Prócz wyznaczonego poziomu jakości, wybór odpowiednich kolumn głośnikowych zależy od tego, czy mają to być kolumny podstawkowe czy podłogowe. Można także wybrać zestaw kombinowany – kolumny podstawkowe plus aktywny subwoofer.