Wiele ziół znano już w starożytności i z powodzeniem stosowano je w leczeniu różnych schorzeń. Choć często były na wyciągnięcie ręki, z biegiem czasu zapominano o ich prozdrowotnych właściwościach. Zastępowane przez rozwijający się przemysł spożywczy z dominującym przetworzonym jedzeniem, z czasem straciły na swej popularności. A szkoda, ponieważ nic nie leczy tak dobrze, jak natura. Warto przypomnieć sobie niektóre z mniej popularnych ziół i na nowo wpisać je do domowego menu!
Siła zdrowia tkwi w roślinach
Ostropest plamisty – zioło bogate w sylimarynę, które wspomaga pracę wątroby i odtruwa organizm. Znane już w starożytności, po dziś dzień w naturalny sposób pomaga zadbać o sprawne funkcjonowanie całego organizmu. Jest silnym przeciwutleniaczem, dlatego przeciwdziała uszkodzeniom komórek wątroby przez wolne rodniki. Substancje występujące w ostropeście wspomagają syntezę białek, odbudowując komórki wątroby, które nie zostały zastąpione tkanką łączną. Wspomaga także pracę nerek. Oprócz pozytywnego działania na miąższ wątroby, pomaga też w walce z migreną oraz trądzikowymi zmianami skórnymi. Ostropest można kupić w postaci nasion, jak i w formie zmielonego proszku (ok. 10 zł za 1 kg), jeść w całości, mielić lub dodawać do potraw, sałatek czy koktajli. Dostępny jest również olej z ostropestu. Jego cena na Allegro rozpoczyna się od 3 złza 100 g.
Czystek suszony – źródło polifenoli o działaniu przeciwwirusowym, przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybicznym. Czystek zaparzany w postaci herbaty i pity regularnie przez co najmniej 4 tygodnie, skutecznie wspomaga leczenie infekcji żołądkowo-jelitowych, działa przeciwgrypowo, chroni przed wirusami oraz usuwa z organizmu toksyny i metale ciężkie, zwiększa gęstość kości. Znany był już w starożytności i jest jednym z najstarszych ziół o potwierdzonym działaniu leczniczym. Choć badania nad skutkami spożywania herbaty z czystka nadal trwają, potwierdzają one pozytywny wpływ na stan zdrowia dla osób chorych na boreliozę.
Czarnuszka – również znana w starożytności roślina o korzennym zapachu, szeroko rozpowszechniona w Indiach i na Bliskim Wschodzie, gdzie jest szczególnie cenioną przyprawą. Dodaje się ją przede wszystkim do pieczenia chleba lub do drożdżowego chlebka naan, jak też do potraw np. z jagnięciny – jako substytut pieprzu, ponieważ nie podrażnia błony śluzowej żołądka. Czarnuszka występuje pod postacią nasion z oleistym wnętrzem, które można wykorzystywać w całości (np. palone na suchej patelni) lub zmielić. Do celów kulinarnych przeznaczony jest także olej z czarnuszki, bogaty w kwas linolowy i linolenowy oraz cenne dla zdrowia witaminy i minerały. Stosowanie oleju z czarnuszki wpływa również pozytywnie na wygląd skóry, włosów i paznokci. Prozdrowotne właściwości tej rośliny są bardzo bogate: polecana jest osobom z obniżoną odpornością, działa przeciwbakteryjnie, rozszerza oskrzela i ułatwia wykrztuszanie zalegającej w nich wydzieliny. Nalewka czarnuszkowa, stosowana zewnętrznie, pomaga w walce z trądzikiem.
Babka płesznik – to przede wszystkim źródło naturalnego błonnika rozpuszczalnego. Polecana jest do leczenia uporczywych zaparć, reguluje poziom cholesterolu, korzystnie wpływa na pracę jelit, a także może być stosowana przez osoby odchudzające się, gdyż zapewnia uczucie sytości. Nasiona babki, popijane dużą ilością wody, pokrywają się sporą ilością śluzu, który pomaga w pozbyciu się zalegających w jelitach resztek pokarmowych oraz chroni jelita i żołądek przed stanami zapalnymi. Może być spożywana przez cukrzyków, bowiem stabilizuje poziom glukozy we krwi. Babkę płesznik kupisz na Allegro od 6 złza 100 g.
Kozieradka – roślina o gorzkim posmaku i pikantnym aromacie. Wykorzystywana do przyprawiania dań mięsnych i chutney’ów. Doskonale sprawdzi się jako dodatek do jogurtowych dipów czy humusu. Wchodzi w skład chałwy, używana jest też w mieszance przypraw curry. Można z niej przygotowywać napar herbaciany, słodzony miodem. Panie szczególnie pokochają ją za właściwości kosmetyczne – napar ze sproszkowanej kozieradki świetnie wpływa na porost włosów i zapobiega ich wypadaniu. Kozieradka pobudza syntezę białek w organizmie, zapobiega marskości wątroby oraz skutecznie odtruwa organizm. Jest krwiotwórcza i ułatwia trawienie, dodając sił witalnych. Mimo wszystko, nie powinna być spożywana przez kobiety ciężarne i karmiące piersią.
Czosnek niedźwiedzi– od jakiegoś czasu jest o nim dość głośno, a w sieci możemy znaleźć coraz więcej przepisów z wykorzystaniem tego specyfiku. Podobnie jak czosnek, którego na co dzień używamy w kuchni, czosnek niedźwiedzi wykazuje działanie prozdrowotne dla naszego organizmu. Zawiera jednak więcej aktywnej siarki niż czosnek hodowlany, dzięki czemu odtruwa organizm, pomaga w wydalaniu metali ciężkich oraz stanowi naturalny antybiotyk, chroniący organizm przed przeziębieniem i wirusami. Zwalcza atakujące organizm drożdżaki. Poprawia krążenie, co nie pozostaje bez dobroczynnego wpływu na pracę serca. Zawiera dużo żelaza, dlatego powinien być spożywany przez osoby cierpiące na anemię. Może być dodawany do zup (najlepiej pod koniec gotowania, by zachował swe właściwości), sałatek czy kanapek. Jadalne są zarówno liście (przypominające liście konwalii), jak i cebulki czosnku niedźwiedziego, z których można wytwarzać nalewkę. Dziko rosnący znajduje się pod częściową ochroną. By wyhodować własny w przydomowym ogródku, warto nabyć sadzonki czosnku niedźwiedziego lub skorzystać z suszonego – w postaci przyprawy lub herbaty.
Lawenda – stosowana zarówno w kosmetyce, jak i kuchni. Używana przy produkcji mydeł, płynów do kąpieli; suszona lawenda może być dodawana do kąpieli w celu odstresowania. Herbatka lawendowa pomaga w zwalczaniu migreny, a suszone kwiaty można wykorzystywać podczas pieczenia ciast lub aromatyzować nimi cukier (choć ze względu na dość silny aromat, należy używać jej z umiarem). Lawendzie przypisuje się ponadto właściwości uspokajające, toteż warto pić ją przed snem.
Kmin rzymski– często mylony z kminkiem ze względu na podobny wygląd. Kmin rzymski (kumin) jest jednak od niego nieco większy. Ma charakterystyczny zapach i lekko pikantny smak – pieprzowy aromat z lekką nutą cytrynowego posmaku. Dodawany do potraw (np. mięs na ciepło czy roślin strączkowych: grochu, fasoli, soczewicy) skutecznie wspomaga trawienie i zapobiega wzdęciom, niestrawnościom, czy nudnościom. Kumin dodatkowo poprawia pracę wątroby i stymuluje wydzielanie enzymów trawiennych. Nierzadko wykorzystywany do wzbogacenia smaku potraw np. chili con carne, szakszuki. To także ważny składnik kuchni Tex-Mex, bliskowschodniej i azjatyckiej.
Estragon – przyprawa o charakterystycznym smaku i mocnym aromacie. Można go dodawać do dań mięsnych, rybnych zup czy gulaszów, ale najlepiej w ciągu ostatnich kilku minut gotowania, by nie wydobywać z niego gorzkiego smaku. Estragon jest bardzo popularny we Francji, gdzie używa się go do wzbogacania sosów czy aromatyzowania octu winnego. Sprawdzi się również jako dodatek do masła ziołowego i sosów na bazie śmietany. Działa jak antyoksydant, ma właściwości moczopędne, zapobiega wzdęciom i kolkom. Zawiera naturalny środek znieczulający, dlatego po zjedzeniu liści estragonu można odczuwać lekkie drętwienie języka.
Siemię lniane – małe ziarenka o wielkiej mocy. Ze względu na dużą zawartość oleju, nasiona lnu świetnie osłaniają śluzówkę jelit, żołądka i dwunastnicy, toteż spożywanie czy to oleju, czy nasion polecane jest osobom cierpiącym na zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Ponadto olej lniany jest uznawany za jeden z najzdrowszych na świecie. Obniża poziom cholesterolu, wspomaga odchudzanie poprzez przyspieszenie metabolizmu, przeciwdziała zaparciom. Napar z nasion lnu niesie ukojenie podczas chorób oskrzeli, bowiem działa wykrztuśnie. Namoczone siemię lniane zyskuje postać kisielu, nie ma jednak charakterystycznego smaku, zatem najlepiej dodawać je do potraw. Nasionami można urozmaicać sałatki, chleby czy koktajle warzywne i owocowe. Zawarte w nasionach lnu nienasycone kwasy tłuszczowe oraz witamina E doskonale nawilżają skórę, zatrzymując wodę w zewnętrznych warstwach skóry. Olejek lniany, używany w celach kosmetycznych, sprawdzi się w pielęgnacji suchych włosów, jak i przetłuszczającej się cery. Nie jest komedogenny, czyli nie zatyka porów, a dodatkowo reguluje wydzielanie sebum. Należy sięgać po całe nasiona siemienia lnianego i mielić je tuż przed spożyciem (gdyż to w formie sproszkowanej szybko się utlenia i traci cenne właściwości odżywcze). Na Allegro dostępne jest w cenie już od 1 zł za 50 g.
Powrót do natury i leczenie za pomocą roślin z pewnością przeżywa swój renesans. Warto sięgnąć po mniej znane zioła i zapoznać się z ich właściwościami prozdrowotnymi. Wiele z nich możemy wykorzystać zarówno w kuchni, jak i do pielęgnacji ciała. Często różnego rodzaju napary lub roślinne mikstury sprawdzają się lepiej niż farmaceutyki. Trzeba o tym pamiętać!
Bazylia, rozmaryn, różne rodzaje pieprzy, sól himalajska – zioła i przyprawy już na dobre zadomowiły się w naszych kuchniach i nie dziwią w spisie składników potraw. Jest ich jednak o wiele więcej, choć często nie zdajemy sobie sprawy z posiadanych przez nie właściwości prozdrowotnych. Warto to zmienić!