Wszystko, co warto wiedzieć na temat glutenu. Jak zaplanować dietę bez niego? Kiedy jest to konieczne? Czy gluten naprawdę powoduje tycie i choroby? Sprawdź! Gluten – chyba jeden z najczęściej omawianych składników żywieniowych. Na temat tego dodatku wiemy wszystko i nic. Niektórzy cierpią na poważne uczulenia i całkowicie wykluczają z diety produkty glutenowe. Inni uważają, że składnik jest całkowicie bezpieczny do spożycia. Czy to prawda? Jak to zawsze, prawda leży gdzieś pośrodku. Co to jest gluten i jakie produkty zawierają ten składnik? Jak rozpoznać uczulenie i alergię? Co warto wiedzieć na temat glutenu? Czy rzeczywiście ten naturalny składnik, który jest obecny w wielu produktach spożywczych, jest szkodliwy? Oto kilka podstawowych informacji, które należy wiedzieć o glutenie.
Gluten – co to jest?
Gluten jest mieszanką białek roślinnych, które z łatwością znajdziemy w ziarnach zbóż spożywczych (np. pszenica, żyto, owies, orkisz czy jęczmień). Wartość odżywcza składnika jest minimalna. Niemniej jednak nie warto tak po prostu lekceważyć jego właściwości. Dla produkcji żywieniowej gluten jest po prostu niezbędny. Posiada rzadko spotykane charakterystyki fizykochemiczne. Jest elastyczny, sprężysty, lepki, plastyczny i kleisty.
Jak powstaje? Do zawierającej gluten mąki dodaje się wodę, którą gluten właściwie pochłania. Stąd tworzy się ciągliwa masa utrzymująca dwutlenek węgla. Dzięki temu po wypieczeniu ciasto jest pulchne i zachowuje świeżość dłużej. Poza przemysłem piekarniczym gluten bardzo często jest dodawany w trakcie produkcji wędlin, produktów mlecznych, różnego rodzaju sosów, a nawet przypraw. Dzieje się tak dlatego, że gluten idealnie łączy tłuszcz z wodą, stabilizując tym samym aromat produktu.
Jak wykryć gluten w produktach spożywczych?
Wykrycie glutenu w produktach jest dziecinnie proste. Test, który możemy przeprowadzić nawet w domowych warunkach, wskaże, czy dany produkt zawiera ten składnik. Przeprowadzenie testu jest istotne przede wszystkim dla tych, którzy mają alergię na ten składnik lub wybierają dietę bezglutenową „na wszelki wypadek”.
Jak przeprowadzić test? Prosta metoda to test z użyciem płynu Lugola lub jodyny. Kroplę jednej z tych substancji należy nanieść na produkt. Jeśli produkt zawiera w sobie skrobię, badane elementy zmienią kolor. Nie jest to oczywiście metoda, która sprawdza się w 100% (nie każda skrobia zawiera gluten), niemniej jednak prawdopodobieństwo jest duże.
Alergia na gluten
W Internecie bardzo często można znaleźć informacje, że alergia na gluten jest tym samym co celiakia. Otóż nie jest to do końca prawda. Ta ostatnia jest schorzeniem genetycznym, które objawia się poprzez spożycie glutenu i innych prolamin. W przeciwieństwie do alergii na gluten, celiakia nie jest alergią pokarmową i niestety jest przywiązana do człowieka na całe życie. Alergia glutenowa tymczasem jest schorzeniem bardzo często czasowym. Po zastosowaniu odpowiedniej diety objawy mogą częściowo lub całkowicie ustąpić.
No właśnie, jakie są objawy alergii na gluten? Efekty mogą pojawić zaraz po spożyciu produktu zawierającego gluten. U dzieci może to być zapalenie skóry. Dobra wiadomość – dzieci najczęściej wyrastają z alergii glutenowej. U dorosłych z kolei objawy mogą być bardziej skomplikowane. Pokrzywka na ciele, nieustająca biegunka, wymioty, skurcze oskrzeli mogą świadczyć o tym, że cierpimy na nietolerancję glutenu. Aby wiedzieć na pewno, warto skorzystać z konsultacji u lekarza, by wykluczyć inne możliwe choroby pokarmowe.
Dieta bezglutenowa
box:video
Organizm potrafi idealnie funkcjonować bez glutenu, dlatego coraz więcej osób wyklucza produkty zawierające ten składnik ze swoich posiłków. Jakie są podstawowe zasady, których trzeba się trzymać przy planowaniu diety opartej na produktach bezglutenowych?
Po pierwsze, całkowite wykluczenie produktów i przetworów zbożowych zawierających gluten (informację o tym można znaleźć na opakowaniu). Dobrym substytutem tutaj może posłużyć owies fiński lub mąka bezglutenowa.
Po drugie, musimy zwiększyć poziom pełnowartościowych białek w organizmie. Warto pamiętać, że wyłączając z diety gluten, wykluczamy sporą część białek potrzebnych do codziennego funkcjonowania. Produkty pochodzenia zwierzęcego (np. mięso, ryby) mogą nam pomóc uzupełnić braki białek.
Po trzecie, należy ograniczyć do minimum spożywanie tłuszczów. Na koniec, możemy wesprzeć organizm naturalnymi składnikami za pomocą minerałów i witamin.
Alergia na gluten występuje aż w 20% wszystkich przypadków alergii pokarmowych. Schorzenie to najczęściej dotyka małych dzieci do drugiego roku życia. Coraz częściej jednak na całkowitą nietolerancję glutenu cierpią także dorośli. Najpewniejszym sposobem na alergię glutenową jest wykluczenie składnika z codziennej diety. Tutaj warto pamiętać, że alergia różni się od celiakii, która jest chorobą genetyczną. W przypadku alergii glutenowej objawy bardzo często znikają same. Wszystko zależy od organizmu, a także prawidłowej diety.
Gluten – czy naprawdę jest szkodliwy?