Wiktoriańskie powieści doskonale oddają ducha XIX-wiecznej Anglii – zarówno przemysłowego miasta, jak i sielskiej (acz nie zawsze!) prowincji. Burze namiętności wśród podziałów klasowych, codzienna walka o byt i przetrwanie, zderzenie ambicji z konwenansami – wszystko to znaleźć można na kartach książek słynnych autorów z epoki.
Anglia bawełniana
„Północ południe” Elizabeth Gaskell bywa często mylone z popularnym serialem o burzliwych czasach wojny secesyjnej, w którym pierwsze skrzypce grał niezapomniany Patrick Swayze. Powieść Gaskell nie ma z tym jednak nic wspólnego. Główna bohaterka Margaret Hale zostaje zmuszona do porzucenia swojego ukochanego południa – wraz z rodzicami udaje się na północ. Przemysłowa Anglia, wszechobecny hałas, brud i ubóstwo przerażają dziewczynę, która tęskni za południowym słońcem, przyrodą i ludzką serdecznością. W tak niesprzyjających okolicznościach poznaje młodego właściciela fabryki bawełny Johna Thorntona. Początkowo jest do niego nastawiona nieprzychylnie, lecz wraz z upływem czasu jej uczucia ulegają zmianie. Jednak to dopiero początek prawdziwych problemów… Na podstawie powieści powstał kilkuodcinkowy serial wyprodukowany przez BBC, który znakomicie ukazuje klimat przemysłowego miasteczka Milton, wyraźnie kontrastującego z sielankowym południem. Jeśli zatem książka pozostawiła w was niedosyt lub przeciwnie – żal wam się rozstać z bohaterami, warto sięgnąć po filmową adaptację.
Anglia na wrzosowiskach
W powieści „Wichrowe wzgórza”, Emily Brontë opowiada historię dwóch rodzin na przestrzeni trzech pokoleń. Pomimo tego, że książka liczy sobie przeszło 150 lat, historia namiętności rozgrywająca się na tle angielskich wrzosowisk jest ponadczasowa. Heathcliff, osierocony chłopiec, zostaje przygarnięty przez starego pana Earnshawa i w miarę upływu lat zakochuje się w jego córce Katarzynie. Ostatecznie miłość cygańskiego sieroty zostaje odrzucona, zraniony mężczyzna opuszcza więc posiadłość. Jak się okaże, to do niego będzie należeć ostatnie słowo. Niespodziewany powrót po latach stanie się zwiastunem tragedii całego rodu. Czy uda się jej uniknąć?W 1992 roku w postacie Katarzyny i Heatcliffe’a wcielili się Ralph Fiennes i Juliette Binoche. W 2011 roku powieść zekranizowała reżyserka Andrea Arnold, która wywołała poruszenie, obsadzając w roli Heatcliffe’a czarnoskórego aktora Jamesa Howsona. To był szok dla wielu osób, dla których bohater powieści Brontë będzie miał już zawsze oblicze Ralpha Fiennesa.
Anglia matrymonialna
Emma Woodhouse to rezolutna młoda dama. Wraz z ojcem mieszka w uroczej rezydencji we wsi Highbury. Życie pięknej panny upływa na proszonych kolacjach, balach, spotkaniach towarzyskich i innych niezaprzątających zbytnio głowy czynnościach. Pewnego dnia Emma odkrywa w sobie talent do… swatania – a przynajmniej tak jej się zdaje. „Ofiarą” Emmy pada jej przyjaciółka Harriet, dziewczyna niewykształcona, o nieznanym pochodzeniu, a tym samym niemająca większych szans na świetną partię. Emma zdaje się jednak ignorować wszystkie te niesprzyjające okoliczności i podsuwa Harriet przystojnego pastora. Czy jednak taki związek ma rację bytu i czy starania swatki nie są z góry skazane na porażkę? Zaaferowana bohaterka nie dostrzega nawet, że jej oddany przyjaciel, pan Knightley, żywi do niej coś więcej niż tylko przyjacielskie uczucia…Najsłynniejszą ekranizacją powieści Jane Austen jest ta z 1996 roku, w której w rolę głównej bohaterki wcieliła się Gwyneth Paltrow. Jednak BBC nie oddała łatwo pola – w 2004 roku stacja wyprodukowała czteroodcinkowy miniserial, a do roli Emmy zaangażowała Romolę Garai. Można więc samemu się przekonać, która kreacja aktorska lepiej wychodzi naprzeciw naszym wyobrażeniom.
Zobacz także inne książki Jane Austen.
Anglia purytańska
„Tessa d’Urberville” Thomasa Hardy’ego to gorzka opowieść o młodej dziewczynie, której los nie oszczędzał już od najmłodszych lat. Wskutek szeregu okoliczności, Tessa – najstarsza córka ubogiego handlarza – zdobywa pracę we dworze. Jej pobyt tam kończy się dramatycznie – zostaje zgwałcona przez bogatego dziedzica, w efekcie czego zachodzi w ciążę i powraca do rodzinnej wsi. Jednak dziecko Tessy wkrótce umiera, a sama dziewczyna rusza w dalszą drogę, na której spotyka miłość. Wydaje się, że nic nie stanie już na przeszkodzie jej szczęściu. Wszystko ulega diametralnej zmianie, gdy jej tragiczna przeszłość wychodzi na jaw. Powieść przeniósł na wielki ekran Roman Polański, który obsadził w roli Tess Nastassję Kinski. Zapewne nie będzie zaskoczeniem fakt, że stacja BBC również zrealizowała swoją adaptację. W niej z kolei w główną bohaterkę wcieliła się piękna Gemma Arterton.
Druga połowa XIX wieku w Wielkiej Brytanii to czas sprawowania rządów przez królową Wiktorię Hanowerską. Imperium Brytyjskie wówczas rozkwitało. Dynamicznie rozwijały się przemysł i gospodarka, a ekspansywna polityka kolonialna skutkowała zwiększeniem brytyjskich wpływów na całym świecie. Ale to nie wszystko. Epoce wiktoriańskiej zawdzięczamy również wiele wyjątkowych powieści.