Są takie powieści, które po prostu powinno się przeczytać. Nie dlatego, że wypada, że autor jest nagradzany, a jego powieść wznawiana kolejny raz. Zwyczajnie warto znać wartościowe lektury, a nie mam ani cienia wątpliwości, że „Hańba” do takich należy. Jej autorem jest urodzony w Kapsztadzie John Maxwell Coetzee, laureat Nagrody Nobla oraz dwukrotny Nagrody Bookera. Wielkie nazwisko w świecie literatury, za którym kryje się ogromnie wartościowa twórczość. Jeśli sięgniecie po „Hańbę”, będziecie mieli okazję się o tym przekonać.
Skandal na uczelni
Głównym bohaterem tej najpopularniejszej powieści południowoafrykańskiego noblisty jest David Lurie, wykładowca Politechniki Kapsztadzkiej. Jako miłośnik kobiet, od kobiet nie stroni. Jest rozwodnikiem, który swoje seksualne potrzeby zaspokaja podczas wizyt u pewnej prostytutki. Ten idealny układ któregoś dnia niestety się kończy. To właśnie wtedy Lurie robi coś bardzo nieetycznego. Wdaje się w romans ze studentką.
Melanie nie jest jego pierwszą uczelnianą zdobyczą, jednak tym razem sprawa nabiera rozgłosu. Wybucha skandal, a David musi opuścić uczelnię. Schronienia szuka u mieszkającej na prowincji córki.
Wiele odcieni hańby
David i Lucy mają niejakie kłopoty ze znalezieniem wspólnego języka, ale prawdziwy problem dopiero przed nimi. Pewnego dnia stają się ofiarami przemocy, która zostawia ślady nie tylko na ciele, ale i przede wszystkim na psychice. Niełatwo im będzie się pozbierać, niełatwo wrócić do normalnego życia.
Tytułową hańbę John Maxwell Coetzee odmienia przez różne przypadki. Hańba uwiedzionej studentki, zniesławionego wykładowcy, ofiar przemocy, sprawców tejże, wielu innych. Hańba, która towarzyszy człowiekowi przez lata, jak niechciany balast, którego nie sposób się pozbyć.
Choć autor nie epatuje przemocą, jego opowieść zwyczajnie boli. Zwłaszcza że trudno w niej dostrzec iskierkę nadziei na zmiany. Bohaterowie wybierają bierną postawę.
Boleśnie prawdziwa powieść
„Hańba” to powieść uniwersalna, choć dość mocno osadzona w realiach Republiki Południowej Afryki. Jej przesłanie można przyłożyć do wielu miejsc i czasów. Sprowadza się ono do tego, że trudno wierzyć w możliwość utworzenia bezpiecznej przestrzeni, społeczeństwa dobrze funkcjonującego, gdy ludzie tak skrajnie definiują dobro i zło, tak rozbieżne mają poglądy co do tego, co jest właściwe, a co godne potępienia.
John Maxwell Coetzee portretuje społeczeństwo podzielone, w której rasizm i seksizm są na porządku dziennym. Jego powieść jest boleśnie prawdziwa i pełna silnych, trudnych emocji. Prosty język mocno działa na wyobraźnię. Całość boli i nie daje się łatwo zapomnieć.
Źródło okładki: www.wydawnictwoznak.pl
„Hańba” John Maxwell Coetzee – recenzja