Wielu kierowców wychodzi z założenia, że aby auto jeździło wystarczy je po prostu zatankować. Dopóki silnik odpala, a koła się kręcą, nie ma powodu do niepokoju. Niektóre stacje paliw, szczególnie te o nazwach zupełnie nieznanych, często kuszą atrakcyjnymi cenami, niejednokrotnie o prawie złotówkę niższymi od znanych i atestowanych dystrybutorów. Choć niektóre ze starszych samochodów potrafią jeździć dosłownie na wszystkim, a przypadki wlania do zbiornika oleju po frytkach nie są groteskowym żartem, większość samochodów źle znosi nie najwyższej jakości paliwo. Z tego względu w celu „nakarmienia” swojego pojazdu warto zawsze odwiedzać renomowane stacje benzynowe. Można także spróbować wspomóc silnik naszego auta różnymi dodatkami uszlachetniającymi.
Nie jest powiedziane, że nie najwyższej jakości paliwo już po pierwszym przejechanym kilometrze sprawi, że silnik stanie i odmówi dalszej współpracy. Oczywiście w przypadku skrajnie zanieczyszczonego paliwa kierowca może odczuć nieznaczny spadek mocy i osiągów swojego auta, ale z reguły uszkodzenia następują po dłuższym czasie.
Gdzie leży problem?
Wielu kierowców może się zastanawiać, po co w ogóle dolewać do baku cokolwiek poza tradycyjną bezołowiówką lub olejem napędowym. Choć może nam się wydawać, że samochód jest urządzeniem stosunkowo prostym, pod jego maską spoczywa niezwykle precyzyjny silnik, przez który podczas eksploatacji przepływają ogromne ilości paliwa. Nawet te wysokiej jakości, zgodne z normą zawiera minimalną ilość wody i zanieczyszczeń, które odkładają się na wewnętrznych elementach silnika, takich jak wtryskiwacze czy zawory. Substancje najczęściej przybierają postać nagaru i osadów.
Inna kwestią jest korozja. Choć po starszych autach czasem widać, że nadgryzł je ząb czasu, sygnałem są na przykład rude plamki, to najgorsze tego typu uszkodzenia pozostają poza zasięgiem wzroku. Wilgoć jest niestety wszędzie, również w paliwie przepływającym przez układ wtryskowy silnika spalinowego. Może ona prowadzić do korodowania jego niektórych elementów.
Są także produkty powodujące podwyższenie liczby oktanowej paliwa (lub cetanowej w przypadku jednostek o zapłonie samoczynnym) i preparaty działające zapobiegawczo. Dzięki nim silnikowi będzie po prostu lżej, może się również okazać, że wprawny kierowca poczuje nieznaczną poprawę mocy swojego samochodu lub auto zacznie zużywać nieco mniej paliwa.
Jak wybrać odpowiedni produkt?
Przede wszystkim musimy ocenić, czego nasze auto potrzebuje. Czy wnętrze silnika jest mocno zanieczyszczone (tu nieoceniona może się okazać pomoc mechanika, który skontroluje kondycję naszego pojazdu), czy problemem jest korozja lub nadmierne zużycie paliwa? Czy może nic się nie dzieje, tylko po prostu postanowiliśmy poświęcić swoim czterem kółkom nieco więcej uwagi? Przede wszystkim, jeżeli nie czujemy się pewnie w dziedzinie chemii motoryzacyjnej, warto poprosić o pomoc zaprzyjaźnionego mechanika (na przykład podczas rutynowej wizyty w warsztacie) lub sprzedawcy w sklepie. Dolewanie czegokolwiek do paliwa „na wyczucie” może przynieść więcej szkody niż pożytku. Trzeba również pamiętać, że jednostki zasilane olejem napędowym potrzebują zupełnie innych dodatków niż silniki benzynowe.
Kolejna kwestia to producent. Mowa tu zarówno o firmie produkującej dany dodatek, jak i o macierzystej firmie, która wyprodukowała nasz pojazd. Niektóre marki rekomendują konkretne produkty do swoich modeli aut. Oczywiście w jakimś stopniu jest to reklama wynikająca ze współpracy dwóch koncernów. Przykładowo, jeśli Volkswagen rekomenduje stosowanie olejów Castrol do swoich pojazdów, można przyjąć, że wlewając do silnika taki olej, nie zrobimy mu krzywdy, lecz poprawimy jego funkcjonowanie. Podobnie będzie z dodatkami do paliw. Warto szukać takich informacji w instrukcji obsługi pojazdu lub na forach internetowych. Zanim wlejemy cokolwiek do zbiornika, konieczne jest upewnienie się, czy nie zaszkodzimy w ten sposób silnikowi. Szczególnie dotyczy to nowych pojazdów, które potrafią być niezwykle wrażliwe na tego typu zabiegi.
Silniki benzynowe
Na rynku znajdziemy najróżniejsze preparaty mające poprawić pracę silnika benzynowego. Można do nich zaliczyć choćby substancje czyszczące silnik z nagaru i osadów lub zapobiegające korozji. Niestety, nawet najwyższej jakości paliwo zawsze zawiera odrobinę wody czy zanieczyszczeń, które odkładają się przede wszystkim w układzie wtryskowym. To w konsekwencji może doprowadzić do niedrożności, co negatywnie wpłynie na pracę całej jednostki napędowej.
Kolejnym problemem mogą być zanieczyszczenia w komorze spalania, czyli na górnej powierzchni tłoka oraz na zaworach. Podczas spalania mieszanki paliwowo-powietrznej we wnętrzu cylindra pozostaje śladowa ilość zanieczyszczeń, które z czasem odkładają się w postaci nagaru – czarnego twardego nalotu. Zbyt duża jego ilość może prowadzić do uszkodzenia silnika, szczególnie jeśli zanieczyszczone są zawory, gdyż wtedy utrudniona zostaje wymiana ładunku w cylindrze.
Silniki o zapłonie samoczynnym
Nie od dziś wiadomo, że silniki zasilane olejem napędowym są nieco bardziej skomplikowane od swoich benzynowych odpowiedników. Wynika to między innymi ze znacznie większego ciśnienia sprężania, dlatego jednostki tego typu są bardziej wysilone. Jednak problemy wynikające z jakości paliwa są w dużej mierze podobne do tych, które spotkamy w silnikach benzynowych. Tu również kierowcy borykają się z korozją czy tworzeniem się osadów. Specjalne dodatki do oleju napędowego pomogą się z tym uporać, polepszą również zdolność paliwa do samozapłonu, co znacznie ułatwi rozruch zimnego silnika.
Największym problemem wynikającym z posiadania diesla jest wytrącanie się z oleju napędowego parafiny podczas mrozów. Niestety niewiele jesteśmy w stanie na to poradzić. Najlepszym rozwiązaniem jest coroczna wymiana filtra paliwa (przed zimą) oraz stosowanie depresatorów. Są to substancje obniżające temperaturę krzepnięcia parafiny, minimalizujące prawdopodobieństwo wytrącania się jej kryształków z paliwa.
Nowoczesne silniki są dużo bardziej skomplikowane i bardziej precyzyjne od tych, które znajdują się pod maskami nieco starszych aut. Mowa przede wszystkim o układach common rail oraz pompowtryskiwaczach. Z tego względu nagromadzone w nich zanieczyszczenia mogą wyrządzić znacznie większą szkodę niż w mniej zaawansowanych jednostkach napędowych. Dlatego do silników wysokoprężnych z takimi układami zasilania przeznaczone są specjalne preparaty. Poza usuwaniem zanieczyszczeń poprawiają one własności smarne paliwa, dzięki czemu wolniej następuje zużywanie się poszczególnych elementów układu paliwowego.
Jak stosować?
Niektóre dodatki do paliw działają czyszcząco, co może się okazać przydatne w sytuacji, gdy nigdy nie ulepszaliśmy substancji wlewanych do zbiornika. Możemy je kupić w postaci koncentratu lub w wersji rozcieńczonej. Należy jednak pamiętać, że jest to bardzo agresywna substancja, dlatego nie można dodawać jej do paliwa przy każdym tankowaniu. Najlepiej robić to co kilka tysięcy kilometrów lub nawet połączyć tę czynność z wymianą oleju lub filtrów. Po zakupieniu odpowiedniego produktu należy wybrać się na stację benzynową. Najlepiej, żeby w zbiorniku znajdowało się około ¼ paliwa, a nawet nieco mniej. Wlewamy całą zawartość butelki do zbiornika i od razu dopełniamy „pod korek” odpowiednim paliwem. W ten sposób wszystko się wymiesza, a preparat zadziała wydajniej. Później jedyne co należy zrobić, to w warunkach normalnej eksploatacji wyjeździć paliwo możliwie do końca i zatankować ponownie, ale bez dodawania ulepszacza.
Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku depresatorów lub polepszaczy spalania. Takie substancje powinniśmy dodawać do zbiornika przy każdym tankowaniu, szczególnie zimą. Dodatki tego typu z reguły występują w nieco większych butelkach, a na opakowaniu znajdziemy szczegółową instrukcję, ile produktu należy wlać do zbiornika (najczęściej podawany jest stosunek substancji do paliwa, zatem warto przeliczyć objętość swojego zbiornika, aby nie wlać za dużo ani za mało polepszacza).
Jeśli nasze auto jest w bardzo dobrej kondycji, nie ma problemów z rozruchem nawet w zimne dni, a mechanicy z odwiedzanego przez nas warsztatu nie mają żadnych zastrzeżeń co do stanu technicznego silnika, nie ma potrzeby stosowania czyszczących dodatków do paliwa. W ramach eksperymentu bądź doraźnego wspomagania można raz na jakiś czas wlać dodatek polepszający spalanie bądź zapobiegający korozji. Jeśli jednak jesteśmy posiadaczami nieco starszego pojazdu, który najlepsze lata ma już za sobą, warto rozważyć wzbogacenie jego diety właśnie o stosowne dodatki do paliwa.
Wystarczy wybrać się do dowolnego sklepu z asortymentem motoryzacyjnym, aby zobaczyć pełen regał najróżniejszych dodatków do paliw. Kolorowe etykiety kuszą zaletami produktu, a my z reguły nie wiemy, czy nasze auto faktycznie potrzebuje takiego specyfiku, a jeśli tak, to który z nich będzie najbardziej odpowiedni.