Jak to z cudem było
Ta książka jest nie tylko próbą przyjrzenia się fenomenowi religijności ludowej, zapotrzebowaniu na „cudowne miejsca”, gdzie pojawiają się nawet ci, którzy w kościołach widywani są raczej rzadko, nie tylko opowieścią o absurdach PRL-u i o metodach, jakimi władze próbowały walczyć z takimi punktami zapalnymi, ale również okazją, by zobaczyć – jak pod lupą – małomiasteczkową mentalność. Nesterowicz bowiem opowiada nam historię od początku do końca: od pierwszych plotek i pojedynczych osób, które podchwyciły temat objawienia, przez te wszystkie tygodnie, gdy przez niewielką łąkę pod lasem przewijały się tysiące ludzi, aż po powoli wygasające zainteresowanie. I każda z tych trzech warstw jest interesująca.
Każdy widzi coś innego
Jak to jest, że w porywie emocji, w tłumie pełnym ekscytacji i oczekiwania na coś wyjątkowego tak liczne są potem relacje, że „coś” się widziało, że doznało się czegoś wyjątkowego? Ta książka pokazuje pewien fenomen ludzkiej zbiorowości – w której bardzo szybko można doprowadzić do wybuchu entuzjazmu, ale trudno zapanować nad kierunkiem, w jakim zostanie on pokierowany. Przecież nikt z rodziny dziewczynki nie chciał żadnych zamieszek z milicją, żadnej celebry na łące, pieniędzy czy zamieszania wokół siebie. Na pewno nie chciała go Jadwiga – zwykła nastolatka, która nagle znalazła się w bardzo trudnej dla siebie sytuacji. Ludzie dopytują się o przesłania Matki Bożej, proszą, żeby ich błogosławiła, a ona chciałaby normalnie bawić się z koleżankami. To doświadczenie zmieniło ją, ale raczej wewnętrznie, nie czuje się w żaden sposób kimś wyjątkowym, a zamieszanie wokół objawienia więcej przyniosło jej kłopotów niż chwały czy korzyści.
I gdzie ten cud?
Nesterowicz nie wnika w naturę tego, co przeżyła dziewczynka, z ciekawością przygląda się jednak temu, jak reagują inni – od proboszcza, który miga się od zajęcia stanowiska, przez sąsiadów z tej samej wsi, przyjezdnych, nawet z bardzo daleka, czy wreszcie po władze, próbujące za wszelką cenę zdyskredytować wszystkich, którzy choćby wspominają o cudzie. Już choćby dla tych fragmentów: z archiwów IPN-u czy wycinków z prasy z tamtych lat, warto sięgnąć po ten reportaż, bo to prawdziwe perełki pokazujące, jak traktowano Kościół w PRL-u. Na tym jednak nie koniec, bo Nesterowicz dociera do wielu bohaterów tych wydarzeń współcześnie i prosi ich o wspomnienia na temat tego, co się wtedy w Zabłudowie wydarzyło. I to są chyba najciekawsze fragmenty tej książki: pokazujące, jak szybko rodziła się zawiść, jakieś plotki, posądzenia, jak ludzie wypierali się, że w ogóle chodzili na łąkę czy stawiali tam krzyż. Po okresie fascynacji przyszło zwątpienie, może również dlatego, że ludzie oczekiwali czegoś więcej niż tylko wezwania do modlitwy, chcieli, żeby ich wieś stała się wyjątkowa. A bohaterka z pokorą, choć może i z odrobiną goryczy, znosi te wszystkie komentarze i szepty za plecami. Ona wiary nie straciła – pomogła jej ona przejść przez różne trudne chwile w życiu.
Pielgrzymi walczący z milicją, cudowne źródełka i interwencje władzy, która rękoma sanepidu siłą hospitalizowała ludzi, twierdząc, że walczy z durem brzusznym. To na pewno zapamiętuje się z tej lektury. „Cudowna” pokazuje nam, jak bardzo czasem pragniemy w naszym życiu jakiejś odmiany, ale też jak trudno poradzić sobie z czymś, czego nie potrafimy nazwać ani wyjaśnić.
Książka jest także dostępna na Allegro w formie e-booka za około 31 zł.
Źródło okładki: www.instytutr.pl
Historia z lat sześćdziesiątych, którą opisuje Piotr Nesterowicz w „Cudownej”, wydarzyła się na Polesiu i wydaje się zarazem groteskowa, jak i tragiczna. W niewielkim Zabłudowie nastoletnia dziewczyna przeżyła objawienie, co zapoczątkowało natychmiast falę religijnego zainteresowania daleko wykraczającą poza teren powiatu. Z tymi, którzy masowo pielgrzymowali do Matki Boskiej i nowego miejsca, gdzie można ją było podobno zobaczyć, walkę natychmiast rozpoczęła władza ludowa.