Əzrayılın erkək-dişiliyi - Aqil ABBAS - hekayə | Edebiyyatqazeti.az
17.09.2019 11:30 | 934 dəfə oxunub A A+ A- Proza
...Oturmuşdu, daha doğrusu, yayxınmışdı stula. Yorğun görünürdü. Elə bil biçindən gəlmişdi. Kök adam, isti də nə təhər təntitmişdisə, mağarın ortasındakı sərinkeşin gətirdiyi mehi də səhra küləyi kimi hiss edirdi.
Beləcə, stolun üstə Ağcabədinin ispalkomunun atasının zibilinə bircə quş südü əskik idi. Heç toylarda belə süfrə açılmırdı. Hətta badımcana oxşayan bir sarı meyvə də vardı ki, çoxları da onu ilk dəfəydi görürdü. Amma heç kim o meyvəyə əlini vurmurdu. Eşitmişdilər ki, onu Afrikada meymunlar yeyir. Bu meyvənin yetişdiyi ölkələri də elə onun adıyla adlandırırdılar - Banan Respublikası. Düzdür, Darvin sübut eləmişdi ki, insanlar meymundan əmələ gəliblər, Sovet alimləri də bunu təsdiqləyirdilər. Onlar isə Sovet hökumətinin Allahsız alimlərinə inanmadıqları kimi, Darvinə də inanmırdılar. Ümumiyyətlə, çoxu heç Darvini tanımırdı da, ona görə də bu meyvəyə əl vurmurdular.
Toydan fərqli olaraq süfrədə bircə araq çatmırdı. Amma O bilirdi ki, yeyib-içən oğlanlar ehsan vaxtı ya vurub gəlirlər, ya da keçib qonşu həyətdə əvvəlcədən gətirib qoydurduqları urus "vodka"sıyla boğazlarını yaşlayırlar. Əslində, bu urus "vodka"ları girdirməydi, rayondakı şərab zavodlarında hazırlayırdılar, amma butulkanın üstünə yapışdırdıqları "Moskovskiy vodka" etiketi girdirmə deyildi, uşaqlar Moskvadan göndərirdilər.
- Bəs, onda necə olur ey, eyni vaxtda biri Ağdamda, biri Ağcabədidə, biri Moskvada, biri Nyu-Yorkda... bir günün içində yüz minlərlə adam ölür, Əzrayıl bunları necə çatdırır?
- Qardaşoğlu, belədi, dana, hələ mənim sinəmə qonmuyuf. Nə vaxtkı sənin sinənə qonajax, onda əlinlə altdan-yuxarı bir yoxluyarsan. Əlin bir şeyə dəydisə, deməli, erkəkdi. Dəymədisə...
Fikirləşdi ki, yəqin, Prorektordu. Amma içəri Prokurorla Rəis daxil oldu. Stepanakertdən gələnlərlə ayrıca görüşdülər, camaata da başları ilə salam verib keçib yuxarı başda əyləşdilər və Rəşid əmi ilə də ayrıca salamlaşdılar. O da söhbətini saxlamadan salamlarını aldı və danışdığı hədisi bir az da qısa eləyərək bir "Fatihə" verdi və üzünü tutdu Rəisə:
... Gün gələcəkdi məclisdə şirin avazla, özü də "Segah" üstündə "Quran" oxuduğu vaxt qəfil yer-göy dağılacaqdı. Mağarın yaxınlığına düşən "Qrad"ın qəlpələri elə "Quran" sədaları altında mağarı dağıdacaq, neçə adamı qanına qəltan edəcəkdi. O isə surəni yarımçıq saxlayıb təlaş içində ora-bura qaçanlara, vay-şivən qoparanlara baxacaqdı, sonra özünü toxtayıb surəni axıradək oxuyacaqdı. Və bu Onun yas məclislərində oxuduğu son "Quran" olacaqdı.
... Hələ o günə çox vardı. Hələ dünya gözəl dünyaydı. Hələ bu şəhərdə avtomobil qəzalarını saymasaq insanlar gül kimi qocalıb çox gözəl də ölürdülər.
Yas Sahibi də onun sözündən sonra şəkli dəyişmişdi...
- Rəşid əmi, o xəndək davasındaki həzrət Əli...
1 May günü, təbii ki, Lenin meydanında böyük bir nümayiş olurdu. Məktəblilər, idarə və müəssisələrin işçiləri sıra ilə əllərində də Siyasi Büronun üzvlərinin portretləri, qardaş respublikaların bayraqları gəlib Lenin heykəlinin qabağında quraşdırılmış tribunanın önündən keçirdilər - sevinclə, əl yelləyə-yelləyə, "Urra!" bağıra-bağıra.
Həmişə də nümayişin önündə əlində Stalinin portreti Dəli Kərəm keçərdi. Dəliliyi-filan yox idi, sadəcə elə belə hərəkətlərinə görə "dəli" deyib yola verirdilər. Şüarı da "Yaşasın Stalin" idi. O Stalin ki, Dəli Kərəmin nəslinin yarısını güllələtmişdi, yarısını da yük vaqonlarına doldurub göndərtmişdi Qazaxıstana. Və hələ də çoxu elə orda yaşayırdı. Özü də internat uşağıydı.
- Rəşid əmi, dədəmə bir "Quran" oxuyarsan.
Və şəhər yanırdı. 70 ildən çoxuydu hər namazda, hər "Quran" oxuyanda Allahdan əmin-amanlıq istəmişdi, bu millətə xoş günlər arzulamışdı, bu şəhərə xoş günlər arzulamışdı. Və indi, nədənsə, Füzulinin bir beyti dolanırdı başında:
Çarəsiz gecə - Orxan FİKRƏTOĞLU - Hekayə
Gözətçi qadın - Narıngül - hekayə
Oxşar... - Joze SARAMAQO - Romandan parça