Həmədan ostanı — İranın qərbində ostan. Mərkəzi Həmədan şəhəridir.
4.1 Məlayer
4.2 Nahavənd
4.3 Tuysərkan
Həmədan vilayəti (ostanı) İranın qərb hissəsində yerləşir. Həmədan şimaldan Zəncan ilə, cənubdan Luristan , şərqdən Mərkəzi ostanı ilə, qərbdən isə Kermanşah və Kürdüstan ilə sərhəddir. Həmədan ərazisi qarlı zirvələri olan dağlar ilə və münbit vadilərlə məşhurdur. Həmədanın ən hündür zirvəsi 3574 m. olan Əlvand dağıdır. Həmədanın iqlimi soyuqdur. Dağ rayonlarında səkkiz ay qar olur və bu yay aylarının sərin keçməsinə və təbiətin gözəl olmağına şərait yaradır. Həmədan ostanının sahəsi 19.547 km²-dir .[1]
Həmədanda müxtəlif mənşəli xüsusi mədəniyyəti və adət-ənənələri olan əhali yaşayır. 2011-ci il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən vilayətin əhalisi 1.758.268 nəfərdir. Vilayətdə toplam 2302 yaşayış məntəqəsi mövcuddur .[2] Əhalinin əsas hissəsi vilayətin 6 şəhərində yaşayır; Həmədanda (əyalətin paytaxtı), Məlayerdə, Nəhavənddə, Tonsərkanda, Kəbudər Ahəngdə, Əsədabadda. Əyalətin əhalisi əsasən kənd təsərrüfatında və yeyinti sənayesinin müəssisələrində işləyir. Həmədan şəhərində İranın böyük əyalətləri və şəhərlərinə - Qəzvinə, Tehrana, Kermanşaha, Məlayerə, Borucəzdə, Savəyə gedən yollar kəsişir.
Dini və etnik tərkibi[redaktə]
Ostan əhalisinin çoxu müsəlmandır. Burada az sayda xristian və yəhudilər də yaşayır. Etnik tərkibinə görə Həmədan mahalı da qarışıq bölgələrdən sayılır. Burada Azərbaycan türkləri (əhalinin 65%[3] və ya 75%[4]-i) ilə yanaşı, farslar, lorlar, ləklər və az sayda kürdlər yaşayır. Şəhərlərdə, özəlliklə Həmədan şəhərində türklərdən sonra farslar çoxluq təşkil edir. Ancaq bölgələrdə və kənd yerlərində Azərbaycan türkləri çoxluqdadır. Hakim dil isə Azərbaycan türkcəsidir. Ümumiyyətlə, əyalətin şimal və şimal-qərb hissəsində çoxluğu azərbaycan türkləri təşkil edir. Burada hamı fars dilini bilir və başa düşür.
Ostanda 562 türk kəndi vardır.[5]
2010-cu ildə İran Dövlət Mədəniyyət Şurasının Sorğusu göstərdi ki, Həmədan ostanının əhalisinin 58,9%-i türk (Azərbaycan dili), 24,3%-i fars, 10,3%-i kürd, 5,4%-i lur dillərində danışır və Azərbaycan dili Həmədanda əsas danışıq dilidir.
Şəhristanlar[redaktə]