﻿ Məhəmməd Əmin Rəsulzadə - ŞEYTAN BAĞLIDIR
ŞEYTAN BAĞLIDIR
Özüm tədqiqat fikrinə düşdüm. Zol*[2] təqlid edib, müdam özgələrin məlumatı ilə dolanmaq olmaz ki, a!.. İnsan özü də gərək axtarsın!..
Nə xəyal ediyorsunuz? Axtarmağım boşa çıxdımı? Xeyir! İki il təcrübədən sonra şeytanın bağlı olduğu yeri tapdım və artıq şəkkim də qalmayıb ki, səhv etmiş olam...
İşdə sübut...
İki il təcrübəmdə mən gördüm ki, orucluq düşəli müsəlmanlar daha da bədəxlaq oluyorlar. Bir çox biri-biri ilə ədavəti olanlar özlərini saxlayıb-saxlayıb ancaq orucluqda küçələrə part-part salırlar. Orucluq ayında axundların, vaizlərin, mənbərlərdə behişt vədləri ilə, cəhənnəm təhdidlərinə heç kəs qulaq asmayıb ayrı vaxtlardan daha da şiddətli olaraq cinayətə, qətli-qarətə məşğul oluyorlar...
Orucluq ayında şeytan bir vadiyi-qeyiri-dizərdən, övladi-bəşərdən xali olan bir cəzirəyə atılarmış... O cəzirə görünür ki, Bakı imiş! Onda da müsəlman hissəsi. Bakının övladi-bəşərdən, insandan xali olduğuna da dəlilimiz vardır ki, burası iddiamızı isbata kafidir...
Yetmiş mini təcavüz edən bu qədər məxluq arasında madam ki, bir neçə dəstələr ilə mübarizə etmək qüvvəti olmadı, o nə cəmiyyətdir?! Madam ki, insanlar dövrələrində, aralarında baş verən vəhşi işlərə sadəcə bir nəzərlə baxılarsa, insan deyildirlər!!...
Bir nəfər vaxtilə yazdığı bir məqaləsində adam öldürənləri “dərunda*[3] vəhşi” – deyə adlandırmışdır.
İşdə kəşfiyatım üzrə səyyahların, coğrafiyunların, tarix-nəvislərin əsərlərində tapa bilmədiyim o cəzirə, içində təhqiqat və tədqiqata məşğul olduğum Bakı özü imiş!... .
“Tərəqqi”, № 60, 24 sentyabr 1908
*[1] tühəf – maraqlı, diqqətəlayiq
*[2] zol – həmişə
*[3] dərunda – daxilən