Uşaq nə vaxt danışmağa başlamalıdır » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!
Tarix: 12-03-2015, 23:00
1 yaşında olan uşaq təxminən 10 sadə söz deməyə bacarmalıdır (məsələn, ana, ata, nənə, baba, bəbə, ver, tut və s.) və təxminən 20 əşyanın və hərəkətin adını bilməlidir (top, kukla, "soska", gəzmək, çimmək və s.).
Uşaq öz adını bilməli, ona müraciət olunan nitqi başa düşməli və ona reaksiya verməlidir. Məsələn, böyüklər "kukla (top, maşın və s.) hanı?" dedikdə, uşaq bu əşyalara tərəf baxmalıdır, böyüklər "əlini ver" dedikdə, uşaq ona əlini uzatmalıdır və s. (digər hərəkətlər də ola bilər).
2 yaşında olan uşaq artıq qısa cümlələri qurmalıdır, danışıqda əvəzliklərdən (mən, o, sən), sifətlərdən (uzun, böyük, balaca, gözəl və s.) istifadə etməlidir. Bu yaşda olan uşaq fəal şəkildə ən azı 50 söz istifadə etməlidir (mütəxəssislər bu yaşda olan uşaqda 100 sözə qədər eşitmək istəyirlər).
2,5 yaşına qədər uşaq "uşaq dilində" danışa bilər - məsələn, "çim-çim" (çimmək), "am-am" (it), "bə-bə" (uşaq) və s. Daha sonra uşağın nitqi tədricən böyüklərin nitqinə bənzəməyə başlamalıdır. Əgər 3 yaşlı uşaq "uşaq dilində" danışmağa davam edirsə, mütləq həkimə müraciət edin. 3 yaşında olan uşaq artıq cümlələri düzgün qurmalı, 200-300 söz istifadə etməli, suallar verməyə, şeirlər və qisa nağıllar ("Qoğal", "Turp nağılı" və s.) danışmağa bacarmalıdır, cümlələrdə fəal şəkildə əvəzliklərdən, sifətlərdən və zərflərdən (çox, az, tez və s.) istifadə etməlidir.
Əgər 3 yaşlı uşağın nitqinin inkişafını qiymətləndirmək istəyirsinizsə, onu uşağa tanış olmayan insanın yanında danışdırın. Əgər yad insan uşağın nitqinin 75%-ni (əksər hissəsini) başa düşürsə, uşaq sərbəst şəkildə dialoqda iştirak edirsə, bu o deməkdir ki, uşağın nitqi normal inkişaf edir. Təbii ki, sadaladığımız bütün bu normalar nisbidir. Əgər sizin uşağınız
1 yaşında 10 deyil, 7 söz deyirsə, narahat olmağa dəyməz. Lakin əgər ləngim daha ciddidirsə (aşağıda bu haqda məlumat var), mütləq vaxt itirmədən mütəxəssislərə müraciət edin.
Nitqin inkişafında uşağın cinsi də böyük rol oynayır. Belə ki, qızlar oğlanlarla müqayisədə daha tez və fəal danışmağa başlayır. Bu oğlanların
bəzi fizioloji xüsusiyyətləri ilə izah olunur. Lakin oğlan uşaqlarının valideynlərini bu heç də lazım olandan artıq arxayın etməməlidir. Məsələ burasındadır ki, nitq inkişafının problemləri ilə oğlanlar qızlarla müqayisədə daha tez-tez üzləşir. Məsələn, kəkəlləyən uşaqların arasında oğlanlar qızlardan 2 dəfə çoxdur.
Dizartriyası (uşağın nitqi ətrafdakılar tərəfindən başa düşülmür) olan uşaqların arasında oğlanların sayı qızlarla müqayisədə 3 dəfə çoxdur. Bu səbəbdən əgər uşağınızın nitqi ləngiyirsə, mütlər defektoloqa və nevropatoloqa müraciət edin. Bir çox valideynlər fikirləşir ki, nitq problemləri ilə loqoped məşğul olur. Lakin bu yalnız qismən belədir. Loqoped danışan uşağın nitqində olan bəzi problemlərin həlli ilə (kəkəlləmə, "r", "l", "ş", "j" səslərin düzgün tələffüzü və s.) məşğul olur və adətən loqopedlər uşaqlarla 4-5 yaşından başlayaraq məşğul olmağa başlayır.
Defektoloqlar məhz nitq inkişafının pozulmaları olan uşaqlarla 2 yaşından başlayaraq məşğul olur və məhz defektoloqlar xüsusi metodikaların köməyi ilə uşağın yaddaşını, diqqətini, təfəkkürünü, nitqini inkişaf edirlər.
Nə zaman uşaqda nitqin inkişafının ləngiməsindən şübhələnmək olar?
- 4 aylıq uşaq gülümsəmir, ona mürciət etdikdə heç bir reaksiya vermir.
- 8-9 aylıq uşaq hecaları təkrarlamağa çalışmır (ba-ba-ba, ma-ma-ma və s.), az səslər çıxardır.
- 1,5 yaşlı uşaq "ana", "ver", "nənə" və s. kimi sadə sözləri demir, adi
cümlələri ("kukla hanı?", "ana hanı?" və s.) başa düşmür, öz adına reaksiya vermir.
- 2 yaşında olan uşaq yalnız bir neçə söz istifadə edir və yeni sözləri öyrənməyə cəhd etmir.
- 2,5 yaşında olan uşaq adi cümlələri (məsələn, "ana, su ver" , "mən yemək istəyirəm" və s.) qurmağa bacarmır, ətrafda olan əşyaların və bədən özvlərin adlarını bilmir, onları göstərmir, adi xahişi yerinə yetirə bilmir ("kukla gətir", "top gətir", "əlini ver" və s.), 20 sözdən
az istifadə edir.
- 3 yaşlı uşağın nitqini hətta valideynləri çətinliklə başa düşür, uşaq həddən artıq tez və ya əksinə çox asta-asta danışır, sözləri çox uzadır.
- 3 yaşlı uşaq əsasən cizgi filmlərin qərhrəmanlarının cümlələri ilə danışır, özü sərbəst çəkildə cümlələri qurmur.
Beləliklə, əgər siz uşağınızda nitq inkişafının ləngiməsi simptomlarını görürsünüzsə, mütləq defektoloqa və nevropatoloqa müraciət edin. İlk növbədə belə uşaqların eşitmə qabiliyyəti yoxlanılmalıdır. Eşidməyən və ya pis eşidən uşağın nitqində də ciddi problemlər olacaq.
Daha sonra lazım olduqda həkim uşağı digər müayinələrə (neyrosonoqrafiya, MRT və s.) göndərə bilər. Pozulmanın səbəbi təyin olunduqda, uşağa xüsusi müalicə təyin olunur. Müalicə ilə yanaşı uşaqla defektoloq məşğul olur.
Bəzi hallarda valideynlər həkimlərə çox gec müraciət edir və bunu irsiyyətlə izah edir (məsələn, "uşağın yaxın qohumları arasında gec danışanlar çoxdur, ona görə də biz tələsmirdik, gözləyirdik, nə vaxt özü
danışacaq"). Lakin bu səhv fikirdir. Əksinə əgər yaxın qohumlarınız arasında bu pozulma varsa, bu o deməkdir ki, sizin uşağınızda da buna genetik meyillilik var. Nəsldən nəslə bu pozulma daha ağır formaları ala
bilər. Beləliklə, irsiyyatda nitq inkişafının pozulmaları olan uşağın valideynləri daha diqqətli olmalı və bu pozulmaların ilk simptomlarında (gözləmədən!) həkimlərə müraciət etməlidir. Bu pozulmaların müalicəsi nə
qədər tez başlayarsa, nəticə də bir o qədər yaxşı olacaq.
Əgər 6 yaşında olan uşağın nitqi, demək olar, inkişaf etməyibsə, onu danışmağa öyrətmək ehtimalı 0,2% təşkil edir. loading... 20
12-03-2015, 23:00
balam yas 4ayliqdi ortadi ne lap pis nede cox yaxsi deyil heleki deilrer oglanlar gec daniisr ama biz yenede nervpotoloqun yazdigi dermani verirur,eh yazix balam dunyaya gelenden ne qeder derman icib ALlah haminini balasini saxlasin sag elesin amin insallah menimde balamin dil dil otub danisacagi gunu sebrsizlikle gozleyirem
15 mart 2015 17:36
uwagin inkiwafi ucun onunla unsiyet gurmag cox onemlidir ve de vaxt kecirmek mencee 15 mart 2015 17:11
menim de bele bir qohumum var,ona gore istifade edecem,cox sagolun...menim de bele bir qohumum var,ona gore istifade edecem,cox sagolun...
14 mart 2015 18:50
Mən özüm şəxsən 6 aylığımdan,mamanın adını çağırmışam.Uşağın nitqinin inkişafı üçün uşaqla çox ünsiyyət qurmaq lazımdı.
13 mart 2015 23:45
oglum alti ayinda qaqa ,9ayinda mama demeye basladi
13 mart 2015 14:43
mende isdiyirem tez danissin
13 mart 2015 11:07
Mən iki yaşımda danişmağa baslamisam. Elə uşaq var 3-yaşında danışmağa başlayır.Birinci hecaları birləşdirməyə çalışır. ətrafda eşitdiyi səsləri təqlid edir. əsasən ata,ana kimi birhecalı sözləri ifadə edə bilir və sonrada birinci cumləsi ata ana olur)))
13 mart 2015 09:36
Oglumun iki yasi var 10-15soz ancag deyir,hekime dedim deyir evde ikidilli dansrszsa 3yasinda ancag dil acar.bizde heleki bir yerdeyik qaynanamgilnen,ama bu defe hekim dediki safsem dqnsmrsa o hec yoxsa nesede deyirse dansar.hele balacadi ne dansacaxki hele balacadi.bele dedi rahatladm bir az
13 mart 2015 08:48
Bilmirem havadandır, sudandır , yemekdendır indiki zemanede uşaqlar 5 yaşinda dil açir
13 mart 2015 02:35
indiki usaqlar gec danishir
13 mart 2015 02:22
Etrafimda bele usaqlar coxdu (qohum usaqlari) mes :qardasimin oglunun 2 yasi olacaq bu ayin sonlari, amma tam danismir,.indi indi tek tuk soz deyir.basqa qohum var qizdi 1 yas 6 ayluqdi masALLAH aciq aydin danisir....Allah butun ailelere her ezasi duzgun, saglam olan ovladlar nesib etsin, Amin....
12 mart 2015 23:18
5 Böyük Rebbim sen özün kömek ol hamıya.... Offline
Boyuk oglum gec dil acib,amma balacasi uc yasi olmamis her bir cumleni serbest qurub danisirdi...Hemise birinci usaqlar ikinciye nisbeten gec danisirlar unsiyyet qurdugu biri olmadigindan ireli gelir bu hallar.Gerek valdeynde usaqlarnan her zaman unsiyyet qurub danissin usagin her seyi tez qavrayib dil acmagi ucun.Eyer usaqlarda butun cehdler zamani gec dil acirsa onda hekime (nevropatoloqa)muraciet etmek daha meslehete uygundu.
12 mart 2015 23:16
Qız uşaqları daha tez dil açır oğlanlara nisbətən ancaq məndə əksi olub ...
12 mart 2015 23:08
Mənim qardaşım oğlu 11, aylıqdır ata nənə hətda maşşa deyə bilir deyirsən əli ata hanı oyan buyana göz gəzdirir. MaşAllah. Allahım butun ailələrə övlad payı versin inşAllah.
12 mart 2015 23:05
2 Mene sual verilse en boyuk dusmenin kimdir? Deyerem Anamin goz yaslari... Arxamca danismaga davam et,chunki qarsima chixacaq qeder cesur deyilsen... Online
Usaqlar dil acan zaman cox sirin olurlar . Men de gec dil acmisam .
12 mart 2015 23:02