Як спыніць валютную паніку
Апошнім часам газеты, радыё, тэлебачанне і нават бабулі на лаўках часцяком узгадваюць словы: валюта, Нацбанк, Пракаповіч. І калі афіцыйныя СМІ ва ўсю трубяць, што на валютным рынку вось-вось наступіць ціша, што дзяржаўная ўлада ўсё гарантуе, што са зліткаў золата, кажучы фігуральна, можна муры складаць. Дык любы просты чалавек адразу разумее: нешта тут не тое…
А калі сёння гэты самы просты чалавек паспрабуе набыць сабе даляр, еўра ці расійскі рубель, дык напаткае адны пакуты. Валюты ў абменніках на ўсіх не хапае.
Здаецца, такое становішча можа працягнуцца аж да лета. І гэта ў лепшым выпадку. Аднак давайце паспрабуем разабрацца, што гэта за тавар такі – валюта, і чаму яна ў нас цяпер у дэфіцыце? Любому, хто нарадзіўся і жыў у СССР, зразумелы дэфіцыт цукру, зубной пасты, жылля, аўтамабіляў і г.д.
Але цяжка зразумець, як могуць быць у дэфіцыце паперкі з выявамі нейкіх “забугорных” дзядзькаў. Навошта нам яны? Чаму не жывём спакойна з уласнымі “зайчыкамі”?
Чалавецтва даўно вынайшла грошы – універсальны пасярэдніх пры абмене таварамі і паслугамі ў гаспадарцы. За доўгія гады жыцця з грашыма людзі зразумелі пэўныя законы, дзякуючы якім грошы дапамагаюць нам падвышаць уласны дабрабыт і не абясцэньваюцца. Краіны, дзе ўрады прытрымліваюцца гэтых (і яшчэ многіх іншых) законаў рынкавай эканомікі (так бы мовіць, сябруюць з грашыма), маюць “цвёрдыя” валюты. Гэта значыць, такія грошы, якія лёгка абмяняць на любы тавар у любой частцы свету.
Калі ж урад нейкай краіны перастае прытрымлівацца грашовых законаў, то справы становяцца кепскімі.
Замест акуратнага абыходжання з эканомікай, грашовай масай і падатковай сістэмай такія ўрады бяздумна друкуюць нічым не забяспечаныя паперкі. Можна сказаць, што так яны імкнуцца “надзьмуць” наш дабрабыт, як цыганы кабылу дзеда Шчукара. Здаецца, што вынікі менавіта такой заганнай палітыкі мы з вамі, паважаныя землякі, зараз і перажываем.
Цікавым мне падаецца той факт, што шмат хто з маіх знаёмых, якія на выбарах заўсёды падтрымліваюць цяперашні ўладны курс, першымі пабеглі мяняць айчынных “зайчыкаў” на “варожыя”.
Кажуць, гэта ўсё паніка вінавата. Дык і ад яе ж ёсць рэцэпт.
Ісці чыноўнікам усіх узроўняў да абменнікаў і публічна, перад тэлекамерамі, здаваць даляры, еўра і расійскія рублі на беларускія па афіцыйным курсе Нацыянальнага банка.
Лепшага піяру і лепшай падтрымкі для сённяшняй эканамічнай мадэлі не прыдумаць.