День беларусского кино » Афіцыйны сайт раённай газеты "Міёрскія навіны"
18.12.2014, 15:50,
Сучаснікам даволі складана ўявіць, што даўней прагляд кінафільма быў амаль святочнай падзеяй, а тых, хто прывозіў у населены пункт кінапраектар, сустракалі як сваякоў.
Сцяпан Сцяпанавіч Даргель больш за сорак год адпрацаваў кінамеханікам.
З прафесіяй Сцяпан Сцяпанавіч Даргель вызначыўся амаль выпадкова.
— Тагачасны дырэктар кінафікацыі прыехаў у нашу школу з прафарыентацыйным выступленем, — расказвае ён. — Кіно толькі пачынала набіраць абароты, у раёне катастрафічна не хапала кінамеханікаў, таму нас шчыра заклікалі ісці вучыцца па гэтай спецыяльнасці.
Чамусьці ўсе настаўнікі сталі ўпэўніваць мяне паспрабаваць, і я пагадзіўся. У той час — 1959 год — цяжка было атрымаць пашпарт, аднак мне дапамаглі, сабралі, як кажуць, усім светам, і адправілі зайсвойваць кінанавуку.
У Беларусі тады дзейнічалі дзве школы кінамеханікаў — у Мінску і Гродне, куды і накіравалі хлопца. Пры паступленні здавалі два экзамены: матэматыка і дыктант.
— З лічбамі праблем ніколі не меў, а вось з правапісаннем усё складвалася не так проста, — успамінае Сцяпан Сцяпанавіч. — Аднак пашчасціла з суседам па парце: я рашыў яму задачы, а ён выправіў мае памылкі. Паступілі абодва.
Працоўныя будні кінамеханіка
У 1960 годзе юны кінамеханік заканчвае вучобу і вяртаецца на Міёршчыну.
У раёне Сцяпану Сцяпанавічу ў якасці рабочага ўчастка выдзелілі ўвесь Новапагосцкі і частку Перабродскага сельсавета. Паколькі электрычнасць была не ўсюды, то спецыяльная тэхніка перавозілася на грузавой машыне, а паказ фільма без партатыўнай электрастанцыі, якую бралі з сабой, з'яўляўся немагчымым.
І дагэтуль у памяці першы сеанс.
— Паказваў фільм у Дзедзіне ў вялікім двухпавярховым будынку якраз перад Новым годам. Матор стаяў пад акном, і трэба было пастаянна спускацца з другога на першы паверх, каб ачуняць тэхніку, якая замярзала на марозе. Набегаўся тады на год уперад", — усміхаецца Сцяпан Сцяпанавіч.
У 18 год усё засвойваў сам. Сачыў за станам тэхнікі, стараўся не выбіцца з графіка: новы фільм паказаць у кожным населеным пункце на сваёй тэрыторыі. Прыязджаў у вёску, дзе наладжваў два кінапрагляды — днём і вечарам, а на наступны дзень накіроўваўся далей. Вёсак было шмат, і ва ўсе трэба даехаць, не зважаючы на пару года або надвор'е.
Крыху прасцей стала, калі правялі электрычнасць — тады ў вёсках пачалі з'яўляцца стацыянарныя кінаўстаноўкі і раз'ездаў паменела. Вольны час Сцяпан Сцяпанавіч скарыстаў для таго, каб прадоўжыць вучобу. Спачатку скончыў поўны курс сярэдняй школы, а потым — Ленінградскі кінатэхнікум.
Сталі ствараць невялікія кінабрыгады па 4-5 устаноўкі ў кожнай, брыгадзірам адной з такіх яго і прызначылі: сачыў, каб тэхніка працавала, а калі здаралася паломка, тэрмінова выязджаў рамантаваць. Спецыяльна для гэтага ў якасці службовага транспарта выдалі матацыкл.
— Канечне, кіно ўспрымалася як свята. Ішлі ўсе на сеанс, пачынаючы ад дзяцей, і заканчваючы старэнькімі бабулямі. А самыя заўзятыя гледачы — маладыя людзі. Бывае, збяруцца летам гуляць у валейбол да апоўначы. А потым ідуць глядзець двухсерыйны індыйскі фільм гадзін да трох ночы. Ніколі не скардзіліся, калі з-за кінасеанса затрымліваліся танцы. Усе глядзелі фільм, а потым танцавалі, — узгадвае Сцяпан Сцяпанавіч. — Прыемна, што памятаюць мяне і зараз. Бывае, вітаюцца ў горадзе, а я не магу зразумець хто гэта. Калі пытаюся, адкуль ведаюць, чую ў адказ: "Ты нам некалі кіно прывозіў".
Працяг у "МН" №100.
» К нам едет кино!
» Регистрация на ЦТ