Лаглан — Вікіпэдыя
Лаглан [Loglan, ад ангельскага logical language (мова лёгікі)] — штучная мова, якую стварыў у 1955 доктар Джэймз Кук Браўн (James Cooke Brown).
1 Гісторыя і сучасны стан
2 Асноўныя рысы мовы
3 Прыклады тэксту
3.1 Вонкавыя спасылкі
Гісторыя і сучасны стан[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]
Пачалося гэта з артыкула пра магчымасьць праверкі псыхалягічнага фэномэна, вядомага як гіпотэза Сапіра-Ўорфа (Sapir-Whorf). Гэтая тэма зрабілася найважнейшай у яго жыцьці, каб праверыць гіпотэзу Ўорфа, доктар Браўн пачаў распрацоўваць адмысловую штучную мову.
Галоўная думка гэтай гіпотэзы: «Мова ўплывае на мысьленьне». У выніку высілкаў доктар Браўн з памагатымі стварылі прынцыпы для праверкі гіпотэзы й найважнейшы інструмант для гэтага — вельмі лягічную мову, якая адпачатку называлася лаглан.
Мова распрацоўвалася цягам адзінаццаці гадоў — у 1966 зьявілася першае выданьне апісаньня мовы — «Loglan 1». Празь некалькі год пры дапамозе кампутараў у лаглане былі знойдзеныя сынтаксычныя недакладнасьці. І ўжо ў 1988 была выдадзеная канчатковая вэрсія мовы.
У 1980-я гады адбылася барацьба наконт аўтарскіх правоў на гэтую мову. А калі доктар Браўн афіцыйна зацьвердзіў свае аўтарскія правы, група незадаволеных адышла ад руху лагланістаў ды арганізавала Групу мовы лёгікі (The Logical Language Group) і стварылі новую мову — Ложбан (Lojban). Яна была заснаваная на тых жа лінгвістычных прынцыпах, але ў форме вольнага праекту. Рух лажбаністаў апошнім часам больш шматлікі і актыўны.
Мова лаглан ужываецца ня толькі для навуковых дасьледаваньняў, але і для кантактаваньня паміж чалавекам і кампутарам. Яна была згаданая, напрыклад, як мова зносінаў паміж кампутарам і людзьмі ў навукова-фантастычным рамане «Месяц — суворы гаспадар» (The Moon Is a Harsh Mistress) Робэрта Хайнляйна (Robert A. Heinlein). Лаглан ужываецца таксама для аўтаматычнага аналізу тэкстаў і як звычайная мова — каб пісаць творы і размаўляць паміж людзьмі. Але нягледзячы на даволі простую граматыку, лёгкае вымаўленьне, ужываць гэтую мову вельмі складана. Каб вывучыць і размаўляць на ёй, патрабуюцца вельмі вялікія мазгавыя высілкі. Сапраўды, для гэтага трэба зьмяніць сваё мысьленьне, бо лаглан дужа непадобны на іншыя чалавечыя мовы. Сярод прыхільнікаў лаглана існуе жартаўлівы слоган: «Вучыце лаглан — найбольш складаную мову для ўсіх людзей!» (у процівагу заявам прыхільнікаў іншых штучных моваў, якія заяўляюць пра лёгкасьць сваіх моваў).
Асноўныя рысы мовы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]
Прыклады тэксту[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]
Логлан в России падручнік, слоўнікі і інш. (па-расейску)
The Loglan Institute (па-ангельску)
The Logical Language Group (па-ангельску)
Міжнародныя штучныя мовы
Акцыдэнталь (альбо Інтэрлінгвэ) · Бэйсік-інгліш · Валапюк · Глёса · Іда · Інтэрлінгва · Лаціна-сінэ-флексіёнэ · Міжславянская мова · Навіяль · Словіё · Словянскі · Унівэрсалглот · Фолькспрок · Эспэранта · Эспэранта II · Эспэрантыда
Мовы выдуманых народаў/сьветаў
Бабілён-17 · Квэнья · Клінгонская мова · Ліднэві · Мандалорская мова · Мовы «Зорных войнаў» · Мовы Міжзем’я · Навамоўе · Паўночнаславянскія мовы · Сыбірская мова · Сындарын · Чатлана-пацацкая мова · Эльфійскія мовы
Апрыёрныя мовы і праекты
Арахаў · Іфкуіль · Лаглан · Ложбан · Сальрэсоль · Такіпона · Эльюндзі
Атрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/w/index.php?title=Лаглан&oldid=1727290»
Гэтая старонка апошні раз рэдагавалася 13 ліпеня 2014 году ў 20:20.