D’umans e d’aucèls elefants - Jornalet
Divendres, 19 d'octòbre de 2018, 03h00 Istòria,Sciéncia
D’umans e d’aucèls elefants
Divèrses òsses trobats dins lo sud de l’illa de Madagascar confirmèron que l’òme i arribèt fòrça abans çò que se pensava, e que visquèt pendent de milièrs d’annadas amb d’aucèls elefants que pesavan mai de 500 kg.
andreu, aucèls elefants, sapiéncia, sciéncia, umans
Divèrses òsses trobats a Christmas River dins lo sud de l’illa de Madagascar confirmèron doas causas: que l’òme i arribèt fòrça abans çò que se pensava, e que visquèt pendent de milièrs d’annadas amb d’aucèls elefants que pesavan mai de 500 kg. Lor escantiment aguèt luòc fa solament 1000 ans.
Los òsses d’aucèl elefant (espècias d’Aepyornis e Mullerornis) foguèron trobats en 2009 dins un terren fòrça ric en òsses ancians d’animals. Segon los cercaires que los trobèron, lo luòc poiriá èsser estat un luòc confirmat per caçar e tuar aqueles e d’autres animals (d’ipopotams e de tartugas gigantas mas tanben de lemurs gigants, entre d’autres).
Totun, los òsses èran estats trabalhats per la nòstra espècia. La datacion facha amb la tecnica del radiocarbòni balhèt una data de 6000 ans anteriora a çò que se pensava fins ara a prepaus de l’arribada d’umans a Madagascar. Aquò farà rescriure la preïstòria d’aquela illa.
Segon un nòu estudi fach per la Societat Zoologica de Londres, l’analisi dels òsses ajudèt a descobrir qu’èran d’aucèl elefant e que portavan de marcas fachas per de caçaires preïstorics. Mas aquò se passèt fa 10 500 ans. Aquesta es doncas la nòva data d’arribada dels primièrs umans dins aquela illa e non pas fa 2400 ans, coma se pensava fins uèi lo jorn.
Los òsses, a mai, parlan d’un long periòde ont Madagascar visquèt a coexistir d’umans e una megafauna coma los aucèls elefants, e que durèt de milièrs d’annadas. Mas aquela primièra populacion qu’arribèt alavetz se tròba pas dins la genetica de la populacion de l’illa actuala. Quina foguèt aquela misteriosa populacion qu’apuèi s’escantiguèt?
“Solide que la megafauna de Madagascar –d’aucèls, de lemurs e de tartugas gigantas en mai d’ipopotams– s’escantiguèt a Madagascar fa solament 1000 ans –çò confirmèt James Hansford, autor de l’estudi dels òsses–. De saber perqué i aguèt alara aquel escantiment après de milièrs d’ans de coexisténcia entre aquelas espècias e l’òme modèrne es encara un mistèri”.
Una arribada pus anciana
“Cal cercar encara mai per descobrir quina foguèt la causa d’aquel escantiment fa mens de 1000 ans –çò contunhèt Hansford–. D’umans e d’aucèls elefants visquèron amassa pendent mai de 9000 ans e cal descobrir encara quina foguèt la causa d’aquel cambiament negatiu dins la biodiversitat de l’epòca qu’entraïnèt aquel escantiment après de sègles de coexistència entre espècias”.
A mai, Patricia Wright, de l’Universitat d’Stony Brook, confirmèt que la nòva descobèrta ajudariá a comprene quora arribèron los primièrs umans dins l’illa mas que caliá, totun, far encara mai de recèrcas arqueologicas pr’amor qu’an pas trobat de traças geneticas d’aquela populacion preïstorica dins la populacion modèrna de Madagascar. “Qui foguèron aqueles òmes e perqué s’escantiguèron?”, çò se demandèt Wright. (Legissètz la seguida)
Aqueste article es publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.
1 Franc Bardòu
19 d'octòbre 06.58h
Lo qu'a escrit (o dit) : « De saber perqué i aguèt alara aquel escantiment après de milièrs d’ans de coexisténcia entre aquelas espècias e l’òme modèrne es encara un mistèri » a dit una colhonada. Un mistèri es una question que non pòt ni jamai non poirà obténer una responsa racionala satisfasenta. La question aicí pausada non es un MISTÈRI (per definicion, transcendent) mas una ENIGMA que las sciéncias i poiràn lèu o tard respondre.
Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona
Conferéncia de Yan Lespoux sus las relacions occitanocatalanas en Malhòrca (11.05.2017)
Qualques salas de classa d'occitan en collègi
104 vòtes