23 | Marzo | 2013 | Tirar do fío
Arquivo por días: Marzo 23, 2013
ANTÓN AVILÉS DE TARAMANCOS[1]
Poblicado o Marzo 23, 2013 por Helena Villar Janeiro
CORMORÁNS EN SARTAXES
NOVAS DESDE ABUÍN SOBRE A CATÁSTROFE DO PRESTIGE
O poeta é un cazador alucinado:
atrapa a verba, atrapa a bolboreta
que se queima en faíscas decontado;
atrapa mesmo o soño de poeta.
Na estrema deste océano que habito,
orfo de ti e de Manuel Antonio
e das flores e os barcos briosos de Chariño,
recordarás que as naves
erguían os arreos como Crucificados
e redaban estrelas canda os peixes polo revés do mar;
e tamén que os poetas
levaban os arados de papel polo lombo das noites
rastrexando palabras nos sucos do silencio.
Pero veu unha pouta de Neptuno,
lustrosa e pegañenta, chantarse nas areas
e as dornas esqueceron o perfume dos vellos limoeiros
e perderon a escuma do ronsel
por entre a señardade dos paxaros
e dos soños fuxidos.
E aquel silencio propio de poetas
foise adonando agora
das ribeiras inhóspitas, lunares, pestilentes,
prostituíndo a escuma,
ferindo as ás do vento…
Son agora poetas
quen anda a rastrexar palabras salitradas
para compoñer mares nun confín de augas limpas
con canto de sereas que chamen outravolta por Simbad
e por Ulises,
un mar cheo de pan
e rulas que preoguen nos peiraos
cántigas de esperanza.
Abuín, xaneiro de 2003
[1] En Avilés de Taramancos. Homenaxe. Día das Letras Galegas 2003, La Voz de Galicia, 2003
DEUS GARDE AS OVELLAS
TOXO ANCARÉS
Faltaba por aparecer naquela escena telúrica o fenómeno que máis respecto impoñía. Era o trono, que veu con maio e aumentou en xuño, dándonos moitos sustos polas tardes. Cada descarga que retumbaba no aire metíase nos vales facendo eco multiplicador. Quizabes soaba algo parecido polo Olimpo cando os gregos inventaron a Zeus.
-¡Deus garde as ovellas! –dicían as mulleres en oración tras das descargas, pois estaban no monte cos rapaces.
Se eu daquela tivera lido a Castelao (Se eu fose autor, en Cousas), entendería mellor aquelas nais e avoas que non mentaban os nenos, senón as ovellas. Así de dura era a vida e non estivo mal tela tan cerca.
Había unha nena e un neno –dos meus vecinos máis próximos- que as sacaban xuntos, Vivían nas estrema dun arco de circunferencia que definía o camiño e tiña a escola no medio. Chamábaa el e poñíanse de acordó desde as airas para lles abrir a porta da corte. Pasaban a tarde xuntos e á volta xebrábanas no medio do camiño. Ninguén diría que non acabarían xuntos, porque eran inseparables. Pero aquela nena é a única coa que converso con certa frecuencia en Becerreá e sei por ela que non, que non estaban feitos un para o outro como pensabamos.
A escola empezara canda os tronos a perder alumnos día a día e a mediados de maio xa só quedaba eu. Os veciños pedíanme que “puxese punto”. Supoño que se sentían incómodos comigo furgándolles na conciencia. Pero eu permanecín alí, cumprindo o rito de abrir e pechar á súa hora. Logo sentábame na mesa profesoral a estudar para aquelas oposicións mentres pasaban as horas. Todo o mundo dicía que preparalas debidamente levaba moito tempo e algo habería de certo na afirmación.
A escola valeira era unha dor enorme para min. ¿Que facer nunha situación tan complicada? Eu tampouco non era o mellor exemplo de esixencia porque fora só escolarizada ata os sete anos, que me sacara meu pai considerando a escola un niño franquista –non lle faltaba razón-. E sen embargo non perdera nada por ter estado fóra todo aquel tempo, aínda que me parecía que o meu alumnado non ía ter as oportunidades que fora buscando eu e a familia consentira.
¿Que facían as compañeiras dos arredores? O mesmo ca min, comprender a situación e, se acaso, marchar para a súa casa con todas as consecuencias. Pero eu non. Cando menos, seguía alí agardando todas as mañás polo miragre dalgunha aparición aínda que fora esporádica. Pero non chegou xa máis. Nin sequera os pequerrechos, porque a xente xa tiña decidido que se acabara e acabada quedaba de feito. Preferían levalos canda eles para o traballo e así non estaban condicionados polos horarios de entrada e de saída.
Cando se acabou a sesión de tarde, empregaba este tempo liberado pola legalidade para facer máis longas paseadas ou para acompañar a mamá e o bebé a gardar o gando nun prado, camiño de Santalla. Aquel neno era un xoguete e pasabamos o tempo mirando o que medrara aínda que fose dun día para outro. Entre el, nos as dúas, a facenda e o prado debíamos compoñer a ilustración dun conto de fadas. Se tronaba, separabámonos das árbores sentándonos a ras do chan para evitar os raios. Para o trebón, levabamos senllos mantelos dos que facían as tecelás e as mulleres utilizaban para cubrirse en lugar do paraugas, porque abrigaba máis e estorbaba menos. A min regaláranme un e só o usaba para esta circunstancia. ¡Quen mo dera hoxe!
Pero o trono traía con el tamén algo bo: callaba o leite. Poucos alimentos teño catado alí con máis pracer que aquel leite tremecente. Unha tarde, subín a Borzoado para visitar un cliente amigo de meu pai. Estaba acompañado dunha filla que viña de Barcelona cun rapaciño duns 3 anos. Entre nai e fillo falaban catalán. Ela ofrecíalle unha cunca de leite callado e el non o quería. Foi a tprimeira nova que tiven do iogurte.
-No t’agrada? És com el iogurt…
El seguía dicindo que non coa cabeza mentres o fillo dunha criada, que aínda andaba de gatas, comía a presadas o Cola Cao dun bote que atopara aberto. Era unha situación moi chocante. Un permitíase o luxo de elixir e o outro atrapaba o que podía. Toda unha lección do que consegue a sorte xa ben cedo.
Aproveitando os días grandes, un domingo fun tamén andando á feira de Navia, pasando por aldeas das que sabía o nome, como Baio; ríos dos que falaba meu pai, como o Ser, e coñecer a Póboa de Navia. Daquela Navia era unha vila moi vital que lucía sen nostalxias do tempo ido o castelo e a ponte. Hoxe creo que ten señardade sobre todo das feiras recén idas.
Unha tarde, xa contra o final, estivemos no prado co neno mentres pacían as vacas, algunha tamén co seu cuxiño. O meniño estaba riseiro como nunca, a nai era a persoa máis feliz do mundo e eu tamén o era por contaxio. Cerca da noite, subimos a costa a modo, oíndo as chocas do gando e facendo plans para o día seguinte. Pero, pola mañá, veunos espertar a realidade máis terrible: aquela criatura coa vida por percorrer, o dono da felicidade de súa nai, morrera súbitamente de noite.
Os poucos días que faltaban para marchar foi un dó permanente. Aquela morte, unha das que marcou a miña vida, foi a que me fixo sentir o frío polo cerro do lombo, a que me ensinou a non ter certezas nos plans do futuro, a que me deixou o corazón varrido ata de bágoas.
Pero a miña vida profesional quedaba iniciada, aínda que se ía interromper un ano mentres non aprobase a oposición. Por iso aquela folla de servizos que tiven que manexar tantas veces durante corenta anos, comezaba con DEZ MESES E ONCE DÍAS DE SERVIZOS INTERINOS EN VILAVER, CERVANTES, LUGO.
Acabara de abrir as ás para aprender a voar.
Publicado en ABRINDO AS ÁS,Creación,Fotografía,Narración