Áraba - Wikipedia, a enciclopedia libre
(Redirixido desde "Álava")
Provincia de Áraba
Capital Vitoria
Área 2.963 km²
Poboación 317.352 hab. (2010)
Densidade 107,1 hab./km²
Concellos 51
Xentilicio Arabés, -a
Situación en Euskal Herria.
Áraba[1], segundo outras fontes Araba[2][3] ou Álava[4] (en éuscaro: Araba; en castelán: Álava, as dúas denominacións cooficiais[5]), é unha das tres provincias que conforman a comunidade autónoma do País Vasco (Euskadi en éuscaro), ademais de ser unha das sete provincias da rexión histórica do País Vasco. A súa capital é Vitoria, que é tamén capital da comunidade autónoma.
A provincia de Áraba é a única do País Vasco que carece de costa. Ao norte limita con Biscaia e Guipúscoa, ao oeste e suroeste coa provincia de Burgos e tamén co enclave de Orduña (administrativamente de Biscaia), ao sur coa Rioxa, e ao leste con Navarra. No seu interior limita tamén coa provincia de Burgos, xa que esta posúe nela un enclave, o Condado de Treviño.
A serra Salvada no noroste de Áraba.
O norte de Áraba é unha franxa montañosa con varias serras que se elevan por encima dos 1.000 m de altura, que marcan en boa medida os límites con Biscaia. Están poboadas de bosques, de tipo atlántico. Destacan as serras de Urkilla (con o Aizkorri, 1544 m), Artabán, Gorbeia (1.482 no pico homónimo). Estas serras prolónganse parcialmente cara occidente, nos límites coa provincia de Burgos: (serra Salvada, serra Garobe).
O centro do territorio, chairo, constitúe unha prolongación da Meseta Central, cunha altitude media duns 600 m. No sur sitúase a Rioxa arabesa, na conca do río Ebro, que se abre paso entre os primeiros cordais do Sistema Ibérico (serra de Toloño, serra de Cantabria, serra de Codés), nas lindes coas comunidades da Rioxa e Navarra.
Vista da Llanada de Áraba, con Vitoria no centro.
A maior parte do territorio arabés está incluído na conca do río Ebro, que polo sur serve, en parte, de límita con a provincia de Burgos, durante uns 100 km. Os ríos Omecillo, Bayas, Zadorra e Ayuda, son os seus principais afluentes, e únense a el pola dereita.
O noroeste da provincia, está drenado polo río Nervión e afluentes, que pertencen á vertente cantábrica.
Boa parte da provincia recibe a influencia do clima oceánico (800 mm de precipitacións, 12 °C de temperatura media), o que permite que plantas como a faia penetren até o sur. No val do Ebro, porén séntese a infliencia mediterránea.
Artigo principal: Cuadrillas de Áraba.
Áraba está dividida administrativamente en sete cuadrillas (vasco kuadrilak, pl. de kuadrila):
Cuadrilla de Agurain
Cuadrilla de Aiara
Cuadrilla de Campezo-Montaña Arabesa
Cuadrilla de Laguardia-Rioxa Arabesa
Cuadrilla de Vitoria (coincide co concello de Vitoria)
↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para arabés.
↑ Diciopedia do século 21. Isaac Díaz Pardo, Víctor F. Freixanes, Antón Mascato (edición). Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2007. ISBN 9788482893600.
↑ Goretti Sanmartín et al. Servizo de Normalización Lingüística, Universidade da Coruña, ed. Criterios para o uso da lingua (PDF). ISBN 84-9749-199-8.
↑ Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. Lingua galega: dúbidas lingüísticas (PDF). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo. p. 102. ISBN 84-8158-266-2.
↑ Lei 19/2011, de 5 de xullo, pola que pasan a denominarse oficialmente "Araba/Álava", "Gipuzkoa" e "Bizkaia" as demarcacións provinciais chamadas anteriormente "Álava", "Guipúzcoa" e "Vizcaya"
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Áraba
Traído desde "https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Áraba&oldid=5412499"
Última edición o 25 de marzo de 2020 ás 23:02