Yarinya mai tafiyar kilomita 7 domin neman ilimi - BBC News Hausa
Yarinya mai tafiyar kilomita 7 domin neman ilimi
http://www.bbc.com/hausa/multimedia/2013/07/130716_tanzania_girl_education
Sylvia yarinya ce mai shekaru takwas dake wani kauye a Tanzania, kuma tana tafiyar sa'oi bakwai a kafa domin zuwa makarantar firamari.
Sylvia 'yar shekara takwas na zaune a yankin karkarar Tanzania, kuma tana da aniyar samun ilimi. A kulum tana doguwar tafiya mai cike da hadari ta sa'a daya da rabi da kafa ita kadai zuwa makaranta. Iyayenta talakawa ne ba za su iya saya mata takalmi ba balle rigar makaranta mai kyau. Sai dai ana ganin ta yi sa'a domin akalla yara miliyan 29 a Afirka, fiye da rabinsu mata, ba sa zuwa makaranta.
Mahaifiyar Sylvia ta sake aure, bayan mahaifin Sylvia ya mutu lokacin tana karama. Iyalan dai na zaune ne a wani yanki mai nisan kilomita 300 daga babban birnin kasar Dar es Salaam. Gidansu kuma na tsakiyar wata gona dake da nisan rabin kilomita daga bakin hanya. Wasu alkaluma na Majalisar Dinkin Duniya sun nuna cewa daga 1999 zuwa 2008 an samu karuwar yara mata dake shiga makaranta a Afirka daga kashi 54 cikin dari zuwa kashi 74 cikin dari. Sai dai kimanin miliyan 16 kuma sun fice daga makaranta ba tare da karasawa ba. An fara aiwatar da tsarin ba da ilimin firamare kyauta a Tanzania a shekarar 2001.
Makarantar da Sylvia ke zuwa na wani kauye mai nisan kilomita bakwai daga gidan iyayenta. Ta kan yi tafiya da kafa ta ratsa gonaki kafin ta kai ga titi. Kuma yayin na take ratsa gonaki, ciyayi da itatuwa na kara yawa suna zama sunkuru har su kan kukkuje mata kafa. Kuma dole ta bi hanyar da ba zata hadu da macizai ba da kuma wasu matsalolin da ba za ta iya hange ba.
Sylvia sanye da faden da ba ya ba ta wata kariya daga abubuwan dake kan wannan hanya, kuma da zarar sun tsinke ko sun sude to dole ta tafi kafa ba takalmi. Kuma ya zama dole ta lura don kada rigar makarantartar ta yi datti sosai saboda hakan zai hana ta zuwa makaranta. Tana da riga da siket guda daya ne kawai. Ko da yake mahaifanta ba sa biyan kudin makaranta, kudin litattafai da kayan makaranta na yi musu wahala.
Daga nan sai ta ci gaba da tafiya a gefen babban titi. A lokacin bazara ta kan yi fama da zafi, ga kurar da motoci da shanu ke tayarwa wadda ke lullube ta. A lokacin damina tana shan wahala kwarai, saboda hanyar na da wuyar bi sannan motoci na yi mata wanka da tabo. Wani lokacin ma sai ta bi ta cikin ruwan dake taruwa a kan titi saboda rashin magudanan ruwa.
Idan tana son kaucewa motoci masu hadari da ke bin hanya, to za ta iya bi ta gefen layin dogon dake wucewa ta makarantarta. Sai dai nan ma akwai hadarurruka, domin akoyaushe jirgi na wuce wa, kuma ta kan zama ita kadai ce ke bin hanyar. A guraren da yara suka zamo su kadai wasu na yi musu tayin taimaka musu, abin da sany a su cikin hadarin sace su.
Wani zabin kuma da take da shi, shi ne na bin tsohuwar hanyar da ta bar titi. A yayin da take kara girma kuma wannan hanyar za ta zamo mai hadari a gare ta, saboda mata na fuskantar barazanar fyade.
Da zarar ta baiwa wadannan guraren dake cike da hadurra baya, sai ta shiga wata hanya dake da bishiyoyi wadda za ta kai ta makaranta. Haka kuma za ta yi wannan tafiyar idan an tashi daga makaranta. Sylvia ta shaida wa wani shirin agaji na kasa-da-kasa, wanda ke taimaka wa makarantarta, cewa, "Duk da cewa ba na jin dadin tafiyar kuma wani lokaci na kan ji tsoro, zan yi duk abin da ya kama domin in samu ilimi mai inganci."
Wani lokaci Sylvia na zuwa makaranta tare da kawarta Radha 'yar shekaru 11 - hakan kuma na sanyawa ta dan ji dama-dama. Hakan na faruwa ne idan kawartata ba ta je makaranta ba, domin ta kan je wata makaranta daban, ita ma mai nisan kilomita bakwai. Makarantu a Tanzania na da daliban safe daban na yamma daban. Kuma a kan sauya lokacin zuwa makarantar a ranaku daban-daban. "Mun fahimci akwai bukatar samun ilimi ingantacce yayin da muke girma saboda mu taimakawa kanmu da kuma iyalanmu kuma mu fita daga talauci da wahalhalun da muke fuskanta yanzu," Inji Radha.
A cewar Hukumar Kyautata Ilimi da Kimiyya da Al'adu ta Majalisar Dinkin Duniya, wato UNESCO, ta ce kashi 62 cikin dari na mata ne a Afrika ke shiga sandare bayan kammala firamare. Sai dai kashi 32 cikin dari ne ake samu a Tanzania, inda ba kyauta ake bayar da ilimin sakandare ba. Akwai shirin dake taimakawa yara mata kamar Sylvia zuwa sakandare. A kauyensu iyaye na fatan wata rana za su gina firamare domin yaransu su daina doguwar tafiya zuwa makaranta. Kuma sun amince su kafa wata cibiya ta share fagen shiga firamari.
Daukar nauyin karatunta ka iya zama wani nauyi a wajen mijin mahaifiyarta. Amma Sylvia na jin cewa a karshe baki daya iyalin nata za su ci gajiyar karatunta. A cewar Sylvia, "Ina son zama malamar makaranta, kamar yadda nake girmama wadanda suke koyar da ni, kuma na yi amanna cewa rayuwata za ta inganta fiye da yadda nake a yanzu. " (Shirin kasa-da-kasa na Plan International ne ya hada hotunan, yayin da James Stone ya dauki hotunan. An dai sauya wa yaran sunaye saboda a basu kariya.
Hotunan yadda Musulmin duniya suka sha ruwa
Hotunan jana'izar Falasdinawan da Isra'ila ta kashe
16 Mayu 2018
Hotunan ziyarar Buhari a Jigawa
14 Mayu 2018