YIAzMA TEPE- BERGAMA | DIL ANLATIM
YIAzMA TEPE- BERGAMA
Cytotec abortion cost Bergama evlerinin gA?neyinde 1-2 Km yakAi??nAi??nda bulunan kA?Ai??A?klA? bA?yA?klA? tepeler, Akropol’den bakAi??ldAi??AYAi?? zaman Ai??teye beriye serpilmiAY bir durumda gAi??ze Ai??arparlar. Bu tepelerden bA?yA?kleri bugA?n Maltepe, YAi??AYmatepe ve TavAYantepe adlarAi??nAi?? taAYAi??rlar.
Bergama’ya girerken yolun saAYAi??nda yA?kselen tepe Maltepe’dir. 20 metre yA?ksekliAYi olan bu tepenin Ai??apAi?? 170 ve Ai??evresi 500 metredir. Bu tepenin Akropol’e bakan bir kapAi??AYAi?? vardAi??r. Ai??Ai??kmA?AY olan bu kapAi?? Ai??ok eskiden aAi??Ai??lmAi??AY ve tA?mA?lA?sA?n iAi??indeki eAYya soyulmuAY olduAYundan 1900 yAi??lAi??nda iAi??ine girmek ve temizlemek gA?Ai?? olmuAYtur.
KapAi??dan, bA?yA?k yontma taAYlarla Ai??rA?lmA?AY 45 metre uzunluAYu olan bir koridora girilir. Bunun yA?ksekliAYi 4.45 ve geniAYliAYi 3.15 metredir.
Bu koridora dikey olarak 17 metre uzunluAYunda ikinci bir koridor vardAi??r. Her iki koridor da yontma taAYlardan yapAi??lmAi??AY bir fAi??Ai??Ai?? kemerle Ai??rA?lmA?AYtA?r, iki fAi??Ai??Ai?? kemer, haAi?? kemerlerde olduAYu gibi, iki dik aAi??Ai?? halinde birbirini kesmektedir.
KA?Ai??A?k koridora aAi??Ai??lan A?Ai?? kapAi??dan da aynAi?? tarzda A?zeri kemerli A?Ai?? Ai??lA? odasAi??na girilmektedir. Bu odalar arasAi??nda bulunan dar kapAi??lardan da birbirine geAi??ilmektedir.
Kama AYekilli 13 taAYtan meydana gelen kemerler cepheden gAi??rA?nmeyen, harAi??la inAYa edilmiAYtir. Bu yontma taAYlarAi??n ortasAi?? Ai??akAi??l taAYAi?? ve kireAi?? harcAi?? doldurulmuAYtur.
Bu tepenin planAi??, iAi??indeki koridorun tepenin ortasAi??nda olmadAi??AYAi??nAi?? gAi??stermekledir. Bu yA?zden tepenin baAYka yerlerinde de mezar odalarAi?? yapAi??ldAi??AYAi??nAi?? ileri sA?renler olmuAYtur.
Bunun iAi??in iAi??ten ve dAi??AYtan bazAi?? yoklamalar yapAi??lmAi??AYtAi??r, iAi??ten yapAi??lan yoklamalarda gizli odalarAi??n bulunmasAi?? olasAi??lAi??AYAi?? A?zerinde durulmuAY ve bazAi?? yerlerden taAYlar Ai??Ai??kartAi??larak yoklama yapAi??lmAi??AYtAi??r. DAi??AYtan ise, tepeyi saran duvarAi??n adi taAY ve kireAi?? harcAi??yla Ai??rA?ldA?AYA? gAi??rA?lmA?AYtA?r. Burada pencere ve kapAi?? gibi bir ize rastlanmamAi??AYtAi??r. Bu dAi??AY duvarAi??n da yontma taAYlarla kaplAi?? bulunduAYu ve bunlarAi??n sAi??kA?lmA?AY olduAYu anlaAYAi??lmaktadAi??r. Esas olarak, Ai??akAi??llAi?? toprak dAi??kA?lerek meydana getirilen bu tepenin iAi??inde baAYka bir mezar oda inAYasAi??na teknik bakAi??mdan olanak yoktur. Bu itibarla Ai??nce koridor ve odalar yapAi??lmAi??AY, sonra da A?stA?ne toprak yAi??AYAi??lmAi??AY olduAYuna AYA?phe yoktur. Tepenin A?stA?nde bir oyuk vardAi??r. Bunun burada bulunan bir anAi??tAi??n temellerindeki yontma taAYlarAi??n sAi??kA?lmesinden ileri geldiAYi anlaAYAi??lmaktadAi??r. Buradaki mimarlAi?? mermer parAi??alarAi??nAi??n kalAi??ntAi??larAi?? “Sardes ‘ cAi??varAi??ndaki tA?mA?lA?slerin taAi??landAi??rAi??lmasAi??nda olduAYu gibi bu tepenin bir anAi??t Ai??le sA?slendiAYini anlatmaktadAi??r.
Yontma taAYlardan Ai??rA?len duvarlarAi??n tekniAYi ve tepenin bir anAi??t ile zenginleAYtirilmesi bu tA?mA?lA?s’A?n Bergama krallAi??AYAi??nAi??n mezarAi?? olduAYu savAi??nAi?? ortaya atmAi??AYtAi??r.
Oda ve koridor Ai??lAi??A?lerinin kAi??smen Philetairos Ai??lAi??A?sA?ne uygun dAi??AYmesi de bu fikri kuvvetlendirmiAYtir. Mesela, uzun koridor 6 endaze geniAYliAYindedir. ( Bir endaze 0.52 m. dir). Kemerin tepesine kadar 6 endaze yA?ksekliAYi vardAi??r. Orta dikey olan koridorda aynAi?? tarzda .6 endaze geniAYliAYinde ve 32 endaze uzunluAYundadAi??r. OdanAi??n derinliAYi ise 8 endazedir.
Fakat koridorlarda gAi??rA?len yontma taAY iAYAi??ilik Ai??zelliAYi, yani taAYlann yA?ksekliklerinin 0.35 ve 0.53 m. arasAi??nda deAYiAYmesi, yontma taAY kenarlarAi??nAi??n eAYimli kesilmesi, temel ve aralarAi??nAi??n kireAi?? harcAi??yla doldurulmasAi?? gibi teknik vasAi??flar, imparatorluk devrinin Bergama binalannda gAi??rA?ldA?AYA? iAi??in, mezarAi??n inAYaa tarihinin daha Ai??nceki zamana gAi??tA?rme olanaAYAi?? vermektedir. .
AynAi?? zamanda, A?Ai?? mezar odasAi?? iAi??inde insan ve kurban kemikleriyle birlikte bulunan mumya ve lahit parAi??alarAi?? da daha erken bir tarihe gAi??tA?rA?lememektedir.
Bununla beraber tepenin Ai??ok eskiden aAi??Ai??lmAi??AY ve soyulmuAY olmasAi?? yA?zA?nden mezarAi??n kimliAYini anlamak mA?mkA?n olmamAi??AYtAi??r.
YAi??AYma tepe Bergama’daki sun’i tepe mezarlarAi??nAi??n en bA?yA?AYA? dan YAi??AYma Tepe, Maltepe’nin 700 metre kadar gA?ney doAYusundadAi??r.
Toprak seviyesinden 35 metre yA?kselen tepe kalAi??nlAi??AYAi?? 2, yA?ksekliAYi 2.25 ve uzunluAYu 500 metre olan bir duvarla Ai??evrilmiAYtir. BA?yA?k yontma taAYlarla harAi??sAi??z Ai??rA?lmA?AY ve sAi??radan meydana gelen bu duvarlardan bugA?n ancak bir kAi??smAi?? kalmAi??AYtAi??r.
YAi??AYma tepe, kuzeybatAi?? tarafAi??ndaki yarma yA?zA?nden Ai??ift tepe gibi gAi??rA?lmektedir.AslAi??nda tek olan bu tepenin orta Ai??aAYda aAi??Ai??lmak istenmesi yA?zA?nden bu hale geldiAYi sanAi??lmaktadAi??r.
Tepenin eteklerini Ai??eviren duvarAi??n dAi??AYAi??nda da bir hendek aAi??Ai??lmAi??AY ve buradan Ai??Ai??kan toprakla tepe meydana getirilmiAYtir. HendeAYin derinliAYi 5, geniAYliAYi 60 metredir. Bu hendek yA?zA?nden, tepe olduAYundan daha yA?ksek gelmektedir.
Prof. DAi??rpfold’in yAi??netimi altAi??nda Alman Arkeoloji EnstitA?sA? tarafAi??ndan bu tepede 1905-09 yAi??llarAi??nda kazAi?? yapAi??lmAi??AYtAi??r. Ai??nce tepeyi saran duvar Ai??evresini meydana Ai??Ai??karmak iAi??in duvar dibinden kA?Ai??A?k bir hendek aAi??Ai??lmAi??AYtAi??r. Fakat burada pencere ve kapAi??ya benzer iz bulunamamAi??AYtAi??r. Bu anlaAYAi??ldAi??ktan sonra eskiden kazAi??lan, yarma yerinden kazAi??ya baAYlanmAi??AYtAi??r.
Bu yarma da 35 metre kadar aAi??Ai??lan tA?nelin kenarlarAi?? kuvvetli aAYaAi??larla desteklendiAYi halde, Ai??akAi??llAi?? topraktan meydana gelen tepe yAi??kAi??lmak ve iAYAi??ileri altAi??nda bAi??rakmak tehlikesi gAi??sterdiAYininden kazAi??yAi?? zamanAi??ndan Ai??nce bAi??rakmak zorunda kalAi??nAi??lmAi??AYtAi??r. Bu kazAi?? mezarAi?? bulunmak iAi??in tepenin tamamAi??yla kaldAi??rAi??lmasAi??ndan sonra daha 4-5 metre kadar derinliAYe inilmiAYtir.
Nitekim 15.9.1939 gecesi Dikili bA?yA?k depreminde bu tepenin doAYu tarafAi??nda bA?yA?k bir boAYluk olmuAY ve tepenin iAi??indeki bu boAYluAYa toprak aktAi??AYAi?? gAi??rA?lmA?AYtA?r.Bunun A?zerine bazAi?? yoklamalar yapAi??lmAi??AY ve bir horasan tabanAi?? varlAi??AYAi?? anlaAYAi??lmAi??AY ise de toprak Ai??Ai??kmesi yA?zA?nden esaslAi?? bir iAYe giriAYmek mA?mkA?n olmamamAi??AYtAi??r.