Bincike ya nuna cewa beraye na dauke da cutuka iri-iri masu yi
Bincike ya nuna cewa beraye na dauke da cutuka iri-iri masu yi wa mutane illa
By Lawali Musa | Publish Date: Jun 29 2018 2:00AM
Veran Masar
Ni kuma ina kiwon beran masar. Ko shin irin wadannan beraye suna dauke da irin wadannan cutuka?
Amsa: Ka san berayen kala-kala ne; akwai na gida akwai na daji akwai kuma na kiwo irin naka da aka fi sani da beran Masar wanda ya fi kama ma da zomo ba bera ba. Yawanci wadanda ke yada cutuka sune na daji da na gida, banda na kiwo irinsu beran Masar. Amma berayen gidan da na dajin za su iya shiga wurin kiwon beran Masar su sa musu cutuka idan ba a kula sosai, kamar yadda magen daji ko karen daji za su iya sa wa na gida ciwo. Irin wadannan cutuka da berayen za su iya sa wa dan Adam sun hada da ciwon zazzabin Lassa da zazzabin typhoid da sauransu. Don haka ne ake son masu irin wannan kiwo na beraye su rika tuntubar likitocin dabbobi akai-akai domin rika zuwa jefi-jefi suna kula musu da lafiyarsu.
Mutane da dama musamman turawa na kiwon irin wadannan beraye domin sha’awa kawai, wasu kuma domin sayarwa da samun riba, wasu kuma domin binciken kimiyya. Haka na nufin su wadannan beraye kiwonsu amfani ne da shi sosai domin an fi amfani da su wadannan nau’in beraye wajen binciken kimiyya. Ba jami’ar da za ka je a duniya dakin binciken kimiyyar da likitanci baka gansu ba. Da yake kuma sun yi karanci a Arewacin kasar nan suna wahalar samu da tsada, don haka kiwonsu zai iya zama sana’a mai kyau mai kuma riba sosai.
Na kasance mai tsananin mura wadda ko da hayaki na shaka ko na ji kaurin konannen mai sai na yi ta zubar da majina. Magunguna irinsu septrin da procold ba sa mini shine nake neman shawara.
Daga Sa’adatu Funtua
Amsa: E, ai kin san murar iri-iri ce. Irin wannan murar taki ba ta amfani da magunguna kamar su procold da septrin ba ce, mura ce ta borin hanci ko kaikayin hanci da ake kira rhinitis, wadda ita kuma magungunanta daban da wadanda kika lissafa. Akwai magungunan da ake bayarwa ga masu irin wannan amma suna da karfi sai da takardar likita. Idan kika je asibiti za a rubuta miki su. Sai dai fa kamar yadda muka yi bayani a makon da ya shude, babu maganin waraka na likitanci sai dai mai rage kaifin ciwon. Sai dai kawai a ce mai irin matsalar ya guji abubuwan da kan tayar masa da matsalar, kamar hayakin da kaurin da ke tayar miki.
Ni ma ina da ciwo a cikin kashi wanda ke tashi lokaci-lokaci. Na sha magunguna sai su lafa amma da ya kare sai ya dawo. Shine nake neman shawara
Daga Sumara K. Kano
Amsa: E, watakila yana daga cikin irin cutukan da muka ce ba sa warkewa a makon da ya gabata. Don haka watakila sai dai magungunan da za su sa ya lafa. Ko magungunan ma iri-iri ne. Idan ka je babban asibitin kashi ko ma dai wani babban asibiti bangaren kashi za a iya aunawa a ga wane irin ciwo ne da kuma magungunan da suka fi dacewa. Wato watakila abin yana bukatar lokacinka sosai da ma zurfin aljihu.
Wai shin hancin nan na gyada shine ke kawo kurajen fuska ko kuwa duka gyadar ce? Domin ni idan na ci gyada sai na yi kurajen.
Daga Aminu Usman, Zaria
Amsa: A’a man cikin gyadar ne ba hancin gyadar ba. Idan kana cin tunkuzar gyadar kamar kuli-kuli ko karago wadanda aka matsewa mai za ka samu amfanin da ke cikin gyadar ba tare da ka ci man ba.
Ni kuma idan na ci abinci na yi tafiya ko na kwanta zan ji cikina ya kulle. Mece ce shawara?
Daga Mami A.M
Amsa: Saboda watakila ba ki barin abincin ya gama bin hanji ya bi jiki kike tafiyar ko kwanciyar. Akwai wadanda hanjinsu yana daukar lokaci kafin ya tsotse abinci, abinci ya zauna a ciki ya dade, akwai kuma wadanda nan da nan da sun ci zai tsotse. Ga irin wadanda ba ya saurin tsotsewa sai sun zauna wuri daya sun jira kafin su fara wasu kazar-kazar ko kwanciya.
Daga cikin lokutan cin abincina na ware wani lokaci na cin kayan itatuwa kamar kankana ba tare da shawarar likita ko wani masani ba. Shin hakan daidai ne?
Daga Aliyu, B.M
Amsa: E, daidai ne mana, tunda su ma ‘ya’yan itatuwa abinci ne, kuma tunda ba ka bukatar wani masani akan lokutan cin abincinka ai ka ga za ka iya ci duk lokacin da ka yi sha’awa. Wato kamar yadda kake cin abinci a kullum za ka iya cin wadannan ma a kullum.
Ni kuma yawan zufa ne ke damuna duk lokacin da na dan yi wani aiki ko na shiga zafi sai zufa. Ko shin hakan rashin lafiya ne?
Daga Musa S. Abdullahi
Amsa: A’a sai idan lokacin sanyi ko idan ka shiga na’urar sanyaya wuri kowa yana jin daidai amma kai kana zufa shine za a ce rashin lafiya ce. Amma don ka dan yi aiki ka yi zufa ko ka shiga rana ka yi zufa ai mafi yawan mutane kowa ma haka yake.
Na saba wanka da ruwan zafi kuma idan ba da shi na yi ba, ba na jin dadin jikina. Shin yawan wankan da ruwan zafi na da illa ga lafiya?
Daga Mamman Sharukhan
Amsa: A’a ba wata illa in dai ba kona maka fata ruwan ke yi ba. Mutane da dama ai sun fi son wanka da ruwan dimi komai zafi kuwa, domin sukan ce idan suka shiga bayan-gida ko da lokacin zafi ne sukan ji sanyi, kuma ruwan ma yakan yi sanyi, don haka suka fi so su dan kasheshi kadan. Irin wadannan mutane idan suka watsa ruwan sanyi a jiki ko da lokutan zafi ne sai sun dan yi ‘yar mura,