HKRISTMA LAKSAN
KANU NHTOI LAKSAN
WENYI N SHAT
MUNG CHYING SHA KAJA
CHYUM HTAI
KARAI HPAJI
Kaman lila hpe nmu n ga, nye a myi kayin la ya e:
Shakawn Kungdawn 119:37
" Kalang gaw shi a tsip hprun run nna, N kung u lung ni a ntsa e yawn ai zawn, Shi shahte hpe hpyen nna pawn, Singkaw gunghtu e shalen nna awn wu ai..."
"... Kalang a singkaw hte nanhte hpe hpai wa nna, ngai hpang de nanhte hpe woi la ma se de gaw, nanhte mu manit dai..."
Tara Jahprang 32:11-12
Kalang ni gaw pat shing dang ai nnga ai lamu n tsa e singkaw hpyan na n bung a ntsa pyen pyau lu hkra sharin hkam la ma ai. Tsaw la ai bum a lung rawk e tu ai hpun ntsa na tsip hta shanu let, lamu marang mabyin masa hpe maram nna asak hkrung chye ma ai. Marang htu, laru wa na rai yang, tau hkyen lajang let sak hkrung ma ai. Laru wa na rai yang tau nna singkaw hpyan let tsaw ai shara hta shara la ma ai. Dai nbung laru a n gun hta shamyet nna grau tsaw ai de mahtang singkaw kahpyen nna pyen lung let nbung laru lawt ai shara hta chye shanu pyen pyau chyai ma ai.
Karai Wa gaw anhte Wunpawng sha ni hpe wenyi makam singkaw hpe kahpyen nna, Shi hta htep lahti ni ni hkawm sa na hpe grai ra sharawng ai hpe chye na la ra saga ai. Shi hpe madung kam hpa nna hkan sa wa yang chyu sha, grin ai shaman chyeju hpe hkam la mai nga ai hpe chye na ra ga ai. Dai majaw dai ni Wunpawng sha ni hta byin pru nga ai hpe myit n dik masin n si sha n mai rai nga sai. Karai hpang de bai sit shang wa nna, n gun lagaw ning nan hte bai shakut la na ten mung rai wa sai hpe dum hprang ga.
Kaji kawa prat ban ni kaw nna tinang a du magam the, tinang a awm dawm a hkang hte nga pra wa ai buga ni gaw, 1994 a hpang kaw nna grau dan dan leng leng, anhte a myi chyaw chyaw hta nan anhte a lata kaw nna ginlut mat wa sai. Anhte a labau shang lamu ga, mare, kahtawng ni hte sut gan ni hpe mung, yet yet rai nna shamat kau wa sa ga ai. Ja lung seng ngai ai U ru seng maw hpe maigan wa e she hparan, anhte mahtang bai hpyi nna galaw sha ra mat saga ai. Tinang a buga hta myit ra sharawng ai hku, hparan lu na ahkang n nga mat sai. Yi sun galaw na sha pyi ahkang n lu yang nmai galaw mat sai. Kahtawng langai kaw nna langai de hkawm wa hkawm sa hta pyi manu gum hpraw ma nna she lai di hkawm sa ra nat saga ai. Kaya kahpa myiman sum la ai hte sha sharang nna yu shalai nga saga ai. Maigan myu ni hkrai madu mat nna, lamu ga a madu Wunpawng sha ni gaw, mare shingnawm bum ga de mahtang she bai nhtang sit kanut mat ra ai prat de du mat saga ai. Amyu ga kayau hkrum nna tinang ga hte htung hkying hpe n chye mat ai myu sha ni law wa sai. Tinang a laika hpe n dut n dang sharin hkam la na lam hpe dawm kau ya ai majaw amyu laika hte htung ni hpe n chye mat nna maigan masha she gale mat na daram re ai prat de shang nga saga ai.
Latin America mungdan yawng ngu na daram gaw, mungdan shai tim, shanhte a buga hpe zing up hkang mat wa ai hpyen Spanish wa a ga hpe mahtang kanu ga zawn arawng mi alu shaga mat wa sai rai nna, amyu ga hte tinang a htung hpe malap kau masai, Hispanic ngu shamying hkrum masai. Jinghpaw Wunpawng sha ni mung ndai zawn maigan wa a ga hpe matep, maigan wa a htung hpe tek rai nna, Hispanic ni zawn maigan ga hte maigan htung ni hpe mahtang arawng mi alu tsun shaga mat wa saga ai.
Grau nna byin nga ai mabyin langai mi gaw, n dut ndang nawku daw jau na ahkaw ahkang gitlut mat wa ai lam rai nga ai. Wunpawng sha ni a manu dan ai kumla manau shadung hpe pyi maigan wa e baw galau kau ya ai hpe hkrum sha yu saga ai. Anhte a buga na tsaw ai bum ni hta anhte n kam hpa ai gawngu ni hpe, naw ai wa mi nnga tim ra ai shara kaw ra ai hku galaw shachyaw da mu ai. Lamu ga sau hpring ai yi, sun hkauna ni hte maisak maling hpun kawa ni hpe mung ra ai hku kran daw kau na ahkang hpe maigan wa hpe ap ya sai. Manu dan ai dusat myu hkum shanu shara maling kaba ni hpe mung atsai awai kran kadawng nna maigan wa a lata hta akyu kata sum mat saga ai. Dai majaw dusat myu hkum sum hpa shanu shara nnga myu htum mat magang wa nga sai. De a majaw lamu marang katsi kahtet ni n ram wa sai.
Ndai mabyin ni a hpe maroi n ni masin n si rai nna sha n mai mau nga sai. Karai Wa anhte Wunpawng sha ni hpe, gara hku lam woi pawn ba la nga ai hpe myit yu ra wa sai. Wunpawng sha ni a gam maka hpe ladat masa shaw let sa wa na she myit yu saga. Masat da ai ahkaw ahkang kaji kajaw hta sha myit dik nga na matu Karai Wa n yaw shada ai hpe asan sha kam ga. Ja lung seng, sut nhprang rai, maling hpun kawa ni hta sha, myit maju jung nna, lawu tsang hta sha pyen hkawm na hpe mung Karai wa n yaw shada na re.
Sara kaba Hanson kaw nna, Wunpawng sha ni hpe, Chyum laika hpe ap ya ai ning htoi hta dagam numhtet da ai hte maren, Mungga hpe madat mara hkan sa let, n dai mungkan hta Karai a ning htoi htoi let, rawt jat sa wa na hpe Karai wa ra sharawng nga ai. Anhte Wunpawng sha ni Karai a Mungga hpe shingdu dat masa ladat hta sha naw a noi nga yang, shara shagu hta hkrat sum let htum mat na dum ra sai. Karai Wa hpe n htung n hka hta n da lu ai awm dawm a hkang, ja lung seng, maling, hpun kawa, hte lamu ga ni hpe Karai wa dawm kau wa nga sai.
Karai hpang de bai kayin sit shang wa lu hkra dai ni na maru mayak, mabyin masa ni hku nna, anhte Wunpawng sha ni hpe Karai wa gaw kalang kanu e kasha ni hpe jahpat ai zawn, sharin jahpat jasu jahprang nga ai hpe dum ra sai. Karai Wa gaw, mungkan awm dawm ahkaw ahkang hpe shagrit, shagrau ya lu ai Wa rai nga ai. Dai rai nna Karai hpe sut gan ja, lung seng hta grau nna manu shadan ai hte madung da nna sak hkrung lam ni hpe amyu dap shagu tatut galaw hkan sa wa na ahkyak sai. "Karai Kasang ngu ai Yehowa hpe nawku a amyu hte, sali wunli a matu shi lata la ai baw gaw, a nga ai." (Shakaw.33:12). Shawng nnan Madu Karai hpe n htung n hka tawn da ra nga ai. "...Shi nan lam shagu hta grau ai nhtung nhka tai wa u ga..."(Kolose.1:18). Karai hpe sut masa, mung masa, htung masa shagu a n htung n hka shawng tawn da sa wa yang awng dang wa ai lam lu na rai nga ai.
Kalang kanu gaw, tsip a matu shara yaw ai shaloi tsaw ai bum lung rawk hta tu ai hpun kaba a lakung hpe lata chye ai. Tsip galaw yang, akya sha re ai tsingdu hpun lap ni hte shawng nyep ma ai. Dai hpang shi a singkaw mun ni hte bai nyep da nga ai. De a ntsa manu mana wawp wawp nga nna, nu nai la ai shi a hkum na mun sha ni hpe baw la nna nyep da nga ai. Dai hpang she dai tsip ntsa e di di u ai. Kasha karaw ai hpang, n sim n sa sin nga ai. Sha hpa n hprai ai sha tam bau maka nga ai. Aten du kung wa ai shaloi Kalang kanu gaw, kasha ni hpe tsip n tsa e yawn let shaga nga ai. Kasha ni shanu ai tsip hpe nan shi a lata hte hprun run kau hpang wa sai. N tsa na wawp wawp nga nna shalum shapyaw ya ai tsip a singkaw mun ni hpe la kau wu ai. Dai hpang tsip hta na mun ni hpe magra baw kau nga ai. Dai tsip gaw manu dik htum ai shara rai nga ai. Tsip a gyip gyeng ai shara hta sha machyu nga nna, n dut n dang dam la ai lamu gang hkau a nbung a ntsa pyen hkawm na a hkaw ahkang hpe ginlut kau na hpe kalang kanu n ra sharawng nga ai. Kalang kanu gaw kasha ni a matu kaja dik ai yaw shada ai majaw, kasha ni a hkrap let jahtau ai n sen ni hpe n madat ai sha, tsip hpe mahtang, hpun run jahten kau nu ai. Dai majaw kalang kasha ni gaw, lamu de pyen lung na lam hta lai nna kaga lata na lam n nga mat sai. Dai hpang n kung u lung ni hpe kalang gaw, shi a singkaw kaba kahpyen nna, langai hpang langai hpe magra nna tsaw dik ai lamu shara de woi pyen mat wa sai. Kalang kasha ni grai hkrit kajawng na ma ai. Shanhte hpe n tsawra nna kabai kau sam sai ngu mung nawn na ma ai. Tsaw dik ai lamu ntsa du yang, kasha hpe jum tek da ai kaw nna ga de kabai tat kau dat wu ai. Dai shaloi kalang kasha ni gaw, kanu hpe jahtau let n kung shing nrai n kam pyen ai rai tim, ga de grai n hkrat yang, tsaw ai de bai pyen lung lu na matu shakut shatin la masai. Dai ten hta kalang kanu gaw kasha ni ga de n hkrat mat matu singkaw kaba hpyan nna pyen a la sin yu nga ai. Ga de hkrat wa na zawn rai yang myi hprap zawn lawan dik ai hku pyen yu wa nna bai pawn ba la wu ai. N dut ndang chye pyen wa du hkra shakung shazet la wu ai. Dai hpang nau nna yang kalang kasha ni gaw lamu hta kanu hte rau n bung a n gun hta shamyet let, n dut n dang singkaw kahpyen pyen pyaw chyai lu masai.
Dai ni Wunpawng sha ni a jam jau ai lam ni gaw Karai Wa anhte hpe shakung jahpan ai lam ni rai na re myit dum ga. Wunpawng sha ni mung moi na sasana prat hpang na kaji, kawa ni a makam masham hkring htawng hpunda hpe hkan sa sharau tsap let Karai hpang de bai sit shang jatau nna magam bungli kaba ni hpe jawm shachyen sa wa ra saga ai. Ya jang Wunpawng sha ni Karai Wa hta sha shamyet shanat shingbyi let, Shi hta nan n pawt n hpang dat let, wenyi makam singkaw kahpyen nna pyen lung wa saga ngu saw shaga dat nngai law.
Hkungga tsaw ra let,
Hka Hku La
Shachyen ai lam: : Hka Hku La gaw Jinghpaw mung Sumpra Bum e shangai nhtawm, kaba wa ai aten hta jak hpaji hka ja la let, Myitkyina mare kaba hta Engineer magam gun nga ai kaw na maigan de hpaji sharin rawt mat wa ai wa re. India e hpaji sharin la ngut ai hpang ti nang bu ga de magam wa gun sai. Dai hpang USA na Crisswell Dakkasu hta MA (N.T) hka ja awng la sai. Ya aten,US shara mi kaw tinang amyu sha ni hpe lam shagu hta hpu shawng hpu ba tai lam woi nga ai re. Kaga amyu ni hpe pyi shinggyim ahkaw ahkang lam hta hpaji jaw lam matsun garum shingtau nga ai wa re. Dai ni na Wunpawng amyu sha ni a lam hpe sung sung myit yu nna Mungga ningmu hku nna ga san san tawn ai hpe hti nna myit sumru yu ga. Saw shaga dat ai.