OVANGO-19: Gushe Makarantu Kafin Komawarsa - NNN
Gwamnatin jihar Ondo ta fara rusa makarantun ta a kananan hukumomi 18 na jihar a matsayin wani bangare na matakan tsaro kafin sake dawo da makarantu a sanadiyyar cutar COVID-19.
Mista Akin Asaniyan, Sakatare-Janar na Ma’aikatar Ilimi, Kimiyya da Fasaha, ne ya bayyana hakan a ranar Lahadi a Akure yayin da yake zantawa da manema labarai a harabar daya daga cikin makarantun da aka rushe.
Babban magatakardan ya ce za a yi amfani da rusa makarantu a duk makarantun gwamnati da masu zaman kansu a fadin jihar.
Kamfanin Dillancin Labaran Nijeriya ya bayar da rahoton cewa, fashin ya yi daidai da umarnin da Gwamnatin Tarayya ta bayar na wani bangare na sake bude makarantun don daliban da suka kammala karatu.
Daliban makarantun sakandare da ke aji masu fita za su ci gaba a ranar Talata kuma za su shiga cikin kungiyar ta 2020 WASSCE, a cewar sabon umarnin Gwamnatin Tarayya.
Asaniyan ya ce gwamnatin jihar ta sanya dukkan matakan da suka dace don tabbatar da lafiyar ɗalibai da malamai ta bin duk ka'idodin Gwamnatin Tarayya.
Shi ma a nasa jawabin, Mista Tayo Adeniyi, Sakatare-Janar na Ma’aikatar Mahalli, ya ce matakin raba-gari zai kawar da fargabar Iyaye dangane da sake bude makarantu.
Misis Biola Bashoorun, Manajan Darakta na ZL Global Alliance, wanda kamfaninta ke jagorantar fashin, ya ce kungiyarta ta rusa kashi 70 na makarantu a fadin jihar.
Bashoorun ya ce an aiwatar da ayyukan ne daidai da ka'idojin COVID-19 kamar yadda Cibiyar Kula da Cututtuka ta Najeriya (NCDC) ta ba da umarni.
A cewarta, wasu daga cikin makarantun da aka zayyana a Akure sun hada da makarantar firamari ta Fiwasaye, Firamari Ejioba, Sakandaren Akure da Kwalejin Aquinas da sauransu.
A jawabinta, shugabar makarantar sakandaren Akure, Misis Olumisoye Susan, ta ce wannan matakin da gwamnatin jihar ta dauka zai karfafa iyaye su kwantar da hankalinsu don fara aiki.
Fungiyar masu binciken filayen sun kuma ziyarci karamar hukumar Ondo ta yamma inda ta lalata makarantu sama da 20.
Edited Daga: Muftau Adediran / Mufutau Ojo) (NAN)
Wannan Labarin: COVID-19: Rufe makarantu kafin sake farawa shine daga Segun Giwa kuma ya fara bayyana a kan https://nnn.com.ng/.
Related Topics:GushekafinkomawarsamakarantuOVANGO19
COVID-19: Taron Gwamnonin Kudu maso Gabas ya ba da umarnin gwaji a kan malamai kafin a sake bude makaranta
COVID-19: Anambra don rarraba ma'aunin themomita na 1,000 zuwa makarantu kafin sake buɗewa
Majalisar Dokokin Yara ta roki gwamnati da ta hada da ilimin jima'i, da tsarin haihuwa a cikin manhajar makarantu
Dakatar da waje kiwo a filayen makarantu – Gargadin hukuma
Kungiyar Gwamnonin Kudu Maso Gabas ta yanke hukunci cewa za a gudanar da gwaje-gwaje na COVID-19 a kan malamai a duk makarantun da ke yankin kafin a sake bude makarantu.
Shugaban taron kuma Gwamnan Ebonyi, Cif Dave Umahi ne ya bayyana hakan a Abakaliki a ranar Lahadin da ta gabata, yayin da yake yi wa manema labarai bayani bayan kammala taron tattaunawa.
An kuma samu halartar wakilan majalisar daga shiyyar, shugabannin Ohaneze Ndigbo da sauran masu ruwa da tsaki.
A cewarsa, da yawa daga cikin fargaba sun bayyana musamman ga makarantan 'kindergarten da na makarantun firamare inda misali ɗalibai, ba sa fahimtar abin da ke ɓatar da jama'a.'
"Wannan saboda suna son kansu ne kuma dole ne a koda yaushe tare kuma wani bangare na ka'idojin Cibiyar Kula da Cututtuka ta Najeriya shine cewa mutane su wanke hannayensu da ruwa mai gudu.
“Kuna tambaya nawa makarantunmu suke da ruwan sha da kuma yawan tsabtatawa da aka samar musu.
"Ana ruwan sama a yanzu haka kuma yawancin makarantun suna da kyau kuma an watsar da su tun cikin Maris sakamakon barkewar COVID-19," in ji shi.
Umahi ya ce wannan taron ya yanke shawarar bita kan ayyukan ababen hawa na makarantar a shiyyar don tallafawa ka’idojin NCDC sannan daga baya su jira Gwamnatin Tarayya zata bada sanarwar karshe game da sake bude makarantun.
"Daga nan za mu sake nazarin matsayinmu kuma mu gaya wa mutanenmu lokacin da ya fi dacewa don sake bude makarantu tare da ma'aikatan mu na kiwon lafiya da aka aiko don aiwatar da ka'idojin NCDC," in ji gwamnan.
Gwamnan ya nuna godiyarsa ga wannan yanki ga Shugaba Muhammadu Buhari saboda aikin 'mai sauri' a kan gada na biyu na Jamhuriyar Nijar da kuma gyara filin jirgin sama na Akanu Ibiam.
"Tsarin gada na biyu na Jamhuriyar Nijar na kan hanya kuma an gaya mana cewa nan da Yuli 2022, za a mika mana tare da hanyoyi masu nisan kilomita 44.
Ya ce "Ranar mika ragamar mulki zuwa tashar jirgin saman kasa da kasa ta Akanu Ibiam kamar yadda ministan sufurin jiragen sama ya shimfida zai gudana yayin da aka yi ayyuka da dama, gami da satar kaya."
Ganawar ta umarci kungiyar al'adu da al'adu ta Ohaneze-Ndigbo, da ta shiga tsakani a tsakanin tsohon Shugaban Majalisar Dattawa, Pius Anyim da kuma dan kasuwan mai biliyan, Chief Arthur Eze.
Kamfanin Dillancin Labarai na NAN ya ruwaito cewa Anyim, wanda kuma tsohon Sakatare ne a Gwamnatin Tarayya (SGF) da Eze sun jima suna cikin yakin 'kafafen yada labarai'.
Wannan ya haifar da jefa shakku a tsakanin junanmu ga tursasawar jama'a.
Umahi ya ba da sanarwar cewa, dandalin ya umarci kungiyar Igbo-Igbo da ta sadu da shugabannin shugabannin biyu na Igbo don tabbatar da kawo karshen rikicin.
"Kamata ya yi kungiyar ta tabbatar da cewa dukkanin yaran 'Alaigbo' (Igbo land) 'tsagaita wuta nan take", in ji shi.
Gwamnan ya lura cewa, taron ya kuma yi kira ga manema labarai da kar su kara tsananta rashin fahimtar da ke tsakanin ‘yan uwan ​​biyu.
Edited Daga: Josephine Obute / Maureen Atuonwu (NAN)
Wannan Labarin: COVID-19: Taron Gwamnonin Kudu Maso Gabas shi ke ba da izinin gwaje-gwaje na malamai a gabanin sake buɗe makaranta daga Chukwuemeka Opara ya fara bayyana a kan https://nnn.com.ng/.
Farfesa Kate Omenugha, kwamishinan Ilimi na Anambra ya ce shirye-shirye suna kan manyan hanyoyin da za a sake bude makarantu a jihar nan ba da jimawa ba.
Omenugha ya fadawa manema labarai a Awka a ranar Lahadin da ta gabata cewa majalisar zartarwa ta jihar ta amince da sayo da kuma rarraba kayan aikin wutar lantarki guda 1000 ga makarantun firamare da sakandare na gwamnati a jihar.
Ta yi bayanin cewa makarantu a jihar sun sami kayan aiki a lokacin annobar cutar ta Ebola a cikin 2014.
Ta ce sabbin ma'aunin zafi da sanyio 1, 000 sun maye gurbinsu ne a makarantu inda kayan da aka yi kwanan nan ya nuna cewa nasu ba su da sauran aiki.
A cewar ta, wannan wani bangare ne na kokarin ganin cewa makarantu sun cika mafi karancin ka'idoji na Coronavirus (COVID-19).
Omenugha ya kara da cewa makarantun za su samar da wasu kayayyaki da suka hada da bokiti da kuma sabulun wanke hannu.
Ta ce ma'aikatar ta ba da umarnin cewa duk makarantun da ke jihar ya kamata su kafa wata kungiya mai aiki tare da aika 'Dawowar Kayan Shirye-shiryen Karanta', ga makarantun da za su tantance matakin karatu daidai da duk matakan tsaro.
Ta kara da cewa wannan ya hada da tsabtar da muhalli da kuma raka yara tsakanin makarantunsu.
Kwamishinan ya ce ya zuwa yanzu, 912 na irin wadannan makarantu sun cika da dawo da su, yayin da sama da kashi 95 cikin 100 da ke wakiltar sama da 866 na makarantun da suka cike fom din sun nuna cewa a shirye suke.
Ta ce ba a kasa da makarantun sakandare da na gwamnati da masu zaman kansu sama da 3, 000 a cikin jihar ba, kowanne daga cikinsu dole ne ya kasance a shirye kafin fara aiki.
"Exco ta amince da sake tsarin jarrabawar kammala makarantun sakandare (JSSE) da jarrabawar Sakandare ta Makarantar Afirka ta Yamma (WASSCE) don ranar da za a sanar bayan taron masu ruwa da tsaki. Don haka muna tabbatar da cewa matakan da suka wajaba suna kan aiki.
“Bayan ƙaddamar da fom ɗin za mu nemi tabbaci kafin mu sake buɗe makarantun.
"A halin yanzu, muna ci gaba da koyarwar ta hanyar 'Koyarwar-iska-Sama-iska, shirin rediyo wanda aka tsara don dukkan aji daga makarantun firamare har zuwa makarantun sakandare," in ji ta.
Omenugha ya ce jihar ba ta barin komai ba kwatsam, musamman dangane da WASSCE ta 2020 da JSSE.
Ta kara da cewa majalisar zartarwa ta jihar ta kuma amince da cewa jihar ta sake bude makarantun jarrabawar a matakai, inda ta ce da'irar lantarki ita ce gano yadda makarantun suka bi ka'idodin.
Kwamishinan ya ci gaba da cewa sabon al’amari a cikin abin da ya biyo baya a bangaren ilimi bayan ya bukaci malamin na yau ya cika da fasahar sadarwa.
Omenugha ya ce watakila malamin da ke tsufa ba zai shiga cikin sabon lokacin ba.
Ta kuma bayyana cewa taron e-mai zuwa da horarwar e-koyarwa mai zuwa ga malamai a cikin jihar shi ne don wayar da kai da kuma samar da su da mahimmancin dabarun zamanin Ilimin COVID-19.
Omenugha ta ce ma'aikatar ta tana aiki tare da Ma'aikatar Lafiya, wanda wani bangare ne na ci gaban manufofin Kiwon Lafiya a kan COVID-19 sannan kuma yana da muhimmanci ga horar da yara marassa galihu a makarantu ko shugabannin kungiyoyin kwadago.
Edited Daga: Adeleye Ajayi (NAN)
Wannan labarin Labari: COVID-19: Anambra don rarraba ma'aunin wutar lantarki na wutar lantarki 1,000 ga makarantu kafin sake buɗewa ne ta Patrick Anaso kuma ya fara bayyana a kan https://nnn.com.ng/.
Majalisar Dokokin Yara ta Jihar Oyo ta yi kira ga gwamnati a dukkan matakai da ta hada da ilimin jima'i da lafiyar haihuwa a cikin tsarin makarantun.
Kakakin majalisar, Miss Daniella Kolade ce ta yi wannan kiran lokacin da ta ziyarci Mista Olasunkanmi Olaleye, kwamishinan Ilimi, Kimiyya da Fasaha na jihar a ofishin sa ranar Juma’a.
A cewarta, gabatar da ilimin jima'i a cikin manhajar zai taimaka wajen rage wuraren fyade, cin zarafin cikin gida, samun juna-biyu na ciki, yaduwar cututtukan da ke saurin lalata da kananan yara a kasar.
Ta ce "Ina son gwamnati ta taimaka mana (yara) a bangarorin rayuwarmu, don kada wadannan fitintinun da suke a ko ina a duniya ba za su kashe ko su hana mu zama shuwagabannin da za su iya zama gobe ba," in ji ta. .
Kolade ya bukaci iyaye da su kyale bangarorin su samu ilimin ilimin jima'i don hana su ciyar da mummunan labari game da jima'i daga wasu kafofin.
A cikin jawabin nasa, Olaleye ya jinjinawa Kolade game da ziyarar, tare da sake jaddada kudirin gwamnatin Gov. Seyi Makinde na kare hakkokin dukkan yara.
"Ga yara a cikin wannan jihar, wannan gwamnatin zata kare su ko kuna cikin makarantu masu zaman kansu ko kuma na jama'a. Doka da gwamnati zasu kiyaye ku.
"Kuma za a yi amfani da Dokar Kare hakkin yara ta yadda za a magance duk wani laifi da ya shafi 'ya'yanmu a Jihar Oyo," in ji shi.
Ya kuma ba ta tabbacin cewa, ma'aikatar za ta tallafa wa yara a jihar don su fitar da hankulansu kan batutuwan da suka shafi rayuwar su da kuma kyautata rayuwa mai kyau a gare su.
Olaleye ya yi alkawarin cewa za a hada ilimin jima'i a cikin manhajar makarantu kamar yadda mai magana da yawun shugaban ya nema.
Hakanan, Alhaja Faosat Sanni, Kwamishina mai kula da Harkokin Mata da Hadin Kan Jama'a, ta ce ma'aikatar ta ta yanke hukunci mai tsauri ga masu laifin yin fyade don zama abin da zai hana wasu.
Sanni, wanda Mista Niyi Adeyemo, Mataimakin Daraktan Kula da jin dadin yara ya wakilta, ya umarci dukkan iyaye da su bayar da hadin kai ga gwamnati wajen inganta yanayin rayuwar yaran da suke shugabanni nan gaba.
NAN ta ruwaito cewa, daliban makarantar Kolade, mahaifiyarta, Misis Sandra Kolade, jami'an ma'aikatar ilimi da kuma na ma'aikatar mata sun halarci taron.
Edited Daga: Angela Okisor / Felix Ajide (NAN)
Wannan Labarin: Majalissar Yara ta roki gwamnati da ta hada da ilimin jima'i, lafiyar haihuwa a cikin manhajan makarantan Akeem Abas kuma ya fara bayyana a kan https://nnn.com.ng/.
Mista Ostar Christopher, babban mataimaki na musamman ga Anambra Gov. Willie Obiano kan tsaro, ya yi gargadin game da kiwo dabbobi a harabar makarantu a cikin jihar.
Christopher, wanda ya yi magana da manema labarai a Awka a ranar Asabar ya ce an keta ka'idar ne duk da haramcin.
Ya ce an sami rahotannin kalubalen tsaro tsakanin makiyaya da manoma a jihar dangane da yanayin kiwo na dabbobinsu, tare da lura da cewa an maida makarantu zuwa wuraren kiwo.
"Wannan matakin ya haifar da tashe-tashen hankula masu yawa tsakanin manoma da makiyaya saboda an lalata amfanin gona ko an rasa rayuka a wasu lokuta, jihar ta dauki matakin haramta wannan al'adar don samun zaman lafiya," in ji shi.
Ya ce karin keta dokar hana kiwo a muhalli a makarantu zai jawo matukar takunkumi tare da sanya mutanen da ke da hannu dumu-dumu saboda daukar matakin da doka ta dauka tun daga yanzu.
A cewarsa, Kwamitin Kula da Kayan Dabbobi da jihar ta kafa ya cimma yarjejeniya tare da shugabannin kungiyoyin da ke nuna cewa, kiwo a cikin makarantar ba da yarda da gwamnati ba ne.
"Mun gudanar da jerin tarurruka tare da masu kiwon shanu a cikin jihar don girmama shawarar da gwamnati ta yanke don samar da zaman lafiya a tsakanin mutane."
Christopher ya ce kwamitin ya cimma nasarori a wuraren da aka sarrafa a wuraren da makiyaya ke kiwon dabbobinsu ba tare da cutar da mazaunan ba.
"Mun sami damar sanya makiyaya da ke kiwo a jami’ar Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu su fice daga wuraren cikin lumana."
Ya bukaci sauran mutane, wadanda ke kiwo dabbobi a harabar makarantu ba tare da izinin hukuma ba su daina yin hakan ko kuma su fuskanci shari'a.
Christopher ya ce gwamnatin jihar ba za ta lamunta dabbobi da ke lalata amfanin gona da gonaki ba ko kuma mamaye muhallin makarantu a cikin jihar ba saboda kowane dalili.
Ya bukaci makiyaya da manoma a jihar da su yi biyayya ga dokoki da ka’idojin da ke akwai wadanda ke jagorantar dokar kiwo na jihar don inganta zaman tare.
Daidaita Daga: Edwin Nwachukwu / Ese E. Ekama (NAN)
Wannan Labarin: Dakatar da wuraren kiwo a filayen makarantu – Gargadin hukuma ita ce ta Joy kuma ya fara bayyana akan https://nnn.com.ng/.