ADO - TARBIYYAR IYALI A MAHANGAR ALKUR'ANI DA AHLIL-BAITI
daga cikin hakkin miji kan matarsa, shi ne ta cancada masa ado wani lokaci da yin adon da zai kwana biyu bai tafi ba kamar yin kunshi da lalle, wani lokacin kuma da adon dare, cikin kowannne gari da lokaci ya na da ladubbansa na musammam, abin da aka nufa shi ne cancada ado da dukkanin taken da ke amsa sunan ado, duk da cewa shi ado na biye da al'adun kowacce al'umma da kabila na da na ta adon.
misali farkon muslunci ado ga mace shi ne ta cancadawa hannayenta ado, mustahabbaccin yin haka na cigaba har ya zuwa ranar kiyama. hakika abin da muslunci ya zo da shi na dacewa da halayyar dan adam, matukar akwai lafiyayyen hankali da dabi'a, to za a samu hukunce hukuncen muslunci da dokokinsa, muslunci na tafiya da dukkanin gari da zamani, shi addini ne na har abada da Allah ya nufi dukkanin al'ummu har zuwa ranar kiyama.
duk wanda ya nemi wani addini sabanin muslunci to ba za'a karba daga gare shi ba.
32 – an karbo daga jafar dan muhammadu (as) ya ce: manzon Allah (saw) ya saukakawa mata yiwa gashinsu kunshi da launin baki, ya ce : manzon Allah (saw) ya umarci mata da yin kunshi,masu aure cikinsu da wadanda basu da aure, wacce ke da aure sai ta cancada ado don mijinta, wadda kuma ba ta da aure ka da ta kamanta hannunta da da na maza.
33 – an karbo daga muhammadu dan muslim daga sadik (as) ya ce: bai kamata mace ta bar hannayenta ba tare da ta yi musu kunshi ba ko da kuwa ta tsufa.
Wannan na ishara da hatta tsohuwa mustahabbi ne ta yi kunshi.
35 – manzon Allah (saw) ya ce: lalle ni ina kin macen da bata ado da sanya kwalli da wace ba ta yin kunshi.
37- an karbo daga muhammadu dan muslim daga jafar sadik (as) an tamabaye shin mata zasu iya ado da zinariya ? sai ya ce : bai kamata mace ta hana ma kanta ado ko do kuwa da sanya sarkar wuya, bai kamaceta ta bar hannayenta haka ba tare da kunshi ba, ko da dai shafa musu lalle ne, ko da kuwa ta tsufa.
38 – an karbo daga baban Abdullah (as) ya ce: shafa mai na bayyana wadata, tufafi na bayyana kyawu, kyawunta mu'amala na bakantawa makiya.
Ka ce waye ya haramta adon Allah wanda ya fitar da shi don bayinsa da kyawawa daga arziki.
39 – an karbo daga sufyanu assauri, ya ce: na cewa baban Abdullah (as) kai kana rawaito cewa aliyu dan abi dalibi (as) ya kasance ya na sanya kausasan tufafi, amma kai kuma kana sa farare kaya na kasar waje, sai imam ya ce: Allah wadaranka lalle aliyu dan abi dalibi ya sanya wannan tufafi ne zamanin da ya ke cikin kuncin rayuwa, idan zamani ya yalwata bayin Allah rabautattu sune suka fi cancanta da shi.
40 – an karbo daga sarkin muminai ali (as) : dayanku ya yi ado saboda ziyarar dan'uwansa kamar yadda ya ke yin ado saboda ziyarar bako da ya ke kaunar ya ganshi cikin mafi kyawun shiga.
41 – an karbo daga is'hak dan ammar, ya ce: na cewa baban abdullah (as) tufafi goma na kasancewa ga mumini ? ya ce: na'am, sai na ce: ishirin fa: ya ce
42 – an karbo daga baban abdullah (as) mafi karancin barna zubar da abin da ya rage cikin kwarya da sanya tufafi ado a muhallin kazanta da
Sannan tufafi da sanya su na da ladubba na musammam wadanda suka zo cikin littafan akhlak, kamar yadda mace ta ke da kayan da suka kebanta da ita, haka namiji ke da kayan da suka kebance shi, ka da dayansu ya yi ganganci kamanceceniyya da daya.
Sannan ya kamata miji ya yalwata iyalinsa , hakika hakan na daga azurtar duniya kamar yadda ya zo cikin hadisai masu yawa.
48 – imam (as) ya ce: abubuwa hudu na daga azurta, abubuwa hudu na daga tsiyata, abubuwa hudu da suke daga arziki shi ne mace saliha, gida mayalwaci, makoci nagari, abin hawa na alfarma. abubuwa hudu da suke daga tsiyata sune: makoci mugu, kuntataccen gida, muguwar mata, abin hawa mara kyawu.
ba boye ya ke kan cewa gida na da iyaka a muslunci, ya zama dole gida ka da ya wuce bakin bukatuwa.
49 - hadisi ya zo daga baban abdullah (as) duk gidan da ya wuce bukata to azaba ne kan ma'abocinsa.
cancada ado cikin kowanne irin hali abune mai kyawu ga mace idan ta kasance ta nayin wannan ado saboda mijinta dukkanin azaba ta tabbata ga matar da ke yin ado ga wani wanda ba mijinta ba, mai ya fi muni daga mijinta da ke fito da matarsa waje halin ta cancada ado ga kuma kamshin turare na tashi, wannan miji ya tabbata shashasha mara kishi, misalinsa kamar alade da matarsa ke jingina da jikinsa don wani aladen ya samu damar zakke mata, saboda haka nema aka haramta cin naman alade, saboda duk wanda ke cin namansa zai zama mara kishi.
50 – manzon Allah (saw) ya ce: duk mutumin da matarsa ke cancada ado ta fito ta kofar gidansa halin kamshin turare na tashi, tabbas wannan mutumin bai da kishi, sannan za 'a gina mata a wuta kan dukkanin taki daya da ta tattaka.
Ado na halasta da zama abin yabo idan ya kasance anyi shi don miji lalle mutum cikin dabi'arsa ya na son kyawu da tsafta da ado, sau da yawa miji sun rabu da matarsa sakamakon kazantarta, da kuma kasantuwar fuskarta bushe ba tare da ta tsufa ba kamar yadda ya zo cikin hadisi:
51 – an karbo daga sarkin muminai ali (as) cewa annabi (saw) ya ce: dan'uwana isa (as) ya wuce ta cikin wani gari sai ya hadu da wata mata da mijinta suna cece kuce, sai ya tambaye su ya ce: mai ya faru da ku ? sai mijin ya ce: ya annabin Allah wannan mata ba ta da matsala mace ce saliha, sai dai cewa ni ina son rabuwa da ita, sai isa (as) ya ce masa: ka bani labarin dukkanin abin da ya faru game da ita sai ya ce : fuskarta ta tsufa ba tare da girma ba ko tsufa, sai isa (as) ya ce mata: shin kina son ruwan fuskarki ya dawo sabo danye ? sai ta ce na'am, sai ya ce: idan kika ci abinci ka da ki koshi, saboda shi abinci idan ya cika kirji ya wuce gwargwado ya na tafiya da ruwan fuska, sai wannan mata ta aikata haka ruwan fuskarta ya dawo danye.
[3] Addalak:7