Aikin sarakuna shi ne yin sulhu a tsakanin al’umma – Dan Buran
Aikin sarakuna shi ne yin sulhu a tsakanin al’umma – Dan Buran Dutse
By Umar Akilu Majeri, Dutse | Publish Date: Jun 8 2018 2:00AMSarki Abdullahi kwararren masanin kasa da tsarin gini wanda ya kai makura a fagen aikin gwamnati. Yanzu hakà shi ne Hakimin Sakwaya wanda ake cewa dan Buran Dutse. Ga yadda zantawarsa da Aminiya ta kasance:
Sunanà Injiniya Sarki Abdullahi dan Buran, Hakimin Sakwaya. An haife ni a garin Garu a nan garin Dutse. Mahaifina shi ne Alhaji Abdullahi Mai Kano, tsohon sarkin Dutse.
Na fara karatun Firamare ta Garu a 1956, daga nan na wuce Sumaila, ban dade ba na dawo makarantar Firamare ta Takur kafin ta zama Tàkur commercial a 1963 zuwa 1964 daga nan na wuce Runfa college a Kano.
A lokacin Runfa tana makarantar lardi ta Kano wato probince na gama a 1968. Na fara aiki a ma’aikatar yada labarai ta Jihar Kano ni da Garba Gumel da Ishak Hadejia. A lokacin muna shirin za mu tafi karàtu Ingila, sai na samu karatu a Kwalejin Kimiyya da Fasaha ta Gwamnatin Tarayya ta Kaduna wato Kaduna Polytechnic, inda na yi Difloma a bangaren tsara gini wato building engineering.
Daga nan na yi babbar Difloma wato HND a 1974 zuwa 76, sai kuma na yi aikin yi wa kasa hidima a garin Jos. Sai aka tura ni Yola a lokacin ana aikin ginin barikin soja, inda na lura wasu gine-gine da aikin tituna a can.
Duk karance-karancen da na yi na yi shi ne a lokacin ina aiki a karkashin ma’aikatar Ayyuka da gidaje ta Jihar Kano.
Na dawo Kano ne daga karatu a 1982-84 inda daga nan ne na je Jami’ar Nsuka na yi Digiri na biyu a kan Cibil Engineering, na ci gaba da aiki har na kai matakin Mataimakin Darakta.
Bayan an kirkiro Jihar Jigawa ne aka bani Daraktan riko, kasancewar a lokacin da aka kirkiro Jihar Jigawa, ina cikin manyan ma’aikata na jihar.
Da na zo Jigawa a matsayin Daraktan riko, kasancewar muna Kano dama na kai matsayin Mataimakin Daraktan, da Babban Sakatare a ma’aikatarmu ya sauka wato PS a lokacin gwamnatin Lamido, sai ya bani kujerarsa ta a lokacin bai fi saura shekara daya na yi ritaya ba domin a lokacin ina da shekara 35 ina aiki, sai na sami karin shekara biyu.
Sai da na kai shekara 37 ina aiki. Yau ina da shekara 69 a duniya, da na yi ritaya a 2010 shi ne mai martaba Sarkin Dutse ya nada ni sarautar hakimi a fadarsa a matsayin dan Buran, hakimin sakwaya.
Mene ne tarihin sarautar dan Buran?
Sarautar dan Buran yana da tarihi mai tsawo. dan Buran sarauta ce da aka aro ta daga masarautar Kano. Maje Ahmed Gwangwazo ya bani tarihin sarautar a rubuce kuma yana nan ajiye a masarauta. Sarautar dan Buran ba karama bace, sarauta ce mai girma.
Ita fadar Sakwaya hakimai nawa ta yi?
Fadar nan ta Sakwaya ta yi hakimai uku ciki har da ni. Ta fara da Sarkin Shanu, daga shi sai Sarkin Bai, daga shi sai kuma ni dan Buran.
Yaushe ne aka kafa masarautar Sakwàya?
An kirkiro masarautar Sakwaya ce a shekarar 2000, bayan kirkiro Jihar Jigawa da shekara tara.
Marautar Sakwaya tana da dangantaka da masarautar Kano?
Tana da dangantaka da masarautar Kano ta fuskoki da dama.
Wasu suna kallon haraji da jangali tamkar takurawa jama’a ne?
Haraji da jangali ya taimaka wajan gina kasar nan kafin gwamnati ta gano man fetur wanda a yanzu da shi ne aka dogara.
Saboda Najeriya ta na da arzikin mai, saboda samuwar man fetur din ne ya zama gwamnati ba ta damu da amsar haraji ba.
Yaya alakar sarakuna da da alkalai tàke ta fuskar sharia?
Bai wa alkalai aikin shari’a fiye da sarakuna ya yi daidai saboda su alkalai sun yi nazarin shari’a kuma suna da iliminta, sabanin sarakuna da muke yin anfani da malamai wajen zartar da hukunci.
Amma duk da haka mu a nan a masarautun Jigawa, akwai Alaka tsakaninmu da alkalai sau da yawa idan shari’a suka shafi sasànto, ko an je kotu alkalai suna dawo mana da shi fada, mu ne muke yi masu sulhu.
Munada bangaran sulhu yanzu maimakon kotuna da hakimai suke yin shari’a a da, yanzu zaurukan sulhu ne aka kafa a daukacin fadojin masarautun wadda aikinsu yin sulhu ne tsakanin mawabta ko ma’aurata da manoma ko makiyaya.
Zuwa na Sakwaya a matsayin hakimi yanzu haka na yi wa mutane sulhu sama da mutun 1,000.