Ttgsas Seejiq Balay
Sbiyaw han o ungac ka sapah pyasan ksun, wana nanaq ttgsa tnsapah, ttgsa tnealang. Sayang do niqan ka pyasan prajing, pyasan ciway, pyasan tgska, pyasan tgbaraw, pyasan paru, pyasan qmqur knkla dnii. Mmeenu ka ttgsa sbiyaw hug?
Seejiq Balay ksun ga tmgsa laqi rabu o ini seasug saw dqrijil ni dsnaw, rabu siida ka laqi o kana ka saw tama ni bubu o ksugun dha balay ini kmunuh ka laqi rabu ni mnarux, yasa mlutuc naqih dnkilan ka saw nii. Gaya Seejiq ga hniyan dha snbghuran utux ka gisu prudu hiyi niya, kiya ni spuhun empsapuh ni qdriqun paah ruwan hiyi laqi rabu ka utux naqih, iyux dha skbyaxun munuh unuh bubu ka laqi rabu, ida asi ka mGaya wah!
Nasi saw prajing mplaqi hari do, yabi empitu ni maspac hari ka hngkwaan siida do, psnaqun ka laqi qrijil ni laqi snaw da. Pklaun saw inu ka ini pntna dha, asi ka pspruun mpqita. Mplaqi siida, ida bubu ka pusu bi dmanga ni tmgsa dhyaan ana manui.
Dhuq saw mbiyax hari do “ mpshmadan ” ka dqrijil ni dsnaw da, ini sdalih ni pprngaw ka dqrijil ni dsnaw dni prajing msluhay euda quri kddusun babaw da. Saw ka dsnaw ga teumal musa mppais, mmaduk lmiqu, mpbgurah qnpahan ni phiyug sapah. Dqrijil o teumal meuda qqpahun ruwan sapah, phuma pnegalang ni tminun pala. Mkla euda ka dsnaw ni dqrjil do tduwa ptasun ka dqras dni, ririh saw mpseejiq balay da.
Babaw mnstrung ka wauwa ni rsrisaw do, kiya ka ksun “ seejiq balay ” da. Mtucing laqi ni mduuy laqi do, kiya ka thnganan “ tama ni bubu ” da. Dhuq mrimal, mataru kmxalan ka hngkwasan do thnganan dha “ bubu ruda ni tama rudan” da, ida niqan malu bi Gaya “ psparu bi qmita rdrudan ” ka Seejiq Balay ksun.
Paah hiya siida psnegul tama uxay uri o ririh saw tama na dsnaw ka lqlaqi dsnaw. Lqlaqi dqrijil o psnegul bubu uxay uri o ririh saw bubu na dqrijil, tgsaun dha quri saw Gaya qpringan alang ka lqlaqi, saw ka bsaniq, hmadan, msdangi ni kana ka knkla Gaya skeudus babaw dxgal. Psluhay nanaq muda Gaya qpringan Seejiq Balay, mqaras musa teumal meuda ddaun quri tnealang. Kiya ni egu nanaq knkla do musa malu bi knudus babaw dni, mrana kana ka lqlaqi uri da. Kiya ni smulu psblaiq kndusan hici o ida “ ttgsa ” ka pusu bi, asi ka “ ttgsa ” kiya ka tduwa msblaiq mudus babaw dxgal ka hici da.
過去賽德克族的教育是如何呢？
族語標題Ttgsas Seejiq Balay