Zuwa Ci-Rani kasashen Turai: Hangen Dala ba shiga birni ba
By . | Publish Date: Jun 29 2018 2:00AM
Yadda wasu ‘yan Afrika ke rayuwar qasqanci a qasashen Turai
Matasa da dama daga Afrika suna rige-rigen tafiya ci-rani zuwa kasashen Turai domin neman abin duniya. Da dama daga cikinsu, tun daga hanya ma suke gamuwa da matsaloli iri-iri. KAMAL ABDULRAHMAN DODO (08100350360), ya yi nazari, sannan ya gabatar da tsokaci na irin matsalolin da ka iya fada wa irin wadannan ’yan ci-rani. Ga abin da yake cewa:
Ko mutanenmu da ke tafiya Turai hakan na yi masu da kyau? Masu iya magana na cewa nema kugiya ne, ko ya ja ka ko ka ja shi.
Ya kamata mu fahimci cewa barin gida da sunan nema yana iya zama alheri, a samu abin da aka je nema cikin sauki. Yakan iya zama kuma sabanin hakan. Ba kamar yadda wasu ke tunani ba cewa akwai wasu kasashe, wadanda daga an je su shi ke nan matsala ta kare.
Sanin kowa ne cewa mutanenmu da yawa, musamman matasa ’yan boko, zuciyarsu cike take da sha’awar kasashen yamma da kuma sauran kasashen da muke hango su da maiko saboda zaton da ake da shi cewa can dukiya ce faca-faca, daga an je samun ta ba wuya.
To, abin fahimta a nan shi ne, da yawa mutanen kasashen Afrika sun je Turai sun samu biyan bukata fiye ma da yadda suka yi tsammani. Kai, wasu ma sun mallaki abin da ba su san iyakarsa ba. Wasu kuwa da suka je, ai sai da suka gwammace kida da karatu, domin da yawansu bayi suka koma. Wadanda suka yi sa’a ma daga cikinsu suka samu aiki a wuri mai dan maiko, to a karshe dai za ka iya ganin haraji, abinci da wurin kwana kawai suke yi wa wannan aikin, a karshe dai su tashi a tutar babu. Wadanda kuma ba ma su yi sa’ar samun aikin ba a wuri na musamman, ai ko arzikin wurin kwana mai ma’ana ba su samu sai dai su rika bin rariya-rariya suna kwana, cikin kaskanci da damuwa. Da yawansu sukan yi da ma na sani tun da wuri, wasu kuwa ba su fahimtar irin hanyar da ya kamata su bi, haka za su yi ta zama har lokacin da shekarunsu na haihuwa suka yi nisa. A lokacin da ba su da wata moriya, sannan za su fara tunanin dawowa gida. Idan kuma sun dawo gidan, su zo su tarar da wani abu daban.
Kamar yadda Iro Forina (ba sunan gaskiya ba ne) ke ba da labari, ya ci gaba da cewa: “Ni na gama karatun jami’a tun ina dan shekara 24 da haihuwa kuma na karanta darasin Kimiyar Siyasa ne. Na gama ba da dadewa ba na samu tallafin karo karatu a Amurka. Hakan ya ba ni damar tafiya, inda bayan na je na fara karatun sai na fahimci cewa kwas din da aka ba ni in karanta bai da alaka da ra’ayina, watau Kimiyyar Yada Labarai a siyasance (Political Communication). Sai na canza zuwa kwas din Siyasar Tattalin Arziki (Political Economy), bayan na bata shekara daya. Hakan ya sa shekarun da aka dibar mini na tallafin karatu suka kare, ga shi kuma ban gama karatun ba.
To, a nan ne na fara sake-saken hanyar da zan bi in samu kudin ci gaba da karatun. A karshe dai na yanke shawarar ajiye karatun, na yanke shawarar cewa ya kamata in nemi aiki. Na samu aiki a wani Otal, na ga kudi sun ki taruwa, haraji kawai ke cinye su. Na koma wani kamfanin sufuri, inda can ma na iske duk uwar darin ce. Na sake komawa wani kamfani na gidan waya, (Postal Office).
Kai, duk dai al’amarin ba wata biyan bukata. Cikin wannan hali ne na hadu da wata Baturiya mai suna Monika. Muka yi aure, muka haifi yara biyu; Muktar da Ahmad. Bayan babban yaron (Muktar) ya kai kimanin shekara tara, karamin kuma ya kai shekara, ni kuma na kai shekara 59 a duniya sai na fara tunanin dawowa gida Najeriya.
Nan ne fa na yi wa matata bayani, ta ce mini ai ita ba ta san wannan bayani ba. Ta ce ita da yaranta ba za su zo Najeriya ba. Kai, a karshe ma ta kwashe su, suka gudu. Sai a ce mini an gan su a wancan wuri, idan na je kuma a ce mini suna wannan wuri. Kai, har dai na gaji da wahala na kuma yanke kaunar sake haduwa da ’ya’yana.
Na dawo Najeriya a lokacin da na cika shekara 60 a duniya. Na tarar da komai ya canza, ba yadda na san shi ba. Abokaina duk sun ci gaba, wasu manyan ’yan kasuwa ne, wasu kuma sun yi aiki sun yi ritaya. Wasu kuma saura watanni kadan su ajiye aikin, sun gina manyan gidaje, ga iyalinsu a gaban su. Wani babban abokina, na same shi yaronsa har ya gama digiri na biyu.
Tun da na dawo kasarmu, kullum sai dai in sa kujera kofar gidanmu na gado ina kallon hanya. Su kuma mutanen gari suna yi mini wani irin kallo, wanda ban gamsu da shi ba. Kai, a takaice zuciyata cike take da nadama, domin ban ga ribar da na samo ba a tsawon shekarun da na bata.