ગ્રામ્યકક્ષાએ ડેરી સંચાલન સૌર ઊર્જામય કરી ખર્ચ ઘટાડી શકાશે
બુધવાર, માર્ચ 20 2019, 05:05 Hrs(IST)
નવગુજરાત સમય | Publish Date: Jan 10 2019 4:21PM
- એનડીડીબી દ્વારા ડેરી ક્ષેત્રના ખેડૂતોની આવક વધારવામાં સોલાર-ગ્રીન એનર્જીનો વિકલ્પ અંગેનો વર્કશોપ નવી દિલ્હી ખાતે યોજાયો
- એનડીડીબી દ્વારા નવી દિલ્હી ખાતે સ્કોપ કન્વેશન સેન્ટરમાં ડેરી ક્ષેત્રના ખેડૂતો માટે વર્કશોપનું આયોજન કરાયુ હતંુ. જેમાં એનડીડીબીના ચેરમેન દિલીપ રથે જણાવ્યું હતું કે, એનડીડીબીએ સહકારી ડેરી ક્ષેત્રે ડેરી પ્રોસેસીંગ પ્લાન્ટમાં ઇન્ડસ્ટ્રીયલ હિટીંગ, બલ્ક કૂલીંગ અને દૂધ એકત્રીકરણ સિસ્ટમમાં કેન્દ્રિત સૌર થર્મલ એટલે સીએસટીનો ઉપયોગ કરીને ડેરી સહકારી સંસ્થાઓમાં થર્મલ ઉર્જાની જરૂરિયાત સંતોષી છે. સીએસટીના ઉપયોગથી પ્રોસેસીંગ પ્લાન્ટની વાર્ષિક ઉર્જા માંગમાં ૫થી ૧૫ ટકાનો ઘટાડો થાય છે. ગ્રાન્ટના યોગ્ય સહયોગથી એકસરખુ નીતિ વિષયક માળખુ ઘડી કાઢીને ગ્રામ્યકક્ષાએ સમગ્ર ડેરી સંચાલન સૌર ઊર્જામય એટલે સોલરાઇઝ કરી શકાય છે. જેનાથી ઉર્જા ખર્ચ ઘટશે અને પર્યાવરણ સુરક્ષા ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર પ્રદાન થશે.
એનડીડીબી દ્વારા ડેરી ક્ષેત્રના ખેડૂતોની આવક વધારવામાં સોલાર-ગ્રીન એનર્જીનો વિકલ્પ વિશે આયોજિત વર્કશોપનો પ્રારંભ ભારત સરકારના ઉર્જા અને નવી તથા રિન્યુએબલ એનર્જી વિભાગના રાજ્યકક્ષાના પ્રધાન રાજકુમાર સિંઘના હસ્તે કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસંગે એનડીડીબીના ચેરમેન દિલીપ રથે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, ઉર્જા અને નવી તથા રિન્યુએબલ એનર્જી વિભાગ અને યુએનડીપીની કેપિટલ સબસીડીની સહાયથી એનડીડીબીએ મહારાષ્ટ્ર, પંજાબ, ગુજરાત અને કર્ણાટક જેવા ચાર રાજ્યની ડેરી સહકારી સંસ્થાઓના પ્રોસેસીંગ પ્લાન્ટમાં ૧૫ સીએસટી સ્થાપવાની કામગીરી પૂરી કરી છે. ગ્રામ્યકક્ષાની ડેરી સહકારી સંસ્થાઓ અને મિલ્ક કલેકશન સેન્ટર્સમાં અને જરૂર પડે સંગ્રહ માટે ગ્રીડ સાથે જોડાયેલા સોલાર પીવી સિસ્ટમના સફળ પ્રયોગ પછી એનડીડીબીએ દેશભરમાં સૌરઊર્જાથી ચાલતી ગ્રામ્યસ્તરની સહકારી મંડળીઓનો પ્રચાર શરૂ કર્યો છે. ૧૮ રાજ્યોમાં આવી ૧૨૫ પદ્ધતિઓ સ્થાપવા માટે નેશનલ ડેરી પ્લાન-૧ હેઠળ સહયોગ પૂરો પાડવામાં આવ્યો છે. આ પ્રસંગે ભારત સરકારના ઉર્જા અને નવી તથા રિન્યુએબલ એનર્જી વિભાગના સચિવ આનંદ કુમાર, નેશનલ સોલાર એનર્જી ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયાના ડિરેક્ટર જનરલ દિપક ગુપ્તા સહિત અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો.
વર્કશોપમાં સૌરઊર્જાને ડેરી ક્ષેત્રના ખેડૂતો માટે આવકના સ્તોત્ર તરીકે દર્શાવાઇ હતી. વીજવિતરણ કંપનીઓને સૌર ઊર્જાને યોગ્ય વળતર આપતી યોજના તરીકે પ્રોત્સાહિત કરવાની તેમની પહેલ અંગે જાણકારી આપી હતી.
સૌરઊર્જાના વપરાશ માટે સહકારી ક્ષેત્રે નીતિ વિષયક નેટવર્ક સ્થાપવું જોઇએ : રાજકુમાર સિંઘ
ભારત સરકારના ઉર્જા અને નવી તથા રિન્યુએબલ એનર્જી વિભાગના રાજ્યકક્ષાના પ્રધાન રાજકુમાર સિંઘે જણાવ્યું હતું કે, ગ્રામ્યકક્ષાએથી દૂધના એકત્રીકરણની કામ કરતી સમગ્ર ડેરી વેલ્યુ ચેઇન સૌરઊર્જા ક્ષેત્રે સઘન કામગીરી કરી શકે છે. ડેરી વેલ્યુ ચેઇનમાં સૌરઊર્જાના વ્યાપક વપરાશથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં સંચાલન ખર્ચ ઘટશે અને ક્લીન ઉર્જાનો વપરાશ થશે. સહકારી ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપતી સંસ્થા તરીકે એનડીડીબીએ ડેરી સહકારી સંસ્થાઓનું દેશવ્યાપી નેટવર્ક ઉભુ કરવામાં પાયાની અને નોંધપાત્ર કામગીરી બજાવી છે. ખેડૂતોના લાભાર્થે સૌરઊર્જાના વપરાશને પ્રોત્સાહન માટે સહકારી ક્ષેત્રે નીતિ વિષયક નેટવર્ક સ્થાપવું જોઇએ.
ડેરી નેટવર્ક સાથે સંકળાયેલા 15 મિલિયન દૂધ ઉત્પાદકો
ભારતમાં ડેરી નેટવર્કમાં ૧.૬૫ લાખ ગ્રામ્યકક્ષાની ડેરી સહકારી મંડળીઓ, ૨૧૮ તાલુકા, જિલ્લા અને પ્રદેશકક્ષાના સંઘ, ૨૪ સ્ટેટ ડેરી ફેડરેશન અને ૧૫ મિલિયન દૂધ ઉત્પાદકો સંકળાયેલા છે. આ નેટવર્ક દૈનિક ૭૨ મિલિયન લિટરની પ્રોસેસીંગ ક્ષમતા, દૈનિક ૧૮ મિલિયન લિટરની ચીલીંગ ક્ષમતા તથા ગ્રામ્યકક્ષાએ દૈનિક ૩૮ મિલિયન લિટરની કૂલીંગ ક્ષમતા ધરાવે છે.